แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2558-2562)

แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ปจั จยั ภายนอกที่ส�ำ คัญ (๑) น้ำ� หนัก คะแนน คะแนน
(๒) ประเมิน ถ่วงนำ�้ หนกั

(๓) (๔)

๑๔. สถานการณ์ความถดถอยทางด้านเศรษฐกิจ ๐.๐๒๕๔๒๔ ๓.๒๓ ๐.๐๘๒
ของประเทศมีผลกระทบต่อการขยายตัวด้าน
การท่องเที่ยวภายในประเทศ

๑ ๕. ต้นทนุ ค่าใช้จ่ายในการผลิตผลิตภณั ฑ์ชุมชน ๐.๐๒๕๔๒๔ ๓.๒๑ ๐.๐๘๒
มีราคาสูงเมื่อเทียบกบั ผลิตภณั ฑ์จากภาค
อตุ สาหกรรม ทำ�ให้ผลิตภัณฑ์ชมุ ชน
ไม่สามารถแข่งขันได้

๑๖. บทบาทของผู้มีอิทธิพลในท้องถิน่ เปน็ ๐.๐๒๕๔๒๔ ๓.๑๗ ๐.๐๘๑
อปุ สรรคต่อการส่งเสริม อนรุ กั ษ์ และพฒั นา
วัฒนธรรมท้องถิน่

๑๗. บคุ คลภายนอกย้ายเข้ามาอยู่ในชมุ ชนมาก ๐.๐๒๕๔๒๔ ๓.๐๙ ๐.๐๗๙
ขึ้นเป็นอปุ สรรคต่อการส่งเสริม อนรุ ักษ์ และ
พฒั นาวฒั นธรรมของชมุ ชน

๑๘. ความขดั แย้งของนกั การเมืองท้องถิ่นทำ�ให้ ๐.๐๒๕๔๒๔ ๓.๐๘ ๐.๐๗๘
การส่งเสริม อนรุ ักษ์ และพัฒนาวัฒนธรรม
ท้องถิน่ เกิดความชะงัก

๑๙. มีการลอกเลียนแบบทางวฒั นธรรมทีป่ ระสบ ๐.๐๒๕๔๒๔ ๓.๐๖ ๐.๐๗๘
ผลสำ�เรจ็ จากที่อื่นมาดำ�เนินการในชุมชน

รวม ๑.๐๐๐ ๓.๓๗

ผลกระทบระดับมากที่สุด

ผลการวิเคราะห์ปัจจัยภายในซึ่งมีค่าเฉลี่ยถ่วงนำ้� หนัก ๓.๒๗ แสดงว่ามีผลกระทบเชิงบวกมาก
ที่สุดต่อการด�ำเนินงานวัฒนธรรมของกองวัฒนธรรมและส�ำนักเขต เป็นต�ำแหน่งท่ีเป็นจุดแข็ง (S) และ
การวเิ คราะหป์ จั จยั ภายนอกมคี า่ เฉลยี่ ถว่ งนำ�้ หนกั ๓.๓๗ แสดงวา่ มผี ลกระทบเชงิ บวกสงู มากทส่ี ดุ ตอ่ การ
ด�ำเนินงานของกองวฒั นธรรมและสำ� นักงานเขตเช่นเดยี วกัน เป็นต�ำแหน่งท่เี ป็นโอกาส (O)
150

ส่วนที่ ๓
การกำ�หนดตำ�แหน่งยุทธศาสตร์

เมื่อน�ำผลการวเิ คราะห์ปจั จัยภายในและปจั จยั ภายนอกของกองวัฒนธรรมและส�ำนกั งานเขตมา
จัดวางในตำ� แหน่งเมททรกิ ซ์ TOWS จะพบว่าต�ำแหน่งยทุ ธศาสตร์ท่ีกองวัฒนธรรมและสำ� นกั งานเขตอยู่
ในขณะนีเ้ ปน็ ตำ� แหน่ง SO (quest pattern interactive) หรืออยู่ในสถานการณ์ทีม่ ีจุดแข็งภายในองค์กรและ
มีสภาพแวดล้อมภายนอกที่เป็นโอกาสด้วย จึงสรุปได้ว่าสถานการณ์การด�ำเนินงานวัฒนธรรมของ
กองวัฒนธรรมอยู่ในสถานการณ์ท่ี ๒ คือ สภาพแวดลอ้ มภายนอกมแี นวโน้มทเ่ี ป็นโอกาสต่อการ
ด�ำเนนิ งานวฒั นธรรมของกองวฒั นธรรม ในขณะเดยี วกนั กม็ สี ภาพแวดลอ้ มภายในทเ่ี ปน็ จดุ แขง็ ที่
จะชว่ ยท�ำใหก้ ารด�ำเนนิ งานประสบผลส�ำเรจ็ ดงั น้ันเพอื่ ท่ีให้การด�ำเนนิ งานวฒั นธรรมประสบผล
ส�ำเร็จมากย่งิ ขนึ้ จ�ำเปน็ ตอ้ งขับเคลื่อนองคก์ รแบบรกุ ไปข้างหนา้ ขณะเดยี วกนั ก็ตอ้ งลดจดุ อ่อน
ทีเ่ ปน็ ขอ้ จ�ำกัดดว้ ย ซง่ึ ได้นำ� เสนอเปน็ แผนภาพได้ดังนี้

แผนภาพที่ ๓.๑ แสดงต�ำแหน่งยทุ ธศาสตร์ของกองวฒั นธรรมในปจั จบุ นั

151



ส่วนที่ ๔
การสังเคราะหแ์ ละการจัดทำ�แผน
วฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑

(พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

สว่ นท่ี ๔
การสังเคราะห์และการจัดท�ำแผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร

ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

๔.๑ การก�ำหนดวิสัยทัศนแ์ ละคา่ นยิ มรว่ ม

หลังจากการประเมินสถานการณ์แวดล้อมภายในและภายนอกของกองวัฒนธรรมและ
สำ� นกั งานเขต กรงุ เทพมหานคร และการประเมนิ ผลกระทบตอ่ สถานการณแ์ วดลอ้ มภายในและภายนอกที่
มผี ลต่อการด�ำเนนิ งาน ซึ่งมกี ารด�ำเนินงานอย่างเปน็ ขั้นเป็นตอน มีแบบสอบถามเปน็ เครือ่ งมือ และผู้ร่วม
ให้ข้อมูลเป็นผู้เกี่ยวข้องท้ังจากภาคส�ำนักงานกรุงเทพมหานครท่ีมีทั้งผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน
ภาคประชาชนทม่ี ผี แู้ ทนทง้ั จากสภาวฒั นธรรมเขตและชมุ ชน นอกจากนนั้ ยงั มกี ลมุ่ คนอน่ื ๆ ไดแ้ ก่ นกั ธรุ กจิ
ผู้ประกอบกจิ การเกยี่ วข้อง นักพฒั นาอสิ ระ หรือ NGO และนักวิชาการ ทำ� ให้เหน็ จุดแขง็ จดุ อ่อน โอกาส
และข้อจ�ำกดั ในการด�ำเนินงานด้านวัฒนธรรมของกรุงเทพมหานคร ซงึ่ พบว่ามีจดุ แข็ง ๒๓ ข้อ จดุ อ่อน
๑๘ ข้อ โอกาสในการพัฒนา ๑๒ ข้อ และข้อจ�ำกดั ในการพฒั นา ๑๐ ข้อ ท่กี ล่าวโดยละเอียดในส่วนที่ ๓
การกำ� หนดตำ� แหน่งยทุ ธศาสตร์

ในการกำ� หนดวสิ ยั ทศั น์ เพอื่ เปน็ ภาพวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานครทท่ี กุ คนตอ้ งการใหเ้ ปน็ ในปี พ.ศ.
๒๕๖๒ ทปี่ รกึ ษาได้ด�ำเนินงานใน ๒ วธิ ีการ คอื

๑. การประชุมระดมความคิดเห็นผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้บริหารกรุงเทพมหานคร เจ้าหน้าที่
กรงุ เทพมหานคร ประธานสภาวฒั นธรรม ชาวชุมชนผู้ขบั เคลือ่ นงานวัฒนธรรมชุมชน เอกชน ผู้ประกอบ
กิจการเก่ยี วข้อง และนกั พัฒนาอิสระ หรอื NGO จำ� นวน ๑๐๐ คน

๒. การสมั ภาษณ์ผบู้ รหิ ารกรงุ เทพมหานคร ไดแ้ ก่ รกั ษาการผ้วู ่าราชการกรงุ เทพมหานคร รอง
ผวู้ า่ ราชการกรงุ เทพมหานคร ผอู้ ำ� นวยการ และรองผอู้ ำ� นวยการ สำ� นกั วฒั นธรรม กฬี า และการทอ่ งเทยี่ ว
ผู้อำ� นวยการกองวัฒนธรรม

ท้ังน้ี ด�ำเนินการโดยใช้ข้อมูลส�ำคัญประกอบการพิจารณา คือ ผลการประเมินสถานการณ์
แวดล้อมภายในและภายนอกของกรุงเทพมหานคร ผลการประเมินผลกระทบต่อสถานการณ์แวดล้อม
154

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ภายในและภายนอกทม่ี ผี ลตอ่ การดำ� เนนิ งานและพนั ธกจิ ดา้ นวฒั นธรรมของกรงุ เทพมหานคร ซง่ึ ประกอบ
ด้วย (๑) อนรุ ักษ์ ส่งเสรมิ และพัฒนาวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร (๒) สร้างแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรม
กรุงเทพมหานคร (๓) พัฒนาเครือข่ายการด�ำเนินงานด้านวัฒนธรรมในทุกระดับโดยการมีส่วนร่วมของ
ทกุ ภาคส่วน และ (๔) ส่งเสรมิ สนบั สนนุ และพฒั นาบุคลากรทางวฒั นธรรม

จากการประชมุ ระดมสมองผู้เกีย่ วข้องและการสมั ภาษณ์ผู้บริหารกรงุ เทพมหานคร พบว่า บคุ คล
เหลา่ นีม้ คี วามคดิ เหน็ ตอ่ ภาพวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานครทตี่ อ้ งการเหน็ ในอกี ๕ ปขี า้ งหนา้ หรอื ในปี พ.ศ.
๒๕๖๒ จำ�นวนมากและในแง่มมุ ต่างๆ ซึง่ เมือ่ ประมวลความคิดเหน็ เหล่านั้นจึงพบว่ามีความคล้ายคลึงกนั
และสามารถจดั กลุ่มความคิดเห็นได้ ดงั นี้

วฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ความคดิ เหน็ สะท้อนผ่านคำ� ต่างๆ เช่น หลากหลาย สร้างสรรค์ สู่
สากล เอกลักษณ์ อตั ลกั ษณ์ เป็นต้น

การบริหารงานวัฒนธรรม ความคิดเห็นสะท้อนผ่านคำ�ต่างๆ เช่น กลไกสนับสนุน มีส่วนร่วม
บูรณาการ อนุรกั ษ์ ฟื้นฟู เผยแพร่ เข้มแขง็ สืบสานภมู ิปัญญา ศนู ย์กลางการเรียนรู้ เปน็ ต้น

ผลของวัฒนธรรม ความคิดเหน็ สะท้อนผ่านค�ำต่างๆ เช่น สงั คมคุณภาพ คุณภาพชีวิต ยง่ั ยนื
รอยย้ิม เศรษฐกจิ สร้างสรรค์ เป็นต้น

เมื่อท่ีปรึกษาได้ประมวลและวิเคราะห์ความคิดเห็นเหล่าน้ีแล้ว จึงก�ำหนดเป็นวิสัยทัศน์ หรือ
ภาพฝันวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ท่ีต้องการเหน็ หรือให้เป็นในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ดงั น้ี

กรงุ เทพมหานครเปน็ ศูนยก์ ลางการเรยี นรู้ทางวฒั นธรรม
ที่มีความหลากหลายและรว่ มสมัย
บูรณาการทกุ ภาคส่วนอยา่ งเขม้ แข็ง
สูส่ ังคมคุณภาพอย่างย่งั ยนื

เมื่อสามารถกำ�หนดวิสัยทัศน์แล้ว ที่ปรึกษาจึงหารือกับบุคคลต่างๆ ซึ่งเป็นคนกลุ่มเดิม คือ
ผู้เกีย่ วข้องกับการดำ�เนินงานวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ทั้งในภาคส่วนกรงุ เทพมหานคร ภาคประชาชน
ภาคเอกชน และภาคหน่วยงานพัฒนา เกี่ยวกับค่านิยมในการปฏิบัติงานที่มีความสำ�คัญต่อความสำ�เร็จ
ในการทำ�ให้งานวฒั นธรรมบรรลุวิสัยทัศน์ ค่านิยมนี้ต้องเป็นค่านิยมร่วม (shared values) ของผู้เกี่ยวข้อง
ซึ่งจากการหารือปรากฏคำ�สำ�คัญต่างๆ เช่น จริงใจ ใฝ่รู้ ยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรม เห็น
คุณค่าของวัฒนธรรม ผสมผสาน ยอมรับ ปรับประยุกต์ ทำ�งานเป็นทีม ทันสมัย ใส่ใจธรรมาภิบาล และ
มุ่งสู่คุณภาพ เปน็ ต้น ที่ปรึกษาจึงประมวลความและวิเคราะห์ ค่านิยมร่วม ได้ดังนี้

ใหค้ วามส�ำคัญกบั ความหลากหลายทางวฒั นธรรม
ท�ำงานด้วยความจริงใจ ใฝร่ ู้
มุ่งสอู่ งคก์ รประสิทธภิ าพสูง

155

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

๔.๒ แนวทางการการก�ำหนดกลยทุ ธเ์ พื่อการวางแผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร

ในการวิเคราะห์สถานการณ์ท่ีมีผลต่อการก�ำหนดยุทธวิธีในการบริหารองค์การภาครัฐ
ดร. อทุ ิศ ขาวเธียร (๒๕๔๔) ได้สรุปสถานการณ์ทม่ี ักพบในองค์กรภาครฐั และภาคเอกชนไว้ ๔ แบบคือ

๔.๒.๑ สถานการณ์ทอี่ งค์กรมีจดุ แขง็ มากและมีโอกาสในการขับเคล่อื นองค์กรไปสู่เป้าประสงค์
ตามประเดน็ ยทุ ธศาสตรท์ ต่ี ง้ั ไวม้ าก (SO) หรอื ทเ่ี รยี กวา่ quest pattern interactive ในสถานการณน์ อี้ งคก์ ร
ควรใช้ยุทธวิธีในการขับเคลื่อนองค์กรแบบรุกไปข้างหน้าด้วยการเร่งขยายกิจกรรมให้หลากหลายและ
กว้างขวาง เหมาะส�ำหรับการดำ� เนนิ การในระยะยาว

๔.๒.๒ สถานการณ์ที่องค์กรมีจุดแข็งท่ีสามารถด�ำเนินการตามแผนได้ แต่ยังติดข้อจ�ำกัด
บางประการท�ำให้การด�ำเนินการใด ๆ อาจไม่ประสบความส�ำเร็จ (ST) หรือ saga pattern reactiveใน
สถานการณเ์ ช่นนอ้ี งคก์ รควรเลอื กรกั ษาสถานภาพเดมิ แลว้ นำ� จดุ แขง็ มาตรงึ จดุ ออ่ นไมใ่ ห้ระบาดไปสรา้ ง
ความเสียหาย

๔.๒.๓ สถานการณท์ อ่ี งคก์ รมโี อกาสทจี่ ะเรง่ ขยายกจิ กรรม แตต่ ดิ ขดั ขอ้ จำ� กดั บางประการ กลา่ ว
คือ สถานการณ์ปัจจุบนั เป็นลบ แต่เมอื่ วเิ คราะห์อนาคตเปน็ บวก (WO) หรือ venture pattern proactive
ยทุ ธวิธีทเ่ี หมาะสม คือ ลองเส่ียงด�ำเนินการ หรือ แต่ในขณะเดียวกันก็ปรบั ปรงุ จุดบกพร่องหรือข้อจำ� กดั
ให้ดีขนึ้ เหมาะสำ� หรับการด�ำเนนิ การในระยะสน้ั

๔.๒.๔ สถานการณท์ อ่ี งคก์ รอยใู่ นภาวะทมี่ จี ดุ ออ่ นและขอ้ จำ� กดั ในขณะเดยี วกนั (WT) หรอื parley
pattern inactive ยุทธวิธที ่ีเหมาะสม คอื การบรรเทาภาวะจดุ อ่อนและข้อจ�ำกดั ก่อน พยายามหลีกเล่ยี ง
อุปสรรคทบ่ี ดบงั วัตถุประสงค์ขององค์กร

ยุทธวิธีท่ีองค์กรภาครัฐสามารถใช้ในการบริหารงานของตนเองข้างต้นสามารถน�ำเสนอเป็น
แผนภาพได้ ดังนี้

แผนภาพท่ี ๔.๑ แสดงสถานการณ์การขับเคลอื่ นกลยุทธ์ขององค์กร (อุทิศ ขาวเธียร, ๒๕๔๔)

156

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจดั ทำ�แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จากผลการประเมนิ ตำ� แหน่งยุทธศาสตร์ในการดำ� เนินงานวฒั นธรรมของกรงุ เทพมหานคร ทพี่ บ
ว่าเปน็ ตำ� แหน่ง SO หรอื ท่เี รียกว่า quest pattern interactive เนื่องจากมีจดุ แขง็ จ�ำนวนมาก และมีสภาพ
แวดล้อมท่ีเอ้ือต่อการด�ำเนินงาน รวมท้ังพบว่า ต�ำแหน่งที่มีความส�ำคัญรองมา คือ WO หรือท่ีเรียกว่า
venture pattern proactive เปน็ ต�ำแหนง่ ทม่ี จี ดุ ออ่ นจ�ำนวนมาก แตม่ สี ภาพแวดลอ้ มทเี่ ออื้ ตอ่ การด�ำเนนิ งาน
ดังนนั้ แนวทางท่ีจะใช้ในการก�ำหนดกลยุทธ์ในการด�ำเนนิ งานวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร จงึ เป็นกลยุทธ์
ท่ีมุ่งใช้จุดแข็งและโอกาสท่ีมีอยู่ในการด�ำเนินงานเชิงรุก ในขณะเดียวกันต้องมีการลดจุดอ่อนด้วยการใช้
กลยทุ ธ์การพัฒนาสร้างเสรมิ ศกั ยภาพความสามารถในการด�ำเนนิ งาน และใช้โอกาสทมี่ ใี นการสนับสนนุ
ให้การดำ� เนินงานประสบความสำ� เร็จ

๔.๓ การก�ำหนดกลยทุ ธใ์ นการจดั ท�ำแผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร

จากการก�ำหนดต�ำแหน่งทางยุทธศาสตร์ดังกล่าวข้างต้น ซ่ึงเป็นผลจากการวิเคราะห์และการ
ประเมนิ สถานการณแ์ วดลอ้ มภายในและภายนอก และการประเมนิ ผลกระทบตอ่ สถานการณ์ ทปี่ รกึ ษาจงึ
ได้ร่วมกนั พจิ ารณากำ� หนดกลยทุ ธ์เพอ่ื เร่งใช้จดุ แขง็ และลดจดุ อ่อน ดำ� เนนิ งานภายใต้โอกาสทเี่ ออ้ื อำ� นวย
และภายใต้ข้อจ�ำกัดทม่ี ี โดยใช้แนวคิดการวเิ คราะห์ 7’S และแนวคิด PEST ร่วมกัน และดำ� เนินงานอย่าง
เป็นขน้ั ตอน ดังน้ี

๔.๓.๑ การวิเคราะห์จัดกลุ่ม จุดแขง็ จดุ ออ่ น โอกาส และขอ้ จ�ำกดั
๑) การวิเคราะหจ์ ดั กลมุ่ จุดแข็งดว้ ยแนวคดิ 7’S
จากการประเมนิ จดุ แขง็ ทม่ี ผี ลกระทบต่อการขบั เคลอ่ื นงานวฒั นธรรมกรงุ เทพฯ ซง่ึ มี
จดุ แขง็ ทงั้ สน้ิ ๒๓ ข้อ เปน็ ข้อทผ่ี ่านการคดั เลอื ก โดยใช้เกณฑ์ข้อทม่ี คี ะแนนเฉลย่ี สงู ๓.๒๖ และมคี ่า mode
ท่ี ๓-๔ พบว่า คะแนนมีความใกล้เคยี งและเกาะกลุ่มกันไม่มคี วามแตกต่าง ท่ปี รึกษาจึงนำ� จุดแขง็ เหล่านี้
มาจัดกลุ่ม ด้วยแนวคิด 7’S ได้ผลดังนี้
S1 โครงสรา้ ง (structure) จำ� นวน ๓ ข้อ

