เรื่อง เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหาร

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 51Energy Conservation Technology Co.,ltd.8.1 ความเหมาะสมของการใช้งานรายการประเมิน สถานะ หมายเหตุมีความต้องการใช้น้ำร้อน ≥ 55°C อย่างต่อเนื่อง ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ ปริมาณ ______ ลิตร/วันอุณหภูมิน้ำดิบก่อนอุ่นอยู่ในช่วง 20–40°C ☐ ใช่ ☐ ต่ำ/สูงเกินไป ______ °Cมีภาระความร้อน (Thermal Load) ที่สม่ำเสมอ ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่นอน กะการทำงาน ______น้ำร้อนที่ใช้สามารถเก็บในถังพักได้ ☐ มีระบบถัง ☐ ต้องติดตั้งเพิ่ม ปริมาตรถัง ______ ลิตรปัจจุบันใช้น้ำร้อนจาก Boiler หรือฮีตเตอร์ไฟฟ้า ☐ ใช่ ☐ อื่น ๆ เชื้อเพลิงเดิม _______8.2 แหล่งความร้อนต้นทาง (Heat Source)รายการประเมิน สถานะ หมายเหตุมีลมร้อน / อากาศเสีย / คอนเดนเสท หรือแหล่งน้ำอุ่นให้ดึงความร้อน ☐ มี ☐ ไม่มี แหล่ง ______________อุณหภูมิแหล่งความร้อนต้นทาง > 25°C ☐ ใช่ ☐ ต่ำเกินไป วัดได้ ______ °Cอัตราการไหลของแหล่งต้นทางเพียงพอ ☐ เพียงพอ ☐ ต้องเสริม _____________มีจุดรับน้ำร้อนใกล้กับแหล่งติดตั้ง Heat Pump ☐ ใช่ ☐ ต้องเดินท่อใหม่ ระยะทาง ______ เมตร8.3 พื้นที่และโครงสร้างการติดตั้งรายการประเมิน สถานะ หมายเหตุมีพื้นที่ติดตั้งเพียงพอ (Air Flow / Ventilation ดี) ☐ มี ☐ ต้องปรับพื้นที่ ขนาดที่ต้องการ ______ ตร.ม.พื้นสามารถรับน้ำหนักของระบบ (ปั๊ม + ถัง + คอยล์) ☐ รองรับได้ ☐ ต้องเสริม ประมาณน้ำหนัก ______ kgมีระบบท่อส่งน้ำร้อน-น้ำเย็น หรือสามารถต่อท่อได้ง่าย ☐ พร้อม ☐ ต้องปรับปรุง ประเภทท่อ _____________มีจุดจ่ายไฟฟ้าแรงดันและโหลดที่เพียงพอ ☐ พร้อมใช้ ☐ ต้องเดินสายเพิ่ม ขนาดโหลด ______ kW

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 52Energy Conservation Technology Co.,ltd.8.4 ประเมินความคุ้มค่าเบื้องต้นรายการ ค่าที่ได้ หมายเหตุค่าไฟฟ้าที่คาดว่าจะใช้ต่อเดือน ______ บาท COP ที่ใช้คำนวณ ____ค่าใช้จ่ายเดิมในการทำน้ำร้อน (Boiler/Htr) ______ บาท/เดือน เชื้อเพลิงเดิม ______ค่าลงทุนประมาณการ (CapEx) ______ บาท รวมค่าติดตั้งหรือไม่ ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) คาดการณ์ ______ ปี ควร < 3 ปีo สรุปผลการประเมิน• ความพร้อมในการติดตั้ง☐ พร้อมติดตั้งทันที☐ พร้อมติดตั้งหลังปรับปรุงบางจุด☐ ยังไม่เหมาะสมo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ตรวจสอบ _________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ____________________วันที่______ / ______ / 20___ 9. ตาราง การใช้งานและการบำรุงรักษา Heat Pump9.1 การใช้งานประจำวัน / สัปดาห์ (Daily / Weekly Operation)รายการ ความถี่ วิธีตรวจสอบ หมายเหตุตรวจอุณหภูมิน้ำขาเข้า / ขาออกรายวัน ดูค่าจากหน้าจอควบคุมหรือ HMI ความต่างควรอยู่ในช่วง 5–10°Cตรวจแรงดันน้ำเข้า-ออก (Water Flow)รายวัน เช็คจากเกจวัดแรงดัน ค่าคงที่แสดงถึงการไหลที่ปกติตรวจการทำงานของ Compressorรายวัน ฟังเสียง / ดูสถานะการทำงาน ห้ามมีเสียงผิดปกติตรวจการทำงานของพัดลม /การถ่ายเทอากาศ รายวัน ตรวจการหมุนลมและแรงลมที่ออก โดยเฉพาะรุ่น Air-to-Waterตรวจการรั่วของน้ำ / ท่อน้ำ / น้ำยารายสัปดาห์มองหาแนวหยดน้ำ / เช็คจุดเชื่อมต่อ หากพบต้องหยุดระบบทันที

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 53Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.2 การบำรุงรักษารายเดือน (Monthly Maintenance)รายการ วิธีดำเนินการ หมายเหตุล้างแผงคอยล์ (Condenser / Evaporator)ใช้น้ำเปล่าหรือน้ำยาอ่อนแรงดันต่ำ ป้องกันการสะสมของฝุ่นที่ลดประสิทธิภาพตรวจสอบสารทำความเย็น (Refrigerant Pressure)เช็คจากเกจหรือระบบแจ้งเตือน ค่าผิดปกติบ่งชี้การรั่วหรือระบบไม่สมดุลตรวจสอบระบบควบคุม (Controller / Sensor)ทดสอบการแสดงค่าและการแจ้งเตือน ควรสอบเทียบอุณหภูมิปีละครั้งตรวจสอบฉนวนท่อน้ำร้อน / ท่อน้ำเย็น เดินสำรวจโดยรอบระบบ ฉนวนเสียหาย → สูญเสียพลังงานตรวจสอบระบบท่อ หน้าแปลน ข้อต่อ ตรวจการรั่ว การสึกกร่อน โดยเฉพาะน้ำอุณหภูมิสูง9.3 การบำรุงรักษารายปี (Annual Service)รายการ วิธีดำเนินการ หมายเหตุตรวจสอบประสิทธิภาพ COP (kW / kW-heat)ใช้พลังงานไฟฟ้าเปรียบเทียบกับความร้อนที่ได้ COP < 3 → ควรตรวจระบบเพิ่มเติมตรวจสอบสภาพระบบไฟฟ้า (สาย เบรกเกอร์คอนแทกเตอร์) ช่างไฟฟ้าดำเนินการ ห้ามมีการสึกกร่อนหรือพิกัดไม่พอตรวจสอบถังพักน้ำ / วาล์ว / Safety Valveถอดล้างและเทียบกับคู่มือ สำหรับระบบที่มีน้ำร้อนเก็บสอบเทียบเซนเซอร์อุณหภูมิ ใช้เครื่องมือวัดเทียบกับค่าหน้าจอ โดยเฉพาะหากพบค่าน้ำร้อนผิดปกติ9.4 ตัวชี้วัดที่ควรติดตามตัวชี้วัด ค่ามาตรฐาน (ทั่วไป)COP (ประสิทธิภาพ) 3.5 – 5.0อุณหภูมิน้ำร้อนขาออก 55 – 80°Cค่าการใช้พลังงาน (kWh/เดือน) ขึ้นอยู่กับโหลดและเวลาใช้งานค่าใช้จ่ายลดลงจาก Boiler เดิม 30–70% (ขึ้นกับแหล่งความร้อนเดิม)

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 54Energy Conservation Technology Co.,ltd.10. แบบฟอร์มตรวจสอบระบบ Heat Pump รายเดือน / รายไตรมาสชื่อเครื่องจักร ___________________________รหัสเครื่อง _____________________________พื้นที่ติดตั้ง _____________________________รอบการตรวจสอบ ☐ รายเดือน ☐ รายไตรมาสเดือน/ไตรมาส ____________ / 20___ผู้ตรวจสอบ ____________________________ส่วนที่ 1 ตรวจสอบการทำงานของระบบรายการตรวจสอบ สถานะ ค่าที่วัดได้ หมายเหตุระบบคอมเพรสเซอร์ทำงานปกติ ☐ ปกติ ☐ ผิดปกติ ___ _____________พัดลมหมุนสม่ำเสมอ ไม่มีเสียงรบกวน ☐ ปกติ ☐ ผิดปกติ - _____________แรงดันน้ำเข้า / ออกระบบ ☐ ปกติ ☐ ผิดปกติ In ___ bar / Out ___ bar _____________อุณหภูมิน้ำเข้า / น้ำร้อนขาออก☐ ปกติ ☐ คลาดเคลื่อน In ___°C / Out ___°C _____________แรงดันสารทำความเย็นอยู่ในเกณฑ์ ☐ ปกติ ☐ ผิดปกติ HP ___ bar / LP ___ bar _____________ระบบควบคุมทำงาน (Controller / Sensor) ☐ ปกติ ☐ ต้องสอบเทียบ - _____________ส่วนที่ 2 ตรวจสอบและบำรุงรักษาเชิงป้องกันรายการบำรุงรักษา สถานะวันที่ดำเนินการ หมายเหตุทำความสะอาดแผงคอยล์ (Condenser / Evap.) ☐ แล้ว ☐ ยัง __________ __________ตรวจจุดรั่วของน้ำ / น้ำยา / ท่อ ☐ ไม่พบ ☐ พบ / ซ่อมแล้ว __________ จุดที่พบ ___ตรวจฉนวนท่อน้ำร้อน ☐ ปกติ ☐ เสื่อม / ฉีกขาด __________ __________ตรวจการเดินท่อ / ข้อต่อ / หน้าแปลน ☐ ปกติ ☐ หลวม / รั่ว __________ __________สอบเทียบอุปกรณ์วัดอุณหภูมิ (ถ้ามี) ☐ เรียบร้อย ☐ ยังไม่ดำเนินการ __________ __________

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 55Energy Conservation Technology Co.,ltd.ส่วนที่ 3 วิเคราะห์ประสิทธิภาพรายการ ค่า หมายเหตุปริมาณพลังงานที่ใช้ในรอบนี้ (kWh) ________จากมิเตอร์ / EMSปริมาณน้ำร้อนที่ผลิตได้ (ลิตร) ________เฉลี่ยต่อวัน/เดือนCOP (kWh ความร้อน ÷ kWh ไฟฟ้า) ________ค่าเป้าหมาย ≥ 3.5ความต่างอุณหภูมิน้ำเข้า-ออก ________ °C ควร ≥ 5°Co สรุปผลการตรวจสอบ• สถานะของระบบ☐ พร้อมใช้งานต่อเนื่อง☐ มีข้อควรปรับปรุงเล็กน้อย☐ ควรซ่อม / หยุดระบบเพื่อแก้ไขo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมลายเซ็นผู้ตรวจสอบ _____________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ_____________________วันที่______ / ______ / 20___2.2.5 มอเตอร์ประสิทธิภาพสูง (High-Efficiency Motor) 1. นิยาม มอเตอร์ประสิทธิภาพสูง คือมอเตอร์ไฟฟ้าที่ออกแบบให้มีการสูญเสียพลังงานน้อยลง ทั้งในส่วนของแกนเหล็ก ขดลวด ความร้อน และแรงเสียดทาน โดย ให้กำลังงานเท่าเดิมแต่ใช้ไฟฟ้าน้อยกว่ามอเตอร์ทั่วไป มักเรียกตามมาตรฐานว่า• IE3 = Premium Efficiency• IE4 = Super Premium Efficiency• (เทียบกับ IE1/IE2 มอเตอร์ทั่วไป)

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 56Energy Conservation Technology Co.,ltd. 2. จุดเด่นของมอเตอร์ประสิทธิภาพสูงรายการ รายละเอียดใช้พลังงานน้อยลง 5–15% สำหรับโหลดเท่ากันเมื่อเทียบกับ IE1 หรือ IE2ความร้อนสะสมต่ำ ช่วยให้มอเตอร์มีอายุการใช้งานยาวนานลดโอกาสชำรุด/ไหม้ของขดลวด เพราะอุณหภูมิลดลงขณะทำงานรองรับการใช้งานร่วมกับ Inverter (VSD/VFD) ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในโหลดไม่คงที่ค่าบำรุงรักษาน้อยลงในระยะยาว เพราะอุปกรณ์ทำงานสมดุลและร้อนน้อย 3. ตัวอย่างการใช้งานในอุตสาหกรรมอาหารตำแหน่งการใช้งาน ประเภทมอเตอร์ ข้อดีพัดลมดูดอากาศในห้องผลิต IE3 + VSD ลดพลังงานช่วงโหลดน้อยปั๊มน้ำในระบบ CIP IE4 เดินเครื่องทั้งวันโดยไม่ร้อนเกินมอเตอร์สายพานลำเลียง IE3 ใช้งานหนักต่อเนื่อง 24 ชม.เครื่องอัดลม (Air Compressor) IE3–IE4 ช่วยให้แรงดันเสถียร ประหยัดไฟระบบทำความเย็น / Chiller IE3 พร้อม Inverter ปรับโหลดตามอุณหภูมิได้ดี4. เปรียบเทียบค่าประสิทธิภาพ (Efficiency @ Full Load)ขนาดมอเตอร์ IE1 IE2 IE3 IE45 HP (3.7 kW) 84% 86% 89.5% 91–92%20 HP (15 kW) 88% 90% 93% 95%50 HP (37 kW) 90% 92% 94.5% >96%หมายเหตุตัวเลขขึ้นอยู่กับมาตรฐาน IEC/DOE และผู้ผลิต 5. การใช้งานร่วมกับ VSD (Variable Speed Drive)ประโยชน์เพิ่มเติม รายละเอียดปรับรอบความเร็วตามโหลด ลดการกินไฟเมื่อโหลดไม่เต็ม 100%ลดเสียงรบกวนและแรงกระชากตอนสตาร์ท ช่วยยืดอายุ Bearing และสายพานประหยัดไฟเพิ่มอีก 15–30% เมื่อใช้งานจริง โดยเฉพาะพัดลม ปั๊ม หรือคอมเพรสเซอร์

