pelan strategi pengurusan aset tak alih EBOOK

PELAN STRATEGI PENGURUSAN
ASET TAK ALIH (PSPATA)
2021 – 2030

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASET TAK ALIH
(PSPATA)
2021-2030

URUS SETIA JAWATANKUASA PENGURUSAN ASET KERAJAAN
JABATAN KERJA RAYA MALAYSIA

TEL : 03 - 2610 7501 FAKS : 03 - 2692 6511
TAHUN 2021

HAK CIPTA

ISBN: 9X7X8X-9X6-Y7-Y2Y7Y49-Z-0Z0Z-Z4

Butiran Pejabat Pengeluar:

PENGARAH KANAN
Cawangan Perancangan Aset Bersepadu
Tingkat 5, Blok F
Ibu Pejabat JKR Malaysia
Jalan Sultan Salahuddin
50582 Kuala Lumpur
Telefon : 03-2610 7003
Faks : 03-4041 1940

Edisi Pertama: Cetakan Pertama 2021

HAK CIPTA © 2021 OLEH:

URUS SETIA JAWATANKUASA PENGURUSAN ASET KERAJAAN (JPAK)

Hak Cipta Terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula, disimpan
untuk pengeluaran atau ditukarkan ke dalam sebarang bentuk atau dengan sebarang alat juga
pun, sama ada dengan cara elektronik, gambar serta rakaman dan sebagainya tanpa
kebenaran bertulis daripada Ketua Pengarah Kerja Raya, Ibu Pejabat JKR Malaysia terlebih
dahulu.





Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 5
PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021–2030

KANDUNGAN

KATA PENGANTAR

RINGKASAN EKSEKUTIF 15

1.0 PENGENALAN 19
1.1 Objektif Dan Matlamat Dalam Rancangan Malaysia Kesebelas 2016-2020 23
1.2 Latar Belakang Pengurusan Aset Kerajaan 30
1.3 Strategi Dasar Pengurusan Aset Kerajaan 36
1.4 Keperluan Dan Pelaksanaan Perakaunan Akruan 38
1.5 Pengurusan Nilai 39
1.6 Kesimpulan 40

2.0 Senario Semasa Pengurusan Aset Kerajaan Persekutuan 43

2.1 Perkembangan Pengurusan Aset Kerajaan 43

2.2 Cabaran Dan Isu 47

2.2.1 Laporan Audit Negara 50

2.2.2 Pengajaran Yang Dipelajari Berdasarkan Kejadian Kebocoran Bumbung Dewan

Di Parlimen 51

2.3 Status Pengurusan Aset Kerajaan 52

2.3.1 Hala Tuju Pengurusan Aset Kerajaan 53

2.3.2 Pembangunan Dokumen Pengurusan Aset Kerajaan Ke Atas Global Praktis 54

2.3.3 Dokumen Sokongan 57

2.3.4 Laman Web 59

2.4 Justifikasi Dan Cadangan Penambahbaikan Dokumen Berkaitan Pengurusan

Aset Kerajaan (PAK) 60

2.4.1 Dokumen Dasar Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK) 61

2.4.2 Dokumen Manual Pengurusan A set Menyeluruh (MPAM) 64

2.4.3 Dokumen Tatacara Pengurusan Aset Tak Alih (TPATA) 66

2.5 Kesimpulan 68

3.0 Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021–2030 71
3.1 Pengenalan 71
3.2 Tujuan PSPATA 2021–2030 72
3.3 Faedah Pelaksanaan PSPATA 2021-2030 72

6 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan
PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021–2030

3.4 Sasaran PSPATA 2021–2030 73
3.5 Ciri-ciri Strategi Untuk Ke Arah Amalan Pengurusan Aset Bertaraf Dunia 73
3.6 Metodologi Pelaksanaan PSPATA 2021–2030 Berpandukan Lima (5) Bidang
75
Fokus Dalam Pengurusan Aset Tak Alih Kerajaan 77
3.6.1 Objektif 1: Aset Berprestasi Tinggi 78
3.6.2 Objektif 2: Organisasi Bertaraf Dunia 83
3.6.3 Fokus 1: Kecekapan Menyeluruh Aset (Total Asset Efficiency ) 87
3.6.4 Fokus 2: Nilai Aset Tinggi (High Asset Value) 93
3.6.5 Fokus 3: Kelestarian Aset (Sustainable Asset) 99
3.6.6 Fokus 4: Tadbir Urus Baik (Good Governance) 103
3.6.7 Fokus 5: Kolaborasi Industri (Industry Collaboration) 105
3.6.8 Rumusan Pemilik KPI
106
4.0 FAKTOR KEJAYAAN PSPATA 106
4.1 Perancangan Masa Hadapan
107
5.0 Glosari
110
6.0 PENGHARGAAN
113
LAMPIRAN A: KAMUS STATEGIK

Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 7
PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021–2030

SENARAI RAJAH

Rajah 1: Statistik Peruntukan Pembangunan Bermula dari Tahun 1966 Sehingga 2020 19
Rajah 2: Sebahagian Maklumat Asas RMK-12 27
Rajah 3: Inisiatif Pihak Kerajaan dalam RMK-11 28
Rajah 4: Fokus Pengurusan Aset Kerajaan 30
Rajah 5: Pembangunan Dokumen Berperingkat di dalam Pengurusan Aset Menyeluruh 32
Rajah 6: Model Pengurusan Aset Menyeluruh 33
Rajah 7: Pembahagian Klasifikasi dan Jenis Aset Kerajaan 35
Rajah 8: Strategi Pelaksanaan DPAK 37
Rajah 9: Isu-isu Pengurusan Aset 48
Rajah 10: Implikasi Terhadap Pengurusan Aset yang Tidak Efisien 49
Rajah 11: Intipati Laporan Ketua Audit Negara 51
Rajah 12: Transformasi ke Arah Pengurusan Aset Menyeluruh 53
Rajah 13: Hubungkait Antara Elemen Utama dalam Pengurusan Aset 55
Rajah 14: Hubungkait Antara Terma Pengurusan Aset 56
Rajah 15: Aliran Proses Kerja PATA Kerajaan (TPATA) 56
Rajah 16: Laman Web Portal JPAK 59
Rajah 17: Penambahbaikan Dokumen Berkaitan Pengurusan Aset Kerajaan (PAK) 60
Rajah 18: Objektif dan Strategi Pelaksanaan Dasar di Dalam DPAK 61
Rajah 19: Cadangan Penambahbaikan Terhadap Objektif Keempat di Dalam DPAK 63
Rajah 20: Model Pengurusan A set Menyeluruh di Dalam MPAM 64
Rajah 21: Pendekatan Pengurusan Bersepadu 65
Rajah 22: Keperluan Wujudkan Pelan Strategi 65
Rajah 23: Keperluan Wujudkan Pelan Strategi dan KPI 67
Rajah 24: Objektif Utama dan Bidang Fokus di dalam PSPATA 2021-2030 76
Rajah 25: Tiga (3) Bidang Fokus ke Arah Aset Berprestasi Tinggi 77
Rajah 26: Dua (2) Bidang Fokus ke Arah Organisasi Bertaraf Dunia 78
Rajah 27: Peta Strategi di Dalam PSPATA 2021-2030 79

8 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan
PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021–2030

SENARAI JADUAL 34
62
Jadual 1: Aktiviti dan Manfaat Pengurusan Aset Menyeluruh 105
Jadual 2: Pencapaian terhadap Strategi Pelaksanaan Dasar di Dalam DPAK
Jadual 3: Rumusan Pemilik Petunjuk Prestasi utama (KPI)

JawatJaanwkautaanskauaPsaenPgenugruursuasannAAsettKKeerarjaajaanan 109
PELANPSETLRAANTSETGRAI TPEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSAETSETTATKAKALAILHIH(P(PSSPPAATTAA))2200221–12-0230030

KATA ALU-ALUAN

Aset Kerajaan merupakan pelaburan negara dan jika tidak diuruskan dengan sempurna
akan menjadi beban kewangan yang boleh menjejaskan kewibawaan Kerajaan.

Semua kemudahan infrastruktur dan premis bangunan Kerajaan perlu disenggara
dengan baik bagi menjamin jangka hayat yang lebih lama, selamat digunakan dan
menjimatkan kos operasi.

Kerajaan percaya bahawa mana-mana projek infrastruktur / aset tak alih yang
diperakaun dan direkodkan menggunakan asas akruan serta penekanan terhadap
elemen Petunjuk Prestasi Utama (KPI), akan menjadi nilai tambah dalam pengurusan
aset di setiap agensi Kerajaan.

Kerajaan telah menyediakan Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021-
2030 berdasarkan pendekatan pematuhan Petunjuk Prestasi Utama (KPI) yang
seragam di semua kementerian/ jabatan/ agensi peringkat persekutuan bagi
memastikan penambahbaikan berterusan terhadap sistem penyampaian perkhidmatan
sektor awam.

Pegawai Pengawal bertanggungjawab sepenuhnya dalam memastikan petunjuk
prestasi utama yang telah ditetapkan dapat dicapai dengan jayanya.

Adalah menjadi harapan agar pelaksanaan Petunjuk Prestasi Utama (KPI) yang
seragam ini dapat memenuhi aspirasi Kerajaan ke arah amalan pengurusan aset
bertaraf dunia.