(๑) สภากรงุ เทพมหานครให้การสนบั สนนุ งานด้านวฒั นธรรม
(๒) ผู้บริหารระดับสูงของกรุงเทพมหานคร ให้การสนับสนุนการพัฒนางานด้าน
วัฒนธรรม
(๓) มงี บประมาณในการดำ� เนนิ งานดา้ นการสง่ เสรมิ อนรุ กั ษ์ และพฒั นาวฒั นธรรมท่ี
เพยี งพอ
S2 ระบบ (system) จำ� นวน ๒ ข้อ
(๑) มีระบบตดิ ตามและประเมนิ ผลการด�ำเนนิ งานด้านวฒั นธรรมของชุมชน
(๒) มกี ารมอบหมายภาระงานตามบทบาทและหน้าทใ่ี นแต่ละกลุ่มงานอย่างชัดเจน

157

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

S3 กลยทุ ธ์ (strategy) จำ� นวน ๒ ข้อ
(๑) ใช้กลไกการส่งเสริม อนุรักษ์ และพัฒนาวัฒนธรรมชุมชนเป็นเคร่ืองมือในการ
สร้างความเข้มแขง็ ทางเศรษฐกจิ และสังคมของชุมชน
(๒) ส่งเสรมิ สนบั สนนุ ให้ชุมชนมีความคิดรเิ ร่มิ ในการอนุรกั ษ์และเผยแพร่วฒั นธรรม
ชุมชน
S4 บคุ ลากร (staff) จ�ำนวน ๒ ข้อ
(๑) ชมุ ชนมผี ู้รู้วัฒนธรรมทำ� ให้สามารถดำ� รงเอกลกั ษณ์ทางวฒั นธรรมไว้ได้
(๒) มคี วามกระตอื รอื รน้ ในการผลกั ดนั ใหเ้ กดิ กจิ กรรมดา้ นวฒั นธรรมชมุ ชนดว้ ยความ
เต็มใจ
S5 ทักษะ ความรู้ ความสามารถ (skills) จ�ำนวน ๖ ข้อ
(๑) เจา้ หนา้ ทมี่ คี วามรู้ ความเชยี่ วชาญ และประสบการณใ์ นการประสานงานรว่ มกบั
ชมุ ชน
(๒) ชุมชนมผี ู้มคี วามรู้ ความเชี่ยวชาญเกย่ี วกับประเพณี งานฝีมอื อาหาร กีฬา การ
ละเล่นพ้นื บ้านทมี่ เี อกลักษณ์โดดเด่น
(๓) ผู้น�ำทางวัฒนธรรมมีภาวะผู้น�ำท่เี ข้มแข็ง
(๔) ผู้นำ� ระดบั สูงมีอำ� นาจสง่ั การในเร่อื งเร่งด่วนทนั ที (autonomy)
(๕) มีทัศนคติเชิงบวก (positive thinking) ในการท�ำงานร่วมกับชุมชน และมีความ
สัมพนั ธ์ทดี่ กี ับผู้นำ� และสมาชิกในชมุ ชน
(๖) เจ้าหน้าทไ่ี ด้รับการพัฒนาศกั ยภาพในการปฏบิ ัตงิ านอย่างสม่ำ� เสมอ
S6 รปู แบบการบริหารจดั การ (style) จำ� นวน ๗ ข้อ
(๑) มีเครือข่ายในการส่งเสริม อนุรักษ์ และพัฒนาวัฒนธรรมชุมชน ท�ำให้สามารถ
สร้างสรรค์กิจกรรมทางด้านวัฒนธรรมที่หลากหลายทั้งในระดบั ชาตแิ ละท้องถนิ่
(๒) ให้ความส�ำคญั กับการท�ำงานร่วมกนั ตามหลกั ธรรมาภบิ าล (โปร่งใส ตรวจสอบ
ได้ ความเท่าเทียมกนั ฯลฯ)
(๓) ชมุ ชนมีความยดื หยุ่นในการท�ำงานตามลกั ษณะของกิจกรรมท่ีหลากหลาย
(๔) เปิดโอกาสให้สมาชิกในชุมชนมีส่วนร่วมในการสร้างและบริหารจัดการกิจกรรม
ของชมุ ชน
(๕) ให้ความสำ� คัญในการทำ� งานร่วมกบั ผู้มคี วามรู้ด้านวฒั นธรรมของชมุ ชน
(๖) สมาชิกในชุมชนมีความรู้สกึ เปน็ พวกเดยี วกันสูง

158

ส่วนที่ ๔
การสงั เคราะห์และการจัดทำ�แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

(๗) มคี วามยดื หยนุ่ ในการบรหิ ารงาน สามารถปรบั งบประมาณใหส้ อดรบั กบั กจิ กรรม
ท่เี ปลี่ยนแปลงได้

S7 ค่านิยมรว่ ม (shared values) จ�ำนวน ๑ ข้อ
(๑) ให้ความส�ำคัญกับระบบอาวุโส

๒) การวเิ คราะห์จัดกลุม่ จดุ ออ่ นดว้ ยแนวคดิ 7’S
จากการประเมนิ จุดอ่อนที่มผี ลกระทบต่อการขบั เคลอื่ นงานวฒั นธรรมกรงุ เทพฯ ซ่งึ
พบว่า มีจุดอ่อนท้ังสน้ิ ๑๘ ข้อ เป็นข้อทผี่ ่านการคดั เลือก โดยใช้เกณฑ์ข้อทีม่ คี ะแนนเฉล่ียสงู กว่า ๓.๒๖
และมคี ่า mode ที่ ๓-๔ พบว่า คะแนนมีความใกล้เคียงและเกาะกลุ่มกนั ไม่มีความแตกต่าง ที่ปรึกษาจึง
น�ำจุดอ่อนเหล่านม้ี าจดั กลุ่ม ด้วยแนวคิด 7’S ได้ผลดงั นี้
S1 โครงสร้าง (structure) จ�ำนวน ๓ ข้อ
(๑) สำ� นักงานเขตไม่มหี น่วยงานที่รับผดิ ชอบงานด้านวัฒนธรรมโดยตรง
(๒) การด�ำเนินงานตามแผนงานไม่สามารถด�ำเนินการได้ เนื่องจากมีการแทรกแซง
ทางการเมืองสูง
(๓) มองงานทางด้านวัฒนธรรมเป็นงานฝาก
S2 ระบบ (system) จ�ำนวน ๒ ข้อ
(๑) ขาดระบบการตดิ ตามและประเมินผลงานด้านวฒั นธรรมอย่างต่อเนื่อง
(๒) การมอบหมายให้ส�ำนักงานเขตจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม ไม่ได้ค�ำนึงถึงบริบท
ทางด้านประวตั ศิ าสตร์ สงั คม และวัฒนธรรมชมุ ชน
S3 กลยุทธ์ (strategy) จ�ำนวน ๒ ข้อ
(๑) ไม่มกี ารจัดท�ำแผนยทุ ธศาสตร์ด้านการส่งเสรมิ และพฒั นางานด้านวฒั นธรรม
(๒) ขาดการสรา้ งสรรค์ แนวคดิ การสง่ เสรมิ อนรุ กั ษ์ และพฒั นาวฒั นธรรมทเี่ ปน็ ของ
ตนเอง ส่วนใหญ่นิยมลอกเลียนแบบกจิ กรรมทางวัฒนธรรมทีป่ ระสบความส�ำเรจ็ ของชมุ ชนอื่น
S4 บุคลากร (staff) จ�ำนวน ๕ ข้อ
(๑) เจา้ หนา้ ทที่ รี่ บั ผดิ ชอบงานดา้ นวฒั นธรรมมจี ำ� นวนไมเ่ พยี งพอ และมภี าระรบั ผดิ ชอบ
งานหลายด้าน
(๒) คนรนุ่ ใหมท่ ใ่ี หค้ วามสำ� คญั ในการสบื ทอดงานวฒั นธรรมของชมุ ชนมจี ำ� นวนนอ้ ย
(๓) ขาดแคลนครูภมู ิปญั ญาท่ีจะถ่ายทอดวัฒนธรรมของชุมชน

159

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

(๔) สมาชกิ ในชมุ ชนทใี่ ห้ความสนใจด้านการส่งเสริม อนรุ ักษ์ และพัฒนาวฒั นธรรม
ชมุ ชนมจี �ำนวนน้อย

(๕) ขาดผู้น�ำในการผลกั ดันงานด้านวัฒนธรรม
S5 ทกั ษะ ความรู้ ความสามารถ (skills) จ�ำนวน ๓ ข้อ
(๑) เจ้าหน้าที่ท่ีรับผิดชอบงานด้านวัฒนธรรมขาดความรู้ ความเชี่ยวชาญทางด้าน
วฒั นธรรม
(๒) ชมุ ชนขาดความรู้และทักษะด้านการตลาดทางวฒั นธรรม
(๓) เจา้ หนา้ ทที่ รี่ บั ผดิ ชอบงานดา้ นวฒั นธรรมขาดประสบการณใ์ นการทำ� งานกบั ชมุ ชน
S6 รูปแบบการบรหิ ารจดั การ (style) จ�ำนวน ๒ ข้อ
(๑) การท�ำงานมีลักษณะต่างคนต่างท�ำ ขาดการบูรณาการความร่วมมือระหว่าง
หน่วยงานท่เี กย่ี วข้อง
(๒) ผู้ทำ� งานวฒั นธรรมของชมุ ชนขาดการท�ำงานเปน็ ทีม
S7 ค่านิยมร่วม (shared values) จำ� นวน ๑ ข้อ
(๑) เจา้ หนา้ ทม่ี คี วามเปน็ ปจั เจกบคุ คลสงู (individualism) ในการทำ� งานดา้ นวฒั นธรรม

๓) การวิเคราะห์จัดกลุ่มโอกาสด้วยแนวคิด PEST
จากการประเมินโอกาสท่ีมีผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานวัฒนธรรมกรุงเทพฯ ซ่ึง
มที ัง้ สน้ิ ๑๒ ข้อ และเปน็ ข้อทผ่ี ่านการคดั เลือก โดยใช้เกณฑ์ข้อท่ีมคี ะแนนเฉล่ียสงู กว่า ๓.๒๖ และมีค่า
mode ท่ี ๓-๔ พบว่า คะแนนมีความใกล้เคยี งและเกาะกลุ่มกันไม่มคี วามแตกต่าง ท่ีปรึกษาจึงน�ำโอกาส
เหล่านมี้ าจดั กลุ่ม ด้วยแนวคดิ PEST ได้ผลดงั น้ี
P นโยบายและการเมอื ง (politic) จ�ำนวน ๑ ข้อ
(๑) กระทรวงวฒั นธรรมกำ� หนดใหก้ ารสง่ เสรมิ อนรุ กั ษ์ และพฒั นาวฒั นธรรมทอ้ งถนิ่
เปน็ ประเด็นยุทธศาสตร์ของกระทรวง
E เศรษฐกิจ (economic) จำ� นวน ๓ ข้อ
(๑) การเพมิ่ รายไดข้ องประชากรในประเทศและตา่ งประเทศท�ำใหธ้ รุ กจิ การทอ่ งเทย่ี ว
เติบโต
(๒) การสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วเชงิ วฒั นธรรมของกรงุ เทพมหานคร ทำ� ใหโ้ อกาสในการ
สร้างสรรค์วฒั นธรรมท้องถนิ่ ทีม่ เี อกลักษณ์โดดเด่นเกดิ ขึน้ ได้ง่าย
(๓) ความสนใจในการลงทุนด้านการท่องเทย่ี วของประชาคมอาเซยี น ทำ� ให้เกดิ การ
พัฒนาแหล่งท่องเทยี่ วเชิงวฒั นธรรมที่หลากหลาย

160

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

S สภาพสังคม (social) จำ� นวน ๓ ข้อ
(๑) รอยยิ้มอย่างเป็นมิตรของคนไทยเป็นเสน่ห์ดึงดูดใจนักท่องเท่ียวต่างประเทศให้
มาสนใจวฒั นธรรมท้องถนิ่ ของไทยเพ่มิ มากข้นึ
(๒) การมเี ครอื ขา่ ยทางดา้ นวฒั นธรรมทงั้ ในและนอกประเทศทหี่ ลากหลาย ทำ� ใหเ้ กดิ
การประสานความรว่ มมอื ดา้ นการสง่ เสรมิ อนรุ กั ษ์ และพฒั นาวฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ ของไทยอยา่ งหลากหลาย
(๓) องค์กรและเครอื ข่ายทางสงั คมทที่ ำ� งานด้านวฒั นธรรมให้การสนบั สนนุ ส่งเสรมิ
อนรุ ักษ์ และพัฒนาวัฒนธรรมชมุ ชนท�ำให้เกิดวฒั นธรรมท่ีมีเอกลกั ษณ์โดดเด่นเพิม่ มากข้ึน
T เทคโนโลยีและนวัตกรรม (technology) จำ� นวน ๕ ข้อ
(๑) การขยายตัวของเครอื ข่ายชมุ ชนออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ค ทวติ เตอร์ และไลน์ ท�ำให้
สามารถเผยแพร่ข้อมลู ข่าวสารด้านวัฒนธรรมท่คี รอบคลมุ พ้นื ท่ีกว้างขวางมากยิง่ ขนึ้
(๒) กรุงเทพมหานครเป็นศูนย์รวมวัฒนธรรมท้องถิ่นที่หลากหลายมีความโดดเด่น
เปน็ เอกลกั ษณ์เป็นทีด่ ึงดดู นักท่องเที่ยว
(๓) การไดร้ บั รางวลั เมอื งทอ่ งเทยี่ วสำ� คญั ระดบั โลกของกรงุ เทพมหานครหลายปซี อ้ น
ท�ำให้เกดิ แรงจูงใจในการเข้ามาท่องเทยี่ วของนกั ท่องเท่ียวต่างชาติมากขน้ึ
(๔) สือ่ มวลชนให้ความสำ� คัญกบั การนำ� เสนอรายการด้านการส่งเสริม อนุรักษ์ และ
พฒั นาวัฒนธรรมชมุ ชนมากขน้ึ
(๕) การมโี ครงสร้างพื้นฐานที่หลากหลายและครอบคลุมพ้นื ทที่ างด้านวัฒนธรรมใน
กรุงเทพมหานคร ทำ� ให้การเข้าถึงแหล่งเรยี นรู้ทางวัฒนธรรมของชุมชนสะดวกมากยิง่ ขึน้

๔) การวเิ คราะหจ์ ัดกลมุ่ ขอ้ จ�ำกัดด้วยแนวคดิ PEST
จากการประเมนิ ขอ้ จำ� กดั ทมี่ ผี ลกระทบตอ่ การขบั เคลอ่ื นงานวฒั นธรรมกรงุ เทพฯ ซง่ึ
มีทงั้ ส้นิ ๑๐ ข้อ และเป็นข้อทีผ่ ่านการคดั เลอื ก โดยใช้เกณฑ์ข้อทม่ี คี ะแนนเฉลย่ี สงู กว่า ๓.๒๖ และมีค่า
mode ที่ ๓-๔ พบว่า คะแนนมีความใกล้เคียงและเกาะกลุ่มกันไม่มคี วามแตกต่าง ทป่ี รึกษาจึงนำ� โอกาส
เหล่าน้ีมาจดั กลุ่ม ด้วยแนวคิด PEST ได้ผลดงั นี้
P นโยบายและการเมือง (politic) จ�ำนวน ๕ ข้อ
(๑) นโยบายของรัฐไม่ส่งเสริมและสนับสนุนงานฝีมือท่ีก�ำลังจะสูญไปอย่างจริงจัง
ไม่มีมาตรการในการช่วยเหลอื ท่เี ป็นรูปธรรมชัดเจน
(๒) ความไม่โปร่งใสในกระบวนการบริหารจัดการงบประมาณในระดับชาติและ
ท้องถิ่น ท�ำให้งบประมาณถูกใช้อย่างไม่สมเหตสุ มผล
(๓) นโยบายในการพัฒนาเมืองได้ท�ำลายแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของ
ชมุ ชน

161

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

(๔) ความขดั แย้งทางการเมอื งท�ำให้การปฏบิ ตั ติ ามนโยบายล่าช้า ไม่เปน็ ไปตามแผน
(๕) ชมุ ชนขาดโอกาสในการน�ำเสนอศิลปะการแสดงพน้ื บ้านต่อสาธารณะ
E เศรษฐกิจ (economic) จ�ำนวน ๑ ข้อ
(๑) การพฒั นาอตุ สาหกรรมการทอ่ งเทยี่ วโดยเนน้ ดา้ นเศรษฐกจิ มากกวา่ ประเดน็ ทาง
วัฒนธรรม ท�ำให้เกดิ การสญู เสยี วฒั นธรรมชุมชน
S สภาพสงั คม (social) จ�ำนวน ๒ ข้อ
(๑) คนรนุ่ ใหมไ่ มเ่ หน็ ความสำ� คญั ของวฒั นธรรมชมุ ชน แตใ่ หค้ วามสำ� คญั กบั การหยบิ
ยมื วัฒนธรรมอื่น เช่น วฒั นธรรมเกาหลี ญป่ี ุ่น เป็นต้น
(๒) การรวมตวั ของสมาชกิ ในชมุ ชนเพอ่ื สง่ เสรมิ อนรุ กั ษ์ และพฒั นาวฒั นธรรมชมุ ชน
ของแต่ละเขตเกิดข้นึ ได้ยากเพราะขาดการประสานงานทดี่ ี
T เทคโนโลยแี ละนวตั กรรม (technology) จ�ำนวน ๒ ข้อ
(๑) ขาดระบบฐานข้อมลู ด้านประวตั ิศาสตร์ ประเพณี และภูมปิ ัญญาท่คี รบถ้วน
(๒) อทิ ธพิ ลการแพรก่ ระจายทางวฒั นธรรมผา่ นสอื่ เชน่ ภาพยนตร์ อนิ เทอรเ์ นต็ ฯลฯ
ที่ไม่เหมาะสม ทำ� ให้คนรุ่นใหม่ไม่สนใจอนุรักษ์วัฒนธรรมในชมุ ชนของตนเอง

๔.๓.๒ การก�ำหนดกลยทุ ธ์ในสถานการณ์ SO และ WO
๑) กลยทุ ธ์การดำ� เนนิ งานในสถานการณ์ SO หรือ quest pattern interactive

จดุ แขง็ กลยทุ ธท์ ี่ควรด�ำ เนินการ
S1 โครงสรา้ ง (structure) ๓ ข้อ ๑) พัฒนาเส้นทางการท่องเทีย่ วทีม่ ีวัฒนธรรมเปน็ จดุ ร่วม
๑) สภากรุงเทพมหานครให้การ ๒) พัฒนาการเผยแพร่ข้อมลู วัฒนธรรมผ่านสือ่ ออนไลน์
๓) พัฒนากรงุ เทพมหานครให้เปน็ ศูนย์กลางการท่องเทีย่ ว
สนบั สนนุ งานด้านวฒั นธรรม
๒) ผู้บริหารระดับสงู ของ วฒั นธรรมชมุ ชนในภมู ิภาคอาเซียน
๔) พฒั นาป้ายสื่อความหมายตามแหล่งเรียนรู้วฒั นธรรม
กรงุ เทพมหานคร ให้การ
สนบั สนนุ การพัฒนางานด้าน ชุมชน
วฒั นธรรม ๕) ส่งเสริมความรู้และสร้างความตระหนักเรื่องการท่อง
๓) มีงบประมาณในการดำ�เนินงาน
ด้านการส่งเสริม อนรุ ักษ์ และ เทีย่ ววัฒนธรรมชมุ ชนให้แก่ชมุ ชนและเจ้าหน้าทีผ่ ู้ปฏิบัติ
พฒั นาวัฒนธรรมทีเ่ พียงพอ งาน
๖) สนบั สนนุ ความร่วมมือระหว่างองค์กรเครือข่ายที่
ทำ�งานด้านวัฒนธรรม

