g]kfn ;/sf/ lzIff dGqfno kf7\oj|md ljsf; s]Gb| eQmk'/af6 :jLs[t
;'gufef
g]kfnL Jofs/0f / /rgf
#
;Dkfbs ;/n l;4fGt
cfudgfTds ljlw
k|eftL ls/0f
afns]Gb|L l;sfO
cfsif{s lrq
n]vs
k|of{Kt pbfx/0f
gf/fo0f lg/f;L oy]i6 cEof;
bLks zdf{ l;h{gfTds n]vg
gfd : .................................................................
sIff : .......................... ;]S;g : ......................
ljBfno : ..........................................................
cleefjssf] kmf]g g+= : .........................................
;'gufef
g]kfnL Jofs/0f / /rgf
#
;Dkfbs M k|eftL ls/0f
[email protected]
n]vs M gf/fo0f lg/f;L
[email protected]
bLks zdf{
[email protected]
k|sfzs M lu|g a'S;
nlntk'/, g]kfn
;jf{lwsf/ M ;Dkfbs tyf n]vsx¿df
;+:s/0f M @)&$ klxnf]
@)&% bf];|f] -kl/dflh{t_
lrqfª\sg M jf;' lIflth
u|flkmS; M kmf]s; sDKo'6/,
cgfdgu/, sf7df8f}“
[email protected]
d'b|0f M g]kfndf
k"j{syg
efiff lzIf0fsf nflu kf7\ok':ts cfwf/ ;fdu|Lsf] ¿kdf /x]sf] x'G5 . kf7\ok':ts l;sfOsf] dfu{bz{s xf] .
o;n] kf7\oj|mdn] lgb]{zg u/]sf] p2]Zo k|flKtsf nflu ;fy{s e"ldsf v]N5 . efiff l;sfOsf] cfwf/ Jofs/0f xf] .
Jofs/0f l;sfOnfO{ k|efjsf/L agfpg] k':ts ;/n / k|efjsf/L x'g'k5{ . oxL dfGotfdf /x]/ tof/ kfl/Psf]
;'gufef g]kfnL Jofs/0f z[ª\vnf xfd|f] nfdf] ;dosf] lzIf0f cg'ejsf cfwf/df ljBfyL{sf] dgf]lj1fg /
?lrdf cfwfl/t /x]/ tof/ kfl/Psf] 5 . sIff sf]7fdf cWofkgsf j|mddf b]vfkg]{ ;d:ofx¿sf] klxrfg
u/L ltgsf] lg/fs/0fsf] pkfosf] ¿kdf of] k':ts tof/ kfl/Psf] 5 . l;sfO k|efjsf/L agfpg l;sf?sf]
?lr tyf dgf]lj1fgsf] lgs6 /x]/ lrq, sljtf tyf syf cflbsf dfWodaf6 ljleGg Jofs/0fsf cK7\of/f
lgodx¿nfO{ klg ;/n agfP/ k|:t't ul/Psf] 5 . k':ts pbfx/0f lzIf0fsf] cjwf/0ffdf /x]/ n]lvPsf]
5 . o;df eflifs l;sfOsf j|mddf b]vfkg]{ ljleGg ;d:ofx¿ klxrfg u/L To;sf] ;/n Joj:yfkgdf oxf“
ljz]if hf]8 lbOPsf] 5 . Jofs/0f l;sfOnfO{ /f]rs agfpg] s'/fdf xfdL a9L ;r]t ePsf 5f}F . k':tsnfO{
lzIfs / ljBfyL{ b'j}sf nflu pkof]uL agfpg w]/} k|of; u/]sf 5f}F . k':ts dfq ;a}yf]s xf]Og . sIffdf cg]s
k[i7e"ld / eflifs ;d'bfoaf6 cfPsf ljBfyL{x¿sf aLrdf lzIfssf] s]Gb|Lotf dxŒjk"0f{ x'G5 . o;sf nflu
k':tsnfO{ pkof]uL agfOPsf] 5 .
Jofs/0f z[ª\vnfsf] ¿kdf tof/ kfl/Psf] ;'gufef g]kfnL Jofs/0fdf ljleGg s'/fx¿df ljz]if hf]8
lbOPsf] 5 . of] k':ts kf7\oj|md ljsf; s]Gb|n] lgwf{/0f u/]sf] kf7\oj|mddf cfwfl/t eP/ n]lvPsf] 5 . o;df
lrq tyf pbfx/0fsf] dfWodaf6 l;4fGt l;sfOsf] k|rlnt j}1flgs dfWodnfO{ cFuflnPsf] 5 . af]l¹nf
l;4fGt tyf 3f]sGt] kf7sf] casf] l;sfOdf vf;} dxŒj 5}g . To;}n] l;4fGt 3f]sfpg]eGbf Jofjxfl/s
l;sfOdf hf]8 lbOPsf] 5 . 5l/tf] / k|fdfl0fs l;4fGt / Jofjxfl/s kf7 ;dfj]z u/L l;sfOsf] ?lr
cfslif{t ug]{ z}nL ckgfOPsf] 5 . Jofs/0fsf] cfwf/e"t dfGotfnfO{ cfTd;ft\ ub}{ ljBfyL{sf] eflifs
cleJolQm j[l4df hf]8 lbOPsf] 5 .
z[ª\vnfsf] ¿kdf tof/ kfl/Psf] k|:t't k':tsdf ;/naf6 hl6ntkm{sf] ofqf ul/Psf] 5 . ljBfyL{sf] pd]/,
jftfj/0f ljrf/ u/L tyf ljBfyL{ s]lGb|t n]vg c“uflnPsf] 5 . Jojl:yt / ;/n kf7 ljGof; ul/Psf] 5 .
lzIf0f l;sfOsf j|mddf ljBfyL{nfO{ JolQmut tyf ;fd"lxs lj|mofsnfk u/fO{ l;sfOsf] cfwf/e"t p2]]Zo
ug]{ u/L k':ts tof/ kfl/Psf] 5 .
k':ts tof/ kfbf{ ljleGg k':tsx¿nfO{ ;Gbe{ ;fdu|Lsf] ¿kdf lnOPsf] 5 . k':tsnfO{ cflwsfl/s tyf
q'l6/lxt agfpg ;Sbf] k|of; ul/Psf] 5 . n]vgsf j|mddf ;'¹fj lbg'x'g] ljleGg ljBfnosf ljifo lzIfsx¿,
cfsif{s lrq agfpg] snfsf/ k|sfz ;dL/ tyf ;'Gb/ k[i7 ;+of]hg ug]{ kmf]s; sDKo'6/sf /d]z dxh{g
ljz]if wGojfbsf kfq x'g'x'G5 . k':ts k9]/ /rgfTds ;'¹fj lbg'x'g k|of]ustf{x¿df cg'/f]w 5 .
;Dkfbs tyf n]vsx¿
ljifo ;"rL
Jofs/0f
kf7 ! – gfd 5
kf7 @ – ;j{gfd 15
kf7 # – ljz]if0f 22
kf7 $ – lj|mof 29
kf7 % – lnª\u 38
kf7 ^ – jrg 46
kf7 & – k'?if 54
kf7 * – gfdof]uL 60
kf7 ( – lj|mofljz]if0f 64
kf7 !) – ;+of]hs 70
kf7 !! – lj:doflbaf]ws 74
kf7 !@ – lgkft 78
kf7 !# – ljelQm 82
kf7 !$ – s/0f–cs/0f 87
kf7 !% – sfn 93
kf7 !^ – j0f{ljGof; 101
kf7 !& – zAbe08f/ 110
l;h{gfTds n]vg
kf7 !* – lr7L n]vg 123
kf7 !( – ;+jfb n]vg 126
kf7 @) – lgaGw n]vg 130
kf7 @! – syf n]vg 133
! gfd
lrq x]/ clg zAbx¿ Wofg lbP/ k9 M
/d]z ;'lgtf efO 5f]/L u'?cfdf
o;/L s'g} JolQmnfO{ a'¹fpg] zAb gfd xf] .
ljBfno c:ktfn ahf/ ;x/ ufpF
7fpFnfO{ a'¹fpg] zAb klg gfd xf] .
lstfa s';L{ ¹f]nf n'uf vfgf
s'g} j:t'nfO{ a'¹fpg] zAb klg gfd xf] .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 5
dfof k9fO l/; bof xfF;f]
gfdn] dgsf] efjnfO{ klg a'¹fpF5 .
gfd M s'g} JolQm, j:t', 7fp“, kbfy{ tyf dgsf] efj a'¹fpg cfpg] zAbnfO{ gfd
elgG5 . dflysf lrqx¿;Fu lbOPsf zAbx¿ gfd x'g\ .
gfdn] s]s]nfO{ a'emfp“5, tnsf] tflnsf x]/]/ a'em M
dflg;nfO{ a'¹fpg] zAb a'af, cfdf, bfO, efO, alxgL, sfsf, sfsL, s]6f]
7fp“nfO{ a'¹fpg] zAb kf]v/f, gu/sf]6, ;x/, ufpF, c:ktfn, :s'n
r/fnfO{ a'¹fpg] zAb eFu]/f, sfu, sf]OnL, 9's'/, 8fFkm], do"/, sflnh
lxdfnnfO{ a'¹fpg] zAb ;u/dfyf, s~rghª\3f, df5fk'R5«], ;}kfn, cGgk"0f{
gbLnfO{ a'¹fpg] zAb u08sL, sf];L, s0ff{nL, jfUdtL, lqz"nL, d:of{ª\bL
k"mnnfO{ a'¹fpg] zAb dvdnL, uf]bfj/L, ;okqL, nfn'kft], nfnLu'/fF;
hgfj/nfO{ a'¹fpg] zAb ufO{, afv|f, e]8f, af3, efn', lrt'jf, u}F8f, xfQL
j:t'nfO{ a'¹fpg] zAb lstfa, ¹f]nf, sfkL, snd, n'uf, vfgf, 6]a'n,P]gf
;d"xnfO{ a'¹fpg] zAb x'n, eL8, d'7f, /f;, kmf}h nx/, vft, y'k|f], h'n';
efjnfO{ a'¹fpg] zAb bof, dfof, l/;, 3[0ff, k9fO, xF;fO, xfF;f], Odfgbf/L
6 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
of] klg hflg/fv x} ∕
– gfd zAbn] Hofg ePsf ;hLj / Hofg gePsf lghL{j b'j} vfn] j:t'x¿nfO{
a'¹fpF5 .
dfG5], hgfj/, ¿v, r/f cflb Hofg ePsf / 9'ª\uf, df6f], kfgL, lstfa,
xfjf cflb Hofg gePsf j:t' x'g\ .
