โครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ำพี้ ของร้านลุงปอย ตำบลน้ำพี้ อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์

การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ นายปารเมศ รูปสูง นางสาวพรสินี เถื่อนมา นางสาวพิยดา แสงเงาเสือ นายวรกันต์ นันตา โครงงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชั้นสูง สาขาวิชาการบัญชี วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ร่วมกับ สถาบันการ อาชีวศึกษาภาคเหนือ 3 ปีการศึกษา 2565

การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ นายปารเมศ รูปสูง นางสาวพรสินี เถื่อนมา นางสาวพิยดา แสงเงาเสือ นายวรกันต์ นันตา โครงงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชั้นสูง สาขาวิชาการบัญชี วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ร่วมกับ สถาบันการ อาชีวศึกษาภาคเหนือ 3 ปีการศึกษา 2565

ก ชื่อ : นายปารเมศ รูปสูง นางสาวพรสินี เถื่อนมา นางสาวพิยดา แสงเงาเสือ นายวรกันต์ นันตา ชื่อโครงงาน : การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ สาขาวิชา : การบัญชี ที่ปรึกษาโครงงาน : นางเบญจพร อ่ าแจ้ง ปีการศึกษา : 2565 บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอ ทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์2) เพื่อศึกษาต้นทุนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้าน ลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์3) เพื่อศึกษาผลตอบแทนการหล่อ พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ กลุ่มเป้าหมายแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1. ผู้ประกอบการร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 2. พนักงานในร้านร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ทั้งหมด 61 คน จากการศึกษาพบว่า 1. ข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์พบว่า เป็นธุรกิจเจ้าของคนเดียว มีระยะเวลาในการด าเนินงานมาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 10 ปี โดยจุดเริ่มต้นคือบิดามารดาได้ท าธุรกิจหล่อพระพุทธรูปผสมแร่เหล็กน้ าพี้ซึ่งสมัยก่อนจะใช้ ส่วนผสมหลัก คือ แร่เหล็กน้ าพี้กับดิน โดยใช้กาวเป็นตัวขึ้นรูปหรือเป็นตัวประสานให้แร่เหล็กน้ าพี้ กับดินเข้าด้วยกัน แต่เมื่อเวลาผ่านไปฐานของพระพุทธรูปจะผุพัง ซึ่งในเวลาต่อมารุ่นลูกได้พัฒนา การหล่อพระพุทธรูปให้ทันต่อยุคสมัยมากขึ้น โดยการปรับเปลี่ยนส่วนผสมจากดินเป็นเรซิ่น ซึ่งจะ ท าให้พระพุทธรูปมีสภาพที่คงทน แข็งแรงมากกว่าเดิม 2. ต้นทุนการหล่อพระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า พระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ขนาด 1 นิ้ว มีการใช้วัตถุดิบทางตรง 54,180 บาทต่อเดือน ค่าแรงงานทางตรง 31,500 บาทต่อเดือน ค่าใช้จ่ายการผลิต 75,708 บาทต่อเดือน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 2 นิ้ว มีการใช้วัตถุดิบทางตรง 108,360 บาทต่อเดือน ค่าแรงงานทางตรง 30,000 บาท ต่อเดือน ค่าใช้จ่ายการผลิต 87,708 บาทต่อเดือน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 3 นิ้ว มีการใช้วัตถุดิบทางตรง 437,016 บาทต่อเดือน ค่าแรงงานทางตรง 191,400 บาทต่อเดือน ค่าใช้จ่าย การผลิต 119,108 บาทต่อเดือน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 5 นิ้ว มีการใช้วัตถุดิบ

ก ทางตรง 591,270 บาทต่อเดือน ค่าแรงงานทางตรง 186,300 บาทต่อเดือน ค่าใช้จ่ายการผลิต 116,108 บาทต่อเดือน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 9 นิ้ว มีการใช้วัตถุดิบทางตรง 1,152,780 บาทต่อเดือน ค่าแรงงานทางตรง 175,800 บาทต่อเดือน ค่าใช้จ่ายการผลิต 116,108 บาทต่อเดือน 3. ผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 1 นิ้ว มียอดขาย ต่อเดือน 62,800 องค์ มีก าไรขั้นต้น 3,832 บาทต่อเดือน คิดเป็นร้อยละ 0.32 พระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ขนาด 2 นิ้ว มียอดขายต่อเดือน 70,880 บาท มีก าไรขั้นต้น 7,262 บาทต่อเดือน คิดเป็นร้อยละ 0.61 พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 3 นิ้ว มีราคาขายต่อเดือน 163,200 บาท มีก าไรขั้นต้น 63,072 บาทต่อเดือน คิดเป็นร้อยละ 5.32 พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ขนาด 5 นิ้ว มียอดขายต่อเดือน 361,550 บาท มีก าไรขั้นต้น 236,642 บาท คิดเป็นร้อยละ 19.95 พระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 9 นิ้ว มีราคาขายต่อเดือน 1,014,000 บาท มีก าไรขั้นต้น 875,382 บาท ต่อเดือน คิดเป็นร้อยละ 73.80

ข กิตติกรรมประกาศ การจัดท าโครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ครั้งนี้ ส าเร็จลุล่วงสมบูรณ์ได้รับ ความช่วยเหลืออย่างดียิ่งจากคณะครูจ านวนหลายท่าน ได้แก่ ครูเบญจพร อ่ าแจ้ง ที่กรุณาสละเวลา ให้ค าปรึกษา ให้ค าแนะน าและข้อคิดเห็นต่าง ๆ ตลอดจนการแก้ไข ข้อบกพร่อง ด้วยความเอาใจใส่ ตั้งแต่ต้นจนสิ้นสุดการจัดท าโครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ขอขอบพระคุณนายบัณฑิตย์ สิงห์ช่างชัย ผู้อ านวยการวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ และรอง ผู้อ านวยการทุกฝ่ายที่กรุณาให้การสนับสนุนงบประมาณในการจัดท าโครงงานการศึกษาต้นทุน และผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอ ทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ในครั้งนี้ ขอขอบคุณคณาจารย์สาขาวิชาการบัญชีและเจ้าหน้าที่ทุกท่าน นักศึกษาทุกคนที่ไม่ได้ กล่าวนาม มีส่วนเกี่ยวข้องและให้ความช่วยเหลือตลอดมา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ครูเบญจพร อ่ าแจ้ง ครูที่ปรึกษาโครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์คอยดูแลช่วยเหลือให้ค าปรึกษา แนะน าและให้ก าลังใจเสมอมา คณะผู้ศึกษาโครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์กราบขอบพระคุณ ผู้มีอุปการคุณดังกล่าวไว้ ณ โอกาสนี้ คณะผู้ศึกษา

ค สารบัญ หน้า บทคัดย่อ ก กิตติกรรมประกาศ ข สารบัญ ค สารบัญตาราง ง สารบัญภาพ จ บทที่ 1 บทน า 1 1.1 ความเป็นมาและความส าคัญของปัญหา 1 1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงาน 2 1.3 ขอบเขตของโครงงาน 2 1.4 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ 4 1.5 นิยามศัพท์เฉพาะ 4 บทที่ 2 แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 7 2.1 ประวัติความเป็นมาและความส าคัญของแร่เหล็กน้ าพี้ 7 2.2 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสินค้าโอทอปจากแร่เหล็กน้ าพี้ 8 2.3 ประวัติความเป็นมาของพระพุทธชินราช 12 2.4 ทฤษฏีต้นทุนการผลิต 18 2.5 ทฤษฏีผลตอบแทน 21 2.6 กรอบแนวคิดการท าโครงงาน 22 2.7 งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 22 บทที่ 3 วิธีการด าเนินโครงงาน 26 3.1 ขั้นตอนการด าเนินโครงงาน 26 3.2 การก าหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 29 3.3 การสร้างเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล 33 3.4 ด าเนินการและเก็บรวบรวมข้อมูล 41 3.5 วิธีวิเคราะห์ข้อมูล 49 3.6 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล 51

ค สารบัญ (ต่อ) หน้า บทที่ 4 ผลการด าเนินโครงงาน 52 4.1 ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน 52 จังหวัดอุตรดิตถ์ 4.2 ผลการศึกษาต้นทุนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของ 56 ร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 4.3 ผลการศึกษาผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 73 ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ บทที่ 5 สรุปผล อภิปราย และข้อเสนอแนะ 76 5.1 สรุปผล 76 5.2 อภิปรายผล 77 5.3 ข้อเสนอแนะ 78 บรรณานุกรม ภาคผนวก ก แบบเสนอโครงงาน ภาคผนวก ข เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ภาคผนวก ค ภาพประกอบการด าเนินโครงงาน ประวัติย่อของผู้ศึกษา

ง สารบัญตาราง ตารางที่ หน้าที่ 3-1 แสดงขั้นตอนการด าเนินโครงงาน 26 3-2 แสดงข้อมูลวัตถุดิบทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 34 ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 3-3 แสดงข้อมูลค่าแรงงานทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราช 36 ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 3-4 แสดงข้อมูลค่าใช้จ่ายการผลิตของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 37 ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 3-5 แสดงต้นทุนรวมการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย 40 ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 3-6 แสดงผลตอบแทนของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 41 ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 4-1 แสดงสินทรัพย์ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 55 4-2 แสดงวัตถุดิบทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 56 4-4 แสดงค่าแรงงานทางตรงของพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 1 นิ้ว 58 4-5 แสดงค่าแรงงานทางตรงของพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 2 นิ้ว 58 4-6 แสดงค่าแรงงานทางตรงของพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 3 นิ้ว 59 4-7 แสดงค่าแรงงานทางตรงของพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 5 นิ้ว 61 4-8 แสดงค่าแรงงานทางตรงของพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 9 นิ้ว 63 4-9 แสดงต้นทุนค่าใช้จ่ายคงที่ 65 4-10 แสดงค่าใช้จ่ายผันแปร 66 4-11 แสดงต้นทุนรวมของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 69 4-12 แสดงค่าใช้จ่ายการขายและบริหาร ส าหรับเดือนธันวาคม พ.ศ.2565 70 4-13 แสดงต้นทุนรวมของพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 73 4-14 แสดงข้อมูลยอดขายพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของเดือนธันวาคม 74 พ.ศ.2565 4-15 แสดงผลตอบแทนของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 75

จ สารบัญภาพ ภาพที่ หน้าที่ 2-1 มีดตัดหวายลูกนิมิต 9 2-2 พระเครื่อง 9 2-3 ไหลน้ าพี้ 10 2-4 ลูกประค าแร่เหล็กน้ าพี้ 10 2-5 ของช าร่วย 11 2-6 สร้อยคอ 11 2-7 พระพุทธรูปผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 11 2-8 พระพุทธชินราช 12 2-9 ขั้นตอนการปั้นพระพุทธรูป 15 2-10 ขั้นตอนการท าแม่พิมพ์ 15 2-11 ขั้นตอนการท าหุ่น 16 2-12 ขั้นตอนการเผาหุ่นหรือเททอง 16 2-13 ขั้นตอนการขัดเงาตกแต่ง 17 2-14 ขั้นตอนการท าสี 17 2-15 กรอบแนวคิด 22 3-1 แผนผังล าดับการด าเนินโครงงาน 28 3-2 การผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 42 3-3 ทาส่วนผสมลงบนแม่พิมพ์ 42 3-4 เติมส่วนผสมลงในแม่พิมพ์ 43 3-5 การเสียบเหล็กเส้น 43 3-6 น าส่วนผสมมาใส่สารเร่งแข็ง 44 3-7 เติมก้อนแร่เหล็กขนาดเล็ก 44 3-8 แกะออกจากแม่พิมพ์ 44 3-9 การเจียร 45 3-10 การโป๊ว 45 3-11 การท าสี 46 3-12 การปัดสี 46 3-13 การเพนท์สี 47 3-14 การพ่นเคลือบเงา 47

จ สารบัญภาพ (ต่อ) ภาพที่ หน้าที่ 3-15 สัมภาษณ์เจ้าของกิจการร้านลุงปอย 48

1 บทที่ 1 บทน ำ 1.1 ควำมเป็นมำและควำมส ำคัญของปัญหำ โครงการหนึ่งต าบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ หรือ One Tambon One Product (OTOP) เป็นโครงการ ที่มุ่งหวังให้คนในชุมชนได้น าภูมิปัญญาที่มีอยู่มาพัฒนาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์และจ าหน่าย สร้างรายได้ให้กับตนเอง ครอบครัว และชุมชน โครงการหนึ่งต าบล หนึ่งผลิตภัณฑ์เป็นนโยบาย ของรัฐบาลที่ช่วยยกระดับฐานะความเป็นอยู่ของคนในชุมชนให้ดีขึ้น โดยการผลิตหรือจัดการ ทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นให้กลายเป็นสินค้าที่มีคุณภาพ มีจุดเด่น เป็นเอกลักษณ์ในแต่ละชุมชน ของตนเอง ให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่น ท าให้สินค้าสามารถจ าหน่ายได้ทั้งในตลาด ภายในและต่างประเทศ ทั้งยังเป็นการสร้างอาชีพ สร้างรายได้จากผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากหมู่บ้านหรือ ต าบล โดยสนับสนุนและส่งเสริมให้ท้องถิ่นสามารถสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ (Product) มีกิจกรรมคิดค้น และพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการตลาด การผลิต การบริหารจัดการ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี ทางด้านการผลิตให้มีคุณภาพ เป็นที่ยอมรับและความต้องการของตลาดสากล โดยใช้ทรัพยากร ที่พบในท้องถิ่นเป็นหลัก เพื่อที่จะเกิดการสร้างงาน สร้างรายได้ และน าไปสู่เป้าหมายของการกินดี อยู่ดี คุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน แสวงหารากฐานที่ส าคัญของประเทศ และยังเป็นการสืบสาน วัฒนธรรมที่ดีงามของท้องถิ่นผ่านทางสินค้าให้คงอยู่ต่อไป (ส านักส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นและ วิสาหกิจชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย, 2560) จังหวัดอุตรดิตถ์ ได้รับการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชุมชนสินค้าโอทอป หนึ่งต าบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ในแต่ละอ าเภอ ของจังหวัดอุตรดิตถ์ จะมีสินค้าตามทรัพยากรที่แตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่ ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นอีกต าบลหนึ่งของจังหวัดอุตรดิตถ์ ที่มีแร่เหล็กน้ าพี้ ซึ่งสามารถน ามาผลิตสินค้าได้หลายประเภท ได้แก่ มีดตัดหวายลูกนิมิต ลูกประค า ไหลด า พระเครื่อง สร้อยมือ ของช าร่วย และพระพุทธรูปผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ในปัจจุบันต าบลน้ าพี้มีผู้ประกอบการหลาย รายที่จัดจ าหน่ายสินค้าโอทอป หนึ่งในนั้นคือ ร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์ มีการจัดจ าหน่ายสินค้าโอทอปต่าง ๆ ตามที่กล่าวมาในข้างต้น ซึ่งสินค้าที่มีการจัดจ าหน่าย มากที่สุดของร้าน คือ พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ โดยส่วนใหญ่จะขายส่งให้กับร้านค้าปลีก ภายในจังหวัดอุตรดิตถ์ ต่างจังหวัดจากการสอบถามข้อมูลเบื้องต้น พบว่า ผู้ประกอบการร้านค้าโอทอป ส่วนใหญ่ ขาดความรู้เกี่ยวกับการค านวณต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตสินค้าโอทอป ท าให้การ ตั้งราคาขายสินค้าไม่คุ้มค่ากับการลงทุน น าไปสู่การเสียโอกาส ในการสร้างรายได้ซึ่งร้านลุงปอยก็เป็น ผู้ประกอบการรายหนึ่งที่พบปัญหานั้นเช่นเดียวกัน จากเหตุผลดังกล่าว คณะผู้ศึกษาจึงมีความสนใจที่จะศึกษา ต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อ พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ เพื่อให้ผู้ประกอบการทราบถึงต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ที่แท้จริงซึ่งจะเป็นประโยชน์กับผู้ประกอบการและผู้ที่สนใจในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจประกอบธุรกิจต่อไป

