สุภาษิต - คำพังเพย

คำสุภาษิต-คำพังเพย

คำนำ

เนื่องจากทางคณะผู้จัดทำแลเห็นว่าปัจจุบันนี้คนเรามัก
มองข้ามสำนวณสุภาษิตคำพังเพยทั้งนี้ทางคณะผู้จัดทำจึงจัด
ทำสื่อเพื่อจะเผยแพร่สุภาษิตคำพังเพยและแสดงคำนิยม
ของมนุษย์มาตั้งแต่โบราณกาลมนุษย์ได้นำสำนวนสุภาษิต
คำพังเพยนำมาใช้ในการให้ข้อคิดและแนวปฏิบัติรวมทั้ง
คติเตือนประจำใจด้านอบรมสั่งสอนพร้อมทั้งการพูดให้เกิด
ความคิดสำนึกที่ดี

โครงงานสุภาษิตคำพังเพย เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา

การวิจัยการวัดประเมินผลการเรียนรู้เพื่อพัฒนาผู้เรียน

จำทำขึ้นเพื่อให้ผู้ที่สนใจเกี่บวกับคำสุภาษิตคำพังเพย

เข้ามาศึกษาหาความรู้ เพื่อเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจ

แล้วนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ หากโครงงาน

สุภาษิตคำพังเพยผิดพลาดประการใดคณะผู้จัดทำ

ขออภัย ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ ก
ข
คำนำ 2
สารบัญ 3
คำชี้แจง 4
จุดประสงค์การเรียนรู้ 5
แบบทดสอบก่อนเรียน 6-11
ความหมายของคำสุภาษิต-คำพังเพย 12-16
หมวด ก-ข 17-22
หมวด ค-ฆ 23-26
หมวด ง-จ 27-32
หมวด ช-ฒ 33-35
หมวด ด-ต
หมวด ท-ถ

สารบัญ 36-41
42-47
หมวด น-บ 48-53
หมวด ป-ผ 54-59
หมวด ฝ-พ 60-66
หมวด ม-ย 67-72
หมวด ร-ล 73-78
หมวด ว-ส
หมวด ห-อ 79
ประโยชน์ที่ได้รับจากสุภาษิต-คำพังเพย 80
แบบทดสอบหลังเรียน 81
แหล่งอ้างอิง

2

คำชี้แจง

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์นี้ใช้เป็นสื่อในการเรียนรู้ด้วย

ความสามารถของตนเอง โดยให้ผู้เรียนอ่านคำชี้แจง

และปฏิบัติตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
1.ให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนโดยสแกน QR

code และทำแบบทดสอบก่อนเรียนด้วยความซื่อสัตย์

2.ศึกษาเนื้อหาและจุดประสงค์ของการเรียนรู้เพื่อให้

สามารถเข้าใจสาระสำคัญของเนื้อหา
3.หลังจากศึกษาเนื้อหาเสร็จแล้วให้ผู้เรียนทำแบบ

ทดสอบหลังเรียนโดยการสแกน QR code เพื่อทำแบบ

ทดสอบหลังเรียนด้วยความซื่อสัตย์

3

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. เพื่อใช้ E-Book พัฒนาความรู้ด้านสุภาษิต-คำพัง

เผยให้ดีขึ้น
2. เพื่อเปรียบเทียบ การใช้ E-Book ก่อนใช้และ

หลังใช้ในเรื่องสุภาษิต-คำพังเผย

4

แบบทดสอบก่อนเรียน

ให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนโดยสแกน QR

code และทำแบบทดสอบก่อนเรียนด้วยความซื่อสัตย์

5

ความหมายคำสุภาษิต คำพังเพย

สุภาษิต คือ คำกล่าวที่มีคติสอนใจ สุภาษิตจึงมี
ลักษณะเดียวกับสำนวนและคำพังเพย แต่มีจุดมุ่ง
หมายเพื่อการสั่งสอน เตือนสติให้คิด ไม่มี
การ"เสียดสีหรือติชมอย่างคำพังเพย เป็นถ้อยคำ
ที่แสดงหลักความจริง เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่ว ๆ
ไป
คำพังเพย คือ ถ้อยคำที่เปรียบเทียบเหตุการณ์
หรือเรื่องราวต่างๆ ที่พบเห็นได้ในการดำรงชีวิต
ของคนรุ่นก่อน โดยมากไม่เน้นการสั่งสอน แต่
ใช้ ในทํานองเสียดสีประชดประชันเพื่อให้
สะท้อนความคิดความเชื่อถือ และเป็นคติเตือน
ใจ หรือเป็นข้อคิด สะกิดใจให้นำมาปฏิบัติ

