อุตรดิตถ์ ท่าเหนือ เมืองน่าอยู่ (2561)

อุตรดิตถ์ ท่าเหนือ เมืองน่าอยู่ Tourism Handbook: Legendary North Port, Lively town Uttaradit Uttaradit-A5 cover (15.11.61).indd 3 11/15/2561 BE 4:59 PM

002 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 2 11/15/2561 BE 4:25 PM

003 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ค�าขวัญจังหวัดอุตรดิตถ์ เหล็กน�้ าพี้ลือเลื่ อง เมืองลางสาดหวาน บ้านพระยาพิชัยดาบหัก ถิ่ นสักใหญ่ของโลก Motto The City of Famous Lek Nam Phi Iron, Sweet Langsat, The Home of the Late Phraya Phichai Daphak, and The World’s Biggest Teak Tree AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 3 11/15/2561 BE 4:26 PM

อุตรดิตถ์ เป็นจังหวัดที่เงียบสงบ เศรษฐกิจดี ผู้คนเป็นมิตร มี 3 วัฒนธรรม คือ ล้านช้าง ล้านนา และไทยสุโขทัย ที่ผสมกลมกลืนกันอย่างลงตัว มีวัดพระแท่น ศิลาอาสน์ เขื่อนสิริกิติ์ และน�้ำตกแม่พูลเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่รู้จักกันดี และยังมี แหล่งท่องเที่ยวที่มีความโดดเด่นซ่อนตัวอยู่อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นแหล่งท่องเที่ยว ทางธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม แหล่งท่องเที่ยว ชุมชน แหล่งท่องเที่ยวเพื่อนันทนาการ และแหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น คู่มือการท่องเที่ยวจังหวัดอุตรดิตถ์เล่มนี้ จึงเป็นการเปิดโลกการท่องเที่ยว มิติใหม่ของอุตรดิตถ์ให้กับนักท่องเที่ยวทั้งจากในประเทศและต่างประเทศทั่วโลก ได้มาสัมผัสกับความงามของธรรมชาติ ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี อาหารการกิน ผลไม้รสเลิศและผู้คนที่มีน�้ำใจไมตรีต่อผู้มาเยือนเสมอ นอกจากนี้ เนื้อหาในเล่มยังพร้อมมูลไปด้วยข้อมูลที่จ�ำเป็นส�ำหรับการท่องเที่ยว ในพื้นที่ทั้ง 9 อ�ำเภอของอุตรดิตถ์ ที่น�ำเสนอทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และยังสามารถเชื่อมโยงไปสู่ฐานข้อมูลออนไลน์ผ่านช่องยูทูบของแต่ละอ�ำเภอ ได้อย่างไม่มีขีดจ�ำกัด อันจะยังประโยชน์ให้กับนักท่องเที่ยวและทุกภาคส่วน ที่เกี่ยวข้องได้อย่างเป็นปัจจุบัน และทันสมัยอยู่เสมอ ค�ำน�ำ นายเสฐียรพงศ์ มากศิริ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ กันยายน 2561 004 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 4 11/15/2561 BE 4:26 PM

Uttaradit is a tranquil province with good economy and amiable people. Here is the best combination of Lan Chang, Lan Na and Sukhothai culture. Renowned tourist attractions are Wat Phratan Sila-Asana, Sirikit Dam, and Mae Phun Waterfall. There are also several unique destinations scattering around the area, including natural, historical, cultural, and recreational attractions, as well as community tourism and man-made attractions. This travel guide aims to not only show a new dimension of Uttaradit to Thai and foreign visitors but also welcome all guests to experience the beauty of Uttaradit in the aspect of nature, arts and culture, tradition, food, fruits and friendly people. This bilingual guidebook compiles travel information in 9 districts of Uttaradit. It also provides unlimited and updated online database through YouTube channels of each district, which are beneficial to tourists and relevant sectors. Preface Mr. Sateanphong Marksiri Governor of Uttaradit Province September 2018 005 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 5 11/15/2561 BE 4:26 PM

