B แผนพฒั นาการศึกษาข้นั พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
แผนพัฒนาการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน
กรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
ISBN : ๙๗๘-๖๑๖-๒๗๒-๒๑๖-๕
จดั ท�ำโดย : ส่วนนโยบายและแผนการศึกษา สำ� นักงานยทุ ธศาสตร์การศึกษา
สำ� นักการศึกษา กรุงเทพมหานคร
๘๖๙ ถนนลาดหญ้า เขตคลองสาน กรุงเทพฯ
โทรศัพท์ / โทรสาร ๐ ๒๔๓๗ ๒๗๐๒
พมิ พค์ รั้งที่ ๑ : ธันวาคม ๒๕๖๓
จ�ำนวน : ๑,๐๐๐ เลม่
แผนพฒั นาการศึกษาขน้ั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) C
ค�ำนำ�
แผนพัฒนาการศึกษาข้ันพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
ถือเป็นแผนการศึกษาส�ำหรับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร มีเป้าหมายส�ำคัญ
ในการวางแผนทางการศกึ ษา เพอ่ื กำ� หนดกรอบทศิ ทางและแนวทางในการดำ� เนนิ การจดั การศกึ ษา
ขน้ั พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานครใหส้ อดคลอ้ งกบั การพฒั นาประเทศ และการพฒั นากรงุ เทพมหานคร
ซึ่งจะส่งผลให้นักเรียนในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานครมีศักยภาพ ได้รับบริการการศึกษาที่มี
คุณภาพตามมาตรฐานอย่างเท่าเทยี ม ระบบการศึกษาที่มีคณุ ภาพ สามารถพัฒนาผ้เู รียนให้บรรลุ
ขีดความสามารถเต็มตามศกั ยภาพ ระบบการบรหิ ารจดั การศกึ ษาท่มี ปี ระสิทธภิ าพ เพือ่ การลงทุน
ทางการศกึ ษาทค่ี มุ้ คา่ และบรรลเุ ปา้ หมาย ระบบการศกึ ษาทส่ี นองตอบและกา้ วทนั การเปลย่ี นแปลง
ของโลกท่เี ปน็ พลวัตและบรบิ ทท่ีเปล่ยี นแปลง ภายใต้การประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยีสารเทศและดิจทิ ัล
เพือ่ การศกึ ษาควบค่กู บั การพัฒนาระบบการศึกษาตามบริบทของกรุงเทพมหานคร
การด�ำเนินการวางแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) เกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วนราชการสังกัดกรุงเทพมหานคร
ท่ีเก่ียวข้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร และผู้แทนจากสภาการศึกษา
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ซงึ่ มสี ำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานคร เปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบโครงการจดั ทำ� ฯ และ
การด�ำเนินงานตามขั้นตอนต่าง ๆ โดยมอบหมายให้คณาจารย์และนักวิชาการ จากมหาวิทยาลัย
ศิลปากร มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
พระจอมเกล้าพระนครเหนือ เป็นคณะท่ีปรึกษาทางวิชาการในการจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษา
ขั้นพนื้ ฐาน ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ในครั้งน้ี
คณะผจู้ ดั ทำ� หวงั เปน็ อยา่ งยงิ่ วา่ แผนพฒั นาการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) จะเป็นกรอบก�ำหนดทิศทางและแนวทางขับเคลื่อนการศึกษา
ขนั้ พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานครใหก้ บั สว่ นราชการและผมู้ สี ว่ นเกยี่ วขอ้ งในภารกจิ การจดั การศกึ ษา
ขนั้ พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานครในระยะ ๖ ปี ซง่ึ จะเปน็ กลไกสำ� คญั ในการพฒั นาคณุ ภาพของระบบ
การศึกษาข้ันพื้นฐานของกรุงเทพมหานครให้เกดิ ประสทิ ธิภาพ และการพัฒนาผเู้ รียนที่มศี ักยภาพ
อนั สอดคล้องกบั เปา้ หมายการพฒั นาคณุ ภาพประชากรของกรุงเทพมหานคร ภายใต้วสิ ยั ทศั น์ของ
แผนพฒั นาการศกึ ษาฯ “จดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานอยา่ งมคี ณุ ภาพ เพอื่ พฒั นาสอู่ ตั ลกั ษณผ์ เู้ รยี นแหง่
มหานครทีพ่ รอ้ มด้วยคุณธรรม”
คณะผู้จัดท�ำ
แผนพัฒนาการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สารบัญ
หน้า
บทสรุปผบู้ ริหาร ก
บทท่ี ๑ บทนำ�
๑.๑ ทม่ี าและความส�ำคัญของการจัดทำ� แผนพัฒนาการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน ๒
กรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๑.๒ บริบทความเปลย่ี นแปลงและทิศทางการพัฒนาตามนโยบายท่ีเกี่ยวข้องกับ ๕
การจดั การศกึ ษาขนั้ พื้นฐานของกรุงเทพมหานคร
บทที่ ๒ สถานการณด์ ้านการศึกษา
๒.๑ สถานการณด์ ้านการศึกษาระดบั โลกและระดับชาต ิ ๔๒
๒.๒ สถานการณด์ ้านการศกึ ษาของกรุงเทพมหานคร ๔๖
บทที่ ๓ กระบวนการและขั้นตอนการจัดทำ� แผน
๓.๑ กระบวนการการจดั ท�ำแผนพฒั นาการศึกษาข้ันพืน้ ฐานกรุงเทพมหานคร ๕๔
ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๓.๒ ข้นั ตอนการจัดท�ำแผนพัฒนาการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ๕๔
ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๓.๓ กรอบแนวคดิ ในการจัดทำ� ยทุ ธศาสตร์แผนพัฒนาการศึกษาขัน้ พื้นฐาน ๕๖
กรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
บทที่ ๔ การวเิ คราะห์สภาพแวดล้อมการจดั การศึกษา (SWOT Analysis)
และการยกร่างยุทธศาสตร์
๔.๑ การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มจดั การศกึ ษา (SWOT Analysis) ๕๘
เพื่อการจดั ท�ำแผนพัฒนาการศึกษาข้นั พื้นฐานกรุงเทพมหานคร
ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๔.๒ การกำ� หนดวสิ ยั ทัศน์ พันธกิจและประเด็นยทุ ธศาสตรข์ องแผนพฒั นา ๖๑
การศึกษาขน้ั พ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
บทที่ ๕ แผนพฒั นาการศกึ ษาข้นั พื้นฐานกรุงเทพมหานคร
ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๙)
๕.๑ องคป์ ระกอบและสาระสำ� คญั ของแผนพฒั นาการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน ๖๘
กรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๕.๒ แผนพฒั นาการศึกษาขนั้ พ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ๖๙
ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
บรรณานกุ รม ๑๑๓
ภาคผนวก ๑๑๕
แผนพัฒนาการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
บทสรปุ ผู้บริหาร
สืบเนื่องด้วย ในปี พ.ศ. ๒๕๖๓ ถือเป็นช่วงสิ้นสุดของแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
กรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓) ฉบบั ปรบั ปรงุ สำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานคร
จึงก�ำหนดให้มีการทบทวนและประเมินผลทิศทางความส�ำเร็จและปัญหาอุปสรรคจากการ
ดำ� เนนิ งานตามแผนพฒั นาการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓)
ฉบับปรบั ปรงุ ซง่ึ ผลการประเมิน พบวา่ ในภาพรวมของการด�ำเนินงานตามแผนพัฒนาการศึกษา
ขนั้ พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๓) ฉบบั ปรบั ปรงุ ตามขอ้ มลู เชงิ ประจกั ษ์
จากรายงานการประเมินผลการปฏิบัติราชการประจ�ำปี ๒๕๖๐ – ๒๕๖๒ การด�ำเนินการด้าน
การจัดการศกึ ษาและการพฒั นาการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐานตามแผนพฒั นาการศกึ ษาฯ มีการด�ำเนนิ งาน
ด้วยโครงการและกิจกรรมท่ีสอดคล้องกับการบรรลุเป้าประสงค์และตัวชี้วัดต่าง ๆ เป็นส่วนใหญ่
ซ่ึงสามารถบรรลุเป้าประสงค์และความส�ำเร็จของตัวชี้วัด สูงกว่าร้อยละ ๘๐ โดยสามารถบรรลุ
เป้าประสงค์ จำ� นวน ๑๕ เปา้ ประสงค์ คดิ เปน็ ร้อยละ ๙๓ ตวั ชวี้ ัด จ�ำนวน ๓๐ ตวั ชวี้ ดั คิดเปน็
รอ้ ยละ ๘๕ และโครงการ/กจิ กรรมสำ� คญั จ�ำนวน ๖๘ โครงการ คดิ เปน็ ร้อยละ ๖๑
หากพิจารณาในแง่ของประสิทธิภาพของตัวช้ีวัดตามแผนพัฒนาการศึกษาฯ ดังกล่าว
ยังประสบปัญหาในการด�ำเนินงานในแง่ของการบริหารตัวช้ีวัด ได้แก่ ปัญหาในการก�ำหนด
ตัวช้ีวัดและการวางแผนโครงการ/กิจกรรมส�ำคัญ ปัญหาการถ่ายทอด การท�ำความเข้าใจและ
ความสอดคล้องของตัวช้ีวัดกับการด�ำเนินงานจริงจากฝ่ายที่เก่ียวข้อง และปัญหาด้านการติดตาม
และรายงานผลตัวชีว้ ัด และอุปสรรคเกยี่ วกบั กลไกและทรพั ยากรสนับสนุนการบริหารแผนพัฒนา
การศึกษาฯ ได้แก่ ปัญหาด้านโครงสร้างการบริหารงานทางด้านการศึกษาของกรุงเทพมหานคร
ปญั หาดา้ นนโยบาย กฎหมาย ระเบยี บ และขอ้ บงั คบั และปญั หาดา้ น ความเปลยี่ นแปลงของทศิ ทาง
เปา้ หมายและนโยบายในการพฒั นาการศกึ ษาของสังคม
อีกท้ัง ประเด็นการพัฒนาที่ควรวางแผนและก�ำหนดแนวปฏิบัติส�ำหรับการวางแผนทาง
การศึกษาในอนาคต กล่าวคือ ควรเพ่ิมจุดเน้นและประเด็นการพัฒนาที่อาจต้องค�ำนึงถึง ได้แก่
เป้าหมายการพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทของสังคมในอนาคตและสถานการณ์ความเปลี่ยนแปลง
แบบพลิกผัน (Disruptive change) ที่อาจส่งผลต่ออุปสรรคและปัญหาในการจัดการเรียน
การสอน อาทิ การแขง่ ขนั ในบรบิ ทของโลก ความเปน็ พลเมอื งของโลก (Global citizen) และทกั ษะ
การใชเ้ ทคโนโลยดี จิ ทิ ลั (Digital literacy) รวมทง้ั การพัฒนากระบวนการบริหารการศึกษาและ
การจดั การเรยี นการสอนทใี่ ชร้ ะบบเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ในการขบั เคลอ่ื น (ICT & Digital base) การพฒั นา
กระบวนการพฒั นาทกั ษะของครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา และตวั ผเู้ รยี น ใหเ้ กดิ ความพรอ้ มในการ
ใชง้ านของระบบเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพและเหมาะสมกบั บรรทดั ฐานใหมข่ องสงั คม
(New normal) และการใหค้ วามสำ� คัญกับความต่อเนอ่ื งและความจริงจงั ในการพฒั นาผเู้ รยี นดา้ น
ทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ และทกั ษะความเป็นพลเมอื งของโลก
ก แผนพัฒนาการศึกษาขัน้ พ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
ด้วยเหตุน้ี จากข้อมูลการประเมินผลแผนพัฒนาการศึกษาฯ ท่ีผ่านมา มีส่วนส�ำคัญต่อ
การจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานครฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๙)
ทเ่ี นน้ ความสอดคลอ้ งกบั บรบิ ทความเปลย่ี นแปลงของโลกและนโยบาย แผน และทศิ ทางการพฒั นา
ทางการศึกษาท้ังในระดบั สากลและระดับชาติ อาทิ ยทุ ธศาสตรช์ าติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐)
แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔) แผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ
(พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙) แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ - ๒๕๗๕)
แผนแมบ่ ทเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอ่ื สารกรงุ เทพมหานคร ระยะ ๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕)
รายงานผลการศกึ ษา ทบทวน และปรบั ตัวชว้ี ัดระดบั เมอื ง ตามแผนพัฒนากรงุ เทพมหานคร ระยะ
๒๐ ปี การเรยี นรดู้ จิ ทิ ลั เทคโนโลยโี รงเรยี นมาตรฐานสากล Digital Literacy World-Class Standard
School ของส�ำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขน้ั พนื้ ฐานกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ทศิ ทางการปฏริ ปู ประเทศในดา้ นการศกึ ษา นโยบายดา้ นการศกึ ษา
และเป้าหมายการพัฒนาที่ย่งั ยนื (Sustainable Development Goals: SDGs) รวมท้งั นโยบาย
ของผู้บริหารกรงุ เทพมหานคร และบริบทของสภาพการณ์ในปัจจุบนั
เป้าหมายส�ำคัญในการวางแผนทางการศึกษา ส�ำหรับการจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษา
ขน้ั พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) มงุ่ กำ� หนดกรอบทศิ ทางและแนวทาง
ในการดำ� เนนิ การจดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานครใหส้ อดคลอ้ งกบั การพฒั นาประเทศ
และการพฒั นากรงุ เทพมหานคร ซงึ่ จะสง่ ผลใหน้ กั เรยี นในโรงเรยี นสงั กดั กรงุ เทพมหานครมศี กั ยภาพ
ได้รับบริการการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐานอย่างเท่าเทียม ระบบการศึกษาท่ีมีคุณภาพ
สามารถพัฒนาผู้เรียนให้บรรลุขีดความสามารถเต็มตามศักยภาพ ระบบการบริหารจัดการศกึ ษา
ทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ เพอื่ การลงทนุ ทางการศกึ ษาทคี่ มุ้ คา่ และบรรลเุ ปา้ หมาย ระบบการศกึ ษาทสี่ นองตอบ
และก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลก ท่ีเป็นพลวัตและบริบทท่ีเปล่ียนแปลง ภายใต้การประยุกต์
ใช้เทคโนโลยีสารเทศและดิจิทัลเพ่ือการศึกษาควบคู่กับการพัฒนาระบบการศึกษาตามบริบทของ
กรุงเทพมหานคร
ส�ำหรับกระบวนการและขั้นตอนการด�ำเนินงานเพื่อจัดแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
กรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) เกดิ จากความร่วมมอื ของทกุ ภาคส่วนราชการ
สังกดั กรุงเทพมหานครท่ีเก่ยี วขอ้ งกับการจดั การศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐานของกรงุ เทพมหานคร และผูแ้ ทน
จากสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ซ่งึ มสี �ำนักการศึกษา กรงุ เทพมหานคร เปน็ ผู้รับผิดชอบ
โครงการจดั ทำ� ฯ และการดำ� เนนิ งานตามขน้ั ตอนตา่ ง ๆ โดยมอบหมายให้ คณาจารยแ์ ละนกั วชิ าการ
จากมหาวทิ ยาลัยศลิ ปากร มหาวทิ ยาลยั มหิดล มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธริ าช และมหาวทิ ยาลยั
เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ เป็นคณะท่ีปรึกษาทางวิชาการในการจัดท�ำแผนพัฒนา
การศึกษาข้นั พน้ื ฐาน ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
แผนพัฒนาการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ข
การด�ำเนินงานจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) คณะผ้จู ดั ก�ำหนดกระบวนการในการจัดทำ� และข้นั ตอนตา่ งๆ ในการเก็บ
รวบรวมขอ้ มลู ตามวิธวี ิทยาการวจิ ัยแบบการวิจยั เชงิ นโยบาย (Policy research) ภายใตแ้ นวทาง
การวจิ ยั เชงิ ผสมผสาน (Mix Methodology) ทอี่ าศยั การวจิ ยั เชงิ คณุ ภาพ (Qualitative research)
เพื่อศึกษาข้อมูลเชิงความคิดเห็นของผู้ให้ข้อมูลส�ำคัญ ส�ำหรับจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษา
ขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) และอาศัยการวิจัยเชิงปริมาณ
(Quantitative research) เพอื่ ศกึ ษาขอ้ มลู กบั กลมุ่ ตวั อยา่ งในวงกวา้ งทแี่ สดงถงึ ระดบั ความคดิ เหน็
ต่อการยอมรับ และข้อเสนอแนะในองค์ประกอบต่าง ๆ ของการจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษา
ข้ันพ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) โดยคณะผจู้ ดั ทำ� ออกแบบกระบวนการ
ดำ� เนนิ การเกบ็ ขอ้ มลู ในรปู แบบตา่ งๆ ประกอบดว้ ย (๑) การศกึ ษาเอกสารและงานวจิ ยั (Documentary
Research) (๒) การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจ (Kick Off Seminar)
(๓) การประชมุ ทมี ทปี่ รกึ ษาตามความเชย่ี วชาญ (Brainstorming meeting) (๔) การสมั ภาษณเ์ ชงิ ลกึ
(In-depth Interview) (๕) การเก็บแบบสอบถาม (Questionnaire) (๖) การสนทนากลุ่มย่อย
(Focus Group Discussion) (๗) การประชมุ กลมุ่ รว่ มกนั ระหวา่ งคณะผบู้ รหิ ารและคณะทำ� งานของ
สำ� นกั การศึกษารว่ มกบั คณะทปี่ รกึ ษา (Policy meeting) และ (๘) การจดั ประชมุ ประชาพิจารณ์
(Public hearing and Policy meeting) ทั้งนี้ อาศยั ความสอดคล้องในเชงิ นโยบายและทศิ ทาง
การพัฒนาการศกึ ษาของประเทศและกรอบแนวทางการวางแผนทางการศึกษาเป็นกรอบแนวคดิ
จากการด�ำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลตามกระบวนการและข้ันตอนการจัดท�ำแผนพัฒนา
การศึกษาขน้ั พนื้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) คณะผ้จู ดั ท�ำวิเคราะห์
สภาพแวดล้อมท้ังภายในและภายนอกของการจัดการศึกษา รวมทั้งการวิเคราะห์ประเด็นบริบท
เง่ือนไข ปจั จัย แนวทางและทิศทาง การพฒั นาการศึกษาข้ันพ้นื ฐานของกรุงเทพมหานคร รวมทง้ั
การพัฒนาการศึกษาข้ันพื้นฐานบนความสอดคล้องกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและ
ดจิ ทิ ลั สำ� หรบั การจดั การศกึ ษา เพอื่ สรปุ ประเดน็ สภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง
ระดับประเทศและระดับสากล ท่ีเกี่ยวข้องหรือส่งผลต่อการจัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐานและ
การจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
รวมทั้ง ผลของการสัมภาษณ์เชิงลึกร่วมกับข้อมูลความคิดเห็นจากการสนทนากลุ่มกับผู้ให้ข้อมูล
ส�ำคัญ ท�ำให้คณะผู้จัดท�ำและกลุ่มผู้ให้ข้อมูลส�ำคัญจากการสนทนากลุ่มร่วมกันก�ำหนดวิสัยทัศน์
พนั ธกิจ ประเด็นยทุ ธศาสตร์ เป้าประสงค์ กลยุทธ์ ตัวชีว้ ดั และโครงการ/กิจกรรมสำ� คัญ ตามแผน
พฒั นาการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ทค่ี รอบคลมุ ภารกจิ
สำ� คญั ของการจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร และมจี ดุ เนน้ ในการพฒั นาการจดั การศกึ ษา
ทสี่ อดคลอ้ งกบั สถานการณ์ ความเปลยี่ นแปลงของโลกและประเทศไทย รวมทง้ั สามารถสะทอ้ นถงึ
บรบิ ทหรอื อตั ลกั ษณเ์ ฉพาะของกรงุ เทพมหานคร ตลอดจนมเี ปา้ หมายในการพฒั นาคณุ ลกั ษณะของ
ผู้เรียนทีเ่ หมาะสมกับบริบทของกรงุ เทพมหานคร
ค แผนพฒั นาการศึกษาขนั้ พื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
ภายใตว้ สิ ยั ทศั น์ “จดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานอยา่ งมคี ณุ ภาพ เพอ่ื พฒั นาสอู่ ตั ลกั ษณผ์ เู้ รยี นแหง่
มหานครทีพ่ รอ้ มด้วยคุณธรรม” สู่พันธกจิ (๑) สง่ เสริมและพัฒนาคณุ ภาพการศึกษาของผ้เู รียนสู่
ความเปน็ เลศิ (๒) สง่ เสรมิ และพฒั นาผเู้ รยี นใหม้ อี ตั ลกั ษณแ์ หง่ มหานคร (๓) เสรมิ สรา้ งประสทิ ธภิ าพ
จดั การศกึ ษาตอบสนองความตอ้ งการของผเู้ รยี นทกุ กลมุ่ อยา่ งเทา่ เทยี มและทวั่ ถงึ (๔) สง่ เสรมิ และ
พัฒนาประสิทธภิ าพการจัดการดจิ ิทัลเพื่อการศกึ ษา และ (๕) เสริมสรา้ ง และพฒั นาทนุ มนุษยแ์ ละ
บรหิ ารจดั การสูอ่ งคก์ ารสมรรถนะสูง
โดยมีการขับเคล่ือนแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ดว้ ยประเด็ยยทุ ธ์ศาสตรท์ งั้ ๕ ประเดน็ ประกอบด้วย ประเด็นยุทธศาสตร์
ท่ี ๑ ยกระดับคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ ประเด็นยุทธศาสตร์ท่ี ๒ พัฒนาผู้เรียนตาม
อตั ลกั ษณแ์ หง่ มหานคร ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๓ ยกระดบั ประสทิ ธภิ าพจดั การศกึ ษาตอบสนองความ
ตอ้ งการของผูเ้ รยี นทกุ กลุ่มอย่างเทา่ เทยี มและทวั่ ถึง ประเด็นยุทธศาสตร์ท่ี ๔ พฒั นาประสิทธภิ าพ
การจัดการดิจิทลั เพ่ือการศึกษา และประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ท่ี ๕ พฒั นาทุนมนษุ ยแ์ ละบรหิ ารจัดการ
ส่อู งค์การสมรรถนะสูง
คณะผจู้ ดั ทำ� สามารถสรปุ สาระสำ� คญั ของแผนพฒั นาการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร
ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ประกอบด้วย (๑) ประเดน็ ยุทธศาสตร์ จ�ำนวน ๕ ประเด็น
(๒) เปา้ ประสงค์ จำ� นวน ๑๘ เปา้ ประสงค์ (๓) กลยทุ ธ์ จำ� นวน ๒๗ กลยทุ ธ์ (๔) ตัวชี้วัด จ�ำนวน
๔๓ ตัวชี้วัด และ (๕) โครงการ/กิจกรรมส�ำคัญ จ�ำนวน ๑๑๖ โครงการ/กิจกรรมส�ำคัญ โดยมี
องค์ประกอบของแผนฯ ที่เพิ่มข้ึนตามภารกิจเชิงนโยบาย เมื่อเทียบกับแผนพัฒนาการศึกษาฯ
ทผ่ี า่ นมาท้ังฉบบั ท่ี ๑ และ ฉบับที่ ๒