162

ส่วนที่ ๔
การสงั เคราะห์และการจัดทำ�แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จุดแขง็ กลยทุ ธ์ทีค่ วรดำ�เนินการ

๗) ส่งเสริมและพฒั นาให้กรุงเทพมหานครเป็นแหล่ง
ความหลากหลายด้านอาหาร

๘) พัฒนาแผนที่แหล่งอาหารท้องถิน่
๙) อนรุ ักษ์วฒั นธรรมท้องถิ่นใกล้สูญ
๑ ๐) สร้างปฏิทินเทศกาลการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

S2 ระบบ(system) ๒ ข้อ
๑) มีระบบติดตามและประเมินผล ๑) สนับสนุนให้ชมุ ชนพฒั นาระบบติดตามประเมินผลการ
การดำ�เนินงานด้านวฒั นธรรม ดำ�เนินงานของตนเอง
ของชุมชน ๒) สนบั สนุนการขบั เคลือ่ นงานวฒั นธรรมร่วมกับกระทรวง
๒) มีการมอบหมายภาระงานตาม วฒั นธรรม
บทบาทและหน้าทีข่ อแต่ละกลุ่ม ๓) สนับสนุนการใช้ทรพั ยากรทางวัฒนธรรมท้องถิ่นมา
งานอย่างชัดเจน สร้างอัตลักษณ์ของชุมชน
๔) ส่งเสริมและฟื้นฟูวฒั นธรรมใกล้สูญอย่างเป็นรูปธรรม
๕) พฒั นาระบบและกลไกในการสนบั สนนุ ชุมชนทีเ่ ป็น
best practice เป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่ยัง่ ยืน
๖) สร้างระบบการติดตามงานของชมุ ชนโดยใช้ระบบ
ออนไลน์
๗) สนับสนุนให้สือ่ มวลชนนำ�เสนอเรื่องราววัฒนธรรม
ท้องถิน่ ผ่านมุมมองของคนรุ่นใหม่ด้วยรปู แบบใหม่
๘) ส่งเสริมการท่องเที่ยวด้วยจักรยาน
๙) พฒั นาฐานข้อมูลการท่องเทีย่ วเชิงวฒั นธรรม

S3 กลยุทธ์ (strategy) ๒ ข้อ
๑) ใช้กลไกการส่งเสริม อนุรักษ์ ๑) พัฒนากลไกความร่วมมือ ในการส่งเสริม อนุรกั ษ์ และ
และพัฒนาวัฒนธรรมชมุ ชนเปน็ พฒั นาวฒั นธรรมชุมชน กบั หน่วยงานภาครัฐ
เครือ่ งมือในการสร้างความ ๒) เสริมศกั ยภาพชมุ ชนในเรือ่ งการอนุรักษ์และเผยแพร่
เข้มแข็งทางเศรษฐกิจและสังคม วัฒนธรรมชุมชน
ของชุมชน ๓) สนับสนนุ การท่องเทีย่ ววัฒนธรรมชมุ ชนที่มีชมุ ชนเป็น
๒) ส่งเสริมสนบั สนนุ ให้ชุมชนมี ฐาน
ความคิดริเริ่มในการอนุรกั ษ์ ๔) สนบั สนนุ ให้ชมุ ชนจดั การท่องเที่ยวเชิงวฒั นธรรมด้วย
และเผยแพร่วฒั นธรรมชมุ ชน ตนเอง
๕) ประสานความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ ในการอนุรักษ์
และพัฒนาชุมชน

163

แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จดุ แขง็ กลยุทธท์ ีค่ วรดำ�เนินการ
S4 บุคลากร (staff) ๒ ข้อ ๖) ส่งเสริมวัฒนธรรมชุมชนที่เปน็ รากและศักยภาพชุมชน
๑) ชมุ ชนมีผู้รู้วฒั นธรรมทำ�ให้
(อาทิ รอยยิ้ม ความหลากหลาย ความเอื้ออารี เป็นต้น)
สามารถดำ�รงเอกลกั ษณ์ทาง ๗) สนบั สนุนให้ชุมชนได้พบปะแลกเปลีย่ นความรู้และ
วัฒนธรรมไว้ได้
๒) มีความกระตือรือร้นในการ ประสบการณ์ รวมท้ังร่วมกันจดั กิจกรรม (สะท้อน
ผลักดันให้เกิดกิจกรรมด้าน ความหลากหลายทางวัฒนธรรม)
วฒั นธรรมชมุ ชนด้วยความ ๘) ศึกษาวิจัยรวบรวมเครือข่ายทั้งในและนอกประเทศ
เตม็ ใจ ๙) ส่งเสริมการเผยแพร่วฒั นธรรมผ่านสื่อออนไลน์

๑) ผลกั ดันงานวัฒนธรรมชมุ ชนให้เปน็ ทีย่ อมรบั ในระดบั
ประเทศ (เชิดชูผู้รู้)

๒) ส่งเสริมการท่องเทีย่ วในชุมชนโดยใช้ศักยภาพชุมชน
เปน็ ฐาน

๓) ผลกั ดันการทำ�งานในลกั ษณะไตรภาคี
(กรงุ เทพมหานคร ชมุ ชน และสภาวัฒนธรรม)

๔) สร้างศนู ย์ถ่ายทอดภมู ิปัญญาชมุ ชนให้กบั ผู้สนใจท้ังใน
และต่างประเทศ

๕) เสริมสร้างความรู้เรือ่ งการบริหารจัดการวฒั นธรรม
และการสร้างมลู ค่าโดยรักษาแก่นทางวฒั นธรรม

๖) เสริมสร้างความมั่นใจให้กับชุมชนในศกั ยภาพของ
ตนเองในการเผยแพร่วฒั นธรรม

๗) จัดพื้นทีแ่ ละโอกาสให้ชุมชนได้แสดงออกซึ่งวฒั นธรรม
ให้เปน็ ที่รู้จักและยอมรบั

๘) ศึกษาวิจัยค้นคว้ารวบรวมองค์ความรู้วัฒนธรรมทั้ง ๕
สาขา

๙) จัดทำ�ระบบฐานข้อมลู วัฒนธรรม
๑ ๐) เผยแพร่ข้อมูลวัฒนธรรมผ่านสื่อต่างๆ
๑๑) เสริมศกั ยภาพให้กับชุมชนและเจ้าหน้าที่ให้มีความรู้

เรื่องสื่อออนไลน์

164

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จุดแข็ง กลยทุ ธท์ ีค่ วรด�ำ เนินการ

S5 ทักษะ (skills) ๖ ข้อ
๑) เจ้าหน้าท่มี คี วามรู้ ความ ๑) ส่งเสริมพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่มีเอกลกั ษณ์โดดเด่น
เช่ียวชาญ และประสบการณ์ใน ๒) พัฒนาทกั ษะด้านภาษาให้แก่เจ้าหน้าทีแ่ ละชุมชนเพือ่
การประสานงานร่วมกบั ชุมชน รองรับการท่องเที่ยวในชมุ ชน และการเปิดประชาคม
๒) ชุมชนมผี ู้มคี วามรู้ ความ อาเซียน
เช่ียวชาญเกี่ยวกบั ประเพณี ๓) ส่งเสริมเพิ่มพนู ความรู้ด้านการบริหารจัดการและด้าน
งานฝีมือ อาหาร กีฬา การตลาดทางวฒั นธรรมให้กับผู้นำ�ชมุ ชนและเจ้าหน้าที่
การละเล่นพื้นบ้านที่มี ๔) ส่งเสริม สนบั สนนุ และพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนสู่ตลาด
เอกลักษณ์โดดเด่น การท่องเที่ยวโดยเน้นผลิตภณั ฑ์ที่เชื่อมโยงกบั รากทาง
๓) ผู้นำ� ทางวฒั นธรรมมภี าวะผู้น�ำ วฒั นธรรม
ที่เข้มแขง็ ๕) ส่งเสริมสนับสนุนการสร้างเครือข่ายการท่องเที่ยว
๔) ผู้น�ำระดับสูงมอี ำ� นาจสั่งการใน วัฒนธรรมใน กรงุ เทพมหานครและจังหวัดอื่นๆ
เร่ืองเร่งด่วนทนั ที (autonomy) ๖) ส่งเสริมและสนับสนนุ การมีส่วนร่วมของชมุ ชนในการ
๕) มที ัศนคติเชิงบวก (positive บริหารจัดการวัฒนธรรม
thinking) ในการท�ำงานร่วมกบั ๗) สร้างแรงจงู ใจให้กบั เจ้าหน้าที่และชุมชนในการ
ชุมชน และมีความสมั พันธ์ท่ีดี ขบั เคลื่อนงานวฒั นธรรม
กบั ผู้นำ� และสมาชกิ ในชุมชน ๘) สนบั สนนุ ให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในการสร้าง
๖) เจ้าหน้าที่ได้รบั การพฒั นา วฒั นธรรมชมุ ชน
ศกั ยภาพในการปฏิบตั งิ านอย่าง ๙) ส่งเสริมการถ่ายทอดความรู้และการเป็นวิทยากร
สม�ำ่ เสมอ วัฒนธรรมของเจ้าหน้าที่และผู้รู้ทางวฒั นธรรมท้ังใน
ระดบั ท้องถิน่ และระดับชาติ
๑ ๐) ให้การศึกษาเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจวฒั นธรรม
ของแต่ละชมุ ชนให้แก่ผู้นำ�และเจ้าหน้าที่ เชื่อมโยงสู่
การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
๑๑) พฒั นาศนู ย์สารสนเทศของกรุงเทพมหานคร
เพือ่ รวบรวมและเชือ่ มโยงข้อมลู และเครือข่ายทาง
วฒั นธรรม
๑๒) ส่งเสริมและสนับสนุนให้เยาวชนใช้สื่อออนไลน์ในการ
ขบั เคลื่อนงานวฒั นธรรม

165

แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จุดแขง็ กลยุทธท์ ีค่ วรด�ำ เนินการ

S6 รปู แบบการบริหารจัดการ
(style) ๗ ข้อ
๑) มีเครือข่ายในการส่งเสริม ๑) สร้างระบบและกลไกให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมลู
อนุรกั ษ์ และพฒั นาวฒั นธรรม และตรวจสอบการทำ� งานวฒั นธรรมของรฐั
ชุมชน ทำ�ให้สามารถสร้างสรรค์ ๒) สร้างวฒั นธรรมองค์กรท่ียอมรบั การตรวจสอบจาก
กิจกรรมทางด้านวัฒนธรรมที่ ภาคประชาชน
หลากหลายทั้งในระดับชาติและ ๓) ส่งเสรมิ และสนบั สนนุ ให้มีความร่วมมอื กบั หน่วย
ท้องถิ่น งานทีเ่ ก่ียวข้อง ท้ังรัฐและเอกชน เพอื่ พัฒนาทนุ ทาง
๒) ให้ความสำ�คญั กับการทำ�งาน วฒั นธรรมสู่เศรษฐกจิ สร้างสรรค์
ร่วมกันตามหลกั ธรรมาภิบาล ๔) ส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถ่นิ เพอ่ื การท่องเทีย่ วทง้ั ๕
(โปร่งใส ตรวจสอบได้ ความ ประเภท
เท่าเทียมกัน ฯลฯ) ๕) สนบั สนุนให้ชมุ ชนสร้างสรรค์ผลติ ภัณฑ์ภมู ิปัญญาทาง
๓) ชมุ ชนมีความยืดหยุ่นในการ วัฒนธรรมเพ่ือเพิม่ มลู ค่าทางเศรษฐกจิ ชมุ ชน โดย
ทำ�งานตามลกั ษณะของ ผสมผสานกับเทคโนโลยีการผลติ สมัยใหม่ สร้างความ
กิจกรรมที่หลากหลาย โดดเด่นและตรงกับความต้องการของผู้บรโิ ภค
๔) เปิดโอกาสให้สมาชิกในชุมชนมี ๖) สร้างเครือข่ายการเรยี นรู้ทางวฒั นธรรมท้องถ่ินระหว่าง
ส่วนร่วมในการสร้างและบริหาร หน่วยงานรัฐและองค์กรภาคประชาชน
จัดการกิจกรรมของชมุ ชน ๗) สนบั สนนุ การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนา
๕) ให้ความสำ�คญั ในการทำ�งาน วฒั นธรรม
ร่วมกับผู้มีความรู้ด้าน ๘) สนับสนุนส่งเสรมิ ให้มีการประสานความร่วมมอื ของ
วฒั นธรรมของชุมชน เครือข่ายในการดำ� เนนิ งานวฒั นธรรมในทกุ ระดบั
๖) สมาชิกในชุมชนมีความรู้สึกเปน็ ๙) นำ� เสนอและรายงานผลการดำ� เนินงานวัฒนธรรมผ่าน
พวกเดียวกันสูง ช่องทางการสื่อสารต่างๆ อย่างสม่�ำเสมอ
๗) มีความยืดหยุ่นในการบริหาร ๑ ๐) เผยแพร่ข้อมูลวฒั นธรรม โดยค�ำนึงความสมดลุ
งาน สามารถปรับงบประมาณ ระหว่าง เอกลกั ษณ์ อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถ่นิ
ให้สอดรบั กบั กิจกรรมที่ และวฒั นธรรมสมยั ใหม่ ผ่านสือ่ ออนไลน์
เปลี่ยนแปลงได้ ๑๑) จัดท�ำสื่อสร้างสรรค์ เพอ่ื ปลูกฝังค่านยิ ม และความ
ตระหนักในคุณค่าและความสำ� คญั ของศลิ ปวฒั นธรรม
ท้องถ่ิน

166

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จดุ แขง็ กลยทุ ธ์ที่ควรดำ�เนินการ
S7 คา่ นิยมรว่ ม (shared values) ๑๒) ผลักดนั ให้เกิดศนู ย์ถ่ายทอดภมู ิปัญญาท้องถิ่น
๑ ข้อ ๑ ๓) สร้างหอจดหมายเหตทุ ้องถิ่นของกรงุ เทพมหานคร
๑) ให้ความสำ�คญั กับระบบอาวโุ ส ๑๔) สร้างพิพิธภณั ฑ์ท้องถิ่นที่มีชีวิตโดยไม่แบ่งเขต อาจแบ่ง

ตามลักษณะนิเวศวฒั นธรรม
๑๕) พฒั นาโครงการแผนทีว่ ฒั นธรรมของกรุงเทพมหานคร
๑๖) พฒั นาคลงั ความรู้ภมู ิปัญญาไทย
๑ ๗) สร้างศูนย์แลกเปลีย่ นเรียนรู้วัฒนธรรมอาเซียน เช่น

สมุนไพร อาหาร แพทย์ทางเลือก เปน็ ต้น
๑๘) ศึกษาวิจยั วัฒนธรรมกรุงเทพฯ สู่อาเซียน และศึกษา

วิจยั วฒั นธรรมอาเซียนในกรงุ เทพฯ

๑) เชิดชูและส่งเสริมคณุ ภาพชีวิตผู้รู้ทางวฒั นธรรม
๒) ผู้สงู อายมุ ีบทบาทในการพฒั นาผู้นำ�ทางวัฒนธรรม

๒) กลยทุ ธ์การด�ำเนนิ งานในสถานการณ์ WO หรือ venture pattern proactive

จดุ อ่อน กลยทุ ธท์ ีค่ วรดำ�เนินการ

S1 โครงสร้าง (structure) ๓ ข้อ
๑) สำ�นกั งานเขตไม่มีหน่วยงานที่ ๑) จดั ต้ังหน่วยงานด้านวฒั นธรรมระดบั เขต
รับผิดชอบงานด้านวัฒนธรรม ๒) บรู ณาการทำ�งานในระดบั เขต
โดยตรง ๓) จดั ทำ�แผนปฏิบตั ิงานและยึดการทำ�งานตามแผนโดยมี
๒) การดำ�เนินงานตามแผนงานไม่ ระบบการติดตามประเมินผล
สามารถดำ�เนินการได้ เนือ่ งจาก ๔) สร้างกลไกที่มีประสิทธิภาพเพือ่ การติดตาม ตรวจสอบ
มีการแทรกแซงทางการเมืองสูง การปฏิบตั ิงาน
๓) มองงานทางด้านวฒั นธรรมเปน็ ๕) สร้างจิตสำ�นึกความรับผิดชอบในการทำ�งานทกุ ภาระ
งานฝาก งาน
๖) สร้างความเข้าใจและตระหนักในคณุ ค่าวฒั นธรรมให้
แก่นักวฒั นธรรม

167

แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จุดออ่ น กลยทุ ธท์ ี่ควรดำ�เนินการ

S2 ระบบ (system) ๒ ข้อ
๑) ขาดระบบการติดตามและ ๑) เสริมสร้างงานวฒั นธรรมในส่วนงานของสำ�นักงานเขต
ประเมินผลด้านวฒั นธรรมอย่าง ๒) ปรับปรุงระบบงานวัฒนธรรมในกรุงเทพมหานคร มี
ต่อเนื่อง การแบ่งหน่วยงานและมีผู้รับผิดชอบ ไม่ใช่งานฝาก
๒) การมอบหมายให้สำ�นักงาน ๓) พัฒนาเสริมสร้างศักยภาพบคุ ลากรระดบั เขตให้
เขตจดั กิจกรรมทางวัฒนธรรม สามารถจัดการงานวัฒนธรรมด้วยความเข้าใจและ
ไม่ได้คำ�นึงถึงบริบททางด้าน ใส่ใจในบริบทชมุ ชน
ประวตั ิศาสตร์ สังคม และ ๔) พัฒนาศกั ยภาพการปฏิบตั ิงานชมุ ชนร่วมกบั ชุมชน
วฒั นธรรมชมุ ชน ๕) เสริมศักยภาพการใช้สือ่ ออนไลน์และการทำ�งาน
ร่วมกับสื่อมวลชน
๖) พฒั นาศักยภาพผู้ปฏิบตั ิงานให้มีความรู้เรื่องการทำ�งาน
วฒั นธรรมชุมชนร่วมกับชุมชน

S3 กลยทุ ธ์ (strategy) ๒ ข้อ
๑) ไม่มีการจัดทำ�แผนยุทธศาสตร์ ๑) สนบั สนนุ การบริหารงานวฒั นธรรมชมุ ชนแบบ
ด้านการส่งเสริมและพฒั นางาน สร้างสรรค์
ด้านวัฒนธรรม ๒) จัดกิจกรรมท่องเที่ยววัฒนธรรมด้วยทนุ และการมี
๒) ขาดการสร้างสรรค์ แนวคิด ส่วนร่วมของชุมชน รวมทั้งสามารถสร้างรายได้
การส่งเสริม อนุรกั ษ์ และ ๓) สร้างแรงจงู ใจให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ในการปฏิบัติ
พัฒนาวฒั นธรรมทีเ่ ปน็ ของ งานวัฒนธรรมชมุ ชน
ตนเอง ส่วนใหญ่นิยมลอกเลียน ๔) ประสานเครือข่ายร่วมพฒั นางานวฒั นธรรมแบบ
แบบกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่ สร้างสรรค์
ประสบความสำ�เรจ็ ของชุมชน ๕) เสริมความรู้ด้านการคิดอย่างสร้างสรรค์ให้แก่บคุ ลากร
อื่น กรงุ เทพมหานครและชมุ ชน

168

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จดุ ออ่ น กลยทุ ธ์ทีค่ วรด�ำ เนินการ

S4 บคุ ลากร (staff) ๕ ข้อ
๑) เจ้าหน้าที่ที่รบั ผิดชอบงานด้าน ๑) ปรับโครงสร้างองค์กร
วฒั นธรรมมีจำ�นวนไม่เพียงพอ ๒) สร้างบคุ ลากรให้พอเพียงและมีศกั ยภาพ
และมีภาระรบั ผิดชอบงานหลาย ๓) สร้างความตระหนักในคณุ ค่าวัฒนธรรมให้กับชุมชน
ด้าน และคนรุ่นใหม่
๒) คนรุ่นใหม่ทีใ่ ห้ความสำ�คัญใน ๔) ปลกู ฝังค่านิยมร่วมในการทำ�งาน
การสืบทอดงานวฒั นธรรมของ ๕) สร้างคนรุ่นใหม่ให้เป็นผู้นำ�ในการสร้างสรรค์และ
ชมุ ชนมีจำ�นวนน้อย เผยแพร่งานวัฒนธรรม
๓) ขาดแคลนครภู ูมิปญั ญาทีจ่ ะ ๖) สร้างผู้นำ�วฒั นธรรมอย่างต่อเนือ่ ง
ถ่าย ทอดวัฒนธรรมของชมุ ชน ๗) ส่งเสริมวัฒนธรรมใกล้สูญผ่านสือ่ ออนไลน์
๔) สมาชิกในชุมชนที่ให้ความ ๘) สร้างระบบติดตามการทำ�งานของชมุ และเจ้าหน้าที่
สนใจด้านการส่งเสริม อนุรักษ์ ด้วยระบบออนไลน์
และพัฒนาวฒั นธรรมชุมชนมี
จำ�นวนน้อย
๕) ขาดผู้นำ�ในการผลกั ดันงานด้าน
วฒั นธรรม