– gfd zAbn] uGg ;lsg] / uGg g;lsg] b'j} vfnsf gfdx¿nfO{ a'¹fpF5 .
lstfa, 6]a'n, ¿v, dfG5] uGg ;lsg] gfd x'g\ eg] bof, dfof, kfgL, rfdn,
df6f] uGg g;lsg] gfd x'g\ .
– gfd zAbn] dfG5] tyf dfG5]eGbf afx]ssf hLjhGt' tyf j:t'x¿nfO{ klg
a'¹fpF5 .
dfdf, dfOh", bfO, efph", sfsf, sfsL cflb dfG5]nfO{ a'¹fpg] gfd x'g\ eg]
3/, ¿v, af3, r/f, :ofn, kfgL cflb dfG5]eGbf afx]ssf j:t' a'¹fpg] gfd
x'g\ .
– gfd zAbn] b]Vg ;lsg] / g;lsg] b'j} vfnsf j:t'x¿nfO{ a'¹fpF5 .
lstfa, vfgf, kfgL, b"w, :ofn, u}F8f cflb b]Vg ;lsg] gfd x'g\ eg] l/;, bof,
dfof, k|]d, 3dG8 cflb b]Vg g;lsg] gfd x'g\ .
gfd kf“r k|sf/sf x'G5g\ .
JolQmjfrs hfltjfrs ;d"xjfrs b|Jojfrs efjjfrs
k[YjL, g]kfn, dflg;, r/f, x'n, eL8, kfgL, b"w, t]n, dfof, l/;,
/fd, ;Ltf, ufO{, afv|f, ayfg, kmf}h, rfdn, uxF', 3[0ff, bof,
c/lgsf], ;x/, :s'n, nx/, kª\lQm, kmnfd, rfFbL, Odfgbf/L,
efg'eQm, n'uf, lstfa, hgtf, dnfdL, ;'g, xL/f, 3dG8, k9fO,
d'gfdbg, hgfj/, b]z, hGtL, h'n';, Uof;, df6f], n]vfO, xfF;f],
sf];L, s0ff{nL ufpF, ¿v, 3/ nx/, tfFtL xfjf, cl;gf ;'v, b'Mv, v';L
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 7
tnsf] s'/fsfgL lzIfs;Fu} k9 M
u'?cfdf M JolQmjfrs gfdn] s'g} JolQm, j:t', 7fp“ cflbsf] gfdnfO{ tf]s]/ a'¹fp“5 .
h:t} M s[ltsf, /~hg, /fdfo0f, efg'eQm, sf7df8f}F, kf]v/f h:tf zAbx¿
JolQmjfrs gfd x'g\ .
s[kf M dflg;, lstfa, ;x/ zAbn] klg JolQm, j:t' / 7fpFnfO{ a'¹fpF5 lg xf]Og t,
u'?cfdf .
u'?cfdf M xf], ltdLn] 7Ls eGof} . dflg;, lstfa, ;x/ h:tf zAbn] JolQm, j:t' / 7fpF
a'¹fpF5g\ t/ tf]s]/ oxL xf] eg]/ ;ª\s]t ub}{gg\ . To;}n] tL JolQmjfrs gfd
xf]Ogg\ .
gf]u]g M s:tf] gfdnfO{ hfltjfrs gfd elgG5, u'?cfdf <
u'?cfdf M ;f¹f hft jf ;f¹f gfdnfO{ a'¹fpg] zAb hfltjfrs gfd xf] . h:t} M dfG5]
zAbn] ;+;f/sf ;a}yl/ dfG5]nfO{ a'¹fp“5 . ;x/ zAbn] sf7df8f}F, kf]v/f,
lj/f6gu/ h:tf ;a} ;x/nfO{ a'¹fpF5 .
s[kf M hfltjfrs gfd t JolQmjfrs gfdx¿sf] ;f¹f gfd kf] /x]5 t .
u'?cfdf M :ofaf; s[kf, ltdLn] w]/} /fd|/L a'l¹5f} . n ;'g, bLks, gf/fo0f, ch'{g, ;Ltf,
uLtf, ;/nf cflb JolQmjfrs gfd x'g\ . logLx¿sf] ;f¹f gfd dflg; xf] .
gf]u]g M dflg; hfltjfrs gfd gf]u]g / s[kf JolQmjfrs gfd /x]5g\ . d}n] klg
a'¹]F .
u'?cfdf M w]/} jf ;d"x a'¹fpg cfpg] gfdnfO{ ;d"xjfrs gfd elgG5 . h:t} M y'k|f],
/f;, vft, nx/, rfª h:tf zAbn] PseGbf a9L eGg] cy{ lbG5g\ . ltdLx¿
;d"xjfrs gfd a'¹fpg] zAb eGg ;S5f} <
s[kf M ayfg, eL8, u'R5f
u'?cfdf M :ofaf; ¤ gfdsf c¿ k|sf/ klg 5g\ . gfk, tf}n ug{ ;lsg] t/ uGg g;lsg]
8 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
j:t'x¿nfO{ a'¹fpg]
gfdnfO{ s] elgG5 xf]nf,
gf]u]g eg t .
gf]u]g M b|Jojfrs gfd elgG5 .
u'?cfdf M b|Jojfrs gfd a'¹fpg]
zAbx¿ eg t s[kf .
s[kf M kfgL, kL7f], t]n, b"w,
kmnfd, ;'g, rfFbL cflb .
u'?cfdf M :ofaf; ¤ ltdLx¿n] w]/}
/fd|/L a'¹]sf /x]5f} .
gfdsf] kfFrf}F k|sf/nfO{ s] elgG5 gf]u]g <
gf]u]g M efjjfrs gfd elgG5 u'?cfdf .
u'?cfdf M xf], b]Vg, 5'g, ;'Gg g;lsg], dgn] cg'ej dfq ug{ ;lsg] efjx¿nfO{ a'¹fpg]
gfd efjjfrs gfd xf] . o:tf gfdnfO{ a'¹fpg] zAb eg t s[kf .
s[kf M dfof, l/;, b'Mv, ;'v, k9fO, n]vfO cflb .
gf]u]g M l/; t b]lvG5 lg . l/;fPsf] dflg;sf] cg'xf/ s:tf] 8/nfUbf] x'G5 .
u'?cfdf M x}g, x}g . l/; b]lvFb}g . l/;fPsf] dflg;n] lauf/]sf] cg'xf/, cg'xf/df ;w}Fh:t}
gfs, d'v, cfFvf b]lvg] xf] . l/; b]lvg] xf]Og . dfG5]sf] To:tf] cg'xf/ b]v]kl5
l/;fPsf] dflg; /x]5 eg]/ dgn] cg'ej ug]{ dfq xf] .
b'j} M P, xf] t xfdLn] a'ˆof}F u'?cfdf .
gfgLx¿ xf] ¤ dflysf] s'/fsfgLaf6 gfd kf“r k|sf/sf x'G5g\ eGg] s'/f a'‰of} <
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 9
cEof;
!_ tn elgPcg';f/ gfd zAbx¿ n]v M
s_ 7fpFnfO{ a'¹fpg] gfd
=================, =================, =================
v_ JolQmnfO{ a'¹fpg] gfd
=================, =================, =================
u_ ;d"x a'¹fpg] gfd
=================, =================, =================
3_ uGg g;lsg] j:t'nfO{ a'¹fpg] gfd
=================, =================, =================
ª_ b]Vg g;lsg], cg'ej dfq x'g] gfd
=================, =================, =================
r_ ;f¹f gfd
=================, =================, =================
10 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
@_ tnsf vfnL sf]7fx¿df ldNg] gfd zAb n]v M
s_ g]kfnsf k|d'v ;x/x¿sf] gfd
===============, ===============, ===============, ===============
v_ k|d'v lxdfnx¿sf] gfd
===============, ===============, ===============, ===============
u_ k|d'v gbLx¿sf] gfd
===============, ===============, ===============, ===============
3_ rf/ ;lxbsf] gfd
===============, ===============, ===============, ===============
ª_ t/sf/Lsf] gfd
===============, ===============, ===============, ===============
r_ kmnk"mnsf] gfd
===============, ===============, ===============, ===============
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 11
#_ ;d"xjfrs gfddf uf]nf] 3]/f nufpm M
kfgL 3/ eL8 dfof
bof kmnfd ;Ltf hGtL
h'n'; xfQL l/tf e]8f
gbL ¹'Kkf] k"mn r/f
3[0ff ;fyL tfFtL 3f]8f
$_ tnsf] sljtf k9 clg gfd zAbd'lg wsf]{ tfg M
cfFk, s]/f, cª\u'/sf slt dL7f kmn .
kmnk"mn vfPkl5 k:5 lhpdf an ..
sfkL, lstfa, snd d]/f aG5g\ log} ;fyL .
bof, dfof, ug]{ dfG5] x'G5g\ ;w}F hftL ..
lxdfnsf] lxpF /fd|f] kxf8sf] jg .
t/fO{sf] kmfF6 /fd|f] dw];sf] dg ..
dflg;sf] nx/ /fd|f] sldnfsf] tfFtL .