ทั้งน้ี จุดเด่นของแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) เกิดจากกลไกการพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการดิจิทัลเพ่ือการศึกษา
เป็นแนวทางการขบั เคล่อื นในทุก ๆ มติ ขิ องการศกึ ษาและปรากฏร่วมอย่ใู นทกุ ประเด็นยุทธศาสตร์
อกี ทงั้ ก�ำหนดประเด็นการพัฒนาเฉพาะทางทีส่ อดรับตอ่ นโยบายของกรงุ เทพมหานครในประเด็น
ด้านการจัดการศึกษาพิเศษ โรงเรียนเฉพาะทางและเป็นเลิศ การจัดการศึกษาส�ำหรับปฐมวัย
การพฒั นาอตั ลกั ษณข์ องผเู้ รยี นในมติ ขิ องกรงุ เทพมหานคร รวมทง้ั การพฒั นาสมรรถนะองคก์ ารและ
บคุ ลากรท่เี กยี่ วข้องให้มีประสิทธิภาพดว้ ยกลไกการพัฒนาองค์กรสมรรถนะสูง
แผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
จะเป็นกรอบก�ำหนดทิศทางและแนวทางขับเคลื่อนการศึกษาขั้นพ้ืนฐานของกรุงเทพมหานคร
ใหก้ บั สว่ นราชการและผมู้ สี ว่ นเกยี่ วขอ้ งในภารกจิ การจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร
ในระยะ ๖ ปี ซึ่งจะเป็นกลไกส�ำคัญในการพัฒนาคุณภาพของระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานของ
กรงุ เทพมหานครใหเ้ กดิ ประสทิ ธภิ าพ และการพฒั นาผเู้ รยี นทมี่ ศี กั ยภาพ อนั สอดคลอ้ งกบั เปา้ หมาย
การพัฒนาคุณภาพประชากรของกรุงเทพมหานคร และเป็นเป้าหมายและปรัชญาสูงสุดของ
การจดั การศึกษาของประเทศไทย
แผนพัฒนาการศึกษาข้นั พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ง
บทที่ ๑
บทน�ำ
1 แผนพฒั นาการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
บทน�ำ
๑.๑ ทม่ี าและความสำ� คญั ของการจัดทำ� แผนพัฒนาการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร
ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติการบริหารราชการกรุงเทพมหานคร ก�ำหนดให้
กรงุ เทพมหานครเปน็ องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ รปู แบบพเิ ศษ มกี ารกำ� หนดระเบยี บ ขอ้ บงั คบั และ
นโยบายในการบรหิ ารราชการครอบคลมุ ภารกจิ ดา้ นการปกครองและการพฒั นาในมติ ติ า่ ง ๆ โดย ผวู้ า่
ราชการกรงุ เทพมหานคร มาจากการเลอื กตง้ั และเปน็ ผกู้ ำ� หนดนโยบายสำ� หรบั การบรหิ ารงาน
การจัดการศึกษาของกรุงเทพมหานครถือเป็นภารกิจส�ำคัญเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของ
ประชาชนและเยาวชนในพ้ืนท่ีกรุงเทพ เพื่อรองรับการพัฒนาและความเปลี่ยนแปลงของสังคม
และประเทศชาติ ซ่ึงพันธกิจและนโยบายหลักของกรุงเทพมหานคร ตลอดมาให้ความส�ำคัญและ
ตระหนักถึงความจ�ำเป็นของการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ มีความมุ่งมั่นที่จะพัฒนาการศึกษา
ขั้นพ้ืนฐาน พัฒนาให้เยาวชนในพื้นท่ีกรุงเทพมหานครเป็นพลเมืองท่ีมีคุณภาพ ทั้งองค์ความรู้
มคี ณุ ธรรม และมที กั ษะในการด�ำรงชีวติ
ส�ำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร ถือเป็นหน่วยงานราชการในสังกัดกรุงเทพมหานคร
ที่มีบทบาทส�ำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายการจัดการศึกษาขั้นพ้ืนฐานของกรุงเทพมหานครไปสู่
การปฏบิ ัตทิ ่เี ป็นรูปธรรม โดยมอี �ำนาจหน้าทีเ่ กย่ี วกบั งานดา้ นการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐานประเภทสามัญ
ศึกษาของกรุงเทพมหานคร ในการก�ำหนดนโยบาย การจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน
กรุงเทพมหานคร การจัดการศึกษาในระบบอย่างมีคุณภาพ การส่งเสริมวิชาชีพครูและบุคลากร
ทางการศึกษา การส่งเสริมการน�ำเทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสารมาใช้ในการบริหารการจัด
การเรียนรู้เป็นศูนย์กลาง การพัฒนาเครือข่ายสารสนเทศด้านการศึกษา การส่งเสริมให้โรงเรียน
มีระบบการประกันคุณภาพภายใน เพ่ือน�ำไปสู่การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาอย่าง
ต่อเนือ่ ง และใหก้ ารด�ำเนินงานจดั การศึกษาของกรงุ เทพมหานครเป็นไปอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพและ
ประสทิ ธผิ ลตามท่ีแผนการศึกษาแห่งชาติ และแผนพัฒนากรงุ เทพมหานครกำ� หนด ภายใตท้ ิศทาง
และแนวทางตามแผนพฒั นาการศึกษาขน้ั พนื้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๑ และ ๒ ที่ผ่าน
ในปี พ.ศ. ๒๕๖๓ ถือเป็นช่วงส้ินสุดของแผนพฒั นาการศกึ ษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร
ฉบบั ที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓) ฉบบั ปรับปรุง สำ� นักการศกึ ษา กรุงเทพมหานคร จึงกำ� หนดให้
มกี ารทบทวนและประเมินผลทศิ ทาง ความสำ� เรจ็ และปัญหาอปุ สรรคจากการด�ำเนินงานตามแผน
พัฒนาการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓) ฉบบั ปรับปรงุ และ
จัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรุงเทพมหานครฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ - ๒๕๖๙) ให้มี
ความสอดคลอ้ งกบั นโยบาย แผน และทศิ ทาง การพฒั นาทางการศกึ ษาทงั้ ในระดบั สากลและระดบั ชาติ
อาทิ ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ฉบบั ท่ี ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔) แผนการศึกษาแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙) แผนพฒั นา
กรุงเทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ - ๒๕๗๕) แผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและ
แผนพัฒนาการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 2
การสอื่ สารกรงุ เทพมหานคร ระยะ ๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕) รายงานผลการศกึ ษา ทบทวน และ
ปรบั ตวั ชี้วดั ระดับเมอื ง ตามแผนพฒั นากรุงเทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปีการเรยี นรู้ดจิ ิทัลเทคโนโลยี
โรงเรยี นมาตรฐานสากล Digital Literacy World-Class Standard School ของสำ� นกั บรหิ ารงาน
การมัธยมศึกษาตอนปลาย ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ
ทศิ ทางการปฏริ ปู ประเทศในดา้ นการศกึ ษา นโยบายดา้ นการศกึ ษา และเปา้ หมายการพฒั นาทยี่ ง่ั ยนื
(Sustainable Development Goals: SDGs) รวมทง้ั นโยบายของผบู้ รหิ ารกรงุ เทพมหานคร และ
บรบิ ทของสภาพการณใ์ นปจั จบุ นั
การจดั ทำ� แผนพฒั นาการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
มเี ปา้ หมายสำ� คญั ในการวางแผนทางการศกึ ษา เพอ่ื กำ� หนดกรอบทศิ ทางและแนวทางในการดำ� เนนิ
การจดั การศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานครใหส้ อดคลอ้ งกบั การพฒั นาประเทศ และการพฒั นา
กรุงเทพมหานคร ซึ่งจะสง่ ผลให้นกั เรียนในโรงเรยี นสังกดั กรุงเทพมหานครมีศกั ยภาพ ไดร้ ับบรกิ าร
การศึกษา ที่มีคุณภาพตามมาตรฐานอย่างเท่าเทียม ระบบการศึกษาที่มีคุณภาพ สามารถพัฒนา
ผเู้ รยี นให้บรรลขุ ีดความสามารถเตม็ ตามศกั ยภาพ ระบบการบริหารจดั การศึกษาท่มี ปี ระสทิ ธิภาพ
เพอ่ื การลงทุน ทางการศึกษาที่คุ้มค่าและบรรลเุ ปา้ หมาย ระบบการศกึ ษาทส่ี นองตอบและกา้ วทนั
การเปลยี่ นแปลงของโลก ทเี่ ปน็ พลวตั และบรบิ ททเี่ ปลยี่ นแปลง ภายใตก้ ารประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยสี าร
เทศและดจิ ิทัลเพ่ือการศึกษาควบคู่กบั การพฒั นาระบบการศึกษาตามบริบทของกรุงเทพมหานคร
ด้วยเหตุน้ี ส�ำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร ท่ีมีวิสัยทัศน์มุ่งมั่นเป็นองค์กรหลักของ
กรุงเทพมหานครในการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานและขับเคล่ือนคุณภาพการศึกษาให้เป็นกลุ่ม
ผู้น�ำในประชาคมอาเซียน มียุทธศาสตร์หลักตามแผนปฏิบัติราชการกรุงเทพมหานครในการเป็น
มหานครแหง่ การเรยี นรมู้ หานคร แหง่ โอกาสของทกุ คน และมยี ทุ ธศาสตรต์ ามแผนพฒั นาการศกึ ษา
ขั้นพ้ืนฐานกรุงเทพมหานครในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พัฒนา
ขา้ ราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาและผเู้ กย่ี วขอ้ งในการจดั การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน จงึ มบี ทบาท
และภารกจิ สำ� คญั ในการวางแผนทางการศกึ ษาเพอื่ เปน็ กรอบสำ� หรบั การพฒั นาการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน
ของกรงุ เทพมหานครให้เกดิ ประสทิ ธภิ าพสงู สดุ
ทั้งนี้ การจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) เกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วนราชการสังกัดกรุงเทพมหานคร
ท่ีเกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร และผู้แทนจากสภาการศึกษา
กระทรวงศึกษาธิการ ซ่งึ มสี �ำนักการศกึ ษากรุงเทพมหานคร เป็นผ้รู บั ผดิ ชอบโครงการจัดทำ� ฯ และ
การด�ำเนนิ งานตามขนั้ ตอนตา่ ง ๆ โดยมอบหมายให้ คณาจารย์และนกั วชิ าการ จากมหาวิทยาลยั
ศิลปากร มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
พระจอมเกล้าพระนครเหนือ เป็นคณะที่ปรึกษาทางวิชาการในการจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษา
ข้นั พ้ืนฐาน ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ในครัง้ นี้
3 แผนพัฒนาการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
คณะผจู้ ดั ทำ� สามารถสรปุ สาระสำ� คญั ของแผนพฒั นาการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร
ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) ประกอบดว้ ย (๑) ประเดน็ ยุทธศาสตร์ จ�ำนวน ๕ ประเด็น
(๒) เปา้ ประสงค์ จำ� นวน ๑๘ เปา้ ประสงค์ (๓) กลยทุ ธ์ จำ� นวน ๒๗ กลยทุ ธ์ (๔) ตวั ชว้ี ดั จำ� นวน ๔๓
ตวั ชว้ี ดั และ (๕) โครงการ/กจิ กรรมสำ� คญั จำ� นวน ๑๑๖ โครงการ/กจิ กรรมสำ� คญั โดยมอี งคป์ ระกอบ
ของแผนฯ ที่เพิ่มข้ึนตามภาระกิจเชิงนโยบาย เมื่อเทียบกับแผนพัฒนาการศึกษาฯ ท่ีผ่านมา
ทงั้ ฉบบั ที่ ๑ และ ฉบบั ท่ี ๒
ท้ังนี้ จุดเด่นของแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) เกิดจากกลไกการพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการดิจิทัลเพ่ือการศึกษา
เปน็ แนวทางการขับเคลื่อนในทกุ ๆ มติ ิของการศกึ ษาและปรากฏร่วมอย่ใู นทุกประเดน็ ยุทธศาสตร์
อกี ทัง้ ก�ำหนดประเด็นการพัฒนาเฉพาะทางที่ สอดรับตอ่ นโยบายของกรงุ เทพมหานครในประเด็น
ด้านการจัดการศึกษาพิเศษ โรงเรียนเฉพาะทางและเป็นเลิศ การจัดการศึกษาส�ำหรับปฐมวัย
การพฒั นาอตั ลกั ษณข์ องผเู้ รยี นในมติ ขิ องกรงุ เทพมหานคร รวมทง้ั การพฒั นาสมรรถนะองคก์ ารและ
บคุ ลากรท่ีเก่ียวขอ้ งใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพด้วยกลไกการพัฒนาองค์การสมรรถนะสงู
คณะผู้จัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓
(พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) จึงก�ำหนดแนวทางการจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาฯ ตามหลักการทาง
วชิ าการดา้ นการวางแผนทางการศกึ ษา ทสี่ อดคลอ้ งกบั บรบิ ท สถานการณแ์ ละขอ้ มลู ทางการศกึ ษา
ท่ีผ่านมาของกรุงเทพมหานคร รวมท้ังเป้าหมายการพัฒนาท่ีเชื่อมโยงกับการพัฒนาของประเทศ
และสังคม ซ่ึงเป็นกลไกส�ำคัญในการขับเคลื่อนและพัฒนาคุณภาพของระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ของกรุงเทพมหานคร สู่การขับเคลื่อนการพัฒนาระบบการศึกษาและการพัฒนาประเทศ อันเป็น
เป้าหมายและปรชั ญาสูงสดุ ของการจดั การศกึ ษาของประเทศไทย
แผนพัฒนาการศึกษาขัน้ พื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 4
๑.๒ บริบทความเปลี่ยนแปลงและทิศทางการพัฒนาตามนโยบายท่ีเก่ียวข้องกับการจัด
การศึกษาขนั้ พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร
ภายใต้สถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกอย่างพลิกผัน (Disruptive World)
ตลอดจน ความเปล่ียนแปลงของเง่ือนไขต่าง ๆ ของการพัฒนาประเทศไทย ส่งผลให้การพัฒนา
ประเทศจำ� เปน็ ตอ้ งทบทวนบรบิ ทและปจั จยั ตา่ ง ๆ อนั จะนำ� มาซงึ่ การพฒั นาประเทศไทยอยา่ งยงั่ ยนื
รวมทง้ั การพฒั นาประเทศตามบรบิ ทของยทุ ธศาสตรช์ าติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐) ทม่ี เี ปา้ หมาย
ส�ำคัญในการยกระดับประเทศไทยสู่ประเทศที่มีความพร้อมทางการแข่งขันในระบบเศรษฐกิจ
ของโลก อนั เปน็ เปา้ หมายสำ� คญั ของการเปลย่ี นแปลงประเทศตามแนวทางการพฒั นา Thailand ๔.๐
รวมทั้งจากเป้าหมายของการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs)
อันเปน็ ทิศทางของการพัฒนาประเทศตา่ ง ๆ ในระดบั สากล ซ่งึ มเี ป้าหมายส�ำคญั ในการขจัดความ
ยากจน และการขจัดความหิวโหย เพ่ือสร้างความม่ันคงทางอาหารและการกินดีอยู่ดีอย่างย่ังยืน
ภายใต้ประเด็นเป้าหมายในการก�ำหนดทิศทางการพัฒนา ๑๗ ข้อ โดยเฉพาะอย่างย่ิงเป้าหมาย
ในการพัฒนาด้านคณุ ภาพการศึกษา (Quality Education) ท่ีมงุ่ รับรองการศกึ ษาท่ีเทา่ เทียมและ
ทวั่ ถึง รวมทัง้ การสง่ เสรมิ การเรียนรูต้ ลอดชีวติ แก่ประชากรในสงั คม อนั เปน็ หนึง่ ในแนวคิดส�ำคัญ
เพื่อการพัฒนาประเทศใหเ้ กดิ ความยั่งยืนในการพฒั นา
ระบบการศึกษาของประเทศไทย ถือเป็นกลไกส�ำคัญที่มีผลต่อการพัฒนาความรู้ ทักษะ
ความสามารถและสมรรถนะของประชากรในชาติ ซ่ึงเป็นกลไกและต้นทุนส�ำคัญต่อการพัฒนา
ประเทศให้เท่าทันกับการแข่งขันในยุคของความเปลี่ยนแปลงในสังคมบริบทโลก โดยเป็นเง่ือนไข
ส�ำคัญที่น�ำไปสู่การแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ของประเทศ อาทิ ปัญหาความยากจน ปัญหาเศรษฐกิจ
และปญั หาทางสังคมอื่น ๆ ซึง่ ทรัพยากรมนุษย์ของประเทศจำ� เปน็ ต้องไดร้ ับการศึกษาที่มคี ุณภาพ
และตอบสนองตอ่ ความตอ้ งการในการพฒั นาประเทศไทย อนั ปรากฏเปน็ เปา้ หมายของการพฒั นา
ประเทศในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาตฉิ บบั ที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๔)
หากพิจารณาถึงสถานการณ์ของการพัฒนาระบบการศึกษาของประเทศไทยในภาพรวม
อาจเกิดค�ำถามและการตั้งข้อสังเกตเก่ียวกับการพัฒนาที่ขาดความต่อเนื่องในเชิงนโยบายและ
ระดบั คณุ ภาพการศกึ ษาทม่ี แี นวโนม้ ตำ่� และลดลงอยา่ งตอ่ เนอื่ ง อาทิ อตั ราการอา่ นออกเขยี นไดข้ อง
นกั เรยี น ความรแู้ ละทกั ษะดา้ นภาษาองั กฤษ รวมทงั้ วนิ ยั ในการอา่ น เมอื่ เทยี บกบั คณุ ภาพการศกึ ษา
ของกลุ่มประเทศในอาเซียน พบว่า คุณภาพการศึกษาของไทยอยู่ในล�ำดับต�่ำกว่าหลายประเทศ
ในกลมุ่ เดยี วกัน
ทั้งนี้ เม่ือพิจารณาคุณภาพการศึกษาในระดับท้องถิ่น ภายใต้การจัดการศึกษาในบริบท
ของกรุงเทพมหานคร ซึ่งปรากฏข้อมูลจากผลการประเมินและทบทวนตัวช้ีวัดระดับเมืองจาก
การจดั การศกึ ษาตามแผนพฒั นาการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ – ๒๕๖๓)
พบวา่ การจัดการศกึ ษาของกรงุ เทพมหานคร ยงั มีขอ้ จ�ำกัดและเงื่อนไขต่าง ๆ ท่ีเป็นอุปสรรคต่อ
การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของกรุงเทพมหานคร อาทิ ปัญหาคะแนนการประเมินสมรรถนะ
นักเรียนมาตรฐานสากล (PISA) ของนักเรียนในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานครท่ีมีระดับต่�ำของ
5 แผนพฒั นาการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
การศึกษาข้ันพื้นฐาน ปัญหานักเรียนออกกลางคัน ปัญหาความเท่าเทียมและความเหล่ือมล�้ำ
ของการเข้าถึงระบบการศึกษา และโดยเฉพาะอย่างย่ิงปัญหาผลการทดสอบการศึกษาระดับชาติ
ขน้ั พน้ื ฐาน (O - NET) ท่มี ีภาพรวมอยู่ในระดับต่ำ� รวมท้ังสภาพแวดล้อมอ่ืน ๆ ในการจัดการศึกษา
เชน่ สมรรถนะและคุณภาพครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศกึ ษา ความตอ่ เนอื่ งในการพัฒนา
และนโยบาย ตลอดจนความเหมาะสมของระบบการประเมินคุณภาพการศึกษาท่ีจะยกระดับ
คุณภาพการศึกษาไปสู่สากล ซ่ึงเม่ือพิจารณาจากอุปสรรค ปัญหาและเง่ือนไขต่าง ๆ ดังกล่าว
จึงมีความจ�ำเป็นท่ีต้องทบทวนแนวทางการพัฒนา และการสร้างกลไกเพ่ือการจัดการศึกษาของ
กรงุ เทพมหานครอยา่ งยงั่ ยนื
การพัฒนาระบบการศึกษาของกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน จึงจ�ำเป็นต้องมีทิศทางที่
เช่ือมโยงไปสู่การผลิตบุคลากรท่ีเป็นก�ำลังส�ำคัญของประเทศในระดับต่างๆ อย่างสอดคล้องกับ
เปา้ หมายตามยทุ ธศาสตรข์ องชาติ และทศิ ทางการพฒั นาประเทศทก่ี ำ� หนดขนึ้ รวมทง้ั การประยกุ ต์
ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ท่ีเป็นเคร่ืองมือส�ำคัญในการพัฒนาประเทศสู่สังคม
ดิจิทัล และการพัฒนาระบบการศึกษาเพื่อรองรับความเปล่ียนแปลงในสังคมที่เน้นการแข่งขัน
ด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี รวมท้ังการพัฒนาท่ีสอดคล้องและรองรับกับสถานการณ์ความ
เปลี่ยนแปลง ปัญหาอุปสรรคและเง่อื นไขตามท่กี ลา่ วขา้ งต้น
ทั้งนี้ คณะผจู้ ัดท�ำวเิ คราะห์บริบท ความเปล่ยี นแปลงและทศิ ทางการพฒั นาตามนโยบาย
ทเ่ี ก่ยี วข้องกบั การจัดการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานคร ปรากฏรายละเอียด ดงั ต่อไปน้ี
๑.๒.๑ ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐)
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเี่ กยี่ วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร โดยยทุ ธศาสตรช์ าติ
๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) (ราชกิจจานุเบกษา, ๒๕๖๑) ได้กล่าวถึง การพัฒนาประเทศท่ี
มุ่งเนน้ การสรา้ งสมดุลระหวา่ งการพัฒนาความม่ันคง เศรษฐกิจ สงั คม และสิ่งแวดลอ้ ม โดยการมี
ส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในรูปแบบ “ประชารัฐ” โดยประกอบด้วย ๖ ยุทธศาสตร์ ได้แก่
ยุทธศาสตร์ชาติ ด้านความม่ันคง ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน
ยุทธศาสตร์ชาติด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ ยุทธศาสตร์ชาติด้านการ
สรา้ งโอกาสและความเสมอภาคทางสงั คม ยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นการสรา้ งการเตบิ โตบนคณุ ภาพชวี ติ
ทเ่ี ปน็ มติ รกบั สงิ่ แวดลอ้ ม และยทุ ธศาสตรช์ าตดิ า้ นการปรบั สมดลุ และพฒั นาระบบการบรหิ ารจดั การ
ภาครฐั โดยแตล่ ะยทุ ธศาสตรม์ เี ปา้ หมายและประเดน็ การพฒั นา (ราชกจิ จานเุ บกษา, ๒๕๖๑) ไดแ้ ก่
(๑) ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นความม่ันคง (๒) ยุทธศาสตรช์ าตดิ ้านการสรา้ งความสามารถในการแขง่ ขนั
(๓) ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการพฒั นาและเสรมิ สร้างศกั ยภาพทรัพยากรมนษุ ย์ (๔) ยทุ ธศาสตร์ชาติ
ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม (๕) ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโต
บนคณุ ภาพชีวติ ทีเ่ ป็นมติ ร กับสงิ่ แวดล้อม และ (๖) ยุทธศาสตรช์ าติดา้ นการปรบั สมดุลและพัฒนา
ระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
แผนพัฒนาการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 6
ทั้งน้ี คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญท่ีเกี่ยวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซึ่งยทุ ธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) มคี วามสอดคลอ้ งกบั การศึกษาและเทคโนโลยี
การศกึ ษา ในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั ของสำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั
