บทสรุป
ยุทธศาสตร ทร. ระยะ ๒๐ ป (พ.ศ.๒๕๖๐ – ๒๕๗๙)
ี
ไดกําหนด “โครงสรางกําลังรบท่ตองการ (Programmed
่
ึ
ั
Forces)” ซงโครงสรางกาลงรบฯ ดงกลาว เปนแบบ
ํ
ั
กําลังรบท่สมดุล (Balanced Forces) ซ่งตองการ
ี
ึ
ั
ี
ํ
ิ
ั
ิ
ี
่
ขดความสามารถกาลงรบทสามารถใชในการปฏบตการได
ื
หลากหลาย เพ่อใหบรรลุวัตถุประสงคฯ ตามยุทธศาสตรฯ
ท่กําหนดไวจํานวนมากได ซ่งการเสริมสรางขีดความ
ึ
ี
ี
สามารถตามโครงสรางกําลังรบฯ ลักษณะน้ จําเปนตอง
ู
็
ํ
ิ
ใชงบประมาณในการดาเนนการสงมาก อยางไรกตาม
ั
ี
ี
ดวยสภาวะแวดลอมทางดานความม่นคงท่เปล่ยนแปลงไป
และตั้งแตปงบประมาณ ๒๕๖๒ เปนตนมา ประเทศไทย
ไดรับผลกระทบจากการแพรระบาดของ Covid – 19
่
ซงสงผลทาใหงบประมาณท ทร. ไดรบการจดสรร
ั
ั
ี
่
ํ
ึ
ในการเสริมสรางขีดความสามารถตามโครงสรางกําลังรบฯ
ั
ลดลงและมีขอจํากัดอยางมาก ดังน้น ทร. อาจมีความจําเปน
ตองพิจารณาทบทวนยุทธศาสตรฯ และพิจารณาทางเลือก
ี
ของโครงสรางกําลังรบฯ ใหเปนกําลังรบท่มงเนนขีดความ
ุ
ี
่
ึ
สามารถเฉพาะ (Focused Forces) ซงมความเหมาะสม
และมักถูกนําไปใชภายใตสถานภาพดานงบประมาณท ่ ี
จํากัดในลักษณะน้ เน่องจากจะใชงบประมาณในการ
ื
ี
เสริมสรางขีดความสามารถกําลังรบที่นอยกวา โดยจะมุง
เนนเฉพาะการพัฒนาขีดความสามารถกําลังรบที่สามารถ
นํามาใชปฏิบัติภารกิจ เพ่อตอบสนองตอวัตถุประสงค
ื
ี
ตามยุทธศาสตรฯ ท่มีความสําคัญลําดับแรก ๆ เชน
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 149
ั
การปองกนประเทศทางทะเลและรกษาอธปไตยของ
ั
ิ
ประเทศ และการรักษาและคมครองเสนทางคมนาคมทาง
ุ
ทะเลของประเทศไท เปนหลัก และเปนโครงสรางกําลังรบฯ
ี
ท่ในภาวะขัดแยงสามารถมอบขีดความสามารถท่ตองการ
ี
ใหกับ ทร. ซึ่งเพียงพอในการสงผลชี้ขาดทางยุทธศาสตร
(Decisive Strategic Results) สําหรับการปฏิบัติภารกิจ
ิ
ในการปองกันประเทศทางทะเลและรักษาอธปไตยของ
ประเทศได
เอกสารอางอิง
๑ Steven Heffi ngton, Adam Oler, & David Tretler 2019
“A National Security Strategy Primer”, Washington D.C., USA,
National Defence University Press, pp.1 – 3
๒ Jeffrey W. Meiser 2017, “Ends+Ways+Means = (Bad) Strategy”,
The US Army War College Quarterly, vol 46, no 4, p. 82.
๓ กองทัพเรือ, “คําแถลงโฆษกกองทัพเรือ กรณีชะลอโครงการจัดหา
ี
เรือดํานําลําท่ ๒ และ ๓”. สืบคนเม่อ ๑๓ ก.พ.๖๕, จาก URL:
ื
https://www.navy.mi.th/index.php/today/detail/content_
id/20388.
๔ Huge White 2009, “A Focused Force: Australian’s Defence
Priorities in the Asian Century”, New South Wales, Australia,
Lowy Institute Paper 26, pp. 1 - 43
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
150
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
๕ Commonwealth of Australia 2016, “2016 Defence White
Paper”, pp. 17 - 18
๖
Commonwealth of Australia 2020, “2020 Force Structure
Plan”, pp. 35 - 42
๗
Commonwealth of Australia 2020, “2020 Defence Strategic
Update and Force Structure Plan”
Brent D. Sadler 2021, “AUKUS: U.S. Navy Nuclear- Powered
๘
Forward Presence Key to Australian Nuclear Submarine and
China Deterrence”, Blackgrounder, no 3662, pp. 1 - 10.
๙
Australian Government, Department of Defence, “Opera
่
ื
tioResolute – Autralian Maritime Interests”. สบคนเมอ ๑๓ ก.พ.๖๕,
ื
จาก URL: https://www.defence.gov.au/operations/resolute.
