30
หรือมไิ ดหามเรอื่ งการมอบอาํ นาจไว ผดู าํ รงตําแหนงนั้นอาจมอบอํานาจใหผูดํารงตําแหนงอ่ืนปฏิบัติ
ราชการแทนได โดยคํานึงถึงความเปนอิสระ การบริหารงานท่ีคลองตัวในการจัดการศึกษาของ
สถานศึกษาและของสํานักงานเขตพ้นื ที่การศกึ ษาทีบ่ ญั ญตั ิในมาตรา 44 (1) และ (2) ดงั ตอไปน้ี
(1) รัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการอาจมอบอํานาจใหรัฐมนตรีชวยวาการ
กระทรวงศึกษาธิการ ปลดั กระทรวง เลขาธิการ หรือหัวหนาสวนราชการซึ่งดํารงตําแหนงเทียบเทา
อธกิ ารบดใี นสถานศึกษาของรฐั ท่ีจัดการศกึ ษาระดับปรญิ ญาในสังกดั หรอื ผวู าราชการจังหวัด
(2) ปลดั กระทรวงอาจมอบอํานาจใหรองปลัดกระทรวง ผูชวยปลัดกระทรวงหรือ
เลขาธิการ อธิการบดีในสถานศึกษาของรัฐที่จัดการศึกษาระดับปริญญาในสังกัด หรือผูอํานวยการ
สาํ นักงานเขตพืน้ ที่การศกึ ษา หรือผูอํานวยการสถานศึกษา หรอื ผูวาราชการจงั หวัด
(3) เลขาธิการอาจมอบอํานาจใหรองเลขาธิการ ผูชวยเลขาธิการ อธิการบดีใน
สถานศึกษาของรัฐท่ีจัดการศึกษาระดับปริญญาในสังกัด ผูอํานวยการสํานัก ผูอํานวยการสํานัก
บริหารงานหรือผดู ํารงตําแหนงเทียบเทา ผูอาํ นวยการสาํ นกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษา หรือผูอํานวยการ
สถานศกึ ษาหรอื ผูวาราชการจังหวัด
(4) ผูอาํ นวยการสํานัก ผอู ํานวยการสํานกั บริหารงาน หรือผูดํารงตาํ แหนงเทียบเทา
อาจมอบอํานาจใหผูอํานวยการสํานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา ผูอํานวยการสถานศึกษา หรือผูดํารง
ตาํ แหนงเทียบเทา
(5) ผูอํานวยการสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาหรือผูดํารงตําแหนงเทียบเทา อาจ
มอบอาํ นาจใหขาราชการในสํานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา หรือผูอํานวยการสถานศึกษาหรือหัวหนา
หนวยงานท่ีเรียกชื่ออยางอื่นในเขตพื้นท่ีการศึกษาท่ีตนรับผิดชอบไดตามระเบียบท่ีเลขาธิการ
คณะกรรมการการศึกษาขัน้ พ้นื ฐานกาํ หนด
(6) ผูอํานวยการสถานศึกษาหรือผูดํารงตําแหนงเทียบเทา อาจมอบอํานาจให
ขาราชการในสถานศึกษาหรือในหนวยงานท่ีเรียกชื่ออยางอื่นได ตามระเบียบที่คณะกรรมการเขต
พืน้ ทก่ี ารศึกษากําหนด
(7) ผดู ํารงตําแหนง (1) ถึง (6) อาจมอบอาํ นาจใหบุคคลอืน่ ไดตามระเบยี บทค่ี ณะรฐั มนตรี
กําหนด
การมอบอํานาจตามมาตรานใี้ หทําเปนหนังสือ
คณะรัฐมนตรีอาจกาํ หนดใหมกี ารมอบอํานาจในเรอ่ื งใดเรื่องหน่งึ ตลอดจนการมอบ
อํานาจใหทํานิติกรรม ฟองคดี หรือดําเนินคดีแทนกระทรวงหรือสวนราชการตามมาตรา 10 หรือ