S5 ทกั ษะ (skills) ๓ ข้อ
๑) เจ้าหน้าทีท่ ี่รับผิดชอบงานด้าน ๑) สนับสนุนทุนให้ชุมชนสร้างสรรค์ผลิตภณั ฑ์ทาง
วัฒนธรรมขาดความรู้ ความ วฒั นธรรมและทุนการให้บริการการท่องเทีย่ ว
เชี่ยวชาญทางด้านวฒั นธรรม ๒) พัฒนาความร่วมมือกบั เอกชนในการให้ความรู้
๒) ชุมชนขาดความรู้และทกั ษะด้าน เรือ่ งการตลาดแก่ชมุ ชน
การตลาดทางวฒั นธรรม ๓) สร้างความร่วมมือกับองค์กรเครือข่ายทางวฒั นธรรม
๓) เจ้าหน้าทีท่ ี่รับผิดชอบงานด้าน ท้ังในและต่างประเทศ เพื่อสนบั สนุนงานโครงการ
วฒั นธรรมขาดประสบการณ์ อาสาสมคั รทางวฒั นธรรม
ในการทำ�งานกบั ชมุ ชนด้าน ๔) สนับสนนุ การศึกษาผ่านสือ่ ออนไลน์ทางด้านการตลาด
วฒั นธรรม ให้แก่ชุมชน

169

แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จดุ อ่อน กลยทุ ธ์ที่ควรด�ำ เนินการ

S6 รูปแบบการบริหารจัดการ ๑) สร้างกลไกในการทำ�งานของเจ้าหน้าที่ เน้นการทำ�งาน
(style) ๒ ข้อ แบบบูรณาการกบั หน่วยงานทีเ่ กี่ยวข้อง
๑) การทำ�งานมีลักษณะต่างคน
๒) สร้างรูปแบบการทำ�งานแบบองค์กรสมยั ใหม่ทีม่ ีความ
ต่างทำ� ขาดการบูรณาการ กระชบั คล่องตวั และทนั กับความเปลี่ยนแปลง ตอบรบั
ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน กระแสสงั คม
ทีเ่ กี่ยวข้อง
๒) ผู้ทำ�งานวัฒนธรรมของชุมชน ๓) คัดเลือกบุคลากรเข้าทำ�งาน เลือกบคุ คลที่มีประวตั ิ
ขาดการทำ�งานเปน็ ทีม และผลงานที่มีประสบการณ์การทำ�งานด้านวัฒนธรรม
ชมุ ชน

๔) ส่งเสริมการทำ�งานร่วมกับภาคเอกชนในการพัฒนา
แหล่งท่องเที่ยวและสร้างสรรค์วฒั นธรรมชมุ ชน

๕) สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการทำ�งาน
ด้านวฒั นธรรม

๖) เชิดชแู ละให้รางวัลบุคคลสำ�คัญ ผู้นำ� กลุ่มบคุ คลใน
ชุมชนทีใ่ ห้การส่งเสริม อนุรักษ์ และพัฒนาวฒั นธรรม
ชุมชน

๗) ส่งเสริมและพฒั นาบคุ ลากรให้มีโอกาสแลกเปลีย่ น
เรียนรู้การทำ�งานวัฒนธรรมกบั เครือข่ายทั้งในและ
ต่างประเทศ

๘) อบรมให้ความรู้การทำ�งานและศกั ยภาพให้แก่
เจ้าหน้าที่และผู้นำ�ชมุ ชน

S7 ค่านิยมรว่ ม (shared values)
๑ ข้อ ๑) เสริมสร้างการทำ�งานเปน็ ทีมและสร้างแรงจูงใจในการ
๑) เจ้าหน้าที่มีความเปน็ ทำ�งาน
ปจั เจกบคุ คลสูง (individualism)
ในการทำ�งานด้านวัฒนธรรม

กลยุทธ์ต่างๆ ท่ีน�ำเสนอข้างต้นจะได้รับการพิจารณาน�ำมาใช้ ในการวางแผนวัฒนธรรม
กรงุ เทพมหานคร

170

ส่วนที่ ๔
การสงั เคราะห์และการจดั ทำ�แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

๔.๔ การจัดท�ำร่างแผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จากการทำ� งานอยา่ งเปน็ ขน้ั ตอนตอ่ เนอื่ งเปน็ ล�ำดบั และดว้ ยวธิ กี ารหลากหลาย ทงั้ การศกึ ษาขอ้ มลู
เกยี่ วข้องจากเอกสาร การประชมุ ชแ้ี จง การจดั สนทนากล่มุ การสอบถามด้วยแบบสอบถาม การประเมนิ
ผล การประชมุ เพอื่ รว่ มแสดงความคดิ เหน็ และใหข้ อ้ เสนอแนะ ทำ� ใหส้ ามารถกำ� หนดวสิ ยั ทศั น์ และพนั ธกจิ
ของการท�ำแผนวัฒนธรรมฯ อีกทั้งจากการประเมินสถานการณ์แวดล้อมภายในและภายนอกของกอง
วฒั นธรรมและสำ� นกั งานเขต ดว้ ยแนวคดิ SWOT analysis และการประเมนิ สถานการณด์ ว้ ยแนวคดิ TOWS
matrix ท�ำให้น�ำไปสู่การก�ำหนดต�ำแหน่งทางยุทธศาสตร์ (strategic position) และการพิจารณากลยุทธ์
ต่างๆ ทีส่ มควรดำ� เนินการในแผนวัฒนธรรมฯ ฉบบั นี้

ในการจัดท�ำร่างแผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานครฯ ครั้งนี้ นอกจากจะใช้ข้อมูลท่ีผ่านการศึกษา
อย่างเป็นระบบดังกล่าวข้างต้นแล้ว ที่ปรึกษายังให้ความส�ำคัญกับแผนท่ีเกี่ยวข้องกับการด�ำเนินงาน
วัฒนธรรมของกรุงเทพมหานคร ได้แก่ แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ ฉบบั ท่ี ๑๑ (๒๕๕๕ –
๒๕๕๙) แผนแม่บทวัฒนธรรมแห่งชาติ (๒๕๕๕ – ๒๕๕๙) แผนพฒั นากรงุ เทพมหานคร ๑๒ ปีเพอื่ มุ่ง
สู่ “มหานครน่าอยู่อย่างย่ังยืน” และแผนวิสัยทัศน์ของประชาชนเพ่ือการพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ
๒๐ ปี ซ่งึ ได้กล่าวถึงโดยละเอยี ดแล้วในส่วนที่ ๑ โดยพิจารณาถงึ ความเชอื่ มโยงและการดำ� เนนิ งานทเ่ี อื้อ
ต่อกัน เพ่ือให้งานวัฒนธรรมกรุงเทพมหานครด�ำเนินไปอย่างมีพลัง ดังเช่น การเช่ือมโยงกับแผนพัฒนา
กรุงเทพมหานคร ระยะ ๑๒ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๒-๒๕๖๓) ซง่ึ แบ่งช่วงของการน�ำแผนไปสู่การปฏิบตั เิ ป็น ๓
ระยะ ได้แก่ ระยะที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๕๒-๒๕๕๕ ระยะที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๖-๒๕๕๙ และระยะท่ี ๓ พ.ศ. ๒๕๖๐-
๒๕๖๓ เป็นแนวทางในการพัฒนา บริหารราชการ และปฏบิ ตั ริ าชการ ประกอบด้วย ยทุ ธศาสตร์พฒั นา
ศักยภาพกรุงเทพมหานครเพื่อการแข่งขันทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ การ
พัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในท้องถ่ิน การส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีถิ่น การสร้างเครือข่ายความ
ร่วมมอื ด้านการท่องเทย่ี ว และการจดั ทำ� แผนปฏบิ ตั กิ ารท่องเทย่ี วระดบั เขต กล่มุ เขต ตามแผนพฒั นาการ
ท่องเทยี่ วกรุงเทพมหานคร ยุทธศาสตร์พัฒนากรงุ เทพมหานคร ให้เป็นมหานครแห่งคุณภาพชวี ิตท่ีดแี ละ
มีเอกลักษณ์ทางวฒั นธรรม ได้แก่ การปรบั ปรงุ ศูนย์กีฬาบางบอน การพฒั นาปรับปรุงด้านศกั ยภาพศูนย์
กฬี า การก่อสร้างโรงเรียนกฬี า ดนตรี และการแสดง การยกระดับลานกฬี า กรุงเทพมหานคร เปน็ ศนู ย์
กฬี าชมุ ชน การปรบั ปรงุ พฒั นาศกั ยภาพศนู ยเ์ ยาวชน การปรบั ปรงุ พฒั นาศกั ยภาพหอ้ งสมดุ เพอื่ การเรยี น
รู้ การส่งเสริม การพฒั นาและการให้บริการแหล่งเรียนรู้ทาง

ศลิ ปวฒั นธรรม อาทิ หอศลิ ปวฒั นธรรมแหง่ กรงุ เทพมหานคร พพิ ธิ ภณั ฑท์ อ้ งถน่ิ กรงุ เทพมหานคร
และยุทธศาสตร์พัฒนาระบบการบริหารจัดการเพอ่ื เป็นต้นแบบด้านการบริหารมหานคร โดยดำ� เนินการ
ด้านการพัฒนาองค์กรในการบริหารจัดการให้สอดคล้องกับการปฏิรูประบบราชการเพ่ือให้ประชาชน
ในกรุงเทพมหานครได้รับบริการอย่างทั่วถึง และเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น ซึ่งการจัดท�ำแผนวัฒนธรรม
กรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ.๒๕๕๘-๒๕๖๒) น้ี สอดรบั กับแผนพฒั นากรุงเทพมหานคร ระยะที่ ๒
และ ระยะท่ี ๓

171

แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

จากการพจิ ารณาขอ้ มลู ตา่ งๆ อยา่ งรอบดา้ น ทป่ี รกึ ษาจงึ จดั ทำ� รา่ งแผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร
ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒) ดังนี้

๔.๔.๑ การก�ำหนดประเด็นยทุ ธศาสตร์หลกั
จากพันธกิจของกรุงเทพมหานครในอันที่จะ (๑) อนุรักษ์ ส่งเสริม และพัฒนาวัฒนธรรม
กรงุ เทพมหานคร (๒) สร้างแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร (๓) พฒั นาเครือข่ายการดำ� เนิน
งานดา้ นวฒั นธรรมในทกุ ระดบั โดยการมสี ว่ นรว่ มของทกุ ภาคส่วน และ (๔) สง่ เสรมิ สนบั สนนุ และพฒั นา
บคุ ลากรทางวฒั นธรรม ทปี่ รกึ ษาจงึ พจิ ารณากำ� หนดประเดน็ ยทุ ธศาสตร์หลกั ทกี่ รงุ เทพมหานครจะใช้ใน
การขบั เคล่อื นงานวฒั นธรรมในอกี ๕ ปี ข้างหน้า ดงั นี้
ยุทธศาสตร์หลักที่ ๑ : การอนุรักษ์ ส่งเสริม และพัฒนาวัฒนธรรมหลัก (core culture) และ
วัฒนธรรมรอง (sub culture) ของกรุงเทพมหานคร
ยุทธศาสตร์หลักที่ ๒ : การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมท่ีหลากหลายและร่วมสมัยของ
กรุงเทพมหานคร
ยุทธศาสตร์หลกั ท้ังสองเป็นการใช้พันธกจิ ที่ว่าด้วยการด�ำเนินงานวัฒนธรรม ได้แก่ การอนุรกั ษ์
ส่งเสรมิ และพัฒนาวฒั นธรรม และการสร้างแหล่งเรยี นรู้ด้านวัฒนธรรม เป็นประเด็นตง้ั และใช้พนั ธกจิ
การพฒั นาเครอื ขา่ ย และการพฒั นาบคุ ลากร เปน็ ประเดน็ สนบั สนนุ โดยใหค้ วามหมาย คำ� วา่ วฒั นธรรมหลกั
วฒั นธรรมรอง วัฒนธรรมร่วมสมัยของกรุงเทพมหานคร และแหล่งเรียนรู้ ดงั น้ี
วัฒนธรรมหลัก หมายถึง วัฒนธรรมที่ได้รับการยอมรับและปฏิบัติโดยคนส่วนใหญ่
เปน็ วัฒนธรรมที่ครอบคลมุ ใน ๕ สาขา ได้แก่ ขนบธรรมเนียมประเพณีและศาสนา ศิลปะ การช่างฝีมือ
คหกรรมศิลป์ กีฬาและนนั ทนาการ
วัฒนธรรมรอง หมายถงึ วฒั นธรรมของแต่ละท้องถน่ิ แต่ละกลุ่มชาตพิ ันธุ์ที่มีซง่ึ มคี วามแตกต่าง
หลากหลาย มีการปฏิบัตกิ ันในแต่ละพ้นื ที่ แต่ละกลุ่มชาติพันธ์ุ
วฒั นธรรมร่วมสมัย หมายถึง วัฒนธรรมทเ่ี ป็นที่นิยมของผู้คนจ�ำนวนมากในช่วงเวลาหน่ึงๆ อัน
เปน็ ผลมาจากอทิ ธพิ ลของสอ่ื จากความตอ้ งการวฒั นธรรมในชว่ งเวลานน้ั วฒั นธรรมรว่ มสมยั หมายรวม
ถงึ ทุกอย่าง เช่น อาหาร การแต่งกาย กีฬา ดนตรี ศลิ ปะ วรรณกรรม และ รปู แบบการสื่อสาร เปน็ ต้น
แหล่งเรียนรู้ หมายถึง ชุมชนที่มีทรัพยากรทางวัฒนธรรม อาทิ ผู้รู้ และมรดกภูมิปัญญาด้าน
วฒั นธรรม ท่ีประชาชนสามารถเข้าไปเรยี นรู้ได้ ครอบคลมุ ถึงขนบธรรมเนยี มประเพณแี ละศาสนา ศลิ ปะ
การช่างฝีมอื คหกรรมศลิ ป์ กีฬาและนันทนาการ

๔.๔.๒ การก�ำหนด เป้าประสงค์ ตัวชี้วัดเป้าประสงค์ กลยุทธ์ และโครงการ/กิจกรรม
ของยุทธศาสตร์หลักที่ ๑ : การอนรุ กั ษ์ ส่งเสรมิ และพฒั นาวฒั นธรรมหลัก (core culture) และ
วัฒนธรรมรอง (sub culture) ของกรงุ เทพมหานคร

172

ส่วนที่ ๔
การสงั เคราะห์และการจัดทำ�แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

๑) เปา้ ประสงคแ์ ละตัวชวี้ ัดของเป้าประสงคข์ องยทุ ธศาสตรห์ ลกั ท่ี ๑
เน่ืองจากยุทธศาสตร์น้ีมุ่งตอบสนองพันธกิจส�ำคัญของกรุงเทพมหานคร ในอันท่ีจะ
อนรุ ักษ์ ส่งเสริม และพัฒนาวัฒนธรรมหลัก (core culture) และวฒั นธรรมรอง (sub culture) จงึ มุ่งหมาย
ให้เป็นยุทธศาสตร์ที่จะรักษาวัฒนธรรมเหล่าน้ีให้คงอยู่อย่างมีคุณค่า ด้วยการก�ำหนดเป้าประสงค์ ดังน้ี
เพื่อให้วัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของกรุงเทพมหานครด�ำรงอยู่และมีบทบาทสร้างสรรค์
สังคมคณุ ภาพ โดยก�ำหนดให้เกิดส่งิ ต่อไปน้ี และถอื ว่าเปน็ ตัวชี้วดั ของเป้าประสงค์ คอื เกิดองค์ความรู้
ที่เก่ียวข้องกับวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของกรุงเทพมหานคร เกิดกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่ได้
รบั การส่งเสริม ฟื้นฟู และพัฒนา และเกิดกิจกรรมทางวฒั นธรรมทส่ี ามารถยกระดบั คุณภาพชวี ิต สร้าง
รายได้ และทนุ ทางสงั คม
๒) ยุทธศาสตร์รองในยทุ ธศาสตร์หลกั ที่ ๑
เน่ืองจากยุทธศาสตร์หลักนี้มีเพ่ือสนับสนุนพันธกิจท่ีส�ำคัญของกรุงเทพมหานครใน
การด�ำเนินงานวฒั นธรรมใน ๓ ด้าน คอื อนุรักษ์ ส่งเสรมิ และพฒั นา ท่ปี รกึ ษาจึงเสนอให้มกี ารก�ำหนด
งานทง้ั สามด้านเป็นยุทธศาสตร์รอง ดังนี้
ยุทธศาสตร์รองที่ ๑ การอนุรักษ์วัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของ
กรุงเทพมหานคร
ยุทธศาสตร์รองท่ี ๒ การส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของ
กรุงเทพมหานคร
ยุทธศาสตร์รองท่ี ๓ ก า ร พั ฒ น า วั ฒ น ธ ร ร ม ห ลั ก แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม ร อ ง ข อ ง
กรุงเทพมหานคร
๓) เป้าประสงค์ ตัวช้ีวัดเป้าประสงค์ กลยุทธ์ และโครงการ/กิจกรรม ของแต่ละ
ยุทธศาสตร์รองในยทุ ธศาสตรห์ ลักที่ ๑
ยทุ ธศาสตรร์ องที่ ๑ การอนรุ กั ษว์ ฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานคร
ก�ำหนดขึ้นเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์วัฒนธรรมท่ีถูกต้องและเป็นประโยชน์ต่อการด�ำเนินงาน
วัฒนธรรมจึงต้ังเป้าประสงค์ ดังนี้ เพ่ือให้มีข้อมูลด้านวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของ
กรุงเทพมหานครที่ถูกต้องครบถ้วน และจัดหมวดหมู่ส�ำหรับการวางแผนกลยุทธ์การจัดการทาง
วัฒนธรรมทถ่ี กู ต้อง รวมท้งั ได้วางผลการด�ำเนินงานให้เป็นตัวชว้ี ดั ของเป้าประสงค์ ๒ ประการ คือ ได้
องค์ความรู้ท่เี กี่ยวข้องกับการอนุรักษ์วัฒนธรรมหลักและวฒั นธรรมรองทถี่ ูกต้อง ครบถ้วน เป็นปจั จบุ นั
ของกรุงเทพมหานคร และมแี ผนกลยุทธ์การอนุรักษ์วฒั นธรรมของกรงุ เทพมหานคร
ท่ีปรึกษาพิจารณาแล้วว่าการด�ำเนินงานเพ่ือบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าวข้างต้น จ�ำเป็นต้องมี
กลยทุ ธ์ทเ่ี กย่ี วข้องกับการอนรุ ักษ์อย่างรอบด้าน ทั้งการศึกษาวจิ ยั การมีฐานข้อมูล การมเี ครือข่ายการ
อนรุ กั ษ์ การสอ่ื สารขอ้ มลู การอนรุ กั ษ์ การยกยอ่ งผรู้ ดู้ า้ นการอนรุ กั ษ์ และการบงั คบั ใชก้ ฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
รวมท้งั การให้ความส�ำคัญทั้งวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานครทีอ่ ยู่ในภาวะวิกฤต ใกล้สูญหายไปจากสงั คม