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 57Energy Conservation Technology Co.,ltd.6. ผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI)• มอเตอร์ IE3/IE4 มีต้นทุนสูงกว่ามอเตอร์ทั่วไป 15–40%• แต่สามารถ คืนทุนได้ภายใน 1–2 ปีหากทำงานต่อเนื่อง• ยิ่งโหลดใช้งานมาก – ยิ่งคุ้มค่าเร็ว 7. ข้อควรพิจารณาก่อนเปลี่ยนเรื่อง รายละเอียดขนาดเพลาและหน้าแปลนต้องตรงกับมอเตอร์เดิม ป้องกันการดัดแปลงเครื่องจักรตรวจสอบว่าระบบไฟรองรับโหลด Start-Up ได้ โดยเฉพาะ IE4 มี Inrush Current ต่ำแต่แรงบิดสูงแนะนำใช้งานร่วมกับ Inverter เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด โดยเฉพาะในโหลดไม่คงที่ 8. แนวโน้มในอนาคต โรงงานอัจฉริยะจะใช้มอเตอร์ IE4–IE5 ร่วมกับ Smart Sensor (IIoT) ที่วิเคราะห์สั่นสะเทือนความร้อน และพลังงานแบบเรียลไทม์ เพื่อแจ้งเตือนก่อนเกิดความเสียหายล่วงหน้า (Predictive Maintenance)9. แบบฟอร์มประเมินความคุ้มค่าในการเปลี่ยนมอเตอร์ (High-Efficiency Motor Evaluation Form)ชื่อเครื่องจักร ___________________________รหัสมอเตอร์ / Serial ____________________พื้นที่ติดตั้ง _____________________________วันที่ตรวจสอบ _____ / _____ / 20___ผู้ประเมิน ___________________________9.1 ข้อมูลพื้นฐานของมอเตอร์เดิมรายการ ค่า / รายละเอียดกำลังไฟฟ้า (Rated Power) _______ kW หรือ HPความเร็วรอบ (RPM) _______ รอบ/นาทีประสิทธิภาพมอเตอร์เดิม (IE?) ☐ IE1 ☐ IE2 ☐ ไม่ระบุอายุการใช้งาน _______ ปีระยะเวลาการใช้งานต่อวัน _______ ชั่วโมงวันทำงานต่อเดือน _______ วัน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 58Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.2 มอเตอร์ใหม่ที่เสนอใช้รายการ ค่า / รายละเอียดรุ่นที่เสนอ ______________________ประสิทธิภาพมอเตอร์ใหม่ ☐ IE3 ☐ IE4ประสิทธิภาพ (%Efficiency) _______ %รองรับ Inverter (VSD/VFD) ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ราคามอเตอร์ใหม่ ________ บาทค่าแรง + ติดตั้งเพิ่มเติม ________ บาทรวมต้นทุนทั้งหมด ________ บาท9.3 วิเคราะห์ด้านพลังงาน (Energy Saving)รายการ ค่าโดยประมาณ หมายเหตุปริมาณพลังงานที่ใช้ปัจจุบัน _______ kWh/เดือน จากมิเตอร์ / คำนวณพลังงานที่คาดว่าจะลดลง _______ kWh/เดือน ลดได้ ___ %ค่าไฟฟ้าต่อหน่วย _______ บาท/kWh ตามใบแจ้งหนี้จริงเงินที่ประหยัดได้ต่อเดือน _______ บาท คำนวณ = kWh x ค่าไฟเงินที่ประหยัดได้ต่อปี _______ บาท x12 เดือน9.4 การวิเคราะห์การคืนทุน (Payback Analysis)รายการ ค่าต้นทุนรวมในการเปลี่ยน (Investment Cost) _______ บาทเงินที่ประหยัดได้ต่อปี _______ บาทระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) _______ ปี หาก < 2 ปี ถือว่าคุ้มค่ามากในการลงทุน9.5 สรุปและข้อเสนอแนะหัวข้อ ความเห็นความเหมาะสมในการเปลี่ยน ☐ ควรเปลี่ยนทันที ☐ ควรรอรอบงบ ☐ ยังไม่จำเป็นข้อดีที่ได้รับเพิ่มเติม ____________________________________ข้อควรระวัง / เงื่อนไข ____________________________________

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 59Energy Conservation Technology Co.,ltd.ผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าหน่วยงานอนุมัติ___________________วันที่______ / ______ / 20___ 10. Checklist การตรวจสอบและบำรุงรักษาชื่อเครื่องจักร ________________________รหัสมอเตอร์ / Serial __________________พื้นที่ติดตั้ง __________________________รอบการตรวจสอบ ☐ รายเดือน ☐ รายไตรมาสผู้ตรวจสอบ ___________________________วันที่_____ / _____ / 20___ส่วนที่ 1 การตรวจสอบการทำงานของมอเตอร์รายการตรวจสอบ สถานะ ค่าที่วัดได้ หมายเหตุมอเตอร์ทำงานต่อเนื่อง ไม่มีเสียงหรือการสั่นผิดปกติ ☐ ปกติ ☐ ผิดปกติ - _____________อุณหภูมิผิวมอเตอร์ขณะทำงาน ☐ ปกติ ☐ สูงเกิน ______ °C ควรไม่เกิน 80–90°Cแรงดันไฟฟ้าขณะทำงาน (V)☐ ปกติ ☐ คลาดเคลื่อน ______ V เทียบกับค่ามอเตอร์ระบุกระแสไฟฟ้าขณะทำงาน (Amp) ☐ ปกติ ☐ สูงเกิน ______ Aเปรียบเทียบกับ Full Load Ampเสียงรบกวนหรือการกระชากขณะสตาร์ท ☐ ไม่มี ☐ มี - _____________ความเร็วรอบ / ความถี่ VSD (ถ้ามี) ☐ คงที่ ☐ แกว่ง ______ RPM / Hz _____________ส่วนที่ 2 การบำรุงรักษาเชิงป้องกันรายการ ความถี่ สถานะ หมายเหตุทำความสะอาดผิวมอเตอร์ (ฝุ่นคราบน้ำมัน) รายเดือน ☐ แล้ว ☐ ยัง ___________ตรวจสภาพฉนวนสายไฟ (Insulation Check)รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ เสื่อม Megger Test = ___ MΩตรวจสภาพตลับลูกปืน (Bearing) รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ มีเสียง / สั่น อาจใช้เครื่องวัดสั่นสะเทือน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 60Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการ ความถี่ สถานะ หมายเหตุตรวจ/ขันแน่นฐานมอเตอร์และโครงยึด รายเดือน ☐ แน่นดี ☐ หลวม ___________ตรวจจาระบีและเติม (เฉพาะรุ่นเติมได้) รายไตรมาส ☐ เรียบร้อย ☐ ไม่สามารถเติม จาระบีประเภท ______ตรวจความร้อนขั้วสายไฟ (Thermal Camera)รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ มีจุดร้อน จุดที่พบ ___________ส่วนที่ 3 ประสิทธิภาพการทำงานรายการ ค่า หมายเหตุค่าประสิทธิภาพมอเตอร์ (Estimated) ______ % โดยประมาณจากโหลดและกระแสโหลดเฉลี่ยที่มอเตอร์รับ (%Load) ______ % ถ้า < 50% → อาจเกินขนาดพลังงานที่ใช้ต่อเดือน (kWh) ______ kWh ควรเทียบกับเดือนก่อนหน้าแนวโน้มการใช้พลังงาน ☐ ลดลง ☐ คงที่ ☐ เพิ่มขึ้น ___________o สรุปผลการตรวจสอบ• ☐ ระบบพร้อมใช้งานปกติ• ☐ มีข้อควรปรับปรุง (ระบุ)• ☐ แนะนำเปลี่ยนอะไหล่ / วางแผนเปลี่ยนมอเตอร์ใหม่o ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมลายเซ็นผู้ตรวจสอบ _________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___2.2.6 Variable Speed Drive (VSD/VFD) 1. นิยาม Variable Speed Drive (VSD) หรือ Variable Frequency Drive (VFD) คืออุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมความเร็วรอบของ มอเตอร์ไฟฟ้าแบบ AC โดยการปรับความถี่ (Hz) และแรงดันของไฟฟ้าที่จ่ายเข้ามอเตอร์ ทำให้มอเตอร์ทำงานได้ตามโหลดที่ต้องการจริง ไม่ต้องหมุนเต็มรอบตลอดเวลา

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 61Energy Conservation Technology Co.,ltd. 2. จุดเด่นของ VSD/VFDหัวข้อ รายละเอียดควบคุมความเร็วรอบได้ต่อเนื่อง ปรับรอบตามโหลดจริงแบบเรียลไทม์ลดการใช้พลังงาน 20–60% โดยเฉพาะในโหลดพัดลม ปั๊ม คอมเพรสเซอร์ลดแรงกระชากตอนสตาร์ท ช่วยยืดอายุสายพาน มอเตอร์ และโหลดต่อพ่วงเพิ่มความเสถียรของแรงดันและแรงบิด เหมาะกับงานที่ต้องการแรงบิดต่ำเริ่มต้นหรือโหลดเปลี่ยนแปลงบ่อยทำงานร่วมกับระบบควบคุมอัตโนมัติ (PLC, BMS) ปรับตามอุณหภูมิแรงดัน หรือเซนเซอร์ 3. ตัวอย่างการใช้งานในโรงงานอาหารโหลดที่ควบคุม การประยุกต์ใช้งาน ประโยชน์ที่ได้รับพัดลมระบบระบายอากาศ ควบคุมตามอุณหภูมิห้องผลิต ประหยัดไฟมากกว่า 40%ปั๊มน้ำในระบบ CIP หรือ Cooling ปรับรอบตามแรงดันหรือน้ำใช้งานจริง ลดแรงดันเกิน/เสียงเครื่องคอมเพรสเซอร์ระบบทำความเย็น ปรับรอบตามภาระความเย็น เพิ่มประสิทธิภาพของ Chillerสายพานลำเลียงอาหาร ปรับความเร็วลำเลียงตามผลิตภัณฑ์ ลดการเสียหายของสินค้าเครื่องเป่าแห้ง/ลมร้อน ปรับลมตามความชื้นหรืออุณหภูมิ ลดโหลดฮีตเตอร์โดยรวม4. ประสิทธิภาพการประหยัดพลังงาน (โดยประมาณ)ประเภทโหลด การประหยัดพลังงานเมื่อใช้ VSDพัดลม / ปั๊ม (โหลดแรงต้านต่ำ) 30–60%สายพานลำเลียง 10–30%คอมเพรสเซอร์แบบ Scroll / Screw 15–35%เครื่องจักรทั่วไป (โหลดคงที่) 5–15%ประหยัดมากในระบบที่มัก “เปิดสุดตลอดเวลา” แม้โหลดใช้งานน้อย 5. ข้อดีเพิ่มเติมด้าน รายละเอียดลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษามอเตอร์ เพราะความเร็วรอบต่ำลง ลดการสึกหรอปรับความเร็ว “นุ่มนวล” ป้องกันแรงกระชากที่เกิดจากการ Start/Stopลดเสียงรบกวน โดยเฉพาะพัดลม เครื่องอัดลมตรวจสอบค่าพลังงานผ่านจอควบคุมได้บางรุ่นรองรับ Modbus, Ethernet, IoT

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 62Energy Conservation Technology Co.,ltd. 6. ข้อควรพิจารณาหัวข้อ คำอธิบายต้องเลือกขนาด VSD ให้ตรงกับโหลด โดยดูจากกำลัง (kW) กระแส (Amp) และแรงบิดที่ต้องการต้องมีการเดินสายป้องกัน EMI / Noise เพื่อไม่ให้รบกวนระบบควบคุมอื่นระบายอากาศ/อุณหภูมิในตู้ควบคุมต้องดี ป้องกันการ Overheat ของอุปกรณ์ควรมีการอบรมพนักงานเกี่ยวกับระบบ VSD การใช้งานผิดวิธีอาจลดประสิทธิภาพแทนที่จะเพิ่ม 7. แนวโน้มในอนาคต VSD รุ่นใหม่จะรวมกับระบบ AI + Energy Monitoring เพื่อเรียนรู้พฤติกรรมโหลด และปรับรอบอย่างอัตโนมัติแบบ Real-Time พร้อมบันทึกการประหยัดพลังงานและแจ้งเตือนความผิดปกติ (Predictive Alert) 8. Checklist ตรวจสอบความพร้อมก่อนใช้งานระบบ VSD/VFDชื่ออุปกรณ์ที่ควบคุมด้วย VSD ___________________________รหัสอุปกรณ์ / มอเตอร์_________________________________พื้นที่ติดตั้ง ___________________________วันที่ตรวจสอบ _____ / _____ / 20___ผู้ตรวจสอบ ______________________8.1 ตรวจสอบการติดตั้งทางไฟฟ้ารายการตรวจสอบ สถานะ หมายเหตุแรงดันไฟฟ้าที่จ่ายเข้าอยู่ในระดับที่กำหนด (V) ☐ ถูกต้อง ☐ คลาดเคลื่อน วัดได้ ______ Vระบบสายดิน (Earth Ground) เชื่อมต่อครบถ้วน ☐ เชื่อมต่อแล้ว ☐ ยังไม่ต่อ ตรวจด้วยเครื่องมือไม่มีการต่อสลับเฟสหรือขั้วผิด ☐ ตรวจสอบแล้ว ทิศทางการหมุนมอเตอร์ถูกต้องใช้สายไฟตามขนาดพิกัดกระแสของ VSD ☐ ถูกต้อง ☐ เล็กเกินไป ขนาดสาย ______ mm²มีการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกัน (MCB, MCCB, Fuse, SPD) ☐ ครบถ้วน ☐ ขาดบางส่วน ระบุชนิด ___________มีการเดินสายแยกระหว่าง Power กับ Control ☐ ใช่ ☐ รวมเส้น เพื่อลด EMI/RFI