2 1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงำน 1.2.1 เพื่อศึกษาข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.2.2 เพื่อศึกษาต้นทุนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.2.3 เพื่อศึกษาผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้านลุงปอยต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.3 ขอบเขตของโครงงำน 1.3.1 ขอบเขตด้านเนื้อหา การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ของร้าน ลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.3.2 ขอบเขตด้านประชาชนและกลุ่มตัวอย่าง ร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ มีพนักงานจ านวน 62คน ดังนี้ 1.3.2.1 นางวิลาวัลย์ อยู่รอด ผู้ประกอบการ 1.3.2.2 นางพลอย ล่าแยง พนักงาน 1.3.2.3 นางสาวิตรี ศิวบูรณ์ พนักงาน 1.3.2.4 นางสาวนิตยา บุญสีเงิน พนักงาน 1.3.2.5 นางซ่อนกลิ่น ข าสี พนักงาน 1.3.2.6 นางเสงี่ยม หลั่งเมือง พนักงาน 1.3.2.7 นางสาวจุฑาทิพย์ โสภะสาระ พนักงาน 1.3.2.8 นางสาวน้ าฝน ถุงค า พนักงาน 1.3.2.9 นางบังอร แก้วพวง พนักงาน 1.3.2.10 นางอรุณ ขวัญเงิน พนักงาน 1.3.2.11 นางสาวน้ าฟ้า จุ้ยคง พนักงาน 1.3.2.12 นางสาวหญิง จันทร์ดา พนักงาน 1.3.2.13 นายชูชาติ สีกาวี พนักงาน 1.3.2.14 นายกิตศดา ค ายุ่น พนักงาน 1.3.2.15 นางสาวชลธิชา หอมดอก พนักงาน 1.3.2.16 นางสาวอุมาพร อินมูลติ่ง พนักงาน 1.3.2.17 นางอารีย์ ใจยา พนักงาน 1.3.2.18 นางสาวศศิธร ศรีสุข พนักงาน 1.3.2.19 นางพัชรี เพ็ชรสวัสดิ์ พนักงาน 1.3.2.20 นางสาวพัชรี หมายดี พนักงาน

3 1.3.2.21 นางสาวณัฐริกา แซ่อาง พนักงาน 1.3.2.22 นางสาวรัตนา แก้วผม พนักงาน 1.3.2.23 นางวนิดา เกิดคง พนักงาน 1.3.2.24 นางสาวสุพรรษา ทองธรรมชาติ พนักงาน 1.3.2.25 นางสาวนฤมล จีนกระจันทร์ พนักงาน 1.3.2.26 นางศุภารมย์ อินทะเรืองรุ่ง พนักงาน 1.3.2.27 นางสาวกาญจนา พรมมา พนักงาน 1.3.2.28 นางสาวพาตีเมาะ มะลี พนักงาน 1.3.2.29 นางสาวมนณเทียร ผลชะอุ่ม พนักงาน 1.3.2.30 นางสาวนริศา จันทะ พนักงาน 1.3.2.31 นางอารีย์ อินทะเรืองรุ่ง พนักงาน 1.3.2.32 นางสาววาสนา มั่นต่อ พนักงาน 1.3.2.33 นางสาวขวัญสุดา จีนกระจันทร์ พนักงาน 1.3.2.34 นางศันสนีย์ ม่านสืบ พนักงาน 1.3.2.35 นางสาวสุภรรษา สินเหล็ก พนักงาน 1.3.2.36 นางสาวธันยาภรณ์ ชุ่มน้อย พนักงาน 1.3.2.37 นางสาวจิราภรณ์ ไสยัน พนักงาน 1.3.2.38 นายสงคราม พรานไพร พนักงาน 1.3.2.39 นายพาลบ ขุนทอง พนักงาน 1.3.2.40 นางอุษา ร่ามแก้ว พนักงาน 1.3.2.41 นายสุวิน ร่ามแก้ว พนักงาน 1.3.2.42 นายเถียร อินทะเรืองรุ่ง พนักงาน 1.3.2.43 นางพลอย ชมชิด พนักงาน 1.3.2.44 นางสมพร เทียะบาง พนักงาน 1.3.2.45 นายกิตศดา สร้อยวิไล พนักงาน 1.3.2.46 นางสาวนันทยา นวลแบน พนักงาน 1.3.2.47 นางสาวพรทิพย์ นนทะโตคร พนักงาน 1.3.2.48 นางสาววิไล กิมอ่วม พนักงาน 1.3.2.49 นายโชติรส เหลือดี พนักงาน 1.3.2.50 นางสาวปานใจ ใหญ่กระโทก พนักงาน 1.3.2.51 นายไพรรัตน์ หลิ่มวิลัย พนักงาน

4 1.3.2.52 นายอภิชาต ชัยชาติ พนักงาน 1.3.2.53 นางสาวพรวิภา เทียะบาง พนักงาน 1.3.2.54 นางสาวกนกวรรณ ลิ้มมี พนักงาน 1.3.2.55 นายอัฐพล โสภะสาระ พนักงาน 1.3.2.56 นางสาวดวงพร สุขผดุง พนักงาน 1.3.2.57 นางช่อชบา ปานอินทร์ พนักงาน 1.3.2.58 นางสาวอนุงค์นาถ ดอกแส พนักงาน 1.3.2.59 นายพิทักษ์ชัย ใจบุญ พนักงาน 1.3.2.60 นายคมกฤช ผิวชอุ่ม พนักงาน 1.3.2.61 นางสาวอนุสรา ดวงหนูใจ พนักงาน 1.3.2.62 นายยศธนชัย เพ็ชรบุญมี พนักงาน 1.3.3 ขอบเขตด้านระยะเวลา ระยะเวลาในการด าเนินงาน เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565ถึง เดือนกุมภาพันธ์พ.ศ. 2566 1.3.4 ขอบเขตด้านสถานที่ 1.3.4.1 วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ เลขที่ 9 ถนนแปดวา ต าบลท่าอิฐ อ าเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.3.4.2 ร้านลุงปอย เลขที่ 93 หมู่ที่ 9 ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.4 ประโยชน์ที่คำดว่ำจะได้รับ 1.4.1 ทราบลักษณะทั่วไปของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.4.2 ทราบถึงต้นทุนและผลตอบแทนของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 1.4.3 นักศึกษาได้พัฒนาความรู้และทักษะทางด้านการบัญชีในเรื่องต้นทุนการผลิตมาประยุกต์ ใช้ในการท างาน 1.4.4 ทราบขั้นตอนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 1.5 นิยำมศัพท์เฉพำะ 1.5.1 เหล็กน้ าพี้หมายถึง เหล็กกล้า เนื้อดี มีคุณภาพ ได้จากการถลุงแร่เหล็กน้ าพี้เนื่องจาก มีองค์ประกอบของธาตุที่แตกต่างจากเหล็กแหล่งอื่น มีอยู่ที่ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์แห่งเดียวเท่านั้น จากการตรวจสอบด้วยกระบวนทางวิทยาศาสตร์ พบว่า เหล็กน้ าพี้ ประกอบด้วยแร่ธาตุที่ส าคัญ คือ เหล็ก แมงกานีส ซิลิคอน อะลูมิเนียมและแร่ธาตุอื่น ๆ

5 1.5.2 การหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ หมายถึง การน าแร่เหล็กน้ าพี้ที่ผ่าน กระบวนการต าแร่ ที่มีลักษณะเป็นผงละเอียดและน าแร่เหล็กน้ าพี้ที่มีขนาดเล็ก ๆ มาผสมกับเรซิ่น สารเร่งแข็ง โมโน ผสมเข้าด้วยกัน จากนั้นเทส่วนผสมทั้งหมดลงบนแม่พิมพ์ซิลิโคน ใส่เหล็กเส้นตาม ขนาดของพระพุทธชินราชเข้าไป เพื่อป้องกันไม่ให้พระพุทธชินราชหัก จากนั้นรอให้ส่วนผสมแข็งตัว จึงแกะออกจากพิมพ์ 1.5.3 การเจียร หมายถึง การใช้เครื่องเจียรไฟฟ้า ก าจัดชิ้นส่วนที่เป็นส่วนเกิน ซึ่งเกิดจากการ หล่อพระพุทธชินราช 1.5.4 การขัด หมายถึง การน ากระดาษทรายหยาบละเอียดมาขัดตามทรงของพระพุทธชินราช เพื่อลบรอยขีดข่วนจากการเจียร จัดแต่งทรงให้มีความเรียบเนียนมากยิ่งขึ้น 1.5.5 การโป๊ว หมายถึง การเก็บรายละเอียดที่เกิดจากการขัดหรือรูต่าง ๆ ที่เกิดจากการหล่อ ปกปิดรอยต่อหรือรอยแตกต่าง ๆ ให้ดูเรียบเนียนไปกับองค์พระพุทธชินราช 1.5.6 การท าสี หมายถึง การใช้กาพ่นสี พ่นสีลงบนองค์พระพุทธชินราชเพื่อให้พระพุทธชินราช มีพื้นสีที่ต้องการ เช่น สีมันปูทอง เป็นต้น 1.5.7 การปัด หมายถึง การน าแปรงทาสีมาจุ่มสีทอง แล้วน าไปปัดที่องค์พระพุทธชินราช เพื่อให้สีออกทอง ๆ สว่าง ๆ เพิ่มความเงางาม เป็นประกายสีทองให้แก่องค์พระพุทธชินราช 1.5.8 การเพนท์สี หมายถึง การใช้พู่กันลงสีบนองค์พระพุทธชินราชต้องค่อย ๆ ลงสีทีละส่วน และต้องใช้ความละเอียด พยายามอย่าให้สีออกนอกลวดลายที่ก าหนดไว้ หลังจากนั้นรอให้สีแห้ง 1.5.9 การเคลือบเงา หมายถึง การใช้น้ ายาเคลือบเงาพ่นไปที่องค์พระพุทธชินราชที่ผ่าน การเพนท์สีมาแล้ว เป็นการป้องกันไม่ให้สีหลุดลอกและสีซีด และยังเป็นส่วนประกอบหนึ่งที่ท าให้พระ พุทธชินราชมีความเงางาม 1.5.10 เรซิ่น หมายถึง พลาสติกเหลว มีลักษณะหนืดคล้ายน้ ามันเครื่อง มีสีใส มีกลิ่นฉุน แข็งตัวด้วยการผสมกับโคบอลท์และตัวเร่ง เป็นวัตถุไวไฟมีคุณสมบัติแข็ง ใส เงา มีการหดตัว เมื่อท าชิ้นงานเสร็จ ประมาณ 2-3% อยู่ที่การผสมสารเร่งแข็ง มีน้ าหนักเบา ไม่เปราะ ใช้เป็น ส่วนประกอบหนึ่งในการหล่อพระพุทธชินราช 1.5.11 สารเร่งแข็ง หมายถึง ของเหลวใส มีกลิ่นเหม็น ใช้ผสมกับเรซิ่นที่ผสมโคบอลแล้ว ในปริมาณ 0.5% ซึ่งใช้เป็นส่วนประกอบหนึ่งในการหล่อพระพุทธชินราช 1.5.12 โมโน หมายถึง สไตรีนโมโนเมอร์หรือโมโนสไตรีน มีลักษณะเป็นของเหลวใส ไม่มีสี แต่มี กลิ่นเฉพาะตัว สามารถกลายเป็นไอระเหยและลุกติดไฟได้ เป็นส่วนผสมที่ส าคัญของเรซิ่น ใช้ผสม เรซิ่นให้มีความเหลว จะช่วยให้การท างานง่ายขึ้น