173

แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ยทุ ธศาสตรร์ องดา้ นการอนรุ กั ษน์ จี้ งึ ประกอบดว้ ยกลยทุ ธ์ ๖ ดา้ น ไดแ้ ก่ การศกึ ษาวจิ ยั วฒั นธรรม
ท้องถ่ินของกรุงเทพมหานครและวัฒนธรรมที่อยู่ในภาวะใกล้สูญ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลวัฒนธรรม
หลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานคร การสรา้ งเครอื ขา่ ยการอนรุ กั ษว์ ฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ การเผยแพร่
ข้อมูลและกิจกรรมท่ีเก่ียวกับการอนุรักษ์วัฒนธรรมหลัก วัฒนธรรมรอง ร่วมสมัย และใกล้สูญ การ
ยกย่องเชิดชูผู้รู้และผู้ขับเคลอ่ื นงานวฒั นธรรมชมุ ชน และการผลักดนั ให้มกี ารบังคับใช้กฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับการ คุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรม โดยในแต่ละกลยุทธ์ท่ีปรึกษาได้ก�ำหนด
โครงการ/กจิ กรรมเพอ่ื เป็นแนวทางปฏบิ ัติ ดงั น้ี

กลยทุ ธ์ที่ ๑ การศกึ ษาวิจยั วฒั นธรรมท้องถิ่น ของกรงุ เทพมหานครและวัฒนธรรมที่อยู่ในภาวะ
ใกล้สญู ประกอบด้วย โครงการศกึ ษาวจิ ัยประวัตศิ าสตร์และวัฒนธรรมชุมชน และ โครงการศกึ ษาวิจยั
วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ ของกรงุ เทพมหานครทอี่ ยใู่ นภาวะใกลส้ ญู ซง่ึ เปน็ การศกึ ษาวฒั นธรรมทง้ั ๕ สาขา ไดแ้ ก่
ขนบธรรมเนยี มประเพณแี ละศาสนา ศลิ ปะ การช่างฝีมอื คหกรรมศิลป์ กฬี าและนนั ทนาการ

กลยุทธ์ท่ี ๒ การพฒั นาระบบฐานข้อมูลวัฒนธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานคร
ประกอบดว้ ย โครงการจดั ทำ� ระบบฐานขอ้ มลู วฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานคร และ
โครงการศึกษาวเิ คราะห์และจดั ทำ� ระบบฐานข้อมลู เครือข่ายทางวฒั นธรรมของกรุงเทพมหานคร

กลยุทธ์ที่ ๓ การสร้างเครือข่ายการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ประกอบด้วยโครงการเสวนา
สืบสานวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรอง ทั้ง ๕ สาขา และโครงการเปิดพื้นทแี่ ละโอกาสในการนำ� เสนอ
และสาธิตวัฒนธรรมท้องถิน่

กลยุทธ์ที่ ๔ การเผยแพรข่ อ้ มลู และกจิ กรรมทเ่ี กยี่ วกบั การอนรุ กั ษว์ ฒั นธรรมหลกั วฒั นธรรม
รอง ร่วมสมัย และใกล้สูญ ประกอบด้วยโครงการจัดมหกรรมวัฒนธรรมร่วมสมัยและใกล้สูญของ
กรุงเทพมหานคร โครงการจัดมหกรรมแสดงสินค้าวัฒนธรรมจากภูมิปัญญาชุมชน และโครงการจัด
แผนการสอ่ื สารเพอื่ ประชาสัมพนั ธ์กิจกรรมด้านการอนรุ ักษ์วฒั นธรรม

กลยุทธ์ท่ี ๕ การยกย่องเชิดชูผู้รู้และผู้ขับเคล่ือนงานวัฒนธรรมชุมชน ประกอบด้วยโครงการ
ประกาศเกยี รตคิ ณุ ผรู้ แู้ ละผขู้ บั เคลอื่ นงานวฒั นธรรมชมุ ชน โครงการพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ผรู้ ทู้ างวฒั นธรรม
และโครงการผู้เฒ่าเล่าเร่อื งวัฒนธรรม

กลยทุ ธ์ที่ ๖ การผลกั ดันให้มกี ารบงั คบั ใช้กฎหมาย ระเบยี บ ข้อบงั คับทีเ่ ก่ยี วข้องกบั การ คุ้มครอง
มรดกทางวฒั นธรรม ประกอบดว้ ย โครงการใหค้ วามรเู้ รอื่ งกฎหมาย ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั การ
ด�ำเนินงานวัฒนธรรมแก่เจ้าหน้าที่และชุมชน และโครงการสัมมนาทางวิชาการเพื่อสร้างมาตรการการ
บงั คบั ใชก้ ฎหมาย ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การดำ� เนนิ งานวฒั นธรรมของเจา้ หนา้ ทกี่ องวฒั นธรรม

ยทุ ธศาสตรร์ องที่ ๒ การสง่ เสรมิ และฟื้นฟูวัฒนธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของ
กรงุ เทพมหานคร

ก�ำหนดข้ึนเพื่อให้เกิดการฟื้นฟูวัฒนธรรมที่ยังคงมีคุณค่าแต่ถูกหลงลืม และมีการน�ำมาใช้น้อย
ลงเป็นล�ำดับ จึงตั้งเป้าประสงค์ของยุทธศาสตร์รองนี้ ดังนี้ เพ่ือให้คนไทยเห็นคุณค่า ร่วมเผยแพร่

174

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจดั ทำ�แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

และธ�ำรงรกั ษาไวซ้ งึ่ วัฒนธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานคร รวมท้งั ได้วางผลการ
ด�ำเนนิ งานให้เปน็ ตวั ชวี้ ดั ของเป้าประสงค์ ๓ ประการ คือ คนกรุงเทพฯ ทร่ี ่วมกจิ กรรมส่งเสรมิ และฟื้นฟู
วัฒนธรรมหลักและวฒั นธรรมรอง เกิดกิจกรรมทางวัฒนธรรมทส่ี ามารถส่งเสรมิ และฟื้นฟู และเกิดการ
เผยแพร่กิจกรรมทางวัฒนธรรม

ท่ีปรึกษาพิจารณาแล้วว่าการด�ำเนินงานเพื่อบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าวข้างต้น จ�ำเป็นต้องมี
กลยุทธ์ท่ีเกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและฟื้นฟูอย่างรอบด้าน ทั้งการสร้างคนรุ่นใหม่ การเสริมศักยภาพ
ชุมชน การมีเครือข่ายการส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรม การมีฐานข้อมูลเครือข่าย การมีกลไกประสาน
ความร่วมมือ การเผยแพร่ข้อมูลและกิจกรรม และการบริหารจัดการวัฒนธรรมของกรุงเทพมหานครท่ี
มีประสทิ ธิภาพ

ยทุ ธศาสตร์รองด้านการส่งเสริมและฟืน้ ฟวู ัฒนธรรม จงึ ประกอบด้วยกลยุทธ์ ๖ ด้าน ได้แก่ การ
สร้างคนรุ่นใหม่ใส่ใจวัฒนธรรม การพัฒนาสมาชิกชุมชนเพื่อขับเคล่ือนงานด้านวัฒนธรรม การส่งเสริม
การรวมตัวเป็นเครือข่ายเพื่อการส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรม การพัฒนาระบบฐานข้อมูลเครือข่ายเพ่ือ
การส่งเสริมและฟื้นฟูทางวัฒนธรรม การพัฒนากลไกเพ่ือประสานความร่วมมือและส่งเสริมการท�ำงาน
ดา้ นวฒั นธรรมรว่ มกบั ชมุ ชนและเครอื ขา่ ย การเผยแพรข่ อ้ มลู และกจิ กรรมทเ่ี กยี่ วกบั การสง่ เสรมิ และฟน้ื ฟู
วฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรอง และการเพมิ่ ประสทิ ธภิ าพและกลไกการบรหิ ารจดั การวฒั นธรรมของ
กรุงเทพมหานคร โดยในแต่ละกลยทุ ธ์ท่ีปรึกษาได้กำ� หนดโครงการ/กจิ กรรมเพ่อื เปน็ แนวทางปฏิบตั ิ ดังน้ี

กลยุทธ์ที่ ๑ การสร้างคนรุ่นใหม่ใส่ใจวัฒนธรรม ประกอบด้วยโครงการสร้างความตระหนัก
ในคุณค่าวัฒนธรรมของท้องถิ่นและวัฒนธรรมร่วมสมัยของกรุงเทพมหานคร ซึ่งมีโครงการย่อย ได้แก่
โครงการศกึ ษาวจิ ัยเพ่ือสร้างหลักสูตรวัฒนธรรมท้องถน่ิ ในทกุ ระดบั โครงการจดั การอบรมเสริมความรู้
และสรา้ งความตระหนกั ในวฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ โครงการผลกั ดนั วฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ เขา้ สรู่ ะบบการเรยี นการ
สอนในโรงเรยี น และโครงการพฒั นาสอื่ สรา้ งสรรคท์ เ่ี ขา้ ถงึ คนรนุ่ ใหม่ โครงการสรา้ งคนรนุ่ ใหมใ่ หเ้ ปน็ ผนู้ ำ�
ในการสรา้ งสรรคแ์ ละเผยแพรง่ านวฒั นธรรม ซงึ่ มโี ครงการยอ่ ย ไดแ้ ก่ โครงการคดั เลอื กเยาวชนเพอื่ สรา้ ง
ผู้น�ำท่ีมีความสามารถในการสร้างสรรค์และเผยแพร่งานวัฒนธรรม และโครงการเยาวชนอาสาสมัคร
ขบั เคลอ่ื นวฒั นธรรม โครงการสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ใหค้ นรนุ่ ใหมเ่ ขา้ มามสี ว่ นรว่ มในการดำ� เนนิ งานวฒั นธรรม
ซงึ่ มโี ครงการยอ่ ย ไดแ้ ก่ โครงการจดั ตง้ั กลมุ่ เยาวชนรกั ษว์ ฒั นธรรม โครงการประกวดกจิ กรรม “คนรนุ่ ใหม่
ใส่ใจวัฒนธรรม”

กลยุทธ์ท่ี ๒ การพัฒนาสมาชิกชุมชนเพื่อขับเคลื่อนงานด้านวัฒนธรรม ประกอบด้วยโครงการ
พัฒนาศักยภาพในการบรหิ ารจดั การวฒั นธรรม ซ่งึ มโี ครงการย่อย ได้แก่ โครงการอบรมปลกู ฝงั ค่านิยม
รว่ มในการดำ� เนนิ งานดา้ นวฒั นธรรม โครงการอบรมใหค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจเกยี่ วกบั วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ และ
โครงการอบรมให้ความรู้ด้านการบรหิ ารธุรกิจวฒั นธรรม โครงการพัฒนาภาวะผู้น�ำของท้องถ่ินเพอ่ื การ
ส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรม และโครงการสนับสนุนการด�ำเนินงานด้านวัฒนธรรมด้วยการจัดกิจกรรม
สบื ทอดภูมปิ ัญญาท้องถนิ่ ๕ ประเภท

175

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

กลยุทธ์ที่ ๓ การส่งเสริมการรวมตัวเป็นเครือข่ายเพ่ือการส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรม
ประกอบดว้ ย โครงการสานเสวนาเครอื ขา่ ยดา้ นวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร และโครงการจดั ทำ� แผนกลยทุ ธ์
เพื่อส่งเสรมิ และฟื้นฟวู ฒั นธรรมชมุ ชนท่ีมลี กั ษณะคล้ายคลงึ กัน

กลยุทธ์ที่ ๔ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลเครือข่ายเพ่ือการส่งเสริมและฟื้นฟูทางวัฒนธรรม
ประกอบด้วย โครงการจดั ท�ำระบบฐานข้อมลู เครอื ข่ายเพือ่ การส่งเสรมิ และฟื้นฟดู ้านวฒั นธรรม

กลยุทธ์ท่ี ๕ การพฒั นากลไกเพือ่ ประสานความร่วมมอื และส่งเสรมิ การท�ำงานด้านวฒั นธรรม
ร่วมกบั ชุมชนและเครือข่าย ประกอบด้วย โครงการจัดประชุม/ สมั มนาไตรภาคี (กรุงเทพมหานคร ชมุ ชน
และสภาวัฒนธรรม) โครงการจัดประชุม/สัมมนาทวิภาคี (กรุงเทพมหานครและกระทรวงวัฒนธรรม)
โครงการสัมมนาทางวิชาการด้านวัฒนธรรมระดับประเทศ และโครงการสัมมนาทางวิชาการด้าน
วฒั นธรรมระดบั อาเซียน

กลยุทธ์ที่ ๖ การเผยแพร่ข้อมูลและกจิ กรรมทีเ่ ก่ยี วกบั การส่งเสรมิ และฟื้นฟูวัฒนธรรมหลักและ
วัฒนธรรมรอง ประกอบด้วยโครงการจัดท�ำแผนการส่ือสารเพื่อส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรมหลักและ
วัฒนธรรมรอง

กลยุทธ์ที่ ๗ เพิ่มประสิทธิภาพและกลไกการบริหารจัดการวัฒนธรรมของกรุงเทพมหานคร
ประกอบด้วย โครงการปรับโครงสร้างองค์กรให้มีหน่วยงานท่ีรับผิดชอบงานด้านวัฒนธรรมทั้งในระดับ
ส่วนกลางและระดบั เขต ซ่งึ มีโครงการย่อย ได้แก่ โครงการวิเคราะห์อัตราก�ำลงั และภาระงานของกอง
วัฒนธรรมและส�ำนักงานเขต โครงการปรับโครงสร้าง(restructuring) การท�ำงานของกองวัฒนธรรม
และส�ำนักงานเขต โครงการพัฒนาระบบและกลไกในการตรวจสอบและประเมินผลการปฏิบัติงานด้าน
วัฒนธรรม และโครงการพัฒนาให้สมาชิกชุมชนและผู้น�ำทางด้านวัฒนธรรมให้สามารถตรวจสอบและ
ประเมินผลการปฏิบัติงานของตนเอง โครงการพัฒนาบุคลากรของกองวัฒนธรรมและส�ำนักงานเขต
เพื่อปฏิบัติงานด้านวัฒนธรรมอย่างมีประสิทธิภาพ ซ่ึงมีโครงการย่อย ได้แก่ โครงการพัฒนาสมรรถนะ
หลัก (core competency) เพื่อการบริหารงานทางด้านวัฒนธรรม โครงการศึกษา/ดูงานเพ่ือเสริมสร้าง
ประสบการณ์การจดั การวฒั นธรรมและโครงการส่งบคุ ลากรไปศึกษาเพมิ่ เติมด้านวฒั นธรรมศึกษา การ
บรหิ ารจัดการวัฒนธรรม และการบรหิ ารธุรกิจ

ยุทธศาสตร์รองที่ ๓ การพัฒนาวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของ
กรงุ เทพมหานคร

กำ� หนดขนึ้ เพอื่ ใหเ้ กดิ การพฒั นาวฒั นธรรมนำ� ไปส่กู ารสรา้ งสงั คมคณุ ภาพ จงึ ตงั้ เปา้ ประสงคข์ อง
ยทุ ธศาสตร์รอง ดังนี้ เพอ่ื ยกระดบั คณุ ภาพชีวิต เศรษฐกจิ และสงั คมของสมาชกิ ในชมุ ชน รวมท้ัง
ได้วางผลการดำ� เนนิ งานให้เปน็ ตวั ชว้ี ดั ของเป้าประสงค์ ๒ ประการ คือ เกิดกจิ กรรมทางวัฒนธรรมท่ยี ก
ระดับคณุ ภาพชีวติ และเสริมสร้างทนุ ทางสังคม และเกิดกิจกรรมทางวฒั นธรรมทีส่ ามารถสร้างรายได้ให้
กับชมุ ชน

ท่ีปรึกษาพิจารณาแล้วว่าการด�ำเนินงานเพ่ือบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าวข้างต้น จ�ำเป็นต้องมี
กลยุทธ์ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอย่างรอบด้าน ท้ังการพัฒนาวัฒนธรรมเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต

176

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

การพฒั นาเพอื่ สร้างทนุ ทางสงั คม การพฒั นาเพอ่ื สร้างรายได้ให้สมาชกิ ในชมุ ชน และการสร้างมลู ค่าเพมิ่
วฒั นธรรมเพ่อื พัฒนาเศรษฐกจิ

ยุทธศาสตร์รองด้านการพัฒนาวัฒนธรรม จึงประกอบด้วยกลยุทธ์ ๔ ด้าน ได้แก่ การพัฒนา
วัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิกในชุมชน การพัฒนาวัฒนธรรม
หลักและวัฒนธรรมรองเพ่ือสร้างทุนทางสังคม การพัฒนาวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองเพ่ือสร้าง
รายไดใ้ หส้ มาชกิ ในชมุ ชน และการสรา้ งมลู คา่ เพม่ิ วฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองเพอ่ื พฒั นาเศรษฐกจิ
โดยในแต่ละกลยุทธ์ทปี่ รกึ ษาได้กำ� หนดโครงการ/กิจกรรมเพือ่ เป็นแนวทางปฏบิ ตั ิ ดังนี้

กลยทุ ธ์ที่ ๑ การพัฒนาวฒั นธรรมหลักและวัฒนธรรมรองเพอื่ ยกระดบั คณุ ภาพชวี ติ ของสมาชกิ
ในชุมชน ประกอบด้วย โครงการจัดกิจกรรมการละเล่นและกีฬาพื้นบ้านเพื่อเยาวชนและผู้สูงอายุ และ
โครงการถ่ายทอดภูมปิ ัญญาด้านอาหาร แพทย์แผนไทย หัตถกรรม ช่างฝีมือของชมุ ชน

กลยุทธ์ที่ ๒ การพฒั นาวัฒนธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองเพ่ือสร้างทุนทางสงั คม ประกอบด้วย
โครงการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมเพ่ือสร้างความเข้มแข็งให้กับสถาบันครอบครัว และโครงการจัด
กิจกรรมปลูกฝังวฒั นธรรมการอยู่ร่วมกันอย่างศานติ

กลยุทธ์ที่ ๓ การพัฒนาวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองเพ่ือสร้างรายได้ให้สมาชิกในชุมชน
ประกอบดว้ ย โครงการสง่ เสรมิ วสิ าหกจิ ชมุ ชนเพอ่ื ผลติ สนิ คา้ OTOP โครงการสนบั สนนุ การทอ่ งเทย่ี วแบบ
ปจั เจกบุคคล (Foreign Individual Tourist - FIT) โครงการส่งเสรมิ การท่องเที่ยวในชมุ ชนโดยใช้จกั รยาน
โครงการสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วแบบวถิ เี กษตร เชงิ สขุ ภาพ เชงิ นเิ วศวฒั นธรรม โครงการจดั ทำ� แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว
แบบ Cluster Culture (แต่ละชุมชนน�ำเสนอความหลากหลายทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นของตนเอง) และ
โครงการศึกษาวิจยั ตลาดการท่องเทีย่ วเชิงวัฒนธรรม

กลยุทธ์ท่ี ๔ การสร้างมูลค่าเพ่ิมวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ
ประกอบดว้ ย โครงการสรา้ งความรว่ มมอื กบั โรงแรม/สถานประกอบการจดั อบรมเกย่ี วกบั การท�ำอาหารไทย
ให้กับนักท่องเที่ยวต่างชาติ โครงการสร้างความร่วมมือกับค่ายมวยในกรุงเทพฯ เพ่ือฝึกอบรมศิลปะ
แม่ไม้มวยไทยให้แก่นักท่องเที่ยวต่างชาติ และโครงการสร้างความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา/สถาน
พยาบาล/ภาคเอกชนในการสอนนวดไทยให้แก่นักท่องเทย่ี วต่างชาติ

๔.๔.๓ การก�ำหนด เปา้ ประสงค์ ตวั ช้วี ดั เปา้ ประสงค์ กลยทุ ธ์ และโครงการ/กิจกรรม ของ
ยุทธศาสตร์หลักที่ ๒ : การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมท่ีหลากหลายและร่วมสมัยของ
กรุงเทพมหานคร

๑) เป้าประสงคแ์ ละตวั ชว้ี ดั ของเป้าประสงค์ของยุทธศาสตร์หลกั ท่ี ๒
ยุทธศาสตร์นี้มุ่งตอบสนองพันธกิจส�ำคัญของกรุงเทพมหานคร ในอันที่จะท�ำให้
กรุงเทพมหานครเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมทั้งในระดับชุมชนและกรุงเทพมหานคร อีกท้ังยกระดับ
ให้กรงุ เทพมหานครเป็นแหล่งเรยี นรู้วัฒนธรรมในระดบั อาเซียนด้วย จึงก�ำหนดเป้าประสงค์ ดังน้ี เพื่อให้
กรงุ เทพมหานครเปน็ แหลง่ เรยี นรดู้ า้ นวฒั นธรรมทหี่ ลากหลายและรว่ มสมยั เปน็ พนื้ ทแี่ ลกเปลย่ี น