กรุงเทพมหานคร ดังนี้
สาระสำ� คญั ๑ : นวัตกรรมและเทคโนโลยีการศกึ ษา
การพฒั นาอตุ สาหกรรมและบรกิ ารดจิ ทิ ลั ขอ้ มลู และปญั ญาประดษิ ฐ์ ใชเ้ ทคโนโลยี ดจิ ทิ ลั
ขอ้ มลู และปญั ญาประดษิ ฐใ์ นการเพมิ่ ศกั ยภาพและความสามารถในการแขง่ ขนั ของอตุ สาหกรรมและ
บรกิ าร ครอบคลมุ ระบบอตั โนมตั แิ ละหนุ่ ยนต์ อเิ ลก็ ทรอนกิ สอ์ จั ฉรยิ ะ และอนิ เทอรเ์ นต็ ในทกุ สง่ิ เพอื่
ยกระดบั ประสทิ ธภิ าพของภาคเศรษฐกจิ ไทยทง้ั ระบบ สรา้ งแพลตฟอรม์ สำ� หรบั เศรษฐกจิ ในอนาคต
และเพมิ่ คณุ ภาพชวี ติ ใหก้ บั ประชาชน โดยการสรา้ งอตุ สาหกรรมและบรกิ ารดจิ ทิ ลั ขอ้ มลู และปญั ญา
ประดษิ ฐ์ เพอื่ เปน็ แรงขบั เคลอื่ นประเทศไทย และสง่ เสรมิ การลงทนุ ระหวา่ งภาครฐั ภาคเอกชนไทย
และบรษิ ทั ชน้ั นำ� ของโลกในอตุ สาหกรรมเหลา่ น้ี เพอ่ื ใหไ้ ทยเปน็ ศนู ยก์ ลางการผลติ และการวจิ ยั และ
พฒั นา การสรา้ งความตระหนกั และใหค้ วามรแู้ กป่ ระชาชน และประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ขอ้ มลู
และปัญญาประดิษฐ์ ส�ำหรับภาคการผลิตและบริการเพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพ สร้างนวัตกรรม และ
ดำ� เนนิ ธรุ กจิ ใหม่ ๆ การผลกั ดนั ใหผ้ ู้ประกอบการไดร้ ับการรับรองมาตรฐานอุตสาหกรรมในระดับ
สากลและสร้างคลสั เตอร์อุตสาหกรรมเพอื่ ขยายธรุ กิจไทยในอุตสาหกรรมและบริการดจิ ทิ ลั ขอ้ มลู
ปัญญาประดิษฐ์ระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์ และอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะให้ครอบคลุมตลอดทั้ง
หว่ งโซม่ ลู คา่ ระดบั โลกการสนบั สนนุ การวจิ ยั และพฒั นาเทคโนโลยขี องผปู้ ระกอบการทสี่ ามารถนำ� ไป
ใชป้ ระโยชนใ์ นเชงิ พาณชิ ยไ์ ดส้ รา้ งความรว่ มมอื ระหวา่ งภาครฐั เอกชน และสถาบนั การศกึ ษาตา่ ง ๆ
และสนบั สนนุ การใชข้ อ้ มลู เปดิ ทไ่ี มก่ ระทบตอ่ สทิ ธสิ ว่ นบคุ คลเพอื่ ประโยชนใ์ นการศกึ ษา การวจิ ยั และ
พฒั นา และการตอ่ ยอดทางธรุ กจิ พรอ้ มทงั้ การสรา้ งและพฒั นาบคุ ลากรทม่ี ที กั ษะความรเู้ พอ่ื รองรบั
การเติบโตของอุตสาหกรรมและบริการดิจิทัล ข้อมูล และปัญญาประดิษฐ์ รวมท้ังอุตสาหกรรม
และบริการที่ใช้เทคโนโลยีเหล่านี้และสร้างแรงจูงใจให้บุคลากรที่มีความเช่ียวชาญจากท่ัวโลก
ใหม้ าทำ� งานในไทย ตลอดจนใหค้ วามชว่ ยเหลอื และเยยี วยาผไู้ ดร้ บั ผลกระทบจากการเปลยี่ นแปลง
ท่รี นุ แรงและรวดเรว็ ของเทคโนโลยี
7 แผนพฒั นาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระส�ำคญั ๒ : โอกาสการปฎิรปู การศกึ ษา
การปรับบทบาทและโอกาสการเข้าถึงบริการภาครัฐ ในการพัฒนาและบูรณาการกลไก
ภาครฐั เพอื่ เพม่ิ ประสทิ ธภิ าพในการสง่ เสรมิ และพฒั นาผปู้ ระกอบการใหส้ ามารถแขง่ ขนั ไดอ้ ยา่ งยงั่ ยนื
โดยเน้นประเด็นการเร่ิมต้นธุรกิจ การขออนุญาตต่าง ๆ การจดทะเบียนทรัพย์สิน กระบวนการ
ขอและได้รับสินเชื่อ การคุ้มครองผู้ลงทุน การช�ำระภาษี และการค้าระหว่างประเทศ รวมท้ัง
การพัฒนาระบบคุณภาพของชาติทั้งระบบมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ระบบมาตรวิทยา ระบบทดสอบ
และระบบรับรองคุณภาพให้มีประสิทธิภาพรองรับภาคการผลิตและบริการ รวมท้ังการสร้างและ
พฒั นาโครงสรา้ งพนื้ ฐานดา้ นมาตรฐาน เชน่ ศนู ยท์ ดสอบกลางสำ� หรบั สนิ คา้ เกษตรและอตุ สาหกรรม
และศนู ยต์ รวจรบั รองคณุ ภาพมาตรฐานสนิ คา้ และบรกิ ารในระดบั สากล โดยใหภ้ าคเอกชนเขา้ มามี
บทบาทในการดำ� เนนิ การมากขนึ้ พรอ้ มทงั้ การสรา้ งระบบและศนู ยบ์ ม่ เพาะผปู้ ระกอบการใหม้ คี วาม
เปน็ อจั ฉรยิ ะโดยบรู ณาการการทำ� งานรว่ มกนั ระหวา่ งภาครฐั เอกชน สถาบนั การศกึ ษา และสถาบนั
วิชาการ และพัฒนาศูนย์การเรียนรู้และให้ค�ำปรึกษาทางด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมของภาค
การผลติ และบรกิ ารทงั้ ในระดบั สว่ นกลางและชมุ ชน พรอ้ มทง้ั การสง่ เสรมิ การจดั การพฒั นาบคุ ลากร
ทางเทคโนโลยชี ้ันสงู ใหม้ ปี ระสิทธิภาพและมีความคล่องตัวในการปฏิบัติงาน และการส่งเสริมและ
สนบั สนนุ ใหผ้ ปู้ ระกอบการทำ� ธรุ กจิ อยา่ งเกอ้ื หนนุ กนั ระหวา่ งผปู้ ระกอบการทม่ี ขี นาดและศกั ยภาพ
ต่างกัน โดยมีระบบจูงใจให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการพัฒนาร่วมกัน ตลอดจนผลักดัน
การเจรจาจัดท�ำความตกลงทางการค้าและความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อสร้างโอกาส
ทางเศรษฐกิจ
สาระสำ� คญั ๓ : การศกึ ษาในศตวรรษที่ ๒๑
การปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้ท่ีตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษท่ี ๒๑
โดยมงุ่ เนน้ ผเู้ รยี นใหม้ ที กั ษะการเรยี นรแู้ ละมใี จใฝเ่ รยี นรตู้ ลอดเวลา มกี ารออกแบบระบบการเรยี นรู้
ใหม่ การเปลีย่ นบทบาทครู การเพ่มิ ประสิทธภิ าพระบบบรหิ ารจดั การศึกษา และการพัฒนาระบบ
การเรียนรู้ตลอดชีวิต การสร้างความตื่นตัวให้คนไทยตระหนักถึงบทบาท ความรับผิดชอบ และ
การวางต�ำแหน่งของประเทศไทยในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์และประชาคมโลก การวางพ้ืนฐาน
ระบบรองรับการเรียนรู้โดยใช้ดิจิทัลแพลตฟอร์ม และการสร้างระบบการศึกษาเพื่อเป็นเลิศทาง
วิชาการระดับนานาชาติ และการปรับเปลี่ยนระบบการเรียนรู้ให้เอ้ือต่อการพัฒนาทักษะส�ำหรับ
ศตวรรษที่ ๒๑ โดยออกแบบกระบวนการเรยี นรใู้ นทกุ ระดบั ชน้ั อยา่ งเปน็ ระบบ ตงั้ แตร่ ะดบั ปฐมวยั
จนถึงอดุ มศกึ ษาท่มี งุ่ เนน้ การใชฐ้ านความรแู้ ละระบบคิดในลักษณะสหวิทยาการ อาทิ ความรทู้ าง
วิทยาศาสตร์และการตั้งค�ำถาม ความเข้าใจและความสามารถในการใช้เทคโนโลยี ความรู้ทาง
วิศวกรรมศาสตร์และการคิดเพื่อหาทางแก้ปัญหา ความรู้และทักษะทางศิลปะ และความรู้ด้าน
คณติ ศาสตรแ์ ละระบบคดิ ของเหตผุ ลและการหาความสมั พนั ธ์ การพฒั นาระบบการเรยี นรเู้ ชงิ บรู ณาการ
ท่ีเน้นการลงมือปฏิบัติมีการสะท้อนความคิด/ทบทวนไตร่ตรอง การสร้างผู้เรียนให้สามารถก�ำกับ
การเรียนรู้ของตนได้ การหล่อหลอมทักษะการเรียนรู้และความคิดสร้างสรรค์ที่ผู้เรียนสามารถน�ำ
องค์ความรูไ้ ปใชใ้ นการสรา้ งรายได้หลายชอ่ งทาง รวมทัง้ การเรยี นร้ดู ้านวชิ าชีพและทักษะชวี ติ
แผนพฒั นาการศกึ ษาข้นั พ้นื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 8
สาระสำ� คญั ๔ : บริบทครู
การเปลย่ี นโฉมบทบาก “คร”ู ใหเ้ ปน็ ครยู คุ ใหม่ โดยปรบั บทบาทจาก “ครสู อน” เปน็ “โคช้ ”
หรือ “ผู้อ�ำนวยการการเรยี นร”ู้ ท�ำหนา้ ทก่ี ระตนุ้ สรา้ งแรงบนั ดาลใจ แนะน�ำวิธเี รยี นร้แู ละวธิ จี ัด
ระเบยี บการสรา้ งความรู้ ออกแบบกจิ กรรมและสรา้ งนวตั กรรมการเรยี นรใู้ หผ้ เู้ รยี น และมบี ทบาทเปน็
นกั วจิ ยั พฒั นากระบวนการเรยี นรเู้ พอื่ ผลสมั ฤทธขิ์ องผเู้ รยี น รวมทง้ั ปรบั ระบบการผลติ และพฒั นาครู
ตงั้ แตก่ ารดงึ ดดู คดั สรร ผมู้ คี วามสามารถสงู ใหเ้ ขา้ มาเปน็ ครคู ณุ ภาพ มรี ะบบการพฒั นาศกั ยภาพและ
สมรรถะครอู ยา่ งตอ่ เนอื่ งครอบคลมุ ทง้ั เงนิ เดอื น เสน้ ทางสายอาชพี การสนบั สนนุ สอ่ื การสอน และสรา้ ง
เครอื ขา่ ยพฒั นาครใู หม้ กี ารแลกเปลย่ี นเรยี นรรู้ ะหวา่ งกนั รวมถงึ การพฒั นาครทู มี่ คี วามเชยี่ วชาญดา้ น
การสอนมาเปน็ ผสู้ รา้ งครรู นุ่ ใหมอ่ ยา่ งเปน็ ระบบ และวดั ผลงานจากการพฒั นาผเู้ รยี นโดยตรง
ทั้งนี้ การเพ่ิมประสิทธิภาพระบบบริหารจัดการศึกษาในทุกระดับ ทุกประเภทจัดให้มี
มาตรฐานขั้นต�่ำของโรงเรียนในทุกระดับ จัดโครงสร้างการจัดการศึกษาเพื่อสร้างความรับผิดชอบ
ต่อผลลัพธ์และให้เอื้อต่อการเข้าถึงการศึกษาอย่างเสมอภาค ท่ัวถึง และใช้ทรัพยากรได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ การยกระดบั สถาบนั การศกึ ษาในสาขาทม่ี คี วามเชย่ี วชาญสคู่ วามเปน็ เลศิ ปฏริ ปู การ
คลงั ด้านการศึกษาเพ่ือเพ่ิมคุณภาพและประสิทธิภาพการจัดการศึกษาโดยการจัดสรรงบประมาณ
ตรงสผู่ เู้ รยี น สง่ เสรมิ การมสี ว่ นรว่ มจากภาคเอกชนในการจดั การศกึ ษา พฒั นาระบบประกนั คณุ ภาพ
การศึกษาโดยแยกออกจากระบบการประเมินและการรับรองคุณภาพที่เน้นผลลัพธ์ท่ีตัวผู้เรียน
รวมทั้งมีการปฏิรูประบบการสอบที่น�ำไปสู่การวัดผลในเชิงทักษะท่ีจ�ำเป็นส�ำหรับศตวรรษที่ ๒๑
มากกว่าการวัดระดับความรู้ ตลอดจนมีการวิจัยและใช้เทคโนโลยีในการสร้างและจัดการความรู้
ในการจัดการเรียนการสอน การจัดการศึกษาเพือ่ พฒั นาทกั ษะอาชพี ที่สอดคลอ้ งกบั บริบทพื้นท่ี
๑.๒.๒ แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติฉบบั ที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔)
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและสถานการณ์ต่าง ๆ ในระดับเมือง ระดับประเทศ และ
ระดับสากล ที่เก่ียวข้องหรือส่งผลต่อการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร คณะผู้จัด
ท�ำได้สรุปสาระส�ำคญั แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔)
ซ่ึงส�ำนกั งานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ (สศช.) ได้ด�ำเนินกระบวนการ
จดั ท�ำแผนพฒั นาฯ ฉบับที่ ๑๒ โดยไดน้ �ำวิสยั ทศั นข์ องยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปี ซ่งึ กำ� หนดไว้
วา่ “ประเทศไทยมคี วามมัน่ คง มงั่ คั่ง ย่งั ยนื เปน็ ประเทศพฒั นาแล้วด้วยการพฒั นาตามหลกั ปรชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพยี ง” หรือเป็นคติพจนป์ ระจ�ำชาติว่า “มัน่ คง ม่งั คัง่ ยัง่ ยนื ” มาเปน็ วิสัยทัศน์ของ
แผนพัฒนาฯ ฉบับท่ี ๑๒ โดยแนวทางการพัฒนาภายใต้ยุทธศาสตร์การพัฒนาของแผนพัฒนาฯ
ฉบบั ท่ี ๑๒ เพอื่ นำ� ยทุ ธศาสตรช์ าตมิ าสปู่ ฏบิ ตั ใิ นชว่ ง ๕ ปขี า้ งหนา้ อยา่ งเปน็ รปู ธรรม โดยมเี ปา้ หมาย
สำ� คญั ของแผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี ๑๒ ประกอบดว้ ย (๑) รอ้ ยละ ๗๐ ของเดก็ ไทยมคี ะแนน EQ ไมต่ ำ�่ กวา่
เกณฑ์มาตรฐาน ผลคะแนนสอบ PISA ในแต่ละวิชาไมต่ �ำ่ กวา่ ๕๐๐ (๒) รายได้เฉล่ียตอ่ หัวของกล่มุ
ประชากรรอ้ ยละ ๔๐ ทม่ี รี ายไดต้ ำ่� สดุ เพม่ิ ขน้ึ ไมต่ ำ่� กวา่ รอ้ ยละ ๑๕ ตอ่ ปี (๓) เศรษฐกจิ ขยายตวั เฉลย่ี
ไม่ต่�ำกว่าร้อยละ ๕ โดยมีรายได้ต่อหัวเป็น ๘,๒๐๐ ดอลลาร์ (๔) สัดส่วนพื้นท่ีป่าไม้เพิ่มขึ้นเป็น
รอ้ ยละ ๔๐ ของพนื้ ทป่ี ระเทศ (๕) อนั ดบั ความเสยี่ งจากการกอ่ การรา้ ยตำ่� กวา่ อนั ดบั ที่ ๒๐ ของโลก
9 แผนพฒั นาการศึกษาขน้ั พืน้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
(๖) ประสิทธภิ าพภาครัฐอยู่ในอนั ดบั ๒ ของอาเซยี น (๗) เพมิ่ ปรมิ าณการขนส่งสนิ ค้าทางรางและ
ทางนำ�้ เปน็ ไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ ๔ และรอ้ ยละ ๑๕ และ (๘) สัดสว่ นคา่ ใชจ้ า่ ยการลงทนุ เพ่ือการวจิ ยั
และพฒั นาส่รู อ้ ยละ ๑.๕ ของ GDP (วิกิซอร์ซ, ๒๕๖๑)
ทงั้ น้ี คณะผจู้ ดั ทำ� ไดร้ วบรวมแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่ ๑๒ ในสว่ นที่ ๔
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๘: การพฒั นาวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี วจิ ยั และนวตั กรรมซงึ่ จะความสำ� คญั เกย่ี วขอ้ ง
กับการด�ำเนินงานของส�ำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร ซ่ึงจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
แหง่ ชาติ ฉบบั ท่ี ๑๒ ในส่วนท่ี ๔ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๘: การพฒั นาวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจยั และ
นวตั กรรม ไดก้ ล่าวถึงการพฒั นาดา้ นวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิจยั และนวัตกรรมของประเทศไทย
จำ� เปน็ อยา่ งยง่ิ ทจ่ี ะตอ้ งปรบั รปู แบบการดำ� เนนิ งานใหม้ งุ่ เนน้ ความรว่ มมอื ระหวา่ งภาครฐั และเอกชน
ในการลงทุนเพ่ือการวิจัยและพัฒนาโดยก�ำหนดประเด็นวิจัยของชาติท่ีตอบโจทย์การยกระดับ
ศกั ยภาพการผลติ ของภาคเกษตรอตุ สาหกรรม และบรกิ ารทเ่ี ปน็ ฐานเดมิ และการตอ่ ยอดขยายฐาน
ใหม่ด้วยการพัฒนานวัตกรรม ซึ่งมีทิศทางเดียวกันกับการด�ำเนินงานของกรมวิทยาศาสตร์บริการ
เปน็ องคก์ ารทด่ี ำ� เนนิ การทมี่ งุ่ เนน้ การกำ� กบั ดแู ล สง่ เสรมิ วจิ ยั พฒั นาทางวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
รวมท้ังเป็นสถานปฏิบัติการกลางทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ เพื่อเสริมสร้าง
การเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพการผลติ ความสามารถในการแขง่ ขนั ของประเทศ และการพฒั นาทางเศรษฐกจิ
และสังคมอย่างย่ังยืน โดยมีข้อสรุปสาระส�ำคัญท่ีเกี่ยวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซงึ่ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาตฉิ บบั ท่ี ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔) มคี วามสอดคลอ้ ง
กับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของส�ำนักการศึกษา
กรุงเทพมหานคร และโรงเรียนในสงั กดั กรุงเทพมหานคร ดังน้ี
สาระสำ� คัญ ๑ : ก�ำลงั คนด้านการศกึ ษา
การเตรียมพร้อมด้านก�ำลังคนและการเสริมสร้างศักยภาพของประชากรในทุกช่วงวัย
โดยมุง่ เน้นการพัฒนาคนในทุกมิติและในทกุ ชว่ งวยั ใหเ้ ป็นทุนมนุษยท์ มี่ ีศักยภาพสงู ภายใตเ้ งื่อนไข
การเปล่ียนแปลงที่ส�ำคัญได้แก่ การเปล่ียนแปลงไปสู่โครงสร้างประชากรสังคมสูงวัยสมบูรณ์เมื่อ
สิ้นสดุ แผนพัฒนา” ฉบบั ที่ ๑๒ จำ� นวนประชากรวยั แรงงานลดลงตอ่ เนื่องมาต้ังแต่ปี ๒๕๕๘ และ
เกดิ การขาดแคลนแรงงานผลติ ภาพแรงงานตำ�่ คณุ ภาพคนยงั มปี ญั หาในทกุ ชว่ งวยั และสง่ ผลกระทบ
ตอ่ เนอ่ื งถงึ กนั ตลอดชว่ งชวี ติ ตงั้ แตพ่ ฒั นาการไมส่ มวยั ในเดก็ ปฐมวยั ผลลพั ธท์ างการศกึ ษาของเดก็
วยั เรยี นคอ่ นขา้ งตำ่� แรงงานมปี ญั หาทงั้ ในเรอ่ื งความรู้ ทกั ษะ และทศั นคตทิ ไี่ มต่ รงกบั ความตอ้ งการ
ของตลาดงาน และผู้สูงอายุมีปัญหาสุขภาพโดยที่จ�ำนวนไม่น้อยต้องพึ่งพิงผู้อ่ืนในการด�ำเนินชีวิต
เปน็ ตน้ ดังนั้น จุดเนน้ การพัฒนาคนท่สี ำ� คญั ในช่วงแผนพัฒนาฯ ฉบบั ท่ี ๑๒ มดี ังนี้
๑) การพัฒนากลุ่มเด็กปฐมวัยให้มีสุขภาพกายและใจท่ีดี มีทักษะทางสมอง ทักษะ
การเรยี นรู้ ทกั ษะชวี ติ และทักษะทางสงั คม เพอ่ื ให้เติบโตอยา่ งมีคุณภาพ
๒) การหล่อหลอมให้คนไทยมีค่านิยมตามบรรทัดฐานที่ดีทางสังคม คนไทยในทุก
ช่วงวัยเปน็ คนดี มีสุขภาวะทดี่ ี มคี ุณธรรมจริยธรม มรี ะเบียบวินยั มจี ิตสำ� นกึ ท่ดี ตี อ่ สังคมสว่ นรวม
๓) การพฒั นาทกั ษะความรคู้ วามสามารถของคน มงุ่ เนน้ การพฒั นาทกั ษะทเี่ หมาะสม
ในแตล่ ะชว่ งวยั เพอื่ วางรากฐานใหเ้ ปน็ คนมคี ณุ ภาพในอนาคต การพฒั นาทกั ษะสอดคลอ้ งกบั ความ
ต้องการ
แผนพัฒนาการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 10
๔) การเตรียมความพร้อมของก�ำลังคนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในกลุ่ม
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทีจ่ ะเปล่ียนแปลงโลกในอนาคตอย่างส�ำคัญ
๕) การยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษาสคู่ วามเปน็ เลศิ ในทกุ ระดบั และยกระดบั การเรยี นรู้
โดยเนน้ การพฒั นาคณุ ภาพการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานทงั้ การบรหิ ารจดั การโรงเรยี นขนาดเลก็ ปรบั ระบบ
การจดั การเรยี นการสอน และการพฒั นาคณุ ภาพครทู ง้ั ระบบ รวมทง้ั การยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษา
สคู่ วามเปน็ เลศิ ในสาขาวชิ าทม่ี คี วามเชย่ี วชาญเฉพาะดา้ น และพฒั นาระบบทวภิ าคหี รอื สหกจิ ศกึ ษา
ใหเ้ ออ้ื ต่อการเตรยี มคนท่มี ที กั ษะใหพ้ รอ้ มเข้าสตู่ ลาดแรงงาน นอกจากนต้ี อ้ งใหค้ วามส�ำคัญกับการ
สร้างปัจจัยแวดล้อมที่เอ้อื ต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตทง้ั สอื่ การเรียนรู้และแหล่งเรยี นรู้ที่หลากหลาย
สาระสำ� คัญ ๒ : สถานการณ์ด้านการศกึ ษาในยุคปจั จบุ ัน
คณุ ภาพการศกึ ษาและการเรยี นรขู้ องคนไทยยงั อยใู่ นระดบั คอ่ นขา้ งตำ�่ คนไทย ไดร้ บั โอกาส
ทางการศกึ ษาสงู ขน้ึ โดยมจี ำ� นวนปกี ารศกึ ษาเฉลย่ี ของประชากรวยั แรงงานอายุ ๑๕ - ๕๙ ปี เพมิ่ ขน้ึ
อยา่ งต่อเน่อื งจาก ๘.๘ ปี ในปี๒๕๕๓ เป็น ๙.๓ ปใี นปี ๒๕๕๘ แต่เมอ่ื พจิ ารณาคะแนนผลสัมฤทธ์ิ
ทางการเรยี นของนกั เรยี นขนั้ พนื้ ฐาน (O-NET) ในปี ๒๕๕๘ พบวา่ มคี า่ เฉลย่ี ตำ่� กวา่ รอ้ ยละ ๕๐ และ
ผลคะแนนสอบ PISA ทอี่ ย่ใู นระดับต�ำ่ กว่าอีกหลายประเทศทม่ี ีระดบั การพฒั นาใกล้เคียงกนั
สาระส�ำคญั ๓ : เปา้ หมายส�ำคญั ดา้ นการศกึ ษา
เป้าหมายท่ี ๓ คนไทยมีการศึกษาท่ีมีคุณภาพตามมาตรฐานสากลและมีความสามารถ
เรียนรู้ดว้ ยตนเองอยา่ งต่อเน่อื ง
ตวั ชี้วัด ๓.๑ ผลคะแนนสอบ PISA ในแตล่ ะวิชาไม่ต�่ำกว่า ๕๐๐
ตวั ชี้วดั ๓.๒ การใช้อนิ เทอรเ์ นต็ เพื่อการอ่านหาความรเู้ พม่ิ ขน้ึ
ตวั ช้ีวัด ๓. การอ่านของคนไทยเพ่มิ ขึ้นเป็นรอ้ ยละ ๘๕
ตวั ชว้ี ดั ๓.๔ แรงงานทขี่ อเทยี บโอนประสบการณแ์ ละความรเู้ พอ่ื ขอรบั วฒุ ิ ปวช. และ
ปวส. เพ่ิมขึ้นเฉล่ียร้อยละ ๒๐ ต่อปี
สาระส�ำคญั ๔ : แนวทางการพฒั นา
พัฒนาเด็กวัยเรียนและวัยรุ่นให้มีทักษะการคิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ มีความคิด
สร้างสรรค์ มที ักษะการท�ำงานและการใชช้ วี ิตทพ่ี ร้อมเขา้ สตู่ ลาดงาน
๑) ปรบั กระบวนการเรยี นรทู้ สี่ ง่ เสรมิ ใหเ้ ดก็ มกี ารเรยี นรจู้ ากการปฏบิ ตั จิ รงิ สอดคลอ้ ง
กับพัฒนาการของสมองแต่ละช่วงวัย เน้นพัฒนาทักษะพ้ืนฐานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีด้าน
วิศวกรรมศาสตร์ ดา้ นคณิตศาสตร์ ดา้ นศลิ ปะ และดา้ นภาษาตา่ งประเทศ
๒) สนบั สนนุ ใหเ้ ดก็ เขา้ รว่ มกจิ กรมทงั้ ในและนอกหอ้ งเรยี นทเี่ ออื้ ตอ่ การพฒั นาทกั ษะ
ชีวิตและทักษะการเรียนรู้อย่างต่อเน่ือง อาทิ การอ่าน การบ�ำเพ็ญประโยชน์ทางสังคม การดูแล
สุขภาพการท�ำงานรว่ มกนั เป็นกลุม่ การวางแผนชีวติ
๓) สร้างแรงจูงใจให้เด็กเข้าสู่การศึกษาในระบบทวิภาคีและสหกิจศึกษาท่ีมุ่งการฝึก
ทักษะอาชพี ใหพ้ ร้อมเขา้ ส่ตู ลาดงาน
11 แผนพัฒนาการศกึ ษาข้ันพื้นฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระสำ� คัญ ๕ : การยกระดบั การศึกษา
พิจารณาจากระดับคุณภาพการศกึ ษาและการเรยี นรู้ตลอดชีวติ
๑) ปรบั ระบบบรหิ ารจดั การสถานศกึ ษาขนาดเลก็ ทม่ี ขี นาดและจำ� นวนผเู้ รยี นตำ่� กวา่
เกณฑม์ าตรฐานใหม้ กี ารจดั ทรพั ยากรรว่ มกนั ใหม้ ขี นาดและจำ� นวนทเ่ี หมาะสมตามความจำ� เปน็ ของ
พื้นท่ี และโครงสรา้ งประชากรที่มสี ดั สว่ นวยั เด็กลดลงอยา่ งต่อเนอ่ื ง
๒) ปรับหลักสตู รการผลติ ครทู เ่ี นน้ สมรรถนะ มจี ติ วญิ ญาณความเปน็ ครู เปน็ ผแู้ นะนำ�
และสามารถกระตนุ้ การเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น สรา้ งมาตรการจงู ใจใหผ้ มู้ ศี กั ยภาพสงู เขา้ มาเปน็ ครู ปรบั ระบบ
ประเมนิ วทิ ยฐานะทางวชิ าชพี ใหเ้ ชอ่ื มโยงกบั พฒั นาการและผลสมั ฤทธขิ์ องผเู้ รยี น และสรา้ งเครอื ขา่ ย
แลกเปลยี่ นเรยี นรใู้ นการจดั การเรยี นการสอนทเี่ ปน็ การพฒั นาสมรรถนะของครอู ยา่ งตอ่ เนอื่ ง
๓) พัฒนาระบบประเมินคุณภาพมาตรฐานท่ีสามารถวัดและประเมินผลคุณภาพ