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 63Energy Conservation Technology Co.,ltd.8.2 ตรวจสอบตัว VSD และอุปกรณ์ควบคุมรายการตรวจสอบ สถานะ หมายเหตุหน้าจอแสดงผลทำงานปกติ (Display / HMI) ☐ ปกติ ☐ ดับ / ค้าง ____________ไม่มีสัญญาณเตือน (Alarm/Error) ขณะเปิดระบบ ☐ ปกติ ☐ พบ Error Code รหัส ____________โปรแกรมการตั้งค่าถูกต้อง (ความถี่ เวลาเร่ง/หน่วง) ☐ ตรวจสอบแล้ว ☐ ต้องปรับ ค่าที่ตั้ง ___ Hz / ___ secสั่งงานได้ทั้ง Manual และ Auto ☐ ทดสอบแล้ว ผ่าน SCADA / ปุ่มหน้าเครื่องพัดลมภายใน VSD หมุนปกติ ☐ หมุนได้ดี ☐ เสียงผิดปกติ อุณหภูมิเครื่อง ___ °Cมีการติดตั้งอุปกรณ์ระบายความร้อน / ตู้ควบคุมมีพัดลม ☐ มี ☐ ไม่มี ____________8.3 ตรวจสอบโหลดที่ต่อกับ VSD (เช่น มอเตอร์ปั๊ม พัดลม)รายการตรวจสอบ สถานะ หมายเหตุมอเตอร์ที่ใช้สามารถทำงานกับ VSD ได้ (Inverter Rated) ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ ระบุรุ่น ____________ค่ากระแสที่ VSD จ่ายออก < พิกัดมอเตอร์ ☐ ใช่ ☐ เกิน กระแส ___ Aทิศทางการหมุนของมอเตอร์ถูกต้อง ☐ ใช่ ☐ สลับเฟส ____________ไม่มีเสียง / ความร้อนผิดปกติที่มอเตอร์ขณะเดินเครื่อง ☐ ปกติ ☐ ผิดปกติ วัดได้ ___ °Cมอเตอร์และโหลดหมุนได้อิสระ ไม่มีสิ่งขัดข้อง ☐ ปกติ ☐ มีการติดขัด ____________o สรุปผลการตรวจสอบ• สถานะระบบ☐ พร้อมใช้งานทันที☐ พร้อมใช้งานหลังปรับบางจุด☐ ยังไม่ควรใช้งาน (ต้องแก้ไขก่อน)o ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมลายเซ็นผู้ตรวจสอบ __________________________หัวหน้าแผนก/อนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 64Energy Conservation Technology Co.,ltd. 9. Checklist ตรวจสอบการใช้งานและการบำรุงรักษา VSD/VFDชื่ออุปกรณ์ที่ควบคุมด้วย VSD ___________________________รหัส VSD / มอเตอร์___________________________พื้นที่ติดตั้ง ___________________________รอบการตรวจสอบ ☐ รายเดือน ☐ รายไตรมาสผู้ตรวจสอบ ___________________________วันที่ตรวจสอบ _____ / _____ / 20___9.1 การตรวจสอบการทำงานระหว่างใช้งานรายการตรวจสอบ สถานะ ค่าที่วัดได้ / หมายเหตุหน้าจอแสดงผลทำงานปกติ ☐ ปกติ ☐ ค้าง/จอดับ ________________ไม่มี Error / Alarm แสดงขึ้นระหว่างทำงาน ☐ ปกติ ☐ พบ Error Code _____________ความถี่ขณะทำงานสอดคล้องกับโหลด (Hz) ☐ ปกติ ☐ สูง/ต่ำผิดปกติ ______ Hzค่ากระแสไฟฟ้าขณะทำงานอยู่ในพิกัด ☐ ปกติ ☐ เกิน ______ Aพัดลมระบายความร้อนของ VSD ทำงานปกติ ☐ หมุนดี ☐ มีเสียง ☐ ไม่หมุน ________________อุณหภูมิของตัว VSD อยู่ในเกณฑ์ ☐ ปกติ ☐ สูงเกิน ______ °C9.2 การบำรุงรักษาเชิงป้องกันรายการบำรุงรักษา ความถี่ สถานะ หมายเหตุทำความสะอาดแผงวงจร / ตัวเครื่องจากฝุ่น รายเดือน ☐ ดำเนินการแล้ว ☐ ยัง ______________ตรวจแน่นของขั้วไฟฟ้า / Terminalรายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ หลวม จุดที่พบ ____________ตรวจสอบพัดลมภายใน (Cooling Fan)รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ มีเสียงผิดปกติ ____________ตรวจสายไฟเข้า/ออก VSD ไม่มีรอยไหม้ร้อนเกิน รายเดือน ☐ ปกติ ☐ พบความเสียหาย ____________ตรวจจุดรั่ว EMI/Noise เข้าระบบ Controlรายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ มีสัญญาณรบกวนระบบที่ได้รับผลกระทบ ____________ตรวจสอบ Log พลังงาน (ถ้ามี EMS)รายเดือน ☐ มีข้อมูลครบ ☐ ไม่มี กราฟโหลด แนวโน้มปกติ/ผิดปกติ

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 65Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.3 ประสิทธิภาพการทำงานรายการวัดผล ค่า หมายเหตุพลังงานที่ใช้ต่อเดือนโดยเฉลี่ย (kWh) _______ kWh เทียบกับเดือนก่อนหน้าเวลาทำงานรวมของระบบ (Running Hours) _______ ชม. จากหน้าจอหรือระบบการประหยัดไฟโดยประมาณเทียบกับระบบเดิม _______ % จากข้อมูลโหลด / EMSค่าไฟเฉลี่ยต่อชั่วโมงใช้งาน _______ บาท/ชม.คำนวณจากหน่วยที่ใช้o สรุปผลการตรวจสอบ• สถานะของระบบ☐ พร้อมใช้งาน☐ มีข้อควรปรับปรุง☐ ควรหยุดเพื่อซ่อมบำรุงทันทีo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมลายเซ็นผู้ตรวจสอบ _________________________หัวหน้าหน่วยงานอนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___ 10. Checklist ตรวจสอบความพร้อมก่อนติดตั้ง VSD/VFDชื่อเครื่องจักร / ระบบที่ต้องการควบคุม __________________________พื้นที่ติดตั้ง __________________________วันที่ประเมิน _____ / _____ / 20___ผู้ประเมิน ___________________________10.1 ตรวจสอบลักษณะโหลดและการใช้งานรายการประเมิน สถานะ หมายเหตุเป็นโหลดที่ความเร็วรอบไม่จำเป็นต้องคงที่ตลอดเวลา☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ เช่น พัดลม ปั๊ม สายพานมีช่วงที่โหลดต่ำกว่าความสามารถของมอเตอร์อย่างชัดเจน ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ เช่น ทำงานไม่เต็มรอบตลอดเวลา

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 66Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการประเมิน สถานะ หมายเหตุการปรับรอบด้วยวาล์ว / Damper / Manual อยู่ในระบบเดิม ☐ ใช่ ☐ ไม่มี หากมี → VSD คุ้มค่ามากขึ้นมอเตอร์รองรับการใช้งานกับ VSD (Inverter Duty Motor) ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ ควรตรวจสอบ nameplateระบบมีการสตาร์ท/หยุดบ่อย หรือแรงกระชากสูง ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ VSD ช่วยลดแรงกระชากได้10.2 ตรวจสอบโครงสร้างและไฟฟ้าหน้างานรายการ สถานะ หมายเหตุมีพื้นที่เพียงพอในการติดตั้งตู้ VSD ☐ ใช่ ☐ ต้องดัดแปลง ขนาดตู้ประมาณ ______มีการเดินสายไฟที่เป็นระบบ / แยก Power/Control ☐ ใช่ ☐ ต้องปรับปรุง เพื่อป้องกัน EMI/RFIระบบไฟฟ้าสามารถรองรับโหลด Start / Inrush ☐ รองรับได้ ☐ อาจต้องเสริมเบรกเกอร์โหลด ______ Aมีระบบ Grounding ที่ปลอดภัยและครบถ้วน ☐ มี ☐ ต้องเพิ่ม ค่าต้านทานดิน _____โอห์มสามารถเชื่อมต่อกับระบบควบคุมอื่นได้ (PLC/SCADA) ☐ มีอยู่แล้ว ☐ ต้องติดตั้งเพิ่ม โปรโตคอล __________10.3 การประเมินด้านพลังงานและความคุ้มค่ารายการ ค่าประเมิน หมายเหตุกำลังไฟฟ้ามอเตอร์เดิม ______ kW / HP ระบุจาก Nameplateระยะเวลาการทำงานต่อวัน ______ ชั่วโมงค่าไฟฟ้าเฉลี่ยต่อหน่วย ______ บาท/kWhจากใบแจ้งหนี้พลังงานที่คาดว่าจะประหยัดได้ (%) ______ % ปกติ 20–60%ค่าประหยัดไฟฟ้าโดยประมาณต่อปี ______ บาท คำนวณจากโหลดและเวลาทำงานค่าติดตั้งรวม (CapEx) ______ บาท รวมอุปกรณ์ + เดินสายระยะเวลาคืนทุน (Payback) ______ ปี ปกติควร < 3 ปี

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 67Energy Conservation Technology Co.,ltd.10.4 การจัดการและบุคลากรรายการ สถานะ หมายเหตุมีเจ้าหน้าที่ที่สามารถดูแล/ตั้งค่า VSD ได้ ☐ มี ☐ ต้องอบรมเพิ่มเติม จำนวน ______ คนมีแผนการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (PM) ☐ มี ☐ ไม่มี ควรวางแผนร่วมกับทีมซ่อมมีระบบบันทึกการใช้พลังงาน (EMS / Manual) ☐ มี ☐ ยังไม่มี เพื่อวัดผลการประหยัดพลังงานระบบมีความเสถียรพอรองรับการเปลี่ยนแปลง ☐ เสถียร ☐ อาจกระทบการผลิตเช่น ระบบระบายอากาศCooling, CIPo สรุปผลการประเมิน• ความพร้อม☐ พร้อมติดตั้งทันที☐ พร้อมติดตั้งบางส่วน (ปรับปรุงก่อนบางจุด)☐ ยังไม่เหมาะสม แนะนำเลื่อนการลงทุนo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___2.2.7 Air Compressor แบบประหยัดพลังงาน 1. นิยาม Air Compressor แบบประหยัดพลังงาน คือเครื่องปั๊มลมที่ออกแบบเพื่อใช้พลังงานไฟฟ้าอย่างคุ้มค่า โดยลดการทำงานเกินความจำเป็น ลดแรงดันส่วนเกิน และลดการสูญเสียลมในระบบ ซึ่งรวมถึงการใช้เทคโนโลยี เช่น• Variable Speed Drive (VSD)• Heat Recovery System• ระบบควบคุมแรงดันอัจฉริยะ (Smart Controller)• การตรวจจับการรั่ว (Leak Detection)

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 68Energy Conservation Technology Co.,ltd. 2. เทคโนโลยีที่ช่วยให้ประหยัดพลังงานเทคโนโลยี รายละเอียด ประโยชน์VSD Compressor ปรับรอบมอเตอร์ตามปริมาณลมที่ใช้งานจริง ลดพลังงานได้ 20–35%Heat Recovery ใช้ความร้อนจากลมอัดระบายไปอุ่นน้ำ / ห้องผลิต ลดค่าใช้จ่ายพลังงานความร้อนIntelligent Controller ควบคุมหลาย Compressor พร้อมวิเคราะห์โหลด ทำให้ Compressor ทำงานสลับกันอย่างเหมาะสมระบบตรวจจับรั่ว (Leak Detection)ตรวจจุดรั่วลมและรายงานผ่านระบบ ลดสูญเสียลมมากถึง 30%Dryer / Filter ประสิทธิภาพสูง ลดภาระลมที่ไม่จำเป็น เช่น ความชื้น ฝุ่น ปกป้องเครื่องจักรและผลิตภัณฑ์3. ตัวอย่างการประยุกต์ในอุตสาหกรรมอาหารพื้นที่ใช้งาน การประยุกต์โรงงานเครื่องดื่ม ใช้ VSD + Dryer ร่วมกับบรรจุขวดอัตโนมัติโรงงานอาหารพร้อมทาน ใช้ระบบควบคุมแรงดันลดช่วงเวลาลมเกินพิกัดโรงงานแช่แข็ง นำลมร้อนจาก Compressor ไปใช้พรีฮีตน้ำเบเกอรี่ / ขนมอบ ใช้ลมอัดควบคุมเครื่องจักรบรรจุภัณฑ์ห้อง QC / ห้องคลีน ใช้ลมอัดคุณภาพสูงผ่าน Ultra Filter + Air Dryer4. ประสิทธิภาพการประหยัดพลังงานปัจจัย ก่อนปรับปรุง หลังปรับปรุงระดับแรงดันระบบ (bar) 7.0–8.5 bar 6.0–6.5 barปริมาณลมรั่วในระบบ (%) > 20–30% < 10%kWh/100 CFM ลมอัด 20–25 kWh < 18 kWhการประหยัดรวม (โดยประมาณ) – 20–40% 5. ข้อดีของระบบ Air Compressor แบบประหยัดพลังงาน• ลดต้นทุนค่าไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง• เพิ่มความเสถียรของแรงดันในระบบ• ลดการสึกหรอและค่าซ่อมบำรุง• ลดการปล่อยคาร์บอนและความร้อนทิ้ง• ช่วยให้สามารถวิเคราะห์และปรับปรุงระบบได้แม่นยำขึ้น

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 69Energy Conservation Technology Co.,ltd. 6. ข้อควรพิจารณาก่อนลงทุนรายการ คำอธิบายต้นทุนเริ่มต้นสูงกว่าระบบทั่วไป แต่คืนทุนได้ใน 1–2 ปีต้องออกแบบขนาดลมและแรงดันให้เหมาะสม ป้องกันการใช้พลังงานเกินควรมีระบบ Monitoring พลังงานลมอัด เพื่อวัดและแสดงผลการประหยัดต้องมีการฝึกอบรมช่างให้เข้าใจระบบใหม่ โดยเฉพาะระบบ VSD และ Leak Management 7. แนวโน้มในอนาคต ระบบลมอัดจะผสานกับ AI + IoT เพื่อวิเคราะห์โหลดล่วงหน้า ปรับแรงดันตามโซนการผลิตแบบอัตโนมัติ พร้อมระบบแจ้งเตือนการรั่ว Real-Time และแสดงผลพลังงานผ่าน Mobile Dashboard 8. Checklist ตรวจสอบความพร้อมก่อนลงทุนโครงการ / ระบบที่พิจารณา _______________________________ประเภทคอมเพรสเซอร์ที่เสนอใช้☐ VSD Screw Type ☐ Oil-Free Type ☐ Heat Recovery ☐ อื่น ๆ ___________วันที่ตรวจสอบ _____ / _____ / 20___ผู้ประเมิน 8.1 ความจำเป็นในการใช้งานลมอัดรายการประเมิน สถานะ หมายเหตุมีความต้องการใช้ลมอัดในกระบวนการผลิตอย่างต่อเนื่อง ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ ปริมาณเฉลี่ย _____ CFMโหลดลมผันแปรตามเวลา/กะการผลิต ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ เหมาะสำหรับ VSDแรงดันลมต้องการคงที่แม่นยำ ☐ ใช่ ☐ ไม่จำเป็น แรงดัน ______ barลมอัดใช้กับอุปกรณ์สำคัญ เช่น บรรจุภัณฑ์เครื่องจักรหลัก ☐ ใช่ ☐ บางส่วน รายการ __________ระบบเดิมมีปัญหาความดันตก / ลมไม่พอ ☐ ใช่ ☐ ไม่พบปัญหา เกิดบ่อยที่ ________8.2 ตรวจสอบระบบเดิมและโอกาสการประหยัดพลังงานรายการ สถานะ หมายเหตุอายุคอมเพรสเซอร์เดิมเกิน 8 ปี ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ ปีติดตั้ง ______ไม่มีระบบควบคุมรอบ (Fixed Speed) ☐ ใช่ ☐ มีบางเครื่องเป็น VSD __________

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 70Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการ สถานะ หมายเหตุค่าพลังงานลมอัดเฉลี่ยสูง (kWh/100 CFM > 20) ☐ ใช่ ☐ ยังไม่ทราบ ค่าโดยประมาณ ______พบการรั่วในระบบลมบ่อยครั้ง ☐ ใช่ ☐ ไม่เคยตรวจ ประเมินการรั่ว _____ %ไม่มีระบบ Heat Recovery ☐ ใช่ ☐ มีบางส่วน น้ำร้อนที่ได้ ______ °C8.3 พื้นที่ติดตั้งและความพร้อมทางกายภาพรายการ สถานะ หมายเหตุพื้นที่ติดตั้งมีอากาศถ่ายเทดี / ปลอดภัย ☐ ใช่ ☐ ต้องปรับปรุง ขนาดพื้นที่ ___ ตร.ม.ระบบไฟฟ้าสามารถรองรับโหลด Compressor ใหม่ ☐ รองรับได้ ☐ ต้องเดินสายเพิ่ม โหลด ______ kWมีจุดใช้ลมอัด/ถังเก็บลมที่สามารถเชื่อมต่อได้ทันที ☐ ใช่ ☐ ต้องเดินท่อเพิ่ม ระยะท่อ ______ เมตรมีเจ้าหน้าที่บำรุงรักษาที่สามารถดูแลระบบ ☐ มี ☐ ต้องอบรมเพิ่ม จำนวน ______ คน8.4 ประเมินความคุ้มค่าทางพลังงานรายการ ค่าโดยประมาณ หมายเหตุพลังงานที่ใช้ต่อเดือนในระบบเดิม ______ kWh จากมิเตอร์/ใบแจ้งหนี้พลังงานที่คาดว่าจะลดลง ______ kWh/เดือน ลดได้ประมาณ ______ %ค่าไฟฟ้าต่อหน่วย ______ บาท/kWhค่าประหยัดรายปี ______ บาท/ปีค่าติดตั้งระบบใหม่ (CapEx รวม) ______ บาทระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) ______ ปี แนะนำ < 3 ปีo สรุปผลการประเมิน• สถานะโครงการ☐ คุ้มค่าและพร้อมลงทุนทันที☐ ควรรอรอบงบประมาณถัดไป☐ ยังไม่คุ้มทุน / ข้อมูลไม่เพียงพอ☐ ควรปรับปรุงระบบเดิมก่อนตัดสินใจ