177

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

เรยี นรดู้ า้ นวฒั นธรรมของประเทศและประชาคมอาเซยี น โดยกำ� หนดให้เกดิ สงิ่ ต่อไปนแ้ี ละถอื ว่าเปน็
ตัวชี้วดั ของเป้าประสงค์ คือ เกดิ แหล่งเรยี นรู้ทางวฒั นธรรมในระดบั ชุมชนและระดับกรงุ เทพมหานคร

๑) กลยทุ ธ์ และโครงการ/กจิ กรรม ของยทุ ธศาสตร์หลักท่ี ๒
ท่ีปรึกษาพิจารณาแล้วว่าการด�ำเนินงานเพ่ือบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าวข้างต้น จ�ำเป็น
ต้องมกี ลยุทธ์ท่ีเกี่ยวข้องกบั สร้างแหล่งเรียนรู้ด้านวฒั นธรรมอย่างรอบด้าน ทง้ั การทำ� ให้ชุมชนเป็นแหล่ง
เรยี นรู้ ชุมชนเข้าใจการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม และการท�ำให้กรุงเทพมหานครให้เป็น
แหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมของอาเซียน
ยุทธศาสตรห์ ลักที่ ๒ : การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมท่ีหลากหลายและ
ร่วมสมัยของกรงุ เทพมหานคร
ประกอบด้วยกลยทุ ธ์ ๓ ด้าน ได้แก่ การส่งเสรมิ และสนบั สนุนให้ชมุ ชนเปน็ แหล่งเรียนรู้
ทางด้านวัฒนธรรม การเสริมสร้างสมรรถนะในการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทางวฒั นธรรมชมุ ชน และ
การพฒั นากรุงเทพมหานครให้เปน็ ศูนย์กลางแลกเปลีย่ นเรียนรู้ด้านวฒั นธรรมในประชาคมอาเซยี น โดย
ทปี่ รึกษาได้กำ� หนดโครงการ/กจิ กรรมในแต่ละกลยทุ ธ์เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติ ดงั น้ี
กลยทุ ธท์ ี่ ๑ การสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ ใหช้ มุ ชนเปน็ แหลง่ เรยี นรทู้ างดา้ นวฒั นธรรม ประกอบดว้ ย
โครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในการเข้าถึงแหล่งวัฒนธรรม โครงการจัดท�ำระบบฐานข้อมูล
ด้านวัฒนธรรมท้องถิ่นทัง้ ๕ ประเภท และแหล่งท่องเท่ียวและโครงการจดั ท�ำพพิ ธิ ภัณฑ์ชุมชนโดยชุมชน
กลยุทธ์ที่ ๒ การเสริมสร้างสมรรถนะในการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมชุมชน
ประกอบด้วย โครงการพัฒนาวิทยากรประจ�ำแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมของชุมชน โครงการพัฒนา
สมรรถนะด้านการบรหิ ารจดั การแหล่งเรยี นรดู้ า้ นวฒั นธรรมของชมุ ชน และโครงการอบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ าร
ด้านการตดิ ตามประเมินผล การด�ำเนนิ งาน ของแหล่งเรยี นรู้ของชุมชน
กลยุทธ์ที่ ๓ การพัฒนากรุงเทพมหานครให้เป็นศูนย์กลางแลกเปล่ียนเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมใน
ประชาคมอาเซียน ประกอบด้วย โครงการศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้วัฒนธรรม ซึ่งมีโครงการย่อย
ได้แก่ โครงการศึกษาวัฒนธรรมร่วมสมัยของกรุงเทพมหานคร และโครงการศึกษาวัฒนธรรมอาเซียน
ในกรุงเทพมหานคร โครงการปรับปรุงพิพิธภัณฑ์ท้องถ่ินกรุงเทพมหานครให้สามารถใช้ประโยชน์ได้เต็ม
ศกั ยภาพ หรอื ควบรวมตามลกั ษณะภมู วิ ฒั นธรรม และโครงการสรา้ งหอจดหมายเหตกุ รงุ เทพมหานคร เพอื่
เปน็ แหลง่ รวบรวมขอ้ มลู วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ ของกรงุ เทพมหานครและวฒั นธรรมอาเซยี นในกรงุ เทพมหานคร

178

ส่วนที่ ๔
การสังเคราะห์และการจัดทำ�แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ท้งั น้ี สามารถพิจารณาร่างแผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร เปน็ ผงั ได้ ดังนี้

๔.๕ การน�ำเสนอเพื่อยกร่างแผนและการส่งมอบแผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร
ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

๔.๕.๑ การน�ำเสนอรา่ งแผนวฒั นธรรมฯ เพอ่ื ผู้เกยี่ วข้องรว่ มพิจารณาปรบั ปรงุ
ท่ีปรกึ ษากำ� หนดจัดเวทเี พ่ือน�ำเสนอร่างแผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับท่ี ๑ (พ.ศ.
๒๕๕๘-๒๕๖๒) ให้ผู้เกี่ยวข้องร่วมพิจารณาปรับปรุงร่างแผนฯ ดังกล่าว ท้ังน้ี เพ่ือให้ได้แผนที่มีความ
ถกู ต้อง รอบด้าน และสามารถใช้ได้จริง รวมทงั้ เพ่อื ให้ผู้เกี่ยวข้องได้มสี ่วนร่วมในการวางแผนวฒั นธรรม
กรงุ เทพมหานคร โดยการจดั เวทีน�ำเสนอเพ่ือยกร่างแผนวัฒนธรรมฯ ๒ คร้ัง
คร้งั ท่ี ๑ เปน็ การนำ� เสนอต่อผู้บรหิ ารและเจ้าหน้าท่ขี องส�ำนกั วัฒนธรรม กีฬา และการ
ท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร จ�ำนวน ๓๐ คน ภายหลังจากรับฟังรายละเอียดของร่างแผนวัฒนธรรมฯ
ผรู้ ว่ มประชมุ ซง่ึ เปน็ ผ้เู กย่ี วขอ้ งตรง ไดร้ ว่ มกนั แสดงความคดิ เหน็ ทง้ั ตอ่ เนอื้ หาประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ กลยทุ ธ์
และโครงการ/กิจกรรม รวมทงั้ การใช้ภาษาทถี่ กู ต้องเหมาะสม

179

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ครั้งท่ี ๒ เป็นการน�ำเสนอ ร่างแผนวัฒนธรรมฯ ท่ีได้รับการปรับปรุงตามข้อเสนอของ
ผู้บรหิ ารและเจ้าหน้าท่ขี องส�ำนักวัฒนธรรม กฬี า และการท่องเทีย่ ว กรุงเทพมหานคร (การนำ� เสนอเพอื่
ยกร่างแผนวัฒนธรรมฯ คร้ังท่ี ๑) ผู้เข้าร่วมแลกเปล่ียนความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ คือ ผู้บริหาร
และผู้ปฏบิ ัติงานกรุงเทพมหานคร สภาวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร สภาวัฒนธรรมเขต ผู้ขบั เคล่ือนงาน
วฒั นธรรมของชุมชน นักพฒั นาอสิ ระ (NGO) นกั วชิ าการ และผู้ประกอบการเอกชนที่เกีย่ วข้อง จำ� นวน
ทง้ั สน้ิ ๓๐๐ คน ทป่ี รกึ ษาไดน้ �ำข้อคดิ เหน็ และขอ้ เสนอแนะจากการประชมุ ครง้ั นี้ มาปรบั ปรงุ แก้ไขเพม่ิ เตมิ
ร่างแผนวฒั นธรรมฯ และจดั ท�ำเอกสารแผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ท่ี ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)
และส่งมอบให้แก่กรงุ เทพมหานครต่อไป

๔.๕.๒ การส่งมอบแผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)
กิจกรรมส�ำคัญในช่วงท้ายของการจัดท�ำแผนวัฒนธรรมฯ คือ การจัดเวทีเพ่ือเป็นการ
ส่งมอบแผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒) เป็นแผนท่เี กดิ จากการมสี ่วน
ร่วมของบคุ คลหลายฝ่าย ได้แก่ ผู้บรหิ ารกรงุ เทพมหานคร ผู้ปฏบิ ตั ิงานกรุงเทพมหานคร เจ้าหน้าท่ีส�ำนัก
วัฒนธรรม กีฬาและการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ประธานและสมาชิกสภาวัฒนธรรมท้ังในระดับ
กรงุ เทพมหานครและระดับเขต แกนนำ� และผู้ขับเคลอื่ นงานวัฒนธรรมของชุมชน นกั พฒั นาอสิ ระ (NGO)
นกั วิชาการ และผู้ประกอบการที่เก่ียวข้อง ในการส่งมอบแผนนี้ได้เชิญบคุ คลจากภาคส่วนต่างๆ เข้าร่วม
ได้แก่ ผู้บริหารกรุงเทพมหานคร ประธานสภาวัฒนธรรม ชุมชนชาวกรุงเทพมหานคร ผู้แทนหน่วยงาน
ภาครฐั ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม นักพัฒนาอิสระ (NGO) นักวชิ าการ และสอ่ื มวลชน จ�ำนวน ๒๐๐
คน เพ่ือให้บุคคลและหน่วยงานเหล่าน้ไี ด้รับทราบ ให้ความสนใจ ให้ความร่วมมอื และน�ำแผนดงั กล่าวน้ี
ไปเผยแพร่และด�ำเนินการตามอ�ำนาจหน้าทีแ่ ละความรบั ผิดชอบต่อไป

180

ส่วนที่ ๕
แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร
ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

สว่ นท่ี ๕
แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

วสิ ยั ทศั น์
กรุงเทพมหานครเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่มีความหลากหลายและร่วมสมัย

บูรณาการทุกภาคส่วนอย่างเข้มแขง็ สู่สังคมคุณภาพอย่างยั่งยืน
คา่ นยิ มร่วม

ให้ความสำ�คัญกับความหลากหลายทางวัฒนธรรม ทำ�งานด้วยความจริงใจ ใฝ่รู้ มุ่งสู่องค์กร
ประสิทธิภาพสูง
พนั ธกจิ

๑. อนุรักษ์ ส่งเสริม และพฒั นาวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร
๒. สร้างแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมท้องถิน่
๓. พฒั นาเครือข่ายการดำ�เนินงานด้านวฒั นธรรมในทุกระดับ โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน
๔. ส่งเสริม สนบั สนนุ และพัฒนาบุคลากรทางวัฒนธรรม

182

ส่วนที่ ๕
แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ยุทธศาสตรห์ ลกั ท่ี ๑ : การอนุรักษ์ ส่งเสริม และพัฒนาวัฒนธรรมหลัก (core culture) และ
วฒั นธรรมรอง (sub culture) ของกรุงเทพมหานคร

เปา้ ประสงค์
เพอื่ ใหว้ ฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานครด�ำ รงอยู่ และมบี ทบาทสรา้ งสรรค์

สังคมคณุ ภาพ

ตวั ชีว้ ดั ของเปา้ ประสงค์
๑. องค์ความรู้ที่เกีย่ วข้องกับวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของกรงุ เทพมหานคร
๒. กิจกรรมทางวัฒนธรรมที่ได้รับการส่งเสริม ฟื้นฟู และพัฒนา
๓. กิจกรรมทางวัฒนธรรมที่สามารถยกระดับคณุ ภาพชีวิต สร้างรายได้ และทุนทางสังคม

ยุทธศาสตรร์ องท่ี ๑.๑ : การอนุรักษ์วัฒนธรรมหลัก (core culture) และวัฒนธรรมรอง
(sub culture) ของกรุงเทพมหานคร

เป้าประสงค์
เพอื่ ใหม้ ขี อ้ มลู ดา้ นวฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองของกรงุ เทพมหานครทถี่ กู ตอ้ งครบถว้ น และ

จดั หมวดหมู่สำ�หรบั การวางแผนกลยุทธ์ในการอนุรักษ์ และจัดการทางวัฒนธรรม

ตัวช้ีวัดของเป้าประสงค์
๑. องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์วัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองที่ถูกต้อง ครบถ้วน

และเปน็ ปจั จุบนั ของกรงุ เทพมหานคร
๒. แผนกลยทุ ธ์การอนุรกั ษ์วฒั นธรรมของกรุงเทพมหานคร

กลยุทธท์ ่ี ๑.๑.๑ การศกึ ษาวจิ ยั วฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ ของกรงุ เทพมหานครและวฒั นธรรมทอ่ี ยู่
ในภาวะใกลส้ ูญ

โครงการ/กจิ กรรมที่ ๑ โครงการศกึ ษาวจิ ัยประวตั ิศาสตร์และวฒั นธรรมท้องถน่ิ
โครงการ/กจิ กรรมที่ ๒ โครงการศกึ ษาวจิ ยั วฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ ของกรงุ เทพมหานครทอ่ี ยใู่ นภาวะใกล้สญู

(วัฒนธรรม ๕ สาขา)

183

แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

กลยทุ ธท์ ี่ ๑.๑.๒ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของ
กรุงเทพมหานคร

โครงการ/กิจกรรมที่ ๑ โครงการจัดท�ำระบบฐานข้อมูลวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองของ
กรุงเทพมหานคร

โครงการ/กจิ กรรมที่ ๒ โครงการศึกษาวิเคราะห์และจัดท�ำระบบฐานข้อมูลเครอื ข่ายทางวัฒนธรรมของ
กรงุ เทพมหานคร

กลยุทธ์ท่ี ๑.๑.๓ การสร้างเครือข่ายการอนุรกั ษว์ ัฒนธรรมทอ้ งถ่นิ
โครงการ/กจิ กรรมที่ ๑ โครงการเสวนาสบื สานวัฒนธรรมหลักและวฒั นธรรมรอง ๕ สาขา
โครงการ/กิจกรรมที่ ๒ โครงการ/กิจกรรมที่ ๒ โครงการเปิดพ้ืนท่ีและโอกาสในการน�ำเสนอ/สาธิต

วฒั นธรรมท้องถ่นิ

กลยทุ ธ์ท่ี ๑.๑.๔ การเผยแพร่ข้อมูลและกิจกรรมท่ีเก่ียวกับการอนุรักษ์วัฒนธรรมหลัก
วฒั นธรรมรอง วฒั นธรรมร่วมสมยั และวัฒนธรรมใกล้สูญ

โครงการ/กิจกรรมที่ ๑ โครงการจดั มหกรรมวัฒนธรรมร่วมสมยั และใกล้สญู ของกรงุ เทพมหานคร
โครงการ/กิจกรรมที่ ๒ โครงการจัดมหกรรมแสดงสินค้าวฒั นธรรมจากภูมิปัญญาท้องถิ่น
โครงการ/กิจกรรมที่ ๓ โครงการจัดทำ�แผนการสื่อสารเพื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมด้านการอนุรักษ์

วัฒนธรรม

กลยุทธ์ที่ ๑.๑.๕ การยกย่องเชิดชผู ู้รู้และผ้ขู บั เคลื่อนงานวัฒนธรรมชุมชน
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการประกาศเกียรติคณุ ผู้รู้และผู้ขบั เคลือ่ นงานวฒั นธรรมชุมชน
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการพฒั นาคุณภาพชีวิตของผู้รู้ด้านวัฒนธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการผู้เฒ่าเล่าเรื่องวฒั นธรรมท้องถิ่น

กลยุทธท์ ี่ ๑.๑.๖ การผลกั ดนั ใหม้ กี ารบงั คบั ใชก้ ฎหมาย ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั การ
คุม้ ครองมรดกทางวัฒนธรรม

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการให้ความรู้เรื่องกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ ที่เกี่ยวข้องกับการดำ�เนิน
งานวัฒนธรรมแก่เจ้าหน้าที่และชมุ ชน

โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการสัมมนาทางวิชาการเพื่อสร้างมาตรการการบังคับใช้กฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคบั ทีเ่ กีย่ วข้องกับการดำ�เนินงานวัฒนธรรม

184

ส่วนที่ ๕
แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ยทุ ธศาสตร์รองที่ ๑.๒ :การสง่ เสริมและฟืน้ ฟวู ฒั นธรรมหลัก (core culture) และวัฒนธรรมรอง
(sub culture) ของกรงุ เทพมหานคร

เป้าประสงค ์
เพื่อให้คนกรุงเทพฯ เหน็ คณุ ค่า ร่วมเผยแพร่ และธ�ำ รงรักษาไว้ซึง่ วฒั นธรรมหลกั และวัฒนธรรม

รองของกรุงเทพมหานคร

ตัวชี้วดั ของเป้าประสงค์
๑. คนกรุงเทพฯ ทีร่ ่วมกิจกรรมส่งเสริมและฟื้นฟวู ัฒนธรรมหลกั และวัฒนธรรมรอง
๒. กิจกรรมทางวฒั นธรรมที่สามารถส่งเสริมและฟืน้ ฟู
๓. การเผยแพร่กิจกรรมทางวัฒนธรรม

กลยทุ ธท์ ี่ ๑.๒.๑ การเพิ่มประสิทธิภาพและกลไกการบริหารจัดการวัฒนธรรมของ
กรงุ เทพมหานคร

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการปรบั โครงสรา้ งองคก์ รใหม้ หี นว่ ยงานทรี่ บั ผดิ ชอบงานดา้ นวฒั นธรรมทงั้
ในระดับส่วนกลางและระดับเขต

๑.๑ โครงการวิเคราะห์อัตรากำ�ลัง และภาระงานของกองวัฒนธรรมและ
สำ�นกั งานเขต

๑.๒ โครงการปรบั โครงสรา้ ง (restructuring) การท�ำ งานของกองวฒั นธรรมและ
สำ�นักงานเขต

๑.๓ โครงการพฒั นาระบบและกลไกในการตรวจสอบและประเมนิ ผลการปฏบิ ตั ิ
งานด้านวัฒนธรรม

๑.๔ โครงการพัฒนาสมาชิกชุมชนและผู้นำ�ทางด้านวัฒนธรรมให้สามารถ
ตรวจสอบและประเมินผลการปฏิบัติงานของตนเอง

โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการพฒั นาบคุ ลากรของกองวฒั นธรรมและส�ำ นกั งานเขตเพอื่ ปฏบิ ตั งิ านดา้ น
วัฒนธรรมอย่างมีประสิทธิภาพ

๒.๑ โครงการพฒั นาสมรรถนะหลกั (core competency) เพอื่ การบรหิ ารงานทาง
ด้านวฒั นธรรม

๒.๒ โครงการศึกษา/ดูงานเพือ่ เสริมสร้างประสบการณ์การจัดการวฒั นธรรม
๒.๓ โครงการส่งบุคลากรไปศึกษาเพิ่มเติมด้านวัฒนธรรมศึกษา การบริหาร

จัดการวฒั นธรรม และการบริหารธุรกิจ

185

แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

กลยุทธท์ ี่ ๑.๒.๒ การสรา้ งคนรุน่ ใหมใ่ ส่ใจวฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการสร้างความตระหนักในคุณค่าวัฒนธรรมของท้องถิ่นและวัฒนธรรม

ร่วมสมยั ของกรงุ เทพมหานคร
๑.๑ โครงการศึกษาวิจยั เพือ่ สร้างหลักสูตรวฒั นธรรมกรงุ เทพฯ ในทุกระดับ
๑.๒ โครงการผลักดันวัฒนธรรมกรุงเทพฯ เข้าสู่ระบบการเรียนการสอน

ในสถาบันการศึกษา
๑.๓ โครงการจดั อบรมเสรมิ ความรแู้ ละสรา้ งความตระหนกั ในวฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ
๑.๔ โครงการพฒั นาสือ่ สร้างสรรค์ที่เข้าถึงคนรุ่นใหม่
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการสรา้ งคนรนุ่ ใหมใ่ หเ้ ปน็ ผนู้ �ำ ในการสรา้ งสรรคแ์ ละเผยแพรง่ านวฒั นธรรม
๒.๑ โครงการคดั เลอื กเยาวชนเพอื่ สรา้ งผนู้ �ำ ทมี่ คี วามสามารถในการสรา้ งสรรค์