KETUA SETIAUSAHA NEGARA
YBHG. TAN SRI MOHD ZUKI BIN ALI
2021

PSPATA 2021-2030

MUKA SURAT INI SENGAJA DIBIARKAN KOSONG

JawatJaanwkautaanskauaPsaenPgenugruursuasannAAsettKKeerarajajaanan 1111
PELANPSETLRAANTSETGRAI TPEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAILHIH(P(PSSPPAATTAA))2200221–12-0230030

PRA KATA

Jabatan Kerja Raya, selaku Urus Setia Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan
(JPAK) yang dipertanggungjawabkan merangka strategi melaksanakan aspirasi
Kerajaan dalam pengurusan aset dan fasiliti negara yang mapan sebagai salah satu
elemen penting dalam perkhidmatan kepada rakyat.

Setiap agensi Kerajaan adalah disarankan untuk bersama-sama merealisasikan seluruh
agenda yang dirancang demi kesejahteraan rakyat dengan penggunaan sumber yang
optimum.

Kefahaman pengurusan aset menyeluruh kepada semua pegawai yang terlibat sama
ada di peringkat strategik, taktikal mahupun operasi perlu ditingkatkan dalam mengurus
aset milikan masing-masing supaya dapat memberikan pulangan pelaburan yang tinggi
kepada pihak Kerajaan.

Inisiatif yang bagus wajar diperkenalkan merangkumi budaya perkongsian ilmu,
teknologi, inovasi serta kemajuan yang telah dicapai dalam pengurusan aset Kerajaan
yang menjadi pemangkin kepada agenda perubahan.

Petunjuk prestasi utama yang seragam di semua kementerian/ jabatan/ agensi
peringkat persekutuan mendukung aspirasi Kerajaan dalam mencapai amalan
pengurusan aset menyeluruh (total asset management) ke arah aset yang berprestasi
tinggi (high performance asset) dan organisasi bertaraf dunia.

Adalah diharapkan Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021-2030
mampu menerapkan budaya yang mementingkan kualiti serta kecemerlangan
perkhidmatan dalam aspek pengurusan aset Kerajaan seiring dengan tema “Aset
Negara, Amanah dan Tanggungjawab Bersama”.

YBHGG.. DDAATTUOK' IR. HAJI MMOOHHAAMMAADDZZUULLKKEEFFLLYYBBININSUSLUALIAMIAMNAN
Ketua Pengarah Kerja Raya Malaysia
Selaku Urus Setia Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan (JPAK)

PSPATA 2021-2030

RINGKASAN EKSEKUTIF
PSPATA 2021 – 2030

MUKA SURAT INI SENGAJA DIBIARKAN KOSONG

JawatJaanwkautaanskauaPsaenPgenugruursuasannAAsettKKeerarajajaanan 1315
PELANPSETLRAANTSETGRAI TPEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAILHIH(P(PSSPPAATTAA))2200221–12-0230030

RINGKASAN EKSEKUTIF

Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021-2030 adalah satu langkah
pengukuhan pelaksanaan dasar dan strategi dengan melaksanakan penambahbaikan
terhadap dokumen Dasar Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK), Manual Pengurusan Aset
Menyeluruh (MPAM) dan Tatacara Pengurusan Aset Tak Alih (TPATA). PSPATA 2021-
2030 menggariskan strategi pematuhan yang seragam bagi semua kementerian dan
agensi Kerajaan dalam melaksanakan pengurusan aset tak alih yang sistematik
mengikut pendekatan Pengurusan Aset Menyeluruh (PAM). Pelan strategi ini akan
memberi tumpuan kepada pelaksanaan pematuhan yang lebih inklusif ke arah amalan
pengurusan aset bertaraf dunia. Tempoh pelaksanaan (2021-2030) sangat praktikal
kerana ianya merupakan tempoh bagi negara mencapai negara maju di mana aset
bangunan dan infrastruktur dikawal selia dengan cemerlang. Ini adalah sejajar dengan
Teras Strategik 6 di dalam Rancangan Malaysia Kesebelas (RMK-11), iaitu merekayasa
pertumbuhan ekonomi untuk peningkatan kemakmuran melalui pendekatan
mentransformasikan sektor pembinaan. Selain itu, bagi Rancangan Malaysia
Keduabelas (RMK-12) ianya juga dijajarkan dengan tiga dimensi iaitu pemerkasaan
ekonomi, kemampanan alam sekitar serta kerekayasaan sosial.

Penggubalan pelan strategi ini telah mengambil kira pandangan serta input wakil
pegawai di peringkat Kementerian serta agensi pusat Kerajaan melalui Bengkel Pelan
Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021-2030 yang telah diadakan sejak
tahun 2016. Pelan strategi ini mengandungi dua (2) objektif utama iaitu aset berprestasi
tinggi dan organisasi bertaraf dunia secara dasarnya mendukung objektif seperti mana
yang termaktub dalam Dasar Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK), RMK-11, RMK-12
dan Dasar Revolusi Industri (IR 4.0). Dalam masa yang sama, cabaran-cabaran sedia
ada serta mendatang telah diambil kira seperti:

i. peningkatan kompetensi personel di dalam Pengurusan Aset Menyeluruh;
ii. inisiatif memastikan data berintegriti serta pengintegrasian data-data aset tak alih
dan perkongsian maklumat yang lebih komprehensif;
iii. jaringan kerjasama strategik yang lebih berkesan; dan
iv.inisiatif berimpak besar dalam meningkatkan kesedaran dan keperihatinan
Kementerian dan agensi Kerajaan sebagai kumpulan sasar utama di dalam
pengurusan aset Kerajaan.

Perancangan inisiatif meliputi penekanan kepada usaha meningkatkan prestasi aset tak
alih dan keberkesanan organisasi dalam menguruskan aset Kerajaan. Dalam masa
yang sama, sasaran bagi meningkatkan keupayaan dan kapasiti warga pengurusan
aset, pengurusan fasiliti dan pengurusan projek juga tidak dipinggirkan bagi menjamin
peningkatan kompetensi, kecekapan dan keberkesanan sistem penyampaian
perkhidmatan Kerajaan dalam melaksanakan tugas dengan lebih berintegriti dan
menjamin tadbir urus yang terpelihara.

PSPATA 2021-2030

MUKA SURAT INI SENGAJA DIBIARKAN KOSONG

BAB 1
PENGENALAN
PSPATA 2021 – 2030

MUKA SURAT INI SENGAJA DIBIARKAN KOSONG

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 1519
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

1.0 PENGENALAN

Kerajaan telah membelanjakan sejumlah wang yang besar dalam menyediakan
pelbagai kemudahan bagi meningkatkan taraf hidup rakyat.

Rajah 1: Statistik peruntukan pembangunan bermula dari tahun 1966 sehingga
2020

Rajah 1 menunjukkan bajet pembangunan yang diperuntukkan bermula dari
Rancangan Malaysia Pertama pada tahun 1966 sehingga Rancangan Malaysia Ke-10
dengan jumlah keseluruhan adalah RM 924 bilion. Manakala Rancangan Malaysia Ke-
11 (2016-2020) memperuntukkan bajet pembangunan yang paling tinggi iaitu berjumlah
RM 260 bilion. Bajet pembangunan ini digunakan untuk menampung perbelanjaan
pembangunan dalam Sektor Ekonomi, Sektor Sosial dan Sektor Keselamatan.
Daripada jumlah bajet yang diperuntukkan dalam setiap rancangan pembangunan,
jumlah yang agak besar telah diperuntukkan untuk membina infrastruktur dan
kemudahan Kerajaan seperti jalan raya, institusi pendidikan, pejabat-pejabat kerajaan,
hospital, balai polis, pusat pengangkutan dan lain-lain.

Dalam tempoh RMK-10, sektor pembinaan mencatat kadar pertumbuhan
tahunan purata sebanyak 11.1% disokong oleh kejuruteraan awam yang berkembang
pada kadar 9.3% setahun diikuti subsektor kediaman dan bukan kediaman pada kadar
purata 16.5% dan 9.1% masing-masing. Manakala untuk RMK-11, kadar pertumbuhan
yang diunjurkan bagi sektor pembinaan sebanyak 10.3% setahun dan menyumbang
RM 327 bilion atau 5.5% kepada KDNK negara bagi tahun 2020.

PSPATA 2021-2030

20 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 16

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Bagi RMK-10 (2011-2015), sebanyak 39,553 projek pembinaan bernilai RM697.5
bilion telah diluluskan. Daripada jumlah tersebut, RM583.9 bilion atau 84% merupakan
projek sektor swasta dan RM113.6 bilion adalah projek sektor awam. Manakala bagi
RMK-11 (2016-2018) sebanyak 22,612 projek pembinaan bernilai RM578.3 bilion telah
diluluskan. Daripada jumlah tersebut, RM428.5 bilion atau 74% merupakan projek
sektor swasta dan RM149.8 bilion adalah projek sektor awam (Sumber: CIDB 2018).

Sektor pengangkutan dan logistik terus memainkan peranan penting sebagai
pemangkin ekonomi, pembangunan sistem pengangkutan pelbagai mod akan terus
membantu dalam penambahbaikan sistem logistik dan menjadi antara faktor utama
kepada kecekapan dan pertumbuhan dalam sektor perdagangan dalam RMK-10 dan
RMK-11.

Selain itu, antara projek berskala besar (nilai tertinggi) yang
dilaksanakan dari 2014 hingga 2016 ialah Sungai Besi – Ulu
Kelang Elevated Expressway (SUKE), West Coast Expressway
dari Banting ke Taiping, EPPC of System Cracker Complex for
RAPID Project (Package5) Pengerang, Deepwater Petroleum
Terminal Phase 2, Pengerang, East Coast Rail Link dari
Pelabuhan Klang – Pengkalan Kubor, Package for Mass Rapid
Transit (MRT) Sungai Buloh – Serdang – Putrajaya dan
Electrified Double Track dari Germas – Johor Bahru (Sumber:

CIDB). Pelaksanaan projek ini menggambarkan peningkatan

penggunaan teknologi dan amalan moden dalam sektor
pembinaan bermula dari peringkat perancangan, reka bentuk hingga
peringkat pelaksanaan dan penyenggaraan.