6 1.5.13 ป๊อกซี่ หมายถึง พลาสติกแบบพอลิเมอร์เธอร์โมเซตติงที่ขึ้นรูปจากปฏิกิริยาระหว่าง อีพอกไซด์เรซินกับพอลีอมีน เป็นส่วนประกอบหนึ่งของการโป๊ว ใช้เพื่อปกปิดฟองอากาศที่เกิดจาก การหล่อ มีความแข็งแรงและคงทน ทนทานต่อสารเคมีและความร้อน ทนทานต่อการขัดถูและ แรงกระแทก ไม่แตกและหลุดร่อนง่าย 1.5.14 ทินเนอร์ หมายถึง ของเหลวใส ไม่มีสีระเหยง่าย เป็นตัวท าละลาย ใช้ผสมเพื่อเจือจาง ลดความหนืดข้นของสีเป็นส่วนประกอบหนึ่งในการผสมสี ก่อนที่จะท าสีพระพุทธชินราช 1.5.15 ต้นทุนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ หมายถึง วัตถุดิบทางตรง ประกอบด้วย แร่เหล็กน้ าพี้แบบละเอียดและแบบก้อนเล็ก เรซิ่น ค่าแรงงานทางตรง ประกอบด้วย ค่าแรงงานคนหล่อ ค่าแรงงานคนเจียร ค่าแรงงานคนโป๊ว ค่าแรงงานคนท าสีและปัดสีค่าแรงงาน คนเพนท์สีค่าใช้จ่ายการผลิต ประกอบด้วย ค่าใช้จ่ายคงที่ และค่าใช้จ่ายผันแปร 1.5.16 ผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ หมายถึง รายได้จากการขาย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ตั้งแต่ขนาด 1นิ้ว 2นิ้ว 3นิ้ว 5นิ้วและขนาด 9นิ้ว ซึ่งหักค่าใช้จ่าย ในการขายและบริหารแล้ว 1.5.17 พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ หมายถึง การหล่อพระพุทธชินราชด้วยแม่พิมพ์ ซิลิโคน ซึ่งใช้ส่วนประกอบหลักในการหล่อเป็นเรซิ่น แร่เหล็กน้ าพี้แบบละเอียด และแร่เหล็กน้ าพี้แบบ ก้อนเล็กแล้วเข้ากระบวนการหล่อ การเจียร การโป๊ว การท าสีและปัดสีการเพนท์สี เป็นอันเสร็จ 1.5.18 วัตถุดิบทางตรง หมายถึง วัตถุดิบที่เป็นส่วนประกอบหลักในการหล่อพระพุทธชินราช ผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ประกอบด้วย แร่เหล็กน้ าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้ าพี้แบบก้อนเล็ก เรซิ่น 1.5.19 ค่าแรงงานทางตรง หมายถึง คนงานที่ท าหน้าที่ตั้งแต่การหล่อพระพุทธชินราชจนเสร็จ สมบูรณ์พร้อมขาย ประกอบด้วย ค่าแรงงานคนหล่อ ค่าแรงงานคนเจียร ค่าแรงงานคนโป๊ ค่าแรงงานคนท าสีและปัดสี และค่าแรงงานคนเพนท์สี 1.5.20 ค่าใช้จ่ายการผลิต หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่นอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรงและค่าแรงงาน ทางตรง โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ค่าใช้จ่ายคงที่ เช่น วัสดุโรงงาน อุปกรณ์โรงงาน อาคารและ โรงงาน เป็นต้น ค่าใช้จ่ายผันแปร เช่น แม่พิมพ์ สารเร่งแข็ง โมโน ทินเนอร์ เป็นต้น

7 บทที่ 2 แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ที่จัดท้าขึ้นในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษา ข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์2. เพื่อศึกษาต้นทุน การหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์3. เพื่อศึกษาผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบล น้้าพี้อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์คณะผู้ศึกษาได้ศึกษาเอกสารและผลงานที่เกี่ยวข้อง โดยแบ่งหัวข้อ ดังนี้ 2.1 ประวัติความเป็นมาและความส้าคัญของแร่เหล็กน้้าพี้ 2.2 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสินค้าโอทอปจากแร่เหล็กน้้าพี้ 2.3 ประวัติความเป็นมาของพระพุทธชินราช 2.4 ทฤษฎีต้นทุนการผลิต 2.5 ทฤษฎีผลตอบแทน 2.6 กรอบแนวคิดการท้าโครงงาน 2.7 งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2.1 ประวัติความเป็นมาและความส าคัญของแร่เหล็กน้ าพี้ ความเชื่อเรื่องเหล็กน้้าพี้ (สุขุมา การสมใจ, 2551) เหล็กน้้าพี้ยังคงมีบทบาทต่อวิถีชีวิตของชาวบ้าน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ความเชื่อนี้ได้หล่อเลี้ยงสังคมชาวบ้านน้้าพี้ให้ด้ารงรักษาวัฒนธรรมให้คงอยู่ แม้มีการเปลี่ยนแปลงไปบ้าง เพื่อปรับเปลี่ยนให้ทันกับการพัฒนาของสังคมทั้งภายในและภายนอก หมู่บ้าน แต่โครงสร้างและลักษณะส้าคัญของวัฒนธรรมยังคงด้ารงอยู่ภายในหมู่บ้านน้้าพี้ซึ่งชาวบ้าน น้้าพี้ยังคงเชื่อในอ้านาจศักดิ์สิทธิ์ของก้อนแร่เหล็กน้้าพี้ โดยน้าไปพกติดตัวเป็นเครื่องรางของขลัง เพื่อ ป้องกันภัยอันตรายต่าง ๆ โดยได้รับการถ่ายทอดกันมาตั้งแต่ครั้งบรรพบุรุษ ในปัจจุบันได้มีการพิสูจน์ ทางวิทยาศาสตร์ที่ปรากฎชัดเจนถึงคุณสมบัติของเหล็กน้้าพี้ ว่ามีองค์ประกอบของแร่ธาตุที่มีคุณภาพ ดีตามค้าเล่าลือ ท้าให้ได้รับความเชื่อถือศรัทธามากยิ่งขึ้น กอปรกับความเชื่อในดวงวิญญาณเจ้าพ่อ บ่อเหล็กน้้าพี้นั้น ชาวบ้านมีความเชื่อถือศรัทธามาก ทั้งยอมรับว่าเป็นบรรพบุรุษของชาวบ้านน้้าพี้ที่ คอยปกป้องรักษาเหล็กน้้าพี้ไว้ให้เป็นสมบัติของแผ่นดินอีกด้วย ความเชื่อเรื่องเหล็กน้้าพี้ยังท้าให้เกิด อาชีพและการจ้างงานต่าง ๆ เช่น อาชีพขุดแร่ อาชีพตีดาบ อาชีพท้าฝัักดาบด้ามดาบ อาชีพลงอักขระ บนใบดาบและอาชีพอื่น ๆ อันเนื่องมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของบรรพบุรุษที่ได้สร้างสมจนเกิดเป็น องค์ความรู้ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ มีแห่งเดียวและถ่ายทอดสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งมี

8 ความสอดคล้องกับวิถีชีวิตและสภาพแวดล้อมของพื้นที่ ท้าให้เกิดการพัฒนาในหมู่บ้านทั้งทางด้าน สังคม เศรษฐกิจ การปกครอง ล้วนแล้วแต่เป็นประโยชน์ต่อชุมชน ในปี พ.ศ. 2541 นายชัยพร รัตนนาคะ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ในขณะนั้น ได้เห็นว่า บ่อเหล็กน้้าพี้เป็นแหล่งแร่เหล็กทางธรรมชาติที่มีความส้าคัญทางประวัติศาสตร์ของชาติ และเป็น สถานที่ส้าคัญยิ่งแห่งหนึ่งของจังหวัดอุตรดิตถ์ ควรส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวและศึกษา ประวัติศาสตร์ส้าหรับผู้สนใจ จึงได้อนุมัติงบประมาณเพื่อจัดสร้างพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านบ่อเหล็กน้้าพี้ ซึ่งท้าการเปิดเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2542 โดยท้าการบูรณะปรับปรุงภูมิทัศน์โดยรอบบริเวณ บ่อเหล็กน้้าพี้ และได้จัดสร้างพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านบ่อเหล็กน้้าพี้ ภายในบริเวณพิพิธภัณฑ์บ่อเหล็กน้้าพี้ ได้รวบรวมหลักฐานต่าง ๆ เกี่ยวกับประวัติเหล็กน้้าพี้โดยจัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้โบราณ จัดแสดง หุ่นการถลุงเหล็กแบบโบราณและจ้าลองให้เห็นถึงขั้นตอนการตีเหล็กน้้าพี้ เริ่มตั้งแต่การขุดแร่เหล็ก น้้าพี้จนตีเป็นดาบ เป็นโบราณสถานที่มีความส้าคัญ เนื่องจากเป็นแหล่งเหล็กกล้า ที่น้ามาท้าพระแสง ดาบตั้งแต่สมัยโบราณ เดิมมีอยู่ด้วยกันหลายบ่อ มีบ่อหนึ่งเรียกว่า บ่อพระแสง ห้ามมิให้ผู้ใดขุดเหล็ก จากบ่อนี้ โดยสงวนไว้ใช้ท้าพระแสงส้าหรับพระมหากษัตริย์เท่านั้น และบ่อพระขรรค์ เป็นบ่อที่ในสมัย โบราณมีช่างท้าพระขรรค์ถวายพระมหากษัตริย์ ได้น้าแร่เหล็กน้้าพี้จากบ่อพระขรรค์ไปถลุง ท้าพระขรรค์ เหล็กน้้าพี้ในสมัยโบราณนิยมน้าไปตีเป็นพระแสงราชศัสตราของพระเจ้าแผ่นดิน และเป็นอาวุธคู่กายของขุนศึกและนักรบไทยในสมัยโบราณตลอดมา จึงมีความเชื่อว่าเป็นเหล็ก ศักดิ์สิทธิ์ที่สามารถแก้อาถรรพณ์ อยู่ยงคงกรพันและป้องกันภูตผีปีศาจได้จึงเหมาะส้าหรับ ผู้ที่ต้อง เดินทางไปในท้องถิ่นต่าง ๆ เป็นประจ้า และผู้ที่ต้องพักค้างอ้างแรมในสถานที่ต่าง ๆ อยู่เสมอ (กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, 2564) ซึ่งปัจจุบันได้มีการน้าเอาเหล็กน้้าพี้มาผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ สินค้าโอทอป ประจ้าต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์นอกเหนือจากดาบเหล็กน้้าพี้แล้ว มีผลิตภัณฑ์ที่ท้ามาจากแร่เหล็กน้้าพี้เช่น มีดตัดหวายลูกนิมิต มีดหมอ ลูกประค้า ไหลด้า พระเครื่อง สร้อยคอ สร้อยข้อมือ ของช้าร่วย และพระพุทธรูปผสมแร่เหล็กน้้าพี้ เป็นต้น 2.2 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสินค้าโอทอปจากแร่เหล็กน้ าพี้ โครงการหนึ่งต้าบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ One Tambon One Product เป็นโครงการหนึ่งของรัฐบาล ที่จะสร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชน ให้สามารถยกระดับฐานะความเป็นอยู่ของคนในชุมชนให้ดีขึ้น โดยการผลิตหรือจัดการทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นให้กลายเป็นสินค้าที่มีคุณภาพ มีจุดเด่น เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง สอดคล้องกับวัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่น (ส้านักส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น และวิสาหกิจชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย, 2560) ซึ่งในต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอ ทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นชุมชนหนึ่งที่มีจุดเด่น คือ แร่เหล็กน้้าพี้ ชาวบ้านจึงน้าแร่เหล็กน้้าพี้ ที่สามารถหาได้ในชุมชนน้ามาผลิตเป็นสินค้าโอทอปของต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์ ได้หลากหลายรูปแบบ ได้แก่

9 2.2.1 มีดตัดหวายลูกนิมิต ตามความเชื่อของชาวบ้านจะช่วยในการขับคุณไสย ขจัด สิ่งชั่วร้ายต่าง ๆ เป็นมีดที่ใช้ในพิธีกรรมส้าหรับตัดหวายลูกนิมิต ซึ่งตัวมีดท้ามาจากแร่เหล็กน้้าพี้ ลงอักขระอักษรขอม และตัวด้ามท้าจากไม้เนื้อแข็ง แสดงดังภาพที่ 2-1 ภาพที่ 2-1 มีดตัดหวายลูกนิมิต (ที่มา : https://images.app.goo.gl/U2M2AyX6ZtnAqkDP6) 2.2.2 พระเครื่อง ท้ามาจากแร่เหล็กน้้าพี้ ที่ยังไม่ได้ถลุงน้ามาบดละเอียดแล้วผสมกับ กาวลาเท็กเพื่อให้ผงแร่เหล็กน้้าพี้ติดกันกับกาวหรือประสานกันให้มีความเหนียว ทาน้้ามันตังอิ๋ว ให้ทั่วฝั่ามือ เพื่อไม่ให้แร่เหล็กที่ผสมกับกาวติดมือ ต่อมาปั้นให้เป็นวงรีพอดีกับแม่พิมพ์ ใส่ลงใน แม่พิมพ์จากนั้นกดแม่พิมพ์ ให้แน่น ๆ น้าไปตากไว้ 5 นาที จะได้พระเครื่องตามที่เราต้องการ แสดง ดังภาพที่ 2-2 ภาพที่ 2-2 พระเครื่อง 2.2.3 ไหลน้้าพี้ คือ การเผาไฟเหล็กน้้าพี้ด้วยก๊าซความร้อนที่สูงมากกว่า 1,000 องศา ก้อนแร่ จะถูกหลอมละลายรวมตัวกันเป็นน้้าไหล เมื่อมีปริมาณมากแล้ว ก็จะไหลออกมาเป็นก้อนสีด้า สีเขียว ขาวใสหรือจะมีสีฟ้าปนมาบ้าง จึงเรียกว่าไหลน้้าพี้ แสดงดังภาพที่ 2-3

10 ภาพที่ 2-3 ไหลน้้าพี้ (ที่มา : https://images.app.goo.gl/1rBhEE7Esa7n5fM27) 2.2.4 ลูกประค้าแร่เหล็กน้้าพี้ คือ การน้าดินมาแช่ให้แตกตัว แล้วกรองด้วยลานสีเขียวจะได้ น้้าดินที่มีลักษณะเป็นโคลน มาผสมกับผงแร่เหล็กน้้าพี้ ในอัตรา 2 ต่อ 1 แล้วนวดให้เข้ากัน ต่อมา ชาวบ้านจะใช้เครื่องบดยาสมุนไพร เพื่อให้ลูกมีขนาดเท่า ๆ กัน แล้วปั้นเป็นลูกกลม ๆ จากนั้นจะร้อย ด้วยเข็มร้อยมาลัย ซึ่งต้องชุบน้้ามันเพื่อไม่ให้ติดมือ น้าไปพึ่งแดดให้แห้ง แล้วน้ามาเผา และน้าไปร้อย ด้วยเส้นเอ็นให้เป็นพวง จากนั้นน้าไปย้อมสีแล้วตากแดดให้แห้ง ขั้นตอนสุดท้ายน้าพรมสีแดงมามัด เป็นอันเสร็จ แสดงดังภาพที่ 2-4 ภาพที่ 2-4 ลูกประค้าแร่เหล็กน้้าพี้ (ที่มา :https://images.app.goo.gl/ZLigVuyhHqkKpEjP6) 2.2.5 ของช้าร่วย คือ การน้าวัตถุมงคลต่าง ๆ ที่มีการผลิตโดยใช้แร่เหล็กน้้าพี้เป็นส่วนผสม เช่น พระเครื่อง ไหลด้าและไหลเขียว แสดงดังภาพที่ 2-5