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 151
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 153
“á¹Ç·Ò§¡ÒõÑé§ÃѺ¡ÃÐáÊà·¤â¹âÅÂÕ
·Õèà»ÅÕè¹á»Å§Í‹ҧÃÇ´àÃçÇ
ã¹Âؤ ô.ð”
ี
ี
ในปจจุบันเปนท่ยอมรับกันโดยท่วไปวา เปนยุคท่มีเทคโนโลยีใหม ๆ
ั
เกิดขึ้นมากมาย มีความแปรเปลี่ยนแบบพลิกผัน (Disruption) อยูตลอดเวลา
ึ
ี
นํามาซ่งนวัตกรรมอันหลากหลายเขาแทนท่การทํางานของมนุษย อาชีพเดิม
ื
จํานวนไมนอยถูกกลืนหายไป พรอมกับเกิดงานรูปแบบอ่นข้นแทนท่ สงผล
ี
ึ
ั
กระทบท้งดานบวกและลบตอสังคมมนุษยทุกภาคสวนอยางรุนแรง จําเปนท ่ ี
ิ
ั
ื
่
ั
ทกคนตองเฝาติดตามอยางใกลชดและตอเนอง เพอใหสามารถปรบตวตามไดทน
ุ
่
ื
ั
ึ
ี
ี
รับผลดีท่เกิดข้นอยางเต็มท่ พรอมกับหาทางหนีทีไลใหผลรายกระทบเรานอย
ที่สุดเทาที่จะทําได
คําวา “ยุค ๔.๐” หมายถึง การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่สี่ เริ่มเมื่อ
ราวย่สิบปเศษท่ผานมา เปนหวงเวลาท่ความกาวหนาทางเทคโนโลยีดาน
ี
ี
ี
ื
ื
การส่อสารโทรคมนาคม และคอมพิวเตอรบรรจบกัน เกิดการเช่อมตอกันได
ในลักษณะ Cyber-Physical System มี Digital Technology และ Internet
ื
เปนโครงสรางพ้นฐาน รวมท้งการส่อสารผานตัวกลางท่มีขีดความสามารถสูงมาก
ั
ี
ื
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
154
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
ในการ รับ-สง ขอมูลสารพัดรูปแบบ อาทิ สายใยแกวนําแสง (Fiber Optic)
ื
และการส่อสารผานดาวเทียม (Satellite Communication) ชวยใหคนเรา
ิ
ั
ี
สามารถติดตอกันไดเกือบทุกท่ทุกเวลา ท้งในรูปของเสียง ขอความ ภาพน่ง
และภาพยนตร เปนตน
ี
นวัตกรรมท่ถูกนํามาใชอยางแพรหลาย ไดแก ปญญาประดิษฐ
หรือ AI (Artifi cial Intelligence) อินเตอรเน็ตของทุกสิ่ง หรือ IoT (Internet
of Things) เทคโนโลยีธุรกรรมทางการเงิน หรือ Fin Tech (Financial Technology)
การพิมพสามมิติ (3D-Printing) และอากาศยานไรคนขับ หรือ UAV
(Unmanned Aerial Vehicles) เปนตน โดยมีคุณลักษณะสําคัญพอสรุป
ไดดังนี้
ุ
ี
AI ไดรับการพัฒนาจากหนยนตท่ใชในโรงงานอุตสาหกรรมมาอยาง
ยาวนาน ทางานในลกษณะซําๆ ไดอยางแมนยาและตอเนองตามโปรแกรม
่
ํ
ั
ํ
ื
ท่ต้งไว ไมสามารถคิดหรือพลิกแพลงวิธีปฏิบัติไดเอง จําเปนตองมีผควบคุม
ี
ั
ู
สวน AI ไดรับการปอนขอมูลและโปรแกรมในการวิเคราะห จึงประมวลผลไดเอง
แบบอัตโนมัติ รวมทั้งการทํางานหลายลักษณะแทนคนได อาทิ การนํายาและ
ี
อาหารไปสงคนปวยยังตําแหนงท่กําหนด การเฝาผปวยติดเตียงการเสิรฟอาหาร
ู
และการประกาศขาว
IoT คือ การใช Digital Technology ผาน Internet ไปบังคับควบคุม
ระบบตางๆ ใหทําการ ปด-เปด ปรับเปลี่ยนฟงกชัน และเคลื่อนไหวตามที่ผูใช
ตองการ โดยผาน Smart Phone เชน การ ปด-เปด ไฟแสงสวางและเครื่อง
ื
ใชไฟฟาในบานจากระยะไกล การควบคุม Drone และยานไรคนขับอ่น ๆ
ผานระบบควบคุมภาคพ้น และเคร่องจักรกลการเกษตรท่สามารถรับขอมูลดาน
ี
ื
ื
อากาศและดิน เพื่อใชวางแผนในการเพาะปลูก
Fin Tech คือ การใช Smart Phone ทําธุรกรรมทางการเงินได
ในหลายลักษณะ ไดแก การซื้อขายสินคาการซื้อขายหุน การโอนเงิน และการ
จัดหาสินเชื่อ เปนตน
3D-Printing ชวยในการสรางช้นงานตามแบบท่ออกโดยคอมพิวเตอร
ิ
ี
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 155
ั
ี
ี
ดวยการผลิตทีละข้น ตามโปรแกรมท่กําหนด ตามวัสดุท่จัดเตรียมไวจนได
ิ
ี
ช้นงานท่ตองการ รูปทรงและขนาดถูกตองแมนยํา ไมเสียเศษวัสดุและสามารถ
ผลิตไดจํานวนมากในเวลาอันส้น ชวยใหสามารถสรางอาคารขนาดใหญ
ั
ี
ไดอยางรวดเร็ว ปจจุบันมีการใชเทคโนโลยีน้ในทางการแพทยมากข้น อาทิ
ึ
ิ
การผลิตอุปกรณเขาเฝอก ช้นสวนกะโหลกศีรษะทดแทนสวนท่ชํารุด และ
