48 ภาคผนวก
49 เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง การแตกตัวของกรด-เบส แบบฝึกหัดเรื่อง การแตกตัวของกรด-เบส
50 แบบประเมินความรู้ คำชี้แจง ประเมินผลการทำแบบฝึกหัดเรื่อง การแตกตัวของกรด-เบส ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้องของ เนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อยของ งาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อ เวลา (1) คะแนน รวม (5) 1 นายเกริกวิทย์จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์
51 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้องของ เนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อยของ งาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อ เวลา (1) คะแนน รวม (5) 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์
52 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ม.5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายเกริกวิทย์ จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา
53 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์ 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล
54 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์ ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) คำชี้แจง ประเมินผลการทำแบบฝึกหัดเรื่อง การแตกตัวของกรด-เบส ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้อง ของเนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อย ของงาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อเวลา (1) คะแนนรวม (5) 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม
55 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้อง ของเนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อย ของงาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อเวลา (1) คะแนนรวม (5) 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์
56 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้อง ของเนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อย ของงาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อเวลา (1) คะแนนรวม (5) 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี)
57 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ชั้น ม.5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ
58 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์ 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี
59 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) เกณฑ์การให้คะแนน มีวินัย = ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันและรับผิดชอบในการทำงาน ใฝ่เรียนรู้ = แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ สรุป ความรู้ได้อย่างมีเหตุผล มุ่งมั่นใน = มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย มีความอดทนและไม่ การทำงาน ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ หมายเหตุ : ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบางครั้ง ให้ 1 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างน้อยครั้ง ให้ 0 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ระดับ คุณภาพ ช่วงคะแนน ดีเยี่ยม ได้คะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน ดี ได้คะแนนรวมระหว่าง 4-6 คะแนน ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน ไม่ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
60 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 24 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เวลา 30 ชั่วโมง เรื่อง การแตกตัวของน้ำ เวลา 2 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ สาระเคมี 2. เข้าใจการเขียนและการดุลสมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ในปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้งการ นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ 3. คำนวณ และเปรียบเทียบความสามารถในการแตกตัวหรือความแรงของกรดและเบส 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด น้ำบริสุทธิ์ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียสแตกตัวให้ไฮโดรเนียมไอออนและไฮดรอกไซด์ไอออนที่มีความ เข้มข้นเท่ากัน คือ 1.0x10-7 โมลต่อลิตร โดยมีค่าคงที่การแตกตัวของน้ำ เท่ากับ 1.0 x 10-14 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 นักเรียนสามารถอธิบายการแตกตัวของน้ำ และค่าคงที่การแตกตัวของน้ำได้ 1.2 นักเรียนสามารถอธิบายความสัมพันธ์ของ Ka Kb และ Kw ได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.1 นักเรียนสามารถคำนวณหาค่า KaKb และ Kw โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่าง KaKb และ Kw ได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ 4. สาระการเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge) - การแตกตัวของน้ำ - ความสัมพันธ์ระหว่าง Ka Kb และ Kw