11 ภาพที่ 2-5 ของช้าร่วย (ที่มา : https://images.app.goo.gl/nQd6kKER8CqPJcGW6) 2.2.6 สร้อยคอ คือ การน้าไหลน้้าพี้มาท้าเป็นจี้สร้อยคอ โดยใช้เชือกเทียนถักรอบ ๆ ไหลน้้าพี้ จากนั้นน้ามาติดกับตัวสร้อยที่เป็นเชือกเทียน แสดงดังภาพที่ 2-6 ภาพที่ 2-6 สร้อยคอ (ที่มา : https://shopee.co.th) 2.2.7 พระพุทธรูปผสมแร่เหล็กน้้าพี้คือ การหล่อด้วยแม่พิมพ์ซิลิโคน ซึ่งใช้ส่วนประกอบหลัก ในการหล่อเป็นเรซิ่น แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด และแร่เหล็กน้้าพี้แบบก้อนเล็ก เข้ากระบวนการหล่อ การเจียร การโป๊ว การท้าสีและปัดสีการเพนท์สีและเคลือบเงา เป็นอันเสร็จ แสดงดังภาพที่ 2-7 ภาพที่ 2-7 พระพุทธรูปผสมแร่เหล็กน้้าพี้

12 2.3 ประวัติความเป็นมาของพระพุทธชินราช พระพุทธชินราช ประดิษฐานอยู่ ณ วิหารด้านตะวันตกในวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดพิษณุโลก สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในปี พ.ศ.1900 ตรงกับรัชสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) พระมหากษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัยพร้อมกับพระพุทธชินสีห์ พระศรีศาสดาและพระเหลือ พระพุทธชินราช ได้รับการยอมรับว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีพุทธลักษณะงดงามที่สุดองค์หนึ่งและยังเป็นพระพุทธรูปที่นิยม จ้าลองกันมากที่สุดในประเทศไทย แสดงดังภาพที่ 2-8 ภาพที่ 2-8 พระพุทธชินราช (ที่มา : https://cpc.rtaf.mi.th) 2.3.1 ประวัติพระพุทธรูปที่ประชาชนชาวไทยศรัทธาและนิยมเดินทางมากราบไหว้มากที่สุด พระพุทธชินราช ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างในสมัยใด มีแต่พงศาวดารเหนือ ซึ่งเป็นเอกสาร ที่เล่าถึงต้านานเมืองเหนือเรื่องต่าง ๆ สมัยกรุงศรีอยุธยา ถูกเรียบเรียงขึ้นใหม่โดยพระวิเชียรปรีชา (น้อย) ในปี พ.ศ.2350 ที่อ้างถึงกษัตริย์เชียงแสน พระนามว่า “พระเจ้าศรีธรรมไตรปิฎก” เป็นผู้สร้างพร้อม กับการสร้างเมืองพิษณุโลกและพระพุทธรูป อีก 2องค์คือ พระพุทธชินสีห์และพระศรีศาสดา พ.ศ.2409 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชนิพนธ์เพิ่มเติมเกี่ยวกับประวัติการสร้าง พระพุทธชินราช พระพุทธชินสีห์ และพระศรีศาสดา ในชื่อ "ต้านานพระพุทธชินราช พระพุทธชินศรี และพระศรีศาสดา" ในหนังสือวชิรญาณวิเศษ โดยใช้พงศาวดารเหนือในการอ้างอิง จึงท้าให้มีเนื้อหา หลักคล้ายคลึงกัน แต่เพิ่มเติมการสร้างพระเหลือเข้าไป และมีการระบุศักราชในการสร้างพระพุทธรูป ทั้ง 3 องค์ไว้ดังนี้ พระพุทธชินสีห์และพระศรีศาสดาหล่อขึ้นในปีพ.ศ.1498 และพระพุทธชินราช หล่อขึ้นในปีพ.ศ.1500 ในปี พ.ศ.2423 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จ พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ได้ทรงแต่งต้านานการสร้างพระพุทธชินราชขึ้นอีก ส้านวนหนึ่งชื่อ "พงษาวดารเหนือ : เป็นลิลิตเรื่องนิทานพระร่วงแลนิทานพระเจ้าธรรมไตรปิฎก นิทานพระชินศรี พระชินราช พระศาสดา" ซึ่งมีเนื้อเรื่องเช่นเดียวกับพงศาวดารเหนือและ พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่เพิ่มความสัมพันธ์ระหว่าง พระบรมราชจักรีวงศ์กับพระพุทธชินราชเข้าไปด้วย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาด้ารง

13 ราชานุภาพ ได้มีพระด้าริเกี่ยวกับประวัติการสร้างพระพุทธชินราช จากหลักฐานทางพุทธศิลป์น้ามา เปรียบเทียบกับพงศาวดารเหนือว่า พระพุทธชินราช ถูกสร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย เนื่องจากพุทธศิลป์ อย่างพระพุทธรูปสุโขทัยระคนกับพุทธศิลป์เชียงแสนแต่มีพัฒนาการไปกว่าพระพุทธรูปที่มีอยู่เดิม และช่างผู้สร้างพระพุทธชินราชกับพระพุทธชินสีห์นั้นเป็นช่างเดียวกัน หากแต่พระศรีศาสดาเป็นช่างอื่น จากลักษณะประติมากรรมของพระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ที่ปรากฏ เมื่อพิจารณาช่วงเวลาการสร้างแล้ว ทรงคาดว่า พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์จะสร้างในรัชสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 ในปีพ.ศ.1900 นอกจากนี้ยังมีการสันนิษฐานเกี่ยวกับประวัติการสร้างพระพุทธชินราชว่าจะถูกสร้างขึ้นในสมัย กรุงศรีอยุธยา โดยพิชญา สุ่มจินดา ซึ่งได้ก้าหนดอายุเวลาของพระพุทธชินราชขึ้นใหม่ จากพุทธลักษณะ ขององค์พระพุทธรูปจากรูปแบบของเรือนแก้ว โดยเทียบเคียงกับลวดลายบนซุ้มเรือนแก้วที่วัด พระบรมธาตุ จังหวัดนครศรีธรรมราช อายุเวลาของลวดลาย ดังกล่าว อาจก้าหนดได้ในช่วงสมัย อยุธยาตอนปลาย และจากสถาปัตยกรรมของพระวิหาร ในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ.2199 - 2232) ตามความเห็นที่ได้รับการยอมรับมากที่สุด ณ ขณะนี้คือ ความเห็นในแนวทาง เดียวกับ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาด้ารงราชานุภาพ ที่เชื่อว่าพระพุทธรูปทั้ง 3 องค์นี้ถูก สร้างขึ้นในราว พ.ศ.1900 ในรัชสมัยของพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) 2.3.2 การลงรักปิดทอง เดิมพระพุทธชินราชเป็นพระพุทธรูปส้าริดมิได้มีการลงรักปิดทองตั้งแต่ แรกสร้าง ต่อมาในปี พ.ศ.2146 สมเด็จพระเอกาทศรถได้เสด็จแปรพระราชฐานมายังเมืองพิษณุโลก และพระราชด้าเนินมานมัสการพร้อมทั้งโปรดให้มีการน้าเครื่องราชูปโภคมาตีแผ่เป็นทองค้าเปลว ส้าหรับปิดทองพระพุทธชินราช ครั้งนั้นจึงถือเป็นการลงรักปิดทองครั้งแรก ต่อมายังมีการลงรักปิดทอง อีก 2 ครั้งในปีพ.ศ.2444 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการถวายสังวาลย์เพชร เป็นพุทธบูชาพร้อมกับการหล่อพระพุทธชินราช (จ้าลอง) เพื่อน้าไปประดิษฐานเป็นพระประธาน ณ พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร และในปีพ.ศ.2547 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร 2.3.4 การสงคราม พระพุทธชินราชเป็นพระพุทธรูปส้าคัญที่ประดิษฐานอยู่ ณ วิหาร ด้านตะวันตก ของหมู่พระวิหารและระเบียงคด ท้าให้เมื่อมีการศึกสงครามโดยเฉพาะในศึกอะแซหวุ่นกี้พ.ศ.2318 เมื่ออะแซหวุ่นกี้และทัพพม่า สามารถตีเมืองพิษณุโลกได้ จึงเผาท้าลายพระราชวังจันทน์กับพระวิหาร ประธานด้านตะวันออกที่ประดิษฐานพระอัฏฐารสเท่านั้น พระพุทธชินราชและพระวิหาร ที่ประดิษฐาน ไม่ได้โดนเผาท้าลายไป 2.3.5 การเคลื่อนย้ายที่ประดิษฐานและการจ้าลอง ในปี พ.ศ.2442 รัชสมัยพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการสถาปนาวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามขึ้น เป็นพระอารามหลวง ประจ้าพระราชวังดุสิต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชประสงค์ที่จะอัญเชิญ พระพุทธชินราชไปประดิษฐานเป็นพระประธาน ณ พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม

14 ดังข้อความ ในพระราชปรารภ "เห็นพระพุทธลักษณะแห่งพระพุทธชินราชว่างาม หาพระพุทธรูปองค์ ใดเปรียบมิได้ ครั้นเมื่อสร้างวัดเบญจมบพิตรขึ้น ได้พยายามหาพระพุทธรูปซึ่งจะเป็นพระประธาน ทั้งในกรุงแลหัวเมือง...ก็ไม่เป็นที่พอใจ จึงคิดเห็นว่า จะหาพระพุทธรูปองค์ใดให้สวยงามเสมอพระพุทธ ชินราชนั้นไม่มีแล้ว..." แต่ด้วยเหตุที่พระพุทธชินราชไม่เคยถูกอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ ที่แห่งใดเลย และทรงเกรงว่าเมื่อราษฎรชาวพิษณุโลกทราบข่าวการอัญเชิญพระพุทธชินราชไปประดิษฐาน ยังกรุงเทพมหานคร จะพากันเศร้าโศกเหมือนเมื่อครั้ง ที่สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพโปรด ให้อัญเชิญพระพุทธชินสีห์ลงไปประดิษฐานยังกรุงเทพมหานคร ในปีพ.ศ.2327 และในเวลาไล่เลี่ยกัน มีพระสงฆ์รูปหนึ่ง ได้อัญเชิญพระศรีศาสดาลงไปประดิษฐานยังกรุงเทพมหานครเช่นเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระราชด้าริที่จะหล่อพระพุทธชินราช (จ้าลอง) ขึ้น แทน ดังความในพระราชปรารภที่ว่า "ครั้นจะเชิญพระพุทธชินราชลงมาก็เห็นว่าเป็นหลักเป็นศิริของ เมืองพิศณุโลก... จึงได้ปรารภที่จะคิดหล่อขึ้นใหม่ให้เหมือนพระพุทธชินราช..." ในปีพ.ศ.2444 จึงได้ มีการหล่อพระพุทธชินราช (จ้าลอง) ณ บริเวณเดิม (โพธิ์ 3 เส้า) ที่มีการหล่อพระพุทธชินราช พระพุทธชินสีห์ และพระศรีศาสดา และอัญเชิญพระพุทธชินราช (จ้าลอง) ลงแพแล้วล่องลงมายัง กรุงเทพมหานครต่อไป 2.3.6 ลักษณะทางพุทธศิลป์พระเกศรัศมียาวเป็นเปลวเพลิง พระเกศาขดเป็นก้นหอยขนาดใหญ่ วงพระพักตร์ค่อนข้างกลมไม่ยาวรีเหมือนผลมะตูมเช่นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยหมวดใหญ่ มีพระอุณา โลมผลิกอยู่ระหว่างพระขนง พระวรกายอวบอ้วน มีสังฆายาวปลายหยักเป็นเขี้ยวตะขาบฝัังด้วยแก้ว นิ้วพระหัตถ์ทั้งสี่ยาวเสมอกัน (ทีฆงคุลี) ฝั่าพระบาทแบนราบ ค่อนข้างแคบ เมื่อเทียบกับพระพุทธรูป สมัยสุโขทัยหมวดใหญ่ ส้นพระบาทยาว มีรูปอาฬวกยักษ์และรูปท้าวเวสสุวัณ หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ เฝั้าอยู่ที่พระเพลาเบื้องขวาและซ้ายขององค์ตามล้าดับ มีซุ้มเรือนแก้วและสลักด้วยไม้สักลงรักปิดทอง ประดับเบื้อง พระปฤษฎางค์ประณีตอ่อนช้อยช่วยเน้นให้พระวรกายของพระพุทธชินราชมีความ งดงามยิ่งขึ้น 2.3.7 การจัดหมวดหมู่ พระพุทธชินราชถูกจัดให้อยู่ใน (หมวดพระพุทธชินราช พระพุทธรูป สกุลช่างเมืองพิษณุโลก ซึ่งมีลักษณะต่างจากหมวดใหญ่เล็กน้อย คือ พระพักตร์ที่อวบอ้วนมากกว่า และที่ส้าคัญคือการท้าปลายนิ้วพระหัตถ์ทั้ง 4 ยาวเสมอกัน ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของพระพุทธรูป หมวดนี้) ถือเป็น 1 ใน 4 หมวดของพระพุทธรูปสมัยสุโขทัย 2.3.8 ประเพณีงานสมโภชพระพุทธชินราช ช่วงวันมาฆะบูชา (วันเพ็ญเดือน 3 ของทุกปี) รวม เวลา 7 วัน 7 คืน