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 71Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___ 9. รายละเอียด Air Compressor แบบประหยัดพลังงาน9.1 VSD Compressor (Variable Speed Drive Compressor)9.1.1 นิยาม VSD Compressor คือเครื่องปั๊มลมที่ควบคุมรอบการหมุนของมอเตอร์โดยใช้อินเวอร์เตอร์ (Inverter หรือ VSD/VFD) ซึ่งสามารถปรับความเร็วรอบให้เหมาะกับปริมาณลมที่ต้องการใช้งานในขณะนั้นได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้ไม่ต้องเดินเครื่องเต็มรอบตลอดเวลา → ลดพลังงานสิ้นเปลือง9.1.2 หลักการทำงานo คอมเพรสเซอร์แบบเดิม = ทำงานเต็มรอบแม้โหลดลมน้อยo VSD Compressor = ตรวจสอบโหลดลมแบบ Real-time และปรับรอบให้เหมาะสม• เมื่อโหลดน้อย → มอเตอร์หมุนช้าลง → ประหยัดไฟ• เมื่อโหลดสูง → มอเตอร์เพิ่มรอบ → รองรับโหลดได้อย่างต่อเนื่อง9.1.3 ประโยชน์ของ VSD Compressorด้าน รายละเอียดประหยัดพลังงาน 20–40% โดยเฉพาะในระบบที่โหลดลมไม่คงที่ลดแรงดันส่วนเกินในระบบ ป้องกันการเสียหายของอุปกรณ์ปลายทางลดภาระของมอเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วง รอบต่ำ = อายุการใช้งานยาวขึ้นลดเสียงและความร้อนทิ้ง ระบบเงียบลง เหมาะกับพื้นที่ผลิตอาหารสามารถวิเคราะห์โหลดและพลังงานได้ เชื่อมต่อกับ EMS หรือระบบ IoT ได้ง่าย9.1.4 เหมาะกับงานลักษณะใด?ลักษณะโหลดลม VSD เหมาะหรือไม่โหลดลมผันแปร เช่น บรรจุภัณฑ์บรรจุน้ำ การพ่นลม เหมาะมากระบบที่มีการ Start-Stop บ่อย เหมาะโหลดคงที่ตลอดเวลา อาจไม่คุ้มค่าการลงทุน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 72Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.1.5 การประหยัดพลังงาน (เปรียบเทียบ)เปรียบเทียบ Fixed Speed Compressor VSD Compressorการทำงาน เดินเต็มรอบตลอดเวลา ปรับรอบตามโหลดโหลดลมผันแปร ใช้พลังงานเกินจริง ใช้พลังงานพอดีประสิทธิภาพพลังงาน 60–70% 80–95%ค่าไฟฟ้าเฉลี่ย สูง ลดลง 20–40%ระยะคืนทุน – ~1.5–2.5 ปี9.1.6 ข้อควรพิจารณาก่อนติดตั้งรายการ คำแนะนำตรวจสอบลักษณะโหลดลมให้ชัดเจน โหลดผันแปรจึงจะคุ้มทุนตรวจสอบระบบไฟฟ้าให้รองรับ VSD โดยเฉพาะระบบกราวด์และเบรกเกอร์มีการระบายอากาศที่ดี ป้องกันอินเวอร์เตอร์ร้อนเกินต้องมีผู้ดูแลเข้าใจหลักการปรับรอบ เพื่อไม่ให้ Overload โดยไม่รู้ตัว9.1.7 แนวโน้มในอนาคตVSD Compressor รุ่นใหม่มาพร้อม AI Predictive Control ปรับรอบล่วงหน้าตามแนวโน้มการใช้ลมในแต่ละกะ / วัน พร้อมรายงานการประหยัดพลังงานแบบ Realtime ผ่านมือถือ9.1.8 Checklist ประเมินก่อนลงทุน VSD Compressorชื่อโครงการ / จุดใช้งาน _______________________________พื้นที่ติดตั้ง _______________________________วันที่ประเมิน ______ / ______ / 20___ผู้ประเมิน _______________________________1. ตรวจสอบลักษณะโหลดลมและการใช้งานรายการประเมิน สถานะ หมายเหตุปริมาณการใช้ลมมีความผันแปรตามเวลา ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ เช่น แรงงานทำงานเป็นกะ ระบบหยุดพักการใช้งานลมไม่จำเป็นต้องจ่ายเต็ม CFM ตลอดเวลา☐ ใช่ ☐ ต้องจ่ายเต็มตลอด ____________มีการเปิด/ปิดคอมเพรสเซอร์เดิมบ่อย ๆ ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ ค่าโหลดกระชากสูงในระบบเดิม

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 73Energy Conservation Technology Co.,ltd.รายการประเมิน สถานะ หมายเหตุปัญหาลมอัดแรงดันเกิน (Overpressure) เกิดบ่อย ☐ ใช่ ☐ ไม่เคยพบ แรงดันปกติ ______ barคอมเพรสเซอร์เดิมไม่มีระบบปรับรอบ (Fixed Speed) ☐ ใช่ ☐ บางส่วนเป็น VSD แล้ว ____________2. วิเคราะห์ด้านพลังงานรายการ ค่าโดยประมาณ หมายเหตุกำลังไฟฟ้าของคอมเพรสเซอร์เดิม _______ kW จาก nameplateเวลาทำงานเฉลี่ยต่อวัน _______ ชม./วัน ______ วัน/เดือนค่าไฟฟ้าเฉลี่ยต่อหน่วย _______ บาท/kWhจากบิลล่าสุดพลังงานที่ใช้ต่อเดือน _______ kWh หรือโดยประมาณคาดการณ์การประหยัดพลังงาน _______ % ปกติ 20–40%เงินที่ประหยัดได้ต่อปี _______ บาท คำนวณจาก % และ kWh3. วิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนรายการ ค่าราคาคอมเพรสเซอร์ VSD _______ บาทค่าติดตั้ง / เดินท่อ / ระบบควบคุม _______ บาทค่าใช้จ่ายรวม (CapEx) _______ บาทเงินที่ประหยัดได้ต่อปี _______ บาทระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) _______ ปี หาก < 3 ปี ถือว่าคุ้มค่าในเชิงพลังงาน4. ความพร้อมหน้างานรายการ สถานะ หมายเหตุมีพื้นที่ติดตั้งเพียงพอ ☐ พร้อมติดตั้ง ☐ ต้องขยายพื้นที่ พื้นที่ ______ ตร.ม.ระบบไฟฟ้ารองรับกำลังโหลด ☐ รองรับ ☐ ต้องปรับปรุง เบรกเกอร์ / สายไฟ ___ระบบเดินท่อลมเดิมสามารถเชื่อมต่อได้ ☐ เชื่อมต่อได้ทันที ☐ ต้องปรับปรุง ____________มีถังพักลม (Air Receiver) ที่เหมาะสม ☐ มี ☐ ต้องติดตั้งเพิ่ม ปริมาตร ______ ลิตรเจ้าหน้าที่สามารถดูแลระบบใหม่ได้ ☐ พร้อม ☐ ต้องอบรมเพิ่ม จำนวน ______ คน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 74Energy Conservation Technology Co.,ltd.o สรุปผลการประเมิน• สถานะโครงการ☐ คุ้มค่าและควรลงทุนทันที☐ คุ้มค่าแต่ควรรอรอบงบประมาณ☐ ยังไม่คุ้มค่า / ควรใช้ระบบเดิมต่อไปก่อน☐ ควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___9.1.9 Checklist ตรวจสอบการใช้งานและการบำรุงรักษาชื่อเครื่อง VSD Compressor ___________________________รุ่น/กำลังไฟฟ้า ___________________________พื้นที่ใช้งาน ___________________________รอบการตรวจสอบ ☐ รายเดือน ☐ รายไตรมาสผู้ตรวจสอบ ___________________________วันที่ตรวจสอบ _____ / _____ / 20___1. ตรวจสอบการทำงานขณะเดินเครื่องรายการ สถานะ ค่าที่วัดได้ / หมายเหตุหน้าจอควบคุมแสดงผลปกติ ☐ ปกติ ☐ มี Error Code (ถ้ามี) ____ไม่มีเสียงผิดปกติจากตัวเครื่อง ☐ ไม่มี ☐ พบเสียงผิดปกติ จุดที่พบ ______มอเตอร์ทำงานสัมพันธ์กับโหลดลม (ปรับรอบอัตโนมัติ) ☐ ปกติ ☐ คงรอบ/ผิดปกติ ค่า Hz ______อุณหภูมิภายในเครื่องอยู่ในช่วงปกติ ☐ ปกติ ☐ สูงเกินไป ______ °Cแรงดันปล่อยลมคงที่ตามค่าที่ตั้งไว้ ☐ คงที่ ☐ แกว่ง ______ barกระแสไฟฟ้าที่ใช้ขณะโหลดเต็ม ☐ อยู่ในพิกัด ☐ เกินพิกัด ______ A

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 75Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. การบำรุงรักษาเชิงป้องกันรายการ ความถี่ สถานะ หมายเหตุล้างแผงระบายความร้อน / ช่องอากาศเข้า รายเดือน ☐ แล้ว ☐ ยังไม่ทำ ป้องกัน Overheatตรวจ/เปลี่ยนไส้กรองอากาศ รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ ต้องเปลี่ยน ครั้งล่าสุด ______ตรวจ/เปลี่ยนไส้กรองน้ำมัน รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ ต้องเปลี่ยน ใช้กับเครื่องแบบมีน้ำมันตรวจ/เปลี่ยนถ่ายน้ำมันหล่อลื่น ตามชั่วโมงใช้งาน ☐ ดำเนินการแล้ว ☐ เกินกำหนด ระยะเปลี่ยน ชั่วโมงตรวจการรั่วซึมของลม / น้ำมัน / ท่อ รายเดือน ☐ ไม่พบ ☐ พบ / ซ่อมแล้ว จุดที่พบ _______ตรวจพัดลมภายใน / ระบบระบายความร้อน รายเดือน ☐ หมุนดี ☐ มีเสียง ☐ ไม่หมุน __________3. ตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานรายการ ค่า หมายเหตุชั่วโมงการทำงานสะสม (Run Hour) ______ ชั่วโมง จากหน้าจอแสดงผลพลังงานที่ใช้ในรอบเดือน (kWh) ______ kWh จากมิเตอร์ / EMSปริมาณลมที่ผลิตได้ ______ CFM หรือ m³/min เฉลี่ยรายวันประสิทธิภาพพลังงานโดยประมาณ ______ kWh/100CFM ค่าอ้างอิง <18 คุ้มค่าแนวโน้มโหลดลม (ถ้ามี Log) ☐ คงที่ ☐ ผันแปรสูง ☐ ต่ำกว่าปกติ__________o สรุปผลการตรวจสอบ• สถานะระบบ☐ พร้อมใช้งานปกติ☐ ควรปรับปรุงบางส่วน☐ ควรหยุดซ่อม/แจ้งวิศวกรทันทีo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ตรวจสอบ ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ___________________________วันที่______ / ______ / 20___

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 76Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.2 Heat Recovery จาก Air Compressor9.2.1 นิยาม Heat Recovery จาก Air Compressor คือกระบวนการดึงความร้อนที่เกิดขึ้นจากการอัดอากาศ (Compression) โดยเฉพาะในคอมเพรสเซอร์ชนิด Screw (Oil-Injected) ซึ่งมักปล่อยทิ้งไปผ่านระบบระบายความร้อน ให้กลับมาใช้ประโยชน์ เช่น• ทำ น้ำร้อนใช้ในกระบวนการผลิต (CIP, ล้างภาชนะ)• อุ่น น้ำระบบหม้อไอน้ำ (Boiler Feedwater)• อุ่น อากาศเข้าสำหรับ Drying / Preheat9.2.2 แหล่งความร้อนที่นำกลับมาใช้ได้ตำแหน่งความร้อน อุณหภูมิที่ดึงได้ ประโยชน์ที่ใช้ซ้ำได้น้ำมันหล่อลื่นใน Screw Compressor 70–90°C ทำน้ำร้อนผ่าน Oil Coolerลมร้อนจาก Aftercooler 50–70°C อุ่นอากาศในพื้นที่ / อุ่นน้ำลมร้อนก่อนระบายออก (Air Discharge) สูงสุด 80–100°C ใช้กับ Air-to-Air Heat Exchanger9.2.3 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ในโรงงานอาหารโรงงาน การใช้งานโรงงานน้ำผลไม้ ใช้น้ำร้อนจากคอมเพรสเซอร์ล้างขวด / ล้างระบบโรงงานนม นำน้ำร้อนมาอุ่นน้ำก่อนเข้า CIPอาหารสำเร็จรูป นำความร้อนทิ้งมาอุ่นน้ำใช้ในระบบล้างภาชนะโรงงานเครื่องดื่ม อุ่นน้ำจ่ายหม้อต้มไอน้ำ ลดภาระ Boiler9.2.4 ผลลัพธ์ที่วัดได้จากระบบ Heat Recoveryรายการ ค่าโดยประมาณพลังงานความร้อนที่กู้กลับได้ 60–80% ของไฟที่ป้อนเข้าเครื่องปริมาณน้ำร้อนที่ผลิตได้ 60–100 ลิตร/นาที/เครื่องประหยัดค่าเชื้อเพลิง (เทียบกับ Boiler) 10–30% (ขึ้นกับการใช้งาน)ระยะเวลาคืนทุน 1.5–2.5 ปี9.2.5 ข้อดีของระบบ Heat Recovery• ใช้พลังงานซ้ำ ลดการสูญเสีย• ลดต้นทุนเชื้อเพลิง/ไฟฟ้าสำหรับทำน้ำร้อน• ลดโหลดของหม้อไอน้ำ/ฮีตเตอร์• ลดอุณหภูมิของคอมเพรสเซอร์ ช่วยยืดอายุการใช้งาน• เหมาะกับระบบที่มี Compressor ทำงานต่อเนื่องทั้งวัน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 77Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.2.6 ข้อควรพิจารณาในการติดตั้งรายการ คำแนะนำต้องเลือก Compressor ที่รองรับ Heat Recovery (มี Oil Cooler แบบ Plate / Tube)หรือสามารถ Retrofit ได้มีระบบถังพักน้ำร้อนเพียงพอ เพื่อเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงไม่ใช้งาน Compressorควบคุมอุณหภูมิน้ำร้อนไม่ให้เกิน 85–90°C เพื่อความปลอดภัยของอุปกรณ์และผู้ใช้งานตำแหน่งติดตั้งท่อ/วาล์วควรเข้าถึงง่าย เพื่อความสะดวกในการบำรุงรักษา9.2.7 แนวโน้มในอนาคต Heat Recovery จาก Compressor จะผสานเข้ากับ ระบบพลังงานแบบรวมศูนย์ (Integrated Energy Management) ทำงานร่วมกับ Boiler, Chiller และ Heat Pump เพื่อวิเคราะห์และปรับโหลดความร้อนแบบอัตโนมัติ เพื่อให้ใช้พลังงานน้อยที่สุดต่อรอบการผลิต9.2.8 Checklist ประเมินความพร้อมก่อนลงทุน Heat Recovery จาก Air Compressorชื่อโครงการ / ระบบที่พิจารณา _________________________________ประเภทคอมเพรสเซอร์☐ Oil-Injected Screw ☐ Oil-Free ☐ อื่น ๆ ___________วันที่ประเมิน _____ / _____ / 20___ผู้ประเมิน ____________________________1. ตรวจสอบความเหมาะสมด้านเทคนิครายการประเมิน สถานะ หมายเหตุคอมเพรสเซอร์ทำงานเกิน 12 ชม./วัน ต่อเนื่อง ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ เวลาทำงานเฉลี่ย ______ ชม./วันเป็นคอมเพรสเซอร์แบบ Screw และมี Oil Cooler ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ รุ่น ________________อุณหภูมิของน้ำมันขณะทำงานสูงกว่า 70°C ☐ ใช่ ☐ ยังไม่เคยวัด วัดได้ ______ °Cมีการระบายความร้อนด้วยน้ำหรืออากาศ (สามารถเชื่อมต่อ Heat Exchanger ได้)☐ ใช่ ☐ ไม่มี ระบบ ☐ น้ำ ☐ อากาศไม่มีผลกระทบต่อคุณภาพลม (เช่น ปลายทางต้องการลมสะอาด) ☐ ปลอดภัย ☐ ต้องพิจารณาเพิ่มเติม _____________