/dfpF5g\ h"g, tf/f cfsfzdf /ftL ..
;'g, rfFbL, xL/feGbf dfly x'G5 b]z .
k/fO{sf] 3/eGbf cfÇg} ¹'k|f] a]; ..
12 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
%_ hf]8f ldnfpm M
ljgf]b, /jLGb|, u0f]z, e/t b|Jojfrs gfd
hgfj/, ufO{, gbL, ;x/ efjjfrs gfd
ayfg, x'n, kmf}h, tfFtL JolQmjfrs gfd
kmnfd, ;'g, kfgL, b"w hfltjfrs gfd
bof, k|]d, dfof, l/; ;d"xjfrs gfd
^_ /ftf cIf/df n]lvPsf zAb gfdsf] s'g k|sf/df k5{g\, lrg]/ n]v M
=============================
s_ af6f]df h'n'; cfPsf] 5 . ;d"xjfrs
=============================
v_ ltdLn] lrl8of3/df s'gs'g hgfj/ b]Vof} <
=============================
u_ cfdf dnfO{ w]/} dfof ug'{x'G5 .
=============================
3_ ltvf{ nfUof], kfgL b]pm g .
=============================
ª_ d}n] /fdfo0f k9]sf] 5' .
=============================
r_ gfsfaGbLsf sf/0f hgtfn] b'Mv kfP .
=============================
5_ dnfO{ ;'geGbf g'gsf] cfjZostf 5 .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 13
&_ tnsf zAbx¿af6 hfltjfrs gfd zAb l6k]/ vfnL 7fpFdf n]v M
3/ g]kfn ;u/dfyf kfgL ;'Gb/tf e}F;L b]z
wtL{ uLTf nfnLu'/fF; u'? xfjf h'n'; r/f
eL8 l/; rfFbL lstfa bof dflg; s[i0f
================== =================== ===================
================== =================== ===================
*_ tnsf] tflnsfdf tf]lsPcg';f/sf kfFrkfFr j6f gfd zAb n]v M
JolQmjfrs hfltjfrs ;d"xjfrs b|Jojfrs efjjfrs
(_ cfk"mn] hfg]sf gfd zAbx¿ n]v M
================== =================== ===================
================== =================== ===================
================== =================== ===================
14 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
@ ;j{gfd
lrq x]/ clg zAbx¿ Wofg lbP/ k9 M
d xfdL t“÷ ltdL tkfO{+
pm÷pgL pgLx¿ pxfF of]
tnsf jfSox¿ k9 M
d d ;w}F ljBfno hfG5' . d tF u[xsfo{ u5{;\ .
d ltdL gofF n'uf nufpm . d tkfO{+ sf7df8f}Fdf a:g'x'G5 .
d pm lxhf] 3/ cfPg . d pgL l;g]df x]5{g\ ÷ x]l5{g\ .
d pgLx¿ g]kfnL af]N5g\ . d pxfF sfddf hfg'ePsf] 5 .
d of] /fd|f] 5 . d Tof] stf uP5 <
dflysf jfSox¿df Wofg lbP/ x]/ . oL jfSox¿df gLnf] cIf/df n]lvPsf zAbx¿ s'g}
vf; gfdsf] ;§fdf cfPsf 5g\ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 15
;j{gfd M gfdsf] ;§fdf k|of]u eP/ gfdn] h:t} sfd ug]{ zAbnfO{ ;j{gfd elgG5 .
d, xfdL, tF, ltdL, tkfO{{+, pm, pgL, pgLx¿, of]
Tof], oL, tL, cfk"m h:tf zAbx¿ ;j{gfd x'g\ .
tnsf jfSox¿ Wofg lbP/ k9 M
ljgf]b ldlxg]t u/]/ k9\5 . pm k/LIffdf k|yd x'G5 .
cfdf laxfg rfF8} p7\g'x'G5 . pxfF dlGb/ hfg'x'G5 .
a'af, tkfO{+ cfpFbf dnfO{ lstfa NofOlbg';\ x} .
h'gf d]/L alxgL x'g\, pgL b'O{ sIffdf k9\l5g\ .
dflysf jfSox¿df ljgf]bsf] ;§fdf pm, cfdfsf] ;§fdf pxfF, a'afsf] ;§fdf tkfO{+,
alxgLsf] ;§fdf pgL cfPsf 5g\ . oL ;j{gfd x'g\ .
of] klg hflg/fv x} ∕
;j{gfdn] k'?ifnfO{ a'¹fpF5 . k'?if eg]sf] dlxnf / k'?if b'j}nfO{ a'¹fpg] ;j{gfd
xf] . o;df d, xfdL, tF, ltdL, tkfO{+, pm, pgL, pgLx¿ k5{g\ . k'?ifnfO{ a'¹fpg]
zAb ;j{gfd x'G5 .
k'?ifsf af/]df yk s'/f kf7 & df lbOPsf] 5 .
tnsf jfSox¿ k9 M
d d 3/ hfG5' . d xfdL ;a} g]kfnL xf}F .
d d}n] lgaGw n]v]sf] 5' . d xfdLn] :s'ndf /dfOnf] u¥of}F .
d tF s] ub}{ 5;\ < d ltdL oxLF a; .
d ltdLx¿ b'O{ sIffdf k9\5f} . d tkfO{+ ef]ln lj/f6gu/ hfg'x'g] 5 .
d pm b]zsf] ;]jf ug]{ 5 . d pgLx¿ cfh cfpFb}gg\ .
16 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
;j{gfdn] glhs jf 6f9fsf] j:t', JolQm jf 7fp“nfO{ tf]s]/ a'¹fpF5 . of], Tof], oL, tL,
oxf“, Toxf“ h:tf zAb ;j{gfd x'g\ .
tnsf jfSox¿ k9 M
d of] c;n ljBfyL{ xf] . d of] dnfO{ v'a dg kg]{ ;x/ xf] .
d of] d]/f] ;fgf] efO xf] . d Tof] u'nfasf] k"mn xf] .
d tL t sIffsf pTs[i6 ljBfyL{ x'g\ . d oxfF xfd|f cfkmGt a:5g\ .
;j{gfdn] gfdsf] ;§fdf k|of]u eP/ jfSodf /x]sf zAbsf] aLrdf ;DaGw agfpF5 .
h], hf], h'g, hf]hf], h'gh'g h:tf zAb ;j{gfd x'g\ .
tnsf jfSox¿ k9 M
d h] dL7f] nfU5, ToxL vfpm . d hxfF a:g dg nfU5 a; .
d cfh hf]hf] cfPgg\ pgLx¿nfO{ kmf]g u/ . d hlt vfG5f}, vfpm .
d hf] k9\g cN5L u5{, pm cg'QL0f{ x'G5 . d h'g 7Ls x'G5 ToxL n'uf nufpm .
;j{gfdn] s'g} s'/fsf] pQ/ gfdsf] ¿kdf vf]h]/ k|Zg u/]sf] a'¹fpF5 . k|Zg u/]sf] a'¹fpg]
sf], s], sf]sf], s]s], s'g, s'gs'g cflb zAb ;j{gfd x'g\ .
tnsf jfSox¿ k9 M
d sf]] cfPsf] lyof] < d ltdLn] s'g Nofof} <
d s] ug{ cfPsf lyof} < d ToxfF sf]sf] cfP <
d d]/f] vfhf s;n] vfP5 < d ltdLn] s] b]Vof} <
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 17
tnsf] syf Ps hgfn] k9 / ;a}n] Wofg lbP/ ;'g M
Psfb]zdf Ps hgf Jofkf/L / pgsf] 5f]/f] Jofkf/ u/]/ a:y] . Ps lbg crfgs
Jofkf/Lsf] d[To' eof] . pgsf] 5f]/fn] cfÇgf] afa'n] h:tf] Jofkf/ ug{ ;s]g . k;nsf
;fdfg a]rlavg u/]/ pm k/b]zlt/ nfUof] . k;ndf Pp6f d"Nojfg\ t/fh' lyof] . Tof]
p;n] cfÇg} 6f]nsf Ps hgf l5d]sLnfO{ /fVg lbof] .
w]/} jif{kl5 Jofkf/Lsf] 5f]/f] k/b]zaf6 cfof] . pm l5d]sLsxfF uof] / pgL;Fu cfÇgf] t/fh'
dfUof] . l5d]sL nf]eL lyP . pgn] eg], ‘t/fh' t 5}g . Tof] t d';fn] vfof] .’ Jofkf/Lsf]
5f]/fn] ;]7sf] rfn a'ˆof] . p;n] Toltv]/ s]xL eg]g .