ผู้เรียน ท้ังด้านทักษะ ความรู้ ความสามารถ และสมรรถนะตามมาตรฐานการเรียนรู้แต่ละระดับ
การศึกษา
๔) สง่ เสรมิ มาตรการสรา้ งแรงจงู ใจใหส้ ถานประกอบการขนาดกลางทม่ี ศี กั ยภาพเขา้ รว่ ม
ระบบทวิภาคีหรือสหกิจศึกษา สร้างความรู้ความเข้าใจให้กับผู้ประกอบการ ครูฝึกหรือครูพ่ีเล้ียง
ใหร้ ว่ มวางแผนการจัดการเรยี นการสอน การฝกึ ปฏบิ ัติ และการติดตามประเมินผลผู้เรยี น
๕) ขยายความรว่ มมอื ระหวา่ งสถาบนั อาชวี ศกึ ษา สถาบนั อดุ มศกึ ษา ภาคเอกชน และ
ผู้เช่ียวชาญท้ังในและต่างประเทศ พัฒนาสาขาวิชาท่ีมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านสู่ความเป็นเลิศ
การพฒั นางานวจิ ยั ไปสนู่ วตั กรรม รวมทง้ั ขยายการจดั ทำ� และการใชห้ ลกั สตู รฐานสมรรถนะใหม้ ากขนึ้
๑.๒.๓ แผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเี่ กยี่ วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานคร ซง่ึ สรปุ สาระสำ� คญั ดงั นี้
ส�ำนกั งานเลขาธกิ ารสภาการศึกษา (๒๕๖๐) ได้จดั ท�ำแผนการศึกษาแหง่ ชาตฉิ บับน้ี ซ่งึ ได้
กำ� หนด วสิ ยั ทศั น์ (Vision) ไวว้ า่ “คนไทยทกุ คนไดร้ บั การศกึ ษาและเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ อยา่ งมคี ณุ ภาพ
ดำ� รงชวี ติ อย่างเปน็ สขุ สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง และการเปลี่ยนแปลงของ
โลกศตวรรษท่ี ๒๑” โดยมีวตั ถปุ ระสงคใ์ นการจดั การศกึ ษา ๔ ประการ คือ ๑) เพื่อพัฒนาระบบ
และกระบวนการ จดั การศกึ ษาทม่ี คี ณุ ภาพและมปี ระสทิ ธภิ าพ ๒) เพอื่ พฒั นาคนไทยใหเ้ ปน็ พลเมอื งดี
มีคุณลักษณะ ทักษะและสมรรถนะที่สอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร
ไทย พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติและยุทธศาสตร์ชาติ ๓) เพื่อพัฒนาสังคมไทยให้เป็น
สังคมแห่งการเรียนรู้ และคุณธรรม จริยธรรม รู้รักสามัคคี และร่วมมือผนึกก�ำลังมุ่งสู่การพัฒนา
ประเทศอยา่ งยั่งยืน ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๔) เพื่อนำ� ประเทศไทยก้าวขา้ มกบั ดัก
ประเทศที่มรี ายได้ปานกลาง และความเหล่อื มลำ�้ ภายในประเทศลดลง โดยแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ
พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙ ไดว้ างเปา้ หมายไว้ ๒ ดา้ น คอื ๑) เปา้ หมายดา้ นผเู้ รยี น (Learner Aspirations)
และ ๒) เป้าหมายของการจัดการศึกษา (Aspirations)
แผนพัฒนาการศึกษาขัน้ พืน้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 12
แผนการศกึ ษาแหง่ ชาตไิ ดก้ ำ� หนดยทุ ธศาสตร์ ในการพฒั นาการศกึ ษาภายใต้ ๖ ยทุ ธศาสตร์
หลกั ทส่ี อดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตรช์ าติ ๒๐ ปี ไดแ้ ก่ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๑ การจดั การศกึ ษาเพอื่ ความมน่ั คง
ของสังคมและประเทศชาติ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๒ การผลติ และพัฒนาก�ำลงั คน การวิจยั และนวัตกรรรม
เพ่อื สรา้ งขดี ความสามารถในการแข่งขนั ของประเทศ ยุทธศาสตรท์ ี่ ๓ การพัฒนาศกั ยภาพคนทุก
ช่วงวัย และการสรา้ งสงั คมแหง่ การเรียนรู้ ยทุ ธศาสตร์ที่ ๔ การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และ
ความเทา่ เทยี มทางการศึกษา ยุทธศาสตรท์ ่ี ๕ การจัดการศกึ ษาเพื่อสรา้ งเสริมคุณภาพชวี ติ ท่ีเป็น
มิตรกบั ส่งิ แวดลอ้ ม และยุทธศาสตร์ที่ ๖ การพัฒนาประสิทธิภาพของระบบบริหารจัดการศึกษา
ทั้งนี้ คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซ่ึงแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙ มีความสอดคล้องกบั การศกึ ษาและเทคโนโลยี
การศกึ ษาในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั ของสำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั
กรงุ เทพมหานคร สรปุ ตามสาระสำ� คญั ดงั นี้
สาระสำ� คญั ๑ : การจัดการศกึ ษาเพื่อความม่ันคงของสงั คมและประเทศชาติ
มงุ่ เนน้ การจดั การศกึ ษาทคี่ รอบคลมุ ประเดน็ หลกั สำ� คญั ทมี่ ผี ลดา้ นความมนั่ คงแกค่ นในชาติ
จะส่งผลใหท้ กุ คนมีจติ สำ� นึก ความรู้ความสามารถ ทกั ษะ ความคิด ทศั นคตคิ วามเชอื่ คา่ นิยม และ
พฤตกิ รรมทเ่ี หมาะสม รเู้ ทา่ ทนั การเปลย่ี นแปลงของสงั คมและโลกศตวรรษที่ ๒๑ สามารถดำ� รงชวี ติ
อยูใ่ นสังคมไดอ้ ย่างสันติและสงบสุข อนั จะส่งผลใหส้ งั คมและประเทศเกิด ความม่นั คง ธ�ำรงรกั ษา
อธิปไตยและผ่านพ้นจากภัยคุกคามต่าง ๆ ได้ โดยมีการจัดกิจกรรมของสถานศึกษาขั้นพ้ืนฐานท่ี
ส่งเสริมการเรียนรู้ที่สะท้อนความรักและการธ�ำรงรักษาสถาบันหลักของชาติ และการยึดม่ันใน
การปกครองระบอบประชาธปิ ไตยอนั มพี ระมหากษตั รยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ การจดั การเรยี นการสอน/
กิจกรรม เพื่อเสริมสรา้ งความเป็นพลเมือง (Civic Education) และส่งเสริมการอย่รู ว่ มกนั ในสังคม
พหุวัฒนธรรม ซ่ึงไดม้ กี ารกำ� หนดเปา้ หมายท่ีมคี วามสอดคล้องกบั การจัดการศึกษาขน้ั พน้ื ฐานของ
กรุงเทพมหานคร ไว้ว่า “คนทุกช่วงวัยมีความรักในสถาบันหลักของชาติ และยึดม่ันการปกครอง
ระบอบประชาธปิ ไตยอนั มพี ระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข” มีการกำ� หนดตวั ช้ีวัด ดังนี้
๑) ร้อยละของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ท่ีสะท้อน
ความรกั และการธำ� รงรกั ษาสถาบนั หลกั ของชาตแิ ละการยดึ มนั่ ในการปกครองระบอบประชาธปิ ไตย
อันมพี ระมหากษตั ริย์ทรงเปน็ ประมุขเพม่ิ ข้ึน
๒) รอ้ ยละของนกั เรียนที่ผา่ นการอบรมลกู เสือ เนตรนารเี พ่มิ ขึ้น
๓) รอ้ ยละของสถานศกึ ษาทมี่ กี ารจดั การเรยี นการสอน/กจิ กรรมเพอื่ เสรมิ สรา้ งความ
เป็นพลเมอื ง (Civic Education) เพิม่ ขนึ้
๔) รอ้ ยละของสถานศกึ ษาทม่ี กี ารจดั การเรยี นการสอน/กจิ กรรมทสี่ รา้ งภมู คิ มุ้ กนั หรอื
ป้องปรามการทจุ รติ คอร์รัปชัน่ เพม่ิ ขนึ้
๕) รอ้ ยละของสถานศกึ ษาทีม่ กี ารจัดการเรยี นการสอน/กจิ กรรมเพอ่ื ส่งเสริมการอยู่
รว่ มกนั ในสงั คมพหุวฒั นธรรมเพ่ิมขน้ึ
13 แผนพัฒนาการศกึ ษาขัน้ พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระส�ำคัญ ๒ : การผลิตและพัฒนาก�ำลังคน การวิจัย และนวัตกรรรมเพื่อสร้าง
ขดี ความสามารถในการแข่งขนั ของประเทศ
มงุ่ เนน้ การผลติ และพฒั นากำ� ลงั คนเพอ่ื การผลติ กำ� ลงั คนทตี่ รงกบั ความตอ้ งการของตลาดงาน
และการพฒั นาประเทศ พฒั นาหลกั สตู รการศกึ ษาในระดบั ตา่ ง ๆ ทส่ี ามารถสรา้ งเสรมิ ทกั ษะสำ� คญั
ในศตวรรษที่ ๒๑ โดยเฉพาะด้านภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร์ และทักษะดิจิทัล และสอดคล้อง
เชอ่ื มโยงกบั กรอบคณุ วฒุ แิ หง่ ชาตแิ ละมาตรฐานอาชพี /วชิ าชพี และมงุ่ เนน้ การจดั การศกึ ษาเพอื่ พฒั นา
ศักยภาพของคนทุกช่วงวัยจึงเป็นพันธกิจส�ำคัญร่วมกันของรัฐ และทุกภาคส่วนท่ีเก่ียวข้องท้ังใน
การกำ� หนดเปา้ หมายการจดั การศกึ ษามาตรฐานการศกึ ษา การพฒั นาหลกั สตู รกระบวนการเรยี นรู้
สอ่ื แหล่งเรยี นรแู้ ละการวัดและประเมนิ ผลของผู้เรยี นในทกุ ระดับการศกึ ษาทกุ กลุ่มเป้าหมายและ
ทุกช่วงวัย ซ่ึงได้มีการก�ำหนดเป้าหมายที่มีความสอดคล้องกับการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานของ
กรุงเทพมหานคร ได้แก่ (๑) ผู้เรียนมีทักษะและคุณลักษณะพ้ืนฐานของพลเมืองไทย และทักษะ
และคุณลักษณะที่จ�ำเป็นในศตวรรษท่ี ๒๑ (๒) คนทุกช่วงวัยมีทักษะ ความรู้ความสามารถ และ
สมรรถนะตามมาตรฐาน การศึกษาและมาตรฐานวิชาชีพ และพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ไดต้ ามศักยภาพ
(๓) สถานศกึ ษาทกุ ระดบั การศกึ ษาสามารถจดั กจิ กรรม/กระบวนการเรยี นรตู้ ามหลกั สตู รไดอ้ ยา่ งมี
คณุ ภาพและมาตรฐาน (๔) แหลง่ เรียนรู้ ส่ือต�ำราเรยี น นวัตกรรม และสอ่ื การเรียนรู้ มคี ณุ ภาพและ
มาตรฐาน และประชาชนสามารถเขา้ ถงึ ไดโ้ ดยไมจ่ ำ� กดั เวลาและสถานท่ี (๕) ระบบและกลไกการวดั
การติดตามและประเมินผลมีประสิทธิภาพ (๖) ระบบการผลิตครู อาจารย์และบคุลากรทาง
การศกึ ษาไดม้ าตรฐานระดบั สากล และ (๗) ครู อาจารยแ์ ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาไดร้ บั การพฒั นา
สมรรถนะตามมาตรฐาน
สาระส�ำคัญ ๓ : การพัฒนาศักยภาพคนทกุ ช่วงวัย และการสรา้ งสงั คมแหง่ การเรียนรู้
มงุ่ เนน้ การจดั การศกึ ษาเพอื่ พฒั นาศกั ยภาพของคนทกุ ชว่ งวยั จงึ เปน็ พนั ธกจิ สำ� คญั รว่ มกนั
ของรฐั และทกุ ภาคสว่ นทเี่ กย่ี วขอ้ งทง้ั ในการกำ� หนดเปา้ หมายการจดั การศกึ ษา มาตรฐานการศกึ ษา
การพัฒนาหลักสตู รกระบวนการเรยี นรู้ สือ่ แหล่งเรยี นรู้ และการวัดและประเมินผลของผู้เรียนใน
ทุกระดับการศึกษาทุกกลุ่มเป้าหมาย และทุกช่วงวัยเพื่อสร้างและพัฒนาพลเมืองที่มีคุณภาพ
มคี วามรคู้ วามสามารถ ทกั ษะและคณุ ลกั ษณะทพี่ งึ ประสงค์ สามารถศกึ ษาเรยี นรแู้ ละพฒั นาศกั ยภาพ
ของตนจนถึงขีดสูงสุดตามความสามารถความถนัดและความสนใจเพ่ือการประกอบ อาชีพและ
การด�ำรงชีวิตอย่างเป็นสุขร่วมกับผู้อ่ืนในสังคม และการปรับปรุงระบบการผลิตและ พัฒนาครู
อาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาในทุกระดับและประเภทการศึกษาเพ่ือให้ได้ครูดี มีความรู้
ทกั ษะและความสามารถในการจดั การเรยี นการสอน และมจี ติ วญิ ญาณของความเปน็ ครู เขา้ สรู่ ะบบ
การศึกษาของประเทศในการพัฒนาผู้เรียนให้บรรลุขีดสูงสุดของศักยภาพของแต่ละบุคคลต่อไป
ซง่ึ ไดม้ กี ารกำ� หนดเปา้ หมายทม่ี คี วามสอดคลอ้ งกบั การจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร
ได้แก่ (๑) ผู้เรียนมีทักษะและคุณลักษณะพื้นฐานของพลเมืองไทย และทักษะและคุณลักษณะที่
จำ� เปน็ ในศตวรรษที่ ๒๑ (๒) คนทกุ ชว่ งวยั มที กั ษะ ความรคู้ วามสามารถ และสมรรถนะตามมาตรฐาน
การศกึ ษาและมาตรฐานวชิ าชพี และพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ไดต้ ามศกั ยภาพ (๓) สถานศกึ ษาทกุ ระดบั
แผนพัฒนาการศึกษาข้ันพืน้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 14
การศึกษาสามารถจัดกิจกรรม/กระบวนการเรียนรู้ตาม หลักสูตรได้อย่างมีคุณภาพและมาตรฐาน
(๔) แหลง่ เรยี นรู้ สอ่ื ตำ� ราเรยี น นวตั กรรม และสอ่ื การเรยี นรู้ มคี ณุ ภาพและ มาตรฐาน และประชาชน
สามารถเขา้ ถงึ ไดโ้ ดยไมจ่ ำ� กดั เวลาและสถานที่ (๕) ระบบและกลไกการวดั การตดิ ตามและประเมนิ ผล
มปี ระสทิ ธภิ าพ (๖) ระบบการผลติ ครู อาจารยแ์ ละบคลุ ากรทางการศกึ ษา ไดม้ าตรฐานระดบั สากล
และ (๗) ครู อาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาได้รบั การพัฒนาสมรรถนะตามมาตรฐาน
สาระส�ำคญั ๔ : การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทยี มทางการศกึ ษา
มุ่งเน้นการลดความแตกต่างด้านคณุภาพและมาตรฐานของสถานศึกษาการส่งเสริมการ
มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาของทุกภาคส่วนการส่งเสริมการใช้ประโยชน์ของเทคโนโลยีดิจิทัล
เพ่ือการศึกษารวมท้ังการมีระบบข้อมูลและสารสนเทศที่มีความถูกต้องสมบูรณ์และเป็นปัจจุบัน
สามารถบูรณาการเช่ือมโยงกับระบบฐานข้อมูลของกระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ ท่ีครอบคลุม
ด้านสาธารณสุขสังคมภูมิสารสนเทศ และด้านการศึกษา โดยมีการจัดการศึกษาท่ีมีคุณภาพและ
ครอบคลุมท่ัวถึงคนทุกช่วงวัยทุกกลุ่มเป้าหมายสามารถดูแลและพัฒนาศักยภาพคนทุกคนอย่าง
รอบดา้ นกระจายโอกาสและความเสมอภาคในการรบั บรกิ ารการศกึ ษาและเรยี นรทู้ มี่ คี ณุ ภาพตลอด
ชวี ิตโดยไม่จำ� กดั รูปแบบเวลา และสถานที่ อนั จะนำ� ไปสกู่ ารลดความเหลอ่ื มล�ำ้ ทางการศึกษา และ
การพัฒนาคนให้มีทักษะ คุณลักษณะ และสมรรถนะตามกรอบทิศทางและเป้าหมายการพัฒนา
ประเทศ ซ่ึงได้มีการก�ำหนดเป้าหมายท่ีมีความสอดคล้องกับการจัดการศึกษาขั้นพ้ืนฐานของ
กรงุ เทพมหานคร ได้แก่ (๑) ผู้เรยี นทุกคนได้รับโอกาสและความเสมอภาคในการเขา้ ถึงการศกึ ษาที่
มคี ณุ ภาพ (๒) การเพมิ่ โอกาสทางการศกึ ษาผา่ นเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เพอื่ การศกึ ษาสำ� หรบั คน ทกุ ชว่ งวยั
และ (๓) ระบบขอ้ มลู รายบคุ คลและสารสนเทศทางการศึกษาทค่ี รอบคลมุ ถูกต้องเป็นปัจจบุ นั เพือ่
การวางแผน การบริหารจัดการศกึ ษา การติดตาม ประเมนิ และรายงานผล
สาระสำ� คัญ ๕ : การจดั การศกึ ษาเพ่ือสร้างเสรมิ คุณภาพชวี ติ ทเี่ ป็นมติ รกับสง่ิ แวดลอ้ ม
มุ่งเน้นในการสร้างคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และการสร้างเสริมคุณธรรม
จรยิ ธรรมจ�ำเปน็ อยา่ งย่ิงท่ีภาคการศกึ ษาตอ้ งเขา้ มามีบทบาทส�ำคญั ในการใหค้ วามรู้ ทักษะ สรา้ ง
ทศั นคตแิ ละความตระหนกั แกผ่ เู้ รยี นและคนทกุ ชว่ งวยั ในเรอ่ื งความสำ� คญั ของการพฒั นาและเตบิ โต
ในสังคมท่ีรับผิดชอบต่อส่ิงแวดล้อมสามารถปรับตัวในโลกที่มีการเปล่ียนแปลงทางธรรมชาติอย่าง
รวดเร็วและรุนแรง มีคุณธรรมจริยธรรมและรับผิดชอบในการกระท�ำของตนและน้อมน�ำแนวคิด
ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งสกู่ ารปฏบิ ตั ิ ในการดำ� เนนิ ชวี ติ พรอ้ มทง้ั เสรมิ สรา้ งศกั ยภาพ
ของบุคลากรด้านการวิจัยและพฒั นานวตั กรรมและเทคโนโลยีท่ีสามารถปรับตัวไดใ้ นสภาพอากาศ
ทเ่ี ปลย่ี นแปลงและการเตบิ โตบนคณุ ภาพชวี ติ ทเี่ ปน็ มติ รกบั สงิ่ แวดลอ้ มซงึ่ ไดม้ กี ารกำ� หนดเปา้ หมาย
ท่ีมีความสอดคล้องกับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร ได้แก่ (๑) คนทุกช่วงวัย
มีจิตส�ำนึกรักษ์ส่ิงแวดล้อม มีคุณธรรม จริยธรรม และน�ำแนวคิดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งสกู่ ารปฏบิ ตั ิ (๒) หลกั สตู ร แหลง่ เรยี นรู้ และสอ่ื การเรยี นรู้ ทส่ี ง่ เสรมิ คณุ ภาพชวี ติ ทเี่ ปน็ มติ ร
กับสิ่งแวดล้อม คุณธรรม จริยธรรม และการน�ำแนวคิดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่
การปฏบิ ตั ิ และ (๓) การวิจัยเพ่ือพัฒนาองคค์ วามรแู้ ละนวตั กรรมดา้ นการสร้างเสรมิ คณุ ภาพชวี ิต
ท่ีเป็นมติ รกับสิ่งแวดล้อม
15 แผนพฒั นาการศึกษาขน้ั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระส�ำคัญ ๖ : การพฒั นาประสทิ ธภิ าพของระบบบริหารจัดการศกึ ษา
มุ่งเน้นการปรับปรุงและพัฒนาระบบและรูปแบบการบริหารจัดการศึกษาที่เป็นอิสระ
คล่องตัวในการบริหารจัดการด้วยความรับผิดชอบและตรวจสอบได้ตามหลักธรรมาภิบาล เพ่ือให้
รัฐสามารถบริหารจัดการและใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลส่งผลต่อคุณภาพ
มาตรฐานการศึกษาท่ีจัดให้กับผู้เรียนทุกระดับและประเภทการศึกษา มีการส่งเสริมการสร้าง
เครือข่ายความร่วมมือของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับการจัดการศึกษา มีการส่งเสริมการมีส่วนร่วมใน
การบริหารจดั การศึกษาและความรับผิดชอบร่วมกัน มีการพัฒนาระบบประกันคุณภาพการศึกษา
และการส่งเสริมประสิทธิภาพการด�ำเนินงานของสถานศึกษาและสถาบันการศึกษา ก�ำหนดให้
สถานศึกษาจัดการศึกษาที่มีคุณภาพมาตรฐานที่แสดงความรับผิดรับชอบต่อผู้เรียน
(Accountability) และตอบสนองความต้องการของตลาดงานและการพัฒนาประเทศโดยผ่าน
เครอื่ งมอื ทางการเงนิ ทห่ี ลากหลายในการสง่ เสรมิ และกำ� กบั ตดิ ตามการดำ� เนนิ งานของสถานศกึ ษา
และการผลติ และพฒั นากำ� ลงั คนของประเทศ มกี ารกำ� หนดใหท้ กุ ภาคสว่ นของสงั คมเขา้ มามสี ว่ นรว่ ม
จดั และสนับสนุนทรัพยากรเพ่ือการศกึ ษาตามหลักประโยชน์ท่ไี ดร้ บั (Benefit principle) ภายใต้
การกำ� กบั ดูแลของรัฐอยา่ งท่วั ถงึ และเป็นธรรม และกำ� หนดให้ครู อาจารย์ และบุคลากรทางการ
ศกึ ษาสามารถปฏบิ ตั งิ านไดต้ รงกบั ความรคู้ วามสามารถมคี วามกา้ วหนา้ ในวชิ าชพี ซงึ่ ไดม้ กี ารกำ� หนด
เป้าหมายท่ีมีความสอดคล้องกับการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร ได้แก่
(๑) โครงสร้าง บทบาท และระบบการบรหิ ารจัดการศึกษา มีความคลอ่ งตวั ชัดเจน และสามารถ
ตรวจสอบได้ (๒) ระบบการบริหารจัดการศึกษามีประสิทธิภาพและประสิทธิผลส่งผลต่อคุณภาพ
และมาตรฐานการศึกษา (๓) ทุกภาคส่วนของสังคมมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาที่ตอบสนอง
ความต้องการของประชาชนและพื้นท่ี และ (๔) ระบบบริหารงานบุคคลของครู อาจารย์ และ
บุคลากรทางการศึกษามีความเป็นธรรม สร้างขวัญก�ำลังใจ และส่งเสริมให้ปฏิบัติงานได้อย่าง
เตม็ ตามศกั ยภาพ
แผนพฒั นาการศึกษาข้นั พนื้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 16
๑.๒.๔ แผนพัฒนากรงุ เทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ - ๒๕๗๕)
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเี่ กย่ี วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร ซง่ึ สรปุ สาระสำ� คญั
ดงั นี้
การจัดท�ำแผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี เป็นการจัดท�ำแผนวิสัยทัศน์ ของ
ประชาชนเพอ่ื การพฒั นากรงุ เทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปไี ปสกู่ ารปฏบิ ตั ใิ หเ้ กดิ ผลเปน็ รปู ธรรม สามารถ
น�ำพากรุงเทพมหานครให้เจริญเติบโต ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงสู่ประชาคมอาเซียน (ASEAN
Community) และท่ามกลางกระแส การเปล่ียนแปลงของบริบทแวดล้อมในด้านต่าง ๆ ของ
กรงุ เทพมหานครสกู่ ารเปน็ มหานครแหง่ เอเชยี ในปี พ.ศ. ๒๕๗๕ ประกอบดว้ ย ๗ ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์
ไดแ้ ก่ ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ ที่ ๑ มหานครปลอดภยั ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๒ มหานครสเี ขยี ว สะดวก
สบาย ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๓ มหานครสำ� หรบั ทกุ คน ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๔ มหานครกะทดั รดั
ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๕ มหานครประชาธปิ ไตย ประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๖ มหานครแหง่ เศรษฐกจิ
และการเรยี นรู้ และประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๗ การบรหิ ารจดั การ (สำ� นกั ยทุ ธศาสตรแ์ ละประเมนิ ผล
กรงุ เทพมหานคร, ๒๕๖๒)
ทั้งนี้ คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญท่ีเก่ียวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซง่ึ แผนพฒั นากรงุ เทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ - ๒๕๗๕) มคี วามสอดคลอ้ งกบั การศกึ ษา
และเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างสำ� คญั ของส�ำนกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและ
โรงเรียนในสงั กดั กรุงเทพมหานคร ดงั นี้
สาระส�ำคญั ๑ : ประเดน็ ยุทธศาสตรท์ ี่ ๓ มหานครสำ� หรับทุกคน
ประเดน็ ยทุ ธศาสตรย์ อ่ ย : ๓.๓ การศกึ ษาสำ� หรบั ทกุ คน โดยมเี ปา้ หมายภายในปี พ.ศ. ๒๕๗๕
พลเมืองกรงุ เทพฯ จะมจี ำ� นวนเขตพ้นื ท่ี มีโรงเรยี นสังกัดกรุงเทพมหานคร จัดการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน
ครอบคลมุ ทกุ ระดับช้ัน และมกี ารใช้หลักสูตรทอ้ งถน่ิ กรุงเทพมหานคร และมีโครงการส�ำคัญ ได้แก่
๑) จดั ต้ังห้องสมุดชุมชนในพืน้ ที่ กทม.
๒) พฒั นา/จัดตง้ั แหลง่ เรียนรูต้ ามอัธยาศัยในพื้นที่ กทม.