15 2.3.9 การขึ้นทะเบียน กรมศิลปากร ขึ้นทะเบียนโบราณวัตถุสถาน ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 53 ตอนที่ 34 หน้า 1526 วันที่ 27 กันยายน พ.ศ.2479 กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศเป็นพระพุทธรูป ส้าคัญ ตามบัญชีแนบท้ายระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการก่อสร้างอนุสาวรีย์แห่งชาติ และ การจ้าลองพระพุทธรูปส้าคัญ พ.ศ.2520 2.3.10 ขั้นตอนการหล่อพระพุทธรูป ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ดังนี้ 2.3.10.1 ขั้นตอนการปั้น คือ การปั้นต้นแบบองค์พระประธานตามแบบที่ต้องการ เมื่อปั้นต้นแบบเสร็จแล้ว โดยปกติแล้วช่างปั้นแต่ละท่าน จะใช้วัสดุการปั้นที่แตกต่างกัน แล้วแต่ รูปแบบของงาน เช่น ขี้ผึ้ง ปูน ดินเหนียว เป็นต้น แสดงดังภาพที่ 2-9 ภาพที่ 2-9 ขั้นตอนการปั้นพระพุทธรูป (ที่มา : https://www.ptfoundry.com) 2.3.10.2 ขั้นตอนในการท้าแม่พิมพ์คือ การถอดแม่พิมพ์หรือท้าบล็อกนั้น โดยการ ถอดแบบจากผลงานรูปปั้นต้นแบบ เพื่อเป็นแม่พิมพ์ในการผลิตผลงานมากกว่า 1 ชิ้น โดยไม่ต้องปั้น ต้นแบบใหม่ วัสดุอุปกรณ์หลัก ๆ ในการถอดพิมพ์เช่น ไฟเบอร์หรือปูนปลาสเตอร์ยางซิลิโคน แสดง ดังภาพที่ 2-10 ภาพที่ 2-10 ขั้นตอนการท้าแม่พิมพ์ (ที่มา : https://www.ptfoundry.com)

16 2.3.10.3 ขั้นตอนการท้าหุ่น คือ การน้าต้นแบบที่เป็นขี้ผึ้งที่แกะมาจากพิมพ์น้าไปเผาไฟ โดยก่อนเผาไฟ ช่างหุ่นจะต้องน้าต้นแบบขี้ผึ้งมาท้าการเดินฉนวน (ทางเดินน้้าทอง) พอกด้วยปูนและ ใช้วัสดุอื่น ๆ ตามความช้านาญของช่างแต่ละคน ก่อนน้าไปเผา วัสดุหลัก ๆ เช่น ขี้ผึ้ง ปูน ทราย ลวด ตะปูเป็นต้น แสดงดังภาพที่ 2-11 ภาพที่ 2-11 ขั้นตอนการท้าหุ่น (ที่มา : https://www.ptfoundry.com) 2.3.10.4 ขั้นตอนการเผาหุ่นและการเททอง คือ การหล่อนั้นจะแบ่งเป็นเนื้องาน ทองเหลืองหรืองานสัมฤทธิ์เมื่อท้าหุ่นเสร็จแล้วให้น้าหุ่นน้าไปตั้ง เตรียมก่อเตาหุ่นและเผาไฟ การเผาหุ่น เพื่อที่จะให้ขี้ผึ้งที่อยู่ในหุ่นละลายออกมา แล้วเป็นโพรงด้านในหุ่นเพื่อให้น้้าทองเหลืองที่หลอมละลาย แล้วเข้าไปแทนที่ วัสดุที่ใช้เช่น ทองเหลือง เบาหลอมทอง น้้ามัน เป็นต้น แสดงดังภาพที่ 2-12 ภาพที่ 2-12 ขั้นตอนการเผาหุ่นหรือเททอง (ที่มา : https://www.ptfoundry.com)

17 2.3.10.5 ขั้นตอนในการขัดเงาตกแต่ง คือ หลังจากที่ได้เททองแล้ว ช่างจะท้าการทุบหุ่น ที่เททองแล้วออกมา แกะลวดและตะปู แต่ตกแต่งและประกอบตามความช้านาญของช่าง วัสดุที่ใช้ เช่น ลวดอ๊อค หัวอ๊อค ลมออกซิเจน แก๊ส เครื่องเจียรตกแต่งต่าง ๆ แสดงดังภาพที่ 2-13 ภาพที่ 2-13 ขั้นตอนการขัดเงาตกแต่ง (ที่มา : https://www.ptfoundry.com) 2.3.10.6 ขั้นตอนในการท้าสี คือ การท้าสีแบ่งเป็น รมด้า พ่นทอง ท้าสีเหมือนจริง ปิดทองแท้ขั้นตอนการท้าสี ขึ้นอยู่กับความชอบว่าต้องการสีใด ประเภทใด อาจจะเป็นสีพ่นหรือสีเคมี แสดงดังภาพที่ 2-14 ภาพที่ 2-14 ขั้นตอนการท้าสี (ที่มา : https://www.ptfoundry.com)

18 2.4 ทฤษฎีต้นทุนการผลิต 2.4.1 ความหมายของต้นทุน ต้นทุน หมายถึง มูลค่าที่วัดได้เป็นจ้านวนเงินของสินทรัพย์หรือความเสียสละที่กิจการ ได้ลงทุน เพื่อให้ได้สินค้า สินทรัพย์หรือบริการต่าง ๆ ที่กิจการคาดว่าจะน้าไปใช้ได้เพื่อให้เกิด ประโยชน์ในกิจการภายหลัง (ดวงมณี โกมารทัต, 2554) ต้นทุน หมายถึง มูลค่าของทรัพยากรที่สูญเสียไปเพื่อให้ได้สินค้าหรือบริการ โดยมูลค่า นั้นจะต้องสามารถวัดได้เป็นหน่วยเงินตรา (สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์, 2553) ต้นทุน หมายถึง เงินสดหรือสิ่งที่เทียบเท่าเงินสดที่ได้จ่ายไป เพื่อให้ได้มาซึ่งสินค้าหรือ บริการ ซึ่งน้าประโยชน์มาให้กิจการในปัจจุบันหรือในอนาคต (ศศิวิมล มีอ้าพล, 2546) ดังนั้น ต้นทุน หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการได้มาซึ่งทรัพยากรที่น้ามาสู่ กระบวนการผลิตสินค้าหรือบริการพร้อมจ้าหน่าย และวัดได้เป็นตัวเงิน โดยต้นทุนควรจะต้อง มีองค์ประกอบพื้นฐานทางต้นทุน ดังนี้ ต้นทุนชัดแจ้ง (Explicit Cost) คือ ต้นทุนที่เกิดขึ้นจริงและจ่ายออกไปจริง สามารถแสดง ได้ชัดเจน เช่น ค่าแรงงาน ค่าวัตถุดิบ ค่าโฆษณา เป็นต้น ต้นทุนไม่ชัดแจ้งหรือต้นทุนแฝัง (Implicit Cost) คือ ต้นทุนที่ไม่ได้จ่ายออกไปเป็นเงินจริง แต่เป็นในรูปของค่าเสียโอกาสที่จะใช้ปัจจัยการผลิตไปท้าประโยชน์อื่น เช่น ค่าเช่าอาคารของตนเอง ค่าจ้างตัวเอง เป็นต้น สิ่งเหล่านี้ถือเป็นต้นทุนการผลิตแฝัง (ไอลดา ค้าปากูล, 2564) 2.4.2 การจ้าแนกต้นทุนตามส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ในธุรกิจผลิตสินค้าไม่ว่าจะเป็นผลิตสินค้าชนิดใดขนาดใดจะมีต้นทุนการผลิตสินค้า อันประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และค่าใช้จ่ายการผลิต (ล้าไย มากเจริญ, 2551) โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ ต้นทุนการผลิตสินค้า = วัตถุดิบทางตรง+ค่าแรงงานทางตรง+ค่าใช้จ่ายการผลิต 2.4.2.1 วัตถุดิบ (Materials) นับว่าเป็นส่วนประกอบส้าคัญของการผลิตสินค้าส้าเร็จรูป โดยทั่วไป ต้นทุนของวัตถุดิบในการผลิต แบ่งได้เป็น 2 ลักษณะ คือ 1. วัตถุดิบทางตรง (Direct Materials) หมายถึง วัตถุดิบหลักที่เป็นส่วนประกอบ ส้าคัญที่ใช้ในการผลิตสินค้าส้าเร็จรูปและสามารถระบุได้ว่ามีการน้าไปใช้ในการผลิตสินค้าชนิดใด ชนิดหนึ่งในปริมาณเท่าใดและสามารถคิดเข้าไปเป็นต้นทุนของสินค้าส้าเร็จรูปที่ผลิตได้โดยง่าย ถ้าวัตถุดิบใดขาดคุณสมบัติเหล่านี้อย่างใดอย่างหนึ่งให้จัดเป็นวัตถุดิบทางอ้อม 2. วัตถุดิบทางอ้อม (Indirect Materials) หมายถึง วัตถุดิบต่าง ๆ ที่ใช้ในการผลิต แต่ใช้ในปริมาณที่ไม่มาก และไม่ใช่วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิตสินค้า และเป็นการยากที่จะทราบว่าใช้ ปริมาณเท่าใดในการผลิต ท้าให้การคิดต้นทุนให้ถูกต้องไม่คุ้มค่ากับประโยชน์ที่จะได้รับ

19 2.4.2.2 ค่าแรงงาน (Labor) หมายถึง ค่าจ้างหรือผลตอบแทนต่าง ๆ ที่กิจการจ่ายให้แก่ ลูกจ้างที่ท้าหน้าที่ผลิตสินค้าหรือบริการ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของเงินเดือน ค่าจ้างรายวันหรือรายชิ้น ค่าล่วงเวลา โบนัส เป็นต้น โดยปกติแล้วค่าแรงงานจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ค่าแรงงาน ทางตรง และค่าแรงงานทางอ้อม 1. ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor) หมายถึง ค่าแรงงานหรือผลตอบแทน ที่จ่ายให้แก่ลูกจ้าง ที่ท้าหน้าที่ในการผลิตสินค้าส้าเร็จรูปโดยตรงหรือเป็นค่าแรงงานที่ท้าหน้าที่แปร สภาพวัตถุดิบให้เป็นสินค้าส้าเร็จรูป และเป็นค่าแรงงานหลักที่สามารถคิดเข้าเป็นต้นทุนของสินค้า ส้าเร็จรูปได้ง่าย เช่น ค่าแรงงานของคนประกอบชิ้นส่วนต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ค่าแรงงานของคนงาน ประจ้าเครื่องจักร เป็นต้น 2. ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor) หมายถึงค่าแรงงานที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับ การผลิตสินค้าโดยตรง และเป็นการยากหรือไม่คุ้มที่คิดค่าแรงเหล่านี้เข้าไปกับผลิตภัณฑ์หนึ่ง ผลิตภัณฑ์ใด เช่น เงินเดือนของยามเฝั้าโรงงาน เงินเดือนพนักงานท้าความสะอาด เงินเดือนของ วิศวกร เงินเดือนของผู้จัดการโรงงาน เงินเดือนของหัวหน้าคนงาน เป็นต้น นอกจากนี้ยังรวมถึง ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่กิจการให้กับลูกจ้าง เช่น สวัสดิการต่าง ๆ ค่าภาษีที่ออกให้กับลูกจ้าง เป็นต้น ค่าแรงงานทางอ้อมเหล่านี้กิจการจะถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่ายการผลิต 2.4.2.3 ค่าใช้จ่ายการผลิต(Manufacturing Overhead) หมายถึง ต้นทุนทั้งหมดที่เกิดขึ้น ในการผลิตสินค้าหรือบริการที่นอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง เช่น วัตถุดิบทางอ้อม ค่าแรงงานทางอ้อม ซึ่งค่าใช้จ่ายเหล่านี้จะต้องเป็นค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับการด้าเนินการผลิตในโรงงาน เท่านั้น นอกจากนี้ค่าใช้จ่ายการผลิตอาจจะถูกเรียกแทนด้วยค้าศัพท์อื่น ๆ เช่น ค่าใช้จ่ายโรงงาน โสหุ้ยการผลิต และต้นทุนการผลิตทางอ้อม เป็นต้น 1. ต้นทุนผันแปร (Variable Costs) หมายถึง ต้นทุนที่จะมีต้นทุนรวมเปลี่ยนแปลงไป ตามสัดส่วนของระดับการผลิต ในขณะที่ต้นทุนต่อหน่วยจะคงที่เท่ากันทุกหน่วย 2. ต้นทุนคงที่ (Fixed Costs) คือ ต้นทุนที่มีพฤติกรรมคงที่ไม่ได้เปลี่ยนแปลงไป ตามระดับของการผลิต ในช่วงของการผลิตระดับหนึ่ง แต่ต้นทุนคงที่ต่อหน่วยก็จะเปลี่ยนแปลงใน ทางลดลงถ้าปริมาณการผลิตเพิ่มมากขึ้น 2.4.3 การค้านวณหาอัตราค่าใช้จ่ายการผลิต มีดังนี้ 2.4.3.1 จ้านวนหน่วยสินค้าที่ผลิตได้ อัตราค่าใช้จ่ายการผลิตต่อหน่วย = ค่าใช้จ่ายการผลิตโดยประมาณรวม จ้านวนหน่วยสินค้าที่ผลิตได้โดยประมาณ