;]7sf] Pp6f dfq} 5f]/f] lyof] . pgL To;nfO{ w]/} dfof uy]]{ . Pslbg Jofkf/Lsf] 5f]/f]
;]7sxfF cfP/ eGof] . ‘d gbLdf g'xfpg hfFb} 5' . tkfO{+ cfÇgf] 5f]/fnfO{ d;Fu k7fpg'xf];\
g <’ ;]7n] :jLs[lt lbP . a]n'sLkv Jofkf/Lsf] 5f]/f] PSn} cfof] . pm lgs} cflQPsf] lyof] .
p;n] ;]7;Fu eGof], ‘;]7hL tkfO{Fsf] 5f]/fnfO{ rLnn] p8fP/ nUof] . d}n] arfpg vf]h]F
t/ p;nfO{ arfpg ;lsgF .’ ;]7n] Jofkf/Lsf] 5f]/fsf] s'/fdf ljZjf; u/]gg\ . pgn]
To;nfO{ Tof] b]zsf] /fhfsxfF nu] / /fhf;Fu eg],‘ dxf/fh ¤ of] s]6fn] d]/f] 5f]/fnfO{
ckx/0f u¥of] / rLnn] p8fof] eGb} 5 .’ /fhfn] Jofkf/Lsf] 5f]/fnfO{ oyfy{ s] xf] egL
;f]w] . Jofkf/Lsf] 5f]/fn] eGof], ‘ dxf/fh ¤ pxfFn] @) s]hLsf] kmnfd] t/fh' d';fn] vfof]
eGg'eof], d}n] kTofPF . pxfFsf] 5f]/fnfO{ rLnn] p8fof] eGbf pxfFnfO{ lsg kTof/ ePg <’ /fhfn
]
;]7;Fu t/fh'sf] af/]df ;f]w] . ;]7 cfkm}F dgdgd} k/flht eO;s]sf lyP . pgn] cfk"mn]
t/fh' n'sfPsf] :jLsf/ u/] . Jofkf/Lsf] 5f]/fn] klg cfk"mn] pgsf] 5f]/fnfO{ ¹f8Ldf
n'sfPsf] /x:o atfof] .
dfly /ftf] /ªdf n]lvPsf zAbx¿ ;j{gfd x'g\ .
;j{gfdn] jfSodf h;n] af]n]sf] jf sfd u/]sf] xf] p;}nfO{ a'¹fpF5 . o:tf] ;j{gfdnfO{
lghjfrs ;j{gfd elgG5 . cfk"m, cfkm}F lghjfrs ;j{gfd x'g\ .
tnsf jfSox¿ k9 M
d /f]zg cfk"meGbf 7"nfnfO{ cfb/ u5{ .
d of] sfd kjgn] cfkm}F u/]sf] xf] .
d pm cfk"m r'k nfu]/ a:5 clg c¿ xNnf u/]sf] ?rfpFb}g .
d d'gf cfkm}F ;a} sfd ul5{g\ .
18 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
cEof;
!_ tnsf ;j{gfd k|of]u u/]/ PsPs j6f jfSo agfpm M
==============================================================================
d M
==============================================================================
xfdL M
==============================================================================
pgL M
==============================================================================
tF M
==============================================================================
tkfO{+ M
@_ sf]i7saf6 ldNbf] ;j{gfd 5fg]/ vfnL 7fpFdf n]v M
==================
s_ vfgf vfG5' . -xfdL, d, tF_
==================
v_ ;a} g]kfnL xf}F . -d, ltdL xfdL_
==================
u_ es'G8f] v]N5g\ . -tkfO{Fx¿, pgLx¿, ltdLx¿_
==================
3_ sIff tLgdf k9\5 . -xfdL, pm, tF_
==================
ª_ /fd|f lrq agfpFl5g\ . -tF, pgL, ltgLx¿_
#_ hf]8f ldnfP/ vfnL 7fpFdf n]v M
xfdL hfG5;\ .
tF hfG5f} .
ltdL hfG5f}F .
tkfO{+{ jgef]h hfG5g\ .
ltgLx¿ hfG5 .
pm hflG5g\ .
pgL hfG5' .
d hfg'x'G5 .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 19
$_ tnsf dWo] ;j{gfd zAbdf uf]nf] 3]/f nufpm M
/fd Zofd kxf8 5}g xfdL
tF ltxf/ k};f k':ts cfFug
;lxb d"n cfk"m ljsNk k"mn
Tof] v]n sfF8f cd/ sfn
O{Zj/ sf]lknf of] ;lsG5 sdn
%_ ldNg] ;j{gfdsf] k|of]u u/]/ tnsf lj|mofaf6 jfSo agfpm M
h:t} M d 3/d} a:5' .
================================================================
d ufpF5' M .
================================================================
d kvfN5f}F M .
===========================================================
d ksfpg'x'G5 M .
================================================================
d k9\5] M .
================================================================
d l;S5f} M .
================================================================
d n]V5f} M .
================================================================
d n]V5];\ M .
================================================================
d r9\5g\ M .
^_ tnsf jfSodf k|of]u ePsf ;j{gfd zAbd'lg wsf]{ tfg / ltgnfO{ vfnL 7fpFdf
n]v M
=========================
s_ pgLx¿;Fu d klg hfG5' .
=========================
v_ ltdL cfkm}F c;n aGg'k5{ .
=========================
u_ d}n] eg]sf] s'/f p;n] dfg]g .
=========================
3_ tkfO{+x¿ 3'Dg hfFbf dnfO{ klg n}hfg';\ x} .
=========================
ª_ tF cfk"m gfRg hfGb}g;\ clg cfFug 6]9f] eG5;\ .
20 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
=========================
r_ 3/df hf]hf] cfP klg t}Fn] rf;f] lng'kb}{g .
=========================
5_ pgLx¿n] s]s] vfP < xh'/nfO{ yfxf 5 t <
=========================
h_ of]eGbf klg Tof] rflxF /fd|f] /x]5 .
===================
¹_ ltdLnfO{ h'gh'g dgk5{, xfdLnfO{ klg ToxL dg kg'{k5{ eGg] 5}g .
&_ tnsf] cg'R5]b k9 / ;j{gfd zAb lrg]/ vfnL 7fpFdf n]v M
h'g j]nf d ;fgf] lyPF, Tolt j]nf dnfO{ rª\uf v'a dg kYof]{ . d}n] p8fPsf] rª\uf
b]v]/ ;a} hgf bª\u ky]{ . d]/f ;fyLx¿dWo] hh;nfO{ e]§fP klg d rª\uf p8fpg
lbGy]F . sf]xLsf]xL eg] d]/f] 3/;Dd cfP/ klg rª\uf dfUy] . d]/f afafn] ltgLx¿nfO{
3/sf] 5taf6 rª\uf p8fpg nufpg'x'GYof] . xfdL ;a} hgf rª\uf p8]sf] b[Zo
Ps;fy x]Yof}{F . clxn] klg afafn] dnfO{ rª\uf lbFb} eGg'x'G5, ‘afa', ltdL 3/d} a;]/
rª\uf p8fpm x} .’ d pxfFsf] s'/f ;'g]/ v';Ln] ubub x'G5' .
*_ tnsf ;j{gfdx¿ s'gs'g k|sf/df kb{5g\, klxrfg u/L tflnsfdf n]v M
of], Tof], cfk"m, pgL, sf], s'g, s], cfkm}F, d, xfdL, tL, pxfF, h'g, pxfF, tF, ltgLx¿
k|Zgjfrs ;DaGwjfrs k|Zgjfrs lghjfrs
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 21
# ljz]if0f
tnsf lrqx¿ x]/ clg zAbx¿ Wofg lbP/ k9 M
cUnf] w/x/f kfs]sf] cfFk xFl;nf] d'xf/ sfnf] skfn
w]/} vfgf y'k|} dflg; cfwf lunf; b"w eQmk'/] bxL
of] s]6f] ;o ?lkofF kfFr j6f cf}Fnf u'lnof] :ofp
22 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
dfly lrq;Fu cfPsf oL zAbx¿ km]l/ k9 M
cUnf] w/x/f kfs]sf] cfFk xFl;nf] d'xf/ sfnf] skfn w]/} vfgf
y'k|} dflg; cfwf lunf; b"w eQmk'/] bxL of] s]6f] ;o ?lkofF
kfFr j6f cf}Fnf xl/of] :ofp .
oxfF /ftf] cIf/df n]lvPsf zAbx¿ ljz]if0f x'g\ .
tnsf jfSox¿ k9 M
d cUnf] w/x/f 9n]5 . sqf] w/x/f < cUnf]
d kfs]sf] cfFk dL7f] x'G5 . s:tf] cfFk < kfs]sf]
d ltd|f] xFl;nf] d'xf/ b]v]/ d v';L ePF . s:tf] d'xf/ < xFl;nf]
d xfdLn] w]/} vfgf vfof}F . slt vfgf < w]/}
d xftdf kfFr j6f cf}Fnf 5g\ . slt j6f cf}Fnf < kfFr j6f
d of] s]6f] c;n 5 . s'g s]6f] < of]
gfd;Fu sqf] < s:tf] < slt < s'g < eg]/ k|Zg ubf{ pQ/sf] ¿kdf
cfpg] zAb ljz]if0f xf] . ljz]if0fn] gfdsf] ljz]iftf a'¹fpF5 .
tnsf] cg'R5]b Wofg lbP/ k9 clg ljz]if0f zAb lrg M
xfdL hf]d;f]ªsf] ofqfdf hfFb} lyof}F . w]/} dflg;x¿n] el/Psf] xfd|f] uf8L pQ/lt/
u'l8/x]sf] lyof] . af6f] cK7\of/f] lyof] . uf8Laf6 tn x]bf{ 8/nfUbf] eL/ b]lvGYof] . dfly
cUnfcUnf kxf8x¿ lyP . ;]tf lxdfnx¿n] xfd|f] dg /dfof] . ˆofn vf]Nbf lr;f] xfjf
]
rn]sf] lyof] . ;'Gb/ a:tLdf uP/ uf8L /f]lsof] . xfdL ¹/]/ dL7fdL7f vfg] s'/fx¿ vfof}F . kml/
uf8Ldf r9]/ dgdf]xs b[Zox¿ x]b}{ / /dfOnf s'/fsfgL ub}{ xfdL hf]d;f]ª k'Uof}F .
dfly km/s /ªdf n]lvPsf zAbx¿ ljz]if0f x'g\ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 23
of] klg ofb /fv x} ∕
gfd;Fu sqf] < s:tf] < eg]/ k|Zg ubf{ pQ/ ag]/ cfpg] ljz]if0f
u'0faf]ws ljz]if0f xf] . o;n] gfdsf] u'0f, bf]if tyf cj:yf a'¹fpF5 .