006 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ อุตรดิตถ์ : เมืองในฝัน สวรรค์บนดิน Uttaradit : Dream City, Heaven on Earth อุตรดิตถ์ : ท่าน�้ าแห่งทิศเหนือ ของสยามประเทศ Uttaradit : Port of the North of Siam 008 012 แหล่งท่องเที่ ยวอ�าเภอลับแล Laplae District แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอตรอน Tron District 032 052 016 018 เส้นทางท่องเที่ ยว จังหวัดอุตรดิตถ์ Uttaradit Tourism Map แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอเมืองอุตรดิตถ์ Mueang Uttaradit District สารบัญ Contents แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอท่าปลา Tha Pla District 066 จังหวัดน่านNanจังหวัดแพร่ Phrae จังหวัดพิษณุโลก Phisanulok ประตูสู่อีสาน I-SAN จังหวัดสุโขทัย Sukhothai อ.บ้านโคก Ban Khok อ.เวียงสา Wiang Sa อ.นาน้อย Na Noi อ.นาหมื่นNa Muen ช่องมหาราช หรือช่องบ่อเบี้ย Maharaj channel or Bo Bia channel หลวงพระบาง Luang Prabang อุทยานแห่งชาติศรีน่าน Sri Nan National Park เวียงจันทน์ Vientiane 1123 1083 1241 1268 1243 ปากลาย Paklay ตลาดการค้าชายแดนไทย-ลาว ช่องภูดู่ Thai-Lao Border Trade At Phudoo อ.ทองแสนขัน Thong Saen Khan พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน บ่อเหล็กน�้าพี้ Bor Lek Nam Phi Folk Museum สับปะรดห้วยมุ่น Huai Mun pineapple อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว Phu Soi Dao National Park อุทยานแห่งชาติน�้าตกคลองตรอน Khlong Tron Waterfall National Park อ.นาแห้ว Na Haeo 1239 1268 1212 1214 Khlong Tron 1047 เจ้าพ่อพญาปาด Phaya Pat อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ Ton Sak Yai National Park คลองตรอน Tron Canal อ.ท่าปลา Tha Plaบ้านท่าเรือ Ban Tha Ruea เขื่อนดิน ช่องเขาขาด Chong Khao Khat Damเขื่อนสิริกิติ์Sirikit Dam แม่น�้าน่าน Nan River 1341 วัดพระธาตุช่อแฮ Wat phrathatchohae 1045 ภูพญาพ่อ Phu Phaya Pho บ้านปากนาย Ban Pak Nai อุทยานแห่งชาติ ล�าน�้าน่าน Lam Nam Nan National Park อ.ฟากท่า Fak Tha 1339 1047 อ.ลับแล Laplae อ.เด่นชัย Den Chai อ.ศรีสัชนาลัย Si Satchanalai น�้าตกแม่พู ล Mae Phun waterfall สวนสาธารณะ หนองพระแล Public Park Nong Pra Lae อนุสาวรีย์ พระศรีพนมมาศ Phra Si Phanommat Memorial 1043 102 1045 1106 วัดท่าถนน Wat Tha Thanon วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ Wat Phra Fang Sawangkhaburimuninat 1047 อนุสาวรีย์ พระยาพิชัยดาบหัก Monument of Phraya Phichai Dap Hak 4009 อ.เมือง Mueang Uttaradit 11 1204 11 วัดดงสระแก้ว Wat Dong Sa Kaew 1196 อ.พิชัย Phichai อ.ตรอน Tron อ.ศรีนคร Si Nakhon อ.วัดโบสถ์ Wat Bot อ.ศรีส�าโรง Si Samrong อ.พรหมพิราม Phrom Phiram 1255 117 1324 บ้านเกิดพระยาพิชัยดาบหัก Birthplace of Phraya Phichai Dap Hak 1246 วัดพระแท่นศิลาอาสน์ Wat Phratan Sila-Asana อ.น�้าปาด Nam Pat Uttaradit Tourism Map เส้นทาง ท่องเที่ ยวอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 6 11/15/2561 BE 4:26 PM