20 ถ้ากิจการใช้จ้านวนหน่วยสินค้าที่ผลิตได้เป็นฐานในการคิดอัตราค่าใช้จ่าย การผลิตแสดงว่ากิจการจ่ายค่าแรงงานการผลิตเป็นรายชิ้นตามที่พนักงานผลิตสินค้าได้ แต่วิธีนี้เหมาะ ใช้กับกิจการที่ผลิตสินค้าเพียงชนิดเดียวหรือสองสามชนิดที่คล้ายกันและมีต้นทุนและใช้เวลาใน การผลิตใกล้เคียงกัน แต่ไม่เหมาะสมกับกิจการที่ผลิตสินค้าหลากหลายชนิด 2.4.3.2 ต้นทุนวัตถุดิบทางตรง หน่วยที่ใช้เป็นตัวหารมีหน่วยเป็นจ้านวนเงิน เวลา ค้านวณคิดในรูปร้อยละ เพื่อสะดวกในการใช้ อัตราค่าใช้จ่ายการผลิต = ค่าใช้จ่ายการผลิตโดยประมาณรวม X 100 ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงโดยประมาณ ถ้ากิจการใช้ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงเป็นฐานในการคิดอัตราค่าใช้จ่ายการผลิต แสดงว่ากิจการ ใช้วัตถุดิบทางตรงเพียงชนิดเดียวหรือใช้วัตถุดิบที่มีสัดสวนตายตัวในการผลิตสินค้า เพราะราคาวัตถุดิบแต่ละชนิดไม่เท่ากัน สินค้าบางชนิดใช้วัตถุดิบราคาสูง บางชนิดใช้วัตถุดิบราคาต่้า ท้าให้เกิดความยุ่งยากในการค้านวณหาอัตราค่าใช้จ่ายการผลิต 2.4.3.3 ต้นทุนค่าแรงงานทางตรง หน่วยที่ใช้เป็นตัวหารมีหน่วยเป็นจ้านวนเงิน เวลา ค้านวณคิดในรูปร้อยละ เพื่อสะดวกในการใช้ อัตราค่าใช้จ่ายการผลิต = ค่าใช้จ่ายการผลิตโดยประมาณรวม X 100 ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงโดยประมาณ ถ้ากิจการใช้ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงเป็นฐานในการคิดอัตราค่าใช้จ่าย การผลิตแสดงว่า กิจการมีต้นทุนการผลิตส่วนใหญ่เป็นค่าแรงงานทางตรง กิจการโดยทั่วไปนิยมใช้วิธีนี้ กันมากเพราะใช้ง่ายและสะดวกเนื่องจากกิจการได้มีการบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับต้นทุนค่าแรงงาน ทางตรงอยู่แล้ว วิธีนี้ ไม่เหมาะสมกับกิจการที่ใช้เครื่องจักรมากกว่าแรงงานเพราะค่าใช้จ่ายการผลิต ส่วนใหญ่เป็น ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร ค่าซ่อมแซมบ้ารุงรักษาเครื่องจักร หรือค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ แรงงานทางตรง ซึ่งค่าใช้จ่ายเหล่านี้ไม่มีส่วนสัมพันธ์โดยตรงกับค่าแรงงานทางตรง 2.4.3.4 ชั่วโมงแรงงานทางตรง อัตราค่าใช้จ่ายการผลิตต่อชั่วโมงแรงงานทางตรง = ค่าใช้จ่ายการผลิตโดยประมาณรวม ชั่วโมงแรงงานทางตรงโดยประมาณ ถ้ากิจการใช้ชั่วโมงแรงงานทางตรงเป็นฐานในการคิดอัตราค่าใช้จ่ายการผลิต แสดงว่ากิจการใช้แรงงานเป็นส่วนใหญ่และจ่ายค่าแรงงานเป็นรายชั่วโมง ซึ่งข้อมูลชั่วโมงการท้างานนั้น กิจการสามารถเก็บข้อมูลได้จากบัตรลงเวลาท้างานของพนักงาน

21 2.5 ทฤษฎีผลตอบแทน 2.5.1 ความหมายของผลตอบแทน ผลประโยชน์หรือผลตอบแทน (Benefits) ของการลงทุน หมายถึง มูลค่าของสินค้าหรือ บริการที่ผลิตได้จากการลงทุน (ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย) การศึกษาครั้งนี้ใช้แนวคิด การวิเคราะห์ผลตอบแทนและการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของต้นทุนและก้าไร ดังนี้ 2.5.2 การวิเคราะห์ผลตอบแทน 2.5.2.1 อัตราก้าไรขั้นต้น (Gross Profit Margin) เป็นสัดส่วนของยอดขายที่เหลือ หลังหักจากต้นทุนสินค้าที่ขายทุกธุรกิจจ้าเป็นต้องมีอัตราก้าไรขั้นต้นระดับหนึ่ง ถ้าไม่สามารถท้าก้าไร ขั้นต้นนี้ให้เพียงพอส้าหรับค่าใช้จ่ายในการด้าเนินงานอื่น ๆ ธุรกิจจะประสบปัญหาในการด้าเนินงานได้ (พรรณุภา ธุวนิมิตรกุล, 2549) สามารถค้านวณ ได้ดังนี้ อัตราก้าไรขั้นต้น = ก้าไรขั้นต้น X 100 ยอดขาย 2.5.2.2 อัตราก้าไรสุทธิ หมายถึง อัตราส่วนเปรียบเทียบระหว่างก้าไรสุทธิกับยอดขาย สุทธิผลลัพธ์ที่ได้บอกให้ทราบว่าธุรกิจบริหารงานมีประสิทธิภาพเพียงใด และธุรกิจสามารถ ด้าเนินงานให้บรรลุเป้าหมายเพียงใด อัตราส่วนนี้สูงแสดงว่าธุรกิจมีก้าไรสูง สามารถค้านวณ ได้ดังนี้ อัตราก้าไรสุทธิ = ก้าไรสุทธิ x 100 ยอดขายสุทธิ 2.5.2.3 อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุน หมายถึง อัตราส่วนเปรียบเทียบระหว่างก้าไรที่ เกิดขึ้นหลังจากหักค่าใช้จ่ายต่าง ๆ แล้ว เทียบกับต้นทุนทั้งสิ้น สามารถค้านวณ ได้ดังนี้ อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุน = ก้าไรสุทธิ x 100 ต้นทุนรวม 2.5.2.4 จุดคุ้มทุน (Break Even Point) เป็นเครื่องมือเพื่อใช้ในการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ระหว่างต้นทุน ปริมาณและก้าไร เพื่อวิเคราะห์หาจุดที่ปริมาณขายของกิจการมีรายได้คุ้มกับค่าใช้จ่าย ทั้งหมดเพื่อไม่ให้ขาดทุนและใช้ในการวางแผนระยะสิ้น (ไพบูลย์ ผจงวงศ์, 2561) สามารถค้านวณ ได้ดังนี้ จุดคุ้มทุน (หน่วยขายที่คุ้มทุน) = ต้นทุนคงที่รวม . . ราคาขายต่อหน่วย - ต้นทุนผันแปรต่อหน่วย จุดคุ้มทุน (ยอดขายที่คุ้มทุน) = หน่วยขายที่คุ้มทุน × ราคาขายต่อหน่วย

22 2.6 กรอบแนวคิดการท าโครงงาน ภาพที่ 2-15 กรอบแนวคิด 2.7 งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พรปริญญา ปัญญาโกษา, 2554, ได้ท้าการศึกษาเรื่อง ต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตชุดโต๊ะ ม้าหินอ่อน อ้าเภอเมืองล้าพูน จังหวัดล้าพูน จากการศึกษาพบว่า การผลิตชุดโต๊ะม้าหินอ่อน ได้แก่ ค่าใช้จ่ายลงทุน ต้นทุนในการผลิต ค่าใช้จ่ายด้าเนินงาน ซึ่งแตกต่างกันไปตามประเภทของผลิตภัณฑ์ ต้นทุนการผลิตรวมต่อหน่วยของชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบไม่มีพนักพิงเท่ากับ 382.46 บาท ต้นทุน การผลิตรวมต่อหน่วยของชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบมีพนักพิงเท่ากับ 701.17 บาท ความสามารถ ในการท้าก้าไรของผลิตภัณฑ์ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบไม่มีพนักพิง มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 783,271.30 บาทต่อปี ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบมีพนักพิง มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 718,187.00 บาทต่อปี ผลิตภัณฑ์ ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบไม่มีพนักพิง มีอัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุนเท่ากับร้อยละ 56.30 และผลิตภัณฑ์ ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบมีพนักพิง มีอัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุนเท่ากับร้อยละ 56.33 อัตราก้าไรสุทธิ ต่อค่าขาย ผลิตภัณฑ์ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบไม่มีพนักพิง มีอัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ 36.02 และผลิตภัณฑ์ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบมีพนักพิง มีอัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ 36.03 อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน ผลิตภัณฑ์ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบไม่มีพนักพิง มีอัตรา ตัวแปรต้น - วัตถุดิบทางตรง - ค่าแรงงานทางตรง - ค่าใช้จ่ายในการผลิต - ความเชี่ยวชาญของช่างและก้าลัง การผลิต ปัจจัยที่ส่งผลต่อต้นทุนและผลตอบแทน - ราคาวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต - อัตราค่าจ้างแรงงาน - ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในการผลิต - ราคาของผลิตภัณฑ์ในพื้นที่ - การแข่งขันทางการตลาด ต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธ ชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ - เจ้าของกิจการทราบต้นทุนของการผลิต รวมถึงค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น - สามารถน้าข้อมูลที่ได้มาประกอบการ ตัดสินใจการเพิ่มหรือลดก้าลังการผลิต - ทราบผลตอบแทนหรือก้าไรจากการผลิต

23 ผลตอบแทนจากการลงทุนเท่ากับร้อยละ 234.21 และผลิตภัณฑ์ชุดโต๊ะม้าหินอ่อนแบบมีพนักพิง มีอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนเท่ากับร้อยละ 243.35 มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value : NPV) ที่อัตราคิดลด (Discount Rate) ร้อยละ6.60 เท่ากับ 8,422,323.85 บาท ซึ่งมีค่ามากกว่าศูนย์ อัตราผลตอบแทนภายใน (Internal Rate of Return : IRR) มีค่าเท่ากับร้อยละ 231 ซึ่งมีมูลค่าสูง กว่าอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ยืมของธนาคารกรุงไทย จ้ากัด (มหาชน) ที่ก้าหนดไว้เท่ากับร้อยละ 6.60 และ มีระยะเวลาในการคืนทุน (Payback Period : PB) ประมาณ 5 เดือน รุ้งดาว แสนทอน, 2554, ได้ท้าการศึกษาเรื่อง ต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตเครื่องใช้เซรามิก ชุดตราไก่ ของหมู่บ้านท่องเที่ยวโอทอปเซรามิก บ้านศาลาเม็ง อ้าเภอเกาะคา จังหวัดล้าปาง พบว่า ต้นทุนที่เกิดขึ้นจากการผลิตเครื่องใช้เซรามิกชุดตราไก่ ได้แก่ ค่าใช้จ่ายในการลงทุน ต้นทุนในการผลิต ค่าใช้จ่ายในการด้าเนินงาน ซึ่งแตกต่างกันไปตามประเภทของผลิตภัณฑ์ ต้นทุนการผลิตรวมต่อหน่วย ของถ้วยชามมีฝัาปิดขนาด 5 นิ้ว เท่ากับ 11.79 บาท ต้นทุนการผลิตรวมต่อหน่วยของถ้วยชามีฝัาปิด ขนาด 7 นิ้ว เท่ากับ 29.16 บาท ต้นทุนการผลิตรวมต่อหน่วยของถ้วยซุปเท่ากับ 13.57 บาท และ ต้นทุนการผลิตรวมต่อหน่วยของถ้วยกาแฟเท่ากับ 11.59 บาท ความสามารถในการท้าก้าไรของ ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้เซรามิกชุดตราไก่ คือ ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 5 นิ้ว มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 234,747.35 บาท ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 6 นิ้ว มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 9,818.21 บาท ถ้วยชามฝัาปิด ขนาด 7 นิ้ว มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 122,060.78 บาท ถ้วยซุป มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 179,399.18 บาท ถ้วยกาแฟ มีก้าไรสุทธิต่อปีเท่ากับ 186,786.04 บาท อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุนของผลิตภัณฑ์ เครื่องใช้เซรามิกชุดตราไก่ คือ ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 5 นิ้ว ร้อยละ 35.74 ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 6 นิ้ว ร้อยละ 1.33 ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 7 นิ้ว ร้อยละ 13.18 ถ้วยซุป ร้อยละ 32.64 ถ้วยกาแฟ ร้อยละ 55.25 อัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายของผลิตภัณฑ์เครื่องใช้เซรามิกชุดตราไก่ คือ ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 5 นิ้ว ร้อยละ 26.33 ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 6 นิ้ว ร้อยละ 1.31 ถ้วยชามฝัาปิดขนาด 7 นิ้ว ร้อยละ 11.65 ถ้วยซุป ร้อยละ 24.61 ถ้วยกาแฟ ร้อยละ 35.59 มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (Net Present Value : NPV) ที่อัตราคิดลด (Discount Rate) ร้อยละ 6.375 เท่ากับ 6,381,604.07 บาท ซึ่งมากกว่าศูนย์ อัตราผลตอบแทนที่แท้จริง (Internal Rate of Return : IRR) มีค่าเท่ากับร้อยละ 56 ซึ่งมีค่าสูงกว่า อัตราดอกเบี้ยให้กู้ยืมธนาคาร กรุงไทย จ้ากัด (มหาชน) ที่ก้าหนดคือร้อยละ 6.375 และมีระยะเวลา คืนทุน (Payback Period : PB) ประมาณ 1 ปี 9 เดือน ศราวุธ อัจฉริยะเดชา,2554, ได้ท้าการศึกษาเรื่อง ต้นทุนและผลตอบแทนจากการผลิตครกหิน แกรนิต บ้านแม่สลิด ต้าบลแม่สลิด อ้าเภอบ้านตาก จังหวัดตาก พบว่า ผู้ผลิตครกหินแกรนิตทั้ง 4 ขนาด มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย ดังนี้ ครกขนาด 3" มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 24.51 บาท ครกขนาด 4" มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 53.55 บาท ครกขนาด 5" มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 68.07 บาท ครกขนาด 6" มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 84.39 บาท อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุนของการผลิตครกหินทุกขนาดเท่ากับ