/fd|f], g/fd|f], c;n, v/fa, ;fgf], 7"nf], xf]rf], cUnf], sf“rf], kfs]sf], u'lnof], cldnf], wgL,
ul/a, cN5L, ldlxg]tL, g'lgnf], kL/f], ljb]zL, gLnf], sfnf], nfdf], gofF, k'/fgf], c;n
d /fd|f] dfG5] d c;n ljBfyL{ d sfFrf] kmn
d wgL dflg; d cN5L s]6f] d gLnf] cfsfz
d 7"nf] 3/ d cUnf] lxdfn d u'lnof] ld7fO{
d k'/fgf] lstfa d gofF ;fn d g'lgnf] t/sf/L
gfd;Fu slt < eg]/ k|Zg ubf{ pQ/ ag]/ cfpg] zAb ljz]if0f xf] .
o;n] gfd jf ;j{gfdsf] ;ª\Vof a'¹fpF5 .
Ps, b'O{, ;o, xhf/, klxnf], bf];|f], k|yd, låtLo, krf;f}“, ;of}“, Pp6f, Pstn], xhf/f}F,
nfvf}F, bf]Aa/, rf/u'gf
d Pp6f snd d kf“r j6f r/f d ;o ¿k}of“
d t];|f] kf7 d b'O{ nx/ d PQmn] 3/
d xhf/f}“ dflg;x¿ d b'O6f snd d rf/tn] 3/
d ;ft lbg d Ps xKtf d bf];|f] nx/
d kf“rf}“ v'8\lsnf] d tL; lbg d k|yd k'/:sf/
gfd;Fu slt < eg]/ k|Zg ubf{ oltplt eg]/ dfqf jf kl/df0f
a'¹fpg] zAb ljz]if0f xf] .
w]/}, yf]/}, clnslt, y'k|}, k|z:t, lgs}, Hofbf, s]xL, sd
d w]/} dflg; d cfwf lunf; b"w d yf]/} vfgf
d clnslt g'g d k|z:t k};f d sd k};f
d s]xL dflg; d w]/} tf/fx¿ d lgs} k"mnx¿
24 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
gfd;Fu s'g < eg]/ k|Zg ubf{ pQ/ ag]/ cfpg] cfpg] zAb ljz]if0f xf] . s'g}
zAb ;j{gfd eP/ klg gfdeGbf cufl8 cfP/ gfds} ljz]iftf a'¹fpF5, To:tf]
zAb ljz]if0f xf] .
of], Tof], oL, tL, hf], h], sf]
d Tof] s]6f] d of] s]6L d oL s]6fx¿
d Tof] lstfa d hf] dflg; d s]s] s'/f
d sf] dfG5] d tL 3/x¿ d of] sfd
cEof;
!_ tnsf zAbx¿af6 ljz]if0f zAb lrg]/ vfnL 7fpFdf n]v M
;fgf], eft, aflx/, /l;nf], b'O{, hf]uL, cfdf, c;n, dg, g'lgnf], kL/f], cdnf, ;'g,
sfutL, k|z:t, zª\sf, /dfOnf], d]nf, xf]rf], nfv, 5}g, ldng;f/, ;'Gb/, s]6f]
=================, =================, =================
=================, =================, =================
=================, =================, =================
@_ tnsf ljz]if0fsf] k5fl8 ldNg] gfd zAb n]v M
================== ================== ==================
wgL cN5L gLnf]
================== ================== ==================
k'/fgf] gofF g'lgnf]
================== ================== ==================
xhf/f}“ b'O6f rf/tn]
================== ================== ==================
clnslt k|z:t sd
================== ================== ==================
Tof] hf] s]s]
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 25
#_ tnsf] tflnsfdf ldNg] ljz]if0f zAbx¿ e/ M
s:tf] < sqf] < slt < s'g <
$_ sf]i7saf6 ldNg] zAb 5fg]/ vfnL 7fpFdf n]v M
=============
s_ ;'Gtnf x'G5 . -g'lgnf], /l;nf], vNnf]_
=============
v_ grflxg] sfddf k};f vr{ ug'{x'Fb}g . -yf]/}, clnslt, w]/}_
=============
u_ cfdfn] vfgf agfpg'eP5 . -dL7f], /f]6L, cldnf]_
=============
3_ efOn] lrof lkof] . -lr;f], tftf], /l;nf]_
=============
ª_ d}n] h'n';df dflg;x¿nfO{ b]v]F . -;of}F, dL7f], tftf]_
=============
r_ xfdLn] kfgL lkpg'k5{ . -wldnf], :jR5, kmf]xf]/_
%_ tnsf dWo] ljz]if0f zAbdf uf]nf] 3]/f nufpm M
hfg'x'G5 ;o lbn tf/f gLnf]
cUnf] ePg yf]/} u0f]z gog
tfn pHofnf] g/]z hLjg xhf/
ul/a ld7fO{ snd clnslt kv]6f
ljrf/ aflx/ rnfv cfzf Tof]
^_ tnsf jfSodf ljz]if0f zAbsf d'lg wsf]{ tfg / ltgnfO{ vfnL 7fpFdf n]v M
s_ cUnf] dflg;n] dnfO{ /l;nf] cª\u'/ lbof] .
v_ a'afn] dnfO{ krf; ?lkofF lbg'eof] .
26 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
u_ ljiffn' ;k{n] 6f]s]df l56f] pkrf/ ul/xfNg'k5{ .
3_ /ftf/ftf cfFvf ePsL 7"nL s]6Ln] dnfO{ af]nfO{ .
ª_ x/f]{ 6/f]{ x'G5 / cdnf cldnf] x'G5 .
&_ hf]8f ldnfpm M
dL7f] uNnL
nfdf] dflg;
;fF3'/f] 8f]/L
xf]rf] cfFk
gLnf] sfutL
cldnf] 5f]/f]
h]7f] cfsfz
*_ tnsf jfSodf gldn]sf s'/fx¿ ldnfP/ n]v M
s_ d]/f] 5f]/f]x¿ cfP .
v_ pgLx¿n] w]/} /fd|f] lstfax¿ k9] .
u_ ltd|f] efOx¿ rnfv 5g\ .
3_ cfdfn] /fd|f]/fd|f] ;fdfgx¿ lsGg'eof] .
ª_ ;fgf];fgf] afnsx¿ dnfO{ dg k5{ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 27
(= tnsf] cg'R5]b k9 / ljz]if0f zAbd'lg wsf]{ tfg M
zflGtsf] ;'l/nf] :j/n] ;a}nfO{ df]xgL nufpF5 . hfb'do :j/sf sf/0f xfd|f] sIffsf
;fyLx¿n] p;sf] Hofb} u'gufg ufpF5g\ . ljBfnodf x'g] u/]sf y'k|} k|ltof]lutfdf
efu lnP/ p;n] ufogdf w]/} k6s k|yd :yfg xfl;n u/]sL 5] . dL7f] :j/sL wgL
ePs} sf/0f o;kfln p;n] kfFr j6f uLt /]s8{ u/]sL 5] . p;sf] :j/ h;n] ;'G5g\
tL dfG5]x¿n] km]l/ klg ;'Gg rfxG5g\ .
!)= tnsf ljz]if0f k|of]u u/]/ jfSo agfpm M
d cFWof/f]
d tfhf
d ;fgf]
d uf]/L
d /ftf]
d xhf/f}F
d clnslt
!!_ tnsf gfdnfO{ ljz]if0fdf abn M
h:t} M ldlxg]t – ldlxg]tL
============= =============
;xof]u – bfg –
============= =============
1fg – /f]u –
============= =============
of]u – wg –
28 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
$ lj|mof
tnsf lrqx¿ x]/ clg jfSox¿ Wofg lbP/ k9 M
ufO{n] 3fF; vfG5 . efO /dfpFb} g'xfpF5 . u'? xfdLnfO{ k9fpg'x'G5 .
uf]s'nn] rª\uf p8fof] . ¹ns uf8L u'8fpg] 5 . d ljBfno hfG5' .