Oleh itu, purata peruntukan pembangunan fizikal bagi setiap Rancangan
Malaysia adalah kira-kira 60% kepada 70%. Data statistik pada Rajah 1 menunjukkan
bahawa sejak tahun 1990-an terdapat peningkatan yang ketara dalam bajet
pembangunan bagi menampung keperluan ekonomi yang berkembang pesat.

Namun, kadar pembangunan fizikal kini telah semakin berkurangan dan lebih
banyak dana diperlukan untuk mengurus dan menyenggara aset-aset yang sedia ada.
Kebanyakan aset-aset ini sudah berusia separuh daripada jangka hayatnya dan
terdapat juga beberapa bangunan warisan berusia lebih daripada 100 tahun. Oleh itu,
aset-aset ini perlu dipulih dan diubah suai supaya dapat memanjangkan lagi tempoh
jangka hayat penggunaannya. Dana yang lebih besar juga diperlukan apabila adanya
keperluan untuk kerja-kerja pemulihan, ubah suai atau kerja-kerja penggantian dibuat
pada sesebuah aset-aset ini.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 1721
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

Kerajaan Malaysia mengambil serius isu-isu pengurusan dan penyenggaraan
aset awam kerana sekiranya isu-isu ini tidak ditangani dengan berkesan, maka situasi
ini boleh menjejaskan reputasi Kerajaan dalam menyediakan perkhidmatan awam.

Oleh itu, pelbagai inisiatif

penambahbaikan telah

dilaksanakan di peringkat

Persekutuan, negeri dan

tempatan antaranya seperti

pengkhususan Kontraktor Fasiliti

(F01- Fasiliti Bangunan &

Infrastruktur Awam dan F02 –

Fasiliti Bangunan & Penjagaan

Kesihatan) yang dikawalselia oleh pihak Lembaga

Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (CIDB) dalam

memastikan kompetensi kontraktor bagi skop aktiviti

perkhidmatan fasiliti dan penyenggaraan bangunan dan

infrastruktur secara bersepadu. Sehingga 2018, statistik

bilangan kontraktor berdaftar bagi kategori fasiliti adalah sebanyak 514 bilangan (F01 -

482 & F02 - 32) (Sumber: CIDB 2018).

Selain itu, sejumlah RM 1.04 bilion juga telah
diperuntukkan oleh pihak Kerajaan bagi menyenggara
bangunan untuk dua puluh (20) agensi Kerajaan di
Putrajaya melalui kontrak fasiliti (Sumber: Sistem
eSPFB 2020).

Pengurusan aset merupakan pendekatan yang holistik dalam mengurus aset-
aset milik pihak Kerajaan seperti bangunan dan infrastuktur iaitu bermula dari peringkat
perancangan pewujudan aset bangunan atau infrastruktur sehingga kepada peringkat
pelupusan aset. Aset merupakan instrumen penting kepada penyediaan perkhidmatan
yang diberikan sama ada secara langsung atau tidak langsung. Aset bangunan dan
infrastruktur merupakan antara pelaburan yang besar bagi sesebuah negara. Jika tidak
diuruskan dengan sempurna, aset akan bertukar menjadi beban kewangan yang boleh
menjejaskan kewibawaan Kerajaan. Kerajaan sedar bahawa kos penyenggaraan
bangunan dan infrastruktur bertambah dari tahun ke tahun sejajar dengan pertambahan
aset-aset baru. Kegagalan mengurus aset dengan baik bukan sekadar memberi kesan
langsung kepada kualiti, kecekapan perkhidmatan dan kos operasi, bahkan dibimbangi
mengancam keselamatan pengguna.

PSPATA 2021-2030

22 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 18

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021-2030 merupakan
salah satu langkah besar Kerajaan Persekutuan untuk terus menambah baik
pengurusan aset ke tahap yang lebih tinggi. Pelan strategi ini disediakan khusus untuk
semua pemilik aset tak alih kerajaan (aset bangunan dan infrastruktur) di peringkat
Kerajaan Persekutuan dan juga untuk pengurus aset dan pengendali aset di bawah
tanggungjawab masing-masing. Selaras dengan hasrat untuk merealisasikan Pelan
Strategi Pengurusan Aset Tak Alih (PSPATA) 2021-2030, pihak Kerajaan telah
melaksanakan pelbagai inisiatif seperti pembangunan dasar, manual dan tatacara
dalam pengurusan aset Kerajaan, merangka pelaksanaan perakaunan akruan dan
amalan pengurusan nilai yang efisien.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 1923
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

1.1 Objektif dan Matlamat Dalam Rancangan Malaysia Kesebelas 2016-2020

Rancangan Malaysia Kesebelas

(RMK-11) 2016-2020 merupakan

rancangan pembangunan lima tahun

terakhir ke arah merealisasikan matlamat

Wawasan 2020. Wawasan 2020 yang

dilancarkan pada tahun 1991

menggariskan aspirasi Malaysia untuk

menjadi negara maju dalam semua aspek,

iaitu ekonomi, politik, sosial, kerohanian,

psikologi dan budaya menjelang 2020.

Susulan daripada pencapaian

pembangunan yang cemerlang dalam

tempoh separuh dekat yang lalu, RMK-11

mengukuhkan lagi komitmen Kerajaan

untuk mencapai pertumbuhan yang

bermatlamatkan kemakmuran dan

kesejahteraan rakyat.

RMK-11 merupakan satu pelan
strategik yang melakar perjalanan
pembangunan masa hadapan Malaysia
yang selaras dengan impian rakyat dan
dapat menikmati hasil pembangunan yang
sepatutnya. Pelan yang bertemakan
‘Pertumbuhan Berpaksikan Rakyat’ ini
menggariskan komitmen Kerajaan untuk
memenuhi aspirasi rakyat. RMK-11
mengandungi enam (6) teras strategik dan
enam (6) pemacu perubahan yang akan
melaksanakan usaha untuk merealisasikan
matlamat Malaysia menjadi negara maju
dan inklusif selaras dengan Wawasan
2020.

PSPATA 2021-2030

24 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 20

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Antara teras strategik yang terkandung di dalam RMK-11 yang berkaitan secara
langsung dengan pembangunan infrastruktur negara adalah:

i) Menuju ke arah pertumbuhan hijau bagi meningkatkan kemampanan dan
daya tahan (Teras Strategik 4)

Pertumbuhan hijau adalah
pertumbuhan yang menggunakan
sumber secara cekap, bersih dan
berdaya tahan. Kerajaan terus komited
untuk meneruskan pembangunan yang
lebih mampan dengan beralih daripada
trajektori pembangunan konvensional
‘grow first, clean-up later’ yang berkos
tinggi kepada pertumbuhan hijau bermula
pada peringkat perancangan dan
seterusnya peringkat pelaksanaan dan
penilaian.

Dalam tempoh RMK-11 (2016 – 2020),
pertumbuhan hijau akan menjadi anjakan
penting dalam mencorak pembangunan sosioekonomi negara serta melindungi hasil
pembangunan dan biodiversiti. Dalam hal ini, perancangan strategi pembangunan
sosioekonomi yang dapat meningkatkan daya tahan terhadap perubahan iklim dan
bencana alam adalah kritikal. Persekitaran yang menyokong pertumbuhan hijau akan
diperkukuh terutamanya dari segi rangka kerja dasar dan kawal selia, pembangunan
modal insan, pelaburan teknologi hijau dan instrumen kewangan. Usaha ini akan
menyokong anjakan ekonomi negara terutama oleh pihak swasta ke arah corak
penggunaan dan pengeluaran mampan. Transformasi ini akan memastikan
kemampanan sumber asli negara, mengurangkan pencemaran dan memperkukuhkan
jaminan air, makan dan tenaga. Melalui pemuliharaan biodiversiti, peranannya sebagai
pemampan semulajadi terhadap impak perubahan iklim dan bencana alam akan terus
ditingkatkan. Langkah ini akan diperkukuh lagi dengan pendekatan berstruktur seperti
tebatan banjir pelbagai fungsi dan insfrastruktur hijau serta pendekatan tidak berstruktur
seperti pemetaan kawasan berbahaya dan sistem amaran awal. Usaha ini akan
meningkatkan kesejahteraan dan kualiti hidup rakyat.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 2125
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

ii) Memperkukuh infrastruktur bagi menyokong pertumbuhan ekonomi (Teras
Strategik 5)

Pembangunan infrastruktur

adalah penting bagi memastikan rakyat

mempunyai akses kepada kemudahan

asas dan perkhidmatan seperti

pengangkutan, komunikasi, elektrik dan

air bersih. Integrasi pelbagai mod

pengangkutan yang lebih baik akan

memudahkan pergerakan orang dan

barangan dengan lebih lancar. Di

samping itu, infrastruktur yang cekap

dapat mengurangkan kos menjalankan

perniagaan, dan seterusnya

meningkatkan produktiviti dan daya

saing negara. Oleh itu, infrastruktur

yang baik menjadi asas kepada

penyertaan sosial serta perkembangan

dan pertumbuhan ekonomi.