24 ร้อยละ 128.68 อัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ 56.27 อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน เท่ากับร้อยละ 322.60 มูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดสุทธิ (Net Present Value : NPV) ที่อัตราคิด ลดร้อยละ 7.100 เท่ากับ 2,995,307.62 บาท อัตราตอบแทนที่แท้จริง (Internal Rate of Return : IRR) มีค่าเท่ากับร้อยละ 341 และใช้ระยะเวลาคืนทุน 3 เดือน 17 วัน ผู้ผลิตสากหินขนาด 3" มีต้นทุน เฉลี่ยต่อหน่วย 17.15 บาท อัตราขาดทุนสุทธิต่อต้นทุนเท่ากับร้อยละ (12.56) อัตราขาดทุนสุทธิ ต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ (14.36) อัตราผลตอบแทนจากการลงทุนเท่ากับร้อยละ -45.75 มูลค่า ปัจจุบันของกระแสเงินสดสุทธิ (NPV) ที่อัตราคิดลดร้อยละ 7.100 เท่ากับ -134,884.00 บาท มีอัตรา ตอบแทนที่แท้จริง (Internal Rate of Return : IRR) มีค่าติดลบและไม่สามารถหาระยะเวลาคืนทุนได้ ผู้ผลิตสากหินขนาด 4" มีต้นทุเฉลี่ยต่อหน่วย 17.15 บาท อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุน ร้อยละ 16.59 อัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ 14.23 อัตราผลตอบแทนจากการลงทุนเท่ากับร้อยละ 60.44 มูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดสุทธิ (NPV) ที่อัตราคิดลดร้อยละ 7.100 ผู้ผลิตสากหินแกรนิตเท่ากับ 77,749.09 บาท อัตราตอบแทนที่แท้จริง (IRR) มีค่าเท่ากับร้อยละ 65 และใช้ระยะเวลาคืนทุน 1 ปี 4 เดือน 28 วัน ผู้ผลิตสากหินขนาด 5" มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 18.61 บาท อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุน ร้อยละ 34.47 อัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ 25.64 อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน เท่ากับร้อยละ 228.44 มูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดสุทธิ (NPV) ที่อัตราคิดลดร้อยละ 7.100 ผู้ผลิตครกหินแกรนิตเท่ากับ 789,131.80 บาท อัตราตอบแทนที่แท้จริง (IRR) มีค่าเท่ากับร้อยละ 251 และใช้ระยะเวลาคืนทุน 4 เดือน 26 วัน ผู้ผลิตสากหินขนาด 6" มีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วย 18.61 บาท อัตราก้าไรสุทธิต่อต้นทุนร้อยละ 61.37 อัตราก้าไรสุทธิต่อค่าขายเท่ากับร้อยละ 38.03 อัตรา ผลตอบแทนจากการลงทุนเท่ากับร้อยละ 406.55 มูลค่าปัจจุบันของกระแสเงินสดสุทธิ (NPV) ที่อัตรา คิดลดร้อยละ 7.100 ผู้ผลิตครกหินแกรนิตเท่ากับ 1,452,916.90 บาท อัตราตอบแทนที่แท้จริง (IRR) มีค่าเท่ากับร้อยละ 430 และใช้ระยะเวลาคืนทุน 2 เดือน 25 วัน วราพร กลิ่นประสาท, 2557, ได้ท้าการศึกษาเรื่อง แนวทางการคิดต้นทุนการผลิตของโรงงาน เซรามิกขนาดเล็ก พบว่า แนวทางการคิดต้นทุนการผลิตของโรงงานเซรมิกขนาดเล็ก สามารถค้านวณ โดยใช้ระบบต้นทุนปกติ เนื่องจากผู้ผลิตมีการผลิตสินค้าหลายชนิดโดยใช้ทรัพยากรการผลิตร่วมกัน ดังนั้น ในการปันส่วนค่าใช้จ่ายในการผลิตให้กับผลิตภัณฑ์ จึงใช้วิธีการประมาณการค่าใช้จ่ายการผลิต ให้กับผลิตภัณฑ์ ซึ่งจะใช้ต้นทุนวัตถุดิบและค่าแรงงานที่เกิดขึ้นจริง ส่วนค่าใช้จ่าย ในการผลิตใช้การ ประมาณการ โดยใช้อัตราค่าใช้จ่ายการผลิตอัตราเดียว ใช้เกณฑ์การปันส่วนตามปริมาณการผลิต องค์ประกอบของต้นทุนการผลิตที่ใช้ในการค้านวณต้นทุนการผลิต คือ วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงาน ทางตรง และค่าใช้จ่ายการผลิต พบว่ากระถางธูป 3 ขา มีต้นทุนต่อหน่วยเท่ากับ 7.69 บาทต่อหน่วย แบ่งเป็นต้นทุนวัตถุดิบทางตรง 3.38 บาทต่อหน่วย ต้นทุนค่าแรงงานทางตรง 2.22 บาทต่อหน่วย

25 และต้นทุนค่าใช้จ่ายการผลิต 2.09 บาทต่อหน่วย คิดเป็นต้นทุนวัตถุดิบทางตรงร้อยละ 43.95 ค่าแรงงานทางตรงร้อยละ 28.87 และค่าใช้จ่ายในการผลิตร้อยละ 27.18 อัจฉรา เฮ่ประโคน, 2563, ได้ท้าการศึกษาเรื่อง การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนจากการ ท้ากระถางเซรามิค กลุ่มบ้านป่ายะ ต้าบลบ่อแฮ้ว อ้าเภอเมือง จังหวัดล้าปาง พบว่า ต้นทุนของการ ท้ากระถางเซรามิกต่อหน่วย ประกอบด้วย วัตถุดิบ 2 บาทต่อหน่วย คิดเป็นร้อยละ 5.53 ค่าแรงงาน 31.50 บาทต่อหน่วย คิดเป็นร้อยละ 87.14 ค่าใช้จ่ายการผลิตคงที่ 0.36 บาทต่อหน่วย คิดเป็น ร้อยละ 1.00 และค่าใช้จ่ายการผลิตผันแปร 2.29 บาทต่อหน่วย คิดเป็นร้อยละ 6.33 รวมต้นทุน การท้ากระถางเซรามิกต่อหน่วยเท่ากับ 36.15 บาท โดยรายได้จากการจ้าหน่ายกระถางเซรามิก ต่อวันเท่ากับ 2,360 บาท ต้นทุนในการท้าต่อวัน 1,446 บาท คิดเป็นก้าไรขั้นต้นจากการจ้าหน่าย ต่อวันเท่ากับ 914 บาท อัตราส่วนก้าไรขั้นต้นต่อยอดขายร้อยละ 38.73 รายได้จากการจ้าหน่าย กระถางเซรามิกต่อเดือนเท่ากับ 51,920 บาท ต้นทุนในการท้าต่อเดือน 31,812 บาท คิดเป็นก้าไร ขั้นต้นจากการจ้าหน่ายต่อเดือนเท่ากับ 20,108 บาท อัตราส่วนก้าไรขั้นต้นต่อยอดขายร้อยละ 38.73 รายได้จากการจ้าหน่ายกระถางเซรามิกต่อปีเท่ากับ 623,040 บาท ต้นทุนในการท้าต่อปีเท่ากับ 381,744 บาท คิดเป็นก้าไรขั้นต้นจากการจ้าหน่ายต่อปีเท่ากับ 241,296 บาท อัตราส่วนก้าไรขั้นต้น ต่อยอดขายร้อยละ 38.73 ท้าให้การลงทุนท้ากระถางเซรามิกมีจุดคุ้มทุนต่อวันเท่ากับ 36.60 บาท มีจุดคุ้มทุนต่อเดือนเท่ากับ 805.31 บาท และมีจุดคุ้มทุนต่อปีเท่ากับ 9,663.69 บาท

26 สปัดาหท์ ี่1-18 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 ขั้นตอนการขออนุมตัโิครงงานโดยการศกึษา สภาพปัจจุบันและปัญหาของธรุกจิ/ผลิตภัณฑ์ 1. เสนอข้อมลูกลุ่มและผลิตภัณฑ์ 2. เขียนและน าเสนอโครงร่าง ขั้นการด าเนินงานตามโครงงาน โดยการ เขียนรายงานฉบับสมบูรณ์ 1. เขียนรายงานส่วนน าและเคา้โครง 2. เขียนรายงานเกยี่วกบัเอกสารทเี่กยี่วข้อง 3. การวเิคราะห์ตน้ทุนและผลตอบแทนการหล่อ พระพทุธรูปผสมแร่เหล็กน้ าพี้ 4. เขียนรายงานเกยี่วกบัผลการด าเนินงาน 5. การเขียนรายงานสรุปผล อภิปรายผล และ ข้อเสนอแนะ 7. รวบรวมเอกสาร และจัดท ารูปเล่ม ขั้นการสรุปผลโครงงาน 1. น าเสนอโครงงาน 2. สรุปและประเมนิผลโครงงาน เดอืนพฤศจกิายน เดอืนธนัวาคม เดอืนมกราคม เดอืนกมุภาพันธ์ รายละเอยีด ขั้นตอน บทที่ 3 วิธีการด าเนินโครงงาน การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ที่จัดท้าขึ้นในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษา ข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์2. เพื่อศึกษาต้นทุน การหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์3. เพื่อศึกษาผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบล น้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์คณะผู้ศึกษาได้ศึกษาการด้าเนินโครงงาน การเลือกประชากร การใช้เครื่องมือ การเก็บรวบรวมข้อมูล ดังนี้ 3.1 ขั้นตอนการด้าเนินโครงงาน 3.2 การก้าหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 3.3 การสร้างเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล 3.4 ด้าเนินการและเก็บรวบรวมข้อมูล 3.5 วิธีวิเคราะห์ข้อมูล 3.6 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล 3.1 ขั้นตอนการด าเนินโครงงาน การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ มีขั้นตอนในการด้าเนินโครงงาน แสดงดังตารางที่ 3-1 และภาพที่ 3-1 ดังนี้ ตารางที่ 3-1 แสดงขั้นตอนการด้าเนินโครงงาน

27 จากตารางที่ 3-1 แสดงขั้นตอนการด้าเนินโครงงาน คณะผู้ศึกษาได้วางแผนการด้าเนินงานไว้ 3 ส่วนหลัก โดยส่วนที่ 1 เป็นขั้นตอนการขออนุมัติโครงงาน เริ่มจากการเขียนโครงงานการศึกษา สภาพปัจจุบันและปัญหาของธุรกิจ เสนอข้อมูลการประกอบกิจการ การหล่อพระพุทธชินราชผสม แร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ผู้ประกอบกิจการ ที่ก้าลังเผชิญปัญหาเกี่ยวกับการค้านวณต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตสินค้าโอทอป ท้าให้การตั้ง ราคาขายของสินค้าไม่คุ้มค่ากับการลงทุน น้าไปสู่การเสียโอกาสในการสร้างรายได้จากนั้นเขียน โครงร่างโครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้าน ลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยอาศัยการสอบถามข้อมูลเบื้องต้น เพื่อน้ามาเขียนโครงร่างเป็นแนวทางปฏิบัติในการด้าเนินโครงงาน ล้าดับสุดท้ายเป็นการน้าเสนอ โครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ให้กับครูที่ปรึกษาตรวจสอบโครงร่างของโครงงาน และน้าค้าชี้แนะการท้าโครงงานมาปรับปรุง ปฏิบัติให้ถูกต้องตามค้าชี้แนะ ส่วนที่ 2 เป็นขั้นตอน การด้าเนินโครงงาน โดยเริ่มจากการเขียนรายงานส่วนน้าและเค้าโครง เขียนรายงานเกี่ยวกับเอกสาร ที่เกี่ยวข้อง ศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากสื่อต่าง ๆ โดยศึกษาข้อมูลเกี่ยวประวัติความเป็นมาของแร่เหล็ก น้้าพี้ สินค้าโอทอปที่ผลิตจากแร่เหล็กน้้าพี้ประวัติและความเป็นมาของพระพุทธชินราช รวมถึง ขั้นตอนการหล่อพระพุทธชินราช ทฤษฎีต้นทุน ทฤษฎีผลตอบแทน กรอบแนวคิดการท้าโครงงาน และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เขียนรายงานเกี่ยวกับผลการด้าเนินโครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทน การหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัด อุตรดิตถ์การศึกษาข้อมูลทั่วไปของกิจการ ขั้นตอนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ การค้านวณต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบล น้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์เขียนรายงานสรุปผล อภิปรายผล ข้อเสนอแนะ ขั้นตอน สุดท้ายเป็นการรวบรวมเอกสารและจัดท้ารูปเล่มโครงงาน ส่วนที่ 3 เป็นขั้นตอนการสรุปผลโครงงาน โดยน้าเสนอโครงงานให้กับคณะกรรมการประเมินผล สรุปผล และประเมินผลโครงงาน

28 แผนผังล าดับการด าเนินโครงงาน ภาพที่ 3-1 แผนผังล้าดับการด้าเนินโครงงาน เริ่มต้น วิเคราะห์และออกแบบเครื่องมือที่ใช้ในโครงงาน ศึกษาข้อมูลและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ทดสอบ / ปรับปรุง ประเมินโดย เก็บรวบรวมข้อมูล น้าไปใช้กับกลุ่มตัวอย่าง วิเคราะห์ / สรุป จัดท้ารูปเล่ม สิ้นสุด ไม่ผ่าน

29 จากภาพที่ 3-1 แสดงแผนผังล้าดับการด้าเนินโครงงาน คณะผู้ศึกษาได้วางแผนการด้าเนินงานไว้ 3 ส่วนหลัก โดยส่วนที่ 1 เป็นการศึกษาข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์และการด้าเนินงานของกิจการ ส่วนที่ 2 เป็นการแสดงส่วนการด้าเนินโครงงานที่ น้าแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับสาขาวิชาการบัญชี ในด้านต้นทุนการผลิต การศึกษาสภาพปัญหา ของกิจการ ข้อมูลพื้นฐานของกิจการ และการสร้างเครื่องมือแบบสัมภาษณ์พร้อมทั้งให้ผู้เชี่ยวชาญ ตรวจสอบเครื่องมือ ส่วนที่ 3 เป็นการแสดงการเก็บรวบรวมข้อมูล เพื่อน้าข้อมูลมาวิเคราะห์ และ สรุปผลการด้าเนินโครงงาน 3.2 การก าหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 3.2.1 นางวิลาวัลย์ อยู่รอด ผู้ประกอบการ 3.2.2 นางพลอย ล่าแยง พนักงาน 3.2.3 นางสาวิตรี ศิวบูรณ์ พนักงาน 3.2.4 นางสาวนิตยา บุญสีเงิน พนักงาน 3.2.5 นางซ่อนกลิ่น ข้าสี พนักงาน 3.2.6 นางเสงี่ยม หลั่งเมือง พนักงาน 3.2.7 นางสาวจุฑาทิพย์ โสภะสาระ พนักงาน 3.2.8 นางสาวน้้าฝน ถุงค้า พนักงาน 3.2.9 นางบังอร แก้วพวง พนักงาน 3.2.10 นางอรุณ ขวัญเงิน พนักงาน 3.2.11 นางสาวน้้าฟ้า จุ้ยคง พนักงาน 3.2.12 นางสาวหญิง จันทร์ดา พนักงาน 3.2.13 นายชูชาติ สีกาวี พนักงาน 3.2.14 นายกิตศดา ค้ายุ่น พนักงาน 3.2.15 นางสาวชลธิชา หอมดอก พนักงาน 3.2.16 นางสาวอุมาพร อินมูลติ่ง พนักงาน 3.2.17 นางอารีย์ ใจยา พนักงาน 3.2.18 นางสาวศศิธร ศรีสุข พนักงาน 3.2.19 นางพัชรี เพ็ชรสวัสดิ์ พนักงาน 3.2.20 นางสาวพัชรี หมายดี พนักงาน 3.2.21 นางสาวณัฐริกา แซ่อาง พนักงาน 3.2.22 นางสาวรัตนา แก้วผม พนักงาน 3.2.23 นางวนิดา เกิดคง พนักงาน