007 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ งานเทศกาล และงานประจ�าปี จังหวัดอุตรดิตถ์ Uttaradit’s Festivals and Annual Events สถานที่ พัก Accommodations หมายเลขโทรศัพท์ที่ ส�าคัญ หรือใช้ ติดต่อในกรณีฉุกเฉิน Important Telephone Numbers โปรแกรมท่องเที่ ยว ในจังหวัดอุตรดิตถ์ Uttaradit’s Travel Programs ร้านอาหาร Restuarants กราบขอบพระคุณ / ขอบพระคุณ Special Thanks สินค้า GI และ สินค้า OTOP ของจังหวัดอุตรดิตถ์ Uttaradit’s GI and OTOP Products ร้านขายของที่ ระลึก / ของฝาก Souvenirs / Local Products 136 152 172 140 160 174 148 166 แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอทองแสนขัน Thong Saen Khan District 078 แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอบ้านโคก ประตูสู่หลวงพระบาง Ban Khok District The Gateway to Luang Prabang แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอฟากท่า เมืองงามกลางขุนเขา Fak Tha District, the beauty amid mountains 112 124 แหล่งท่องเที่ ยว อ�าเภอน�้ าปาด Nam Pat District 090 100 แหล่งท่องเที่ ยวอ�าเภอพิชัย Phichai District AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 7 11/15/2561 BE 4:26 PM

008 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ อุตรดิตถ์ : เมืองในฝัน สวรรค์บนดิน Uttaradit : Dream City, Heaven on Earth อุตรดิตถ์เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ทางใต้สุดของภาคเหนือ มีความหมายว่าเมืองท่าแห่งทิศเหนือ เพราะในอดีตอุตรดิตถ์เคยเป็นเมืองในปกครองของพิชัยอันเป็นเมืองเก่าแก่ที่เป็นเมืองท่าพักสินค้า ก่อนขึ้นเมืองเหนือในสมัยก่อน มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 7,838.592 ตารางกิโลเมตร แบ่งเขตการปกครองเป็น 9 อ�ำเภอ 67 ต�ำบล 539 หมู่บ้าน ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบสลับเขาสูง โดยมีที่ราบลุ่มแม่น�้ำอยู่ทางใต้ของจังหวัด มีระดับความสูงประมาณ 50-100 เมตรจากระดับน�้ำทะเล อยู่ในเขตอ�ำเภอตรอน พิชัย ลับแล ทองแสนขัน และบางส่วนของอ�ำเภอเมือง ขึ้นไปทางเหนือเป็นที่ราบระหว่างหุบเขา มีความสูง ประมาณ 100-400 เมตรจากระดับน�้ำทะเล อยู่ในเขตอ�ำเภอทองแสนขัน ลับแล น�้ำปาด ฟากท่า บ้านโคก และบางส่วนของอ�ำเภอเมือง และพื้นที่ส่วนใหญ่ทางเหนือและตะวันออกของจังหวัด จะเป็นเขตภูเขาและที่สูง มีความสูง 400-1,000 เมตรจากระดับน�้ำทะเล ในเขตอ�ำเภอบ้านโคก ฟากท่า น�้ำปาด ท่าปลา ลับแล และบางส่วนของอ�ำเภอเมือง มีอาณาเขตติดกับจังหวัดแพร่และน่านทางด้านทิศเหนือ ส่วนทิศตะวันออกติดกับจังหวัดพิษณุโลก และ สปป. ลาว มีแนวเขตชายแดนยาว 145 กิโลเมตร ทิศใต้ติดกับจังหวัดพิษณุโลก ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดสุโขทัย Uttaradit is the southernmost province of lower northern Thailand. Its name literally means the port of the North. It was formerly a territory of the old town Phichai. Uttaradit covers an area of 7,838.592 square kilometer. The province was administratively divided into 9 districts and subdivided into 67 sub-districts and 539 villages. Most of the geographical features are flatlands with some high hills. The province landscape can be characterized by 3 following categories. River basins, 50-100 meters above sea level, cover a plain area in District of Tron, Phichai, Laplae, Thong Saen Khan, and part of Mueang Uttaradit. Valleys with 100-400 meters above sea level define areas of Thong Saen Khan, Laplae, Nam Pat, Fak Tha, Ban Khok and part of Mueang Uttaradit District. Mountains and uplands are the geographic feature of half of the province in the North and the East. The areas of 400-1,000 meters above sea level are in Ban Khok, Fak Tha, Nam Pat, Tha Pla, Laplae and part of Mueang Uttaradit District. Uttaradit is neighboring of Phrae and Nan Province in the North, Phitsanulok in the East and the South, and Sukhothai “เหล็กน�้ำพี้ลือเลื่อง เมืองลางสาดหวาน บ้านพระยาพิชัยดาบหัก ถิ่นสักใหญ่ของโลก” “The City of Famous Lek Nam Phi Iron, Sweet Langsat, The Home of the Late Phraya Phichai Dap Hak, and The World’s Biggest Teak Tree” AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 8 11/15/2561 BE 4:26 PM