กาํ หนดหลกั เกณฑ วธิ กี าร หรอื เง่อื นไขในการมอบอํานาจใหผูมอบอํานาจหรือผูรับมอบอํานาจตาม
วรรคหนึง่ ตองปฏบิ ัตกิ ไ็ ด
มาตรา 46 เม่ือมีการมอบอํานาจตามมาตรา 45 โดยชอบแลว ผูรับมอบอํานาจมี
หนาทตี่ องรับมอบอาํ นาจน้ัน และจะมอบอํานาจนน้ั ใหแกผูดํารงตําแหนงอื่นตอไปไมได เวนแตกรณี
292
31
การมอบอํานาจใหแกผวู าราชการจังหวัดตามมาตรา 45 (1) (2) หรอื (3) ผูวาราชการจังหวัดจะมอบ
อาํ นาจน้นั ตอไป ตามกฎหมายวาดวยระเบียบบริหารราชการแผนดนิ กไ็ ด
ในการมอบอํานาจของผูวาราชการจังหวัดตามวรรคหน่ึงใหแกรองผูวาราชการ
จังหวัด หรือผูชวยผวู าราชการจงั หวดั ใหผูวาราชการจงั หวัดแจงใหผมู อบอาํ นาจชนั้ ตนทราบ สวนการ
มอบอาํ นาจใหแกบุคคลอื่น นอกจากรองผวู าราชการจงั หวดั หรือผูชวยผูวาราชการจังหวัดจะกระทาํ ได
ตอ เมอ่ื ไดรับความเห็นชอบจากผูมอบอาํ นาจชัน้ ตนแลว
มาตรา 47 ใน การมอบอํานาจตามมาตรา 45 (1) ถึง (6) ใหผูมอบอํานาจพิจารณา
ถึงการอํานวยความสะดวกแกประชาชน ความรวดเร็วในการปฏิบัติราชการ การกระจายความ
รบั ผิดชอบตามสภาพของตําแหนงของผูรับมอบอํานาจและผูรับมอบอํานาจตองปฏิบัติหนาที่ท่ีไดรับ
มอบอาํ นาจตามวตั ถปุ ระสงคของการมอบอาํ นาจดังกลาว
เมื่อไดมอบอาํ นาจแลว ผูมอบอาํ นาจมหี นาที่กํากับตดิ ตามผลการปฏบิ ัติราชการของ
ผูรับมอบอาํ นาจและใหมอี าํ นาจแนะนําและแกไขการปฏิบตั ิราชการของผรู บั มอบอาํ นาจได
มาตรา 48 ในกรณีที่ไมมผี ูดํารงตาํ แหนงรัฐมนตรวี าการกระทรวงศกึ ษาธิการ หรือมี
แตไมอาจปฏิบตั ริ าชการได ใหรัฐมนตรชี วยวาการกระทรวงศกึ ษาธกิ ารเปนผูรักษาราชการแทน ถามี
รัฐมนตรีชวยวาการกระทรวงศกึ ษาธิการหลายคน ใหคณะรัฐมนตรีมอบหมายใหรัฐมนตรีชวยวาการ
กระทรวงศึกษาธกิ ารคนใดคนหน่งึ เปนผรู กั ษาราชการแทน ถาไมมผี ูดาํ รงตําแหนงรัฐมนตรีชวยวาการ
กระทรวงศกึ ษาธิการ หรอื มแี ตไมอาจปฏบิ ตั ริ าชการได ใหคณะรัฐมนตรีมอบหมายใหรัฐมนตรีคนใด
คนหนึ่งเปนผูรักษาราชการแทน
มาตรา 49 ในกรณที ไ่ี มมผี ดู าํ รงตําแหนงเลขานุการรัฐมนตรี หรือมีแตไมอาจปฏิบัติ
ราชการได ใหผชู วยเลขานกุ ารรัฐมนตรเี ปนผรู ักษาราชการแทน ถามีผูชวยเลขานุการรัฐมนตรีหลาย
คนใหรฐั มนตรวี าการกระทรวงศึกษาธิการมอบหมายใหผูชวยเลขานุการรัฐมนตรีคนใดคนหนึ่งเปน
ผูรักษาราชการแทน ถาไมมีผชู วยเลขานุการรัฐมนตรี ใหรัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการแตงต้ัง
ขาราชการในกระทรวงคนหนึง่ เปนผูรกั ษาราชการแทน
มาตรา 50 ในกรณีที่ไมมีผูดํารงตําแหนงปลัดกระทรวง หรือมีแตไมอาจปฏิบัติ
ราชการได ใหรองปลัดกระทรวงเปนผูรักษาราชการแทน ถามีรองปลัดกระทรวงหลายคน ให