61 ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process) การคำนวณหาค่า KaKb และ Kw ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการทำงาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ความสามารถในการสื่อสาร : การทำงานเป็นกลุ่ม ความสามารถในการคิด : การคำนวณหาค่า KaKb และ Kw ความสามารถในการแก้ปัญหา : การคำนวณหาค่า KaKb และ Kw ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต : …………………………………………………………………... ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี : การสืบค้นข้อมูล ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนตามหลักสูตรมาตรฐานสากล เป็นเลิศวิชาการ สื่อสารสองภาษา ล้ำหน้าทางความคิด ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ ร่วมกันรับผิดชอบต่อสังคมโลก บูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักความพอประมาณ : นักเรียนใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับกิจกรรม หลักความมีเหตุผล : นักเรียนสามารถคำนวณหาค่า KaKb และ Kw หลักภูมิคุ้มกัน : ศึกษาวิธีการคำนวณก่อนลงมือทำกิจกรรม เงื่อนไขความรู้ : การแตกตัวของน้ำ เงื่อนไขคุณธรรม : มีจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการให้สะอาด เป็น ระเบียบ รวมถึงนำหลักการดำรงชีวิตในด้านจริยธรรมที่สอดแทรกในเนื้อหามาใช้ในชีวิตประจำวัน 5. กิจกรรมการเรียนรู้ (2 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนทบทวนความรู้เดิมว่า ทั้งกรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน กรดอ่อน แตกตัวเป็นไอออน แตกต่างกัน โดยการแตกตัวของกรดแก่ และเบสแก่ จะแตกตัวได้หมด 100% หมายถึง การแตกตัวของกรดแก่ และเบสแก่ เป็นไอออนได้หมดในตัวทำละลายซึ่งส่วนใหญ่เป็นน้ำ แต่การแตกตัวของกรดอ่อนและเบสอ่อนเมื่อ ละลายน้ำ จะนำไฟฟ้าได้ไม่ดี ทั้งนี้ เพราะกรดอ่อนเบสอ่อนแตกตัวเป็นไอออนได้เพียงบางส่วน
62 2) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปราย โดยใช้คำถามดังนี้ “ทั้งกรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน เบสอ่อน สามารถแตกตัวเป็นไอออนได้ โดยการแตกตัวของกรดแก่และเบสแก่ เป็นไอออนได้หมดในตัวทำ ละลายซึ่งส่วนใหญ่เป็นน้ำ แต่การแตกตัวของกรดอ่อน และเบสอ่อนเมื่อละลายน้ำ จะแตกตัวเป็นไอออนได้ เพียงบางส่วน แล้วนักเรียนคิดว่าน้ำ มีการแตกตัวเป็นไอออนหรือไม่ อย่างไร” 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับการแตกตัวของน้ำ และค่าคงที่การแตกตัวของน้ำจากหนังสือ เรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) หรือแหล่งข้อมูลสารสนเทศอื่น ๆ 2) นักเรียนและครูร่วมกันพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างค่า Ka Kb และ Kw โดยครูยกตัวอย่าง ค่าคงที่การแตกตัวของ CH3COOH, CH3COOและ H2O ครูแสดงสมการบนหน้ากระดาน 3) แบ่งนักเรียนออกเป็น 6 กลุ่ม โดยคละระดับความสามารถ และคละเพศ 4) นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมาจับสลากโจทย์เกี่ยวกับการคำนวณหาค่า Ka Kb และ Kw โดยใช้ ความสัมพันธ์ระหว่าง Ka Kb และ Kw ของกลุ่มตนเอง (แต่ละกลุ่มได้โจทย์ที่ไม่เหมือนกัน) 5) นักเรียนแต่ละกลุ่มลงมือคำนวณหาคำตอบของกลุ่มตัวเอง และเขียนคำตอบลงในกระดาษที่ครู แจกให้ (ครูยังไม่เฉลยคำตอบ) 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวกับการแตกตัวของน้ำ และการคำนวณหาค่า Ka Kb และ Kw โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่าง Ka Kb และ Kw จากนั้นร่วมกันพิจารณาคำตอบของกลุ่มตัวเองว่า ถูกต้องหรือไม่ อย่างไร 2) นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ อภิปราย และสรุปความรู้เกี่ยวกับการแตกตัวของน้ำ และการ คำนวณหาค่า Ka Kb และ Kw โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่าง Ka Kb และ Kw โดยใช้แนวคำถาม ดังนี้ - น้ำมีการแตกตัวให้ H3O + และ OH- หรือไม่ จงแสดงสมการการแตกตัวของน้ำ - ค่าคงที่การแตกตัวของน้ำ ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียสมีค่าเท่าใด และความเข้มข้นของ H3O + และ OH- มีค่าเท่าใด - ค่าคงที่การแตกตัวของคู่กรด-เบส (Ka และ Kb) มีความสัมพันธ์กับค่าคงที่การแตกตัวของน้ำ (Kw) อย่างไร 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำคำตอบมาเขียนบนกระดานหน้าชั้นเรียนจนครบทุกกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นกัน 2) นักเรียนและครูร่วมพิจารณาคำตอบของทุกกลุ่มร่วมกัน ว่าคำตอบของเพื่อน ๆ แต่ละกลุ่มทำได้ ถูกต้อง และเป็นไปตามความสัมพันธ์ระหว่างค่า Ka Kb และ Kw หรือไม่ อย่างไร ครูอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่ นักเรียนยังไม่เข้าใจ