009 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 9 11/15/2561 BE 4:26 PM

010 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์เป็นจุดเชื่อมระหว่าง ภาคกลาง ภาคเหนือ และ สปป.ลาว จึงมี ความหลากหลายทางด้านภาษา ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม การกินอยู่ การแต่งกาย จนได้รับการกล่าวขานว่าเป็นเมือง 3 วัฒนธรรม คือล้านช้าง ล้านนา และไทยสุโขทัย ประชากร ร้อยละ 99.8 นับถือศาสนาพุทธ ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ท�ำนา ท�ำไร่ ท�ำสวนผลไม้นานาชนิด พืชผล หมุนเวียนที่สร้างรายได้และชื่อเสียงให้กับจังหวัด ได้แก่ ทุเรียนหลงลับแล หลินลับแล ลางสาด หอมแดงที่อ�ำเภอลับแล สับปะรดห้วยมุ่นและ กระเทียมที่อ�ำเภอน�้ำปาด เม็ดมะม่วงหิมพานต์ และล�ำไยที่อ�ำเภอท่าปลา มะขามหวานที่อ�ำเภอ ฟากท่า เป็นต้น อุตรดิตถ์พรั่งพร้อมไปด้วยแหล่งท่องเที่ยว ทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นโบราณสถาน โบราณวัตถุ อาทิ วัดพระแท่นศิลาอาสน์ วัดพระบรมธาตุ วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ วัดใหญ่ท่าเสา วัดธรรมาธิปไตย วัดท่าถนน วัดบ้านแก่ง บ้านเกิด พระยาพิชัย พิพิธภัณฑ์บ่อเหล็กน�้ำพี้ ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีซากเมืองโบราณสมัยอาณาจักร สุโขทัย แหล่งโบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เช่น อุทยานแห่งชาติ ภูสอยดาว อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ อุทยาน แห่งชาติล�ำน�้ำน่าน เขื่อนสิริกิติ์ อ่างเก็บน�้ำ ห้วยน�้ ำรี น�้ำตกคลองตรอน ภูแลลาว รวมถึง แหล่งท่องเที่ยวชุมชนอีกมากมาย เป็นต้น in the West. To the east, it also shares 145-kilometer-border with Laos PDR. Its location between the central and the northern region and borders with Laos, has created diverse layers of cultures in language, tradition, food, living and dress. Consequently, Uttaradit has been named the city of three cultures - Lan Chang, Lan Na and Sukhothai. About 99.8 percent of population is Buddhist. Most of the people are in agricultural section by growing rice, crops and variety of fruits. The economic and well known products are shallots of Laplae, garlics of Nam Pat, longans of Tha Pla, sweet tamarinds of Fak Tha, and the most famous fruits, langsats and durians from Laplae and Mueang Uttaradit District. The important attractions in Uttaradit are historical sites i.e. Wat Phratan Sila-Asana, Wat Phra Yuen Phutthabat Yukhon, Wat Phra Boromthat, Wat Yai Tha Sao, Wat Thammathipatai, Wat Tha Thanon, Wat Klang, Wat Tha Thong, Wat Chong Lom etc. Additionally, there are historical sites of city remaining from Sukhothai kingdom, prehistoric sites, and natural attractions, including Phu Soi Dow National Park, Ton Sak Yai National Park, Lam Nam Nan National Park, Sirikit Dam, Huai Nam Ree Reservoir, Klong Tron Waterfall etc. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 10 11/15/2561 BE 4:26 PM