Dalam tempoh RMK-11, sektor pengangkutan dan logistik akan terus kekal
sebagai pemacu utama pertumbuhan dengan memanfaatkan pelaburan baharu dalam
jalan raya serta perkhidmatan kereta api dan udara untuk merancakkan pembangunan
wilayah. Peluasan rangkaian ini akan meningkatkan lagi aktiviti ekonomi. Integrasi
pelbagai mod pengangkutan yang lebih baik akan menghasilkan aktiviti logistik yang
efektif untuk pengangkutan barangan dan penumpang. Kerajaan akan bekerjasama
dengan sektor swasta untuk mewujudkan logistik bersepadu dan apabila digandingkan
dengan fasiliti perdagangan yang cekap, akan meningkatkan lagi perdagangan di
Malaysia. Ketersambungan digital akan diperluaskan melalui pelaksanaan infrastruktur
jalur lebar di luar bandar untuk meningkatkan ketersambungan dan menawarkan pilihan
kepada lebih banyak kawasan dan isi rumah. Bekalan air dan pembetungan akan terus
diperluaskan melalui pelaburan dalam infrastrukturnya yang meliputi rangkaian dan
kapasiti loji rawatan baharu. Tumpuan akan juga diberikan kepada pelaksanaan
program pengurangan kadar air tidak berhasil (NRW) secara menyeluruh dan
penambahbaikan kecekapan sistem pembetungan. Usaha untuk mempercepatkan
migrasi ke arah rejim pelesenan baharu di bawah Akta Industri Perkhidmatan Air
(WSIA), 2006 akan dilaksanakan bagi menjamin kemampanan industri perkhidmatan air
negara. Sektor tenaga memainkan peranan penting dalam menjayakan semua usaha
pembangunan infrastruktur ini. Semua langkah akan diambil untuk memperkukuhkan
lagi jaminan bekalan bahan api dan elektrik.

PSPATA 2021-2030

26 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 22

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

iii) Merekayasa pertumbuhan ekonomi untuk peningkatan kemakmuran (Teras
Strategik 6)

Sektor pembinaan menjadi

semakin penting berikutan peningkatan

permintaan terhadap infrastruktur yang

moden dan cekap selari dengan

matlamat negara maju. Dalam tempoh

RMK-11, sektor pembinaan dijangka

berkembang pada kadar 10.3% setahun

dan menyumbang RM327 bilion atau

5.5% kepada KDNK bagi tahun 2020.

Pihak Lembaga Pembangunan Industri

Pembinaan (CIDB) telah

memperkenalkan Program Transformasi

Industri Pembinaan (CITP), 2016 - 2020

untuk memesatkan pembangunan

industri bagi memenuhi permintaan

pasaran.

Antara inisiatif yang dinyatakan di dalam CITP adalah penekanan terhadap
penggunaan teknologi dan kaedah pembinaan moden seperti Pemodelan Maklumat
Bangunan (BIM) dan Sistem Bangunan Berindustri (IBS) sebagai aspek yang penting
dalam menambah baik kecekapan pelaksanaan projek pembinaan. Projek pertama
Kerajaan yang menggunakan BIM ialah projek Institut Kanser Negara di Putrajaya.
Selain itu, BIM digunakan dalam pembinaan bangunan pentadbiran Suruhanjaya
Pencegahan Rasuah Malaysia di Shah Alam.

Dalam tempoh RMK-11, usaha mentransformasi sektor pembinaan akan berdasarkan
empat strategi, iaitu:

Strategi D1: Meningkatkan kandungan pengetahuan melalui peningkatan kualiti
modal insan, pengukuhan pembangunan kapasiti dan keupayaan Perusahaan Kecil
dan Sederhana (PKS) dan kontraktor Bumiputera, serta pengurangan
ketidakpadanan antara permintaan dan penawaran tenaga kerja;
Strategi D2: Memacu produktiviti melalui peningkatan penggunaan teknologi dan
pemodenan kaedah pembinaan;
Strategi D3: Memupuk amalan lestari dalam rantaian nilai pembinaan dan
menggubal undang-undang yang menyokong aktiviti pembinaan lestari; dan
Strategi D4: Meningkatkan pengantarabangsaan melalui pembangunan kapasiti dan
skala firma pembinaan, menangani isu menerusi rundingan antara kerajaan, dan
memanfaatkan Dana Eksport Perkhidmatan (SEF).

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 223327
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUJSaRAwUNSaAtAaNSnEAkTSuETaTAsaTKAPAKeLAnIHLgIuH(rP(uPSsSPaPAnATTAAAs))e22t00K221e1–r2a-02ja300a3n0
PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030
Ketiga-tiga teras strategik di dalam RMK-11 telah dihuraikan dengan tujuan
mempeKrelihtigaatk-atingaketepreanstinsgtraantemgiekngdui rduasklaamn aRsMetKd-1a1n itneflraahstrduihkuturraimkailnikadnenKgearnajataunjuakne
mareamh peyralihnagtkalenbkihepeenfitsiniegnan dmaenngsuirsuteskmaantika.setOdleahn inyfaransgtrudketumr imkiailnik,anpKeemrearjakaansakaen
apreamhbaynagnugnanleibnifhrasetrfuiskietunr ndeagnarasyisatnegmamtiekr.upOakleahn syeabnaghagdiaenmdikaiarinp,adapeombejerkktaifsadaann
pmeamtlbaamnagtudniadnalianmfraRstMruKkt-u1r1npeegraluradiypaenrkgemmaersukpaankmanelsaelubiapheangdiaenkadtaanripPaednaguorbujeskatnif Adsaent
mMaetnlaymelautrudhi .dalam RMK-11 perlu diperkemaskan melalui pendekatan Pengurusan Aset
Menyeluruh.

Kelak, keberhasilan yang diperolehi melalui PSPATA 2021-2030 akan diteruskan
selari dKeenlagka,nkmebaetlrahmaasitlaynanyganagkadnipdeirtoelnethuikmaneldaalulai mPSRPaAnTcAan2g0a2n1M-2a0l3a0ysaiakaKned-1it2e.ruRsakjaanh
s2emlareinduennjugakknamn astelabmahaat gyaianng daakraipnaddiatenfotukukasnsdtraaltaemgikRyaanncgandgiapnerMunatluakyksaianKdea-l1a2m. RRaMjaKh-
212m. enunjukkan sebahagian daripada fokus strategik yang diperuntukkan dalam RMK-
12.

Rajah 2: Sebahagian Maklumat Asas RMK-12 (Sumber: Economic Planning Unit (EPU), JPM)
Rajah 2: Sebahagian Maklumat Asas RMK-12 (Sumber: Economic Planning Unit (EPU), JPM)

PSPATA 2021-2030
PSPATA 2021-2030

28 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 24

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

iv) Preparedness for Implementation of Sustainable of Development Goals in
Malaysia (Jabatan Audit Negara)

Pada September 2015, Malaysia sebagai salah satu

negara daripada 193 negara anggota Pertubuhan Bangsa-
Bangsa Bersatu (United Nation) telah memberi komitmen
bersama dalam deklarasi “Transforming Our World: The
2030 Agenda for Sustainable Development”. Melalui

perisyhtiharan itu, setiap negara mempunyai tanggungjawab

utama dalam melaksanakan agenda ini selama 15 tahun

(2016-2030).

Melalui Preparedness for Implementation of kesediaan untuk
Sustainable Development Goals (SDG) 2018, Jabatan Audit
Negara akan mengenalpasti tindakan yang dilakukan oleh
pihak Kerajaan Malaysia sejak September 2015 mengenai
pelaksanaan Agenda 2030 tersebut.

Di antara goal yang telah
disenaraikan oleh United Nation

(UN) untuk dicapai oleh pihak
Kerajaan adalah Goal 9: “Build
resilient infrastructure, promote
inclusive and sustainable
industrialization and foster
innovation” yang dilihat seiring

dengan Teras Strategik 5 RMK-11 iaitu “Memperkukuh infrastruktur bagi menyokong

pertumbuhan ekonomi”.

Ini ekoran tindakan pihak Kerajaan yang telah melaksanakan usaha khusus
dengan menyediakan pemetaan
(mapping) SDG ke RMK-11. Ini juga
menunjukkan bahawa pihak
Kerajaan sentiasa komited dalam
memastikan agenda nasional
sentiasa selari dengan agenda yang
dipersetujui di peringkat dunia
sejagat (rujuk Rajah 3).

(Sumber: Jabatan Statistik &
Perangkaan Malaysia dan Unit
Perancangan Ekonomi-EPU)

Rajah 3: Inisiatif pihak Kerajaan dalam RMK-11

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 2529
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

v) Wawasan Kemakmuran Bersama (WKB) 2030

Wawasan Kemakmuran
Bersama (WKB) 2030 ada
menjelaskan berkenaan Teras
Strategik 6: Keterangkuman
Wilayah yang menggariskan
beberapa contoh sasaran
antaranya adalah:

a) Sistem pengangkutan awam bersepadu antara bandar ke desa,
b) Memastikan Pelan Pembangunan infrastruktur kritikal negara (hospital, sekolah,

jambatan, dan lain-lain dipenuhi).

LAPAN PEMBOLEH DAYA WAWASAN
KEMAKMURAN BERSAMA

Keupayaan sumber dan pemangkin yang menyumbang kepada kejayaan
Wawasan Kemakmuran Bersama

Modal Keberkesanan
Kewangan Penyampaian Institusi
Pengembangan perniagaan Penambahbaikan pelaksanaan
melalui pembiayaan yang holistik inisiatif dan program
dan mesra PKS. berteraskan keberhasilan.

Kemampuan 8 Tadbir Urus
Fiskal & Integriti
Pengukuhan
Pengurusan tadbir urus
kewangan melalui ketelusan
dan akauntabiliti
Kerajaan yang bagi
mampan bagi meningkatkan
mengukuhkan kepercayaan
keyakinan pelabur rakyat.
dan pasaran.