63 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1) นักเรียนนำความรู้ที่ได้รับเกี่ยวกับการแตกตัวของน้ำ และความสัมพันธ์ระหว่างค่า Ka Kb และ Kw มาใช้ในการตอบคำถามในแบบฝึกหัด 10.3 ในหนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. PowerPoint เรื่อง การแตกตัวของน้ำ 2. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) 7. การวัดประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1. นักเรียนสามารถอธิบายการแตก ตัวของน้ำ และค่าคงที่การแตกตัวของน้ำ ได้ 2. นักเรียนสามารถอธิบาย ความสัมพันธ์ของ Ka Kb และ Kwได้ - การตอบ คำถาม - ข้อคำถาม - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนสามารถคำนวณหาค่า Ka Kb และ Kw โดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่าง Ka Kb และ Kw ได้ - ตรวจ แบบฝึกหัด 10.3 - แบบฝึกหัด 10.3 - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน ที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน ร่วมกับผู้อื่นได้ - การสังเกต - แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - ได้คะแนนใน ระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
64 8. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) ครูผู้สอน ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นางนิราวรรณ ปัสสาโท) ครูพี่เลี้ยง
65 ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายบุญเลี้ยง จอดนอก) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี
66 ภาคผนวก
67 เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง การแตกตัวของน้ำ แบบฝึก เรื่อง การแตกตัวของน้ำ
68 แบบประเมินความรู้ คำชี้แจง ประเมินโดยการทำแบบฝึกหัดเรื่อง การแตกตัวของน้ำ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้องของ เนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อยของ งาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อ เวลา (1) คะแนน รวม (5) 1 นายเกริกวิทย์จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์
69 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้องของ เนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อยของ งาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อ เวลา (1) คะแนน รวม (5) 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์
70 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ม.5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายเกริกวิทย์ จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา
71 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์ 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล
72 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์ ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) คำชี้แจง ประเมินผลการทำแบบฝึกหัดเรื่อง การแตกตัวของน้ำ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้อง ของเนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อย ของงาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อเวลา (1) คะแนนรวม (5) 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม
73 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้อง ของเนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อย ของงาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อเวลา (1) คะแนนรวม (5) 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์
74 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล คะแนน ความ ถูกต้อง ของเนื้อหา (3) คะแนน ความ เรียบร้อย ของงาน (1) คะแนน ความ ตรงต่อเวลา (1) คะแนนรวม (5) 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี)
75 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ชั้น ม.5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ
76 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์ 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี
77 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) เกณฑ์การให้คะแนน มีวินัย = ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันและรับผิดชอบในการทำงาน ใฝ่เรียนรู้ = แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ สรุป ความรู้ได้อย่างมีเหตุผล มุ่งมั่นใน = มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย มีความอดทนและไม่ การทำงาน ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ หมายเหตุ : ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบางครั้ง ให้ 1 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างน้อยครั้ง ให้ 0 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ระดับ คุณภาพ ช่วงคะแนน ดีเยี่ยม ได้คะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน ดี ได้คะแนนรวมระหว่าง 4-6 คะแนน ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน ไม่ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