6

ความไหกม่งายาคมำสเุภพาษริตาะคขำพนังเพย
คนงามเพราะแต่ง

ความงามของคน เสริมแต่งได้ให้สวย
ไก่จะดูความสวยก็ตรงที่มีขนสวย เหมือนคนหากได้แต่ง

หน้า ทาแป้ง แต่งตัวให้ดี ก็ดูสวยงามขึ้นมาได้เช่นกัน

7

ไก่เห็นตีเงิน
งูเห็นนมไก่

ต่างฝ่ายต่างรู้ความรับกันและกัน

เป็นการเปรียบเทียบถึงสิ่งที่คนอื่นอาจไม่รู้ไม่เห็น แต่สองฝ่าย


ต่างรู้เห็นซึ่งกันและกัน เช่น ไก่มองเห็นตีนงู ซึ่งงูไม่มีตีนและงู

มองเห็นนมไก่ ไ5ก่ก็ไม่มีนมเช่นกัน

8

กบในกะลาครอบ

มีความรู้หรือประสบการณ์น้อย แต่นึกว่าตัว

เองรู้มาก

9

เขียนเสือ ให้วัวกลัว

การข่มขู่อีกฝ่ายหนึ่งให้กลัว แต่สิ่งที่ขู่นั้น
เป็นสิ่งที่ผู้ถูกขู่ไม่มีความกลัวสิ่งนั้นเลย
เพราะรู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของผู้ที่ขู่อยู่แล้ว

10

ขี่ช้างจับตั๊กแตน

การลงทุนลงแรงเป็นจำนวนมากมาย แต่ได้รับ

ผลตอบแทนนิดเดียว ไม่คุ้มค่า เปรียบเหมือน


ลงทุนขี่ช้างเพื่อไล่จับตั๊กแตน

11

ไข่ในหิน

ของที่ต้องระมัดระวังทะนุถนอมและหวง
อย่างยิ่ง ไม่ยอมให้ไครมาทำอันตราย
เด็ดขาดหรือเข้ามาเกี่ยวข้องได้โดยง่าย

12

คางคกขึ้นวอ

คนที่มีฐานะต่ำต้อย พอได้ดิบได้ดีก็

มักแสดงกิริยาอวดดี ลืมตัว

13

โคแก่กินหญ้าอ่อน

นมีอายุมากที่ชอบเพศตรงข้ามที่มีอายุน้อยกว่า โดยส่วน

ใหญ่จะใช้กับชายสูงอายุที่ชอบผู้หญิงวัยสาว

14

คาหนังคาเขา

จับได้ในขณะที่กำลังทำผิดหรือพร้อม

กับของกลาง

15

ฆ้องปากแตก

เก็บความลับไม่อยู่ ชอบนำความลับของคนอื่น

ไปโพนทะนา

16

ฆ่าควายเสียดายพริก

การคิดจะทำการใหญ่ แต่กลัวว่าจะสิ้นเปลืองค่า

ใช้จ่าย มัวแต่คิดเล็กคิดน้อยจนทำให้เสียงาน


เสียได้

17

งมเข็มในมหาสมุทร

การค้นหาอะไรบางอย่าง ซึ่งยากที่จะค้นหาให้พบ
ทำสำเร็จได้ยาก หรือการทำในสิ่งที่เป็นไปได้ยาก

18

เงาตามตัว

ผู้ที่ไปไหนไปด้วยกันแทบไม่คลาดกัน

เละสิ่งที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงไปตามกัน

19

เงยหน้าอ้าปาก/

ลืมตาอ้าปาก

มีฐานะขึ้นกว่าเดิมทัดเทียมเพื่อน

20

จับปลาสองมือ

มุ่งจะเอาให้ได้ทั้งสองอย่างพร้อมกันใน
ที่สุดไม่ได้สักอย่างเสี่ยงทำการสองอย่าง
พร้อม ๆ กันซึ่งอาจล้มเหลวทั้งสองอย่าง

21

ใจดีสู้เสือ

การทำใจกล้า ควยคุมจิตใจให้เป็นปกติ ไม่หวั่นไหว

ไปกับเหตุการณ์ตรงหน้า เมื่อต้องเจอ

22

จับปูใส่กระด้ง

การที่คน ๆ หนึ่งพยายามดูแลเด็กเล็ก ๆ
โดยพยายามให้อยู่นิ่ง ๆ หรือเป็น
ระเบียบ แต่เด็กก็ซุกซนไม่อยู่นิ่ง

23

ช้างตายทั้งตัว
เอาใบบัวมาปิดไม่มิด

ความชั่วหรือความผิดร้ายแรงใหญ่หลวงที่คนทั่วกันแล้ว ย่อม

ไม่อาจปกปิดได้ ย่อมต้องมีผู้รับรู้ ไม่วันใดก็วันหนึ่ง

24

ชี้โพรงให้กระรอก

การกระทำที่อาจจะไม่ตั้งใจ แต่การกระทำนั้นเป็นการชี้

ทางให้กับคนไม่ดี ให้มีโอกาสทำชั่ว

25

ช้าๆ ได้พร้าสองเล่มงาม

ค่อยๆคิด ค่อยๆทำ จะได้รอบคอบและผล

งานจะสำเร็จด้วยดี

26

เฒ่าหังงู

คนแก่หรือคนมีอายุมากที่มีนิสัยเจ้าชู้ มีเล่ห์เหลี่ยม

ชอบใช้กลอุบาย หลอกล่อเด็กสาวไปบำเรอความ


สุข ในทางกามารมณ์

27

ดูช้างให้ดูหาง
ดูนางให้ดูแม่

ให้รู้จักพิจารณาผู้หญิงที่จะเลือกเป็นคู่ครองโดยดู
จากนิสัยใจคอและความประพฤติของมารดา