011 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ Getting to Uttaradit Uttaradit is located in the north of Bangkok. There are 3 means of transportations from Bangkok to Uttaraditplane, car and train. By plane, you can take a flight from Bangkok to Phisanulok, phrae or Sukhothai with various types of flights and prices. Then you can get a bus, a van or a rental car to Uttaradit. Beside plane, you can drive from Bangkok by taking Highway No. 1 and Highway No. 32 to Nakhon Sawan via Ayutthaya, Ang Thong, Sing Buri, and Chai Nat, and then use Highways No. 117 and No. 11 to Uttaradit via Phitsanulok. You can also ride a bus to Uttaradit. Air-conditioned busses and non-air conditioned busses depart from Bangkok every day. By train, trains daily depart from Hua Lumphong station to Uttaradit. Eight trains are available per day including rapid trains, express trains, and special express trains. For more information, call 1690 or www.railway.co.th. การเดินทาง จังหวัดอุตรดิตถ์อยู่ทางทิศเหนือของ กรุงเทพมหานคร สามารถเดินทางไปได้ถึง 3 เส้นทาง คือ ทางเครื่องบิน ทางรถยนต์ และ ทางรถไฟ ทางเครื่องบิน จากกรุงเทพฯ ไปจังหวัด พิษณุโลก แพร่หรือสุโขทัยมีหลายสายการบิน และมีเที่ยวบินต่อวันหลายเที่ยว จากนั้นเดินทาง ไปจังหวัดอุตรดิตถ์ด้วยรถโดยสารประจ�ำทาง รถตู้ หรือเช่ารถขับเอง โดยใช้บริการรถเช่า ซึ่งจะมีเคาน์เตอร์ติดต่ออยู่ในสนามบินหรือ จะจองผ่านเว็บไซต์ก็ได้ จากกรุงเทพฯ ไปจังหวัดแพร่ จากนั้น ใช้รถประจ�ำทางสายแพร่-อุตรดิตถ์-พิษณุโลก จากกรุงเทพฯ ไปจังหวัดสุโขทัย จากนั้น ใช้รถประจ�ำทางสายสุโขทัย-อุตรดิตถ์ ทางรถยนต์ จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวง หมายเลข 1 แล้วแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 32 ผ่านอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี ชัยนาท เข้านครสวรรค์ จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 117 เดินทางเข้าสู่พิษณุโลก และทางหลวง หมายเลข 11 เดินทางต่อไปจนถึงอุตรดิตถ์ ส่วนรถโดยสารประจ�ำทาง จากสถานีขนส่ง สายเหนือ กรุงเทพฯ สู่อุตรดิตถ์ มีทั้งรถธรรมดา และปรับอากาศ ทางรถไฟ จากสถานีหัวล�ำโพงมีรถไฟ ไปอุตรดิตถ์ ทั้งประเภทรถเร็ว รถด่วน รถด่วนพิเศษ สอบถามเพิ่มเติมที่โทรศัพท์ 1690 หรือ www.railway.co.th AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 11 11/15/2561 BE 4:26 PM

อุตรดิตถ์ในอดีต อุตรดิตถ์ เป็นจังหวัดหนึ่งตั้งอยู่ทางภาคเหนือของประเทศไทย มีพื้นที่ป่าอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่ การตั้งถิ่นฐาน โดยมีการค้นพบหลักฐานบริเวณรอบตัวเมืองอุตรดิตถ์ที่แสดงให้เห็นการอยู่อาศัย ของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่มีอายุกว่า 2,000 ปี อาทิ เครื่องมือหินขัดและซากกระดูกมนุษย์ ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่บ้านบุ่งวังงิ้ว ซึ่งตั้งอยู่ตรงข้ามต�ำบลบางโพท่าอิด กลองมโหระทึกส�ำริด ในวัฒนธรรมดองซอน ขุดพบที่วัดม่อนศัลยพงษ์ ต�ำบลบางโพ ปี พ.ศ. 2470 พื้นที่นี้เคยเป็นที่ตั้งของเมืองส�ำคัญๆ ในอดีต เช่น เมืองฝางหรือเมืองสวางคบุรี ที่มีชื่อปรากฏ ในศิลาจารึกของกรุงสุโขทัย ว่าเป็นเมืองหนึ่งของอาณาจักรสุโขทัย และต่อเนื่องมาจนถึงสมัยอยุธยา ปัจจุบันยังมีร่องรอยเมืองฝางและสถูปที่ยังหลงเหลืออยู่ที่บ้านฝาง อ�ำเภอเมืองอุตรดิตถ์ นักโบราณคดี สันนิษฐานว่าเป็นเมืองที่สร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย ต่อมาเมื่อพระเจ้าอู่ทองสร้างกรุงศรีอยุธยา ในปี พ.ศ. 1893 ปรากฏว่ารวบรวมเมืองขึ้นได้ถึง 16 เมือง โดยมีเมืองพิชัยรวมอยู่ด้วย สมัยกรุงธนบุรี ปี พ.ศ. 2315 โปสุพลา แม่ทัพพม่าเดินทัพเข้ามาตีเมืองลับแลและเมืองพิชัย ขณะนั้นไพร่พลเมืองพิชัยมีน้อย พระยาพิชัยผู้ครองเมืองพิชัยจึงขอก�ำลังจากเมืองพิษณุโลกมาช่วย เจ้าพระยาสุรสีห์เจ้าเมืองพิษณุโลกรีบเกณฑ์กองทัพขึ้นไปยังเมืองพิชัยเพื่อตีค่ายพม่า จนกองทัพ พม่าต้านทานไม่ไหวแตกหนีไป ในปีต่อมา พ.ศ. 2316 โปสุพลาแม่ทัพพม่ายกทัพตีเมืองพิชัยอีกครั้ง เจ้าพระยาสุรสีห์กับพระยาพิชัยทราบข่าวก่อนจึงชวนกันยกทัพออกซุ่มสกัดทัพพม่า โดยฝ่ายไทย Uttaradit in the past Uttaradit is one of the northern provinces of Thailand with forest prosperity which is suitable for settlement. The evidences discovered around the city suggest prehistoric human habitation over 2,000 years, for example, polished stone tools and prehistoric human skeleton remains at Ban Bung Wang Ngio, located opposite Bang Pho Tha It District, and a bronze drum of Dong Son Culture excavated at Wat Mon Sanlayaphone, Ban Pho District in 1927. In Sukhothai period, this area located in major cities such as Fang or Sawangkaburi. In Sukhothai stone inscription, the name of Mueang Fang is mentioned as one of cities in Sukhothai Kingdom. It also continued a city in Ayutthaya era. Now, Fang is located in area of Mueang Uttaradit District, evident by the discovery of the city remains and a stupa in Sukhothai style. Later when King U-thong established Ayutthaya City in 1350, there were 16 main cities gathered in the kingdom including Phichai. อุตรดิตถ์ : ท่าน�้ำแห่งทิศเหนือของสยามประเทศ Uttaradit : Port of the North of Siam 012 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 12 11/15/2561 BE 4:26 PM