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 78Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. ความพร้อมในการใช้น้ำร้อนรายการ สถานะ หมายเหตุมีความต้องการใช้น้ำร้อนอุณหภูมิ 55–90°C ในโรงงาน ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ ปริมาณ ______ ลิตร/วันจุดใช้น้ำร้อนอยู่ใกล้กับห้องคอมเพรสเซอร์ (เดินท่อง่าย) ☐ ใกล้ ☐ ต้องเดินท่อยาว ระยะทาง ______ เมตรมีถังเก็บน้ำร้อน หรือสามารถติดตั้งได้ ☐ มี ☐ ต้องติดตั้ง ปริมาตรถัง ______ ลิตรระบบล้าง / CIP / Preheat ปรับตามอุณหภูมิน้ำได้ ☐ ใช่ ☐ ใช้ Boiler เสมอ _____________3. วิเคราะห์ด้านพลังงานและความคุ้มค่ารายการ ค่าโดยประมาณ หมายเหตุปริมาณพลังงานความร้อนที่คาดว่าจะนำกลับมาใช้ ______ kWh/วัน โดยประมาณ 60–80% ของกำลังไฟฟ้าค่าพลังงานที่สามารถลดได้ (แทนน้ำร้อนจากไฟฟ้า/Boiler)____บาท/เดือน คำนวณจากต้นทุนเดิมค่าอุปกรณ์ + ติดตั้งระบบ Heat Recovery______ บาท รวมท่อ ถัง Plate Heat Exchangerระยะเวลาคืนทุน (Payback) ______ ปี แนะนำไม่เกิน 2.5 ปี4. ความพร้อมหน้างานและบุคลากรรายการ สถานะ หมายเหตุพื้นที่ติดตั้ง Heat Exchanger / ท่อน้ำพร้อม ☐ มีพื้นที่ ☐ ต้องปรับปรุง _____________ระบบท่อส่งน้ำร้อนสามารถติดตั้งเพิ่มเติมได้ ☐ พร้อม ☐ ต้องวางแผน _____________มีทีมช่าง/วิศวกรที่สามารถดูแลระบบหลังติดตั้ง ☐ มี ☐ ต้องอบรม จำนวนคน ______มีระบบควบคุมอุณหภูมิ / วาล์วความปลอดภัย / ถังกันร้อน ☐ มี ☐ ต้องติดตั้ง _____________o สรุปผลการประเมิน• สถานะโครงการ☐ คุ้มค่าและพร้อมลงทุนทันที☐ คุ้มค่าแต่ควรดำเนินการร่วมกับการปรับปรุงระบบอื่น☐ ยังไม่คุ้มค่า / ควรพิจารณาทางเลือกอื่น☐ ข้อมูลยังไม่เพียงพอ ต้องตรวจสอบเพิ่มเติม

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 79Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ__________________________วันที่______ / ______ / 20___9.3 Intelligent Controller สำหรับ Air Compressor9.3.1 นิยาม Intelligent Controller คืออุปกรณ์หรือระบบซอฟต์แวร์ควบคุมศูนย์กลางที่ใช้จัดการ หลายเครื่อง Air Compressor และ Dryer ในระบบเดียวกัน โดยสามารถ• ปรับสั่งเปิด-ปิดคอมเพรสเซอร์แต่ละตัวตามโหลดจริง• ควบคุมแรงดันให้เสถียรที่สุด• ลดเวลาการทำงานซ้อนกัน (ลดพลังงานที่สูญเสีย)• วิเคราะห์การใช้ลมและพลังงานแบบ Real-Time ระบบนี้มักรวมเข้ากับ SCADA, BMS หรือ EMS ได้ทันที9.3.2 ฟังก์ชันหลักของ Intelligent Controllerฟังก์ชัน รายละเอียดโหลดบาลานซ์ (Load Balancing) สลับการทำงานระหว่างเครื่องหลัก-เครื่องเสริม เพื่อยืดอายุการใช้งานAuto Start/Stop เปิด-ปิดเครื่องตามระดับโหลดลมแบบอัตโนมัติแรงดันคงที่ (Stable Pressure Control) ปรับแรงดันให้สอดคล้องกับจุดใช้งาน โดยไม่สูงเกินจำเป็นกำหนดลำดับการทำงาน (Sequencing) ป้องกันคอมเพรสเซอร์ทำงานพร้อมกันโดยไม่จำเป็นReal-Time Monitoring + Alarm ตรวจจับการรั่ว ความร้อน ความดัน และแจ้งเตือนทันทีบันทึกข้อมูล (Data Logging) เก็บค่าการใช้งานย้อนหลังเพื่อวิเคราะห์แนวโน้มโหลด9.3.3 ประโยชน์ของ Intelligent Controllerด้าน รายละเอียดลดพลังงานส่วนเกิน (Overuse Energy) ลดแรงดันจาก 7.5 → 6.5 bar = ประหยัดได้ ~10%ลดเวลาทำงานซ้อนของเครื่องหลายตัว ควบคุมลำดับและเวลาเปิดเครื่องอย่างเหมาะสมลดแรงดันตกในช่วงโหลดพุ่ง ทำให้แรงดันคงที่ ช่วยให้เครื่องปลายทางทำงานดีขึ้นวิเคราะห์พลังงานได้แม่นยำ ใช้ประกอบรายงาน ISO 50001, ESCO หรือ BOI ได้รองรับ Predictive Maintenance ชี้เป้าเครื่องที่เริ่มใช้พลังงานเกิน / ต้องบำรุงรักษา

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 80Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.3.4 ตัวอย่างการประยุกต์ในโรงงานอาหารโรงงาน การใช้งานจริงน้ำผลไม้บรรจุขวด ควบคุมแรงดันให้คงที่ 6.5 bar ไม่แกว่งช่วงเปลี่ยนกะอาหารพร้อมทาน สลับ Compressor 3 ตัวแบบอัตโนมัติ ลดชั่วโมงสะสมของแต่ละเครื่องโรงงานแช่แข็ง ใช้ร่วมกับระบบ Leak Detection + Energy Monitoringเครื่องดื่ม ปรับโหลดตามไลน์บรรจุที่เปิดแต่ละช่วงเวลา9.3.5 ผลการใช้งานที่วัดได้ดัชนี ก่อนติดตั้ง หลังติดตั้ง Controllerแรงดันเฉลี่ยระบบ 7.5 bar 6.3–6.5 bar (เสถียรขึ้น)จำนวนชั่วโมงทำงานต่อเครื่อง สูงเกิน กระจายโหลดสม่ำเสมอการประหยัดพลังงาน – 10–20% โดยเฉลี่ยการแจ้งเตือนล่วงหน้า (Alarm) ไม่มี มีระบบแจ้งเตือน Real-Timeข้อมูลย้อนหลัง (Log) ไม่มี เก็บได้ละเอียดเป็นรายนาที9.3.6 ข้อควรพิจารณาก่อนติดตั้งหัวข้อ คำแนะนำคอมเพรสเซอร์ควรเป็นรุ่นที่สามารถสื่อสารผ่าน Modbus/RS485/Ethernet ได้ หรือมีพอร์ตสื่อสารให้เพิ่มเติมทีมวิศวกรควรเข้าใจการกำหนด Set Point และ Sequencingอาจต้องฝึกอบรมเบื้องต้นระบบต้องมีความเสถียรด้านแรงดันไฟฟ้าและกราวด์ป้องกันการค้างหรือ Errorควรใช้ร่วมกับระบบตรวจสอบการรั่วลม เพื่อวิเคราะห์โหลดลมที่แท้จริงได้ถูกต้อง9.3.7 แนวโน้มในอนาคต Intelligent Controller จะรวมกับ AI Load Prediction และ Digital Twin เพื่อคาดการณ์โหลดล่วงหน้า ปรับสั่งงานล่วงหน้าได้ตามแผนการผลิต พร้อมแสดงผลบน Mobile Dashboard และส่งแจ้งเตือนผ่าน Line / Email อัตโนมัติ

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 81Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.3.8 Checklist ประเมินความพร้อมก่อนลงทุน Intelligent Controllerชื่อโครงการ / พื้นที่ใช้งาน ___________________________วันที่ประเมิน _____ / _____ / 20___ผู้ประเมิน ___________________________1. ตรวจสอบลักษณะของระบบ Air Compressor ปัจจุบันรายการ สถานะ หมายเหตุมีคอมเพรสเซอร์ใช้งานร่วมกัน 2 เครื่องขึ้นไป ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ จำนวนเครื่อง __คอมเพรสเซอร์มีลักษณะ Fixed Speed + VSD ปะปนกัน ☐ ใช่ ☐ ทั้งหมดเป็น Fixed/VSD ประเภท ______ระบบลมมีการทำงานซ้อนกันระหว่างเครื่อง (Overlapping) ☐ สังเกตได้ ☐ ไม่แน่ใจ _____________แรงดันลมในระบบมีการแกว่งระหว่างช่วงเวลา ☐ ใช่ ☐ คงที่ ช่วงแกว่ง __barไม่มีระบบควบคุมลำดับเปิด-ปิด Compressor อัตโนมัติ ☐ ใช่ ☐ มีแล้วบางส่วน ระบบเดิม _____2. ความพร้อมด้านการเชื่อมต่อและอุปกรณ์รายการ สถานะ หมายเหตุคอมเพรสเซอร์รองรับการเชื่อมต่อด้วย Modbus / RS485 / Ethernet☐ รองรับ ☐ ต้องติดตั้ง Interface เพิ่ม _____________มี SCADA / EMS / Controller กลางอยู่แล้ว ☐ มี ☐ ไม่มี ☐ กำลังจะติดตั้ง _____________มีจุดรวมสัญญาณแรงดัน (Pressure Sensor) กลาง☐ มี ☐ ต้องติดตั้งเพิ่ม ตำแหน่ง _______สภาพสายไฟ / จุดติดตั้ง Controller พร้อม ☐ พร้อมติดตั้ง ☐ ต้องเดินสายเพิ่ม _____________มีระบบ Backup Power หรือ Surge Protection สำหรับ Controller☐ มี ☐ ไม่มี แนะนำสำหรับความเสถียร

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 82Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. วิเคราะห์ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์รายการ ค่าโดยประมาณ หมายเหตุค่าไฟฟ้าระบบลมอัดรวม (เฉลี่ยรายเดือน) ______ บาท จากบิล/EMSค่าพลังงานที่คาดว่าจะประหยัดได้ ______ บาท/ปีโดยเฉลี่ย 10–20%ราคาติดตั้ง Controller + เซนเซอร์ + เดินสาย ______ บาท ประมาณค่าใช้จ่ายรวมระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) ______ ปี ควรไม่เกิน 2 ปี4. ความพร้อมของบุคลากรและการดูแลหลังติดตั้งรายการ สถานะ หมายเหตุมีเจ้าหน้าที่ที่สามารถดูแลและปรับค่าควบคุมเบื้องต้นได้ ☐ มี ☐ ต้องอบรมเพิ่ม จำนวน ______ คนมีแผนบำรุงรักษาระบบควบคุม / อุปกรณ์สื่อสาร ☐ มี ☐ ยังไม่มี ควรตรวจสอบทุกไตรมาสมีระบบเก็บข้อมูลการใช้งานและโหลดลมย้อนหลัง ☐ มี (Log) ☐ ไม่มี ☐ เก็บมือ ควรมีเพื่อวิเคราะห์แนวโน้มมีความต้องการใช้งานข้อมูลร่วมกับ ISO 50001 / BOI / ESG ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ เพื่อประกอบรายงานพลังงานo สรุปผลการประเมิน• สถานะโครงการ☐ เหมาะสมและคุ้มค่าต่อการลงทุนทันที☐ ควรพิจารณาติดตั้งร่วมกับการปรับปรุงระบบลมอัด☐ ควรเตรียมความพร้อมด้านสายสัญญาณ/Interface เพิ่มเติมก่อนติดตั้ง☐ ยังไม่คุ้มค่า/ข้อมูลไม่เพียงพอo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ___________________________วันที่______ / ______ / 20___