๓) ส่งเสริมการจัดท�ำแผนการเรียนร้รู ายบคุ คล (IEP) ของนกั เรียนท่มี คี วามต้องการ
พเิ ศษแตล่ ะประเภท
๔) อบรมใหค้ วามรแู้ ก่ครดู ้านการจดั การศกึ ษาสำ� หรับเดก็ ท่มี ีความต้องการพิเศษ
๕) จดั โครงการฝึกอบรม Coaching and Mentoring แก่ บคุ ลากรครูเพ่อื พัฒนา
ศกั ยภาพดา้ นการจัดการเรยี นการสอนอย่างมปี ระสทิ ธิภาพทุก ๑ ปี
๖) พัฒนาห้องเรียนและห้องสมดุ ในโรงเรียนด้วยเทคโนโลยสี ารสนเทศ
๗) ให้ทนุ การศกึ ษานกั เรยี นที่เรียนดอี ย่างต่อเนื่อง
๘) หลกั สตู รหลังเลิกเรยี นสำ� หรับนกั เรยี นทมี่ ผี ลการเรียนตำ่�
๙) พฒั นาทักษะกระบวนการคดิ วเิ คราะหแ์ ละการแก้ปญั หาให้กบั นกั เรยี น
17 แผนพัฒนาการศกึ ษาข้ันพ้นื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระส�ำคญั ๒ : ประเดน็ ยุทธศาสตรท์ ี่ ๗ การบริหารจดั การ
ประเด็นยุทธศาสตร์ย่อย : ๗.๕ เทคโนโลยสี ารสนเทศ โดยมเี ปา้ หมายในปี พ.ศ. ๒๕๗๕
กรุงเทพมหานครมีระบบสารสนเทศเพ่ือให้บริการท่ีทันสมัยและถูกต้องแก่ประชาชน เพ่ิมความ
สะดวกในการตดิ ต่อแกป่ ระชาชน และลดขน้ั ตอนในการตดิ ต่อประสานงาน และมีโครงการสำ� คญั
ได้แก่
๑) โครงการพัฒนาระบบคลังขอ้ มูลกรงุ เทพมหานคร
๒) โครงการพัฒนาระบบสารสนเทศสนับสนนุ ผู้บรหิ าร
๓) โครงการพัฒนาระบบโครงข่ายไร้สาย
๔) โครงการพฒั นาระบบ BMA Private Cloud Computing
๕) โครงการ One Smart Card System for Every Service
๑.๒.๕ แผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สารกรงุ เทพมหานคร ระยะ ๕ ปี
(พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕)
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเี่ กยี่ วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร (สำ� นกั ยทุ ธศาสตร์
และประเมนิ ผลกรุงเทพมหานคร, ๒๕๖๒) ซ่งึ สรปุ สาระส�ำคญั ดงั นี้
การพัฒนาแผนแม่บทเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสื่อสารกรุงเทพมหานคร ระยะ ๕ ปี
(พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕) ก�ำหนดทิศทาง และแผนการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและ
การสอื่ สารทต่ี อบสนองตอ่ ยทุ ธศาสตรแ์ ละพนั ธกจิ ของหนว่ ยงาน แผนแมบ่ ทเทคโนโลยสี ารสนเทศ
และการสอื่ สาร เปน็ การพจิ ารณาถงึ ภาพรวมและรายละเอยี ดการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศและการ
สอื่ สารของหนว่ ยงานอยา่ งถถี่ ว้ นถงึ ประโยชนแ์ ละการนำ� มาใชง้ านจรงิ ในการปรบั ปรงุ ประสทิ ธภิ าพ
การดำ� เนนิ งาน และการเพม่ิ คณุ ภาพการบรกิ ารใหแ้ กป่ ระชาชนอยา่ งโปรง่ ใสตามหลกั ธรรมาภบิ าล
โดยมี วิสยั ทศั น์ “Smart BMA กรงุ เทพฯ เปน็ มหานครอจั ฉรยิ ะ สนับสนุนประชาชน สู่พลเมือง
ดจิ ทิ ลั ” แผนแมบ่ ทเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอื่ สารของกรงุ เทพมหานครมี ๗ ยทุ ธศาสตร์ ไดแ้ ก่
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๑ พฒั นาทกั ษะดา้ นดจิ ทิ ลั และทศั นคตขิ องบคุ ลากรและประชาชน (Human Capital)
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๒ การก�ำหนดมาตรฐานเทคโนโลยดี ิจทิ ัลเพ่อื การบริหารจัดการ (Digital Standard)
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๓ พฒั นาโครงสรา้ งพนื้ ฐานเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ใหส้ ามารถรองรบั การมงุ่ สมู่ หานครดจิ ทิ ลั
(Agile and Responsive Infrastructure) ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๔ การสรา้ งบรกิ ารทบ่ี รู ณาการกระบวนการ
ทางธุรกิจให้มีประสิทธิภาพมากข้ึน (Business Process As a Services) ยุทธศาสตร์ที่ ๕
การปรบั เปลย่ี นองคก์ ารเพอื่ ตอบสนองนโยบายอยา่ งทนั ทว่ งที (Digital Organization) ยทุ ธศาสตร์
ท่ี ๖ พัฒนานวัตกรรมเชิงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม (Innovation for Digital Economy)
และยุทธศาสตรท์ ่ี ๗ สร้างกลไกการบริหารการขบั เคลอ่ื นอย่างโปร่งใสและมีธรรมาภบิ าล (Digital
Entrepreneur)
แผนพัฒนาการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 18
ทงั้ น้ี คณะผจู้ ดั ทำ� ไดส้ รปุ สาระสำ� คญั ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การศกึ ษาและเทคโนโลยกี ารศกึ ษา ซงึ่ แผนแมบ่ ท
เทคโนโลยีสารสนเทศและการสือ่ สารกรุงเทพมหานคร ระยะ ๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕) มีความ
สอดคลอ้ งกบั การศกึ ษาและเทคโนโลยกี ารศกึ ษาในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั ของสำ� นกั การศกึ ษา
และโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร สรุปตามสาระส�ำคัญดงั นี้
สาระส�ำคญั ๑ การพฒั นาทักษะดา้ นดจิ ิทลั และทศั นคตขิ องบคุ ลากรและประชาชน
มงุ่ เนน้ การสรา้ งและพฒั นาบคุ ลากรกรงุ เทพมหานครใหม้ ี ความสามารถในการเขา้ ใจดจิ ทิ ลั
(Digital Literacy) การพัฒนาทกั ษะดิจิทัล (Digital Skills Set) ความสามารถในการสร้างสรรค์
และการใช้เทคโนโลยี ดิจิทัลอย่างชาญฉลาดในการปฏิบัติราชการ รวมถึงการบริหารและพัฒนา
งานทรพั ยากรบคุ คลของกรงุ เทพมหานครใหม้ มี าตรฐานและระบบเดยี วกนั ทกุ หนว่ ยงานภายใตก้ าร
ทำ� งานของกรงุ เทพมหานคร และสำ� หรบั ประชาชนชาวกรงุ เทพมหานคร ตอ้ งมงุ่ เนน้ การเขา้ ใจดจิ ทิ ลั
(Digital Literacy) เพื่อไมต่ กเปน็ เคร่ืองมือของขา่ วสารที่ผดิ พลาด และสมรรถนะการเข้าใจดจิ ิทลั
โดยร่วมมือกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมหรือหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง เนื่องจาก
ทรพั ยากรมนษุ ยเ์ ปน็ ปจั จยั ขบั เคลอ่ื นสำ� คญั สำ� หรบั กรงุ เทพมหานครและประเทศไทยมงุ่ สจู่ ดุ หมาย
การเปน็ เมอื งอจั ฉรยิ ะและ ประเทศไทย ๔.๐ โดยมกี ลยทุ ธใ์ นการขบั เคลอื่ น ไดแ้ ก่ ๑) สง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ
การพฒั นาการเขา้ ใจดา้ นดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) ของบคุ ลากรและประชาชนชาวกรงุ เทพมหานคร
ผา่ นส่ือการเรียนรู้ และ ๒) ส่งเสรมิ ให้เกดิ การพัฒนาศักยภาพดา้ นทักษะ (Digital Skill) และความ
เชี่ยวชาญพิเศษ (Specific Skill) เทคโนโลยดี จิ ิทลั ของบคุ ลากรผา่ นสื่อการเรยี นรู้
สาระส�ำคัญ ๒ การกำ� หนดมาตรฐานเทคโนโลยีดจิ ทิ ัลเพ่อื การบรหิ ารจัดการ
มุ่งเน้นการก�ำหนดมาตรฐานเทคโนโลยีดิจิทัล ต้ังแต่แนวทางการก�ำหนดรูปแบบข้อมูล
แนวทางการเชื่อมโยงข้อมูล แนวทางการให้บริการ แนวทางการพัฒนาระบบ แนวทางการรักษา
ความมน่ั คงปลอดภยั ไปจนถงึ การแนวทางการดำ� เนนิ งาน เพอื่ ใหท้ กุ หนว่ ยงานของกรงุ เทพมหานคร
มีแนวทางในการบูรณาการท้ังหน่วยงานภายในและภายนอกให้เป็นรูปแบบเดียวกัน นอกจากน้ี
กำ� หนดมาตรฐานดา้ นเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั ยงั กอ่ ใหเ้ กดิ การเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการใชบ้ รกิ ารทางเทคโนโลยี
รว่ มกนั (Share Services) การประหยดั ตอ่ ขนาด (Economies of Scale) ในภาพรวม และนำ� ไปสู่
การใหบ้ รกิ ารกรงุ เทพมหานครแบบครบวงจร ณ จดุ เดยี ว (One-stop Service) ทส่ี ามารถตอบโจทย์
ด้านการอำ� นวยความสะดวกดา้ นการบริการแก่ประชาชนได้ดยี ง่ิ ขนึ้ โดยก�ำหนด ๒ กลยุทธ์ ได้แก่
(๑) การกาหนดมาตรฐานด้านข้อมูล การเชื่อมโยงข้อมูล การพัฒนาระบบ ความมั่นคงปลอดภัย
เพ่อื ใชใ้ นการบรู ณาการระบบสารสนเทศ และ (๒) มีนโยบายการปฏิบตั ิงานดา้ นเทคโนโลยดี จิ ิทัล
(Digital Guideline)
19 แผนพฒั นาการศึกษาข้ันพนื้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระส�ำคัญ ๓ พัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐานเทคโนโลยีดิจิทัลให้สามารถรองรับการมุ่งสู่
มหานครดจิ ทิ ัล
มงุ่ เนน้ เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพใหก้ บั โครงสรา้ งพนื้ ฐานดา้ นเทคโนโลยี ดจิ ทิ ลั ของกรงุ เทพมหานคร
และหนว่ ยงานสังกดั กรงุ เทพมหานคร โดยโครงสรา้ งพื้นฐานเทคโนโลยี ดิจทิ ลั หลกั ประกอบด้วย
ศูนยส์ �ำรองข้อมลู และกู้คนื ระบบ (DR Site) ศนู ย์ขอ้ มูลกลาง (Data Center) ระบบเครอื ขา่ ยทั้ง
ในส่วนของเครือข่ายหลัก เครือข่ายภายในและเครือข่ายไร้สาย (Backbone, LAN and Wi-Fi
Network) ระบบบริหารจัดการอปุ กรณค์ อมพิวเตอร์ (Desktop and IT Asset Management)
ระบบบรหิ ารจดั การการใชร้ ะบบ (Single Sign-On) ให้สามารถรองรบั ความตอ้ งการ ใชง้ านของ
บุคลากรกรุงเทพมหานครได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงความปลอดภัยโดยใช้เทคโนโลยีชีวภาพ
ในการพิสูจนต์ วั ตน (Biometric Identification) ในการปฏบิ ัติงานของบุคลากรและการให้บริการ
อเิ ลก็ ทรอนกิ สข์ องกรงุ เทพมหานคร และหนว่ ยงานสงั กดั กรงุ เทพมหานครเพอ่ื รองรบั ความตอ้ งการ
ใช้งานของประชาชน โดยก�ำหนด ๒ กลยุทธ์ ได้แก่ (๑) กรุงเทพมหานครมีการยกระดับระบบ
เครือข่ายหลัก เครือข่ายภายใน และเครือข่ายไร้สาย มี โครงสร้างพื้นฐานที่มีการบูรณาการและ
เชอ่ื มโยงครอบคลมุ ทกุ สว่ นราชการตามมาตรการการรกั ษาความมนั่ คงปลอดภยั และ (๒) โครงสรา้ ง
พ้ืนฐานเทคโนโลยีดิจิทัลและโครงข่ายมีความสามารถในการรองรับอุปกรณ์ท่ีหลากหลายและ
การบรกิ ารอเิ ลก็ ทรอนิกสข์ องกรงุ เทพมหานคร
สาระสำ� คัญ ๔ การสร้างบริการทีบ่ รู ณาการกระบวนการให้มปี ระสทิ ธิภาพมากขนึ้
มุ่งเน้นการสร้างและพัฒนาบริการเพ่ือประชาชน โดยการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการ
ปฏบิ ตั งิ านและการบรหิ ารจดั การกระบวนการ ซงึ่ เปน็ การปรบั ปรงุ การทำ� งานของกรงุ เทพมหานคร
ในลักษณะ “ไซโล (Silo)” ท่ีหน่วยงานในสังกัดกรุงเทพมหานครมีการท�ำงานในลักษณะเดียวกัน
แต่แยกส่วน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาและปรับปรุงโดยการใช้หลักการ แนวคิด แนวปฏิบัติด้าน
การพัฒนาอย่างย่ังยืน และบูรณาการให้อยู่ในมุมมองหนึ่งเดียวของกรุงเทพมหานคร โดยทุก
หน่วยงานมีกรอบแนวทางการพัฒนาที่ชัดเจน และปรับปรุงกระบวนการทางานให้สามารถใช้
เทคโนโลยีดิจิทัลในกระบวนการท�ำงาน ๓ กลุ่มหลัก ได้แก่ กระบวนการท�ำงานด้านการบริหาร
จดั การภายใน กระบวนการทำ� งานดา้ นบรกิ ารประชาชน และกระบวนการทำ� งานสนบั สนนุ ภารกจิ
หลกั ของหน่วยงาน โดยการนำ� นวัตกรรมด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและขอ้ มลู ทมี่ ีการบูรณาการมาเปน็
เคร่ืองมือในการขับเคลื่อนให้เกิดการสร้างการเปล่ียนแปลงในการบริการประชาชน โดยก�ำหนด
๒ กลยุทธ์ ได้แก่ (๑) ปรับปรุงกระบวนการปฏิบัติงาน (Business Process Improvement)
และการบรหิ ารจดั การกระบวนงาน (Business Process Management) สนบั สนนุ ภารกจิ หลกั ใน
รปู แบบเดยี วกนั และ (๒) สง่ เสรมิ การนำ� เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เพอ่ื การบรหิ ารจดั การ การวางแผนกลยทุ ธ์
และการตดั สนิ ใจของผบู้ ริหาร ใหม้ ีมาตรฐานการดำ� เนินงานเป็นหนึ่งเดยี ว
แผนพัฒนาการศึกษาขนั้ พื้นฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 20
สาระส�ำคัญ ๕ การปรับเปล่ยี นองค์การเพื่อตอบสนองนโยบายอยา่ งทันทว่ งที
มงุ่ เนน้ การเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพองคก์ าร เพอื่ ความพรอ้ มตอ่ การปรบั เปลย่ี นปจั จยั สง่ิ แวดลอ้ ม
อย่างต่อเน่ืองให้เหมาะสมและทันท่วงทีต่อการเปล่ียนแปลง ปัจจุบันวิวัฒนาการของเทคโนโลยี
ดิจิทัล มีการพัฒนาอย่างต่อเน่ืองและรวดเร็ว พร้อมสร้างความเข้มแข็งให้กับองค์การอย่างเป็น
ระบบและเปน็ รปู ธรรมมากขน้ึ ดงั นนั้ องคก์ ารจำ� เปน็ ตอ้ งปรบั เปลยี่ นเพอ่ื พลกิ การทำ� งานสยู่ คุ ดจิ ทิ ลั
(Digital Transformation) มาเป็นหัวใจหลักในแผนกลยทุ ธ์ขององค์การ ถอื เป็นการกา้ วสโู่ ลกยคุ
โมบายลแ์ ละคลาวด์ โดยมขี อ้ มลู เปน็ รากฐานสำ� คญั ในการสรา้ งความสำ� เรจ็ หรอื ขอ้ มลู เปรยี บเสมอื น
สง่ิ มคี า่ สาหรบั เศรษฐกจิ ยคุ ใหม่ ทงั้ นก้ี รงุ เทพมหานครสามารถสรา้ งวฒั นธรรมขอ้ มลู (Data Culture)
เพอ่ื เปน็ การเปลย่ี นแปลงวฒั นธรรมหรอื รปู แบบการทำ� งานจนกลายเปน็ การเปลย่ี นแปลงวฒั นธรรม
องคก์ าร (Culture Change) โดยกำ� หนด ๒ กลยทุ ธ์ ไดแ้ ก่ (๑) ส่งเสรมิ และทบทวนการออกแบบ
สถาปัตยกรรมองค์การ (Enterprise Architecture) และ (๒) ส่งเสรมิ การปรบั เปล่ยี นส่อู งค์การ
ดิจทิ ลั (Digital Transformation)
สาระส�ำคญั ๖ พัฒนานวตั กรรมเชิงดจิ ทิ ลั เพอ่ื เศรษฐกิจและสงั คม
มุ่งเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพของประชาชนและสังคมเมือง โดยการน�ำนวัตกรรมการ
เปล่ียนแปลงทางความคิด กระบวนการ เทคโนโลยี ซ่ึงกรุงเทพมหานครช่วยขับเคลื่อนกลไกการ
ผลักดันสังคม เพ่ือให้เกิดการเปล่ียนแปลงในประชาชนชาวกรุงเทพมหานคร และสังคมเมืองทาง
ที่ดีข้ึน ซ่ึงยุทธศาสตร์นี้เป็นวิกฤติ ส�ำคัญที่จะเป็นการวัดความเจริญเติบโตของกรุงเทพมหานคร
เนอ่ื งจากถา้ ไมม่ นี วตั กรรมในยทุ ธศาสตรน์ ้ี ผลติ ภณั ฑก์ ไ็ มเ่ กดิ คณุ คา่ ในการพฒั นาสนิ คา้ และบรกิ าร
เชน่ กระบวนการท�ำงานเดิมไมถ่ ูกปรับเปลยี่ นให้ตอบสนองตามความต้องการของธุรกรรมเพื่อการ
ได้เปรียบในการแขง่ ขันของประชาชน สดุ ทา้ ยก็จะไม่สมั ฤทธ์ิผลต่อนโยบาย และถ้าการตอบสนอง
ของเมอื งอจั ฉรยิ ะมแี ตก่ ารนำ� เขา้ เทคโนโลยจี ากตา่ งประเทศเพยี งอยา่ งเดยี ว โดยกำ� หนด ๓ กลยทุ ธ์
ได้แก่ (๑) เว็บไซต์ของกรุงเทพมหานครต้องมีเพียงหน่ึงเดียว โดยไม่สนับสนุนให้ทุกหน่วยงานมี
เวบ็ ไซต์ เป็นของตนเอง (๒) พฒั นานวัตกรรม กระบวนการ ผลิตภณั ฑ์ เทคโนโลยีดจิ ทิ ลั เพอ่ื การ
บรกิ ารประชาชนและสงั คม และ (๓) ยกระดบั คณุ ภาพชวี ติ และสงั คมของชาวกรงุ เทพดว้ ยเทคโนโลยี
ดิจทิ ัล
21 แผนพัฒนาการศึกษาข้นั พืน้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระสำ� คัญ ๗ สร้างกลไกการบริหารการขบั เคลือ่ นอยา่ งโปรง่ ใสและมธี รรมาภิบาล
มุ่งเน้นการสร้างกลไกการบริหารขับเคล่ือนโดยน�ำเทคโนโลยีดิจิทัล มาช่วยการบริหาร
จัดการภายในองค์การให้เกิดความโปร่งใสและมีธรรมมาภิบาล เน่ืองจากกรุงเทพมหานครมีข้อ
จ�ำกัดในการลงทุนเพ่ือป้องกันการลงทุนซ้�ำซ้อนและให้ประชาชนสามารถได้รับบริการสาธารณะ
อย่างต่อเน่ืองและท่ัวถึงด้วยประสิทธิภาพสูงสุด ดังน้ันกรุงเทพมหานครสามารถพ่ึงพาการร่วม
ลงทนุ ระหวา่ งภาครฐั และภาคเอกชน (Public-Private Partnership: PPP) และเพอื่ การบรหิ ารทม่ี ี
ประสทิ ธภิ าพตอ้ งคำ� นงึ ถงึ หลกั การกระจายการบรหิ ารจดั การภายในโครงสรา้ งของกรงุ เทพมหานคร
ท่ีเป็นแบบแผนเดียวกัน รวมถึงสามารถออกแบบรายได้และงบประมาณท่ีกรุงเทพมหานครพึง
ได้รบั พร้อมทง้ั เปดิ เผยและเผยแพรข่ ้อมูลขา่ วสารสู่สาธารณชนแบบเชงิ รุก (Proactive PR) อยา่ ง
ถกู ตอ้ งและรวดเรว็ ทนั สมยั ตอ่ สถานการณป์ จั จบุ นั ซงึ่ อยใู่ นบรบิ ทของความโปรง่ ใสและธรรมาภบิ าล
(Good Governance) โดยกำ� หนด ๒ กลยทุ ธ์ ไดแ้ ก่ (๑) การบรู ณาการการใชข้ อ้ มลู และการเปดิ เผย
ข้อมูลขา่ วสารเพ่ือความโปร่งใส พร้อมให้ประชาชนผู้มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการและยกระดับ
การพฒั นาของการบริการภาครัฐ (E-Government) อย่างต่อเนื่องและปลอดภัย และ (๒) สง่ เสริม
กลไกการบรหิ ารองค์การและเทคโนโลยีดจิ ิทัล (Digital Entrepreneur)
๑.๒.๖ รายงานผลการศึกษา ทบทวน และปรับตัวชี้วัดระดับเมือง ตามแผนพัฒนา
กรงุ เทพมหานครระยะ ๒๐ ปี
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเี่ กย่ี วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐานของกรงุ เทพมหานคร ซง่ึ ภายใตก้ ารจดั ทำ�
แผนพฒั นากรุงเทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ – ๒๕๗๕) ไดก้ �ำหนดเป้าหมาย/ทศิ ทางใน
การพฒั นาจำ� นวน ๗ ยทุ ธศาสตร์ โดยมงุ่ เปา้ ไปสกู่ ารเปน็ “มหานครแหง่ เอเชยี ” ซง่ึ กรงุ เทพมหานคร
ด�ำเนินการแบ่งช่วงการทบทวน ประเมินแผนทุก ๔ ปี ปัจจุบันการด�ำเนินการดังกล่าวอยู่ในช่วง
แผนพฒั นากรงุ เทพมหานคร ระยะ ๒๐ ปี ระยะที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕) (สำ� นกั งานศูนย์วิจยั
และให้ค�ำปรึกษาแห่งมหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร,์ ๒๕๖๒)
ท้ังนี้ คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญท่ีเก่ียวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซงึ่ รายงานผลการศกึ ษาทบทวนและปรบั ตวั ชว้ี ดั ระดบั เมอื งตามแผนพฒั นากรงุ เทพมหานครระยะ๒๐ปี
มีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของส�ำนัก
การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั กรงุ เทพมหานคร ใน ๒ ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ ไดแ้ ก่
๑) ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๓ มหานครสำ� หรับทุกคน ในประเด็นยทุ ธศาสตร์ยอ่ ย ๓.๓
การศึกษาส�ำหรับทุกคน พบว่า มีการปรับแก้ ไขเป้าประสงค์ กลยุทธ์ และปรับค่าเป้าหมายของ
ตัวช้ีวัด ให้มีความสอดคล้องต่อยุทธศาสตร์ด้านการศึกษาในระดับประเทศ รวมถึงจ�ำแนก
เปา้ ประสงคใ์ ห้มคี วามสอดคล้องตอ่ กลุ่มเปา้ หมายอยา่ งชัดเจนมากข้ึน เชน่ นักเรยี น เด็กที่มีความ
ต้องการจ�ำเป็น ครู การบริหารสถานศึกษา เป็นต้น เพ่ือให้การปฏิบัติงานของหน่วยงานหลักท่ี
รบั ผิดชอบท้ัง ๓ หนว่ ยงาน สามารถขับเคล่อื นประเดน็ ยทุ ธศาสตรใ์ ห้บรรลุผลสมั ฤทธ์ไิ ด้
แผนพฒั นาการศึกษาขั้นพน้ื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 22
๒) ประเด็นยุทธศาสตร์ท่ี ๗ การบริหารจัดการ ในประเด็นยุทธศาสตร์ย่อย ๗.๕
เทคโนโลยีสารสนเทศ พบว่า มีหลกั การเหตผุ ลส�ำคัญในการปรบั ตวั ช้ีวัด คอื การพฒั นาทกั ษะและ
ความรู้ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของบุคลากรด้านเทคโนโลยีสารสนเทศจ�ำเป็นต้องเป็นไปตาม
ความสนใจ (Interest) และบทหนา้ ทภ่ี าระงาน (Job Description) และตัวช้ีวดั ที่มกี ารเพม่ิ คือ
บุคลากรมีสมรรถภาพในการเรียนรู้ทักษะท่ีเกี่ยวเนื่องกับชีวิตและงานจนสามารถถ่ายทอดแนะน�ำ
ผอู้ น่ื ได้ โดยเทยี บกบั จำ� นวนบคุ ลากรทง้ั หมดทใ่ี ชเ้ ทคโนโลยใี นการปฏบิ ตั หิ นา้ ทใี่ นกรงุ เทพมหานคร
ซง่ึ เป็นตัวชว้ี ดั ภายใต้กลยุทธ์ ๗.๕.๓.๒ บคุ ลากรต�ำแหน่งอน่ื ๆ ที่ไม่ใช่สายคอมพวิ เตอร์แตถ่ ูกมอบ
หมายงานด้านไอทีสามารถเติบโต ก้าวหน้าตามสายงานได้ ซ่ึงสอดคล้องกับหลักการเรียนรู้แห่ง
ศตวรรษท่ี ๒๑ อนั หมายถงึ การเรยี นรทู้ จ่ี ะเรยี นรดู้ ว้ ยตวั เอง (Learning to Learn) เพอ่ื ทจี่ ะสามารถ
ดำ� เนินชวี ติ ไปไดต้ ามปกติพรอ้ มกบั การก้าวข้ามการเปล่ยี นแปลงในแต่ละยุคสมยั
๑.๒.๗ การเรยี นรู้ดจิ ทิ ัลเทคโนโลยีโรงเรียนมาตรฐานสากล Digital Literacy World-
Class Standard School ของส�ำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย ส�ำนักงานคณะ
กรรมการการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเี่ กยี่ วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร มติ ขิ องการเรยี นรู้
ดจิ ิทัลเทคโนโลยีโรงเรียนมาตรฐานสากล Digital Literacy World-Class Standard School ของ
สำ� นกั บรหิ ารงานการมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน กระทรวง
ศึกษาธิการโดยประเทศไทยได้ก�ำหนดยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่ Thailand ๔.๐
ที่ทิศทางการพัฒนาประเทศจะมุ่งการขับเคล่ือนประเทศที่เปลี่ยนเศรษฐกิจแบบเดิมไปสู่เศรษฐกิจ
ทขี่ บั เคลอ่ื นดว้ ยนวตั กรรม รากฐานทส่ี ำ� คญั คอื การจดั การศกึ ษาทเ่ี ชอ่ื มโยงกบั เทคโนโลยสี ารสนเทศ
และการสอ่ื สาร (Information and Communication Technology) เทคโนโลยสี ารสนเทศจงึ เปน็
เครื่องมือที่ส�ำคัญในการสร้างเสริมการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๒๑ และอนาคต ดังนั้นความรอบรู้
ในทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital literacy) การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน
จ�ำเป็นต้องวางแผนหรือมีแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการจัดการศึกษาเพ่ือการเปลี่ยนแปลง
(Transformative Education) เป็นพ้ืนฐานส�ำคัญในการพัฒนาประเทศไทยมุ่งสู่ความมั่นคง
ม่งั ค่ัง ยง่ั ยนื
ท้ังนี้ คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญที่เก่ียวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ในมิติของการเรียนรู้ดิจิทัลเทคโนโลยีโรงเรียนมาตรฐานสากล Digital Literacy World-Class
Standard School ของส�ำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย ส�ำนักงานคณะกรรมการ
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยี
การศกึ ษาในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั ของสำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั
กรงุ เทพมหานคร ดังนี้
23 แผนพัฒนาการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๑) สาระสำ� คญั ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การศกึ ษาและเทคโนโลยกี ารศกึ ษา (แผนเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสอื่ สารกรงุ เทพมหานคร ระยะ ๕ ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕)
การจัดการศึกษาเพื่อสร้างโอกาสและความเท่าเทียมกันทางการศึกษา พยายาม
ผลกั ดนั ให้ใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนแบบสมยั ใหม่ Smart Education มาชว่ ยบริหารจดั การ
เพอ่ื ใหก้ ารจดั การศกึ ษามคี ณุ ภาพ กจ็ ะเหน็ ไดถ้ งึ ความพยายามทจ่ี ะสรา้ งความเทา่ เทยี มกนั ของการ
ให้บริการทางการศึกษาความเท่าเทียมกันของการเข้าถึงหนังสือและแหล่งเรียนรู้ของคนกรุงเทพฯ
และ“ความเสมอภาคทางการศกึ ษา” ยงั หมายถงึ โอกาสเขา้ ถงึ (access) ทเ่ี ทา่ เทยี มกนั ใชเ้ ทคโนโลยี
สารสนเทศมาช่วยเพือ่ ลด ความเหลอ่ื มลำ้� โดยกรงุ เทพมหานครมศี ูนยข์ อ้ มลู กลาง Data Center
สามารถนำ� เนอ้ื หาขอ้ มลู ทปี่ ระกอบดว้ ยหนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ ใหม้ กี ารนำ� ระะบบ MOOCs (Massive
Open Online Course) หรือการศึกษาแบบเปิดในรูปแบบบทเรียนออนไลน์มาใช้ในด้านการ
เรยี นการสอนพัฒนาการศกึ ษาแบบเปิดThai MOOC ขนึ้ เพอ่ื ใหเ้ ป็นระบบการศกึ ษาท่จี ะสง่ เสริม
การเรียนรตู้ ลอดชีวติ ของประชาชนไทย เทคโนโลยสี �ำหรบั การศกึ ษาตามแนวคดิ นวตั กรรม Smart
Class คือ พัฒนา Digital Textbook พัฒนารูปแบบการเรียนเป็น Smart learning On-line
class & Assessment จัดต้ัง On-line class พฒั นาระบบการประเมนิ พฒั นาสภาวะแวดล้อม
Smart School พัฒนารูปแบบมาตรฐานส�ำหรับ Smart education พัฒนาให้มีระบบเปิดเสรี
ด้านเนือ้ หาของการศึกษา Cloud service based Education Teacher’s competence for
smarteducation
พัฒนาระบบบริหารจัดการโรงเรียน E-School Management แสดงการเช่ือมโยง
ระหว่างโรงเรียนทุกโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร ท่ีใช้ระบบเดียวกัน หรือมีการแลกเปลี่ยน
ขอ้ มลู กับศูนย์ขอ้ มูลกลาง
ส�ำนักการศึกษา กองเทคโนโลยีการศึกษา มีหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมสนับสนุน
การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อการเรียนการสอน จัดระบบและควบคุมการใช้
เทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอนผลิตและพัฒนาสื่อการ เรียนรู้ในรูปแบบต่าง ๆ เป็นศูนย์กลาง
ในการให้บริการด้านเทคโนโลยเี พอ่ื การศึกษาจดั ต้ังศูนย์วิทยบริการ และบรกิ ารดา้ นส่ือการเรยี นรู้
รปู แบบตา่ ง ๆ จดั ระบบสารสนเทศดา้ นเทคโนโลยเี พอ่ื การศกึ ษา สง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหม้ กี ารผลติ และ
พฒั นาส่อื การเรยี นรู้ในโรงเรยี น ผลิตและเผยแพร่เอกสารวิชาการดา้ นเทคโนโลยี
๒) สาระส�ำคญั ท่เี กี่ยวข้องกบั การศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา (แผนรฐั บาลดิจิทัล
ของส�ำนกั ยทุ ธศาสตรแ์ ละประเมินผล พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕)
แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
ภาครัฐเพ่ือยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยให้ความส�ำคัญกับการช่วยเหลือที่เหมาะสม
และตรงกับความต้องการรายบุคคลของผู้ด้อยโอกาส การเพ่ิมและพัฒนาประสิทธิภาพแรงงาน
ให้มีคุณภาพและตอบสนองความต้องการของตลาด การเพิ่มโอกาสทางการศึกษาและยกระดับ
คณุ ภาพการศกึ ษาโดยรวม และการเพมิ่ โอกาสในการเขา้ ถงึ บรกิ ารสาธารณสขุ ทม่ี คี ณุ ภาพและเพมิ่
ประสิทธภิ าพในการท�ำงานของผูใ้ หบ้ รกิ ารสุขภาพ
เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสารให้ความส�ำคัญการพัฒนาระบบฐานข้อมูลและ
การบูรณาการระหวา่ งหน่วยงานภายในกรุงเทพฯและสว่ นต่าง ๆ ท่ีเกีย่ วข้อง
แผนพฒั นาการศึกษาขนั้ พื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 24
๓) สาระส�ำคัญท่ีเก่ียวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา (แผนปฏิบัติการ
รายปดี า้ นเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอื่ สารกรงุ เทพมหานคร ระยะ ๕ ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕)
- ส่งเสริมให้เกิดความรู้และทักษะด้านดจิ ทิ ลั (Digital Literacy) ของบุคลากรและ
ประชาชนในกรุงเทพมหานครผ่านส่ือการเรียนรู้แบบเปิดในรูปแบบบทเรียนออนไลน์ (MOOCs
(Massive Open Online Course)
- พัฒนาความรู้ และทกั ษะดา้ นดจิ ทิ ลั ( Digital Skill)
- พัฒนาคุณภาพและจัดท�ำมาตรฐานข้อมูลด้านการศกึ ษา
- แผนความเสีย่ งด้าน ICT (ICT Risk Management)
- พฒั นาระบบการศกึ ษาในศตวรรษท่ี ๒๑ โดยมจี ดุ มงุ่ หมายในการเพม่ิ ทกั ษะการเรยี นรู้
และนวตั กรรมการบรู ณาการขอ้ มลู ภายในหนว่ ยงานตอ่ หนว่ ยงานของกรงุ เทพมหานคร (Agency to
Agency Data Integration) ทำ� การเชอื่ มโยงการบรู ณาการดา้ นการศกึ ษาและพฒั นาสงั คม
๑.๒.๘ ทศิ ทางการปฏริ ปู ประเทศดา้ นการศกึ ษา
การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มและสถานการณต์ า่ ง ๆ ในระดบั เมอื ง ระดบั ประเทศ และระดบั
สากล ทเ่ี กยี่ วขอ้ งหรอื สง่ ผลตอ่ การจดั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร ซง่ึ สรปุ สาระสำ� คญั ดงั นี้
การจัดท�ำแผนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา โดยคณะกรรมการอิสระเพ่ือการปฏิรูป
การศกึ ษา (กอปศ.) ไดม้ อบหมายใหค้ ณะอนกุ รรมการเฉพาะกจิ จดั ทำ� รา่ งแผนการปฏริ ปู ประเทศดา้ น
การศกึ ษาจดั ทำ� รา่ งแผนดงั กลา่ วโดยไดค้ ำ� นงึ ถงึ กฎหมายวา่ ดว้ ยแผนและขน้ั ตอนการปฏริ ปู ประเทศที่
กำ� หนดใหต้ อ้ งระบวุ ธิ กี าร ขนั้ ตอน กลไก เปา้ หมาย การนำ� แผนไปปฏบิ ตั ใิ นระยะเรง่ ดว่ น ระยะสนั้ และ
ระยะกลาง - ระยะยาว ใหเ้ กดิ ผลสัมฤทธิ์ พร้อมทัง้ ใหม้ ีการติดตามการดำ� เนนิ งาน และรายงานต่อ
คณะกรรมการยทุ ธศาสตรช์ าติ ซง่ึ ในการจดั ทำ� แผนการปฏริ ปู ประเทศดา้ นการศกึ ษาไดด้ ำ� เนินการ
ทบทวนบริบทตามข้อก�ำหนดของรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เก่ียวข้อง ข้อเสนอการปฏิรูปของ
สภาปฏริ ปู แหง่ ชาติ (สปช.) สภาขบั เคลื่อนการปฏริ ปู ประเทศ (สปท.) รวมถงึ สภาวการณแ์ นวโนม้
สำ� คญั ทส่ี ง่ ผลตอ่ การศกึ ษา ความสอดคลอ้ งเชอื่ มโยงของยทุ ธศาสตรช์ าติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ – ๒๕๘๐)
แผนการปฏริ ปู ประเทศ แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ท่ี ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๔)
และแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙ รวมท้ังรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงาน
ทเ่ี กีย่ วข้อง และผมู้ สี ่วนไดส้ ่วนเสียในการจัดการศกึ ษาโดยมวี ตั ถปุ ระสงค์ของการปฏริ ูปการศึกษา
ดังน้ี (๑) ยกระดับคุณภาพของการจัดการศึกษา (enhance quality of education)
(๒) ลดความเหลอ่ื มลำ้� ทางการศกึ ษา (reduce disparity in education) ๓) มุง่ ความเปน็ เลิศและ
สรา้ งขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั ของประเทศ (leverage excellence and competitiveness)
๔) ปรบั ปรงุ ระบบการศกึ ษาใหม้ ปี ระสทิ ธภิ าพในการใชท้ รพั ยากร เพมิ่ ความคลอ่ งตวั ใน การรองรบั
ความหลากหลายของการจัดการศกึ ษา และสร้างเสริมธรรมาภบิ าล (improve Efficiency, agility
and good governance)
25 แผนพฒั นาการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
คณะกรรมการอิสระเพ่ือการปฏิรูปการศึกษา (กอปศ.) (๒๕๖๒). ได้ก�ำหนดแผนงาน
เพื่อการปฏิรูปการศึกษา เพ่ือบรรลุวัตถุประสงค์ของการปฏิรูปการศึกษาข้างต้นไว้ ประกอบด้วย
เร่ืองและประเด็นการปฏิรูปท่ี ๑ การปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ฉบับใหม่และกฎหมายท่ีเก่ียวข้อง เรื่องและประเด็น
การปฏริ ูปที่ ๒ การปฏริ ปู การพฒั นาเด็กเลก็ และเดก็ ก่อนวยั เรยี น เร่อื งและประเด็นการปฏริ ูปที่ ๓
การปฏริ ูปเพ่ือลดความเหล่ือมลำ�้ ทางการศึกษา เรอ่ื งและประเด็นการปฏิรปู ท่ี ๔ การปฏริ ปู กลไก
และระบบการผลิต คัดกรอง และพัฒนาผู้ประกอบวิชาชีพครูและอาจารย์ เรื่องและประเด็น
การปฏริ ปู ที่ ๕ การปฏริ ปู การจดั การเรยี นการสอนเพอ่ื ตอบสนองการเปลยี่ นแปลงในศตวรรษที่ ๒๑
เร่ืองและประเด็นการปฏิรูปที่ ๖ การปรับโครงสร้างของหน่วยงานในระบบการศึกษา เพื่อบรรลุ
เปา้ หมายในการปรบั ปรงุ การจดั การเรยี น การสอน และประเดน็ การปฏริ ปู ที่ ๗ การปฏริ ปู การศกึ ษาและ
การเรียนรโู้ ดยการพลิกโฉมดว้ ยระบบดจิ ทิ ลั
ท้ังน้ี คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญท่ีเกี่ยวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซง่ึ จากทศิ ทางการปฏริ ปู ประเทศในดา้ นการศกึ ษาโดยคณะกรรมการอสิ ระเพอื่ การปฏริ ปู การศกึ ษา
(กอปศ.) ท่ีได้จัดท�ำแผนปฏิรูปประเทศดา้ นการศึกษาข้างต้น มีความสอดคล้องกับการศึกษาและ
เทคโนโลยีการศึกษา ในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของส่วนกลางส�ำนักการศึกษาและโรงเรียนใน
สงั กัดกรุงเทพมหานคร ดังน้ี
สาระส�ำคัญ ๑ : การปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง มุ่งเน้นในการปฏิรูป
๕ ประเดน็ ได้แก่
๑) การมีพระราชบญั ญัติการศึกษาแหง่ ชาติ พ.ศ. .... และมกี ารทบทวน จดั ท�ำแกไ้ ข
และปรับปรุงกฎหมายที่เก่ียวข้อง โดยมีเป้าหมายรวม คือ ประเทศไทยมีการบังคับใช้กฎหมาย
ท่ีเก่ียวข้องกับการศึกษาเป็นกลไกส�ำคัญต่อการบริหาร และจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพอย่าง
เหมาะสมสอดคลอ้ งกบั (รา่ ง) พ.ร.บ.การศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. .... ซง่ึ ไดก้ ำ� หนดตวั ชว้ี ดั ไดแ้ ก่ กฎหมาย
ท่ีเก่ียวข้องกับการศึกษาท่ีได้รับการจัดท�ำ ปรับปรุง แก้ไข ให้สอดคล้องกับ พ.ร.บ. การศึกษา
แหง่ ชาติ พ.ศ. .... มีผลบังคบั ใช้ (ภายใน ๒ ป)ี
๒) การสร้างความร่วมมือระหว่างรัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินและเอกชน
เพือ่ การจดั การศึกษา โดยมีเป้าหมายรวม คอื ภาครฐั องค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ และภาคเอกชน
มีความร่วมมือในการจัดการศึกษาอย่างสมดุลและภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาใน
รปู แบบต่าง ๆ เพม่ิ ขึน้ ซ่ึงได้ก�ำหนดตัวชวี้ ัด ไดแ้ ก่ มกี ฎหมายท่ีเกีย่ วขอ้ งกบั การจดั การศึกษาโดย
ภาคเอกชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ตามเป้าหมายได้รับการแก้ไขหรือปรับปรุงครบถ้วน
ตามทีร่ ะบุไว้ตามเป้าหมายระยะส้ัน และมสี ดั สว่ นของการจดั การศึกษาในระดบั ตา่ ง ๆ โดยองค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ิน หรือภาคเอกชน หรือโดยความร่วมมือระหว่างรัฐ กับองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น หรือภาคเอกชนทั้งในด้านสัดส่วนของจ�ำนวนผู้เรียน จ�ำนวนสถานศึกษา และมูลค่าของ
ทรัพยากรที่ใชเ้ พอ่ื สนับสนุนการจัดการศกึ ษา เพิ่มขนึ้ อยา่ งมีนยั สำ� คัญตามเปา้ หมายระยะสั้น
แผนพฒั นาการศึกษาข้นั พืน้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 26
๓) การขบั เคลอื่ นการจดั การศกึ ษาเพอ่ื การพฒั นาตนเองและการศกึ ษาเพอ่ื การเรยี นรู้
ตลอดชวี ติ เพอื่ รองรบั การพฒั นาศกั ยภาพคนตลอดชว่ งชวี ติ มเี ปา้ หมายรวม คอื คนไทยทกุ ชว่ งวยั
สามารถเรียนรู้ตลอดชีวิตได้ตามความต้องการผ่านการจัดการศึกษาเพ่ือการพัฒนาตนเองและ
การศกึ ษาเพอื่ การเรียนรู้ตลอดชีวติ ผ่านช่องทางตา่ ง ๆ เพอื่ ใหเ้ ปน็ คนไทยทม่ี ศี ักยภาพ ทกั ษะ และ
ความเชย่ี วชาญเฉพาะดา้ นตามความถนดั และสามารถเทยี บมาตรฐานสมรรถนะไดต้ ามกรอบคณุ วฒุ ิ
วชิ าชพี มีการกำ� หนดตวั ชี้วดั ไดแ้ ก่ มกี ารพัฒนาดชั นีการศึกษาเพ่อื การเรียนรูต้ ลอดชีวติ ของระบบ
การศึกษาไทย และผลการดำ� เนินการตามดชั นีมรี ะดบั เพ่มิ ขนึ้ อยา่ งมนี ัยส�ำคัญ
๔) การทบทวนและปรบั ปรุงแผนการศกึ ษาแห่งชาติ มีเปา้ หมายรวม คอื การศึกษา
ไทยมีทิศทางและการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและเป็นเอกภาพตามแผนการศึกษาแห่งชาติ
เพื่อให้สามารถยกระดับคุณภาพ ลดความเหลื่อมล้�ำและสามารถแข่งขันได้ มีการก�ำหนดตัวชี้วัด
ได้แก่ (๑) การศึกษาไทยมีทิศทางและการบริหารจัดการท่ีมีประสิทธิภาพและเป็นเอกภาพตาม
แผนการศึกษาแหง่ ชาตเิ พอื่ ให้สามารถยกระดับคณุ ภาพ ลดความเหล่ือมล้�ำและสามารถแข่งขนั ได้
(๒) แผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ (ฉบับปรับปรงุ ) ที่มคี วามสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ พ.ร.บ. การศึกษา
แห่งชาติ พ.ศ. .... ปัจจัยด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ สังคม ความก้าวหน้าด้านวิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยขี องประเทศและของโลก สถานการณก์ ารศกึ ษาของประเทศ ยทุ ธศาสตรช์ าตแิ ละแผนการ
ปฏริ ปู ประเทศ และแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ ได้รับความเห็นชอบและมผี ลบังคับใช้
(ภายในปี พ.ศ. ๒๕๖๓) และ (๓) ความสอดคลอ้ งของแผนระดบั ตา่ ง ๆ ของสว่ นราชการทเ่ี กยี่ วขอ้ ง
กบั การศกึ ษา (ภายในปี พ.ศ. ๒๕๖๕)
๕) การจดั ตง้ั สำ� นกั งานคณะกรรมการนโยบายการศกึ ษาแหง่ ชาติ มเี ปา้ หมายรวม คอื
สำ� นกั งานคณะกรรมการนโยบายการศกึ ษาแหง่ ชาติ เปน็ หนว่ ยงานทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพและ ประสทิ ธผิ ล
ในระดบั สงู เพอื่ การดำ� เนนิ การตามหนา้ ทแ่ี ละอำ� นาจทก่ี ำ� หนดไวใ้ น (รา่ ง) พ.ร.บ. การศกึ ษาแหง่ ชาติ
พ.ศ. .... มกี ารกำ� หนดตวั ชว้ี ดั ไดแ้ ก่ มกี ารจดั ตงั้ สำ� นกั งานคณะกรรมการนโยบายการศกึ ษาแหง่ ชาติ
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
จากสาระเน้ือหาเรื่องของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่และกฎหมายท่ีเกี่ยวข้อง ท่ีได้กล่าวมาข้างต้น
น้ีมีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของ
ส่วนกลางส�ำนักการศึกษาและโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร โดยเป็นแนวทางน�ำไปสู่การ
ปฏิบัติอันจะเป็นกลไกส�ำคัญต่อการบริหาร และจัดการศึกษาท่ีมีประสิทธิภาพ โดยบทบาท
ของส�ำนักการศึกษากรุงเทพมหานครท่ีท�ำหน้าที่เชิงนโยบาย (Policy) หน่วยงานเชิงก�ำกับดูแล
(Regulator) หน่วยงานเชิงสนับสนุนส่งเสริม (Promoter) อีกท้ัง เป็นหน่วยปฏิบัติ (Operator)
ซ่ึงจะท�ำหน้าที่ในการก�ำกับดูแลโรงเรียนในสังกัดให้สามารถขับเคล่ือนการจัดการศึกษาเพ่ือ
รองรับการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน โดยเฉพาะเรื่องการเรียนรู้ดิจิทัล (Digital literacy)
อันหมายถึงทักษะในการน�ำเครื่องมือ อุปกรณ์ และเทคโนโลยีดิจิทัลท่ีมีอยู่ในปัจจุบัน เช่น
คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ แท็ปเล็ต โปรแกรม คอมพิวเตอร์ และสื่อออนไลน์มาใช้ให้เกิดประโยชน์
27 แผนพฒั นาการศกึ ษาขัน้ พ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สงู สดุ ในการจดั การเรยี น การสอน การสอ่ื สาร การปฏบิ ตั งิ าน การทำ� งานรว่ มกนั รวมทงั้ การพฒั นา
กระบวนการทำ� งาน หรือระบบงานในองคก์ ารใหม้ คี วามทนั สมัยและมปี ระสทิ ธภิ าพ
สาระส�ำคัญ ๒ : การปฏริ ปู การพัฒนาเดก็ เล็กและเดก็ กอ่ นวัยเรยี น มงุ่ เน้นในการปฏริ ปู
๒ ประเด็น ได้แก่
๑) การพัฒนาระบบการดูแล พัฒนา และจัดการเรียนรู้เพ่ือให้เด็กปฐมวัย ได้รับ
การพัฒนารา่ งกาย จติ ใจ วินัย อารมณ์ สังคม และสตปิ ญั ญาให้สมกับวยั โดยมเี ป้าหมายรวม คือ
เด็กปฐมวัย ทั้งเด็กกลุ่มท่ัวไป และกลุ่มท่ีมีความต้องการจ�ำเป็นพิเศษ สามารถเข้าถึงและได้รับ
การดูแลและการศึกษาระดับปฐมวัยอย่างเหมาะสม มีคุณภาพ ทั่วถึง และเท่าเทียมกัน รวมถึง
มีระบบ คัดเลือกเด็กเข้าเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๑ และการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับ
ช่วงวัย มีระบบฐานข้อมูลที่เอ้ือต่อการดูแลท่ีเชื่อมโยงกันได้ระหว่างหน่วยงาน และมีการพัฒนา
บุคลากรท่ีเก่ียวข้อง มีกลไกขับเคลื่อนและบูรณาการการท�ำงานระหว่างกระทรวงและหน่วยงาน
ที่เกย่ี วขอ้ งให้สอดคลอ้ งเป็นเอกภาพ
แผนพัฒนาการศึกษาขน้ั พืน้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 28
๒) การสอ่ื สารสงั คมเพอื่ สรา้ งความเขา้ ใจในการพฒั นาเดก็ ปฐมวยั โดยมเี ปา้ หมายรวม
คอื พอ่ แม่ ผู้ปกครองและบคุ ลากรท่เี กย่ี วขอ้ งปรับเปลีย่ นกรอบคิด (Mind Set) เก่ียวกับ ความรู้
ความเข้าใจที่ถูกต้องในการเตรียมความพร้อมก่อนการตั้งครรภ์ การเล้ียงดู ดูแล และพัฒนาเด็ก
ปฐมวัย จากสาระเนื้อหาเรื่องของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยการปฏิรูปการพัฒนาเด็กเล็กและเด็กก่อนวัยเรียนที่ได้กล่าวมาข้างต้นน้ีมีความสอดคล้องกับ
การศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของส�ำนักการศึกษา
กรุงเทพมหานคร และโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร โดยเป็นแนวทางในการเช่ือมต่อของ
การพัฒนาทุกช่วงวัยอย่างต่อเน่ืองโดยมุ่งเน้นให้พ่อแม่ ผู้ปกครองเป็นหลักในการดูแลและพัฒนา
เด็กร่วมกับโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร รวมท้ังครู บุคลากร และผู้ประกอบวิชาชีพด้าน
การพฒั นาเดก็ ปฐมวยั รวมถงึ พอ่ แม่ ผปู้ กครองของเดก็ ปฐมวยั จะไดร้ บั การพฒั นาความรู้ และทกั ษะ
เพ่อื เพิม่ ศักยภาพในการตอบสนองความต้องการทเ่ี ท่าทนั กบั การเปลยี่ นแปลงของบรบิ ทโลกตาม
แผนพฒั นาบุคลากรท่กี �ำหนด รวมท้งั การประชาสัมพนั ธ์และผลิตส่ือเพื่อสร้างความรู้ ความเขา้ ใจ
กับหนว่ ยงาน และสงั คมเก่ียวกบั การดแู ล พฒั นา และเตรยี มความพร้อมเด็กปฐมวยั ท่ถี กู ต้อง และ
เหมาะสมตามวัย
สาระส�ำคญั ๓ : การปฏิรูปเพอ่ื ลดความเหลื่อมลำ้� ทางการศกึ ษา มุง่ เนน้ ในการปฏิรปู
๓ ประเดน็ ได้แก่
๑) การด�ำเนินการเพ่ือลดความเหลื่อมล้�ำทางการศึกษา โดยมีเป้าหมายรวม คือ
เด็ก เยาวชน และประชาชน ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์หรือด้อยโอกาส ทุกคนมีความเสมอภาคใน
โอกาสพัฒนาตนเองตามศกั ยภาพและเขา้ ถึงการศึกษาทม่ี คี ณุ ภาพ รวมถงึ เสรมิ สรา้ งพัฒนาครูและ
สถานศึกษาให้มีประสิทธิภาพและคุณภาพ ตลอดจนวิจัยพัฒนาองค์ความรู้ที่น�ำไปใช้ได้จริงเพ่ือ
ยกระดับความสามารถของคนไทยไดอ้ ยา่ งย่ังยืน
๒) การจัดการศึกษาส�ำหรับบุคคลพิการ บุคคลท่ีมีความสามารถพิเศษและบุคคลท่ี
ตอ้ งการการดแู ลเปน็ พเิ ศษ โดยมเี ปา้ หมายรวม คอื บคุ คลพกิ าร บคุ คลทม่ี คี วามสามารถพเิ ศษ และ
บคุ คลทต่ี อ้ งการการดแู ลเปน็ พเิ ศษ ไดร้ บั การพฒั นาอยา่ งทว่ั ถงึ เตม็ ศกั ยภาพ และสามารถดำ� รงชวี ติ
อยใู่ นสงั คมได้อย่างมคี วามสุขและมีศักดิศ์ รี
๓) การยกระดบั คณุ ภาพการจดั การศกึ ษาในพน้ื ทหี่ า่ งไกล หรอื ในสถานศกึ ษาทต่ี อ้ งมี
การยกระดบั คุณภาพอยา่ งเรง่ ดว่ น โดยมีเป้าหมายรวม คอื (๑) โรงเรยี นขนาดเลก็ ในพื้นท่ีหา่ งไกล