28

ได้ทีขี่แพะไล่

ไปซ้ำเติม เยาะเย้ยเมื่อคนอื่นเพลี่ยงพล้ำ

29

ดินพอกหางหมู

นิสัยที่ชอบปล่อยให้การงานคั่งค้างสะสม ผัดวันประกัน
พรุ่ง เกียจคร้าน ไม่ยอมทำให้สิ่งนั้นสำเร็จเสร็จสิ้นโดย
เร็ว จนในที่สุดการงานต่างก็สะสมพอกพูนขึ้นจนยากที่จะ
สะสางให้เสร็จได้โดยง่าย หมายถึง ลงทุนมากแต่ได้ผล
นิดหน่อย ซึ่งคำๆนี้โบราณท่านเปรียบไว้กับการกระทำ
ใดๆที่ลงทุนอย่างมากมาย เพียงเพื่อหวังผลเพียงเล็กน้อย

เท่านั้น

30

ตำข้าวสารกรอกหม้อ

ทำงานแค่ให้เสร็จไปครึ่งหนึ่ง ๆ

หรือทำแค่พอกินไปวัน ๆ

31

ตนเป็นที่พึ่งเเห่งตน

ให้พึ่งตนเอง

32

ตีงูให้กากิน

ทำสิ่งที่ตนควรจะได้รับประโยชน์ แต่กลับ

ไม่ได้ ตกอยู่กับผู้อื่น

33

ทำนาบนหลังคน

คนที่คิดหาผลกำไร หรือหาผลประโยนช์ใส่ตน
ด้วยวิธีเบียดเบียน หรือขูดรีดเอาจากน้ำพักน้ำแรงของผู้


อื่น โดยขาดความเมตตา

34

ถอยหลังเข้าคลอง

หวนกลับไปแบบเดิมๆ ล้าสมัย

35

ถอดเขี้ยว ถอดเล็บ

ละพยศ ละความดุหรือร้ายกาจ เลิกแส

ดงฤทธิ หรือเลิกแสดงอํานาจอีก

36

น้ำขึ้นให้รีบตัก

เมื่อมีโอกาสดี ๆมาถึง ควรรีบทำ รีบคว้าโอก่

ศเอาไว้ก่อนจะไม่มีโอกาส

37

นกสองหัว

ทำตัวเข้ากันทั้งสองฝ่าย ที่เขาไม่

ถูกกันโดยหวังประโยนช์เพื่อตนเอง

38

น้ำท่วมทุ่ง
ผักบุ้งโหรงเหรง

พูดมากได้สาระน้อย

39

บนข้าวผี ตีขัาวพระ

ขอร้องให้เทวดาผีสางนางไม้ช่วยโดยการบน

40

เบี้ยบ้ายรายทาง

เงินที่ต้องใช้จ่าย หรือเสี่ยไปเรื่อย ๆ ในขณะทำธุระ

ให้สำเร็จ

41

บอกหนังสือสังฆราช

สอนหนังสือสังฆราช นั้นใช้ในการเปรียบ

เปรยถึงการไปสั่งสอนคนที่เก่งหรือรู้อยู่แล้ว

รู้มากกว่าคนที่ไปสั่งสอนเสียอีกซึ่งอาจจะเป็น

เพราะว่าไม่รู้ว่าคนนั้นมีความรู้มากกว่าตนก็เป็น


ได้

42

ปอกกล้วยเข้าปาก

การทำสิ่งใดสามารถทำได้อย่างง่าย อย่า

สะดวกสบายไร้อุปสรรค

43

ปิ้งปลาประชดแมว

ทำประชดหรือแดกดัน ซึ่งรังแต่จะเสีย

ประโยชน์

44

ปล่อยเสือเข้าป่า

พูดดีแต่ใจคิดร้ายปล่อยศัตรูไปอาจจะกลับมา

ทำร้ายเราภายหลังได้

45

ผักชีโรยหน้า

ทำความดีหรือกระทำใดๆเพียงเพื่อให้ผู้อื่น

เห็นว่างานเสร็จ เรียนร้อย สวยงาม แต่ใน


ความเป็นจริงสิ่งนั้นยังไม่สำเร็จ

46

ผีซ้ำด้ำพลอย

ถูกซ้ำเติม เมื่อพลาดพลั้งหรือเมื่อคราว

เคราะห์ร้าย

47

ผีถึงป่าช้า

ต้องยอมทำ เพราะจำใจหรือไม่มีทางเลือก