ี
การสรางอวัยวะเทียมบางชนิด ไดตามรูปทรงและขนาดที่พอดี
ี
ั
ื
UAV คืออากาศยานเคล่อนที่ไดอยางอัตโนมัติตามโปรแกรมท่ต้งไว
สามารถควบคุมจากระยะไกลไดโดยผาน Internet ตัวอยางที่ใชกันอยางแพร
หลายคือ Drone ทํางานไดหลายลักษณะ ในอดีตเนนการใชหาขาวมุมสูง
ี
สอดแนมความเคล่อนไหวในพ้นท่เปาหมาย สงขอมูลท่ตรวจบันทึกไดมายัง
ื
ี
ื
สถานีควบคุมภาคพื้น แตในปจจุบัน Drone สามารถ รับ-สง คนและพัสดุได
ั
่
ิ
ั
ี
ิ
่
ื
ชวยในการดบไฟปา ตดตามคนราย และการกอวนาศกรรม ดงทเกดเมอราวปเศษ
ิ
ิ
ิ
ท่ผานมา คือ การท้งระเบดทําลายโรงงานกล่นนํามันขนาดใหญของประเทศ
ั
ี
ซาอุดิอาระเบียดวยการลงทุนเพียงราวหาแสนบาท และการสังหารนายพล
Kasem Sulaimani ผูบัญชาการกองกําลังของอิหราน
ี
ี
ี
กระแสเทคโนโลยีท่เปล่ยนแปลงอยางรวดเร็วแบบพลิกผันน้ ไดกอ
ใหเกิดผลกระทบเปนวงกวางในสังคมทุกภาคสวนก็วาได ที่นับวาสําคัญ ไดแก
ดานการบริหารองคกร การศึกษา เศรษฐกิจ ความมั่นคงของมนุษย และความ
มั่นคงแหงชาติ
ี
ี
ในสวนท่เก่ยวกับการบริหารองคกรท้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาค
ั
ประชาสังคมนั้น ผลพวงจาก Disruptive Technology ในยุค ๔.๐ ไดกอให
เกิดปญหาในรูปแบบใหม ที่มีลักษณะผันผวน (Volatility) ไมแนนอน Uncer-
tainty) ซับซอน (Complexity) และกํากวม (Ambiguity) สูงขึ้นกวาในอดีตเปน
อยางมาก เรียก ยอ ๆ วา VUCA การแกปญหาเชนนี้ จําเปนตองใชการระดม
ู
ี
ู
ความคิดระหวางผท่มีความร และประสบการณอันหลากหลายจึงจะไดผลดี มิใชการ
ู
ี
สงการจากผมอานาจลงมาตามลําดบสายการบังคบบญชา เปนผลใหโครงสราง
่
ั
ั
ั
ั
ํ
ขององคกรจําเปนตองปรับใหแบนราบลง มีจํานวนระดับช้นทางด่งนอยกวา
ิ
ั
ู
แตกอน เนนการแลกเปล่ยนเรียนร ดวยการฝกอบรมขามสายงาน
ี
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
156
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
(Cross Training) เปนตน ผลการดําเนินงานขององคกรโดยรวม จึงจะม ี
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูง
ั
ู
ในดานการศึกษาน้น Technology ยุค ๔.๐ ชวยใหผเรียนสามารถ
แสวงหาความรูจากแหลงตาง ๆ ทั่วโลก ไดมากกวาการรับจากครูในหองเรียน
ู
ื
ู
ผสอนอาจมีความรในบางเร่องนอยกวา จึงจําเปนตองปรับบทบาทจากการเปน
ู
ู
ี
ี
ผถายทอดความรโดยตรง มาทําหนาท่เปนโคชหรือพ่เล้ยงแทน เนนการเปน
ี
ู
ผสนับสนุน (Supporter) และอํานวยความสะดวก (Facilitator) ใหผเรียน
ู
ู
ี
ี
สามารถใชศักยภาพท่แตละคนมีอยไดอยางเต็มท่ เปดโอกาสใหพวกเขาไดทํา
ุ
ในส่งท่ตนสนใจ ในรูปของโครงงานอาจจะเปนรายบุคคลหรือรวมกลมกันทํา
ิ
ี
ี
ก็ได แบงหนาทกันเองตามความถนัด โดยเนนในการคนควาหาขอมูล นามา
่
ํ
รวมกนคดวเคราะห/สงเคราะห เสนอผลงานใหเพอนรวมชนไดพจารณาดวย
้
่
ั
ื
ิ
ิ
ั
ั
ิ
ี
ี
ู
ครูเพียงแตทําหนาท่กํากับดูแลใหทุกอยางอยในกรอบและแนวทางท่เหมาะสม
อีกสวนที่มีความสําคัญย่งในดานการศึกษาก็คือ เน้อหาหลักสูตรและเคร่องชวย
ิ
ื
ื
ั
การศกษาเทาทระบบของไทยมอยนับวนจะลาสมยใชประโยชนไดนอยลงทกท ี
ุ
ั
ู
ี
่
ึ
ี
จําเปนตองปฏิรูปกันอยางจริงจังโดยดวน
สําหรับผลกระทบดานเศรษฐกิจ ในยุคปจจุบันการลงทุนในโครงการ
ึ
ี
ู
้
ิ
ใหญมลคาสูง หวงความคมคาในระยะยาวเร่มมความเส่ยงสูงขน มีผลสัมฤทธ ์ ิ
ี
ุ
ั
นอยลง การคาขายและลงทุนขามประเทศก็มีแนวโนมลดตําลงดวย 3D-Printing
ทําใหหวงโซอุปทาน (Supply Chain) เปลี่ยนไป ประเทศผูผลิตไมจําเปนตอง
ุ
ไปลงทุนแบบครบวงจรในประเทศปลายทาง สามารถออกแบบและควบคมการ
ผลิตจากประเทศตนได Logistics โดยรวมมีรูปแบบที่หลากหลายมากขึ้นจาก
การใช Digital Technology นับเปนตัวแปรสําคัญของขีดความสามารถในการ
ั
ั