30 3.2.24 นางสาวสุพรรษา ทองธรรมชาติ พนักงาน 3.2.25 นางสาวนฤมล จีนกระจันทร์ พนักงาน 3.2.26 นางศุภารมย์ อินทะเรืองรุ่ง พนักงาน 3.2.27 นางสาวกาญจนา พรมมา พนักงาน 3.2.28 นางสาวพาตีเมาะ มะลี พนักงาน 3.2.29 นางสาวมนณเทียร ผลชะอุ่ม พนักงาน 3.2.30 นางสาวนริศา จันทะ พนักงาน 3.2.31 นางอารีย์ อินทะเรืองรุ่ง พนักงาน 3.2.32 นางสาววาสนา มั่นต่อ พนักงาน 3.2.33 นางสาวขวัญสุดา จีนกระจันทร์ พนักงาน 3.2.34 นางศันสนีย์ ม่านสืบ พนักงาน 3.2.35 นางสาวสุภรรษา สินเหล็ก พนักงาน 3.2.36 นางสาวธันยาภรณ์ ชุ่มน้อย พนักงาน 3.2.37 นางสาวจิราภรณ์ ไสยัน พนักงาน 3.2.38 นายสงคราม พรานไพร พนักงาน 3.2.39 นายพาลบ ขุนทอง พนักงาน 3.2.40 นางอุษา ร่ามแก้ว พนักงาน 3.2.41 นายสุวิน ร่ามแก้ว พนักงาน 3.2.42 นายเถียร อินทะเรืองรุ่ง พนักงาน 3.2.43 นางพลอย ชมชิด พนักงาน 3.2.44 นางสมพร เทียะบาง พนักงาน 3.2.45 นายกิตศดา สร้อยวิไล พนักงาน 3.2.46 นางสาวนันทยา นวลแบน พนักงาน 3.2.47 นางสาวพรทิพย์ นนทะโตคร พนักงาน 3.2.48 นางสาววิไล กิมอ่วม พนักงาน 3.2.49 นายโชติรส เหลือดี พนักงาน 3.2.50 นางสาวปานใจ ใหญ่กระโทก พนักงาน 3.2.51 นายไพรรัตน์ หลิ่มวิลัย พนักงาน 3.2.52 นายอภิชาต ชัยชาติ พนักงาน 3.2.53 นางสาวพรวิภา เทียะบาง พนักงาน 3.2.54 นางสาวกนกวรรณ ลิ้มมี พนักงาน

31 3.2.55 นายอัฐพล โสภะสาระ พนักงาน 3.2.56 นางสาวดวงพร สุขผดุง พนักงาน 3.2.57 นางช่อชบา ปานอินทร์ พนักงาน 3.2.58 นางสาวอนุงค์นาถ ดอกแส พนักงาน 3.2.59 นายพิทักษ์ชัย ใจบุญ พนักงาน 3.2.60 นายคมกฤช ผิวชอุ่ม พนักงาน 3.2.61 นางสาวอนุสรา ดวงหนูใจ พนักงาน 3.2.62 นายยศธนชัย เพ็ชรบุญมี พนักงาน 3.3 การสร้างเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลส้าหรับเพื่อให้ได้ค้าตอบตามวัตถุประสงค์ ของโครงงาน การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์โดยการใช้แบบสัมภาษณ์ที่ได้ออกแบบขึ้น เพื่อรองรับวัตถุประสงค์ ของการศึกษา แบ่งออกเป็น 3 ส่วนดังนี้ แบบสัมภาษณ์ เรื่อง โครงงาน การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ของร้านลุงปอย ต าบลน้ าพี้ อ าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ค าชี้แจง 1.1 วัตถุประสงค์ของโครงงาน 1.1.1 เพื่อการศึกษาข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอยต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.1.2 เพื่อการศึกษาต้นทุนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของ ร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.1.3 เพื่อการศึกษาผลตอบแทนการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ 1.2 รายละเอียดแบบสัมภาษณ์ แบบสัมภาษณ์ชุดนี้จัดท้าขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ประกอบการเรียนวิชา การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ประเภทวิชาบริหารธุรกิจ สาขาวิชาการบัญชี วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ แบบสัมภาษณ์แบ่งออกเป็น 3 ตอน ดังนี้

32 ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ให้สัมภาษณ์ ส่วนที่ 2 ข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ส่วนที่ 3 ปัญหาและข้อเสนอแนะ ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ให้สัมภาษณ์ 1.1 ชื่อ…………………………..…………...นามสกุล…………………..…………………….…… 1.2 อายุ………..ปี 1.3 ต้าแหน่ง……………………………………................................................................ 1.4 ส้าเร็จการศึกษา............................................................................................ 1.5 ที่อยู่ของกิจการ......................................…………………………………….…………… 1.6 ประวัติความเป็นมาของกิจการ………………………………………………………………. ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 1.7 ช่องทางการจัดจ้าหน่ายมีกี่ช่องทาง................................................................. 1.8 มีการส่งเสริมการขายอย่างไร.......................................................................... 1.9 ด้าเนินกิจการมาแล้วกี่ปี.................................................................................. ส่วนที่ 2 ข้อมูลทั่วไปของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ข้อมูล/จ านวนเงิน หมายเหตุ 1. ข้อมูลการลงทุน 1.1 เงินทุนหมุนเวียน 1.1.1 เงินสดและเงินฝากธนาคาร 1.1.2 วัสดุส้านักงาน 1.1.3 วัสดุโรงงาน 1.1.4 วัสดุสิ้นเปลือง 1.1.5 อื่น ๆ 1.2 ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ 1.2.1 ที่ดิน 1.2.2 อาคารและโรงงาน 1.2.3 อุปกรณ์ส้านักงาน 1.2.4 อุปกรณ์โรงงาน 1.3 แหล่งเงินทุนอื่น ๆ

33 รายการ ข้อมูล/จ านวนเงิน หมายเหตุ 1.3.1 เงินกู้ธนาคาร 1.3.2 อื่น ๆ 2. ข้อมูลด้านการจ าหน่าย 2.1 2.1.1 ปริมาณ 2.1.2 ราคาขาย 2.2 2.2.1 ปริมาณ 2.2.2 ราคาขาย 3. ข้อมูลปริมาณการผลิต 3.1 3.1.1 ต่อวัน 3.1.2 ต่อสัปดาห์ 3.1.3 ต่อเดือน 3.2 3.2.1 ต่อวัน 3.2.2 ต่อสัปดาห์ 3.2.3 ต่อเดือน 4. ข้อมูลต้นทุนการผลิตต่อหน่วย 4.1. 4.1.1 วัตถุดิบทางตรง 1) 2) 4.1.2 ค่าแรงงานทางตรง 1) 2) 4.1.3 ค่าใช้จ่ายการผลิต 1) 2) 4.2. 4.2.1 วัตถุดิบทางตรง 1) 2) 4.2.2 ค่าแรงงานทางตรง

34 รายการ ข้อมูล/จ านวนเงิน หมายเหตุ 1) 2) 4.2.3 ค่าใช้จ่ายในการผลิต 1) 2) 5. ข้อมูลต้นทุนงวดเวลา (ค่าใช้จ่ายในการด าเนินงาน) 5.1 ค่าใช้จ่ายในการขาย 5.2 ค่าใช้จ่ายในการบริหาร 6. ข้อมูลด้านอื่น ๆ 6.1 6.2 ส่วนที่ 3 ปัญหาและข้อเสนอแนะ 3.1 ปัญหาที่พบในร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ .............................................................................................................................................................. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3.2 ข้อเสนอแนะ .............................................................................................................................................................. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ตารางที่ 3-2 แสดงข้อมูลวัตถุดิบทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของ ร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ปริมาณที่ ใช้ทั้งหมด ราคาต่อ หน่วย รวมทั้งสิ้น (บาท) พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 1 นิ้ว แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้้าพี้แบบก้อนเล็ก เรซิ่น รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงต่อหน่วย

35 ตารางที่ 3-2 (ต่อ) แสดงข้อมูลวัตถุดิบทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของ ร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ปริมาณที่ ใช้ทั้งหมด ราคาต่อ หน่วย รวมทั้งสิ้น (บาท) พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 2 นิ้ว แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้้าพี้แบบก้อนเล็ก เรซิ่น รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงต่อหน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 3 นิ้ว แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้้าพี้แบบก้อนเล็ก เรซิ่น รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงต่อหน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 5 นิ้ว แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้้าพี้แบบก้อนเล็ก เรซิ่น รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงต่อหน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 9 นิ้ว แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้้าพี้แบบก้อนเล็ก เรซิ่น รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงต่อหน่วย

36 ตารางที่ 3-3 แสดงข้อมูลค่าแรงงานทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของ ร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ปริมาณการ ผลิตต่อวัน ค่าแรงงาน รายวัน (บาท) หมายเหตุ พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 1 นิ้ว แผนกหล่อ แผนกเจียร แผนกโป๊ว แผนกท้าสีและปัดสี แผนกเพนท์สี รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงต่อหน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 2 นิ้ว แผนกหล่อ แผนกเจียร แผนกโป๊ว แผนกท้าสีและปัดสี แผนกเพนท์สี รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงต่อหน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 3 นิ้ว แผนกหล่อ แผนกเจียร แผนกโป๊ว แผนกท้าสีและปัดสี แผนกเพนท์สี รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงต่อหน่วย

37 ตารางที่ 3-3 (ต่อ) แสดงข้อมูลค่าแรงงานทางตรงที่ใช้ในการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ปริมาณการ ผลิตต่อวัน ค่าแรงงาน รายวัน (บาท) หมายเหตุ พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 5 นิ้ว แผนกหล่อ แผนกเจียร แผนกโป๊ว แผนกท้าสีและปัดสี แผนกเพนท์สี รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงต่อหน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 9 นิ้ว แผนกหล่อ แผนกเจียร แผนกโป๊ว แผนกท้าสีและปัดสี แผนกเพนท์สี รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนที่ผลิตได้ ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงต่อหน่วย ตารางที่ 3-4 แสดงข้อมูลค่าใช้จ่ายการผลิตของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ ของร้าน ลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ราคา/เดือน (บาท) จ านวนที่ผลิต ได้/เดือน ต้นทุนต่อ หน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 1 นิ้ว สารเร่งแข็ง โมโน เหล็กเส้น อีป๊อกซี่ ทินเนอร์

38 ตารางที่ 3-4 (ต่อ) แสดงข้อมูลค่าใช้จ่ายการผลิตของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของ ร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ราคา/เดือน (บาท) จ านวนที่ผลิต ได้/เดือน ต้นทุนต่อ หน่วย ค่าสี ค่าน้้ามันรถจักรยานยนต์ ค่าน้้าโรงงาน ค่าไฟฟ้าโรงงาน ค่าเสื่อมราคา-โรงงาน ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์โรงงาน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 2 นิ้ว สารเร่งแข็ง โมโน เหล็กเส้น อีป๊อกซี่ ทินเนอร์ ค่าสี ค่าน้้ามันรถจักรยานยนต์ ค่าน้้าโรงงาน ค่าไฟฟ้าโรงงาน ค่าเสื่อมราคา-โรงงาน ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์โรงงาน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 3 นิ้ว สารเร่งแข็ง โมโน เหล็กเส้น อีป๊อกซี่ ทินเนอร์ ค่าสี ค่าน้้ามันรถจักรยานยนต์ ค่าน้้าโรงงาน ค่าไฟฟ้าโรงงาน ค่าเสื่อมราคา-โรงงาน ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์โรงงาน

39 ตารางที่ 3-4 (ต่อ) แสดงข้อมูลค่าใช้จ่ายการผลิตของการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของ ร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ราคา/เดือน (บาท) จ านวนที่ผลิต ได้/เดือน ต้นทุนต่อ หน่วย พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 5 นิ้ว สารเร่งแข็ง โมโน เหล็กเส้น อีป๊อกซี่ ทินเนอร์ ค่าสี ค่าน้้ามันรถจักรยานยนต์ ค่าน้้าโรงงาน ค่าไฟฟ้าโรงงาน ค่าเสื่อมราคา-โรงงาน ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์โรงงาน พระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้ าพี้ ขนาด 9 นิ้ว สารเร่งแข็ง โมโน เหล็กเส้น อีป๊อกซี่ ทินเนอร์ ค่าสี ค่าน้้ามันรถจักรยานยนต์ ค่าน้้าโรงงาน ค่าไฟฟ้าโรงงาน ค่าเสื่อมราคา-โรงงาน ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์โรงงาน

40 ตารางที่ 3-5 แสดงต้นทุนรวมการหล่อพระพุทธชินราชผสมแร่เหล็กน้้าพี้ของร้านลุงปอย ต้าบลน้้าพี้ อ้าเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ รายการ ขนาด 1 นิ้ว ขนาด 2 นิ้ว ขนาด 3 นิ้ว ขนาด 5 นิ้ว ขนาด 9 นิ้ว ต้นทุนต่อ หน่วย ต้นทุนต่อ หน่วย ต้นทุนต่อ หน่วย ต้นทุนต่อ หน่วย ต้นทุนต่อ หน่วย วัตถุดิบทางตรง แร่เหล็กน้้าพี้แบบละเอียด แร่เหล็กน้้าพี้ก้อนเล็ก เรซิ่น ค่าแรงงานทางตรง ค่าแรงงานคนหล่อ ค่าแรงงานคนเจียร ค่าแรงงานคนโป๊ว ค่าแรงงานคนท้าสีและปัดสี ค่าแรงงานคนเพนท์สี ค่าใช้จ่ายการผลิต สารเร่งแข็ง โมโน เหล็กเส้น อีป๊อกซี่ ทินเนอร์ ค่าสี ค่าน้้ามันรถจักรยานยนต์ ค่าน้้าโรงงาน ค่าไฟฟ้าโรงงาน ค่าเสื่อมราคา-โรงงาน ค่าเสื่อมราคา-อุปกรณ์โรงงาน รวมทั้งสิ้น หาร จ้านวนหน่วยที่ผลิตได้ ต้นทุนรวม