PEMBOLEH DAYA
WAWASAN

KEMAKMURAN
BERSAMA

Pendidikan Data Raya Kelestarian Masyarakat
& TVET Penggubalan dasar Pembangunan negara Berpencerahan
berpandukan data dan yang mesra alam dan Pembudayaan
Peningkatan tenaga fakta empirikal di bawah menekankan kepada pembelajaran
kerja berkemahiran satu sistem data yang pemeliharaan dan sepanjang hayat
dan berpendidikan pemuliharaan sumber melalui pembelajaran
tinggi, masyarakat bersepadu dan asli. berterusan, wacana
berintegrasi. intelektual, dialog dan
peribelajar dan kesedaran bagi
pendidikan meningkatkan
berasaskan pengetahuan,
perkongsian
keberhasilan. pengalaman dan
empati.

PSPATA 2021-2030

30 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 26

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

1.2 Latar Belakang Pengurusan Aset Kerajaan

Pembangunan pengurusan aset Kerajaan bermula sejak tahun 2005, di mana
satu memorandum kabinet mengenai isu-isu penyenggaraan bangunan Kerajaan telah
dikeluarkan. Bermula daripada tahun 2005, pihak Jabatan Kerja Raya (JKR) telah mula
merangka pelan strategik dalam menangani masalah penyenggaraan di bangunan-
bangunan Kerajaan.

Rajah 4: Fokus Pengurusan Aset Kerajaan

Rajah 4 menunjukkan fokus utama di dalam pengurusan aset Kerajaan iaitu
untuk memastikan aset awam milik Kerajaan Persekutuan diperoleh, diuruskan, diguna
dan disenggara dengan sistematik dan strategik. Penekanan terhadap fokus ini adalah
bertujuan untuk mencapai faedah aset yang optimum supaya aset diuruskan tanpa
pembaziran, pengurusan aset bercirikan kelestarian iaitu keselesaan, keselamatan dan
persekitaran aset yang baik serta amalan tadbir urus yang berkesan.

Pada tahun 2007, berlangsungnya Konvensyen Pengurusan Aset dan Fasiliti
Negara (NAFAM I) yang membawa kepada penubuhan Jawatankuasa Pengurusan
Aset Kerajaan (JPAK) dan Jabatan Kerja Raya telah dilantik sebagai Urus Setia JPAK.
Penubuhan JPAK ini bertujuan untuk memberi tumpuan kepada usaha-usaha
meningkatkan mutu pengurusan aset secara strategik dan berkesan untuk diguna pakai
oleh semua agensi Kerajaan. Hasil daripada penubuhan JPAK, maka pada tahun 2008
bermulalah pembangunan Dasar Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK) dan Manual
Pengurusan Aset Menyeluruh (MPAM).

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 2731
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

Pada tahun 2009, Dasar Pengurusan Aset Kerajaan dan Manual Pengurusan
Aset Menyeluruh (Pekeliling Am Bil. 1/2009) telah dilancarkan oleh mantan Perdana
Menteri Malaysia, YAB Tun Abdullah Hj. Ahmad Badawi. Pada tahun 2009 juga telah
diadakan Konvensyen Pengurusan Aset dan Fasiliti Negara kali ke-2 (NAFAM II).
Berdasarkan keputusan Mesyuarat JPAK Bil. 2/2008 pada 27 Feb 2008, Unit
Pemodenan Tadbiran dan Perancangan Pengurusan Malaysia (MAMPU) telah
diberikan tanggungjawab untuk membangunkan Sistem Pendaftaran Aset Tak Alih.
Pada 1 April 2009, projek mySPATA Fasa 1 telah dimulakan oleh MAMPU di mana
mengandungi Modul Pendaftaran telah siap dibangunkan pada November 2011. Pada
tahun 2010 dan 2011, banyak program-program peluasan DPAK, MPAM dan
mySPATA versi 1 dilaksanakan terhadap semua agensi Kerajaan. Di samping program
peluasan, pembangunan Tatacara Pengurusan Aset Tak Alih (TPATA) dilaksanakan
dengan tujuan melengkapi dokumen DPAK dan MPAM. Dokumen TPATA telah
dilancarkan pada tahun 2012 melalui Pekeliling Am Bil. 2/2012. Secara rumusan, pihak
Kerajaan telah memperkenalkan Dasar Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK), Manual
Pengurusan Aset Menyeluruh (MPAM) dan Tatacara Pengurusan Aset Tak Alih
Kerajaan (TPATA) yang merupakan dokumen polisi dan panduan dalam Pengurusan
Aset Kerajaan berdasarkan pendekatan Pengurusan Aset Menyeluruh (rujuk Rajah 5).

Ketiga-tiga dokumen iaitu DPAK, MPAM dan TPATA boleh dihuraikan mengikut
tiga (3) peringkat utama iaitu Peringkat Strategik, Peringkat Taktikal dan Peringkat
Operasi. Berdasarkan Rajah 5, dokumen Dasar Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK)
merupakan dokumen peringkat strategik yang menyatakan hala tuju pengurusan aset
Kerajaan bagi memastikan aset sentiasa berada dalam keadaan sempurna, selamat
digunakan, penggunaan yang ekonomik dan menjamin jangka hayat yang lebih lama.
Manakala dokumen Manual Pengurusan Aset Menyeluruh (MPAM) merupakan
dokumen peringkat taktikal di mana model Pengurusan Aset Menyeluruh (PAM) yang
menghuraikan kitaran hayat aset bermula dari fasa perancangan sehingga fasa
pelupusan dijadikan sebagai konsep kepada pembentukan amalan dan tanggungjawab
di dalam pengurusan aset Kerajaan. Dokumen TPATA pula merupakan dokumen
peringkat operasi yang menghuraikan proses, tugas dan tanggungjawab berdasarkan
model Pengurusan Aset Menyeluruh (PAM).

Di sebalik program pembangunan dokumen dan peluasan di semua agensi
Kerajaan, pada tahun 2011, Ketua Setiausaha Kementerian Kerja Raya telah
mencadangkan pembangunan Pelan Induk Pengurusan Aset Negara (PIPAN). Namun
pada tahun 2014, PIPAN ditukarkan kepada Kerangka Strategik Pengurusan Aset
Kerajaan (KSPAK). KSPAK mula dibangunkan sejak tahun 2015 sehingga 2016.
Namun setelah beberapa siri bengkel dilaksanakan bersama beberapa agensi pusat
Kerajaan, KSPAK dijenamakan kepada Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak Alih
(PSPATA) dengan justifikasi yang lebih mantap iaitu memperkukuhkan strategi
pematuhan dengan menambah baik dokumen DPAK, MPAM dan TPATA.

PSPATA 2021-2030

32 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 28

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Rajah 5: Pembangunan Dokumen Berperingkat di dalam Pengurusan Aset
Menyeluruh

Terkini, penganjuran NAFAM III pada 08 - 09 Oktober 2018 telah berjaya
mencapai lima (5) resolusi utama iaitu:-
i) Mewujudkan sebuah institusi di peringkat kebangsaan sebagai pusat

kecemerlangan industri pengurusan aset dan fasiliti;
ii) Menyediakan model strategik perolehan yang berlandaskan prinsip ‘Total Life

Cycle Asset Management' bagi penyediaan aset berprestasi tinggi dan ke arah
pembangunan lestari;
iii) Mewujudkan kerangka strategik amalan Pengurusan Aset dan Fasiliti bersesuaian
dengan Revolusi Industri 4.0;
iv) Menambah baik kaedah perancangan dan penyediaan bajet yang khusus untuk
pengurusan aset Kerajaan berdasarkan kitaran hayat aset (Asset Life Cycle); dan
v) Memperkukuhkan dasar asset monetization untuk tujuan penjanaan pendapatan
daripada aset Kerajaan sedia ada.

Pengurusan Aset Menyeluruh merupakan kaedah yang terbaik untuk mengatasi
masalah pengurusan aset tak alih Kerajaan yang merangkumi pengurusan fasiliti
termasuk pengurusan penyenggaraan. Pengurusan Aset Menyeluruh merangkumi
keseluruhan Kitaran Hayat Aset bermula dari Perancangan, Pewujudan, Penggunaan
dan Pelupusan Aset (rujuk Rajah 6).

PSPATA 2021-2030

JawataJnawkuataasnakuPaseanPgeunrguusrausnanAAsesettKKeeraajjaaaann 29 33
PELAN PSTELRAANTESGTRIAPTEENGGI PUERNUGSUARNUSAASNEATSTEATKTAAKLIAHLI(HP(SPPSAPATTAA))22002211–-22003300

Rajah 6: Model Pengurusan Aset Menyeluruh
Jadual 1 di bawah menerangkan aktiviti dan manfaat yang diperolehi apabila
pengurusan aset menyeluruh dilaksanakan.

PSPATA 2021-2030

34 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 30

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK SATLRIHA(TPESGPAITPAE)N20G2U1–R2U03S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Aktiviti PAM Manfaat PAM

Fasa Perancangan Mengurangkan kebergantungan terhadap

Penentuan sama ada Strategi Aset - pewujudan aset dalam meningkatkan
atau Strategi Bukan Aset
penyampaian perkhidmatan.
Inisiatif Pengurusan Nilai Strategik
(VMS) Memastikan projek yang dicadangkan
berdayamaju (viability), bersedia (readiness)
Inisiatif Gerbang Nilai 0 (GN0) dan - dan strategi pelaksanaan dalam pelaksanaan
Acquisition Categorization (ACAT)
pewujudan projek.
Jawatan dan Peruntukan Sumber
Keperluan Jangkaan Peruntukan Menambaik baik ketepatan perancangan dan
Jangka Panjang (Perancangan
Bajet Sebenar) - kejayaan keberhasilan projek dalam
Perancangan Pewujudan bagi
Kumpulan Aset Khusus (Klinik memastikan masa dan bajet yang realistik.
Kesihatan, Sekolah)
Fasa Pewujudan - Pengurusan kos yang lebih effektif
Penentuan Kos Kitar Hayat Aset
Tindakan yang diambil sesuai dan pada

- masa yang tepat

Pengagihan aset sejajar dengan keperluan
- komuniti.