dfly lrq;Fu lbOPsf jfSox¿ km]l/ x]/ . tL jfSox¿df /ftf] cIf/df
n]lvPsf zAbx¿n] sfd a'¹fPsf 5g\ . jfSodf h] sfd x'G5 To;nfO{
a'¹fpg cfpg] zAbnfO{ lj|mof elgG5 . dflysf /ftf] cIf/df n]lvPsf zAb
lj|mof x'g\ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 29
tnsf] k|;ª\u Wofb lbP/ k9 clg lj|mofsf] k|of]u a'¹ M
Ps lbg jL/an b/af/af6 3/lt/ hfFb} lyP . af6f]df 7"nf7"nf ¿vx¿ lyP . r/fx¿
dL7f] :j/df uLt ufO/x]sf lyP . jL/an /dfOnf] jftfj/0fdf cfgGb dfGb} lyP . pgn]
cln k/ Pp6f dflg; e'OFdf s]xL vf]lh/x]sf] b]v] . Tof] dflg; b'Anf] lyof] . pm hldgdf
s]xL vf]Hb} lyof] . jL/an p;sf] 5]pdf k'u] . pgn] Tof] kftnf] dflg;nfO{ w]/}a]/ x]/] . pm
nuftf/ s]xL vf]lh/x]sf] lyof] . jL/ann] ;f]w], ‘ltdL s] vf]Hb} 5f} .’ p;n] ;fgf] :j/df
eGof], ‘d]/f] k};f x/fof] .’ jL/an b'MvL eP . pgn] ;f]w], ‘ltd|f] k};f sxfF x/fPsf] lyof],
oxLF xf] < p;n] xf]Og, ToxfF x/fPsf] lyof] eg]/ cln k/ b]vfof] . jL/ann] ;f]w] ‘ltdL
lsg oxfF vf]lh/x]sf 5f} t < p;n] eGof], ‘ToxfF cFWof/f] 5 To;}n] oxfF vf]Hb}} 5' .’
lj|mofn] jfSodf ePsf] sfdnfO{ a'¹fp“5 .
d dfwj l3ld/] sljtf n]V5g\ . -n]Vg] sfd_
d /lhgf uLt ufp“l5g\ . -ufpg] sfd_
d kf/; lj|ms]6 v]N5 . -v]Ng] sfd_
d pxfF xfdLnfO{ k9fpg'x'G5 . -k9fpg] sfd_
lj|mofn] jfSo k"/f ePsf] a'¹fpF5 . lj|mofljgf jfSo k"/f x'Fb}g .
d ltdL xft wf]P/ -jfSo k"/f ePsf] 5}g_
d ltdL xft wf]P/ vfhf vfG5f} . -jfSo k"/f ePsf] 5_
d pxfF Wofg ug{ -jfSo k"/f ePsf] 5}g_
d pxfF Wofg ug{ a:g'eof] . -jfSo k"/f ePsf] 5_
lj|mofn] xf] jf xf]Og eGg] b'j} cy{ lbG5 .
-s/0f cs/0f eGg] kf7 x]/]/ yk s'/f a'¹ x}_
d ;'/h ljBfyL{ xf] . d lg/h ljBfyL{ xf]Og .
d ltdL 3/ hfG5f} . d ltdL 3/ hfFb}gf} .
d lxhf] 3fd nfUof] . d lxhf] 3fd nfu]g .
30 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
d k|;"g u[xsfo{ u5{ . -clxn]sf] ;do_
d s'znn] syf ;'gfof] . -klxn]sf] ;do_
d ;Dkbf dfdf3/ hfg] l5g\ . -kl5sf] ;do_
cEof;
!_ ‘lj|mof’ lrg clg vfnL 7fpFdf ;f/ M
df6f] kfgL x'g] 5 ;:tf]
ug'{x'G5 lbn la:tf/} sfd
rfFbL ;'G5f} k"mn rf/
lxdfn cfFvf afs; e'Nof]
tf/ PsfGt df}lns ufpF5;\
@_ ldNg] lj|mof 5fg]/ vfnL 7fpF e/ M
====================
s_ cfdf 3fF; . -sf6\5], sf6\5, sf6\g'x'G5_
====================
v_ pgLx¿ rf/ sIffdf . -k9\5g\, k9\l5g\, k9\5]_
====================
u_ xfdL cfFugdf . -v]N5, v]N5f}F, v]N5'_
====================
3_ d g]kfnL . -x'F, xf}F, xf]_
====================
ª_ tF sf7df8f}Fdf . -al:5g\, a:g'x'G5, a:5;\_
====================
r_ ¿v . -9N5, 9N5], 9N5;\_
====================
5_ e}F;Ln] b"w . -lbG5, lblG5g\, lbG5]_
====================
h_ dfdfx¿ . -cfpg'eof], cfpg'eP, cfOg\_
====================
¹_ k/]jfx¿ e'/{ . -p8L, pl8g\, p8]_
====================
`_ ltdL uLt . -ufpF5f}, ufpFl5g\, ufpF5f}F_
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 31
#_ tnsf zAbsf] j|md ldnfP/ jfSo agfpm M
s_ hfg'eof] dfjn cfdf .
v_ g]kfnu~h uO{ uf}/L .
u_ lrl8of3/ b]v]sf 5f}F xfdLn] .
3_ dg k5{ dnfO{ j}zfv dlxgf .
ª_ sIffdf a:g'k5{ cg'zfl;t eP/ ljBfyL{x¿n] .
r_ k"mn k'mn]sf 5g\ au}Frfdf 9sdSs .
$_ tnsf] zAbx¿af6 lj|mofkb lrg]/ uf]nf] 3]/f nufpm M
u5{, d':sfg, 38L, hfg'eof], dfOt, kª\vf, lnof], vfP/, uOg\, tf/f, pbfof], xf],
x'F, eof], b'v]/, aflx/, e"t, ug]{ 5, zf]s, eft, yfSof], bu'¥of], Zofd, ldq, lalu|of],
rfn, uO{, gfkmf
%_ hf]8f ldnfP/ jfSo agfpm / vfnL 7fpFdf ;f/ M
d hfG5f}F
xfdL hfG5;\
tF hfG5f}
ltdL hfG5g\
dfdf3/
tkfO{+ hflG5g\
pm hfg'x'G5
pgLx¿ hfG5
pgL hfG5'
^_ pbfx/0fdf lbOPh:t} u/L lj|mof agfpm M
k9\ – k9\5' k9\5f}F k9\5;\ k9\5f} k9\g'x'G5 k9\5 k9\5]
32 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
============================================================================
n]v\ –
============================================================================
a;\ –
============================================================================
;'g\ –
============================================================================
af]n\ –
============================================================================
vf –
&_ tnsf lj|mofx¿ k|of]u u/]/ jfSo agfpm M
=====================================================================
d gfR5' –
=====================================================================
d ufpF5f}F –
=====================================================================
d ul5{g\ –
=====================================================================
d k9\5;\ –
=====================================================================
d n]V5f}F –
=====================================================================
d afF8\g'x'G5 –
=====================================================================
d 8'N5 –
=====================================================================
d s/fpF5g\ –
=====================================================================
d 3'D5];\ –
*= tnsf jfSox¿af6 lj|mofkb lrgL vfnL 7fpFdf n]v M
s_ ld;fsL uLt ufpF5] clg zf]egf gfR5] .
v_ pgLx¿ cfP, /dfOnf] u/]/ kmls{P .
u_ 5f]/f] ;x/ uof] t/ kms]{/ cfPg .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 33
3_ xfdL v'?v'? sfd u5f}{+ clg ysfO df5f}{+ .
ª_ wlgsnfn ul/a 5 t/ klg 5f]/LnfO{ k9fpF5 .
(= vfnL 7fpFdf ldNg] lj|mof e/ M
/jLGb| e]8f r/fpF5 . d e]8f r/fpF5' .
===================== =====================
xfdL e]8f . ltdL e]8f .
===================== =================
tkfO{+ e]8f . ltdLx¿ e]8f .
===================== =====================
pm e]8f . pgL e]8f .
================== ====================
pgLx¿ e]8f . /hgL e]8f .
===================== =====================
/fhg e]8f . tF e]8f .
!)= bz j6f km/skm/s lj|mofsf] k|of]u u/]/ Pp6f cg'R5]bdf cfÇgf] kl/jf/sf]
aofg u/ .
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
========================================================================================
34 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
!!_ pbfx/0fdf lbOPh:t} tnsf lj|mofsf] ¿k km]/]/ n]v M
h:t} M cfpF5' – cfP/
================ ================ ================
hfG5' lxF8\5 lkpg'x'G5
================ ================ ================
tl5{g\ v]N5g\ a'G5]
================ ================ ================
k9\5g\ l;S5f}F r9\5'
================ ================ ================
ufpF5] /f]lK5g\ ;f]W5f}
================ ================ ================
xfF:5g\ kfOg\ cfpg] 5]
!@_ pbfx/0fdf lbOPh;/L jfSo agfpm M
kfgL k¥of] . af6f] lxnf] eof] .
→ kfgL k/]/ af6f] lxnf] eof] .
s_ ltdL kf];fs nufpF5f} . ltdL k9\g hfG5f} .
→ ================================================================================
v_ k|df]b v/]n uLt ufpF5g\ . k|df]b ;a}sf] dg lhT5g\ .
→ ================================================================================
u_ k|lg;f laxfg rfF8} p7\5] . k|lg;f k9\g yfN5] .
→ ================================================================================
3_ ufpFn]x¿n] s'nf] vg] . ufpFn]x¿n] v]tdf kfgL nufP .
→ ================================================================================
ª_ p;n] t/sf/L lsGof] . pm 3/ kmls{of] .
→ ================================================================================
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 35
!#_ tn lbOPsf zAbx¿af6 ldNg] zAb 5fg]/ vfnL 7fp“ e/ M
==================
s_ xfdL kf6g b/af/ hfG5f}“ .
================== ufP/
v_ ;'ldt ahf/ v]nf}gf lsG5 . e]6\g
==================
u_ cldt a'afnfO{ kf]v/f uof] . x]/]/
==================
3_ /lhgf uLt rlr{t eOg\ . v]Ng
================== x]g{
ª_ ;'GtnL l;g]df l9nf] kmsL{ .
================== uP/
r_ gjo'u km'6an ljb]z uof] .