013 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 13 11/15/2561 BE 4:27 PM

014 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ In 1772 during Thonburi era, Bo Supla, Burmese general, marched his army to capture Laplae and Phichai City. At that time, there were a few troops in the city. Phraya Phichai, the governor, then asked for help from Phitsanulok. Chao Phya Surasi led the army to battle and drove the Burmese into retreat. A year later, Bo Supla came to attack Phichai again. Chao Phya Surasi and Phraya Phichai after getting the news led the troops to ambush the Burmese army. With great strategic position, Thai forced the invaders back across the border. In this battle Phraya Phichai fought valiantly with two-handed swords until one of his swords broke. However, he led his army to victory and was known as “Phraya Phichai Dap Hak”-Phraya Phichai of Broken sword. Uttaradit is located along Nan River, which is a main transportation route. There are 3 important piers: Tha Sao or currently Tha Sao martket, Tha It or currently Tha It Bon and Tha It Lang, and Tha Pho or Wat Tha Thanon at Bang Pho market where lots of Bodhi trees were found along Bang Pho Canal. Tha Sao and Tha It were the most flourished ports in the North, evident by historical evidence in the early Rattanakosin. Until 1915 during the reign of King Rama VI, the city hall was moved from Phichai City to Uttaradit. In 1952, Uttaradit was elevated it status to a province. ได้ชัยภูมิดีไล่ตีทัพพม่าแตกกลับไปได้อีก และ ในการรบครั้งนี้ พระยาพิชัยถือดาบสองมือ เข้าประจัญบานไล่ฟันพม่าจนดาบหัก ท�ำให้ท่าน พระยาพิชัยได้รับสมญานามว่า “พระยาพิชัย ดาบหัก” นับแต่นั้นมา อุตรดิตถ์ตั้งอยู่ริมแม่น�้ำน่าน ซึ่งเป็นเส้นทาง คมนาคมหลัก มีท่าน�้ำที่ส�ำคัญ 3 ท่า คือ ท่าเซา หรือบริเวณตลาดท่าเสาในปัจจุบัน ท่าอิด หรือ บริเวณท่าอิฐบนและท่าอิฐล่างในปัจจุบันและ ท่าโพธิ์ หรือบริเวณวัดท่าถนนตลาดบางโพ เนื่องจากมีต้นโพธิ์เยอะ มีล�ำคลองไหลผ่าน จึงเรียกว่าคลองบางโพธิ์ จากหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ แสดงให้เห็นว่าทั้งท่าอิฐและท่าเสานับเป็นท่า ที่มีความเจริญทางการค้ามากกว่าทุกท่าในภาคเหนือ จนกระทั่งสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อปี พ.ศ. 2458 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายศูนย์ราชการจากเมืองพิชัย มาตั้งไว้ที่เมืองอุตรดิตถ์ และในปี พ.ศ. 2495 เมืองอุตรดิตถ์จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น จังหวัดอุตรดิตถ์มาจนถึงทุกวันนี้ ยุคทางรถไฟและรถยนต์ถึงเมืองอุตรดิตถ์ เมื่อปี พ.ศ. 2448 - พ.ศ. 2451 มีการสร้าง ทางรถไฟสายเหนือผ่านท่าโพธิ์และท่าเซา ซึ่งขณะนั้นยังเป็นป่าไผ่อยู่ไม่เจริญเท่าท่าอิด กรมรถไฟจึงได้สร้างทางรถไฟแยกไปที่ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 14 11/15/2561 BE 4:27 PM