Kos keseluruhan yang terlibat boleh dijangka

dan diketahui. Menjadi asas kepada kerja-

- kerja rekabentuk, kaedah perolehan, kaedah
pembinaan yang efektif dan penyerahan

projek yang berkualiti dan menepati masa

yang dikehendaki oleh pihak pelanggan.

Fasa Penggunaan Maklumat aset lengkap dan mudah
Pendaftaran aset

- diperolehi/ dicari semula seperti inventori,

kategori, fungsi, lokasi, dan lain-lain.

Penentuan kos pembaikan dan - Penambahbaikan dalam pengurusan
kewangan
kecacatan semasa

Penyenggaraan pencegahan - Meningkatkan jangka hayat aset dan
penambahbaikan dalam pengurusan aset
berjadual

Penyenggaraan aset berdasarkan Peningkatan tahap keselamatan pengguna

Spesifikasi Piawaian dan tahap -

penilaian keadaan/prestasi aset

Pengurusan ruang (Dewan, bilik Penggunaan aset yang optima dari segi

mesyuarat, dan lain-lain). kapasiti penggunaan, penjadualan,

- penggunaan dan lain-lain. Perancangan

untuk pemulihan/ubah suai/naik taraf

meningkatkan jangka hayat aset.

Fasa Pelupusan Mengurangkan beban kewangan (fungsi aset
yang tidak efektif menyebabkan keperluan
Melupuskan aset yang tidak penyenggaraan yang kerap, berterusan dan
ekonomik, usang dan tidak boleh tidak dijangka)
digunakan lagi.

Jadual 1: Aktiviti dan Manfaat Pengurusan Aset Menyeluruh

PSPATA 2021-2030

JawatanJkauwaastaankPueansaguPreungsuarnusAanseAtseKteKrearjaajaaann 31 35
PELAN STPREALATNEGSTI RPAETNEGGUI PREUNSGAUNRUASSAENTATSAEKT ATALKIHA(LPIHSP(PASTPAAT)A2)0220121-2–2003300

Pelaksanaan pengurusan aset tak alih melalui pendekatan Pengurusan Aset
Menyeluruh memberi penekanan terhadap sistem tadbir urus yang baik, sumber
manusia yang kompeten, penggunaan teknologi yang boleh diharap (reliable) serta
tatacara pengurusan yang strategik, sistematik dan berkesan.

Rajah 7: Pembahagian Klasifikasi dan Jenis Aset Kerajaan

Rajah 7 menunjukkan tiga (3) kumpulan aset fizikal yang diklasifikasikan sebagai
Aset Tak Alih, Aset Alih dan Aset Hidup. Kumpulan terbesar aset yang dimiliki oleh
Kerajaan dari segi nilai, saiz dan kompleksiti adalah Aset Tak Alih. Aset Tak Alih
memerlukan perancangan pewujudan yang strategik di samping pengurusan
penyenggaraan yang sistematik bagi memastikan aset dapat beroperasi sepanjang
kitaran hayat aset direkabentuk untuk mendapatkan faedah aset yang optimum.

Berdasarkan kepada pendekatan pengurusan aset menyeluruh, wujud hubungan
yang signifikan antara pengukuhan terhadap pembangunan infrastruktur sepertimana
yang dinyatakan di dalam RMK-11 dan kepentingan dalam mewujudkan strategi
pelaksanaan pengurusan aset Kerajaan. Strategi pengurusan aset ini adalah sangat
penting bagi memastikan aset-aset Kerajaan diuruskan secara sistematik, penekanan
akauntabiliti di dalam perakaunan akruan dan amalan terbaik pengurusan nilai untuk
mendapat pulangan nilai paling maksima kepada Kerajaan dan rakyat.

PSPATA 2021-2030

36 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 32

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

1.3 Strategi Dasar Pengurusan Aset Kerajaan

Dasar Pengurusan Aset Kerajaan yang
ditandatangan oleh Perdana Menteri pada 27 Mac
2009 adalah merupakan komitmen Kerajaan
Malaysia untuk menyediakan perkhidmatan yang
berkualiti kepada warganegara Malaysia melalui
penyediaan dan pengurusan aset yang sistematik,
strategik dan menyeluruh.

Antara objektif Dasar Pengurusan Aset Kerajaan
yang ditetapkan adalah:

i. Pewujudan aset bagi memenuhi keperluan
penyampaian perkhidmatan Kerajaan;

ii. Pengurusan aset dilaksanakan secara
sistematik, holistik dan lestari untuk
mencapai faedah aset yang optimum;

iii. Maklumat aset yang sistematik, berintegriti
dan mudah dicapai; dan

iv. Amalan Pengurusan Aset Menyeluruh
dilaksanakan dan dipantau.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 3337
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

Rajah 8: Strategi Pelaksanaan DPAK

Rajah 8 menunjukkan kepentingan hubungkait antara empat (4) strategi pelaksanaan
DPAK. Huraian lanjut berhubung strategi pelaksanaan DPAK adalah seperti berikut:

i. Tadbir Urus
Memperjelaskan tanggungjawab Pegawai Pengawal dan melaksanakan kajian
semula bagi menilai keberkesanan dan penambahbaikan pengurusan aset
secara berterusan.

ii. Sistem dan Proses
Mengenal pasti aset di bawah kawalan masing-masing mengikut klasifikasi aset,
mengguna pakai pendekatan Pengurusan Aset Menyeluruh dalam menguruskan
aset Kerajaan, mewujudkan tatacara pengurusan aset yang khusus, mengukur
dan menilai prestasi perkhidmatan aset berdasarkan SLA (Service Level
Agreement) dan Petunjuk Prestasi Utama (KPI) serta melaporkan status
pengurusan aset kepada Pengurusan Tertinggi.

iii. Teknologi
Membangunkan Sistem Aplikasi Pengurusan dan Pemantauan Aset serta
menggalakkan penyelidikan dan pembangunan dalam bidang pengurusan aset.

iv. Sumber Manusia
Menyediakan pegawai berkelayakan, membangunkan kompetensi pegawai
dalam pengurusan aset, mengawal kapasiti penyedia perkhidmatan dalam
pengurusan aset dan memupuk budaya penyenggaraan.

PSPATA 2021-2030

38 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 34

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Sepertimana yang dinyatakan di dalam Seksyen 1.2, dokumen Dasar
Pengurusan Aset Kerajaan (DPAK) merupakan dokumen peringkat strategik yang
menyatakan hala tuju pengurusan aset Kerajaan bagi memastikan aset sentiasa berada
dalam keadaan sempurna, selamat digunakan, penggunaan yang ekonomik dan
menjamin jangka hayat yang lebih lama. Manakala dokumen Manual Pengurusan Aset
Menyeluruh (MPAM) merupakan dokumen peringkat taktikal di mana model
Pengurusan Aset Menyeluruh (PAM) yang menghuraikan kitaran hayat aset bermula
dari fasa perancangan sehingga fasa pelupusan dijadikan sebagai konsep kepada
pembentukan amalan dan tanggungjawab di dalam pengurusan aset Kerajaan.
Dokumen TPATA pula merupakan dokumen peringkat operasi yang menghuraikan
proses, tugas dan tanggungjawab berdasarkan model Pengurusan Aset Menyeluruh
(PAM). Bab 2 akan menjelaskan keperluan untuk menambah baik dokumen DPAK,
MPAM dan TPATA bagi tujuan memperkukuhkan strategi pematuhan di dalam
pengurusan aset Kerajaan. Selain daripada pembangunan dokumentasi, pengurusan
aset tak alih juga amat berkait rapat dengan pelaksanaan perakaunan akruan di mana
Jabatan Akauntan Negara akan menilai keperluan peruntukan penyenggaraan
berdasarkan justifikasi pemilik aset iaitu pihak kementerian/ jabatan/ agensi Kerajaan.
Di samping itu, aspek pengurusan nilai juga dititikberatkan untuk keberkesanan kos
operasi dan penyenggaraan sebagai strategi mengoptimumkan keupayaan kewangan
Kerajaan. Kedua-dua perkara iaitu perakaunan akruan dan pengurusan nilai
dibincangkan di dalam seksyen seterusnya.

1.4 Keperluan dan Pelaksanaan Perakaunan Akruan

Dikalangan negara maju, perakaunan berasaskan akruan telah lama diterima
pakai dalam memperakaunkan dan merekodkan aset dan ia paling sesuai terhadap
amalan baik pengurusan aset yang berkesan. Sistem
perakaunan akruan mengiktiraf dan merekodkan transaksi
pada masa urusniaga berkenaan berlaku. Ia juga
memerlukan sesebuah organisasi untuk melaporkan
semua aset, liabiliti, pendapatan, perbelanjaan,
keuntungan dan kerugian dalam penyata kewangan
lembaran / kira-kira masing-masing. Untuk tujuan ini,
Jabatan Akauntan Negara Malaysia (JANM) telah
mengeluarkan Piawaian Perakaunan Sektor Awam
Malaysia (MPSAS) yang berasaskan International Public
Sector Accounting Standard (IPSAS) (Sumber: PS 1.2
Pelaksanaan Perakaunan Akruan Kerajaan Persekutuan).