แขงขันทางการคาท้งภายในและระหวางประเทศ รวมท้ง Big Data, Cloud
Computing, Block Chain Digital และ Crypto Currency กําลังมีบทบาท
เพิ่มขึ้นทุกที E-Commerce ก็มีการขยายตัวอยางตอเนื่องในอัตราสูงดวย
เก่ยวกับความม่นคงของมนุษย (Human Security) น้น UNDP
ี
ั
ั
(United Nation Development Program) ไดใหความหมายไววา
“Freedom from Fear and Want , Live with Dignity” คือ ความมีอิสระจาก
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 157
ความกลัวและความตองการ ดํารงชีวิตอยางมีเกียรติและศักดิ์ศรี ทั้งยังไดระบุ ๔. ความเจริญเติบโตของชาติ ความเปนธรรม และความอยดีมีสุขของ
ู
องคประกอบหลักไว ๑๒ ประการ ดังนี้ ประชาชน
๑. ดานที่อยูอาศัย ๒. ดานสุขภาพ ๕. ความยั่งยืนของฐานทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดลอม ความมั่นคง
๓. ดานอาหาร ๔. ดานการศึกษา ทางพลังงานและอาหาร
๕. ดานการมีงานทําและมีรายได ๖. ดานครอบครัว ๖. ความสามารถในการรักษาผลประโยชนของชาติภายใตการอยูรวมกัน
ั
๗. ดานชุมชนสนับสนุนสังคม ๘. ดานศาสนาวัฒนธรรม อยางสันติ ประสานสอดคลองกันดานความม่นคงในประชาคมอาเซียนและ
๙. ดานความปลอดภัยในชีวิตและทรัพยสิน ๑๐. ดานสิทธิและความเปนธรรม ประชาคมโลกอยางมีเกียรติและศักดิ์ศรี
๑๑. ดานการเมือง ๑๒. ดานสิ่งแวดลอม ทรัพยากร จากขอเท็จจริงดังกลาว พอสรุปไดวา เทคโนโลยียุค ๔.๐ ไดสงผล
ี
ั
และพลังงาน กระทบตอความม่นคงของชาติในหลายดานท่นับวาสําคัญ ไดแก เศรษฐกิจ
ื
ดวยนิยามและองคประกอบความม่นคงของมนุษยดังกลาว มีการขยายตัวในเกณฑตําลง อันเปนผลมาจากความเปนรองชาติอ่น ๆ
ั
ี
ั
ั
ํ
ํ
ั
ํ
พอเห็นไดชัดเจนวา เทคโนโลยียุค ๔.๐ ไดกอผลกระทบคอนขางรุนแรงเปน ในดานความสามารถในการแขงขน ทาใหรฐมงบประมาณจากัดมาก สาหรบ
ี
ู
ี
วงกวาง หลายอาชีพกําลังทยอยสูญหายไป จากการใชนวัตกรรมตาง ๆ ทํางาน การพัฒนาประเทศ มีหน้สาธารณะสูงสุดเปนประวัติการณ ท่กมาใชแกปญหาท ่ ี
ึ
ื
แทนคน ความเหล่อมลําทางสังคมมีมากข้นทุกขณะ สภาพ “รวยกระจุก รุมเราหลายดาน ความลาหลังของระบบการศึกษาทําใหคนสวนใหญขาดโอกาส
ื
จนกระจาย” ยังคงขยายตัวอยางตอเน่อง วัฒนธรรมประเพณีของไทยออนแอลง ในการมีอาชีพที่มั่นคง รายไดจึงไมเพียงพอตอการดํารงชีพอยางสุขสบายตาม
เพราะคนรุนใหมไมใหคุณคาและความสําคัญมาก เทาที่เคยเปนมาสิ่งแวดลอม ที่ควรจะเปน ความมั่นคงของมนุษยโดยรวมอยูในเกณฑไมสูงนัก ยอมสงผลให
ึ
ี
ื
และทรัพยากรธรรมชาติเส่อมสภาพลง จากภัยธรรมชาติท่รุนแรงข้น อันเปน ความมั่นคงแหงชาติตกตําลงดวย นอกจากนั้นการใชเทคโนโลยี ๔.๐ สําหรับ
ั
ิ
ั
ี
่
ึ
ั
่
ผลสืบเนื่องมาจากการพัฒนาท่ไมสมดุลกับการอนุรักษ ขาดแผนงานท่ดีและ การบรหารและพฒนาประเทศ ยงไมเปนไปอยางทวถงและไมกาวหนาเทาทควร
ี
ี
ี
การกํากับดูแลท่เขมแข็งจริงจัง คุณภาพชีวิตของคนโดยรวมจึงตกตําลงอยาง ทําใหเสียเปรียบชาติที่เจริญกวาในการสรางรายไดใหประเทศ
นาหวงใยยิ่ง เพื่อใหเราสามารถกาวขามอุปสรรคและขอจํากัดตาง ๆ เขาถึงคุณคา
กอนการช้ใหเห็นถึงผลกระทบจากเทคโนโลยียุค ๔.๐ ท่มีตอความ ที่แทจริงของเทคโนโลยี ๔.๐ ไดรับประโยชนมากกวาที่ผานมา จําเปนอยางยิ่ง
ี
ี
ี
ี
่
่
ั
ี
ั
ม่นคงแหงชาติ (National Security) ควรท่เราจะใชผลประโยชนแหงชาติ ทจะตองพัฒนาคนใหมีขีดความสามารถทเหมาะสมสอดคลองกบความเปนไป
ั
ื
ี
ื
(National Interest) เปนพ้นฐานในการวิเคราะห เพราะน่นคือเร่องท่แตละชาติ ในปจจุบันและอนาคต ซึ่งสภาเศรษฐกิจโลก หรือ WEF (World Economic
ถือวามีความสําคัญอยางยิ่งยวด จําเปนตองพิทักษรักษาไวอยางสุดกําลังความ Forum) ไดจัดทํารายงานวาดวยอนาคตของงาน สรุปไดวา นับแตป ค.ศ.๒๐๒๐