78 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 25 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เวลา 30 ชั่วโมง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของเกลือ เวลา 3 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ สาระเคมี 2. เข้าใจการเขียนและการดุลสมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ในปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้งการ นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ 4. เขียนปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ และระบุความเป็นกรด-เบสของสารละลายเกลือ 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เกลือที่ได้จากการสะเทินของกรดแก่ด้วยเบสอ่อนเมื่อละลายในน้ำจะเกิดปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสได้ สารละลายที่มีสมบัติเป็นกรด ส่วนเกลือที่ได้จากการสะเทินของกรดอ่อนด้วยเบสแก่ เมื่อละลายในน้ำจะ เกิดปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสได้สารละลายที่มีสมบัติเป็นเบส 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 นักเรียนสามารถระบุความเป็นกรด-เบสของสารละลายเกลือได้ 1.2 นักเรียนสามารถอธิบายการเกิดไฮโดรลิซิสของเกลือได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.1 นักเรียนสามารถเขียนสมการเคมีของปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือได้ 2.2 นักเรียนสามารถปฏิบัติการทดลอง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของสารละลายเกลือได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ 4. สาระการเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge) สมบัติกรด-เบสของเกลือ
79 ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process) การปฏิบัติการทดลอง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของสารละลายเกลือ ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการทำงาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ความสามารถในการสื่อสาร : การทำงานเป็นกลุ่ม ความสามารถในการคิด : การอธิบายการเกิดไฮโดรลิซิสของเกลือ ความสามารถในการแก้ปัญหา : การปฏิบัติการทดลอง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของสารละลายเกลือ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต : …………………………………………………………………... ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี : การสืบค้นข้อมูล ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนตามหลักสูตรมาตรฐานสากล เป็นเลิศวิชาการ สื่อสารสองภาษา ล้ำหน้าทางความคิด ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ ร่วมกันรับผิดชอบต่อสังคมโลก บูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักความพอประมาณ : นักเรียนใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับกิจกรรม หลักความมีเหตุผล : นักเรียนสามารถปฏิบัติการทดลองได้ถูกต้อง มีเหตุผล หลักภูมิคุ้มกัน : ศึกษาวิธีการทดลองก่อนลงมือทำกิจกรรม เงื่อนไขความรู้ : สมบัติกรด-เบสของเกลือ เงื่อนไขคุณธรรม : มีจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการให้สะอาด เป็น ระเบียบ รวมถึงนำหลักการดำรงชีวิตในด้านจริยธรรมที่สอดแทรกในเนื้อหามาใช้ในชีวิตประจำวัน 5. กิจกรรมการเรียนรู้ (3 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนตอบคำถามเพื่อทบทวนความรู้เดิม เรื่อง การแตกตัวของกรด เบส และน้ำ โดยครูใช้ คำถาม ดังนี้ - กรดแก่ และกรดอ่อน มีการแตกตัวเหมือนกันหรือไม่ อย่างไร - เบสแก่ และเบสอ่อน มีการแตกตัวเหมือนกันหรือไม่ อย่างไร - น้ำมีการแตกตัวหรือไม่ อย่างไร
80 - ค่าคงที่การแตกตัวของน้ำ มีความสัมพันธ์อย่างไร และมีค่าเท่าใด 2) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปราย โดยใช้คำถามดังนี้ “กรดแก่ เบสแก่ กรดอ่อน กรดอ่อน และน้ำ สามารถแตกตัวเป็นไอออนได้ แล้วนักเรียนคิดว่าเมื่อนำเกลือละลายน้ำ สามารถแตกตัวได้หรือไม่ และ สารละลายที่ได้จะมีสมบัติเป็นกรด เบส หรือกลาง อย่างไร” 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) แบ่งนักเรียนออกเป็น 9 กลุ่ม โดยคละระดับความสามารถ และคละเพศ โดยใช้เกม โค้ดภาพ นักเรียนแต่ละคนจะได้รับโค้ดภาพต่าง ๆ จากนั้นครูกำหนดแจ้งนักเรียนว่า “สมาชิกในกลุ่มจะต้องมี โค้ดภาพที่เหมือนกันแต่สีไม่เหมือนกัน โดยสีแต่ละสีมีหน้าที่ของตัวเอง” 2) นักเรียนร่วมกันศึกษาความรู้เกี่ยวกับปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ (salt hydrolysis) จากใบ ความรู้ เรื่อง สมบัติกรด-เบสของเกลือ หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตาม หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) หรือแหล่งข้อมูลสารสนเทศ อื่น ๆ 3) นักเรียนรับทราบบทบาทหน้าที่ของแต่ละคนในกลุ่ม ดังนี้ - สีแดง : ทำหน้าที่อ่านวิธีการทดลอง ทำความเข้าใจ และอธิบายให้สมาชิกในกลุ่มฟัง - สีน้ำเงิน : ทำหน้าที่เตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในการทดลอง - สีเหลือง : ทำหน้าที่บันทึกผลการทดลอง - สีเขียว : ทำหน้าที่ในการนำเสนอผลการทดลอง - สีม่วง : ล้างอุปกรณ์ที่ใช้ในการทดลอง 4) นักเรียนที่ได้โค้ดภาพสีน้ำเงินรับใบกิจกรรมการทดลอง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของสารละลาย เกลือ ใบรายงานผลการทำกิจกรรมการทดลอง และอุปกรณ์การทดลอง กลุ่มละ 1 ชุด 5) นักเรียนที่ได้โค้ดภาพสีแดง ศึกษาวิธีการทดลอง ทำความเข้าใจ และอธิบายให้สมาชิกภายใน กลุ่มฟัง 6) นักเรียนทุกกลุ่มลงมือปฏิบัติการทดลองตามขั้นตอนการทดลอง พร้อมบันทึกผลลงในกระดาษที่ ครูแจกให้พร้อมทั้งตกแต่งให้สวยงาม 7) นักเรียนรับฟังคำชี้แจงจากครูว่า “ให้ระวังการใช้ช้อนตักสารและแท่งแก้วคน เมื่อใช้กับสารชนิด หนึ่งเสร็จแล้วให้เช็ดทำความสะอาดก่อนนำ มาใช้ในครั้งถัดไป และหากสารยังละลายน้ำไม่หมดให้ใช้แท่งแก้ว คนสารให้เข้ากันก่อนนำไปหยดอินดิเคเตอร์” 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวกับสมบัติกรด-เบสของเกลือปฏิกิริยา ไฮโดรลิซิสของเกลือและผลการทำกิจกรรมการทดลอง เรื่อง สมบัติกรด -เบสของสารละลายเกลือ พร้อม ตรวจสอบความถูกต้อง
81 2) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายและสรุปผลการทดลอง โดยให้ได้ข้อสรุปว่า “เกลืออาจมีสมบัติ เป็นกลาง กรด หรือ เบส โดยสารละลายเกลือ NaCl เป็นกลาง สารละลาย NH4Cl เป็นกรด ส่วน สารละลาย CH3COONa เป็นเบส” 3) นักเรียนและครูร่วมกันสรุปผลจากการทำกิจกรรมสืบค้นข้อมูล เรื่อง สมบัติกรด-เบสของเกลือ ปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ โดยให้ได้ใจความสำคัญดังนี้ “เมื่อเกลือละลายน้ำ ไอออนบวก และไอออนลบ ของเกลือบางชนิดสามารถทำปฏิกิริยากับน้ำได้ โดยอาจให้หรือรับโปรตอนจากน้ำเกิดเป็นสารละลายเกลือที่มี สมบัติเป็นกรดหรือเบส เรียกปฏิกิริยานี้ว่า ปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ (salt hydrolysis) และความเป็น กรด-เบสของสารละลายเกลือพิจารณาได้จากค่าคงที่การแตกตัวของไอออน ในสารละลาย” 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทดลองของกลุ่มตัวเองหน้าชั้นเรียนทีละกลุ่มเพื่อแลกเปลี่ยน ความคิดเห็นกันจนครบทุกกลุ่ม 2) นักเรียนแต่ละกลุ่มตรวจสอบข้อมูลของเพื่อน ๆ แต่ละกลุ่ม โดยร่วมกันพิจารณาว่าข้อมูลของ แต่ละกลุ่มเหมือนหรือต่างกันอย่างไร 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1) นักเรียนนำความรู้ที่ได้รับเกี่ยวกับสมบัติกรด-เบสของเกลือ มาใช้ในการตอบคำถามในเกม “ตอบถูก สวมมง ส่งลูกปิงปอง” มีกติกาดังนี้ ครูแจกคำถามเกี่ยวกับ “สมบัติกรด-เบสของเกลือ” จากนั้นให้ นักเรียนแต่ละกลุ่มเขียนคำตอบลงในกระดาษที่ครูแจกให้แล้วนำมาส่ง กลุ่มใดตอบถูก จะได้รับลูก ปิงปองที่มีคะแนนโบนัสระบุอยู่ จากนั้นแต่ละกลุ่มเข้าแถวส่งลูกปิงปองไปเรื่อย ๆ จนถึงคนสุดท้าย และคน สุดท้ายต้องนำลูกปิงปองไปใส่ในภาชนะที่กำหนด ถึงจะได้คะแนนโบนัส กลุ่มใดมีคะแนนสูงสุดจะได้รับรางวัล พิเศษ 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. อุปกรณ์การทดลอง ประกอบไปด้วย - โซเดียมคลอไรด์ (NaCl) - แอมโมเนียมคลอไรด์ (NH4Cl) - โซเดียมแอซีเตต (CH3COONa) - ยูนิเวอร์ซัลอินดิเคเตอร์ - ช้อนตักสารเบอร์ 1 - หลอดทดลองขนาดกลาง - แท่งแก้วคนสาร - กระบอกตวงขนาด 10 mL - หลอดหยด 2. ใบกิจกรรมการทดลอง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของสารละลายเกลือ 3. ใบรายงานผลการทำกิจกรรมการทดลอง 4. ใบความรู้ เรื่อง สมบัติกรด-เบสของเกลือ
82 5. โค้ดสี 6. PowerPoint เรื่อง สมบัติกรด-เบสของเกลือ 7. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) 7. การวัดประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1. นักเรียนสามารถระบุความเป็น กรด-เบสของสารละลายเกลือได้ 2. นักเรียนสามารถอธิบายการเกิด ไฮโดรลิซิสของเกลือได้ - การตอบ คำถาม - ตรวจใบ รายงานผลการ ท ากิจกรรมการ ทดลอง - ข้อคำถาม - ใบรายงานผล การทำกิจกรรม การทดลอง - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนสามารถเขียนสมการเคมี ของปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือได้ 2. นักเรียนสามารถปฏิบัติการ ทดลอง เรื่อง สมบัติกรด-เบสของ สารละลายเกลือได้ - การทำการ ทดลอง - แบบสังเกต การทดลอง - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน ที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน ร่วมกับผู้อื่นได้ - การสังเกต - แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - ได้คะแนนใน ระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
83 8. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) ครูผู้สอน ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นางนิราวรรณ ปัสสาโท) ครูพี่เลี้ยง
84 ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายบุญเลี้ยง จอดนอก) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี
85 ภาคผนวก