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 3539
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

Kerajaan percaya bahawa mana-mana projek bangunan infrastruktur/ aset tak
alih yang diperakaunkan dan direkod menggunakan perakaunan asas akruan serta
gandingan yang menekankan eleman Petunjuk Prestasi Utama (KPI), akan menjadi
nilai tambah dalam pengurusan aset di setiap agensi Kerajaan. Rekod semasa yang
tepat berkaitan usia guna dan prestasi aset membolehkan perancangan kewangan
serta keputusan terhadap aktiviti penyenggaraan, penggantian aset atau pelaburan
baru terhadap perolehan aset akan lebih tepat dan realistik.

Dalam konteks Kerajaan Malaysia, jelas menunjukkan bahawa akauntabiliti
kepada semua aktiviti perkhidmatan awam adalah penting. Akauntabiliti bukan sahaja
perlu berkaitan dengan sumber kewangan tetapi juga kepada proses pentadbiran,
penguatkuasaan undang-undang Kerajaan, pengurusan serta kewajaran setiap agensi
Kerajaan untuk memiliki dan menggunakan sesuatu aset dengan lebih efektif.

Kejayaan pelaksanaan pengintegrasian di antara sistem Government Financial &
Management Accounting System (iGFMAS) dengan sistem pengurusan aset tak alih
akan membolehkan maklumat dan data yang melibatkan perolehan aset tak alih
(termasuk pengubahsuaian dipermodalkan), pindahan, pelupusan dan nilai terkini aset
di iGFMAS dapat dihantar melalui integrasi ke sistem pengurusan aset tak alih. Ini
akan dapat meningkatkan integriti, ketepatan dan konsisten data aset tak alih antara
dua sistem sekaligus dapat memberikan gambaran sebenar kedudukan aset Kerajaan
seterusnya ia boleh membantu pihak pengurusan dalam membuat keputusan strategik
dalam penetapan sesuatu dasar berkaitan aset tak alih Kerajaan.

Di samping itu, pelaksanaan pengurusan perakaunan yang akan dijalankan oleh
kementerian juga dapat membantu dalam menghasilkan keputusan menghubungkan
data dan perakaunan aset dengan elemen Petunjuk Prestasi Utama (KPI) yang dapat
membantu kementerian membuat keputusan terhadap sesuatu aset serta potensi aset
tersebut kepada Kerajaan pada masa hadapan.

1.5 Pengurusan Nilai

Kaedah pengurusan nilai atau ‘value management’
wajar diterapkan dalam semua pengurusan projek
Kerajaan bermula dari peringkat awal lagi. Ia merangkumi
pra dan pasca projek termasuklah pemilihan lokasi,
rekayasa, reka bentuk sehingga pemilihan bahan yang
sesuai. Melalui pendekatan ‘Total Life Cycle Cost’ atau
“Kos Kitaran Hayat”, kos-kos yang tersembunyi seperti kos
operasi & penyenggaraan akan dikenalpasti dengan lebih
awal dan seterusnya Kerajaan dapat membuat justifikasi
terhadap keupayaan kewangan Kerajaan.

PSPATA 2021-2030

40 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 36

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Arahan pelaksanaan Kos Kitaran Hayat ini juga telah dinyatakan dengan jelas
sebagaimana Surat Pekeliling Perbendaharaan Bil 2 Tahun 2014 – Pelaksanaan
Perolehan Hijau Kerajaan (Government Green Procurement - GGC) yang dikeluarkan
oleh Kementerian Kewangan Malaysia.

1.6 Kesimpulan

Kejayaan pengurusan aset bergantung kepada kecekapan dan ketepatan dalam
pengurusan data-data aset iaitu maklumat portfolio setiap aset tak alih. Maklumat
tersebut termasuk maklumat aset pendaftaran, keadaan semasa aset, nilai semasa
aset, jumlah kos kitaran hayat aset, dan maklumat yang memenuhi keperluan
penggunaan aset. Maklumat tersebut adalah berguna dalam membuat keputusan
strategik, taktikal dan operasi di semua peringkat perancangan, pengurusan dan
operasi.

Pelaksanaan pengurusan aset Kerajaan pada ketika ini telah bergerak ke arah
pengurusan aset menyeluruh (Total Asset Management). Namun demikian, ia masih di
peringkat awal di mana banyak isu yang perlu ditangani seperti perubahan minda di
kalangan pelaksana di kementerian dan agensi-agensi Kerajaan dengan menyemai dan
memupuk nilai-nilai, minda kelas pertama dan budaya pengurusan aset yang selaras
dengan aset kelas pertama dimiliki. Dokumen DPAK, MPAM dan TPATA telah
merealisasikan pelaksanaan pengurusan aset tak alih Kerajaan yang sistematik.
Namun elemen pelaksanaan sahaja tidak lengkap sebagai penanda aras yang
menunjukkan prestasi pengurusan aset tak alih yang cemerlang. Oleh yang demikian,
strategi pematuhan diterapkan melalui dokumen Pelan Strategi Pengurusan Aset Tak
Alih (PSPATA 2021-2030) sebagai langkah pengukuhan dasar dan strategi
pelaksanaan pengurusan aset tak alih yang mampan.

Kerjasama semua pihak amat penting bagi memastikan kejayaan Pengurusan
Aset Menyeluruh dalam bergerak ke arah kelestarian pengurusan aset Kerajaan.

PSPATA 2021-2030

BAB 2
SENARIO SEMASA PENGURUSAN
ASET KERAJAAN PERSEKUTUAN

PSPATA 2021 – 2030

MUKA SURAT INI SENGAJA DIBIARKAN KOSONG

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgenugruurussaann AAsseettKKeerarjaaajanan 3843
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAILHIH(P(PSSPPAATTAA)) 2200221–12-0230030

2.0 SENARIO SEMASA PENGURUSAN ASET KERAJAAN PERSEKUTUAN
2.1 Perkembangan Pengurusan Aset Kerajaan

Penganjuran NAFAM III pada tahun 2018 berteraskan kepada objektif berikut:-

4 1

Merintis peluang- Mewujudkan platform
peluang baharu dalam perkongsian ilmu dan
Industri Pengurusan pengalaman bagi memacu
Aset dan Fasiliti di hala tuju perkembangan
peringkat global. Pengurusan Aset Negara

3 2

Meneroka teknologi Merangka pelan strategik
pembangunan industri
inovatif dan kecanggihan Pengurusan Aset dan
Fasiliti Nasional yang
pengurusan aset dalam lebih mampan dan
berprestasi tinggi.
Era Revolusi Industri 4.0

PSPATA 2021-2030

44 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 39

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Lima (5) resolusi utama telah berjaya ditemui untuk dicapai iaitu:

a) Penjelasan Resolusi Pertama

Resolusi pertama iaitu penubuhan pusat kecemerlangan industri pengurusan aset
dan fasiliti adalah bertujuan untuk memperkasakan kapasiti industri bagi menghadapi
cabaran masa hadapan.

Melalui penubuhan Institut Pengurusan Aset Negara, pembangunan kompetensi
dan insaniah dalam sektor awam dan swasta dapat dipertingkatkan. Program yang
perlu diutamakan adalah berkaitan pembangunan keterampilan sahsiah.

Selain itu, program akreditasi pengamal industri dan perkongsian ilmu serta
pengalaman yang perlu dilaksanakan secara holistik dan sistematik.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 4045
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

Di samping itu, melalui penubuhan institut ini, usaha sama dalam bidang
penyelidikan dan pembangunan industri pengurusan aset dan fasiliti diperkukuhkan dan
diterapkan melalui pengurusan perubahan (change management) yang lebih berkesan.

b) Penjelasan Resolusi Kedua

Cadangan kedua iaitu menyediakan model strategik perolehan yang
menekankan prinsip ‘Total Life Cycle Management’ di mana mengambil kira
pendekaran ‘Value for Money’. Sebagai contoh:-

- Memperkukuhkan sistem perolehan sedia ada e-Perolehan ke arah
memperkasakan sistem perakaunan akruan;

- Menambah baik sistem perakaunan Kerajaan yang sedia ada supaya diwujudkan
‘Objek Sebagai (OS)’ yang lebih khusus untuk aktiviti aset, berdasarkan kategori
aset, iaitu merangkumi aset alih, aset tak alih, aset hidup dan aset tak ketara;

- Mewujudkan sistem pemantauan dan pelaporan perbelanjaan aset dalam bentuk
dashboarding yang bersepadu;

- Memastikan semua perolehan aset baru Kerajaan berasaskan unjuran kos
kewangan mengikut jangka hayat aset (asset life cycle); dan

- Menerapkan konsep ‘value driven’ dan bukan semata-mata ‘cost driven’ bagi
setiap perolehan aset dan perkhidmatan pengurusan fasiliti.

c) Penjelasan Resolusi Ketiga

Untuk resolusi ketiga pula, usaha untuk mewujudkan Kerangka Strategik Amalan
Pengurusan Aset dan Fasiliti yang berasaskan Revolusi Industri 4.0 memerlukan
penglibatan stakeholders aset di semua peringkat.

Memanfaatkan kemajuan dalam connected technology, pengencam maya
(Internet of Things) dan kecerdasan buatan (Artificial Intelligence) dalam pengurusan
fasiliti ke arah aset berprestasi tinggi. Manakala kemajuan dalam data analitik akan
membantu kepada keputusan yang lebih cepat dan tepat.