รฐั มนตรวี าการกระทรวงศกึ ษาธิการแตงต้ังรองปลัดกระทรวงคนใดคนหน่ึงเปนผูรักษาราชการแทน
ถาไมมีผูดํารงตําแหนงรองปลัดกระทรวง หรือมีแตไมอาจปฏิบัติราชการได ใหรัฐมนตรีวาการ
กระทรวงศกึ ษาธกิ ารแตงต้ังขาราชการในกระทรวงซึ่งดํารงตาํ แหนงไมตา่ํ กวาเลขาธิการหรือเทยี บเทา
เปนผูรกั ษาราชการแทน
มาตรา 51 ในกรณีทไ่ี มมีผูดาํ รงตาํ แหนงเลขาธกิ าร หรือมีแตไมอาจปฏิบัตริ าชการได
ใหรองเลขาธิการเปนผูรักษาราชการแทน ถามีรองเลขาธิการหลายคน ใหรัฐมนตรีวาการ
กระทรวงศึกษาธิการแตงต้ังรองเลขาธิการคนใดคนหน่ึงเปนผูรักษาราชการแทน ถาไมมีผูดํารง
ตําแหนงรองเลขาธิการ หรือมีแตไมอาจปฏิบัติราชการได ใหรัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการ
293
32
แตงตั้งขาราชการในสํานักงานซึ่งดํารงตําแหนงเทียบเทารองเลขาธิการ หรือขาราชการตําแหนง
เลขาธิการสํานักหรือผูอํานวยการสํานักหรือเทียบเทาขึ้นไปคนหน่ึงเปนผูรักษาราชการแทน แต
รัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการอาจแตงตั้งขาราชการคนหนึ่งซ่ึงดํารงตําแหนงไมต่ํากวารอง
เลขาธกิ ารหรอื เทยี บเทามาเปนผูรกั ษาราชการแทนกไ็ ด
มาตรา 52 ในกรณที ่ีไมมผี ูดาํ รงตําแหนงผูอํานวยการสํานัก หรือมีแตไมอาจปฏิบัติ
ราชการได ใหรองผอู ํานวยการสํานกั เปนผูรกั ษาราชการแทน ถามรี องผูอาํ นวยการสาํ นกั หลายคน ให
ปลัดกระทรวงหรือเลขาธิการแลวแตกรณี แตงตั้งรองผูอํานวยการสํานักคนใดคนหน่ึง เปนผูรักษา
ราชการแทน ถาไมมีผูดํารงตําแหนงรองผูอํานวยการสํานักหรือมีแตไมอาจปฏิบัติราชการได ให
ปลดั กระทรวงหรอื เลขาธิการแตงตั้งขาราชการในสํานักซ่ึงดํารงตําแหนงเทียบเทารองผูอํานวยการ
สาํ นักคนหนงึ่ เปนผูรกั ษาราชการแทน ในกรณีที่ไมมีผดู าํ รงตาํ แหนงรองผูอํานวยการสํานักหรือมีแต
ไมอาจปฏิบัติราชการได ใหปลัดกระทรวงหรือเลขาธิการแลวแตกรณี แตงตั้งขาราชการในสํานัก
บริหารงานหรอื สาํ นักซงึ่ ดาํ รงตาํ แหนงเทียบเทารองผูอาํ นวยการสํานัก เปนผูรักษาราชการแทนกไ็ ด
มาตรา 53 ในกรณีที่ไมมผี ูดํารงตําแหนงผูอํานวยการสํานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา
หรอื มแี ตไมอาจปฏบิ ัตริ าชการได ใหรองผูอาํ นวยการสํานักงานเขตพื้นทกี่ ารศกึ ษารักษาราชการแทน
ถามีรองผอู ํานวยการสาํ นกั งานเขตพื้นที่การศึกษาหลายคน ใหเลขาธกิ ารคณะกรรมการการศึกษาขั้น
พืน้ ฐานแตงตงั้ รองผอู าํ นวยการสาํ นกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษาคนใดคนหนงึ่ รกั ษาราชการแทน ถาไมมีผู