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 83Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.3.9 Checklist การตรวจสอบการใช้งานและการบำรุงรักษาชื่อระบบควบคุม ___________________________ควบคุมเครื่อง Compressor จำนวน ________ เครื่องผู้ตรวจสอบ ___________________________รอบการตรวจสอบ ☐ รายเดือน ☐ รายไตรมาสวันที่ตรวจสอบ ______ / ______ / 20___1. ตรวจสอบการทำงานของ Controllerรายการ สถานะ หมายเหตุหน้าจอควบคุมแสดงผลปกติ / ไม่มี Error ☐ ปกติ ☐ พบ Error รหัส Error ________สั่งการเปิด-ปิด Compressor ได้ตามลำดับที่ตั้งไว้ (Sequencing) ☐ ถูกต้อง ☐ ผิดลำดับ ตรวจสอบลำดับ _____Controller ปรับแรงดันได้ตามค่าที่ตั้ง (Setpoint) ☐ ถูกต้อง ☐ ไม่ตอบสนอง Setpoint ______ barกราฟโหลดลม (Demand Profile) แสดงผลปกติ ☐ แสดงได้ ☐ ไม่แสดง ☐ คลาดเคลื่อน __________Controller ตอบสนองตามโหลดลมจริงแบบ Real-Time ☐ ดี ☐ หน่วง/ช้า ทดสอบช่วงโหลดพุ่งสื่อสารกับ Compressor ครบทุกเครื่อง (Modbus/Ethernet) ☐ ครบ ☐ มีปัญหา เครื่องที่ขาด _______2. ตรวจสอบค่าพลังงานและการตั้งค่าระบบรายการ ค่า หมายเหตุแรงดันเฉลี่ยในระบบ (Pressure Profile) ______ bar ควรมีความสม่ำเสมอ ไม่เกิน ±0.2 barชั่วโมงการทำงานเฉลี่ยต่อเครื่อง ______ hr/เดือน เทียบความสมดุลระหว่างเครื่องหลัก-สำรองพลังงานเฉลี่ยที่ใช้ต่อเดือน (kWh) ______ kWh ใช้สำหรับวิเคราะห์แนวโน้มประหยัด% การประหยัดพลังงานเทียบช่วงก่อนติดตั้ง ______ % (ถ้ามีข้อมูลเทียบเดือนก่อน)มีข้อมูล Log ย้อนหลัง ≥ 3 เดือน ☐ มีครบ ☐ ขาดช่วง สำหรับการวิเคราะห์แนวโน้ม

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 84Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. การบำรุงรักษาระบบควบคุมรายการ ความถี่ สถานะ หมายเหตุทำความสะอาดภายในตู้ควบคุม (ไม่มีฝุ่น/ความชื้น) รายเดือน ☐ แล้ว ☐ ยัง ป้องกันอุปกรณ์เสียหายตรวจแน่น Terminal สายไฟ/สัญญาณ รายไตรมาส ☐ ปกติ ☐ หลวม จุดที่พบ __________ตรวจสอบพัดลมระบายอากาศตู้ควบคุม รายเดือน ☐ ทำงานดี ☐ เสียงผิดปกติ ตรวจอุณหภูมิภายในตู้ทดสอบระบบ Alarm / แจ้งเตือน รายไตรมาส ☐ ทำงานได้ ☐ ไม่ตอบสนอง ช่องทาง ☐ HMI ☐ Email ☐ Lineสำรองข้อมูลการตั้งค่าควบคุม (Backup Configuration)รายครึ่งปี ☐ สำรองแล้ว ☐ ยังไม่ดำเนินการเก็บไฟล์ไว้ที่ __________o สรุปผลการตรวจสอบ• สถานะของระบบ☐ พร้อมใช้งานปกติ☐ มีข้อผิดพลาดเล็กน้อย ต้องติดตาม☐ ควรแจ้งวิศวกรเพื่อปรับปรุง/แก้ไขทันทีo ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ตรวจสอบ ___________________________หัวหน้าหน่วยงานอนุมัติ___________________________วันที่______ / ______ / 20___9.4 ระบบตรวจจับรั่ว (Leak Detection System)9.4.1 นิยามระบบตรวจจับรั่ว (Leak Detection System) คือระบบที่ใช้อุปกรณ์ตรวจจับคลื่นเสียง (Ultrasonic Leak Detector) หรือ ระบบ IoT Sensor + Software เพื่อตรวจสอบเสียงหรือแรงดันผิดปกติจาก จุดรั่วลมในระบบลมอัด และรายงานตำแหน่งให้เจ้าหน้าที่เข้าแก้ไข การรั่วของลมเพียง “รูเข็ม” ขนาด 2 มม. อาจเสียพลังงานสูงกว่า 5,000–10,000 บาท/ปี

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 85Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.4.2 วิธีการตรวจจับรั่วที่ใช้บ่อยวิธีการ รายละเอียด ความแม่นยำUltrasonic Leak Detector ตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง (20–40 kHz) จากการรั่ว นิยมมากที่สุดMobile App + Sensor IoT เชื่อมต่อ Wi-Fi/LoRaWAN รายงานจุดรั่วบนแผนผัง เหมาะกับ Smart Factoryวิธีฟังเสียง/ฉีดน้ำสบู่ ใช้ในจุดเปิด บางกรณีเท่านั้น พื้นฐาน9.4.3 ความสูญเสียจากลมรั่ว (โดยประมาณ)ขนาดรูรั่ว ความดัน 6 bar ค่าไฟที่สูญเสีย (ต่อปี)1 mm ~84 ลิตร/นาที ~5,000–6,000 บาท/ปี3 mm ~300 ลิตร/นาที~15,000–20,000 บาท/ปี5 mm >550 ลิตร/นาทีมากกว่า 30,000 บาท/ปี/จุดหมายเหตุ คำนวณจากค่าไฟ ~4 บาท/kWh โดยประมาณ9.4.4 ประโยชน์ของการติดตั้งระบบตรวจจับรั่วด้าน รายละเอียดลดการสูญเสียลมที่ไม่จำเป็น ประหยัดพลังงาน 10–30% ของพลังงานลมอัดทั้งหมดวางแผนซ่อมบำรุงเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance)ซ่อมเฉพาะจุด ไม่ต้องปิดระบบทั้งหมดเพิ่มความเสถียรของแรงดันในระบบ แรงดันไม่ตก ลดการทำงานเกินของคอมเพรสเซอร์ใช้ข้อมูลประกอบ ISO 50001 / Energy Report สนับสนุนการอนุรักษ์พลังงานอย่างเป็นระบบรองรับ Smart Factory / BMS / SCADA เชื่อมกับ Dashboard แบบ Real-Time ได้9.4.5 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ในโรงงานอาหารโรงงาน ประยุกต์ใช้งานโรงงานนม ตรวจท่อเล็กใต้พื้น + ท่อ Flex ตามเครื่องบรรจุโรงงานอาหารแปรรูป ตรวจทุกปลายจุดจ่ายลม + ฝาครอบเครื่องโรงงานน้ำผลไม้ ตรวจรอยต่อสายลมฝังในเครื่องจักรห้องเย็น / บรรจุหีบห่อ ตรวจ Leak ใน Dryer, Filter, วาล์วควบคุม

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 86Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.4.6 ข้อควรพิจารณาก่อนติดตั้งหัวข้อ คำแนะนำควรเริ่มจากการ ตรวจเชิงรุก (Leak Survey) ปีละ 1–2 ครั้ง เพื่อกำหนดจุดเสี่ยงสูงมีแผนบันทึกและติด Tag ทุกจุดรั่วที่พบ เพื่อใช้เป็น “รายการซ่อม”ต้องมีทีมที่เข้าใจวิธีการใช้ Detector และความถี่เสียง แนะนำอบรมเบื้องต้น 1 วันถ้าจะเชื่อมกับ Dashboard / IoT ควรเลือกอุปกรณ์ที่รองรับ LoRa / MQTT เพื่อสะดวกในการส่งข้อมูล9.4.7 แนวโน้มในอนาคต ระบบ Leak Detection จะพัฒนาไปสู่การตรวจจับอัตโนมัติด้วย AI Sensor + Heatmap ที่เรียนรู้ว่าบริเวณใดมีความเสี่ยงสูง และแสดงผลแบบ 3D บนแผนที่โรงงาน พร้อมแจ้งเตือนผ่าน Mobile App และ Email9.4.8 แบบฟอร์ม ประเมินความพร้อมก่อนลงทุนระบบ Leak Detectionชื่อโครงการ / พื้นที่ใช้งาน _______________________________ระบบลมอัดที่เกี่ยวข้อง _______________________________วันที่ประเมิน _____ / _____ / 20___ผู้ประเมิน _______________________________1. ตรวจสอบความจำเป็นและปัญหาในระบบรายการ สถานะ หมายเหตุโรงงานมีการใช้ลมอัดอย่างต่อเนื่อง ☐ ใช่ ☐ บางช่วง ☐ น้อยมาก ใช้งาน ______ ชั่วโมง/วันเคยพบแรงดันตกหรือโหลดลมสูงผิดปกติ ☐ ใช่ ☐ ไม่แน่ใจ ตำแหน่ง _____เคยพบจุดรั่วซ้ำ ๆ ที่จุดเดิม ☐ บ่อย ☐ บางครั้ง ☐ ไม่เคย ___________ไม่มีแผนตรวจสอบรอยรั่วแบบเป็นระบบ ☐ จริง ☐ มีบ้าง ☐ มีระบบชัดเจน วิธีเดิม _______ต้องการลดค่าไฟของระบบลมอัด ☐ เป้าหมายชัดเจน ☐ เป็นแนวทาง ☐ ยังไม่แน่ใจ____________

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 87Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. วิเคราะห์ความสูญเสียจากลมรั่ว (โดยประมาณ)รายการ ค่าที่คาดการณ์ หมายเหตุจำนวนคอมเพรสเซอร์ในระบบ ______ เครื่อง รวมทั้ง Fixed และ VSDปริมาณลมอัดเฉลี่ย (CFM หรือ m³/min)______ใช้งานต่อวันแรงดันลมปกติในระบบ ______ bar ความดันใช้งานทั่วไปประมาณการ % การรั่วจากระบบ ☐ <10% ☐ 10–20% ☐ >20% หากไม่เคยตรวจ ให้เลือก “>20%”ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยของระบบลมอัด ______ บาท/เดือน จากบิลหรือ EMSค่าเสียโอกาสจากลมรั่ว (คำนวณโดยประมาณ) ______ บาท/ปี อิงจากขนาดรูรั่วที่พบบ่อย3. ความพร้อมด้านอุปกรณ์ / บุคลากร / การจัดการรายการ สถานะ หมายเหตุมีบุคลากรสามารถใช้เครื่องตรวจจับรั่วแบบ Ultrasonic ได้ ☐ มี ☐ ต้องอบรมเพิ่ม จำนวนคน ______มีแผนผังระบบท่อลม (P&ID / Layout) ล่าสุด ☐ มี ☐ ไม่มี ใช้กำหนดจุดตรวจมีระบบการติด Tag / รายงานจุดรั่ว ☐ มีระบบ ☐ ต้องเริ่มจัดทำ แบบฟอร์มตรวจ ☐ มี ☐ ไม่มีเคยดำเนินการตรวจรั่วแบบจริงจัง (Survey) ☐ เคย ☐ ไม่เคย ปีล่าสุด ______มีแผนจะบูรณาการกับระบบ Smart Factory / BMS / EMS ☐ มีแผนแล้ว ☐ ยังไม่กำหนด เชื่อมต่อผ่าน IoT ได้หรือไม่4. ประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์รายการ ค่าโดยประมาณงบลงทุนอุปกรณ์ตรวจจับรั่ว ______ บาทค่าแรง/เวลาในการตรวจระบบทั้งโรงงาน ______ บาท/รอบความถี่การตรวจที่วางแผน ☐ รายไตรมาส ☐ รายครึ่งปี ☐ รายปีค่าประหยัดที่คาดว่าจะได้รับ (ต่อปี) ______ บาทระยะเวลาคืนทุน (Payback Period) ______ ปี หาก < 1 ปี ถือว่า “คุ้มค่ามาก” ในระบบลมอัด

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 88Energy Conservation Technology Co.,ltd.o สรุปผลการประเมิน• ความเหมาะสมของโครงการ☐ คุ้มค่าและควรดำเนินการทันที☐ ควรเริ่มจากการสำรวจรอบแรกก่อนลงทุนจริง☐ รอความพร้อมด้านบุคลากร / แผนผัง / งบประมาณ☐ ยังไม่เหมาะสมในขณะนี้o ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ประเมิน ___________________________หัวหน้าฝ่ายอนุมัติ___________________________วันที่______ / ______ / 20___9.4.9 แบบฟอร์มตรวจสอบรอยรั่ว + รหัส Tag จุดรั่วชื่อโครงการ / พื้นที่ตรวจสอบ ___________________________วันที่ตรวจ ______ / ______ / 20___ผู้ตรวจสอบ ___________________________เครื่องมือที่ใช้☐ Ultrasonic Detector ☐ อื่น ๆ _______________1. รายละเอียดจุดรั่ว (Leak Point Record)ลำดับ รหัสจุดรั่ว (Leak Tag)ตำแหน่ง (Location)ประเภทอุปกรณ์ / ท่อขนาดรั่วโดยประมาณระดับความรุนแรงสถานะการซ่อม หมายเหตุ1 L-01-001บรรจุขวด Line Aท่อลม ½” / ข้อต่อเกลียว☐ <1 mm ☐ 1–3 mm ☐ >3 mm☐ ต่ำ ☐ กลาง ☐ สูง☐ ยังไม่ซ่อม ☐ ซ่อมแล้ว___________2 L-01-002 ห้อง CIPวาล์วลม / Quick Coupling☐ <1 mm ☐ 1–3 mm ☐ >3 mm☐ ต่ำ☐ กลาง ☐ สูง☐ ยังไม่ซ่อม☐ ซ่อมแล้ว___________3 ... ... ... ... ... ... ...