และเผยแพร่งานวัฒนธรรม
๒.๒ โครงการเยาวชนอาสาสมัครขับเคลือ่ นวัฒนธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการส่งเสริมสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่เข้ามามีส่วนร่วมในการดำ�เนินงาน

วฒั นธรรม
๓.๑ โครงการจดั ต้ังกลุ่มเยาวชนรกั ษ์วัฒนธรรม
๓.๒ โครงการประกวดกิจกรรม “คนรุ่นใหม่ใส่ใจวฒั นธรรม”

กลยุทธ์ที่ ๑.๒.๓ การพฒั นาสมาชิกชุมชนเพือ่ ขับเคลือ่ นงานด้านวฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการพัฒนาศักยภาพในการบริหารจัดการวัฒนธรรม
๑.๑ โครงการอบรมปลูกฝังค่านิยมร่วมในการดำ�เนินงานด้านวัฒนธรรม
๑.๒ โครงการอบรมให้ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกบั วฒั นธรรมท้องถิ่น
๑.๓ โครงการอบรมให้ความรู้ด้านการบริหารธุรกิจวัฒนธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการพฒั นาภาวะผู้นำ�ของท้องถิน่ เพือ่ การส่งเสริมและฟื้นฟวู ฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการสนบั สนนุ การดำ�เนินงานด้านวฒั นธรรม
๓.๑ โครงการจัดกิจกรรมสืบทอดภมู ิปัญญาท้องถิน่ ๕ สาขา

186

ส่วนที่ ๕
แผนวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

กลยุทธท์ ี่ ๑.๒.๔ การสนบั สนนุ การรวมตวั เปน็ เครอื ขา่ ยเพอื่ การสง่ เสรมิ และฟนื้ ฟวู ฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการสานเสวนาเครือข่ายด้านวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการจัดทำ�แผนกลยุทธ์เพื่อส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีลักษณะ

คล้ายคลึงกัน

กลยุทธ์ที่ ๑.๒.๕ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลเครือข่ายเพื่อการส่งเสริมและฟื้นฟูทาง
วฒั นธรรม

โครงการ/กิจกรรมที่ ๑ โครงการจดั ท�ำ ระบบฐานข้อมูลเครือข่ายเพื่อส่งเสริมและฟืน้ ฟดู ้านวัฒนธรรม

กลยทุ ธ์ที่ ๑.๒.๖ การพัฒนากลไกเพื่อประสานความร่วมมือ และส่งเสริมการทำ�งานด้าน
วฒั นธรรมรว่ มกับชุมชนและเครือข่าย

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการจัดประชุม/ สัมมนาภาคีเครือข่ายด้านวัฒนธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการจัดสมั มนาวิชาการด้านวัฒนธรรมระดบั ประเทศ
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการสัมมนาทางวิชาการด้านวัฒนธรรมระดบั อาเซียน

กลยุทธ์ที่ ๑.๒.๗ การเผยแพรข่ อ้ มลู และกจิ กรรมทเี่ กยี่ วกบั การสง่ เสรมิ และฟนื้ ฟู วฒั นธรรม
หลัก วฒั นธรรมรอง

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการจัดทำ�แผนการสื่อสารเพื่อส่งเสริมและฟื้นฟูวัฒนธรรมหลัก และ
วัฒนธรรมรอง


ยทุ ธศาสตรร์ องที่ ๑.๓ : การพฒั นาวฒั นธรรมหลกั (core culture) และวฒั นธรรมรอง (sub culture)

ของกรงุ เทพมหานคร
เป้าประสงค์

เพือ่ ยกระดบั คุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ และสังคมของสมาชิกในชุมชน

ตวั ชีว้ ัดของเปา้ ประสงค์
๑. กิจกรรมทางวฒั นธรรมทีย่ กระดับคณุ ภาพชีวิตและเสริมสร้างทนุ ทางสงั คม
๒. กิจกรรมทางวัฒนธรรมทีส่ ร้างรายได้ให้กบั ชมุ ชน

187

แผนวัฒนธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

กลยุทธท์ ี่ ๑.๓.๑ การพัฒนาวัฒนธรรมหลักและวัฒนธรรมรองเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต
ของสมาชิกในชุมชน

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการจัดกิจกรรมนันทนาการเพื่อเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุ
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการพัฒนาบทบาทผู้สงู อายุในงานวัฒนธรรม

กลยุทธ์ที่ ๑.๓.๒ การพฒั นาวฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองเพื่อสร้างทุนทางสังคม
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับสถาบัน

ครอบครัว
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการจดั กจิ กรรมตามประเพณเี พอื่ ปลกู ฝงั คณุ ธรรม จรยิ ธรรม และวฒั นธรรม

การอยู่ร่วมกนั อย่างศานติ

กลยุทธ์ที่ ๑.๓.๓ การพฒั นาวฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองเพอื่ สรา้ งรายไดใ้ หส้ มาชกิ ใน
ชมุ ชน

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการส่งเสริมการผลิตสินค้าวัฒนธรรมตามมาตรฐานสินค้าหนึ่งตำ�บลหนึ่ง
ผลิตภณั ฑ์ (OTOP)

โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการสนบั สนนุ การทอ่ งเทยี่ วแบบปจั เจกบคุ คล (foreign individual tourist-FIT)
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการส่งเสริมการท่องเทีย่ วในชมุ ชนโดยใช้จักรยาน
โครงการ/กิจกรรม ๔ โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวแบบวิถีเกษตรเชิงสขุ ภาพ เชิงนิเวศวฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๕ โครงการส่งเสริมแหล่งท่องเที่ยวตามกลุ่มวฒั นธรรม (cluster culture)
โครงการ/กิจกรรม ๖ โครงการศึกษาวิจัยตลาดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๗ โครงการจดั ท�ำ ฐานข้อมลู ด้านวัฒนธรรมเพือ่ การท่องเที่ยวชมุ ชน

กลยทุ ธ์ที่ ๑.๓.๔ การสรา้ งมลู คา่ เพมิ่ วฒั นธรรมหลกั และวฒั นธรรมรองเพอื่ พฒั นาเศรษฐกจิ
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการสรา้ งความรว่ มมอื กบั โรงแรม/สถานประกอบการ/สถาบนั การศกึ ษา จดั

อบรมเกีย่ วกับการท�ำ อาหารไทยให้กบั นักท่องเทีย่ วต่างชาติ
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการสร้างความร่วมมือกับลานกีฬา กรุงเทพมหานคร เพื่อฝึกอบรมศิลปะ

แม่ไม้มวยไทยให้กับนกั ท่องเทีย่ วต่างชาติ
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการสร้างความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา/สถานพยาบาล /ภาคเอกชน

ในการสอนนวดไทยให้กบั นักท่องเที่ยวต่างชาติ
โครงการ/กิจกรรม ๔ โครงการเรียนรู้การผลิตสินค้าวฒั นธรรมด้วยการปฏิบัติ (do it yourself-DIY)

188

ส่วนที่ ๕
แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ยุทธศาสตรห์ ลักที่ ๒: การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมที่หลากหลายและร่วมสมัยของ
กรุงเทพมหานคร

เป้าประสงค์
เพื่อให้กรุงเทพมหานครเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมที่หลากหลายและร่วมสมัย เป็นพื้นที่

แลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านวฒั นธรรมของประเทศและประชาคมอาเซียน

ตัวชีว้ ดั ของเป้าประสงค์
๑. แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมในระดบั ชมุ ชน
๒. แหล่งเรียนรู้ทางวฒั นธรรมในระดับกรุงเทพมหานคร

กลยุทธ์ที่ ๒.๑ การสง่ เสริมและสนบั สนุนให้ชุมชนเป็นแหลง่ เรียนรู้ทางดา้ นวัฒนธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการพฒั นาโครงสร้างพื้นฐานในการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ด้านวฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการจัดแหล่งเรียนรู้ด้านวฒั นธรรมโดยชมุ ชน

กลยุทธ์ที่ ๒.๒ การเสริมสรา้ งสมรรถนะในการบรหิ ารจดั การแหลง่ เรยี นรดู้ า้ น วฒั นธรรม
ชุมชน

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการพัฒนาวิทยากรท้องถิ่นประจ�ำ แหล่งเรียนรู้ด้านวฒั นธรรมของชมุ ชน
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการพฒั นาสมรรถนะดา้ นการบรหิ ารจดั การแหลง่ เรยี นรดู้ า้ นวฒั นธรรมของ

ชมุ ชน
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการติดตามประเมินผลตนเองของชุมชน

กลยุทธ์ที่ ๒.๓ การพัฒนากรุงเทพมหานครให้เป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้าน
วัฒนธรรมในประชาคมอาเซียน

โครงการ/กิจกรรม ๑ โครงการศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้ด้านวัฒนธรรม
๑.๑ โครงการศึกษาวฒั นธรรมร่วมสมยั ของกรงุ เทพมหานคร
๑.๒ โครงการศึกษาวัฒนธรรมอาเซียนในกรงุ เทพมหานคร
โครงการ/กิจกรรม ๒ โครงการปรับปรุงพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานครให้สามารถให้สามารถใช้

ประโยชน์ได้เตม็ ศกั ยภาพ หรือควบรวมตามลกั ษณะภูมิวฒั นธรรม
โครงการ/กิจกรรม ๓ โครงการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์เมืองเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรม

กรงุ เทพมหานคร และวฒั นธรรมอาเซียนในกรุงเทพมหานคร

189

แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

นิยามศพั ท์
วัฒนธรรม ๕ สาขา หมายถึง วัฒนธรรมที่ใช้เกณฑ์การแบ่งของยูเนสโก (UNESCO) และกระทรวง

วฒั นธรรม ทีแ่ บ่งวฒั นธรรมออกเปน็ ๕ สาขา ได้แก่ ขนบธรรมเนียมประเพณี
และศาสนา ศิลปะ การช่างฝีมือ คหกรรมศิลป์ กีฬาและนนั ทนาการ
วัฒนธรรมหลัก หมายถงึ วฒั นธรรมทไี่ ดร้ บั การยอมรบั และปฏบิ ตั โิ ดยคนสว่ นใหญ่ เปน็ วฒั นธรรม
ทีค่ รอบคลุมใน ๕ สาขา ได้แก่ ขนบธรรมเนียมประเพณีและศาสนา ศิลปะ การ
ช่างฝีมือ คหกรรมศิลป์ กีฬาและนันทนาการ
วฒั นธรรมรอง หมายถึง วัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่น แต่ละกลุ่มชาติพันธ์ุ ซึ่งมีความแตกต่าง
หลากหลาย มีการปฏิบัติกนั ในแต่ละพื้นที่ แต่ละกลุ่มชาติพันธุ์
วัฒนธรรมร่วมสมัย หมายถงึ วฒั นธรรมทเี่ ปน็ ทนี่ ยิ มของผคู้ นจำ�นวนมากในชว่ งเวลาหนงึ่ ๆ อนั เปน็ ผล
มาจากอิทธิพลของสื่อ จากความต้องการวัฒนธรรมในช่วงเวลานั้น วัฒนธรรม
ร่วมสมัย หมายรวมถึงทกุ อย่าง เช่น อาหาร การแต่งกาย กีฬา ดนตรี ศิลปะ
วรรณกรรม และรูปแบบการสือ่ สาร เปน็ ต้น
แหล่งเรียนรู้ด้านวฒั นธรรม หมายถึง ชุมชนทีม่ ีทรพั ยากรทางวัฒนธรรม อาทิ ผู้รู้ และมรดกภูมิปญั ญา
ดา้ นวฒั นธรรม ทปี่ ระชาชนสามารถเขา้ ไปเรยี นรไู้ ด้ ครอบคลมุ ถงึ ขนบธรรมเนยี ม
ประเพณีและศาสนา ศิลปะ การช่างฝีมือ คหกรรมศิลป์ กีฬาและนันทนาการ

การแปลงแผนไปสู่การปฏิบตั ิ
แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบบั ที่ ๑ (๒๕๕๘-๒๕๖๒) เปน็ แผนยทุ ธศาสตร์การดำ�เนินงาน

ด้านวัฒนธรรม ที่ใช้แนวคิดการจดั การวฒั นธรรม โดยคำ�นึงถึงปจั จยั ที่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลง
ทางสังคมและวัฒนธรรมเมือง ใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะภาค
ประชาชนทเี่ ปน็ เจา้ ของวฒั นธรรม ดงั นนั้ เพือ่ ใหแ้ ผนฯ ฉบบั นีส้ ามารถน�ำ ไปสกู่ ารปฏบิ ตั อิ ยา่ งเปน็ รปู ธรรม
และเกิดผลสัมฤทธิ์ตามวัตถุประสงค์ของแผนฯ และเพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำ�ไปปรับใช้ได้
ตามความเหมาะสม ในการจดั ทำ�แผนปฏิบตั ิการ การจดั ทำ�งบประมาณ การติดตามและประเมินผล และ
สามารถบรรลเุ ป้าหมาย จึงควรแปลงแผนสู่การปฏิบตั ิดงั นี้

๑. สำ�นักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร เป็นเจ้าภาพหลักในการดำ�เนิน
งานเชิงรุก ประสานความร่วมมือ และสร้างเครือข่ายในการดำ�เนินงานด้านวัฒนธรรมกับหน่วยงาน
ภายในกรุงเทพมหานคร และหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงวัฒนธรรม สภาวัฒนธรรม
กรงุ เทพมหานคร ประชาคมกรุงเทพมหานคร รวมทั้งหน่วยงานภาครฐั และเอกชนที่เกี่ยวข้อง

190

ส่วนที่ ๕
แผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

๒. เสรมิ สรา้ งความรู้ ความเขา้ ใจในแผนวฒั นธรรมกรงุ เทพมหานครฯ พรอ้ มกำ�หนดแนวทางเพอื่
แปลงแผนไปสู่การปฏิบตั ิ เพือ่ ให้เกิดความเข้าใจร่วมกนั ของบคุ ลากรดา้ นวฒั นธรรม ให้มีความพร้อมและ
มีส่วนร่วมในการแปลงแผนไปสู่การปฏิบตั ิได้อย่างเปน็ รปู ธรรม

๓. พัฒนาระบบและกลไกการติดตามประเมินผล รวมทั้งกำ�หนดดัชนีชี้วัดความสำ�เร็จของ
โครงการ/กิจกรรม ให้สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาในแต่ละยุทธศาสตร์ โดยการจัดต้ังคณะทำ�งาน
ติดตามผลและการสร้างระบบฐานข้อมลู เพือ่ การติดตามประเมินผล

๔. เสรมิ สรา้ งศกั ยภาพของหนว่ ยงานทรี่ บั ผดิ ชอบในการด�ำ เนนิ งานตามแผนฯ ใหส้ ามารถบรหิ าร
จดั การ สามารถตดิ ตามความกา้ วหนา้ และประเมนิ ผลการด�ำ เนนิ งานตามแผนฯ ใหเ้ กดิ ประสทิ ธภิ าพสงู สดุ

191



บรรณานกุ รม

บรรณานุกรม

กระทรวงการท่องเทยี่ วและกฬี า. สถานการณ์นักท่องเท่ยี วตง้ั แต่ปี ๒๕๔๘-๒๕๕๗. สบื ค้นจาก
http://www.tourism.go.th/uploads/Stat/23336.pdf. เม่ือวนั ท่ี ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (๒๕๕๗). สถานการณ์นักท่องเทย่ี วเดือนมิถนุ ายน ๒๕๕๗. สืบค้น
จาก http://www.tourism.go.th/uploads/Stat/23336.pdf. เมอ่ื วันท่ี ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

กระทรวงวฒั นธรรม. (ม.ป.ป.). แผนแม่บทวฒั นธรรมแห่งชาติ (พ.ศ. ๒๕๕๐ - ๒๕๕๙). กรงุ เทพฯ:
ส�ำนักนโยบายและยทุ ธศาสตร์ ส�ำนกั งานปลดั กระทรวงวฒั นธรรม.

กฤตนิ ี ณัฎฐวุฒิสิทธ์ิ และคณะ. (๒๕๕๓). โครงการศกึ ษาวิจัยพลวัตการเปลย่ี นแปลงทางสังคม
และวฒั นธรรมของโลกท่ีมีผลกระทบต่อวฒั นธรรม-สงั คมไทย. กรงุ เทพฯ : ส�ำนักงาน
คณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาต.ิ

กฤษดา กรดุ ทอง. (๒๕๓๐). “การวจิ ยั เชงิ อนาคต”. วารสารการวจิ ยั เพอ่ื การพฒั นา. ฉบบั ท่ี ๓ : ๑๒ - ๑๖.
กองการท่องเท่ียว กรุงเทพมหานคร. (๒๕๕๕). รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยว

กรงุ เทพมหานคร พ.ศ. ๒๕๕๔ - ๒๕๕๘. กรุงเทพฯ : ม.ป.ท.
กองบรรณาธกิ ารฐานเศรษฐกจิ . (๒๕๕๖). “ปิดฉากปี ๕๖ ท่องเทยี่ วไทยยังเปน็ พระเอก”. หนังสือพิมพ์

ฐานเศรษฐกิจ, ปีท่ี ๓๓, ฉบับที่ ๒, ๙๐๙ วนั ท่ี ๒๙ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ - ๑ มกราคม พ.ศ.
๒๕๕๗.
กาญจนา แก้วเทพ. (๒๕๓๘). มรดกทางวัฒนธรรมและศาสนา : พลงั สร้างสรรค์ในชมุ ชนชนบท.
กรงุ เทพฯ : สภาคาทอลคิ แห่งประเทศไทยเพ่ือการพัฒนา.
กาญจนา ต้ังชลทิพย์. (๒๕๕๐). “กรุงเทพมหานครเมอื งโตเดย่ี วตลอดกาลของประเทศไทย”. วารสาร
ประชากรและสังคม. นครปฐม : สถาบันวจิ ัยประชากรและสงั คม มหาวทิ ยาลัยมหิดล.
เกรียงไกร เกดิ ศิริ. (๒๕๔๗). ภูมิปัญญาชาวบ้านเพื่อการพัฒนาทยี่ ่ังยืน. เอกสารอดั ส�ำเนา.
คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (๒๕๓๕). ความหมายและขอบข่ายของงานวฒั นธรรม. กรงุ เทพฯ:
โรงพมิ พ์คุรุสภา.
โครงการพทิ กั ษ์มรดกสยาม. (๒๕๕๖). บันทกึ การเสวนาวิชาการเร่ือง “ถน่ิ ฐานย่านเก่า (ต้อง)
อยู่อย่างไร? ในกระแสการพัฒนา”. วันพุธท่ี ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๖ ณ สยามสมาคมใน
พระบรมราชปู ถมั ภ์. เอกสารอดั สำ� เนา.
โครงสรา้ งพ้ืนฐานในอุตสาหกรรมทอ่ งเที่ยว. สบื ค้นจาก http://torismindustrydpu002yota.blogspot.
com/2010/07/blog-post_5547.html. เม่อื วนั ท่ี ๑๖ เมษายน ๒๕๕๗.
งามพิศ สตั ย์สงวน. (๒๕๓๘). หลักมานุษยวทิ ยาวัฒนธรรม. พิมพ์คร้ังที่ ๓. กรงุ เทพฯ : จุฬาลงกรณ์
มหาวทิ ยาลยั .

194

บรรณานกุ รม

จารพุ งศ์ เรืองสุวรรณ. (๒๕๔๑). การพัฒนาการบรหิ ารกรุงเทพมหานครเพอ่ื เสรมิ สร้างความมนั่ คงของ
ประเทศ. วิทยาลยั ป้องกนั ราชอาณาจักร. (เอกสารวิจยั )

จมุ พล พลู ภทั รชวี ิน. (๒๕๔๘). “การปฏบิ ัติการวจิ ยั ด้วย EDFR”. วารสารบรหิ ารการศึกษามหาวทิ ยาลัย
ขอนแก่น, ๑(๒), ๑๙-๓๑.

ช.กษิมา เพ็ชญไพศิษฏ์. (๒๕๕๕). กฎหมายการอนุรักษ์กรุงรตั นโกสนิ ทร์. วิทยานพิ นธ์ปริญญา
นติ ิศาสตรมหาบัณฑติ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชนญั วงษ์วภิ าค. (๒๕๔๗). การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรมเพื่อการท่องเทยี่ วอย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ :
มหาวทิ ยาลัยศิลปากร.