86 เอกสารประกอบการเรียน เรื่อง เกลือของสารละลายกรด-เบส
87 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ม.5/7 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายเกริกวิทย์ จันทะวาลย์ 2 เด็กหญิงขวัญข้าว แสงวรราช 3 นางสาวไคริกา นาจรูญ 4 นางสาวจันทิพย์ประภา แก้วชิน 5 เด็กหญิงจิตตานันทิ์ พนมชัยจิรกุล 6 นางสาวชลิตา ปวันเนาว์ 7 เด็กชายเชาว์วัฒน์ โกมุทธพงษ์ 8 นายณวดล วิบูลย์กุล 9 นางสาวณัฏฐณิชชา ศรีโคตร 10 นายณัฐกรณ์ คำอ้น 11 นางสาวณัฐนันท์ ประกอบศรี 12 เด็กหญิงธนพร สุวรรณโคตร 13 เด็กชายธนภัทร จ่าเหลา 14 เด็กหญิงธัญญา ศรีคำ 15 นางสาวธันยมัย ภาพูวงศ์ 16 เด็กหญิงนวรัตน์ บุญมี 17 เด็กชายปฐวีกร ตุงคะสมิต 18 นายประจักษ์ ชาญนอก 19 นางสาวปริณดา บุตรสีน้อย 20 นางสาวปวีณ์ธิดา ปทุมวัน 21 นางสาวปานชนก จำปา 22 นางสาวปิยสุดา สุรารักษ์ 23 นางสาวปุญชรัศมิ์ รุจิระทวีพงศ์
88 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 24 นางสาวพาทินธิดา ธานะราช 25 เด็กชายพิชญพงษ์ สายพัฒน์ 26 นายพีรพัฒน์ จักมา 27 นางสาวแพรวนภา ประทุมลัย 28 นางสาวภัคจิรา แก้วกันทา 29 นางสาวภัทรพร ธาตุไพบูลย์ 30 เด็กชายภัทรศักดิ์ ฟองสมุทร 31 นายภูเบศน์ สมสุข 32 เด็กชายวิกรม จันทร์กลม 33 นางสาววิสสุตา ดาราสี 34 นางสาวศรินญา ยังสีนาค 35 นางสาวศุภิสรา กองคำ 36 นายสิรเสรี พุ่มมาลี 37 นางสาวสุพรรณี หงษี 38 เด็กหญิงอนันตญา สวัสดิรัตน์ 39 นายอัศวิน ภูชูธรรม 40 เด็กชายอาชวิน คตภูธร 41 เด็กหญิงอารียา คุ้มไพฑูรย์ 42 นางสาวอิสริยาภรณ์ ธารากุลทิพย์ 43 เด็กชายชัญญกร ศรีสวัสดิ์ 44 นายคุณากร หาญไชย 45 นายเมธาวี ทองยศ 46 นายสิริไชย เร่งศิริกุล 47 นายธนกร สุริยันต์ 48 นายปุณณภพ ศรีชะนนท์
89 ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียนเพื่อการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง การบันทึกให้ทำเครื่องหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจริง ชั้น ม.5/10 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 1 นายกรัณฑ์ จันทร์สม 2 นายกฤติพงศ์ บุญประคม 3 นายกฤษวภัทร ชุมพล 4 นางสาวกวินทิพย์ แสงแก้ว 5 นางสาวกวินธิดา สุทธิวงศ์กร 6 เด็กหญิงกัลยาณี ไพรวัฒนา 7 เด็กชายกิตติธัช บุญสุข 8 เด็กชายเกียรติกมล ชาหอมชื่น 9 นายเขมณัฐ กกกลาง 10 นางสาวจรัญญา เจริญบุญภากร 11 เด็กหญิงชนกนาถ ศรีลาภูมิ 12 เด็กหญิงชวิศา จันทวิมล 13 นายชิษณุพงศ์ ผิวศิริ 14 นายญาณกวี ธาตุธรรม 15 นายณัฐกฤษฎิ์ มณฑาสุวรรณ 16 นางสาวณัฐพร อังกลมเกลียว 17 นายเดโชชิต อธิชโย 18 นายทยากร ขวาโยธา 19 นายทัศนัย ธาตุวิสัย
90 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 20 นายทินภัทร พันธะไชย 21 เด็กหญิงธนัชญา ดวงอาจนา 22 เด็กชายธราธาร เหล่าโก่ง 23 นายธีรภัทร เหล่าประเสริฐ 24 นายปฏิภาณ น้ำจันทร์ 25 นางสาวปพิชญา ศรีศกุน 26 นายปิยวิศท์ งามศิริสมสกุล 27 นางสาวพรนภา ทิพย์จรูญ 28 นางสาวพรปวีณ์ ประเสริฐไทย 29 นางสาวพรรณธร เพชรชาลี 30 นางสาวพัชรี บุญสวัสดิ์ 31 นางสาวพีชนาถ นิลพัฒน์ 32 นายภรัณยู เมืองนาง 33 นางสาวภริดา เด่นไชยรัตน์ 34 นายภัทรชัย ไชยเชษฐ์ 35 เด็กชายเมธา ทานุมา 36 เด็กชายวรเมธ สายอ่อน 37 นายศุภกฤต สาระรัตน์ 38 นางสาวสกุลทิพย์ กิติราช 39 นายสิรภพ จันทฤทธิ์ 40 นางสาวสุภิญญา แสงเรืองเอก 41 เด็กหญิงอภิชญา มัฆนาโส 42 นางสาวอุมาภรณ์ บับพิบูลย์ 43 นางสาวกมลชนก สวัสดิ์พันธ์ 44 นายณัฐภัทร ฤาคำหาร
91 เลขที่ ชื่อ - นามสกุล พฤติกรรมการแสดงออก มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 45 นางสาวพัชราภรณ์ ชื่นอก 46 นายศฤงกานต์ สงคราม 47 นายชินกฤษ บุญทวี ลงชื่อ................................................ผู้ประเมิน (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) เกณฑ์การให้คะแนน มีวินัย = ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัวและโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันและรับผิดชอบในการทำงาน ใฝ่เรียนรู้ = แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ สรุป ความรู้ได้อย่างมีเหตุผล มุ่งมั่นใน = มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย มีความอดทนและไม่ การทำงาน ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ หมายเหตุ : ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างบางครั้ง ให้ 1 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างน้อยครั้ง ให้ 0 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ระดับ คุณภาพ ช่วงคะแนน ดีเยี่ยม ได้คะแนนรวมระหว่าง 7-9 คะแนน ดี ได้คะแนนรวมระหว่าง 4-6 คะแนน ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 2-3 คะแนน ไม่ผ่าน ได้คะแนนรวมระหว่าง 0-1 คะแนน