!$_ tnsf zAbx¿sf] k|of]u u/]/ jfSo agfpm M
========================================================================
d g'xfP/ M
========================================================================
d vfO{ M
========================================================================
d n]vLsg M
========================================================================
d u/L M
========================================================================
d b]v]/ M
!%_ sf]i7saf6 ldNg] zAb 5fg]/ vfnL 7fpF e/ M
=================
s_ /fdj/0f u[xsfo{ dfq ;'T5 . -ug{, u/]/_
=================
v_ xfdL ljBfnodf k9\5f}F . -uO{sg, hfg_
=================
u_ ltdL vfgf ;a}nfO{ v'jfpF5f} . -kmsfpg, ksfO{_
=================
3_ u'?cfdf xfdLnfO{ slxNo} yfSg'x'Gg . -k9fpg, k9fP/_
=================
ª_ r/f] e'/{ 6f9f uof] . -p8]/, p8\g_
36 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
!^_ pbfx/0fdf lbOPh;/L tnsf lj|mofsf] ¿k km]/]/ n]v M
h:t} u5{ – ug{
================ ================ ================
k9\5 eG5 hflG5g\
================ ================ ================
n]Vg'x'G5 lxF8\5;\ ufpF5;\
================ ================ ================
gfR5] ;'T5;\ lbG5\of}
!&_ sf]i7saf6 ldNbf] zAb 5fg]/ vfnL 7fpFdf n]v M
=====================
s_ kfn] bfO 9f]sf hfg'eof] . -nufpg], nufpg_
=====================
v_ xfdL pkrf/ c:ktfn hfG5f}F . -ug{, u/]/_
=====================
u_ d}n] snd hfg]sf] 5' . -;dfP/, ;dfpg_
=====================
3_ uf]vf{nLn] slxNo} hfg]sf 5}gg\ . -xf/]/, xfg{_
=====================
ª_ a'l4hLjLx¿n] ;a}nfO{ ;S5g\ . -3'dfP/, 3'dfpg_
=====================
r_ pgL 3fFu/ ahf/ uOg\ . -lsGg, lsg]/_
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 37
% lnª\u
lrqx¿ x]/ clg zAbx¿ Wofg lbP/ k9 M
s]6f] s]6L a'af cfdf
efn] kf]yL /fhf /fgL
ufO{ uf]? k'?if dlxnf
38 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
lnª\u eg]sf] efn] jf kf]yL a'¹fpg k|of]u ul/g] ;ª\s]t xf] .
lnª\u b'O{ k|sf/sf x'G5g\ .
k'lnª\u
lnª\u
:qLlnª\u
k'lnª\u M efn] jf k'?if gfdnfO{ a'¹fpg] zAbnfO{ k'lnª\u elgG5 .
tnsf jfSox¿ k9 M
d a'af clkm; hfg'x'G5 . d dfdfn] dnfO{ af]nfpg'eof] .
d legfh' cfpg'eof] . d d]/f] efO uLt ufpF5 .
d laxfg efn] af:of] . d sfsf sxfF hfg'eP5 <
d /fhf b/af/df a:5g\ . d a]x'nf] d';'Ss xfF:of] .
dflysf jfSodf cfPsf oL zAbx¿ km]l/ k9 M
a'af, dfdf, legfh', efO, efn], sfsf, /fhf tyf a]x'nf]
oL k'lnª\uL zAb x'g\ .
:qLlnª\u M kf]yL jf :qL gfdnfO{ a'¹fpg] zAbnfO{ :qLlnª\u elgG5 .
tnsf jfSox¿ k9 M
d cfdf ahf/ hfg'eof] . d dfOh"n] kfkf lbg'eof] .
d lbbL cfpg'eof] . d d]/L alxgL /fd|/L gfR5] .
d kf]yLn] k'mn kf/]5 . d sfsL sxfF hfg'eP5 <
d /fgL b/af/df al:5g\ . d a]x'nL d';'Ss xfF;L .
dflysf jfSodf cfPsf oL zAbx¿ km]l/ k9 M
cfdf, dfOh", lbbL, alxgL, kf]yL, sfsL, /fgL, a]x'nL
oL :qLlnª\uL zAb x'g\ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 39
of] klg hflg/fv x} ∕
k'lnª\unfO{ :qLlnª\u o;/L agfOG5 M
cufl8 :qLlnª\u a'¹fpg] zAb /fv]/
efn] ;'uf – kf]yL ;'uf nf]Ug]dfG5] – :jf:gLdfG5]
/fhf;fx]a – /fgL;fx]a efn] do"/ – kf]yL do"/
k'lnª\uL zAbsf] cGTodf O{sf/ u/]/
sfsf – sfsL s]6f] – s]6L
5f]/f] – 5f]/L afR5f] – afR5L
k'lnª\uL zAbsf] cGTodf gL yk]/
gflt – gfltgL 5]qL – 5]lqgL
bdfO“ – bldgL dfnL – dflngL
zAbsf] k"/} ¿k kl/jt{g u/]/
bfh' – efph" legfh' – lbbL
a'af – cfdf nf]Ug] – :jf:gL
jfSodf stf{ -sfd ug]{_ h'g lnª\usf] 5, lj|mof klg ToxL lnª\usf] x'g'k5{ .
tnsf jfSox¿ cfjfh lgsfn]/ k9M
d 5f]/f] sfddf uPsf] 5 . d 5f]/fn] gofF lstfa lsg]5 .
d a'xf/L dfOt uPsL 5] . d 5f]/Ln] gof“ n'uf lslg5] .
pRr cfb/ -tkfO{+, pxfF_ a'¹fpg] stf{ ePsf] jfSodf :qLlnª\u /
k'lnª\u b'j} cj:yfdf Pp6} lj|mof x'G5 . tnsf jfSox¿ Wofg lbP/
k9 M
d cfdf dlGb/ hfg'x'G5 . d a'af sfddf hfg'x'G5 .
d tkfO{+n] syf k9\g'eof] . d pxfFn] syf k9\g'eof] .
d bfO lj|ms]6 v]Ng'x'G5 . d lbbL r]; v]Ng'x'G5 .
40 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
dfG5]eGbf afx]s c¿ stf{ cfpFbf lj|mofdf lnª\u kl/jt{g x'Fb}g . tnsf
jfSox¿ Wofg lbP/ k9 M
d ufO{n] 3f“; vfG5 . d uf]?n] 3f“; vfG5 .
d uf]7df b'O6f e}“;L 5g\ . d uf]7df b'O6f /f“uf 5g\ .
d afv|f] plk|mof] . d af]sf] plk|mof] .
d efn] xfF; kfgLdf kf}l8G5 . d kf]yLxfF; kfgLdf kf}l8G5 .
k'lnª\u :qLlnª\u k'lnª\u :qLlnª\u
a'af cfdf xh'/af xh'/cfdf
bfh' efph" dfdf dfOh"
sfsf sfsL h]7f] h]7L
dfOnf] dfOnL sfG5f] sfG5L
;fgf] ;fgL /fd|f] /fd|L
/fhf /fgL efn] kf]yL
k'?if dlxnf afR5f] afR5L
uf]? ufO{ /f“uf] e}“;L
5f]/f] a'xf/L h'jfO“ 5f]/L÷alxgL
5]qL 5]lqgL af3 al3gL
o'jf o'jtL g/ gf/L
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 41
cEof;
!_ k'lnª\u hgfpg] zAbx¿ n]v M
===============, ===============, ===============, ===============
===============, ===============, ===============, ===============
@_ :qLlnª\u hgfpg] zAbx¿ n]v M
===============, ===============, ===============, ===============
===============, ===============, ===============, ===============
#_ tnsf] afs;df /x]sf zAbx¿af6 k'lnª\u / :qLlnª\u 5'6\ofP/ n]v M
efO, /fgL, lbG5,pdf, lzj, pld{nf, elthL, ;'Gb/L, sfnL, lbOg\, legfh', efph",
k9L, lbbL, ufO{, uf]?, dfdf, gfltgL, uP5, 5f]/f, s's'gL{, >Ldfg\, afx'gL, /fhf,
dugL{, u'?ª, ;f]lwg5, km'k", e}F;L, lblG5g\, u/L, uf]/], gfgL, ;fgf
k'lnª\u :qLlnª\u
42 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
$_ tnsf k'lnª\u zAbnfO{ :qLlnª\u zAbdf kl/jt{g u/ M
====================== ======================
sfsf dfdf
====================== ======================
legfh' efn] do"/
====================== ======================
HjfOF ;DwL
====================== ======================
gflt wf]aL
====================== ======================
;;'/f ;fnf]
====================== ======================
bfh' eFu]/f]
%_ tnsf :qLlnª\u zAbnfO{ k'lnª\u zAbdf kl/jt{g u/ M
====================== ======================
cUnL b]p/fgL
====================== ======================
dfOnL afx'gL
====================== =============================
aflnsf kf7L
====================== ======================
afv|f] e}F;L
====================== ======================
gf/L g]jfgL{
====================== ======================
xh'/cfdf ufO{
^_ sf]i7saf6 ldNg] zAb 5fg]/ vfnL 7fpF e/ M
======================
s_ k/]jf e'/{ . -p8L, p8\of]_
======================
v_ 5f]/f] v'?v'? . -k9\5], k9\5_
======================
u_ efGhf ljBfno . -hfg] 5g\, hfg] 5]_
======================
3_ s]6f] cfof] . -cUnf], cUnL_
======================
ª_ n] v]t hf]T5 . -uf]?, ufO{_
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 43
&_ hf]8f ldnfpm M
;fgf] s]6f] k'mn kf¥of] .
sfsf 1fgL 5] .
efn] 3'Dg hfG5 .
d]/L alxgL af:of] .
kf]yLn] 3/d} x'g'x'G5 .