สามารถ สําหรับประเทศไทย ในปจจุบันไดกําหนดไว ๖ ประการ ดังนี้ เปนตนไป คนเราจําเปนตองมีความสามารถสําคัญ ๑๐ ประการ ดังตอไปนี้
๑. การมีเอกราชอธิปไตย ๑. การแกปญหาซับซอน (Complex Program Solving)
ั
ั
ู
๒. การดํารงอยอยางม่นคงและย่งยืนของสถาบันหลักของชาติ และ ๒. การคิดอยางมีวิจารณญาณ (Critical Thinking)
ประชาชนจากภัยคุกคามทุกรูปแบบ ๓. ความคิดสรางสรรค (Creativity)
ู
ั
๓. การอยรวมกันในชาติอยางสันติสุขเปนปกแผน มีความม่นคงทางสังคม ๔. การบริหารจัดการคน (People Management)
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒà ¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
158 159
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ ¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
ู
๔. ความเจริญเติบโตของชาติ ความเปนธรรม และความอยดีมีสุขของ
ประชาชน
๕. ความยั่งยืนของฐานทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดลอม ความมั่นคง
ทางพลังงานและอาหาร
๖. ความสามารถในการรักษาผลประโยชนของชาติภายใตการอยูรวมกัน
ั
อยางสันติ ประสานสอดคลองกันดานความม่นคงในประชาคมอาเซียนและ
ประชาคมโลกอยางมีเกียรติและศักดิ์ศรี
จากขอเท็จจริงดังกลาว พอสรุปไดวา เทคโนโลยียุค ๔.๐ ไดสงผล
กระทบตอความม่นคงของชาติในหลายดานท่นับวาสําคัญ ไดแก เศรษฐกิจ
ี
ั
ื
มีการขยายตัวในเกณฑตําลง อันเปนผลมาจากความเปนรองชาติอ่น ๆ
ํ
ั
ี
ในดานความสามารถในการแขงขน ทาใหรฐมงบประมาณจากัดมาก สาหรบ
ั
ํ
ํ
ั
ี
การพัฒนาประเทศ มีหน้สาธารณะสูงสุดเปนประวัติการณ ท่กมาใชแกปญหาท ่ ี
ี
ู
รุมเราหลายดาน ความลาหลังของระบบการศึกษาทําใหคนสวนใหญขาดโอกาส
ในการมีอาชีพที่มั่นคง รายไดจึงไมเพียงพอตอการดํารงชีพอยางสุขสบายตาม
ที่ควรจะเปน ความมั่นคงของมนุษยโดยรวมอยูในเกณฑไมสูงนัก ยอมสงผลให
ความมั่นคงแหงชาติตกตําลงดวย นอกจากนั้นการใชเทคโนโลยี ๔.๐ สําหรับ
ึ
ั
่
่
ี
การบรหารและพฒนาประเทศ ยงไมเปนไปอยางทวถงและไมกาวหนาเทาทควร
ั
ั
ิ
ทําใหเสียเปรียบชาติที่เจริญกวาในการสรางรายไดใหประเทศ
เพื่อใหเราสามารถกาวขามอุปสรรคและขอจํากัดตาง ๆ เขาถึงคุณคา
ที่แทจริงของเทคโนโลยี ๔.๐ ไดรับประโยชนมากกวาที่ผานมา จําเปนอยางยิ่ง
่
ี
ั
่
ี
ทจะตองพัฒนาคนใหมีขีดความสามารถทเหมาะสมสอดคลองกบความเปนไป
ในปจจุบันและอนาคต ซึ่งสภาเศรษฐกิจโลก หรือ WEF (World Economic
Forum) ไดจัดทํารายงานวาดวยอนาคตของงาน สรุปไดวา นับแตป ค.ศ.๒๐๒๐
เปนตนไป คนเราจําเปนตองมีความสามารถสําคัญ ๑๐ ประการ ดังตอไปนี้
๑. การแกปญหาซับซอน (Complex Program Solving)
๒. การคิดอยางมีวิจารณญาณ (Critical Thinking)
๓. ความคิดสรางสรรค (Creativity)
๔. การบริหารจัดการคน (People Management)
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 159
๕. ความรวมมือกับผูอื่น (Coordination with Others)
๖. ความฉลาดทางอารมณ (Emotional Intelligence)
๗. การประเมินและตัดสินใจ (Judgement and Decision Making)
๘. การมีจิตมุงบริการ (Service Orientation)
๙. การเจรจาตอรอง (Negotiation)
๑๐. การวิเคราะหอยางยืดหยุน (Cognitive Flexibility)
(ที่มา : หนังสือเรื่อง ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ ๔ เมื่อ “ หุนยนตครองโลก”
เขียนโดย Dr.TAEHO YU แปลโดย ตรองสิริ ทองคาไล)
ผลจากความกาวหนาของเทคโนโลยี ๔.๐ จะทําใหบางอาชีพคอย ๆ หายไป
ี
เพราะถูกแทนท่ดวยนวัตกรรมท่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงกวา
ี
พอสรุปไดดังนี้
๑. งานที่เกี่ยวของกับเครื่องจักรทําซํา
๒. งานทํามือที่มีลักษณะชัดเจนแนนอน
ี
ี
๓. งานวิชาชีพตาง ๆ ท่อาจถูกระบบอัตโนมัติแทนท่บางสวนหรือ