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 89Energy Conservation Technology Co.,ltd.คำอธิบาย• รหัสจุดรั่ว (Leak Tag) เช่น L-01-001 = L = Leak, 01 = โซน, 001 = ลำดับ• ระดับความรุนแรง ประเมินจากเสียง / ปริมาณลมรั่ว / อัตราสูญเสีย• ขนาดรั่ว ประมาณด้วยสายตา หรือเทียบเสียงจากเครื่องo สรุปผลการตรวจสอบ• จำนวนจุดรั่วทั้งหมด ______ จุด• จุดที่ควรดำเนินการซ่อมเร่งด่วน (ระดับสูง) ______ จุด• ค่าความสูญเสียโดยประมาณ ______ ลิตร/นาที หรือ ______ บาท/เดือน• จุดที่ซ่อมแล้ว ณ วันที่ตรวจ ______ จุด9.4.10 รายละเอียดวิธีการตรวจจับรั่วที่ใช้บ่อย1. Ultrasonic Leak Detector1.1 นิยาม Ultrasonic Leak Detector คือเครื่องมือที่ใช้ตรวจจับคลื่นเสียงความถี่สูง (Ultrasound 20–100 kHz) ซึ่งเกิดจาก แรงอัดอากาศที่รั่วออกจากระบบลม ผ่านรูเล็ก ๆ หรือรอยรั่วที่หูมนุษย์ไม่ได้ยิน แต่เครื่องจะสามารถ “จับเสียง” ได้อย่างแม่นยำ เครื่องนี้สามารถหาจุดรั่วได้โดยไม่ต้องหยุดเครื่องจักรหรือสายการผลิต1.2 หลักการทำงาน• เมื่ออากาศแรงดันสูงรั่วออกจากท่อ จะเกิดคลื่นเสียง Ultrasound• ตัวตรวจจับ (Sensor) จะรับคลื่นเสียงและส่งสัญญาณไปยังเครื่องวัด• ผู้ใช้งานจะได้ยินเสียง \"ฮี้ส\" ที่ขยายให้ได้ยินผ่านหูฟัง• หน้าจอจะแสดง ระดับความแรงของเสียง (dB) → ช่วยแยกเสียงรั่วจากเสียงเครื่องจักรอื่น1.3 จุดเด่นของ Ultrasonic Leak Detectorข้อดี รายละเอียดตรวจจับแม่นยำแม้เสียงรบกวนมาก ใช้งานในห้องผลิตที่มีเสียงเครื่องจักรได้ดีไม่ต้องหยุดสายการผลิต ตรวจได้ระหว่างเครื่องทำงานชี้ตำแหน่งจุดรั่วได้ชัดเจน ด้วยหัววัดแบบ Focus หรือ Long-rangeใช้ประเมินขนาดรอยรั่ว (เบื้องต้น) จากระดับ dB ที่วัดได้เครื่องบางรุ่นสามารถบันทึกภาพ + เสียงไว้ทำรายงาน เหมาะสำหรับงาน Audit หรือ ISO 50001

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 90Energy Conservation Technology Co.,ltd.1.4 การประยุกต์ใช้งานในโรงงานอาหารจุดที่ใช้ตรวจบ่อย ตัวอย่างอุปกรณ์ท่อลม PE/PU/อลูมิเนียม ขนาดเล็ก บริเวณใต้เครื่อง/เหนือหัวสายพานQuick coupling / วาล์วลม จุดต่อสายลมกับเครื่องจักรบรรจุข้อต่อท่อแบบเกลียว / หน้าแปลน จุดเสี่ยงรั่วสูงจากแรงสั่นตัวกรองลม (Filter) / Air Dryer ตรวจซีล ฝาปิด และอุปกรณ์ประกอบฝาครอบสาย Pneumatic บนเครื่องตรวจช่วงทำงานจริงได้โดยไม่เปิดฝา1.5 การอ่านค่าเสียง (โดยประมาณ)ค่าที่วัดได้ (dB) ขนาดรั่วโดยประมาณ แนวทางการซ่อม< 20 dB จุดรั่วขนาดเล็ก วางแผนซ่อมในรอบถัดไป20–40 dB รั่วปานกลาง ซ่อมภายใน 1–2 สัปดาห์> 40 dB รั่วขนาดใหญ่หรืออันตราย ซ่อมทันที / แจ้งทีมงาน ระดับเสียงอาจแตกต่างตามระยะห่าง/มุมตรวจจับ1.6 การใช้งาน (ขั้นตอนทั่วไป)1. เปิดเครื่องและเลือกหัววัด (Probe) ที่เหมาะกับจุดตรวจ2. ปรับ Sensitivity และ Filter (ตัดเสียงรบกวนต่ำกว่า 20 kHz)3. เดินตรวจจุดเสี่ยง เริ่มจากวาล์ว/ข้อต่อ → ท่อหลัก → ปลายทาง4. ฟังเสียงผ่านหูฟัง / ดูระดับเสียงจากหน้าจอ5. ทำเครื่องหมายหรือ Tag จุดรั่ว พร้อมบันทึกตำแหน่ง6. ถ่ายภาพ / เก็บ Log (ถ้ารุ่นเครื่องรองรับ)1.7 ข้อควรระวัง• หลีกเลี่ยงตรวจในจุดที่มีพัดลมหรืออากาศพุ่งตรง เพราะทำให้เกิดเสียงปลอม• ควรตรวจระยะห่าง 30–100 ซม. และปรับมุมตรวจเพื่อแม่นยำ• เครื่องบางรุ่นควรสอบเทียบ (Calibration) ทุกปี1.8 แนวโน้มเทคโนโลยี Ultrasonic Detector รุ่นใหม่มีระบบ AI วิเคราะห์เสียง พร้อมสร้าง Heatmap จุดรั่วบนแผนที่โรงงาน ส่งข้อมูลขึ้น Cloud / SCADA และแจ้งเตือนผ่าน Email / Line / App แบบ Real-Time

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 91Energy Conservation Technology Co.,ltd.2. Mobile App + Sensor IoT2.1 นิยาม ระบบ Mobile App + Sensor IoT คือโซลูชันตรวจจับรอยรั่วของลมอัดแบบ อัตโนมัติโดยใช้อุปกรณ์เซนเซอร์เชิงพลังงานต่ำ (Low-power Ultrasonic หรือ Pressure Sensor) เชื่อมต่อผ่าน IoT Gateway ส่งข้อมูลขึ้น Cloud และแสดงผลบน Mobile Dashboard หรือ Web App ผู้ใช้งานสามารถรู้ได้ทันทีว่า รั่วเมื่อไร ที่จุดไหน และมากแค่ไหน โดยไม่ต้องเดินตรวจด้วยตนเอง2.2 ส่วนประกอบของระบบอุปกรณ์ หน้าที่Ultrasonic Sensor (ติดตั้งถาวร) ตรวจจับเสียงรั่วลมความถี่สูง (20–40 kHz)Pressure Drop Sensor (เลือกเสริม) วัดความดันตกเฉียบพลัน → บ่งบอกความผิดปกติIoT Gateway / LoRa / Wi-Fi รับข้อมูลจาก Sensor แล้วส่งขึ้น CloudMobile App / Web Dashboard แสดงค่าการรั่ว + ส่งแจ้งเตือนทันทีQR Code / Tag จุดติดตั้ง ใช้ระบุจุดรั่ว ตรวจสอบประวัติย้อนหลัง2.3 จุดเด่นของระบบ IoT Leak Detectionข้อดี รายละเอียดตรวจจับรั่วได้แบบ Real-Time ลดเวลาการรั่วทันที ไม่ต้องรอรอบตรวจแจ้งเตือนทันทีผ่าน Mobile / Line / Email ระบุโซน เวลาที่พบ ความรุนแรงวิเคราะห์แนวโน้มการรั่วในแต่ละโซน ช่วยวางแผน PM และงบประมาณล่วงหน้าแสดงผลแบบ Heatmap / Trend Chart เข้าใจง่าย เหมาะกับการรายงานผู้บริหารลดภาระเดินตรวจ / เก็บข้อมูล Manual ประหยัดแรงงานซ่อมบำรุงมากขึ้น 30–50%2.4 ตัวอย่างข้อมูลที่แสดงใน Dashboardหัวข้อ ตัวอย่างข้อมูลตำแหน่งจุดรั่ว โซน A – Valve 3, จุด L-02-015เวลาที่เริ่มมีการรั่ว 10 เม.ย. 2025 เวลา 0342 น.ความแรงเสียง (dB) / ความถี่ 42.5 dB @ 32 kHzประมาณการอัตราการรั่ว ~220 ลิตร/นาทีประวัติการรั่วย้อนหลัง ย้อนหลังได้ 3–12 เดือน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 92Energy Conservation Technology Co.,ltd.2.5 ตัวอย่างการประยุกต์ในโรงงานอาหารโรงงาน การใช้งานจริงโรงงานน้ำผลไม้ ติดเซนเซอร์ถาวรบนสายลมใต้อุปกรณ์บรรจุโรงงานนม เชื่อมต่อกับ BMS แจ้งเตือนเสียงรั่วที่ Dryerโรงงานอาหารแปรรูป ส่งสัญญาณไปยังศูนย์ควบคุมกลางแบบ Realtimeโรงงานแช่แข็ง เชื่อมกับ SCADA และ Mobile App ฝ่ายซ่อมบำรุง2.6 ค่าใช้จ่ายโดยประมาณรายการ ราคาประมาณเซนเซอร์ Ultrasonic พร้อม LoRa (1 จุด) 5,000–12,000 บาทGateway (1 ชุด/โรงงาน) 15,000–30,000 บาทค่าติดตั้ง + ตั้งค่า Cloud / App 10,000–50,000 บาท (ตามขนาดโรงงาน)ค่าบริการรายปี (หากใช้ระบบเช่า Cloud) ~5,000–15,000 บาท/ปี2.7 เหมาะสำหรับใคร?• โรงงานที่มีจุดใช้ลมจำนวนมากและไม่สามารถตรวจรั่วแบบ Manual ได้บ่อย• ต้องการระบบ Smart Maintenance / รองรับ ISO 50001 / ESG / BOI• มีSCADA / EMS / BMS ที่สามารถเชื่อมต่อ API2.8 ข้อควรพิจารณาก่อนติดตั้งรายการ คำแนะนำความครอบคลุมของสัญญาณ (Wi-Fi / LoRa) แนะนำใช้ LoRa ในโรงงานขนาดใหญ่หรือมีผนังเหล็กพลังงานของเซนเซอร์ ใช้แบตเตอรี่ (เปลี่ยนทุก 6–12 เดือน) หรือต่อไฟถาวรต้องมีคนดูแล Dashboard และแจ้งทีมซ่อมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ข้อมูลนำไปใช้งานจริงควรจัดทำ รหัสจุดรั่ว + ผังติดตั้ง Sensor เพื่อให้บำรุงรักษาง่ายภายหลัง2.9 แนวโน้มในอนาคต ระบบ IoT Leak Detection จะรวมกับ AI Maintenance ที่สามารถเรียนรู้พฤติกรรมรั่วซ้ำ / คาดการณ์จุดเสี่ยงและรวมกับ ระบบสั่งซ่อมอัตโนมัติ (CMMS) ได้ภายในคลิกเดียวจากมือถือ

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 93Energy Conservation Technology Co.,ltd.3. วิธีฟังเสียง / ฉีดน้ำสบู่3.1 นิยาม การฟังเสียง / ฉีดน้ำสบู่ เป็นวิธีการตรวจหารอยรั่วของลมอัดโดยใช้ประสาทสัมผัสของมนุษย์หรือเครื่องมือง่าย ๆ เช่นขวดน้ำสบู่ผสมน้ำเปล่า เพื่อสังเกตเสียงลมหรือฟองสบู่ที่เกิดจากการรั่วของลมตามข้อต่อ ท่อ สายลม และวาล์ว เหมาะสำหรับจุดที่เข้าถึงง่าย และใช้ตรวจเชิงเบื้องต้นก่อนการลงทุนระบบตรวจจับอัตโนมัติวิธีที่ 1 การฟังเสียงรั่วขั้นตอน รายละเอียด1️.เดินตรวจตามแนวท่อ/สายลม/อุปกรณ์ลม ฟังเสียง \"ฮี้ส\" เบา ๆ2️.หยุดเดิน หายใจเบา และเงี่ยหูฟังใกล้จุดสงสัย โดยเฉพาะช่วงเงียบ (หลังเลิกกะ หยุดเครื่อง)3️.ใช้ท่อสายยางเล็ก (ยาว ~30 ซม.) ช่วยขยายเสียง จ่อตรงจุดรั่ว เสียงจะชัดขึ้นมากข้อดี ไม่ต้องใช้อุปกรณ์ใด ๆ ตรวจได้ทันทีข้อจำกัด ไม่เหมาะกับพื้นที่เสียงดังมาก หรือจุดที่อยู่สูง/แคบวิธีที่ 2 การฉีดน้ำสบู่ขั้นตอน รายละเอียด1️.เตรียมขวดสเปรย์น้ำสบู่ (น้ำ + น้ำยาล้างจาน ~5%) ห้ามใช้สารกัดกร่อน2️.ฉีดพ่นบริเวณข้อต่อ เกลียว วาล์ว ท่อ PE/PU เน้นจุดที่มีแรงสั่นหรือสึกหรอบ่อย3️.หากมีรอยรั่ว → ฟองสบู่จะพองตัว หรือแตกต่อเนื่อง พิจารณาความรุนแรงตามขนาดฟองจุดที่เหมาะสม โซนเครื่องจักร ข้อต่อ วาล์ว บริเวณเกลียวข้อควรระวัง ไม่ควรใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้า / หัววาล์วที่ซีลไม่กันน้ำ3.2 เปรียบเทียบข้อดี-ข้อจำกัดของวิธีพื้นฐานหัวข้อ ฟังเสียง ฉีดน้ำสบู่ความแม่นยำ ปานกลาง (ต้องอาศัยประสบการณ์) ดี (เห็นฟองชัดเจน)ความสะดวก สูงมาก (ไม่ต้องใช้อุปกรณ์) ปานกลาง (ต้องฉีดเป็นจุด ๆ)ค่าใช้จ่าย 0 บาท ต่ำมาก (ไม่เกิน 50 บาท)ข้อจำกัด ใช้ไม่ได้ในพื้นที่เสียงดัง ใช้ไม่ได้ในอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือพื้นที่แคบความเหมาะสม งานเช็คเร็ว ๆ ตรวจหน้างาน งานตรวจซ้ำจุดเดิม ก่อนส่งมอบงาน

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 94Energy Conservation Technology Co.,ltd.3.3 เหมาะกับใคร?• โรงงานที่ยังไม่พร้อมลงทุนใน Ultrasonic / IoT• ต้องการตรวจเฉพาะจุดอย่างรวดเร็ว• ใช้ตรวจสอบซ้ำหลังซ่อม เพื่อยืนยันการแก้ไขรอยรั่ว• เหมาะใช้ร่วมกับ การเดินตรวจประจำวัน (Routine Walk)3.4 อุปกรณ์ที่ควรมีติดโรงงานรายการ วัตถุประสงค์ขวดสเปรย์น้ำสบู่ ใช้งานตรวจจุดรั่วทั่วไปสายยาง / ท่อ PVC เล็ก ช่วยฟังเสียงในพื้นที่แคบผ้าแห้ง เช็ดคราบน้ำสบู่หลังตรวจแบบฟอร์มตรวจรอยรั่ว + Tag รหัสจุด เก็บเป็น Log การตรวจซ่อม3.5 ตัวอย่างจุดที่ควรตรวจ• ข้อต่อสายลมหลังเครื่องบรรจุ• เกลียวท่อ PE, PU, PP ขนาดเล็ก• ตัวกรองลม (Filter) และวาล์วควบคุม• Quick Coupler / ฝาครอบวาล์ว / พื้นใต้เครื่อง3.6 ตารางเปรียบเทียบวิธีการตรวจหารอยรั่วระบบลมอัดหัวข้อเปรียบเทียบ ฟังเสียง / น้ำสบู่ Ultrasonic DetectorMobile App + IoT SensorNo Load Testหลักการทำงานใช้ประสาทสัมผัสคน / ฉีดน้ำสบู่หาฟองตรวจจับเสียงคลื่นความถี่สูง (20–40 kHz)เซนเซอร์อัลตร้าโซนิค + IoT แจ้งเตือนผ่าน Cloudสังเกตพฤติกรรมคอมเพรสเซอร์ในช่วงไม่มีโหลดความแม่นยำ ค่าใช้จ่ายเบื้องต้นต่ำมาก (แทบไม่เสียค่าใช้จ่าย)ปานกลาง (20,000–60,000 บาท/เครื่อง)สูง (50,000–200,000 บาท/ระบบ)ต่ำ (ใช้คนและเวลาเท่านั้น)สามารถใช้ในช่วงผลิตได้หรือไม่ได้ (แต่เสียงรบกวนเยอะจะลำบาก) ได้ดีในทุกสภาพแวดล้อม ใช้งานต่อเนื่องได้ 24/7ใช้เฉพาะช่วงไม่มีโหลด(กลางคืน/วันหยุด)