92 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 26 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาเพิ่มเติม เคมี 3 ว32223 ภาคเรียนที่ 2/2566 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 กรด-เบส เวลา 30 ชั่วโมง เรื่อง pH ของสารละลายกรดและเบส เวลา 3 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี 1. สาระการเรียนรู้และผลการเรียนรู้ สาระเคมี 2. เข้าใจการเขียนและการดุลสมการเคมี ปริมาณสัมพันธ์ในปฏิกิริยาเคมี อัตราการเกิดปฏิกิริยา เคมี สมดุลในปฏิกิริยาเคมี สมบัติและปฏิกิริยาของกรด-เบส ปฏิกิริยารีดอกซ์และเซลล์เคมีไฟฟ้า รวมทั้งการ นำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ผลการเรียนรู้ 5. คำนวณค่า pH ความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนหรือไฮดรอกไซด์ไอออนของสารละลาย กรดและเบส 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เมื่อกรดหรือเบสแตกตัวในน้ำ ค่าความเป็นกรดเบสของสารละลายแสดงได้ด้วยค่า pH ซึ่งสัมพันธ์กับ ความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนโดยสารละลายกรดมีความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนมากกว่า 1.0 x 10-7 โมลต่อลิตร หรือมีค่า pH น้อยกว่า 7 ส่วนสารละลายเบสมีความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนน้อยกว่า 1.0 x 10-7 โมลต่อลิตร หรือมีค่า pH มากกว่า 7 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 นักเรียนสามารถอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของ H3O + หรือ OH- กับค่า pH ของสารละลายได้ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 2.1 นักเรียนสามารถคำนวณหาความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออน หรือไฮดรอกไซด์ไอออนของ สารละลายกรดและเบสได้ 2.2 นักเรียนสามารถคำนวณค่า pH และ pOH ของสารละลายกรดและเบสได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3.1 นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
93 4. สาระการเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge) pH ของสารละลายกรดและเบส ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process) การคำนวณค่า pH และ pOH ของสารละลายกรดและเบส ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude) รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อยู่อย่างพอเพียง ซื่อสัตย์สุจริต มุ่งมั่นในการทำงาน มีวินัย รักความเป็นไทย ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ ด้านสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ความสามารถในการสื่อสาร : การทำงานเป็นกลุ่ม ความสามารถในการคิด : การคำนวณค่า pH และ pOH ของสารละลายกรดและเบส ความสามารถในการแก้ปัญหา : การคำนวณค่า pH และ pOH ของสารละลายกรดและเบส ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต : …………………………………………………………………... ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี : การสืบค้นข้อมูล ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนตามหลักสูตรมาตรฐานสากล เป็นเลิศวิชาการ สื่อสารสองภาษา ล้ำหน้าทางความคิด ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์ ร่วมกันรับผิดชอบต่อสังคมโลก บูรณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักความพอประมาณ : นักเรียนใช้วัสดุอุปกรณ์ได้เหมาะสมกับกิจกรรม หลักความมีเหตุผล : นักเรียนสามารถคำนวณค่า pH และ pOH ของสารละลายกรดและเบสได้ ถูกต้อง มีเหตุผล หลักภูมิคุ้มกัน : ศึกษาวิธีการคำนวณก่อนลงมือทำกิจกรรม เงื่อนไขความรู้ : pH ของสารละลายกรดและเบส เงื่อนไขคุณธรรม : มีจิตสำนึกในการรักษาสภาพแวดล้อมของห้องปฏิบัติการให้สะอาด เป็น ระเบียบ รวมถึงนำหลักการดำรงชีวิตในด้านจริยธรรมที่สอดแทรกในเนื้อหามาใช้ในชีวิตประจำวัน
94 5. กิจกรรมการเรียนรู้ (3 ชั่วโมง) ใช้วิธีการสอนแบบ 5E Learning 1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1) นักเรียนทบทวนความรู้เดิมเกี่ยวกับ [H3O + ] และ [OH- ] ในสารละลายกรดและสารละลายเบส 2) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปราย โดยใช้คำถามดังนี้ - มะนาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำ นักเรียนคิดว่าสารใดมีความเป็นกรดมากกว่ากัน เพราะเหตุใด ใช้ วิธีใดในการวัด - เมื่อนักเรียนทราบความเข้มข้นของ H3O + หรือ OHเราจะสามารถแปลงค่าความเข้มข้นของ H3O + หรือ OH- ในรูปของ pH เพื่อความสะดวกในการรายงานได้อย่างไร 2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1) นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับการบอกความเป็นกรด-เบสของสารละลายด้วยค่า pH จาก หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) หรือแหล่งข้อมูลสารสนเทศอื่น ๆ 2) นักเรียนและครูร่วมกันพิจารณาการคำนวณค่า pH โดยใช้ค่าความเข้มข้นของ H3O + จากการ แตกตัวของน้ำ แล้วเชื่อมโยงไปยังการคำนวณค่า pOH ของน้ำ ตามรายละเอียดในหนังสือเรียน และชี้ให้เห็น ว่าสารละลายที่เป็นกลางมี pH และ pOH เท่ากับ 7.00 3) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายความสัมพันธ์ระหว่าง pH กับความเข้มข้นของไฮโดรเนียม ไอออน 