ทั้งหมดอาทิ
- ทนายความ
- นักวิเคราะหการเงิน
- แพทย
- นักขาว
- นักบัญชี
- ผูพิจารณารับประกันภัย
- บรรณารักษ
สวนอาชีพที่เกิดขึ้นใหมและกําลังขยายตัวอยางตอเนื่อง ไดแก
๑. ตลาดออนไลน
๒. การวิเคราะหขอมูล (Data Analysis)
ิ
๓. เศรษฐกจตามตองการ คือการแยกงานออกเปนสวนยอย ๆ สงผาน
ี
ตลาดออนไลนใหแรงงานรับจางทําเฉพาะสวนท่ตองการ ทําใหความหมายของ
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
160
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
ลูกจางเปลี่ยนไปจากเดิม
๔. การพัฒนาซอฟตแวรสําหรับนวัตกรรมที่เกิดใหม
๕. การใหบริการยานไรคนขับ
ี
ู
สําหรับอาชีพท่ยังคงอยตอไป เพราะระบบอัตโนมัติยังไมสามารถทําแทนคน
ได มีตัวอยางดังตอไปนี้
๑. นักจิตวิทยา
๒. นักบําบัด
๓. โคช
๔. นักวางแผนกิจกรรม
๕. พยาบาล หรือผูใหบริการสุขภาพอื่น ๆ
๖. ศิลปน
ู
๗. นักบวช ผเผยแผพระธรรมคําสอนของศาสนาท่ตนนับถือ และ
ี
ผูประกอบพิธีความเชื่อตาง ๆ
แนวทางการตั้งรับเทคโนโลยี ๔.๐
ั
็
ื
่
ุ
เพอใหสงคมมนษยโดยรวมไดรบประโยชนอยางเตมท และสญเสย
ี
ี
่
ู
ั
ี
ี
นอยท่สุดจากกระแสเทคโนโลยีในยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรมคร้งท่ส่ จําเปนท ่ ี
ั
ี
ทุกภาคสวนจะตองรวมมือกันอยางจริงจังและตอเน่อง ติดตามความเปล่ยนแปลง
ี
ื
ตาง ๆ อยางใกลชิด วิเคราะห/สังเคราะหความเปนไปใหเห็นชัดเจนตรงกัน สราง
ั
ี
ู
ความตระหนักรท่ถูกตอง วางแผนการดําเนินงานท้งในระดับบุคคล องคกร
ี
ึ
และประเทศชาติ ใหมีความเหมาะสมสอดคลองกับปรากฏการณท่เกิดข้น
พอจําแนกบทบาทของแตละฝาย ไดดังนี้
๑. ระดับบุคคลและชุมชน
นําผลจากการศึกษาวิเคราะหคุณและโทษจากความกาวหนาของเทคโนโลยี
๔.๐ มาประกอบการวางแผนชีวิตของตนเองและครอบครัวใหเหมาะสม สามารถ
ั
ยังชีพตอไปไดอยางม่นคงและย่งยืนตามสมควร พยายามเขาไปมีสวนรวมใน
ั
เวทีสาธารณะท่มีการเสวนาเร่องทํานองน้ เพ่อเพ่มพูนความรและประสบการณ
ี
ี
ื
ิ
ู
ื
ึ
ิ
ี
ใหมีความละเอียดลึกซ้งย่งข้น สรางความตระหนักรท่ถูกตอง และติดตามกระแส
ึ
ู
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 161
ของความผันผวนตอไป พรอมปรับวิถีชีวิตของตนเองและครอบครัวอยูเสมอ ระบบการศึกษาของชาติโดยรวมตองไดรับการปฏิรูปอยางเรงดวน
้
ื
ั
้
ั
ี
่
๒. องคกรนอกภาครัฐ ทงโครงสรางองคกรทยังไมเออตอการบริหารจดการภารกิจไดอยางม ี
ื
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลเทาท่ควร เน้อหาหลักสูตร คุณภาพของบุคลากร
ี
ี
สวนท่มีบทบาทสําคัญก็คือ ภาคธุรกิจเอกชนและภาคประชาสังคม รูปแบบการเรียนการสอน รวมท้งส่งอํานวยความสะดวกตาง ๆ โดยเฉพาะ
ิ
ั
ี
ั
ควรสนบสนนใหบคลากรในแตละองคกรไดรบการศกษาอบรมเกยวกบ เคร่องชวยการศึกษาตองเรงพัฒนาใหมีความทันสมัยและกระจายอยางท่วถง
่
ุ
ุ
ั
ั
ึ
ึ
ื
ั
ี
ิ
ิ
เทคโนโลย ๔.๐ เพอสรางเสรมขดความสามารถในการปฏบตหนาทของตน เพื่อใหคุณภาพของการศึกษาโดยรวม มีมาตรฐานสูงขึ้นและมีความเทาเทียมกัน
่
ื
ิ
ี
่
ั
ี
ู
ั
ท้งในสวนของผบริหารและพนักงานทุกระดับ รวมกันศึกษาวิเคราะหความ ทั่วทั้งประเทศ
คมคาในการนําเทคโนโลยีใหมเขามาทางานแทนคน โดยคานงถึงผลกระทบท ่ ี อกเรองหนงซงภาครฐควรดาเนนการควบคกนไปกคอ การแกไข
ึ
ํ
ํ
ุ
ู
ํ
ิ
ื
ั
็
ั
่
ื
ี
ึ
่
ึ
่
ี
ี
ึ
จะเกิดข้นกับคนในองคกรดวย เตรียมแผนรองรับท่เหมาะสมในกรณีท่มีการ ปรับปรุงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับปจจุบัน ใหมีความทันสมัย
ปรับลดกําลังคนบางสวน ควรมีทางที่นาพอใจสําหรับทุกฝาย เชน การเปลี่ยน สอดคลองกับความเปนไปในปจจุบันและอนาคตมากย่งขึ้น โดยยึดหลักปรัชญา
ิ
ี
ี
ื
ไปทํางานในหนาท่อ่นท่คควรกัน หากจําเปนตองเลิกจางก็ตองมีการจาย เศรษฐกิจพอเพียงเปนฐานความคิด ตามที่ระบุไวในรัฐธรรมนูญ