และโรงเรียนขนาดกลาง ท่ีต้องการการยกระดับคุณภาพของการจัดการศึกษาอย่างเร่งด่วนได้รับ
การแกป้ ญั หาอยา่ งเปน็ ระบบ (๒) ครู บคุ ลากรทางการศกึ ษา ไดร้ บั เงนิ เดอื นคา่ ตอบแทน สวสั ดกิ าร
และสิทธิประโยชน์ เกื้อกลู อ่นื ท่ีเหมาะสม โดยให้คำ� นงึ ถงึ การปฏิบตั ิงานทีม่ ีความยากล�ำบาก หรือ
การปฏบิ ตั ิงานในพ้ืนทที่ ี่เส่ยี งภยั หรือห่างไกล และ (๓) ครูและผ้เู รยี นในโรงเรยี นขนาดเลก็ ในพื้นท่ี
หา่ งไกลและโรงเรยี นขนาดกลางทต่ี อ้ งการการยกระดับคุณภาพของการจดั การศึกษาอยา่ งเรง่ ดว่ น
สามารถเข้าถงึ การสนับสนุนทางวชิ าการได้อย่างเพียงพอ
29 แผนพัฒนาการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
จากสาระเนื้อหาเรื่องของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยการปฏิรูปเพ่ือลดความเหลื่อมล�้ำทางการศึกษาที่ได้กล่าวมาข้างต้นนี้มีความสอดคล้องกับ
การศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของส�ำนักการศึกษา
กรงุ เทพมหานคร และโรงเรยี นในสงั กดั กรงุ เทพมหานคร โดยมกี ารกำ� หนดแผนในการดำ� เนนิ งานทม่ี ี
กจิ กรรมการพฒั นา ระบบขอ้ มลู สารสนเทศการบรหิ ารจดั การที่ เชอ่ื มโยงฐานขอ้ มลู ใหเ้ ปน็ เอกภาพ
โดยการพัฒนาระบบขอ้ มลู กลไกการน�ำเขา้ ขอ้ มลู และการปรบั ข้อมลูให้ เปน็ ปจั จบุ ัน รวมถงึ มีการ
ก�ำหนดกิจกรรมทีส่ ง่ เสรมิ นวัตกรรมในการสง่ เสรมิ สนับสนุนการจัดการเรยี นร้สู �ำหรบั บคุ คลพกิ าร
บุคคลทีม่ คี วามสามารถพิเศษ และบคุ คลทมี่ คี วามตอ้ งการการดูแลเปน็ พเิ ศษ
สาระส�ำคัญ ๔ : การปฏิรูปกลไกและระบบการผลิต คัดกรองและพัฒนาผู้ประกอบ
วชิ าชพี ครูและอาจารย์ มงุ่ เน้นในการปฏริ ปู ๕ ประเดน็ ได้แก่
๑) การผลติ ครูและการคดั กรองครเู พ่ือให้ไดค้ รูทีม่ ีคณุ ภาพตรงกบั ความต้องการของ
ประเทศ และมจี ติ วญิ ญาณของความเปน็ ครู โดยมเี ป้าหมายรวม คอื (๑) มีแผนการผลติ และพฒั นา
ครูตามความต้องการของประเทศ (demand-side financing) โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือคัดกรองผู้
ที่มีคุณสมบัติเหมาะสม สนับสนุนทุนการศึกษา คัดเลือกสถาบันการศึกษาที่มีคุณภาพในการผลิต
ครูเพ่ือให้ผู้รับทุนเข้าศึกษาเพื่อให้ได้ครูที่มีสมรรถนะตรงกับความต้องการของประเทศด�ำเนินการ
โดยส�ำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ในระยะเวลาอย่างน้อย ๑๐ ปี รวมถึงให้มีการจัดอัตรา
กำ� ลงั เพ่ิมเติมเพ่ือบรรจใุ นพน้ื ทีท่ ขี่ าดแคลนครู (๒) ได้ครสู มรรถนะสงู และตรงตามความตอ้ งการ
ของประเทศทจ่ี บการศกึ ษาจากสถาบนั ทใี่ ชห้ ลกั สตู รฐานสมรรถนะทที่ ำ� ใหน้ สิ ติ นกั ศกึ ษาครมู คี วาม
ศรัทธาต่อวิชาชีพครู มีจิตวิญญาณของความเป็นครู มีความรู้ความสามารถอย่างแท้จริง ได้รับ
ประสบการณด์ ้านวิชาชีพครแู ละการนิเทศทม่ี ีประสทิ ธภิ าพอย่างต่อเนอ่ื งตลอดหลกั สตู ร และ (๓)
ไดค้ รูอาชีวศึกษาที่มจี ิตวญิ ญาณความเป็นครู มสี มรรถนะสูง มคี วามเชย่ี วชาญในการจัด การเรียน
การสอนท้งั ภาคทฤษฎี และภาคปฏิบตั ิ
๒) การพฒั นาวชิ าชพี ครู โดยมเี ปา้ หมายรวม คอื ครู บคุ ลากรทางการศกึ ษา มกี ารพฒั นา
ความรแู้ ละทกั ษะ และสมรรถนะในการปฏบิ ตั หิ นา้ ทข่ี องตนอยา่ งตอ่ เนอ่ื งเพอ่ื ความกา้ วหนา้ ทางวชิ าชพี
ดว้ ยระบบและวธิ กี ารทห่ี ลากหลายและเหมาะสมในการพฒั นาแตล่ ะกลมุ่ โดยคำ� นงึ ถงึ การปฏบิ ตั งิ าน
ในพนื้ ทหี่ า่ งไกล เสย่ี งภยั ยากลำ� บาก และทรุ กนั ดารใหไ้ ดร้ บั ความสะดวกในการพฒั นา
๓) เส้นทางวิชาชีพครูเพื่อให้ครูมีความก้าวหน้าได้รับค่าตอบแทนและสวัสดิการท่ี
เหมาะสม โดยมเี ปา้ หมายรวม คอื ครู บคุ ลากรทางการศกึ ษามคี วามกา้ วหนา้ ในการประกอบอาชพี
ไดร้ บั คา่ ตอบแทนทเี่ หมาะสมกบั ความสามารถ ประสทิ ธภิ าพในการสอน และผลลพั ธใ์ นการพฒั นา
ผ้เู รยี น โดยคำ� นึงถงึ ผู้ปฏบิ ัติงานในพื้นท่หี ่างไกลเส่ยี งภยั ยากล�ำบากและทุรกันดาร
แผนพฒั นาการศึกษาข้นั พ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 30
๔) การพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาเพ่ือยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาใน
สถานศึกษา โดยมีเป้าหมายรวม คือ ผู้บริหารสถานศึกษามีคุณสมบัติ สมรรถนะ และความรู้
ความเชย่ี วชาญ ประสบการณ์ และจดั หรอื สนบั สนนุ ใหผ้ บู้ รหิ ารสถานศกึ ษาไดร้ บั การพฒั นาความรู้
สมรรถนะ และประสบการณท์ ่ีจ�ำเป็นสำ� หรับการปฏิบัตหิ น้าท่ี รวมไปถงึ การพฒั นาผทู้ ่ีมโี อกาสจะ
ไดร้ บั การคดั เลอื กหรอื สรรหาเปน็ ผูบ้ รหิ ารสถานศกึ ษาและผทู้ ่ีไม่ผ่านการประเมิน
๕) องค์การวิชาชีพครู และปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยมีเป้าหมายรวม คือ
(๑) ใหค้ รุ สุ ภาเปน็ องคก์ ารวชิ าชพี ครทู มี่ หี นา้ ทก่ี ำ� หนดมาตรฐานวชิ าชพี และจรรยาบรรณของวชิ าชพี
ควบคุมความประพฤติและการด�ำเนินงานของผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา รวมท้ังส่งเสริม
สนับสนุน ยกย่อง และผดุงเกียรติผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา และ (๒) ให้ระบบงานในการ
บรหิ ารครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาภาครฐั เปน็ ระบบทม่ี กี ารดำ� เนนิ การเปน็ ไปตามหลกั ธรรมาภบิ าล
มคี วามคลอ่ งตวั มกี ารกระจายอำ� นาจ ทเ่ี หมาะสมเออื้ ตอ่ การบรหิ ารสถานศกึ ษาทม่ี คี วามเปน็ อสิ ระ
จากสาระเน้ือหาเรื่องของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยการปฏิรูปกลไกและระบบการผลิต คัดกรองและพัฒนาผู้ประกอบวิชาชีพครูและอาจารย์
ท่ีได้กล่าวมาข้างต้นน้ีมีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนา
โครงสร้างส�ำคัญของส�ำนักการศึกษากรุงเทพมหานครและโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร
โดยมกี ารกำ� หนดแผนในการดำ� เนนิ งานทม่ี กี จิ กรรมการจดั ทำ� ระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศขบั เคลอ่ื น
เครอื ขา่ ยครู National Professional Teacher Platform (NPTP) ศกึ ษา วเิ คราะห์ ออกแบบ และ
พัฒนาระบบเทคโนโลยี สารสนเทศขับเคลื่อนเครอื ขา่ ยครู มีการก�ำหนดแผนงานทเี่ ก่ยี วกบั การจดั
ท�ำหลักสูตรพัฒนาผู้บริหารในแต่ละระดับท่ีมีมาตรฐานและบรรจุหลักสตูรส�ำหรับการพัฒนาไว้ใน
National Digital Learning Platform รวมทั้งมีการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษารุ่นน�ำร่องผ่าน
Digital Learning Platform
สาระสำ� คัญ ๕ : การปฏริ ปู การจดั การเรยี นการสอนเพื่อตอบสนอง การเปลยี่ นแปลง
ในศตวรรษท่ี ๒๑ มงุ่ เน้นในการปฏริ ูป ๘ ประเด็น ไดแ้ ก่
๑) การปรบั หลกั สตู รพรอ้ มกระบวนการจดั การเรียนการสอน และ การประเมนิ เพื่อ
พฒั นาการเรยี นรเู้ ปน็ หลักสูตรฐานสมรรถนะ โดยมีเปา้ หมายรวม คอื การจดั การศึกษาทกุ ระดบั ใช้
หลกั สตู รทเ่ี ปน็ หลกั สตู รฐานสมรรถนะและแนวทางการจดั การเรยี นรเู้ ชงิ รกุ และการวดั ประเมนิ ผลเพอื่
พัฒนาผเู้ รียน
๒) การจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรม โดยมีเป้าหมายรวม คือ
ผู้เรยี นได้รบั การพัฒนาคณุ ธรรมและจรยิ ธรรม เพอื่ เปน็ คนดีของสังคม มวี นิ ัยและภูมใิ จในชาติ
๓) การประเมินคุณภาพการจัดการศึกษาระดับชาติและระบบคัดเลือกเข้าศึกษาต่อ
โดยมีเป้าหมายรวม คือ มีระบบทดสอบทางการศึกษาระดับชาติท่ีได้รับการปรับปรุงให้สามารถ
ประเมินคุณภาพการศึกษาเพ่ือใช้ประโยชน์ในการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาอย่างมี
ประสทิ ธผิ ล และมแี นวทางในการคดั เลอื กผเู้ รยี นเขา้ ศกึ ษาตอ่ ดว้ ยวธิ กี ารทหี่ ลากหลายเพอื่ ลดความ
เหลือ่ มลำ้� ทางการศึกษา
31 แผนพัฒนาการศกึ ษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๔) การพฒั นาคณุ ภาพระบบการศึกษา โดยมีเปา้ หมายรวม คือ สถานศกึ ษาสามารถ
จดั การศึกษา ไดอ้ ย่างมคี ุณภาพ ประสิทธิภาพ มธี รรมาภบิ าลโดยมีการสง่ เสริมใหเ้ กิดการพฒั นา
คุณภาพอย่างต่อเนื่องและได้รับการสนับสนุนท่ีเหมาะสมกับบริบทเพ่ือพัฒนาคุณภาพการจัด
การศึกษาทุกระดับตามปรัชญาและเป้าหมายของสถานศึกษาและมีระบบความรับผิดชอบทาง
การศึกษา (Educational Accountability)บนพ้ืนฐานสมรรถนะหลักของผู้เรยี น
๕) ระบบความปลอดภัย และระบบสวัสดิภาพของผู้เรียน โดยมีเป้าหมายรวม คือ
สถานศกึ ษาระดบั ต่างๆ มรี ะบบคุ้มครองด้านความปลอดภัยสุขภาพและสวสั ดิภาพอยา่ งเหมาะสม
๖) การปฏิรูปอาชีวศึกษา เพ่ือสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
โดยมีเป้าหมายรวม คือ (๑) เพ่ิมจ�ำนวนผู้เรียนอาชีวศึกษาในสาขาท่ีสอดคล้องกับความต้องการ
ของภาคเอกชนและประเทศ และผู้จบอาชีวศึกษามีงานท�ำ (๒) ผู้เรียนอาชีวศึกษามีความรู้
ทักษะ เก่งปฏิบัติ มีสมรรถนะเป็นท่ียอมรับหรือผ่าน การศึกษาอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี
และการฝึกงานในสถานประกอบการและ (๓) ผู้เรียนท่ีจบการศึกษาอาชีวศึกษามีความสามารถ
ที่จะเป็นผู้ประกอบการไดเ้ อง
๗) การปฏิรูปอุดมศึกษาเพ่ือยกระดับคุณภาพเพ่ิมขีดความสามารถในการแข่งขัน
ประสทิ ธภิ าพและธรรมาภิบาลของระบบอดุ มศกึ ษา โดยมเี ปา้ หมายรวม คือ (๑) บณั ฑติ ในระดับ
อดุ มศกึ ษามสี มรรถนะสอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการของตลาดแรงงานเพอื่ เพม่ิ การผลติ สาขาทป่ี ระเทศ
ตอ้ งการ และลดการผลติ บณั ฑติ ในสาขา ท่ี ไมต่ รงกบั ความตอ้ งการของตลาด (๒) สถาบนั อดุ มศกึ ษา
ของไทยสามารถตอบสนองความตอ้ งการของประเทศไปในอนาคตทง้ั ในดา้ นการพฒั นาคน การวจิ ยั
และสร้างสรรค์นวัตกรรม ตลอดจนท�ำให้สถาบันอุดมศึกษาไทยสามารถปรับตัวและแข่งขันได้ใน
โลก หรือเป็นสถาบนั ท่ีสามารถสนับสนนุ การพฒั นาชมุ ชนและสงั คมได้อยา่ งมปี ระสิทธิผล (๓) ลด
ปญั หาความเหลอ่ื มลำ�้ ทางการศกึ ษาในระดบั อดุ มศกึ ษาโดยเปดิ โอกาสใหผ้ ทู้ มี่ ศี กั ยภาพในการเรยี น
ในระดบั อดุ มศกึ ษาสามารถเขา้ เรยี นในสาขาทต่ี นถนดั ไดอ้ ยา่ งเตม็ ศกั ยภาพ และ (๔) เพม่ิ ประสทิ ธภิ าพ
ของการใชง้ บประมาณของรฐั ในการสนบั สนนุ การจดั การศกึ ษาในระดบั อดุ มศกึ ษาของประเทศ รวมถงึ
ปรบั ปรงุ ธรรมาภบิ าลในการจดั การระบบอดุ มศกึ ษาและธรรมาภบิ าลภายในสถาบนั อดุ มศกึ ษาใหก้ าร
จดั การมคี วามรบั ผดิ ชอบ ความโปรง่ ใส ตรวจสอบไดแ้ ละสง่ เสรมิ การมสี ว่ นรว่ มอยา่ งเหมาะสม
๘) การจัดตั้งสถาบันหลักสูตรและการเรียนรู้แห่งชาติ (National Institute of
Curriculum and Learning) โดยมเี ปา้ หมายรวม คอื มสี ถาบนั หลกั สตู รและการเรยี นรแู้ หง่ ชาตเิ ปน็
หนว่ ยงานของรฐั ทไ่ี มเ่ ปน็ สว่ นราชการหรอื รฐั วสิ าหกจิ ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยวธิ กี ารงบประมาณหรอื
กฎหมายอนื่ เปน็ หนว่ ยงานทไี่ มแ่ สวงหาผลกำ� ไร ทำ� หนา้ ทเ่ี ปน็ องคก์ ารกลางในการพฒั นาหลกั สตู ร
วธิ กี ารจดั การเรยี นรู้ การวดั และประเมนิ ผล ในระดบั การศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน รวมทง้ั การจดั ทำ� สง่ เสรมิ
สนับสนนุ การน�ำหลกั สูตรไปใช้ตลอดจนติดตามผล
แผนพฒั นาการศึกษาข้นั พน้ื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 32
จากสาระเน้ือหาเร่ืองของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยการปฏริ ปู การจดั การเรยี นการสอนเพอื่ ตอบสนองการเปลยี่ นแปลงในศตวรรษท่ี ๒๑ ทไ่ี ดก้ ลา่ ว
มาขา้ งตน้ นี้ มคี วามสอดคลอ้ งกบั การศกึ ษาและเทคโนโลยกี ารศกึ ษาในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั
ของส�ำนักการศึกษากรุงเทพมหานครและโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร โดยมีการก�ำหนด
แผนงานในการจัดท�ำระบบรวบรวมรายวิชา เพิ่มเติมและกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่มีคุณภาพและ
จัดท�ำเป็นฐานข้อมูลออนไลน์ (Digital Resource) และเผยแพรผ่านช่องทาง Social Media
เป็นตัวอย่างให้ครูและผู้บริหารน�ำไปศึกษา มีการก�ำหนดให้จัดให้มีศูนย์รวบรวมส่ือและ
เทคโนโลยีการศึกษา มีการปรับปรุงหลักสตูรการศึกษาขั้นพื้นฐานให้เป็นหลักสตูรฐานสมรรถนะ
(competency based curriculum) โดยการก�ำหนดสมรรถนะหลักส�ำหรับแต่ละช้ันรวมทั้ง
สมรรถนะด้านดิจิทัล (Digital literacy) ที่ปรับตามความจ�ำเป็นในแต่ละช่วงวัยท่ีเหมาะสมตาม
ยุทธศาสตร์ชาติและเป้าหมายคนไทย ๔.๐ รวมทั้งมีการจัดให้มีระบบเพ่ือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
เชือ่ มโยงกับ National Digital Learning Platform เพอ่ื เผยแพร่แนวปฏิบตั ิท่ดี แี ละแนวปฏบิ ัติ
ที่เป็นเลิศท้ังในระบบการศึกษาเพื่อคุณวุฒิ ตามระบบและการศึกษาเพ่ือการเรียนรตู้ลอดชีวิต
ตลอดจนสง่ เสรมิ และขยายผลนำ� ไปปฏิบตั ใิ นวงกว้าง
สาระสำ� คญั ๖ : การปรบั โครงสรา้ งของหนว่ ยงานในระบบการศกึ ษาเพอ่ื บรรลเุ ปา้ หมาย
ในการปรับปรุงการจัดการเรียนการสอน มงุ่ เน้นในการปฏิรปู ๓ ประเด็น ได้แก่
๑) สถานศึกษามีความเป็นอิสระในการบริหารและจัดการศึกษา โดยมีเป้าหมาย
รวม คือ สถานศึกษาของรัฐมีความเป็นอิสระและมีธรรมาภิบาลในการบริหารและจัดการศึกษา
ครอบคลุมด้านการบริหารวิชาการ ด้านการบริหารงบประมาณ ด้านการบริหารงานบุคลากร
ดา้ นการบรหิ ารงานท่วั ไป และมีความรบั ผดิ ชอบ ตอ่ คุณภาพของการจัดการศกึ ษา
๒) พ้นื ท่นี วัตกรรมการศกึ ษา โดยมีเป้าหมายรวม คือ (๑) ผเู้ รียนในพ้นื ทนี่ วตั กรรม
การศึกษาได้รับการศึกษาท่ีมีคุณภาพเหมาะสมสอดคล้องกับอัตลักษณ์ของชุมชนและพ้ืนท่ี และ
(๒) มีการเรียนรู้และขยายผลของนวัตกรรมท่ีได้จากพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาสู่การจัดการศึกษา
ในพ้นื ทอ่ี ื่น ๆ
๓) การปรบั ปรงุ โครงสรา้ งของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร โดยมเี ปา้ หมายรวม คอื กระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร มโี ครงสรา้ งทแ่ี บง่ แยกหนา้ ทแี่ ละอำ� นาจเพอ่ื รองรบั รปู แบบใหมท่ แ่ี ยกความรบั ผดิ ชอบใน
ด้านนโยบาย (Policy) ดา้ นก�ำกบั ดูแลส่งเสรมิ (Regulator) ด้านการสนบั สนุนตา่ ง ๆ (Supporter)
และดา้ นการด�ำเนนิ การหรือการปฏิบัติการ (Operator) มงุ่ เน้นการกระจายอำ� นาจ ธรรมาภบิ าล
รับผดิ ชอบต่อการสนับสนนุ สถานศกึ ษา และมบี ทบาท หนา้ ที่ และอ�ำนาจสอดคลอ้ งกบั บทบญั ญัติ
ในกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแหง่ ชาติ
33 แผนพฒั นาการศึกษาขนั้ พ้ืนฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
จากสาระเนื้อหาเร่ืองของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยการปรับโครงสร้างของหน่วยงานในระบบการศึกษาเพ่ือบรรลุเป้าหมายในการปรับปรุง
การจัดการเรียนการสอน ท่ีได้กล่าวมาข้างต้นน้ีมีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยี
การศกึ ษาในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั ของสำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั
กรงุ เทพมหานคร โดยมีการก�ำหนดแนวทางในการก�ำหนดใหส้ ถานศึกษาจัดการเรยี นการสอนโดย
บรู ณาการหลกั สตู รใหส้ อดคลอ้ งกบั อตั ลกั ษณแ์ ละความตอ้ งการของชมุ ชนและพน้ื ทม่ี จี ำ� นวนเพมิ่ ขนึ้
และก�ำหนดให้มีการพัฒนาหลักสตูรและการจัดการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์และ
ความตอ้ งการของชมุ ชนและพื้นท่ี โดยมีวิธกี าร ดังน้ี (๑) วเิ คราะหป์ ญั หา การเรยี นรู้ของนกั เรยี น
(๒) ออกแบบหลักสูตรและวิธีการสอนใหมใ่ ห้สอดคล้องกบั อัตลกั ษณแ์ ละความตอ้ งการของชุมชน
และพื้นที่ (๓) พัฒนามาตรฐานการจัดการศึกษาในพื้นท่ีนวัตกรรมการศึกษา (๔) สร้างกลไก
ความรว่ มมอื ในพนื้ ท่ี ในการสนบั สนนุ การพฒั นาการศกึ ษา และ (๕) สง่ เสรมิ ใหค้ รทู ำ� วจิ ยั เพอ่ื พฒั นา
นวัตกรรมการศกึ ษา
สาระส�ำคัญ ๗ : การปฏริ ปู การศกึ ษาและการเรยี นร้โู ดยการพลิกโฉมดว้ ยระบบดิจทิ ลั
มุ่งเน้นในการปฏิรูป ๓ ประเด็น ไดแ้ ก่
๑) การปฏิรูปการเรียนรู้ด้วยดิจิทัลผ่านแพลตฟอร์มการเรียนรู้ด้วยดิจิทัลแห่งชาติ
(Digital Learning Reform :National Digital Learning Platform (NDLP)) โดยมีเป้าหมาย
รวม คอื เพื่อพัฒนาระบบดจิ ิทัลแพลตฟอรม์ เพอ่ื การเรียนรูแ้ หง่ ชาติ (National Digital Learning
Platform) ในการปรับเปล่ียนระบบการศึกษาสร้างคุณภาพ ลดความเหล่ือมล้�ำและสร้างความ
สามารถในการแข่งขันเพ่ือให้ก้าวกระโดดทันกับพัฒนาการในโลกตามแผนยุทธศาสตร์ชาติในการ
พฒั นาทรัพยากรมนษุ ย์
๒) ระบบขอ้ มลู สารสนเทศเพอ่ื การศกึ ษา (Big Data for Education) โดยมเี ปา้ หมาย
รวม คอื มรี ะบบข้อมลู และสารสนเทศเพอ่ื การบริหารจดั การระบบการศึกษา ครอบคลุมการจัดท�ำ
ขอ้ มลู รายบคุ คลของผเู้ รยี น ครู และบคุ ลากรทางการศกึ ษาสถานศกึ ษา หนว่ ยงาน และกระบวนการ
ท่เี กี่ยวข้องในทุกระดบั การศึกษาและทุกระบบการศกึ ษา
๓) การพัฒนาความเป็นพลเมืองดิจิทัล (digital citizenship) ในด้านความฉลาดรู้
ดจิ ทิ ลั (digital literacy) ความฉลาดรสู้ ารสนเทศ (information literacy) ความฉลาดรสู้ อ่ื (media
literacy) เพอื่ การรวู้ ธิ กี ารเรยี นรู้ (learning how to learn) ในการเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ ตลอดจนการมี
พฤตกิ รรมทส่ี ะทอ้ นการรู้ กตกิ า มารยาท จรยิ ธรรมเกยี่ วกบั การใชส้ อ่ื และการสอื่ สารบนอนิ เทอรเ์ นต็
โดยมเี ปา้ หมายรวม คอื คนไทยมคี วามฉลาดรู้ มคี วามเขา้ ใจ สามารถตดั สนิ ใจและตอบสนองตอ่ การ
ใช้ส่ือและระบบดิจทิ ัลไดอ้ ยา่ งเหมาะสมในแต่ละชว่ งวัย
แผนพฒั นาการศึกษาขัน้ พ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 34
จากสาระเนื้อหาเร่ืองของการปฏิรูประบบการศึกษาและการเรียนรู้โดยรวมของประเทศ
โดยการปฏิรูปการศึกษาและการเรียนรู้โดยการพลิกโฉมด้วยระบบดิจิทัลที่ได้กล่าวมาข้างต้น
น้ีมีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของ
สำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั กรงุ เทพมหานคร โดยมกี ารกำ� หนดใหม้ กี าร
จดั ทำ� ระบบขอ้ มลู และสารสนเทศเพอ่ื การศกึ ษา (Big Data In Education) โดยการศกึ ษาวจิ ยั ระบบ
สารสนเทศเพอ่ื การบรหิ ารจดั การศกึ ษา (Education Management Information System : EMIS)
จัดท�ำระบบสารสนเทศเพ่ือบริหารการศึกษา (EMIS) รายบุคคลที่อ้างอิง จากเลขบัตรประจ�ำตัว
ประชาชน ๑๓ หลกั ทเ่ี ปน็ รปู แบบเดยวี กนั ของทกุ หนว่ ยงานทจี่ ดั การศกึ ษาทงั้ ในและนอก กระทรวง
ศึกษาธิการสามารถเชื่อมโยงข้อมลูได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีคุณภาพตามมาตรฐานข้อมูล
(Education Data Quality Assessment) ทส่ี ามารถใชใ้ นการบรหิ ารการศกึ ษา ตลอดจนการนำ�
เสนอสารสนเทศเพอื่ การวางแผนดา้ นการศกึ ษา นอกจากนย้ี งั มกี ารกำ� หนดใหม้ กี ารจดั ทำ� ขอ้ เสนอวา่
ดว้ ยการเสรมิ สรา้ งสมรรถนะดา้ นดจิ ทิ ลั และการรเู้ ทา่ ทนั สอื่ ของประชาชน โดยการกำ� หนดสมรรถนะ
ดา้ นดจิ ทิ ลั และการรเู้ ทา่ ทนั สอ่ื (Digitaland media literacy) ทปี่ รบั ตามความจำ� เปน็ ในแตล่ ะชว่ งวยั
ทเ่ี หมาะสม รวมท้ังมกี ารเสริมสร้างสมรรถนะดา้ นดิจทิ ัลและการรเู้ ทา่ ทนั ส่อื
๑.๒.๙ นโยบายดา้ นการศกึ ษา
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและสถานการณ์ต่าง ๆ ในระดับเมือง ระดับประเทศ และ
ระดับสากลที่เกี่ยวข้องหรือส่งผลต่อการจัดการศึกษาข้ันพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร ซึ่งนโยบาย
ดา้ นการศกึ ษา ประกอบดว้ ย (๑) คําแถลงนโยบายของคณะรฐั มนตรี พลเอกประยทุ ธ์ จันทรโ์ อชา
นายกรัฐมนตรี และ (๒) นโยบายและจดุ เนน้ ของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓
(สำ� นักเลขาธกิ ารคณะรฐั มนตรี, ๒๕๖๒)
ท้ังนี้ คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซ่ึงนโยบายด้านการศึกษามีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนา
โครงสรา้ งสำ� คญั ของสำ� นักการศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสังกัดกรุงเทพมหานคร ดังน้ี