Sebagai contoh, integrasi Building Information Modelling (BIM) dan Geographical
Information System (GIS) dalam pengurusan aset dan fasiliti adalah bertujuan
identifikasi ruang dan komponen aset yang ada dalam sesuatu premis dan ia
memudahkan proses penyenggaraan jika terdapat aduan kerosakan.

PSPATA 2021-2030

46 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 41

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

d) Penjelasan Resolusi Keempat

Resolusi keempat adalah berkisar terhadap penambahbaikan kaedah
perancangan dan penyediaan bajet yang khusus bertujuan untuk mencapai economic-
asset. Penyediaan bajet untuk pengurusan aset dan fasiliti perlu disediakan untuk
tempoh jangka masa panjang dan bukan bajet tahunan seperti amalan sedia ada.

Penambahbaikan yang perlu dipertimbangkan antaranya adalah:-
- Menyediakan indeks kos penyenggaraan;
- Memperkasakan pelaksanaan sistem perakaunan akruan; dan
- Mewujudkan dana Trust Fund for Government Asset (TF Asset)

e) Penjelasan Resolusi Kelima

Resolusi kelima adalah bertujuan untuk mengurangkan liabiliti kos pengurusan
aset Kerajaan melalui penjanaan pendapatan seperti penyewaan ruang, pajakan dan
aktiviti berkaitan aset.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 4247
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

2.2 Cabaran dan Isu

Terdapat pelbagai isu dan cabaran yang dihadapi dalam melaksanakan
pengurusan aset secara menyeluruh. Cabaran yang paling utama di dalam memastikan
pelaksanaan Pengurusan Aset dan Fasiliti ialah mengubah paradigma dan amalan
sedia ada iaitu amalan berasaskan kepada ‘project base’ ditransformasikan kepada
‘asset base’ di kalangan semua Kementerian dan Agensi Kerajaan. Cabaran yang lain

adalah kerja-kerja penyenggaraan masih lagi mengikut kaedah lama, tanpa
perancangan, ketiadaan pengurusan data dan kelemahan dalam pengurusan prestasi
aset. Cabaran-cabaran ini ada kaitannya dengan isu melibatkan kepimpinan dan
budaya penyenggaraan seperti yang dinyatakan di dalam Rajah 9.

Pengurusan aset Kerajaan sehingga kini masih belum berada di tahap yang
memuaskan. Antara faktor yang mendorong kepada kelemahan pengurusan aset ini
adalah disebabkan pelaksanaan operasi dan penyenggaraan aset yang diuruskan
untuk tujuan jangka masa pendek dan bukannya dirancang bagi keperluan tempoh
jangka masa panjang. Peruntukan operasi dan penyenggaraan yang terhad sentiasa
menjadi satu cabaran kepada pemilik aset. Oleh sebab itu, pemilik aset cenderung
merancang bajet penyenggaraan dengan meminimumkan kos penyenggaraan untuk
jangka masa pendek dan bukannya berpaksikan kepada usaha untuk meningkatkan
nilai dan prestasi aset bagi memenuhi keperluan organisasi. Selain itu, ketiadaan
sumber manusia yang kompeten di dalam bidang pengurusan aset juga boleh memberi
kesan terhadap kejayaan pelaksanaan pengurusan aset yang efektif.

Oleh sebab itu, menjadi satu kebiasaan kepada agensi Kerajaan untuk lebih
cenderung memberi tumpuan kepada penyenggaraan pembaikan (breakdown
maintenance). Situasi ini menyebabkan penyenggaraan atau kerja pembaikan hanya
dilakukan selepas berlakunya kerosakan atau kegagalan aset untuk berfungsi. Senario
aset diurus secara ad-hoc dan tidak sistematik menunjukkan pelaksanaan yang reaktif
dan tidak efektif dari aspek kos terutamanya apabila melibatkan aset bernilai tinggi yang
akhirnya secara tidak langsung menjejaskan kualiti penyampaian perkhidmatan. Selain
daripada itu, ketiadaan strategi pematuhan seragam (Petunjuk Prestasi Utama-KPI dan
inisiatif) yang sepatutnya diterapkan di dalam pelaksanaan pengurusan aset Kerajaan.
Isu yang dibincangkan ini merupakan salah satu daripada isu-isu yang dibangkitkan
seperti di dalam Rajah 9, iaitu isu berhubung tiada perancangan dan pemantauan.

PSPATA 2021-2030

48 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 43

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Kepimpinan & Ketiadaan Tiada
budaya rekod & sistem perancangan &
pemantauan
penyenggaraan maklumat
Ketiadaan PPeenIsnIAgsAuguusus--rieerissuuttuussaann Ketiadaan
kaedah Metodologi
penilaian Ketiadaan Kerja yang
prestasi aset Sumber berkesan
Manusia &
Bajet yang
mencukupi

Rajah 9: Isu-isu Pengurusan Aset

Isu-su lain yang dinyatakan di dalam Rajah 9 adalah berhubung ketiadaan
metodologi kerja yang berkesan dan ketiadaan kaedah penilaian prestasi aset. Ini
bermaksud tiada pembangunan tatacara pengurusan aset yang jelas dan sistematik.
Begitu juga dengan isu berkaitan ketiadaan rekod dan sistem maklumat yang teratur
telah menyebabkan ketidakcekapan dalam menguruskan aset dengan berkesan.

Akibat daripada kelemahan dalam menguruskan aset, maka wujud beberapa
implikasi negatif seperti yang dinyatakan di dalam Rajah 10.

PSPATA 2021-2030

JawatJaanwkautaanskauaPseanPgeungruursuasannAAsseet KKeerraajajaanan 4449
PELANPSETLRAANTSETGRIAPTEEGNIGPUENRGUUSRAUNSAANSEATSETTATKAAKLAIHLIH(P(PSSPPAATTAA)) 22002211–2-0230030

Imej negatif Keraguan tahap Kemosotan
kepada negara, keselamatan & jangka hayat,

kerajaan & keselesaan nilai &
industri pengguna kelestarian aset

Peningkatan Implikasi Kenaikan kos
kos sosial penyenggaraan
& pengurusan
akibat
kegagalan aset aset

Penyampaian Pembaziran
perkhidmatan sumber –
kerosakan
terjejas berulangan

Rajah 10: Implikasi Terhadap Pengurusan Aset Yang Tidak Efisien

Implikasi negatif yang wujud akibat daripada pengurusan aset yang tidak efisien
adalah timbulnya keraguan terhadap tahap keselamatan dan keselesaan pengguna.
Sebagai contoh bangunan hospital yang tidak disenggara dengan baik telah
menyebabkan kerosakan pada pendawaian elektrik yang boleh menyebabkan
kebakaran. Aset yang tidak diuruskan dengan baik juga akan menyebabkan
kemerosotan jangka hayat, nilai dan kelestarian aset. Kemerosotan jangka hayat aset
ini menyebabkan kenaikan kos penyenggaraan, pembaziran sumber akibat berlaku
kerosakan yang berulang dan peningkatan kos sosial akibat kegagalan aset. Sebagai
contoh, sistem keselamatan dan sistem rekod daftar kemasukan di bangunan kompleks
kastam dan imigresen yang tidak disenggara akan menyebabkan kenaikan kos
pembaikan dan penyenggaraan, kerosakan boleh berulang jika tidak dipantau dan
seterusnya mengganggu semua urusan orang ramai yang hadir ke kompleks kastam
dan imigresen. Sekiranya senario ketidakcekapan pengurusan aset dan kegagalan aset
Kerajaan ini berfungsi dengan memuaskan tidak ditangani dengan segera, maka
penyampaian perkhidmatan akan terjejas dan seterusnya memberikan imej negatif
kepada negara, Kerajaan dan industri.

PSPATA 2021-2030

50 Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan Jawatankuasa Pengurusan Aset Kerajaan 45

PELAN STRATEGI PENGURUSAN ASPEETLTAANK ASTLIRHA(PTSEPGAITPAE) N20G21U–R20U3S0AN ASET TAK ALIH (PSPATA) 2021-2030

Laporan Audit Negara telah beberapa kali melaporkan wujudnya elemen
ketidakcekapan dan amalan yang tidak efektif dalam menguruskan aset awam
melibatkan perancangan aset, pewujudan aset, penyenggaraan dan pelupusan aset.
Laporan ini juga melaporkan berlakunya pembaziran wang disebabkan kelemahan
dalam menguruskan aset. Imej Kerajaan tercalar apabila berlaku insiden-insiden seperti
kebocoran bumbung dewan di Parlimen yang mendapat publisiti meluas di dalam
media. Ini telah menimbulkan persepsi negatif orang ramai terhadap tadbir urus
Kerajaan dalam mengurus aset-aset yang dimiliki.

2.2.1 Laporan Audit Negara

Laporan Ketua Audit Negara 2012
hingga 2015 melaporkan masih terdapat
banyak kelemahan dalam menguruskan
aset-aset Kerajaan. Antaranya ialah
pengurusan aset, pengurusan kewangan
dan tadbir urus sangat lemah, kurang teliti
semasa merancang program/ aktiviti dan
menetapkan skop, kerja / bekalan /
perkhidmatan tidak mengikut spesifikasi/
tidak berkualiti/ tidak sesuai; improper
payment; pembaziran; kecuaian dalam
mematuhi peraturan/ prosedur yang
ditetapkan oleh Kerajaan; tidak memantau
dengan kerap dan teliti kerja kontraktor/
perunding; kurang kemahiran dalam
pengurusan aset dan fasiliti; kurang
memberi perhatian terhadap keberhasilan/
impak sesuatu program/ aktiviti/ projek dan
kekurangan peruntukan untuk perolehan/
penyenggaraan aset (rujuk Rajah 11).

PSPATA 2021-2030