ู
ี
คาชดเชยให ไมนอยกวาขอกําหนดตามกฎหมาย นอกจากน้ ระหวางองคกรตาง ๆ
ิ
ํ
ควรมีการรวมกลมเพ่อปรึกษาหารือกัน หารปแบบความรวมมือในการดาเนน
ู
ื
ุ
ี
ี
ิ
งานตาง ๆ ท่ทุกฝายไดรับผลประโยชนเพ่มข้น รวมท้งผลดีท่จะเกิดแกสังคม
ั
ึ
และประเทศชาติดวย บทสรุป
๓. ภาครัฐ กระแสเทคโนโลยีในยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรม
ู
ี
ี
ั
นับเปนองคกรที่มีบทบาทสําคัญที่สุด เพราะเปนฝายกําหนดนโยบาย คร้งท่ ๔ มีความเปล่ยนแปลงแบบพลิกผันอยตลอดเวลา
ั
และกฎเกณฑในการบริหารจัดการดานตาง ๆ รวมท้งการควบคุมดูแลให กอใหเกิดผลกระทบอยางรุนแรงตอสังคมทุกภาคสวน
ี
ั
ทุกภาคสวนดําเนินการอยางถูกตองตามกฎหมายดวย จึงจําเปนท่ภาครัฐ ท้งดานบวกและลบ จําเปนท่ทุกฝายตองรวมมือกันติดตาม
ี
จะตองปรับปรุงระบบการบริหารองคกรในสังกัดใหมีความทันสมัยเปนไป ศึกษาวิเคราะหใหเห็นชัดในแงมุมตาง ๆ อยางละเอียด
ื
ู
ี
ตามยุทธศาสตร Thailand ๔.๐ อยางจริงจัง เนนการเชื่อมโยงระบบ IT ของ เพ่อใหมีความตระหนักรท่ถูกตอง สามารถกําหนด แนวทาง
สวนราชการตาง ๆ ใหมีมาตรฐานเดียวกันเพิ่มขึ้น เพื่อใหสามารถใชฐานขอมูล การตั้งรับที่เหมาะสม ชวยใหมวลมนุษยชาติโดยรวมไดรับ
ี
ี
ี
ู
ั
รวมกันอยางสมบูรณกวาท่เปนอย รวมท้ง Platform ท่จําเปนดวยการออก ประโยชนอยางเต็มท่ และจํากัดผลกระทบดานลบใหเหลือ
ั
ี
ี
ั
ี
ํ
ิ
กฎหมายเพ่อรองรับการพัฒนาดานนก็จาเปนตองเรงดาเนนการ สวนใดท่ม ี นอยท่สุด ท้งน้ใหคํานึงถึงองคประกอบความม่นคงของ
ี
ํ
ื
้
ั
อยเดิมและเปนอุปสรรค ควรยกเลิกหรือแกไขใหเหมาะสม ท้งยังควรสงเสริม มนุษยทั้ง ๑๒ ประการดังกลาวขางตน เปนกรอบความคิด
ู
ี
ู
ั
ี
ภาคเอกชนและภาคประชาสงคม ใหสามารถเรยนรและใชประโยชนเทคโนโลย ๔.๐ ในการพิจารณา
ั
ไดอยางสะดวกและท่วถึงทุกภาคสวน เพ่อลดความเหล่อมลําทางสังคม และ
ื
ื
เปนการเพิ่มพูนศักยภาพดานนี้ใหแกประเทศชาติไปพรอม ๆ กัน
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒà ¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
162 163
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ ¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
ระบบการศึกษาของชาติโดยรวมตองไดรับการปฏิรูปอยางเรงดวน
้
ี
ั
่
ื
้
ั
ทงโครงสรางองคกรทยังไมเออตอการบริหารจดการภารกิจไดอยางม ี
ประสิทธิภาพและประสิทธิผลเทาท่ควร เน้อหาหลักสูตร คุณภาพของบุคลากร
ื
ี
รูปแบบการเรียนการสอน รวมท้งส่งอํานวยความสะดวกตาง ๆ โดยเฉพาะ
ิ
ั
เคร่องชวยการศึกษาตองเรงพัฒนาใหมีความทันสมัยและกระจายอยางทัวถง
ึ
ื
่
เพื่อใหคุณภาพของการศึกษาโดยรวม มีมาตรฐานสูงขึ้นและมีความเทาเทียมกัน
ทั่วทั้งประเทศ
่
ั
ึ
็
ั
ื
ิ
ํ
ู
ึ
ี
่
ื
่
อกเรองหนงซงภาครฐควรดาเนนการควบคกนไปกคอ การแกไข
ปรับปรุงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหงชาติฉบับปจจุบัน ใหมีความทันสมัย
สอดคลองกับความเปนไปในปจจุบันและอนาคตมากย่งขึ้น โดยยึดหลักปรัชญา
ิ
เศรษฐกิจพอเพียงเปนฐานความคิด ตามที่ระบุไวในรัฐธรรมนูญ
บทสรุป
กระแสเทคโนโลยีในยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรม
คร้งท่ ๔ มีความเปล่ยนแปลงแบบพลิกผันอยตลอดเวลา
ู
ั
ี
ี
กอใหเกิดผลกระทบอยางรุนแรงตอสังคมทุกภาคสวน
ท้งดานบวกและลบ จําเปนท่ทุกฝายตองรวมมือกันติดตาม
ี
ั
ศึกษาวิเคราะหใหเห็นชัดในแงมุมตาง ๆ อยางละเอียด
ื
ู
เพ่อใหมีความตระหนักรท่ถูกตอง สามารถกําหนด แนวทาง
ี
การตั้งรับที่เหมาะสม ชวยใหมวลมนุษยชาติโดยรวมไดรับ
ี
ประโยชนอยางเต็มท่ และจํากัดผลกระทบดานลบใหเหลือ
ั
ี
ั
นอยท่สุด ท้งน้ใหคํานึงถึงองคประกอบความม่นคงของ
ี