*_ tnsf ldn]sf jfSodf 7Ls lrÅg -µ_ / gldn]sf jfSodf a]7Ls lrÅg -Â_
nufpm M
s_ 5f]/L cfof] .
v_ a'af l6eL x]g'{x'G5 .
u_ 5f]/f] cfpg'eof] .
3_ afR5Ln] b"w vfO{ .
ª_ s's'/ e'Sof] .
(_ jfSodf k|of]u u/ M
=============================================================================
bfh' M
=============================================================================
uf}/L M
=============================================================================
5f]/L M
=============================================================================
kf8f] M
=============================================================================
df]xg M
44 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
!)_ tnsf] cg'R5]b k9]/ :qLlnª\u / k'lnª\u a'¹fpg] zAb 5'§f5'§} tflnsfdf n]v M
zlgaf/ d cfdfl;t dfdf3/ uPF . ToxfF dfOh", dfdf, bfh', efph" / alxgLnfO{
e]6]F . dfdf3/df ufO{, e}F;L, uf]?, af]sf, afv|f / s'v'/fsf efn] kf]yL klg kflnPsf
/x]5g\ . ef]lnkN6 3/ kmls{Fbf xfdLn] af6f]df sfsf, sfsL / dfOnfafnfO{ klg
e]6\of}F . pxfFx¿n] afR5f, afR5L, kf7f, kf7LnfO{ 8f]xf]¥ofP/ lxFl8/xg'ePsf] lyof] .
k'lnª\u :qLlnª\u
!!_ :qLlnª\u a'¹fpg] kfFrj6f zAb vf]h clg ltgnfO{ jfSoddf k|of]u u/ M
============================================================================================================================================================
============================================================================================================================================================
============================================================================================================================================================
============================================================================================================================================================
============================================================================================================================================================
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 45
^ jrg
lrq x]/ clg zAbx¿ Wofg lbP/ k9 M
s]6f] s]6fx¿ afv|f] afv|fx¿
s'v'/f] s'v'/fx¿ efF8f] efF8fx¿
lstfa lstfax¿ 8f]sf] 8f]sfx¿
dfly lrq;Fu lbOPsf zAbx¿ Wofg lbP/ x]/ . oL zAbx¿n] ;ª\Vof a'¹fPsf 5g\ .
Psfkl§sf zAbn] Pp6f eGg] a'¹fPsf 5g\ eg] csf{kl§sf zAbn] w]/} eGg] a'¹fPsf 5g\ .
dflysf zAbx¿n] jrg a'¹fPsf 5g\ .
46 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
jrg eg]sf] Ps jf PseGbf a9L eGg] a'¹fpg k|of]u ul/g] ;ª\s]t xf] .
jrgn] gfd, ;j{gfd, ljz]if0f tyf lj|mofsf] Ps jf a9L ;ª\Vofsf] hfgsf/L
lbG5 . jrg b'O{ k|sf/sf x'G5g\ .
jrg
Psjrg ax'jrg
Psjrg M JolQm jf j:t'sf] Pp6f dfq ;ª\VofnfO{ Psjrg elgG5 .
s]6f], snd, d, t“, lstfa, r/f], 5fgf], 3/, sf]7f, ¿v h:tf zAbn] Pp6f eGg] a'¹fp“5g\ .
To;}n] oL Psjrgsf zAb x'g\ .
jfSox¿ k9 M
d /d]z es'G8f] v]Nb} 5 . d ufO{n] 3fF; vfof] .
d ;fgf] s]6f] ot} cfof] . d of] t]/f] efO xf] <
d pm ;w}“ ljBfno hfG5 . d u'? cfpg'eof] .
d g]tfn] efif0f u/] . d efGhf ljBfno uP .
dflysf jfSodf cfPsf oL zAbx¿ km]l/ k9 M
/d]z, ;fgf] s]6f], ufO{, of], pm, u'?, g]tf oL Psjrg a'¹fpg] zAb x'g\ .
ax'jrg M JolQm jf j:t'sf] PseGbf a9L ;ª\VofnfO{ ax'jrg elgG5 .
s'v'/fx¿, s]6fx¿, xfdL, ltdLx¿, ufO{x¿, lstfax¿, r/fx¿, 5fgfx¿, sf]7fx¿,
¿vx¿ h:tf zAbn] PseGbf a9L eGg] a'¹fpF5g\ . To;}n] oL ax'jrgsf zAb x'g\ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 47
jfSox¿ k9 M
d pgLx¿ es'G8f] v]N5g\ . d lbbLx¿ b;}“df cfpg'x'G5 .
d xfdL kf]v/f 3'd]sf 5f}“ . d 5f]/fx¿ ;fx|} 1fgL 5g\ .
d of] 3/sf sf]7fx¿ pHofnf 5g\ . d u'?x¿n] kf7 k9fpg'eof] .
d ltdLx¿ dnfO{ vf]H5f} . d ufO{x¿ rf}/df rb}{ 5g\ .
d s]6fs]6Lx¿n] /fd|/L k9]sf 5g\ . d tkfO{+x¿ sxfF hfg'x'G5 <
dflysf jfSodf cfPsf oL zAbx¿ km]l/ k9 M
pgLx¿, xfdL, sf]7fx¿, ltdLx¿, s]6fs]6Lx¿, lbbLx¿, 5f]/fx¿,
u'?x¿, ufO{x¿, tkfO{+x¿ oL ax'jrg a'¹fpg] zAb x'g\ .
of] klg hflg/fv x} ∕
jfSodf stf{ Psjrgsf] eP lj|mof klg Psjrgs} /flvG5 .
d – hfG5' xfdL – hfG5f}“ t“ – hfG5;\
ltdLx¿ – hfG5f} pm – hfG5 pgLx¿ – hfG5g\
s]6f] – hfG5 s]6fx¿ – hfG5g\
Psjrgdf /x]sf] zAbdf x¿ yk]/ ax'jrg agfpg'k5{ .
ufO{ – ufO{x¿ snd – sndx¿ ¿v – ¿vx¿
alxgL – alxgLx¿ sf]7f – sf]7fx¿ cfdf – cfdfx¿
Psjrgsf] zAbdf cGTodf cf]sf/ eP To;nfO{ cfsf/ agfP/ x¿
yKg'k5{ .
s]6f] – s]6fx¿ 5f]/f – 5f]/fx¿ 5fgf] – 5fgfx¿
dfgf] – dfgfx¿ r/f] – r/fx¿ 5f]/f] – 5f]/fx¿
48 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #
Wofg lbP/ k9 M
;d"x s ;d"x v
d s]6f]n] vfgf vfP . d s]6f]n] vfgf vfof] .
d d u[xsfo{ u5f}{+ . d d u[xsfo{ u5'{ .
d ltdLx¿ dg nufP/ k9\5 . d ltdLx¿ dg nufP/ k9\5f} .
d d]/f alxgLx¿ dfdf3/ uof] . d d]/f alxgLx¿ dfdf3/ uP .
d ufO{x¿ rf}/df rb}{ 5 . d ufO{x¿ rf}/df rb}{ 5g\ .
dflysf ;d"x s df cfPsf jfSox¿ ldn]sf 5}gg\ . oxfF jrgsf] d]n
ePsf] 5}g . ;d"x v df ePsf jfSox¿ eg] ldn]sf 5g\ .
jfSodf stf{ / lj|mofsf] d]n ePg eg] jfSo cz'4 x'G5 . jfSonfO{ z'4 agfpg Psjrgdf
/x]sf] stf{nfO{ Psjrgs} lj|mof;“u / ax'jrgsf] stf{nfO{ ax'jrgs} lj|mof;“u d]n
u/fpg'k5{ .
tnsf] pbfx/0f x]/ M
of] d]/f] efO xf] . → oL d]/f efOx¿ x'g\ .
snfsf/ lrq sf]b}{ 5 . → snfsf/x¿ lrq sf]b}{ 5g\ .
alxgL dfnf pG5] . → alxgLx¿ dfnf pG5g\ .
d 3/ hfG5' . → xfdL 3/ hfG5f}F .
jrgsf] cfwf/df stf{ / lj|mofsf aLrdf x'g] d]nnfO{
jrg ;ª\ult elgG5 .
dflysf jfSodf jrg ;ª\ult ldn]sf 5g\ .
;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff # 49
cEof;
!_ tnsf ax'jrg zAbdf uf]nf] 3]/f nufpm M
s's'/ s]6fx¿ efn' ltdL
pgLx¿ e}F;L efGhL lstfa
afFb/ 8fnfx¿ of] ;fgL
xfdL k"mn df]afOn tL
e]8f] tkfO{F df]6/x¿ tF
@_ tnsf zAbnfO{ pbfx/0fdf lbOPh:t} u/L ax'jrgdf abn M
================== ==================
s'v'/f] M s'v'/fx¿ s]6f] M
================== ==================
kf7f] M gfDnf] M
================== ==================
s'rf] M 8f]sf] M
================== ==================
aGr/f] M sldnf] M
x¿ yk]/ ax'jrg agfpm M
================== ==================
dfG5] M 3/ M
================== ==================
s]6L M k"mn M
================== ==================
efO M ;'Gtnf M
================== ==================
lxdfn M sk8f M
;j{gfdsf] ¿k km]/]/ jf x¿ nufP/ ax'jrg agfpm M
================== ==================
tF M ltdLx¿ d M
================== ==================
pm M ltdL M
50 ;'gufef g]kfnL Jofs/0f sIff #