ดํารงตําแหนงรองผูอํานวยการสํานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษา หรือมีแตไมอาจปฏิบัติราชการได ให
เลขาธกิ ารคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐานแตงตง้ั ขาราชการในเขตพน้ื ที่การศกึ ษาซ่ึงดาํ รงตาํ แหนง
เทียบเทารองผูอํานวยการสํานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาหรือดํารงตําแหนงไมต่ํากวาผูอํานวยการ
สถานศกึ ษาหรือตําแหนงเทยี บเทาขึ้นไปคนใดคนหนงึ่ เปนผรู กั ษาราชการแทนกไ็ ด
มาตรา 54 ในกรณที ีไ่ มมีผูดํารงตําแหนงผูอํานวยการสถานศึกษา หรือมีแตไมอาจ
ปฏบิ ัติราชการได ใหรองผอู าํ นวยการสถานศึกษารกั ษาราชการแทน ถามีรองผอู าํ นวยการสถานศกึ ษา
หลายคน ใหผูอํานวยการสํานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาแตงต้ังรองผูอํานวยการสถานศึกษาคนใดคน
หนง่ึ รักษาราชการแทน ถาไมมีผูดํารงตําแหนงรองผูอํานวยการสถานศึกษา หรือมีแตไมอาจปฏิบัติ
ราชการได ใหผอู ํานวยการสํานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศึกษาแตงตั้งขาราชการในสถานศกึ ษาคนใดคนหนึ่ง
เปนผูรักษาราชการแทนกไ็ ด
ใหนําความในวรรคหน่ึงมาใชบังคับกับสวนราชการท่ีเรียกช่ืออยางอื่นและมีฐานะ
เทยี บเทาสถานศึกษาดวยโดยอนโุ ลม
มาตรา 55 ใหผูรักษาราชการแทนตามความในพระราชบัญญัตินี้มีอํานาจหนาที่
เชนเดยี วกับผูซึง่ ตนแทน
ในกรณีที่ผดู ํารงตาํ แหนงใดหรือผูรักษาราชการแทนผูดํารงตําแหนงน้ันมอบหมาย
หรือมอบอํานาจใหผูดํารงตําแหนงอื่นปฏิบัติราชการแทน ใหผูปฏิบัติราชการแทนมีอํานาจหนาที่
เชนเดยี วกับผูซง่ึ มอบหมายหรอื มอบอาํ นาจ
294
33
ในกรณีที่มีกฎหมายอื่นแตงตั้งใหผูดํารงตําแหนงใดเปนกรรมการหรือใหมีอํานาจ
หนาท่อี ยางใด ใหผรู กั ษาราชการแทนหรือผูปฏิบัติราชการแทนมีอํานาจหนาท่ีเปนกรรมการหรือ มี
อํานาจหนาท่ีเชนเดยี วกับผูดาํ รงตําแหนงนั้นในการรักษาราชการแทนหรือ ปฏิบัติราชการแทนดวย
แลวแตกรณี
มาตรา 56 การเปนผูรักษาราชการแทนตามพระราชบัญญัตินี้ไมกระทบกระเทือน
อํานาจของนายกรฐั มนตรี รัฐมนตรีวาการกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดกระทรวงหรือผูดํารงตําแหนง
เทยี บเทาปลดั กระทรวง เลขาธิการหรอื ผดู าํ รงตาํ แหนงเทยี บเทาเลขาธกิ าร ซึง่ เปนผูบงั คบั บัญชาที่จะ
แตงตงั้ ขาราชการอ่ืน เปนผรู ักษาราชการแทนตามอํานาจหนาทท่ี ่ีมอี ยูตามกฎหมาย
ในกรณีท่ีมกี ารแตงตงั้ ผรู ักษาราชการแทนตามวรรคหน่งึ ใหผูดาํ รงตําแหนงรองหรือ
ผูชวยพนจากความเปนผูรักษาราชการแทนนับแตเวลาทีผ่ ไู ดรบั แตงต้ังตามวรรคหนึง่ เขารบั หนาท่ี
295
296
ISBN 978-616-270-134-4