มนุษยทั้ง ๑๒ ประการดังกลาวขางตน เปนกรอบความคิด
ในการพิจารณา
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ 163
¤ÇÒÁà»ÅÕè¹á»Å§
âšǡàÇÕ¹à»ÅÕ蹼ѹªÇ¹ËÇÑè¹äËÇ ÊÙ‹¨Ø´ã´äÁ‹Ãٌṋᵋ¹‹Òˋǧ
ÁÔ෋ҷѹÂÒ¡¡Ñ¹á¡Œá¾Œ¡ÅÅǧ ËÅØ´à¢ŒÒº‹Ç§ËŒÇ§áË‹§·Ø¡¢à¡Ô¹ÅØ¡Â×¹
µŒÍ§µÒÁµÔ´¤Ô´¶ŒÇ¹¶ÕèÍ‹Ò˹Õˋҧ ËÇÁËÒ·Ò§ÇÒ§á¼¹ÃѺ¡Ñºáç¤Å×è¹
ÃÙŒËÅÕ¡ËÅºÃºÃØ¡·Ø¡Çѹ¤×¹ áÁŒ¢Á¢×蹡Å×¹¡ÅŒÒäÇŒäÁ‹à¡Ô¹·¹
㪌»˜ÞÞÒ໚¹ÍÒÇØ¸ËÂØ´àÃ×èͧÌÒ ·Ø¡¢¤Å͹¤ÅÒÂà¾ÃÒÐ㨶֧¾Öè§¡ØÈÅ
âÅ¡¡ÅѺ¡ÅÍ¡Â͡Œ͹ÁÔÌ͹ù à¡Ô´à»š¹¤¹¤Œ¹ãËŒàË繤ÇÒÁ໚¹¨ÃÔ§
¹ÃªÒµÔ
ö Á¡ÃÒ¤Á òõöõ
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
164
¤Åѧ»˜ÞÞÒ ¾Ñ²¹Ò¼ÙŒ¹íÒ
¢Í¢Íº¤Ø³
ºÃÔÉÑ· ÁÒëѹ ¨íÒ¡Ñ´ (ÁËÒª¹)
ºÃÔÉÑ· ÍÙ‹¡Ãا෾ ¨íÒ¡Ñ´
ºÃÔÉÑ· »µ·.ÊíÒÃǨáÅмÅÔµ»âµÃàÅÕÂÁ ¨íÒ¡Ñ´ (ÁËÒª¹)
·è¡ÃسÒãËŒ¡ÒÃʹѺʹع໚¹ÊÁÒªÔ¡¡ÔµµÔÁÈÑ¡´ì¢Í§ÇÒÃÊÒùÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
Ô
Õ
«è§ÁÕʋǹÊíÒ¤ÑÞãËŒ¡ÒèѴ·íÒÇÒÃÊÒùÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒôíÒà¹Ô¹¡Òõ‹Íä»Í‹ҧÁ Õ
Ö
¤Ø³ÀÒ¾áÅÐÂÑè§Â×¹ µÒÁÇѵ¶Ø»ÃÐʧ¤
¤³Ð¡ÃÃÁ¡ÒèѴ·íÒÇÒÃÊÒùÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
วารสารนาวิกาธิปตยสาร
ขอขอบคุณ
คุณหญิงศรีศิริ กฤษณจันทร
ประธานมูลนิธิกองทุน
ิ
ิ
ั
ี
พลเรือเอก ประพัฒน - คุณหญิง ศรศร กฤษณจนทร
ผูใหการอุปถัมภโครงการพัฒนาและปรับปรุง
คุณภาพวารสารนาวิกาธิปตยสาร
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒÃ
กําหนดตีพิมพรายหกเดือน ฉบับประจําเดือน ตุลาคม - มีนาคม และ
ฉบับประจําเดือน เมษายน - กันยายน ราคาฉบับละ ๑๒๐ บาท
คาสมาชิกรายป ๒๒๐ บาท (๒ ฉบับ)
นาวิกาธิปัตย์สาร
Naval Strategic Studies Journal
วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ
เทคโนโลยีและแนวคิด
การทำาสงครามทางเรือในอนาคต
ฉบับที่ ๑๐๒
(เมษายน - กันยายน ๒๕๖๔)
ปีที่ ๔๕ เล่มที่ ๒
นาวิกาธิปัตย์สาร กองทัพเรือ การก่อการร้าย ISSN 0859-5224 นาวิกาธิปัตย์สาร
กับ
การต่อต้าน
Naval Strategic Studies Journal
ท่ามกลางระบบโลกหลายขั้ว๒ ปี นาวิกาธิปัตย์สาร ฉบับที่ ๙๔ COMBATING TERRORISM (เมษายน ~ กันยายน ๒๕๖๐) COMBATING TERRORISM
Naval Strategic Studies Journal
๐
วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ
วารสารยุทธศาสตร์และความมั่นคงทางทะเล กองทัพเรือ
ยุทธศาสตร์ชาติ
กองบรรณาธิการวารสารนาวิกาธิปัตย์สาร ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ กองทัพเรือ
นาวิกาธิปัตย์สาร เลขที่ ๑๐๖ หมู่ ๓ อาคารสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ๗๓๑๗๐ ROYAL THAI NAVY
2 โทรศัพท์ / แฟกซ์. ๐๒-๔๗๕๓๔๗๖ website : http://www.navedu.navy.mi.th/stg/tnssc
คลังปัญญา พัฒนาผู้นำา
ู
ผสนใจสมัครเปนสมาชิกรายปี
- ติดตอไดที่ กองบรรณาธิการนาวิกาธิปตยสาร
ศูนยศึกษายุทธศาสตรทหารเรือ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ
ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม ๗๓๑๗๐
โทร. ๐ ๒๔๗๕ ๓๔๔๔ , ๐ ๒๔๗๕ ๓๔๕๒ หรือ
www.tnssc.navy.mi.th/journal
เครดิตรูปภาพจาก... - โอนเงินเขาบัญชีออมทรัพย ธนาคารทหารไทย
ภาพปกหนา สาขาพุทธมณฑล เลขที่บัญชี ๐๗๙ - ๒ - ๑๔๓๙๔ - ๓
๐๑. เพจ FB : กองทัพเรือ Royal Thai Navy ชื่อบัญชี นาวิกาธิปตยสาร พรอมทั้งสงหลกฐานการโอนเงน
ิ
ั
๐๒. Youtube ชอง จา พิชัย Email : [email protected] หรือ
ภาพปกใน โทรสาร. ๐ ๒๔๗๕ ๓๔๔๐
- โดรน Marcus B
๐๑. FB: Sompong Nondhasa
¹ÒÇÔ¡Ò¸Ô»˜µÂÊÒà ©ºÑº·Õè ñðó ¡Í§·Ñ¾àÃ×Íã¹ÈµÇÃÃÉ·Õè òñ (µØÅÒ¤Á òõöô - ÁÕ¹Ò¤Á òõöõ)
ẺÊͺ¶ÒÁ¤ÇÒÁ¾Ö§ã¨ ẺÊͺ¶ÒÁ¤ÇÒÁ¾Ö§ã¨ ISSN 0859-5224
¼ÙŒÍ‹Ò¹ÇÒÃÊÒà ¡Ã¾.ʺ.·Ã.