35 แผนพัฒนาการศึกษาขน้ั พนื้ ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สาระส�ำคัญ ๑ : คําแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา
นายกรฐั มนตรีแถลงตอ่ รัฐสภา วันพฤหัสบดีท่ี ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๒
มุ่งเน้นนโยบายหลัก ๑๒ ด้าน โดยรัฐบาลน้ีมีความมุ่งมั่นท่ีจะพัฒนาประเทศไทย
ให้หลุดพ้นจากกับดักประเทศรายได้ปานกลาง มีการดูแลประชาชนอย่างทั่วถึง แก้ไข
ปัญหาปากท้องและสร้างรายได้ให้ ประชาชนให้เพียงพอต่อการดํารงชีวิตเพ่ือลดความ
เหลื่อมล�้ำ คนไทยในทุกช่วงวัยจะมีความพร้อม ทั้งในด้านหลักคิด คุณธรรม และจริยธรรม
และมีศักยภาพท่ีจะดําเนินชีวิตในศตวรรษท่ี ๒๑ ซ่ึงนโยบายหลัก ๑๒ ด้าน ประกอบ
ด้วย (๑) การปกป้องและเชิดชูสถาบันพระมหากษัตริย์ (๒) การสร้างความมั่นคงและ
ความปลอดภัยของประเทศ และความสงบสุขของประเทศ (๓) การทํานบุ ํารงุ ศาสนา ศลิ ปะและ
วัฒนธรรม (๔) การสร้างบทบาทของไทยในเวทีโลก (๕) การพัฒนาเศรษฐกิจและความสามารถ
ในการแข่งขันของไทย (๖) การพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจและการกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค
(๗) การพัฒนาสร้างความเข้มแข็งจากฐานราก (๘) การปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้และการพัฒนา
ศักยภาพของคนไทยทุกช่วงวัย (๙) การพัฒนาระบบสาธารณสุขและหลักประกันทางสังคม
(๑๐) การฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและการรักษาส่ิงแวดล้อมเพ่ือสร้างการเติบโตอย่างย่ังยืน
(๑๑) การปฏิรูปการบริหารจัดการภาครัฐ และ (๑๒) การป้องกันและปราบปรามการทุจริตและ
ประพฤตมิ ิชอบและกระบวนการยตุ ธิ รรม
จากสาระเนอื้ หาเรอื่ งของคําแถลงนโยบายของคณะรฐั มนตรี พลเอกประยทุ ธ์ จนั ทรโ์ อชา
นายกรัฐมนตรี ที่แถลงต่อรัฐสภา วันพฤหัสบดีที่ ๒๕ กรกฎาคม ๒๕๖๒ ท่ีได้กล่าวมาข้างต้นนี้
มีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของ
สว่ นกลางสำ� นกั การศกึ ษาและโรงเรยี นในสงั กดั กรงุ เทพมหานคร โดยมกี ารกำ� หนด “นโยบายหลกั ”
ประการหนึ่งที่สอดคล้องกับด้านการศึกษาและเทคโนโลยี คือ การปฏิรูปกระบวนการเรียนรู้และ
การพฒั นาศกั ยภาพของคนไทยทุกช่วงวยั และมีการก�ำหนด “นโยบายเร่งดว่ น” ที่ตอ้ งดําเนินการ
เพื่อบรรเทาปัญหาและลดผลกระทบกับประชาชนที่เก่ียวกับด้านการศึกษาและเทคโนโลยี คือ
การเตรียมคนไทยสู่ศตวรรษที่ ๒๑ โดยสร้างแพลตฟอร์มการเรียนรู้ใหม่ในระบบดิจิทัล ปรับปรุง
รูปแบบการเรียนรูม้ ุง่ ส่รู ะบบการเรียนการสอนวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยดี ้านวิศวกรรม คณติ ศาสตร์
โปรแกรมเมอร์ และภาษาต่างประเทศ ส่งเสริมการเรยี น ภาษาคอมพวิ เตอร์ (Coding) ตั้งแตร่ ะดับ
ประถมศึกษา การพัฒนาโรงเรียนคุณภาพในทุกตําบล ส่งเสริมการพัฒนาหลักสูตรออนไลน์ของ
สถาบนั การศึกษาตา่ ง ๆ เพือ่ แบง่ ปนั องค์ความรู้ ของสถาบันการศกึ ษาส่สู าธารณะ เชือ่ มโยงระบบ
การศึกษากบั ภาคปฏิบตั ิจรงิ ในภาคธรุ กิจ เปน็ ตน้
แผนพัฒนาการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 36
สาระสำ� คญั ๒ : นโยบายและจดุ เนน้ ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓
มงุ่ เนน้ ใหก้ ารจดั การเรยี นการสอนมคี วามสอดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตรช์ าติ โดยเฉพาะนโยบาย
เรง่ ดว่ นเรอื่ งการเตรยี มคนสศู่ ตวรรษที่ ๒๑ ซง่ึ ใหค้ วามสําคญั กบั ประเดน็ คณุ ภาพและประสทิ ธภิ าพ
ในทกุ มติ ิ ทง้ั บคุ ลากรทางการศกึ ษา ขา้ ราชการพลเรอื น ผบู้ รหิ ารทกุ ระดบั ตลอดจนสถานศกึ ษาทกุ
ระดบั ทกุ ประเภท และเปน็ การศกึ ษาตลอดชวี ติ และมกี ารบรู ณาการการทํางานรว่ มกนั ระหวา่ งสว่ น
ราชการหลัก องค์การมหาชนในกํากับของรัฐมนตรวี ่าการกระทรวงศกึ ษาธิการ ให้มีความคล่องตวั
รวมท้ังหน่วยงานสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ในพื้นท่ีภูมิภาคให้สามารถปฏิบัติงานร่วมกันได้ เพื่อ
ดําเนินการปฏริ ปู การศกึ ษาร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาชนตามนโยบายประชารฐั
จากสาระเน้ือหาเรื่องของนโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๓ ที่ได้กล่าวมาข้างต้นน้ีมีความสอดคล้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั ของสว่ นกลางสำ� นกั การศกึ ษาและโรงเรยี นในสงั กดั กรงุ เทพมหานคร
โดยมีการก�ำหนดให้มีการจัดการศึกษาในระดับก่อนอนุบาล โดยเน้นประสานงานกับส่วนราชการ
และชุมชนในการเตรียมความพร้อมผู้เรียน ท้ังด้านสุขภาพและโภชนาการ และจัดประสบการณ์
การเรียนรู้ที่เช่ือมโยงกับระบบโรงเรียนปกติ ในระดับอนุบาลเน้นสร้างความร่วมมือกับผู้ปกครอง
และชมุ ชน เพือ่ ออกแบบกจิ กรรมการพัฒนาทกั ษะท่สี ําคัญด้านต่าง ๆ เชน่ ทกั ษะทางสมอง ทกั ษะ
ความคิดความจํา ทักษะการควบคุมอารมณ์ ทักษะการรู้จักและประเมินตนเอง ในระดับประถม
ศกึ ษามงุ่ คํานงึ ถงึ พหปุ ญั ญาของผเู้ รยี นรายบคุ คลทแ่ี ตกตา่ งกนั ตามศกั ยภาพ ทงั้ น้ี ไดก้ ำ� หนดแนวทาง
การขบั เคลอื่ นสกู่ ารปฏบิ ตั ทิ มี่ คี วามสอดคลอ้ งกบั ดา้ นการศกึ ษาและเทคโนโลยขี องโรงเรยี นในสงั กดั
กรงุ เทพมหานคร โดยใหท้ กุ หนว่ ยงานในสงั กดั กระทรวงศกึ ษาธกิ ารตอ้ งปรบั ปรงุ แผนปฏบิ ตั ริ าชการ
ใหส้ อดคลอ้ งกบั นโยบายของรฐั บาล และวางแผนการใชง้ บประมาณเปน็ รายไตรมาส รวมทงั้ ใชจ้ า่ ย
งบประมาณให้เปน็ ไปตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับทเี่ กย่ี วข้อง กำ� หนดใหม้ ีการจดั ทําฐานข้อมูล
(Big Data) ของกระทรวงศกึ ษาธกิ ารใหค้ รบถ้วน ถูกตอ้ ง ทนั สมยั และใชเ้ ทคโนโลยแี ละดจิ ิทลั เป็น
เครอ่ื งมอื ในการพัฒนางานทัง้ ระบบ เนน้ การเรยี นร้แู ละการบริหารจัดการ
37 แผนพฒั นาการศกึ ษาขั้นพ้นื ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
๑.๒.๑๐ เป้าหมายการพฒั นาทีย่ ่งั ยืน (Sustainable Development Goals: SDGs)
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและสถานการณ์ต่าง ๆ ในระดับเมือง ระดับประเทศ
และระดับสากล ท่ีเกี่ยวข้องหรือส่งผลต่อการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร
โดยเปา้ หมายการพัฒนาของสงั คมโลกทผี่ ่านมามีการก�ำหนดเป้าหมายในการพัฒนาใน ๘ ประเดน็
และไดม้ กี ารกำ� หนดขนึ้ ใหม่ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๘ จากการประชมุ สมชั ชาองคก์ ารสหประชาชาตวิ า่ ดว้ ย
เรือ่ งการพัฒนาทย่ี งั่ ยืน SDGs (Sustainable Development Goals) เพื่อให้ประเทศต่างๆ นำ� ไป
เป็นแนวปฏิบัติในการพัฒนาประเทศทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและส่ิงแวดล้อม ในช่วงระยะเวลา
๑๕ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๘ - ๒๕๗๓) โดยประกอบด้วย เป้าหมาย ๑๗ ประเด็น ได้แก่ เป้าหมายใน
การขจัดความยากจน เป้าหมายในการขจัดความหิวโหย เป้าหมายสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี
เปา้ หมายดา้ นการศกึ ษาเทา่ เทยี มและทวั่ ถงึ เปา้ หมายความเทา่ เทยี มทางเพศ เปา้ หมายการจดั การ
น�้ำและสุขาภิบาล เป้าหมายการเข้าถึงพลังงานสะอาด เป้าหมายการเติบโตเศรษฐกิจท่ียั่งยืน
เป้าหมายพัฒนาอุตสาหกรรม นวัตกรรมและโครงสร้างพ้ืนฐาน เป้าหมายลดลดความเหล่ือมล�้ำ
เป้าหมายเมืองปลอดภัย เป้าหมายการผลิตและบริโภคท่ีย่ังยืน เป้าหมายการรับมือกับ
การเปล่ียนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป้าหมายอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล เป้าหมายการจัดการ
ระบบนิเวศทางบก เป้าหมายสังคม เป็นสุขและเป้าหมายความร่วมมมือในการพัฒนาอย่างย่ังยืน
(กรมส่งเสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น, ๒๕๖๓)
ทั้งนี้ คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญท่ีเก่ียวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซึ่งเปา้ หมายการพฒั นาท่ยี ่งั ยนื (Sustainable Development Goals: SDGs) มคี วามสอดคล้อง
กับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษาในการพัฒนาโครงสร้างส�ำคัญของส�ำนักการศึกษา
กรุงเทพมหานครและโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร กล่าวคือ เป้าหมายด้านการศึกษาอยู่ใน
เป้าหมายที่ ๔ ของเป้าหมายการพัฒนาท่ียั่งยืนท้ังหมด ๑๗ ประการขององค์การสหประชาชาติ
(United Nations: UN) ซ่ึงมีจุดมุ่งหมาย “ในการสร้างหลักประกันด้านการศึกษาให้มีความ
เทา่ เทยี มและทว่ั ถงึ และสง่ เสรมิ โอกาสในการเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ สำ� หรบั ทกุ คน” กลา่ วคอื เดก็ หญงิ และ
เดก็ ชายทกุ คนจะสำ� เรจ็ การศกึ ษาในระดบั ประถมศกึ ษาและมธั ยมศกึ ษา โดยไมเ่ สยี คา่ ใชจ้ า่ ยภายในปี
พ.ศ. ๒๕๗๓ รวมถงึ สามารถเขา้ ถงึ การศกึ ษาวชิ าเทคนคิ อาชวี ศกึ ษา อดุ มศกึ ษา รวมถงึ มหาวทิ ยาลยั
ที่มีราคาท่ีสามารถจ่ายได้และมีคุณภาพ ภายในปี ๒๕๗๓ (กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน,
๒๕๕๖๓) สอดคลอ้ งกบั ข้อมลู ของสยาม อรุณศรีมรกต และยงยุทธ วัชรดลุ ย์ (๒๕๕๙) ไดก้ ลา่ ววา่
ในปี พ.ศ. ๒๕๕๘ ความพยายามในเปา้ หมายดงั กลา่ วทำ� ให้จ�ำนวนเด็กท่วั โลกทีไ่ ม่ไดร้ ับการศกึ ษา
มีจำ� นวนลดลงเกือบครึง่ หน่งึ รวมถงึ จำ� นวนผู้อ่านออกเขียนไดก้ ย็ ังเพิม่ ข้ึนเป็นอย่างมาก
แผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้นื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 38
๑.๒.๑๑ แผนพัฒนาการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ -
๒๕๖๓) ฉบับปรบั ปรงุ
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและสถานการณ์ต่าง ๆ ในระดับเมือง ระดับประเทศ
และระดับสากล ที่เกี่ยวข้องหรือส่งผลต่อการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของกรุงเทพมหานคร
โดยแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานครฉบับท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓)
ฉบับปรับปรุง (ส�ำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร, ๒๕๖๑) มีการก�ำหนดยุทธศาสตร์เพื่อให้
การขบั เคลอ่ื นการดำ� เนนิ งานไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ๗ ยทุ ธศาสตร์ ไดแ้ ก่ ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๑ สรา้ งเสรมิ
คณุ ธรรม จรยิ ธรรมและความเปน็ พลเมอื งทดี่ ี ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๒ ยกระดบั คณุ ภาพการศกึ ษาใหน้ กั เรยี น
มีองค์ความรู้ สามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมเป้าประสงค์ ยุทธศาสตร์ที่ ๓ เสริมสร้างนักเรียนให้มี
ทักษะในการด�ำรงชีวิตในศตวรรษท่ี ๒๑ ยุทธศาสตร์ท่ี ๔ พัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทาง
การศกึ ษากรงุ เทพมหานครใหม้ ีความเป็นมอื อาชพี มคี วามรู้ความสามารถ มที กั ษะตามมาตรฐาน
และมคี วามกา้ วหนา้ ทางวชิ าชพี ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๕ เสรมิ สรา้ งมาตรฐานการจดั การศกึ ษา ยทุ ธศาสตร์
ท่ี ๖ สง่ เสรมิ สนบั สนนุ การใช้และพฒั นาระบบสารสนเทศเพอื่ การจดั การศกึ ษา และยทุ ธศาสตร์
ที่ ๗ เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการองคก์ าร
ทั้งน้ี คณะผู้จัดท�ำได้สรุปสาระส�ำคัญท่ีเกี่ยวข้องกับการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา
ซ่ึงแผนพัฒนาการศึกษาข้ันพื้นฐานกรุงเทพมหานครฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓)
ฉบบั ปรบั ปรงุ มคี วามสอดคลอ้ งกบั การศกึ ษาและเทคโนโลยกี ารศกึ ษาในการพฒั นาโครงสรา้ งสำ� คญั
ของสำ� นกั การศกึ ษา กรงุ เทพมหานครและโรงเรยี นในสงั กดั กรงุ เทพมหานคร กลา่ วคอื แผนดงั กลา่ ว
มีความสอดคล้องและเชื่อมโยงกับการพัฒนาด้านการศึกษาและเทคโนโลยีการศึกษา ดังวิสัยทัศน์
หลักของแผนพัฒนาการศึกษาฯ คือ “นักเรียนกรุงเทพมหานครเป็นพลเมืองที่ดี มีองค์ความรู้
สรา้ งสรรคน์ วตั กรรม มที กั ษะในการดำ� รงชวี ติ ในสงั คมโลกแหง่ ศตวรรษท่ี ๒๑” ทง้ั น้ี จากพนั ธกจิ ของ
แผนพฒั นาการศกึ ษาขัน้ พื้นฐานกรุงเทพมหานครฉบับท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓) ฉบบั ปรับปรงุ
มคี วามสอดคลอ้ งและเชอ่ื มโยงกบั การพฒั นาดา้ นการศกึ ษาและเทคโนโลยกี ารศกึ ษาใน ๒ ประเดน็
ไดแ้ ก่ ประเดน็ ที่ ๓ คอื การสง่ เสรมิ และพฒั นานกั เรยี นใหม้ ที กั ษะในการดำ� รงชวี ติ ในศตวรรษที่ ๒๑
และประเด็นท่ี ๖ คือ การส่งเสริมการใช้และพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการศึกษา
นอกจากนนั้ จากการศึกษาแผนยุทธศาสตร์ของแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร
ฉบบั ท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๓) ฉบบั ปรับปรุง ทีม่ คี วามสอดคล้องและเชื่อมโยงกับการพฒั นา
ดา้ นการศึกษาและเทคโนโลยกี ารศึกษา มจี �ำนวน ทัง้ สิน้ ๒ ยุทธศาสตร์ ไดแ้ ก่
39 แผนพัฒนาการศกึ ษาขัน้ พ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
ยทุ ธศาสตรท์ ่ี ๓ เสรมิ สรา้ งนักเรียนใหม้ ที กั ษะในการดำ� รงชวี ิตในศตวรรษที่ ๒๑
ในยคุ สังคมปจั จบุ ันทีม่ ีเทคโนโลยี และนวตั กรรมสมยั ใหม่ มกี ารพฒั นาอย่างกา้ วกระโดด
และเขา้ มามอี ทิ ธพิ ลตอ่ การดำ� เนนิ ชวี ติ ทงั้ ในกลมุ่ คนทกุ เพศ ทกุ วยั รวมถงึ กลมุ่ เยาวชนทก่ี ำ� ลงั ศกึ ษา
อยู่ในระดับการศึกษา จึงท�ำให้โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครมีความตระหนัก และต่ืนตัวต่อ
การพัฒนานักเรียนให้เป็นผู้ท่ีสามารถอ่านออก เขียนได้ รวมถึงสามารถคิดค�ำนวณตามระดับช้ัน
และมาตรฐานท่กี ำ� หนด อกี ทั้งยังเปน็ นักเรียนทม่ี ีทักษะในการด�ำรงชีวิตท่ดี ี มคี วามสามารถในการ
แกป้ ญั หาอยา่ งมเี หตผุ ล และปรบั ตวั ทนั ตอ่ การเปลย่ี นแปลง โดยการจดั การเรยี นการสอนดา้ นทกั ษะ
ที่จ�ำเป็นในศตวรรษท่ี ๒๑ และสมรรถนะทางวิชาชีพ ท่ีน�ำนวัตกรรมและเทคโนโลยีเป็นส่ือกลาง
ในการดำ� เนนิ กิจกรรม ซึง่ มคี วามสอดคลอ้ งกับตัวชี้ ได้แก่ (๑) โรงเรยี นท่ีมีนกั เรยี นผ่านเกณฑก์ าร
ประเมนิ การอา่ น การเขยี น และการคดิ คำ� นวณตามระดบั ชนั้ และมาตรฐานทกี่ ำ� หนด (๒) โรงเรยี นที่
จดั หรอื รว่ มโครงการ/กจิ กรรมเพอื่ พฒั นาทกั ษะในการดำ� รงชวี ติ ทด่ี มี คี วามสามารถในการแกป้ ญั หา
อยา่ งมีเหตุผล และปรบั ตัวทนั ต่อการเปลย่ี นแปลง และ (๓) โรงเรียนทีส่ ง่ เสรมิ การจดั การเรยี นรทู้ ่ี
เน้นดา้ นวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยคี ณติ ศาสตร์ สะเตม็ ศกึ ษาเพมิ่ ขึน้ เป็นต้น
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ ๖ สง่ เสรมิ สนบั สนนุ การใชแ้ ละพฒั นาระบบสารสนเทศเพอ่ื การจดั การศกึ ษา
จากการทเ่ี ทคโนโลยสี ารสนเทศ มกี ารพฒั นาอยา่ งกา้ วกระโดดและเขา้ มามบี ทบาทในการ
ดำ� รงชวี ิตของคนในสงั คมทง้ั ในเชงิ บวก และเชิงลบในหลากหลายภาคส่วน รวมถึงการจดั การเรยี น
การสอนของครูในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร ที่ได้น�ำสื่อสารสนเทศเข้ามาใช้เป็นเครื่องมือ
ในการสอนแกน่ ักเรยี นในโรงเรยี นเพอื่ ใหเ้ กิดความเขา้ ใจในเนอ้ื หาของนกั เรียนเพ่มิ มากขน้ึ
ดงั นน้ั การพฒั นาระบบสารสนเทศเพอ่ื การศกึ ษาจงึ เปน็ สงิ่ สำ� คญั ทต่ี อ้ งไดร้ บั การสนบั สนนุ
โครงสร้างพ้ืนฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพ่ือการจัดการศึกษาท่ีมีคุณภาพและ
เพียงพอ อีกท้ังยังต้องมีระบบฐานข้อมูลและสารสนเทศ เพ่ือการจัดการศึกษาท่ีมีประสิทธิภาพ
ตามเปา้ ประสงคข์ องยุทธศาสตรท์ ่ี ๖ โดยการกำ� หนดตวั ชี้วดั คอื (๑) โรงเรียนท่ีมหี อ้ งคอมพิวเตอร์
ที่มีคุณภาพและเพียงพอตามมาตรฐานท่ีก�ำหนด (๒) โรงเรียนท่ีมีระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์
(Network) เพือ่ การจัดการศึกษาเป็นไปตามมาตรฐาน และ (๓) โรงเรยี นมีหอ้ งเรียนคณุ ภาพดา้ น
เทคโนโลยที ที่ ันสมัย เป็นตน้
จากสาระส�ำคัญของบริบท ความเปล่ียนแปลงและทิศทางการพัฒนาตามนโยบายที่
เกยี่ วขอ้ งกบั การจดั การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานของกรงุ เทพมหานคร คณะผจู้ ดั ทำ� รวบรวมความเกย่ี วขอ้ ง
และความสอดคลอ้ งกับการจดั การศกึ ษาขัน้ พื้นฐานของกรุงเทพมหานคร เพอื่ ใช้เปน็ ข้อมลู พ้ืนฐาน
และเป็นกรอบทิศทางการวางแผนเพ่ือจัดท�ำแผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร
ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
แผนพัฒนาการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 40
บทที่ ๒
สถานการณ์ดา้ นการศึกษา
41 แผนพัฒนาการศกึ ษาข้นั พน้ื ฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙)
สถานการณ์ดา้ นการศึกษา
๒.๑ สถานการณ์ดา้ นการศึกษาระดบั โลกและระดับชาติ
สำ� นกั งานเลขาธกิ ารสภาการศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร (๒๕๖๓) ไดจ้ ดั ทำ� รายงานสภาวการณ์
การศึกษาไทยข้ึนโดยมีการวเิ คราะห์ และประเมนิ ผลการดำ� เนินการจัดการศึกษาในรอบปี ๒๕๖๑
และครงึ่ แรกของปี ๒๕๖๒ ซงึ่ เปน็ กระจกสะทอ้ นใหเ้ หน็ ถงึ สภาพการจดั การศกึ ษาของประเทศไทย
ท่ีแท้จริง และเป็นจุดส�ำคัญในการก�ำหนดทิศทางและนโยบายการศึกษาของประเทศต่อไป ท้ังนี้
การเปลี่ยนแปลงเข้าสู่ยุคดิจิทัล ท�ำให้เกิดปัญหาการจัดการศึกษาซ่ึงไม่สามารถแก้ไขได้ท้ังระบบ
ซ่งึ เป็นแรงกระตนุ้ ใหส้ ังคมลุกขนึ้ มาชว่ ยกนั ปฏิรูปการศึกษาใหไ้ ดผ้ ลมากขน้ึ โดยจากการวิเคราะห์
สภาวการณ์การศึกษาของประเทศไทยในปัจจุบันมีภาพรวมการปฏิรูปการศึกษาไทยที่ควรเป็น
๘ ประการ ดังนี้
๑) สภาวะเศรษฐกจิ สงั คมของไทย ปี ๒๕๖๑/๒๕๖๒
สภาวะการเมือง อยู่ในช่วงการปฏิรูปประเทศตามท่ีก�ำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ มีการ
จัดท�ำแผนแม่บทตามยุทธศาสตร์ชาติ แผนปฏิรูปประเทศด้านต่าง ๆ ซ่ึงเป็นกรอบแนวทางให้
หน่วยงานท่ีเกย่ี วขอ้ งใชเ้ ปน็ ทิศทางในการกำ� หนดนโยบายการท�ำงานของหนว่ ยงาน
สภาวะเศรษฐกิจ ในรอบปี ๒๕๖๑ เติบโตปานกลาง รัฐบาลกระตุ้นการลงทุนและ
การใช้จ่ายผ่านโครงการต่าง ๆ มาก เศรษฐกิจโลกมีปัญหาการชะลอตัว ความขัดแย้งในประเทศ
ต่าง ๆ ในประเทศ ได้รับผลกระทบจากปัญหาการเมืองและการบริหารในประเทศ ปัญหาการ
กระจายทรัพย์สินและรายได้ที่ไม่เป็นธรรมค่าครองชีพเพ่ิมสูง หนี้สินครัวเรือนเพิ่มสูงกว่ารายได้
ปญั หาภยั แลง้ นำ้� ท่วม ราคาพชื ผล เกษตรตกตำ�่ ฯลฯ
สภาวะสังคม มีปัญหาเด็กและเยาวชน อาชญากรรม ยาเสพติด สาธารณสุข
สภาพแวดล้อม ฯลฯ อันเป็นผลมาจากโครงสร้างและนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจแนวทุนนิยม
อุตสาหกรรมที่ท�ำให้เมืองขยายตัวสังคมเน้นการแข่งขันหาเงินเพ่ือการบริโภคและการที่ภาครัฐ
(ทกุ รฐั บาลในรอบหลายสบิ ปที ผี่ า่ นมา) เนน้ การเรง่ รดั การเตบิ โตทางเศรษฐกจิ มากกวา่ การแกป้ ญั หา
และพัฒนาสงั คมเพอื่ ความเป็นธรรมและเพอื่ คณุ ภาพชีวิตของคนสว่ นใหญ่
๒) สภาวะการศึกษาไทย
งบประมาณการศกึ ษาของภาครฐั ยงั คงอยใู่ นระดบั สงู ทงั้ ในเชงิ ปรมิ าณและสดั สว่ นของ
งบประมาณและผลติ ภณั ฑม์ วลรวมของประเทศ ขณะทจ่ี ำ� นวนนกั เรยี น นกั ศกึ ษา ผสู้ ำ� เรจ็ การศกึ ษา
เริม่ ลดลงในบางระดับ เชน่ อาชีวศึกษา เปน็ ตน้ เนื่องจากประชากรวัยเรียนลดลง การจัดการศึกษา
คงเป็นไปตามแบบแผนเดิม ๆ เช่นจัดโดยเฉพาะกระทรวงศึกษาธิการมากกว่าองค์การปกครอง
ท้องถิ่นและภาคเอกชน นักเรียนสายสามัญมีสัดส่วนมากกว่าสายอาชีวศึกษาในระดับ ๖๕ : ๓๕
สัดส่วนของเด็กวัยเรียนท่ีไม่ได้เรียนและ/หรือออกกลางคันก่อนถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย คงมี
สดั สว่ นสงู ปกี ารศกึ ษาเฉลยี่ ของประชากรและระดบั การศกึ ษาของแรงงานไทยยงั คงอยใู่ นเกณฑต์ ำ�่
แผนพัฒนาการศึกษาข้ันพ้ืนฐานกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๖๔ – ๒๕๖๙) 42
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐานกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2564 - 2569)
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search