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 95Energy Conservation Technology Co.,ltd.หัวข้อเปรียบเทียบ ฟังเสียง / น้ำสบู่ Ultrasonic DetectorMobile App + IoT SensorNo Load Testต้องใช้ผู้ชำนาญเฉพาะทางหรือไม่ไม่จำเป็น ควรมีการอบรมเบื้องต้น ต้องมีทีมดูแล Dashboard / แจ้งเตือนไม่จำเป็น (แค่บันทึกเวลา)ตรวจจุดรั่วได้ชัดเจนหรือไม่ แต่ต้องเข้าถึงจุด ชัดเจนมาก แสดงจุดรั่วบนแผนผัง รู้เฉพาะว่ามีรั่ว แต่ไม่รู้จุดสามารถประเมินปริมาณรั่วได้หรือไม่เบื้องต้น (ดูขนาดฟอง/เสียง)ได้แม่นยำพอสมควร (dB → CFM)สูง (ระบบคำนวณอัตโนมัติ)พอประมาณ (CFM รวมทั้งระบบ)เหมาะกับโรงงานประเภทไหนขนาดเล็ก–กลางงบจำกัดทุกขนาด (โดยเฉพาะงานซ่อมบำรุง)โรงงานขนาดใหญ่ Smart Factoryทุกขนาด (ใช้ประเมินระบบรวม)ข้อจำกัดหลัก ไม่เหมาะในจุดเสียงดัง/เข้าถึงยากต้องลงทุนเครื่องและฝึกใช้ราคาสูง ต้องมีโครงสร้างพื้นฐาน IoTใช้ได้เฉพาะช่วงไม่มีการผลิตระดับความสะดวกและเร็ว 3.7 ข้อเสนอแนะการเลือกใช้งาน• ใช้ฟังเสียง + น้ำสบู่→ เหมาะกับการ “ตรวจจุดเดียวหลังซ่อม” หรือการเช็กเฉพาะหน้า• ใช้ Ultrasonic Detector → เหมาะกับทีมบำรุงที่มีรอบการตรวจเชิงรุก (Quarterly Leak Audit)• ใช้ IoT Sensor → สำหรับโรงงานที่ต้องการระบบ Smart Maintenance หรือมีระบบ BMS• ใช้ No Load Test → สำหรับวัดผลรวมเชิงระบบ วางแผนประจำเดือน หรือเปรียบเทียบผลหลังซ่อม9.5 Dryer / Filter ประสิทธิภาพสูง9.5.1 นิยาม Dryer / Filter ประสิทธิภาพสูง คืออุปกรณ์จัดการคุณภาพลมอัด โดยทำหน้าที่ ลดความชื้น ฝุ่น และน้ำมัน ออกจากลมอัด ก่อนนำไปใช้ในเครื่องจักรหรือกระบวนการผลิตที่ต้องการความสะอาดสูง โดยอุปกรณ์รุ่นใหม่จะมีเทคโนโลยีที่ช่วย ลดการใช้พลังงาน (Energy Saving) และมีค่าความดันตกต่ำ (Low Pressure Drop)

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 96Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.5.2 ประเภทของ Dryer ที่นิยมใช้ประเภท หลักการทำงาน จุดเด่นRefrigerated Dryer ลดอุณหภูมิลมให้ควบแน่นน้ำออก ใช้พลังงานต่ำ เหมาะกับงานทั่วไปDesiccant Dryer (Heatless / Heated)ดูดความชื้นด้วยสารดูดซับ (เช่น Activated Alumina)ให้ลมแห้งมาก -40 ถึง -70°C Dew PointHeated Blower Dryer ใช้พัดลมเป่าร้อนฟื้นฟูสารดูดซับ เหมาะกับโหลดลมขนาดใหญ่ ประหยัดพลังงานกว่าแบบ Heatless9.5.3 ประเภทของ Filter ที่ควรติดตั้งร่วมชนิด กรองอะไร ตำแหน่งที่แนะนำOil Removal Filter (Coalescing) กรองละอองน้ำมัน (0.01 µm) หลังคอมเพรสเซอร์ ก่อน DryerParticulate Filter ฝุ่นผง ขี้ตะกอน (1–5 µm) หลัง Dryer ก่อนใช้งานActivated Carbon Filter กลิ่น ก๊าซระเหย VOC ก่อนกระบวนการผลิตอาหาร/ยาSterile / Bacteria Filterจุลชีพ / ใช้กับลมที่สัมผัสผลิตภัณฑ์เฉพาะงาน Cleanroom / Filling9.5.4 จุดเด่นของ Dryer / Filter ประสิทธิภาพสูงด้าน รายละเอียดลดความดันตก (Pressure Drop < 0.2 bar) ช่วยให้คอมเพรสเซอร์ไม่ทำงานหนักเกินประหยัดไฟฟ้า (Energy Saving Control) โดยเฉพาะ Dryer ที่มีระบบ Load Controlลดความเสียหายของอุปกรณ์ปลายทาง เช่น ซีล วาล์ว โซลินอยด์ป้องกันการปนเปื้อนในผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะอาหารและยาลดภาระงานซ่อมบำรุง อายุไส้กรองนานขึ้น / เปลี่ยนง่าย9.5.5 ตัวอย่างการใช้งานในโรงงานอาหารประเภทโรงงาน การใช้งานน้ำผลไม้ / เครื่องดื่ม ใช้ Dryer แบบ Refrigerated + Filter 2 ชั้นโรงงานนม ใช้ Desiccant Dryer เพื่อความแห้งสูงในระบบ Fillingอาหารสำเร็จรูป กรองลมที่ใช้กับระบบบรรจุ + หุ่นยนต์โรงงานแช่แข็ง เน้น Dryer ที่ไม่ควบแน่นในสภาพเย็นจัดขนมอบเบเกอรี่ ใช้ Activated Carbon Filter สำหรับลมที่สัมผัสโดยตรง

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 97Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.5.6 ข้อควรพิจารณาในการเลือก Dryer / Filterหัวข้อ คำแนะนำขนาดโหลดลม (CFM หรือ m³/min)ต้องเลือกให้สอดคล้องกับโหลดจริง + เผื่อ 20–30%ค่า Dew Point ที่ต้องการ ปกติ -20°C เพียงพอ หากต้องปลอดจุลชีพ → -40°C ขึ้นไปมีระบบแจ้งเตือนการเปลี่ยนไส้กรอง ช่วยให้ไม่ลืมเปลี่ยนจนลมคุณภาพตกตำแหน่งการติดตั้ง ต้องไม่โดนแสงแดด/น้ำขัง และตรวจสอบได้ง่ายงบประมาณและค่าดูแลหลังการขาย ควรพิจารณาค่าไส้กรองและการบริการหลังการขายร่วมด้วย9.5.7 แนวโน้มในอนาคต Dryer/Filter รุ่นใหม่จะมีระบบ Auto Load Control + Energy Monitoring แสดงกราฟโหลดลม อุณหภูมิDew Point ผ่าน Mobile App พร้อมแจ้งเตือนเมื่อถึงรอบเปลี่ยนไส้กรอง หรือมีความชื้นเกินมาตรฐาน9.5.8 ตารางเปรียบเทียบประเภทของ Dryerประเภท Dryer Dew Point ที่ได้ ความเหมาะสมในการใช้งาน ข้อดี ข้อจำกัด ต้นทุน (โดยประมาณ)Refrigerated Dryer~+3°C ถึง +10°Cโรงงานทั่วไปบรรจุภัณฑ์ลมไม่สัมผัสผลิตภัณฑ์โดยตรงราคาถูก ใช้งานง่าย ดูแลน้อยไม่เหมาะกับงานที่ต้องการลมแห้งมากต่ำDesiccant Dryer (Heatless)-20°C ถึง -40°Cโรงงานอาหาร, Filling, กระบวนการที่ลมสัมผัสผลิตภัณฑ์ลมแห้งมากเหมาะกับ Clean Processใช้ลมรีเจน (~15–20%) สูญเสียลมบ้างปานกลางDesiccant Dryer (Heated / Blower)-40°C ถึง -70°Cโรงงานยา ห้องปลอดเชื้อ, CIP, คลีนรูมลมแห้งที่สุดประหยัดลมรีเจนระบบซับซ้อน ต้องใช้ไฟเพิ่มสูง

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 98Energy Conservation Technology Co.,ltd.9.5.9 ตารางเปรียบเทียบประเภทของ Filterประเภท Filter สิ่งที่กรองได้ ขนาดอนุภาคเหมาะสำหรับ จุดติดตั้ง อายุการใช้งานต้นทุนCoalescing Filterน้ำมันในรูปละออง (Oil Mist)≤ 0.01 µmหลังคอมเพรสเซอร์ใช้กับลมทั่วไปก่อน Dryer~6–12 เดือน กลางParticulate Filterฝุ่น ขี้ตะกอน สนิม 1–5 µmป้องกันวาล์ว โซลินอยด์หุ่นยนต์ หลัง Dryer ~6–12 เดือน ต่ำActivated Carbon Filterกลิ่น VOCs ไอน้ำมันระเหย ~0.003 µmลมที่สัมผัสผลิตภัณฑ์อาหาร/ยาปลายสายใช้งาน ~3–6 เดือน ค่อนข้างสูงSterile / Bacteria Filterแบคทีเรีย ไวรัสจุลชีพ ≤ 0.01 µmห้อง Cleanroom Filling Sterileปลายทางหรือจุดสัมผัสอาหาร~3–6 เดือน สูง9.5.10 ตัวอย่างการเลือกใช้งาน (กรณีโรงงานอาหาร)จุดใช้งาน Dryer ที่แนะนำ Filter ที่แนะนำควบคุมลมหุ่นยนต์แพ็คสินค้า Refrigerated Dryer Coalescing + Particulateระบบ CIP / ลมล้างท่อ Desiccant Dryer Carbon Filterระบบ Filling แบบปลอดเชื้อ Desiccant Heated Sterile Filterระบบทั่วไปที่ลมไม่สัมผัสอาหาร Refrigerated Dryer Particulate Filter9.5.11 Checklist การเลือกใช้งาน + ตรวจสอบคุณภาพลมอัดพื้นที่ตรวจสอบ / โซน _________________________ผู้ตรวจสอบ _________________________วันที่ตรวจ ______ / ______ / 20___

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 99Energy Conservation Technology Co.,ltd.1. Checklist เลือกประเภท Dryer / Filter ที่เหมาะสมรายการประเมิน สถานะ หมายเหตุจุดใช้งานลมอัด สัมผัสโดยตรงกับผลิตภัณฑ์ / บรรจุภัณฑ์ ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ → ต้องการลมสะอาดระดับสูงต้องการลมแห้งพิเศษ (Dew Point ≤ -40°C) ☐ ใช่ ☐ ไม่จำเป็น → ใช้ Desiccant Dryerพื้นที่ผลิตทั่วไป ไม่สัมผัสอาหารโดยตรง ☐ ใช่ → ใช้ Refrigerated Dryer ก็เพียงพอมีข้อจำกัดด้านพื้นที่ติดตั้ง ☐ ใช่ ☐ ไม่ → พิจารณา Dryer แบบ Compactต้องการกรองกลิ่น / VOC / น้ำมันระเหย ☐ ใช่ → ใช้ Activated Carbon Filterต้องการป้องกันจุลชีพ / Sterile Air ☐ ใช่ → ใช้ Sterile Filter ที่ปลายสายความดันตกในระบบ (Pressure Drop) < 0.2 bar ☐ ใช่ ☐ สูงเกิน → ต้องเลือก Filter เกรด Low ΔP2. Checklist ตรวจสอบคุณภาพลม (รายเดือน / รายไตรมาส)รายการตรวจสอบ ค่ามาตรฐาน/เป้าหมาย สถานะ หมายเหตุค่า Dew Point หลัง Dryer≤ +3°C (ทั่วไป) ≤ -40°C (Desiccant) ☐ ผ่าน ☐ ไม่ผ่าน วัดจากอุปกรณ์หรือ Data Loggerความดันตกข้าม Filter (ΔP) ≤ 0.1–0.2 bar ☐ ปกติ ☐ สูงควรเปลี่ยนไส้กรองเมื่อ> 0.3 barสภาพไส้กรอง (ภายนอก/ตลับ) สะอาด / ไม่มีสนิม / ไม่บวม ☐ ปกติ ☐ ควรเปลี่ยน ตรวจด้วยสายตาเวลาใช้งานไส้กรองเกินกำหนด ≤ 6–12 เดือน ☐ ไม่เกิน ☐ เกิน ระบุวันเปลี่ยนล่าสุดพบความชื้น/ละอองน้ำที่ปลายสายลม ☐ ไม่พบ ☐ พบตรวจด้วยผ้าเช็ด / Sensorกลิ่นหรือคราบน้ำมันที่ปลายสายลม ☐ ไม่มี ☐ พบเจือจาง ☐ พบชัดใช้ Carbon Filter หรือเปลี่ยนไส้กรองเคยมีปัญหาเครื่องจักรเสียจากลม (วาล์ว/โซลินอยด์) ☐ ไม่เคย ☐ เคยพิจารณาความสะอาดลมอัดเพิ่มเติมo สรุปผลการประเมิน• สถานะคุณภาพลม☐ ผ่านมาตรฐานทั้งหมด☐ มีบางรายการต้องเฝ้าระวัง☐ ต้องดำเนินการปรับปรุง/เปลี่ยนอุปกรณ์

เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพในอุตสาหกรรมอาหารบริษัท เอ็นเนอร์ยี่ คอนเซอร์เวชั่น เทคโนโลยี่ จำกัด P a g e | 100Energy Conservation Technology Co.,ltd.o ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมผู้ตรวจสอบ _________________________หัวหน้างานอนุมัติ _________________________วันที่รายงาน ______ / ______ / 20___9.5.12 แบบฟอร์มตรวจสอบ/เปลี่ยนไส้กรองรายเดือนพื้นที่ตรวจสอบ __________________________ระบบลมอัดที่เกี่ยวข้อง __________________________เดือนที่ตรวจ __________________________ผู้ตรวจสอบ __________________________วันที่ตรวจ ______ / ______ / 20___1. ข้อมูลทั่วไปของไส้กรองรายการ รายละเอียดจำนวน Filter ทั้งหมดในระบบ ______ จุดประเภท Filter ที่ใช้ ☐ Coalescing ☐ Particulate ☐ Carbon ☐ Sterile ☐ อื่น ๆ ______ยี่ห้อ / รุ่น __________________________วันที่ติดตั้งล่าสุด ______ / ______ / 20___2. ตารางบันทึกผลการตรวจสอบลำดับ จุดติดตั้ง / ตำแหน่งประเภทไส้กรองΔP (bar)สภาพภายนอกอายุไส้กรอง (เดือน)สถานะ หมายเหตุ1หลัง Dryer Line ACoalescing 0.18☐ ปกติ ☐ สกปรก ☐ สนิม6☐ ใช้งานต่อ ☐ เปลี่ยนแล้ว __________2 Filling Room Sterile 0.12 ☐ ปกติ ☐ ซีลรั่ว 4☐ ใช้งานต่อ ☐ เปลี่ยนแล้ว __________3 ห้องบรรจุขวด Carbon 0.09 ☐ ปกติ ☐ กลิ่นแรง 7☐ ใช้งานต่อ ☐ เปลี่ยนแล้ว __________