ชุติมา ค�ำบุญชู. (๒๕๕๓). “พลงั เครอื ข่ายการเรียนรู้ เพอ่ื ถ่ินฐานบ้านเกิดและการพฒั นา
“หละอ่อนบ้านเฮา” จังหวัดล�ำปาง”. วารสารเพื่อการพัฒนาเชิงพ้ืนท.ี่ กรงุ เทพฯ :
สำ� นักงานกองทนุ สนบั สนนุ การวิจยั (สกว).

ณฐั า ปิยกาญจน์ และอภิวตั ิ น่มิ ละมัย. (๒๕๕๒). การแพร่กระจายของวิกฤติเศรษฐกจิ การเงินสหรัฐ
ไปสู่วิกฤตเศรษฐกิจโลก. แว่นขยายเศรษฐกิจ - สายนโยบายการเงิน, ฉบับท่ี ๑๔ กรกฎาคม.
สบื ค้นจาก http://www.bot.or.th/Thai/EconomicConditions/Publication/Documents/14552.pdf.
เมอ่ื วันที่ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

ดวงจนั ทร์ อาภาวชั รุตม์ เจรญิ เมือง. (๒๕๔๕). เมอื งยงั่ ยนื : แนวคิดและประสบการณ์ของตะวันตก
เชยี งใหม่ : สถาบันวจิ ัยสังคม มหาวทิ ยาลัยเชยี งใหม่.

_____________. (๒๕๔๗). เมอื งยัง่ ยนื ในเอเชยี : แนวคดิ และประสบการณ์จากเมอื งนารา และบาหล.ี
เชยี งใหม่ : สถาบันวิจยั สังคม มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

ดศิ รนิ ทร์ ศภุ สมุทร. บทบาทสื่อมวลชนต่อวฒั นธรรมไทย. สบื ค้นจาก http://www.prthailand.com/bak/
images/article_images/pr.pdf. เมอื่ วนั ท่ี ๑๕ มนี าคม ๒๕๕๗.

ถวลิ นลิ ใบ. (๒๐๐๘). Subprime 2008 วิกฤตการเงินในประเทศสหรฐั อเมรกิ า. สบื ค้นจาก
http://www.eco.ru.ac.th/tawin/article/Subprime.pdf. เมื่อวันท่ี ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

ทศิ ทางสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและการเงินของประเทศไทยปี ๒๕๕๗. สืบค้นจาก
http://movementresourcegroup.org/24/06/2014/. เม่ือวันที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

เทยี นฉาย กีระนนั ทน์.(๒๕๓๗). สงั คมศาสตร์วิจัย. (พมิ พ์คร้ังท่ี ๒). กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์จฬุ าลงกรณ์
มหาวทิ ยาลัย.

พิทยะ ศรวี ัฒนสาร. โครงสร้างพนื้ ฐานการท่องเทีย่ ว (Tourism Infrastructure). สบื ค้นจาก http://bidyape-
dia.blogspot.com/2010/12/tourism-infrastructure.html. เมอื่ วนั ที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๗.

ธนกิ ชาญเลศิ ฤทธ์. (๒๕๕๔). การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. กรงุ เทพฯ : ศนู ย์มานุษยวิทยาสิรินธร
(องค์การมหาชน).

195

แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบบั ที ่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

ธนกิ ชาญเลิศฤทธ์. (๒๕๕๒). “ทรพั ยากรวฒั นธรรม”. เอกสารประกอบการสอนวชิ าแนวคิดและ
ทฤษฎีการจัดการทรพั ยากรวฒั นธรรม. สาขาการจดั การทรพั ยากรวฒั นธรรม บัณฑิตวิทยาลยั
มหาวทิ ยาลยั ศิลปากร. เอกสารอดั ส�ำเนา.

นยิ พรรณ ผลวฒั นะ วรรณศริ .ิ (๒๕๕๐). มานษุ ยวทิ ยาสงั คมและวฒั นธรรม. กรงุ เทพฯ : เอก็ ซเปอรเ์ นท็ .
นิธิ เอียวศรวี งศ์. (๒๕๓๗). วัฒนธรรมเมอื ง ว่าด้วยชมุ ชนเมืองและการเปล่ียนแปลงใน

กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ : ศนู ย์มานษุ ยวิทยาสิรนิ ธร.
_____________. (๒๕๕๖). “โครงสร้างพื้นฐานทางวฒั นธรรม”. มตชิ นรายวนั , ฉบับวันจันทร์ที่ ๘

เมษายน.
ประศาสน์ ต้ังมติธรรม. (๒๕๕๖). “อทิ ธพิ ลของสอื่ สารมวลชนกบั วัฒนธรรมถงึ ความอย่รู อดของชาต”ิ .

กรงุ เทพธุรกจิ , วนั ที่ ๑ เมษายน ๒๕๕๖.

ผลิตภัณฑ์มวลรวมประเทศไทย ไตรมาส ๔/๒๕๕๖. สืบค้นจาก http://eng.nesdb.go.th/ Portals/0/eco_
datas/account/qgdp/data3_13/BookQGDP4-2013.pdf. เมอื่ วันท่ี ๒๓ มนี าคม ๒๕๕๗.

พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. ๒๕๒๘. สืบค้นจาก www.local.moi.go.th/
law125.pdf. เม่อื วนั ท่ี ๑ พฤษภาคม ๒๕๕๗.

พรชยั รัศมีแพทย์. (๒๕๓๐). การปกครองตนเองของนครหลวงกรงุ เทพฯ ศกึ ษากรณีนิตสิ มั พันธ์กับ
องค์กรปกครองส่วนกลาง. วทิ ยานิพนธ์นิตศิ าสตรมหาบณั ฑติ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์.

พทั ยา สายห.ู (๒๕๒๔). กลไกของสงั คม. กรุงเทพฯ : จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย.
พิกุล สทิ ธปิ ระเสรฐิ กลุ . (๒๕๕๒). กระบวนการฟืน้ ฟูเมืองเก่า (Machizukuri) ในโตเกยี วและเกยี วโต

บทเรยี นสำ� หรบั การฟืน้ ฟยู ่านเมืองเก่าในประเทศไทย. กรุงเทพฯ : บางกอกฟอร่ัม.
พชิ ติ วิจติ รบญุ ยรกั ษ์. (๒๕๕๔). “ส่ือสังคมออนไลน์ : สือ่ แห่งอนาคต”. วารสารนกั บริหาร, ๓๑ (๔),

๙๙ - ๑๐๓.
ภญิ ญพันธ์ุ พจนะลาวัณย์. (๒๕๕๗). เมืองมุมปาก นะครับ ต้อนรบั ควนั หลงเลอื กต้งั ผู้ว่าฯ กทม.

๒๕๕๖. สืบค้นจาก http://blogazine.in.th/blogs/cityatmouth/post/4014. เมอื่ วนั ที่ ๘ เมษายน
๒๕๕๗.
ราชบณั ฑติ ยสถาน. (๒๕๕๔). พจนานุกรม ฉบบั ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ เฉลมิ พระเกยี รติ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ. กรงุ เทพฯ : บรษิ ทั ศริ ิวัฒนาอินเตอร์พริน้ ท์ จ�ำกัด (มหาชน).
ราชบณั ฑิตยสถาน. (๒๕๔๒). การสือ่ สารสังคม. สืบค้นจาก http://www.royin.go.th/th/knowledge/de-
tail.php?ID=4357. เมือ่ วันที่ ๒๐ มถิ นุ ายน ๒๕๕๗.
ราชศักดิ์ นิลศิริ. (๒๕๕๕). มหานครหลากชวี ิต ๒๓๐ ปี. กรุงเทพฯ. เนชน่ั แนลจีโอกราฟฟิค (ฉบบั ภาษา
ไทย), ปีที่ ๑๒ ฉบบั ที่ ๑๓๓.

196

บรรณานุกรม

เรื่องเล่าจากนายหนัง: สื่อมวลชนกบั การอนรุ ักษ์. สืบค้นจาก http://www.nangathacosit.com/img/
story/1392788517.pdg. เม่อื วนั ที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๕๗.

โลกาภวิ ตั น์กบั สงั คมไทย. สบื ค้นจาก http://www.oknation.net/blog/print.php?id=318929. เมื่อวนั ท่ี
๑๐ เมษายน ๒๕๕๗.

วนิดา พึง่ สนุ ทร. (๒๕๔๙). แนวทางการจัดการภูมิทศั น์วัฒนธรรม. ในความร่วมมอื ของสำ� นักงาน
คณะกรรมการวฒั นธรรมแห่งชาติ กระทรวงวฒั นธรรมและคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลยั ศิลปากร. กรุงเทพฯ : อมรนิ ทร์พรน้ิ ต้งิ แอนด์พับลิชชิง่ .

วโิ รจน์ สารรตั นะ. (๒๕๔๖). การบริหารการศกึ ษา หลักการ ทฤษฎี หน้าท่ี ประเดน็ และบทวเิ คราะห์
(พิมพ์คร้ังท่ี ๔). กรุงเทพฯ: ทิพย์วสิ ุทธ.์ิ

ศศธิ ร พลัตถเดช ศวุ รรณรัตน์ จติ รเกษมส�ำราญ. (๒๕๕๖). “แผนการรับมือการเข้าสู่ประชาคม
อาเซยี น”. วารสารเศรษฐกจิ และสังคม, ๕๐ (๒), เมษายน-มถิ ุนายน.

ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกจิ มหาวทิ ยาลยั หอการค้าไทย (๒๕๕๗). คาดการณ์ภาวะเศรษฐกจิ
ครึ่งปีหลงั ตลอดทั้งปี ๒๕๕๖ และคาดการณ์ปี ๒๕๕๗. สืบค้นจาก http://cebf.utcc.ac.th/
upload/report_file/file_th_54d17y2013.pdf. เมื่อวนั ที่ ๑๒ เมษายน ๒๕๕๗.

ศูนย์วิจัยธนาคารกสกิ รไทย. (๒๕๕๗). เศรษฐกจิ ไทยคร่ึงหลงั แนวโน้มดีขน้ึ . สบื ค้นจาก http://m.ka-
sikornbank.com/TH/WhatHot/Documents/KR-H2slide.pdf. เม่ือวันท่ี ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

สมศักด์ิ ศรสี ันติสุข. (๒๕๓๒). ลักษณะสังคมไทย : ลักษณะการเปลี่ยนแปลงและวทิ ยาการวิจยั .
ขอนแก่น : สำ� นกั พมิ พ์มหาวทิ ยาลัยขอนแก่น.

สนิท สมัครการ. (๒๕๔๒). การเปลีย่ นแปลงทางวฒั นธรรมกับการพฒั นาการของสังคม. กรุงเทพฯ :
ไสวกราฟฟิค.

สมาพร นิลประพนั ธ์. (๒๕๕๗). ความเปน็ มา สภาพปัญหาและข้อเสนอแนะเพอ่ื พฒั นาการผังเมืองของ
ประเทศไทย. สืบค้นจาก http://www.pub-law.net/publaw/view.aspx?id=1856. เม่ือวันท่ี ๑๒
มถิ ุนายน ๒๕๕๗.

สายันต์ ไพรชาญจิตร์. (๒๕๕๐). การจดั การทรพั ยากรทางโบราณคดีในงานพฒั นาชุมชน. กรงุ เทพฯ:
โครงการโบราณคดชี ุมชน.

สำ� นักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ. (๒๕๕๗) ข่าวเศรษฐกจิ และสังคม.
สบื ค้นจาก http://www.nesdb.go.th/Portals/0/eco_datas/economic/eco_state/1_57/PRESST-
HAI_Q1-57.pdf. เม่ือวนั ท่ี ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

ส�ำนกั งานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาต.ิ (๒๕๕๗). ผลกระทบของการ
เปล่ียนแปลงประชากรในประเทศไทย. สืบค้นจาก http://www.nesdb.go.th/ เมอ่ื วันท่ี ๘
สิงหาคม ๒๕๕๗.

197

แผนวฒั นธรรมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๒)

สำ� นกั งานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ. (๒๕๕๕). สรุปสาระส�ำคญั
แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติฉบับที่ ๑๑ พ.ศ. ๒๕๕๕-๒๕๕๙. สบื ค้นจาก
http://www.nesdb.go.th /Portals/0/news/plan/p11/SummaryPlan11_thai.pdf.
เมื่อวนั ท่ี ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๗.

สำ� นักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาต.ิ (๒๕๕๓). ทิศทางแผนพัฒนาฯ
ฉบบั ที่ ๑๑ (ฉบบั ชมุ ชน). กรุงเทพฯ : สำ� นักประเมินผลและเผยแพร่การพัฒนา.

สำ� นักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาต.ิ (๒๕๕๒). รายงานสรปุ ผลการประชุม
ประจ�ำปี ๒๕๕๒ เรอื่ งจากวสิ ยั ทศั น์ ๒๕๗๐ สู่แผนฯ ๑๑. กรงุ เทพฯ : สหมติ รพริน้ ติง้ แอนด์
พบั ลชิ ชิง่ .

ส�ำนักงานปลดั กระทรวงวฒั นธรรม. (๒๕๕๖). ๑ ทศวรรษกระทรวงวฒั นธรรม ทุนวฒั นธรรมน�ำสังคม
และเศรษฐกจิ . กรุงเทพฯ : อมรินทร์พรนิ้ ติ้งแอนด์พบั ลชิ ช่งิ .

สำ� นักงานส่งเสริมอุตสาหกจิ ขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.). (๒๕๕๓). สถานภาพ SMEs
ประเทศไทย : บทบาทเชิงเศรษฐกจิ สงั คม และวัฒนธรรม. สืบค้นจาก http://www.sme.go.th/
Documents/2553. เมอื่ วันที่ ๘ สงิ หาคม ๒๕๕๗.

ส�ำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อม. (๒๕๔๗). การอนุรักษ์และพฒั นา
กรุงรัตนโกสนิ ทร์และเมืองเก่า. กรงุ เทพฯ : สำ� นักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและ
ส่ิงแวดล้อมกระทรวงทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อม.

ส�ำนกั ผงั เมืองกรงุ เทพมหานคร. (๒๕๔๗). ข้อมลู พ้นื ฐานเพ่อื การผังเมือง. กรงุ เทพฯ : สำ� นกั ผงั เมือง
กรงุ เทพมหานคร.

สำ� นักผงั เมืองและภาค กรมโยธาธกิ ารและผังเมือง. รายงานผงั ภาคกรงุ เทพฯ และปริมณฑล.
สืบค้นจาก http://www.dpt.go.th เมือ่ วันท่ี ๘ สงิ หาคม ๒๕๕๗.

ส�ำนักยุทธศาสตร์และประเมนิ ผล กรงุ เทพมหานคร. (๒๕๕๑). แผนพฒั นากรงุ เทพมหานคร ๑๒ ปี
ระยะท่ี ๒ (๒๕๕๕๖ – ๒๕๕๙).

สำ� นักยทุ ธ์ศาสตร์และประเมินผล. (๒๕๕๒). แผนพัฒนากรงุ เทพมหานคร ระยะ ๑๒ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๒ -
๒๕๖๓). กรุงเทพฯ : บรษิ ทั ดาวฤกษ์คอมมนู ิเคชนั่ ส์จำ� กัด.

ส�ำนักยทุ ธศาสตร์และประเมนิ ผล กรงุ เทพมหานคร. (๒๕๕๕). สถติ ิ ๒๕๕๕. สบื ค้นจาก
http://www.office.bangkok.go.th/. เมื่อวันท่ี ๘ สิงหาคม ๒๕๕๗.

สำ� นกั ยุทธศาสตร์และประเมินผล. (๒๕๕๗). ทิศทางการเข้าสู่ประชาคมโลกของกรุงเทพมหานคร.
ส�ำนกั ยุทธศาสตร์และประเมินผล กรุงเทพมหานคร.

ส�ำนกั ยุทธศาสตร์และประเมินผล กรงุ เทพมหานคร. วสิ ยั ทัศน์กรงุ เทพฯ ๒๕๗๕. สืบค้นจาก
http://office.bangkok.go.th/pipd/vision2575/. เมือ่ วันที่ ๘ สงิ หาคม ๒๕๕๗.

198

บรรณานุกรม

สพุ ัตรา จิตตเสถียร. (๒๕๕๓). การแก้ไขปญั หาความรนุ แรงทางการเมอื งของไทย : พบทางตันจรงิ หรือ.
วารสารสถาบนั พระปกเกล้า, ๘(๑), ๑.

สพุ ัตรา สุภาพ. (๒๕๒๘). สังคมวฒั นธรรมไทย : ค่านยิ ม ครอบครัว ศาสนา ประเพณ.ี กรุงเทพฯ:
ไทยวฒั นาพานชิ .

สุพศิ วง ธรรมพันทา. (๒๕๔๐). มนุษย์กับสังคม. กรงุ เทพฯ : ด.ี ด.ี บุ๊คสโตร์.
สมุ น อยู่สนิ . (๒๕๕๔). ทฤษฎีสือ่ สารมวลชนตามแนวคดิ สังคมมวลชนและวัฒนธรรมมวลชน. สืบค้น

จาก http://www2.feu.ac.th/admin/pr/newscontrol/atts/D2012052190040.pdf. เมื่อวนั ที่ ๒๕
เมษายน ๒๕๕๗.
สุรศักด์ิ ธรรมโม. (๒๕๕๗). วกิ ฤตนิ ้�ำท่วมอาจจะนำ� ไปสู่วกิ ฤตกิ ารเมือง. สืบค้นจาก http://www.
siamintelligence.com/flood-crisis-to-political-crisis/. เม่อื วนั ที่ ๑ มิถนุ ายน ๒๕๕๗.
แสงอรุณ กนกพงศ์ชยั . (๒๕๔๘). วฒั นธรรมในสงั คมไทย. กรงุ เทพฯ : ส�ำนกั พมิ พ์แห่งจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลยั .
หนังสือพิมพ์กรุงเทพธรุ กจิ . (๒๕๕๖). ประเวศชสี้ งั คมไทยเหลอื่ มลำ้� สูงสดุ ในเอเชยี . สบื ค้นจาก
http://www.bangkokbiznews.com/home/detail/politics/life/20130815. เมือ่ วันท่ี ๒๗
พฤศจกิ ายน ๒๕๕๖.
อดุลย์ เลาหพล. (๒๕๔๑). นโยบายและการบริหารกรงุ เทพมหานคร. วทิ ยานพิ นธ์รฐั ประศาสนศาสตร
มหาบัณฑติ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย.
อนุมานราชธน, พระยา. (๒๕๒๒). หมวดวฒั นธรรม รวมเรื่องเกย่ี วกับวัฒนธรรม. กรงุ เทพฯ :
กรมศลิ ปากร.
อธิพงศ์ หริ ญั เรืองโชติ, ตฤตณยั นพคุณและณจั ยา หนนุ ภกั ด.ี (๒๕๕๖). “สมั ภาษณ์พิเศษ
ดร. ณรงค์ชยั อคั รเศรณี”. วารสารเศรษฐกจิ และสงั คม, ๕๐ (๑), ม.ค. - มี.ค. : ๒ - ๗...
อรศิ รา สืบสังข์. (๒๕๔๒). ปจั จัยทีม่ คี วามสมั พันธ์กบั ขวัญก�ำลงั ใจในการปฏบิ ัตงิ านของข้าราชการ
กรุงเทพมหานคร. วทิ ยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑติ คณะรัฐศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั
รามคำ� แหง.
อศั วิน เนตรโพธ์แิ ก้ว. (๒๕๔๗). “โลกาภิวตั น์ทางวัฒนธรรม”. มตชิ นรายวัน, ๖ กรกฎาคม พ.ศ.
๒๕๔๗ ปีที่ ๒๗ ฉบับที่ ๙๖๑๔.
อทุ ศิ ขาวเธียร. (๒๕๔๔). การวางแผนกลยุทธ์. กรงุ เทพมหานคร : กรมการศาสนา.
Bernard M. Feilden and JukkaJokilehto. (1998). Management guidelines for world cultural heritage
sites. Rome : ICCROM.
Collins, R.J. (1997). A Graphical method for exploring the business environment. Retrieved from
http://users.ox.ac.uk/~kell0956/docs/PESTLEWeb.pdf in 20 June 2014.

199