4) แบ่งนักเรียนออกเป็น 6 กลุ่ม โดยคละระดับความสามารถ และคละเพศ จากนั้นครูให้นักเรียน แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมาจับสลากโจทย์ของกลุ่มตนเอง 5) คำนวณหาคำตอบของกลุ่มตัวเอง โดยให้แต่ละกลุ่มแสดงวิธีทำของโจทย์ที่กลุ่มตนเองได้รับ อย่างละเอียด และเขียนคำตอบลงในกระดาษที่ครูแจกให้ 3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1) นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มแลกเปลี่ยนความคิดเกี่ยวกับ pH ของสารละลายกรดและเบสจากนั้น ร่วมกันพิจารณาคำตอบของกลุ่มตัวเองว่าถูกต้องหรือไม่ อย่างไร 2) นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ อภิปราย และสรุปความรู้เกี่ยวกับ pH ของสารละลายกรดและเบส โดยใช้แนวคำถาม ดังนี้ - เมื่อทราบความเข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออนหรือไฮดรอกไซไอออน สามารถคำนวณหาค่า pH หรือ pOH ได้อย่างไร - ค่า pH, pOH, [H3O + ] และ [OH- ] มีความสัมพันธ์กันหรือไม่ อย่างไร
95 3) นักเรียนและครูร่วมกันเกี่ยวกับเกี่ยวกับ pH ของสารละลายกรดและเบส จนได้ข้อสรุปดังนี้ - pH เป็นค่าที่ใช้บอก [H3O + ] ในสารละลาย โดยกำหนดให้ pH = -log[H3O + ] ผลการคำนวณ จะได้ค่าตัวเลขที่ไม่ซับซ้อนและสะดวกในการนำไปใช้ - สารละลายกรดมี pH ต่ำกว่า 7 สารละลายที่เป็นกลางมี pH เท่ากับ 7 ส่วนสารละลายเบสมี pH สูงกว่า 7 - เนื่องจากผลคูณของ [H3O + ] กับ [OH- ] เป็นค่าคงที่เท่ากับ 1.0 x 10-14 ที่อุณหภูมิ 25 °C ดังนั้นสารละลายที่มี [OH- ] มากจะมี [H3O + ] น้อย สารละลายที่มี [OH- ] น้อยจะมี [H3O + ] มาก และ สารละลายที่มี [H3O + ] มากจะมีความเป็นกรดมาก pH จะมีค่าต่ำ แต่ถ้าสารละลายมี [H3O + ] น้อยจะมีความ เป็นกรดน้อย pH จะมีค่าสูง - pH ของสารละลายอาจมีค่าต่ำกว่า 0 หรือสูงกว่า 14 ก็ได้ขึ้นอยู่กับความเข้มข้นของ H3O + ในสารละลาย 4. ขั้นขยายความรู้(Elaboration) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำคำตอบมาเขียนบนกระดานหน้าชั้นเรียนจนครบทุกกลุ่ม 2) สุ่มนักเรียนออกมาแสดงวิธีทำหาคำตอบของกลุ่มตัวเอง 2-3 กลุ่มบนกระดานหน้าชั้นเรียนเพื่อ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน 3) นักเรียนและครูร่วมพิจารณาคำตอบของแต่ละกลุ่มร่วมกัน ว่าคำตอบของเพื่อน ๆ แต่ละกลุ่มท ไได้ถูกต้อง หรือไม่ อย่างไร ครูอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ 5. ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มแข่งขันคำนวณหาคำตอบเกี่ยวกับ pH ของสารละลายกรดและเบสโดยกลุ่ม ใดตอบคำถามได้ถูกต้อง และมีคะแนนมากที่สุด กลุ่มนั้นจะเป็นผู้ชนะ 2) นักเรียนสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ เกี่ยวกับ pH ของสารละลายกรดและเบสลงในสมุด
96 3) นักเรียนประยุกต์ใช้ความรู้ที่ได้ ทำแบบฝึกหัด 10.5 ในหนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์ เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) มอบหมายส่งในคาบถัดไป 6. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. บัตรโจทย์ปัญหา 2. PowerPoint เรื่อง pH ของสารละลายกรดและเบส 3. หนังสือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 4 สสวท. (ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พ.ศ. 2551 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) 7. การวัดประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการวัด/เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมิน 1. ด้านความรู้ (K) 1. น ั ก เ ร ี ย น ส า ม า ร ถ อ ธ ิ บ า ย ความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของ H3O + ห ร ื อ OH- ก ั บ ค ่ า pH ข อ ง สารละลายได้ - การตอบ คำถาม - ข้อคำถาม - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 2. ด้านทักษะ/กระบวนการคิด (P) 1. นักเรียนสามารถคำนวณหาความ เข้มข้นของไฮโดรเนียมไอออน หรือ ไฮดรอกไซด์ไอออนของสารละลายกรด และเบสได้ 2. นักเรียนสามารถคำนวณค่า pH และ pOH ของสารละลายกรดและเบส ได้ - ตรวจ แบบฝึกหัด - แบบฝึกหัด - ได้คะแนนร้อยละ 70 ขึ้นไป 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 1. นักเรียนมีความรับผิดชอบต่องาน ที่ได้รับมอบหมายและสามารถทำงาน ร่วมกับผู้อื่นได้ - การสังเกต - แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - ได้คะแนนใน ระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป
97 8. บันทึกหลังการสอน ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. .............................................................................................................................................................................. ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นายศุภลักษณ์ ผาบคีรี) ครูผู้สอน ความคิดเห็น / ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ………………………………………………. (นางนิราวรรณ ปัสสาโท) ครูพี่เลี้ยง