015 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ หาดท่าอิดล่างในปี พ.ศ. 2450 สมัยพระยาสุจริตรักษา (เชื้อ) เป็นเจ้าเมือง ต่อมาในปี พ.ศ. 2454 กรมรถไฟได้สร้างสถานีรถไฟถึง บางโพธิ์และท่าเซา ท�ำให้ท่าโพธิ์และท่าเซา มีความเจริญทางการค้าขึ้นอย่างรวดเร็ว และเมื่อมีการขยายเส้นทางรถไฟสายเหนือ ถึงเชียงใหม่ ซึ่งเป็นช่วงขึ้นเขาสูงชัน ท�ำให้ต้องมี การหยุดพัก ตัดตู้ให้สั้นลงเพื่อให้หัวรถจักร ลากตู้ขึ้นเขาได้ รวมถึงการเติมน�้ำ-ฟืน ที่เป็น เชื้อเพลิง ท�ำให้อุตรดิตถ์กลายเป็นชุมทางใหญ่ และยังเป็นศูนย์ซ่อมรถไฟที่ใหญ่ที่สุดในภาคเหนือ นอกจากนี้ยังมีเส้นทางแยกไปสวรรคโลกที่ชุมทาง บ้านดาราด้วย ในปี พ.ศ. 2522 มีการสร้างทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 11 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงสายเอเชีย ท�ำให้เมืองอุตรดิตถ์เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงและ มีการพัฒนามากขึ้น และกลายเป็นเส้นทางผ่าน ที่ส�ำคัญเพื่อเข้าสู่ภาคเหนือ มีความเจริญรุ่งเรือง ขึ้นมาตามล�ำดับ Era of Railways and Cars In 1905-1908, the northern rail line was constructed through Tha Pho and Tha Sao. At that time, it was a bamboo forest, not as rich as Tha It. Therefore, the State Railway Department built a separate railway to Tha It Lang in 1907 during the Governor Phraya Sucharitraksa. In 1911, the State Railway Department built railway stations at Tha Pho and Tha Sao. After that, Tha Pho and Tha Sao rapidly became prosperous trade centers. Subsequently, the northern rail line was extended to Chiang Mai. Because of uphill slope greography, the train had to stop, shortened compartments, and refilled fuel. The main junction was built in Uttaradit area, and later it became the largest maintenance depot in the North. There, there is also a junction to Sawankhalok at Ban Dara station. In 1887 Highway No. 11 was built as a part of Asian Highway. After that, Uttaradit had changed and developed, and became an important route to the North. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 15 11/15/2561 BE 4:27 PM

จังหวัดน่าน จังหวัดแพร่ Nan Phrae จังหวัดพิษณุโลก Phisanulok ประตูสู่อีสาน I-SAN จังหวัดสุโขทัย Sukhothai อ.บ้านโคก Ban Khok อ.เวียงสา Wiang Sa อ.นาน้อย Na Noi อ.นาหมื่ นNa Muen ช่องมหาราช หรือช่องบ่อเบี้ย Maharaj channel or Bo Bia channel หลวงพระบาง Luang Prabang อุทยานแห่งชาติศรีน่าน Sri Nan National Park เวียงจันทน์ Vientiane 1083 1123 1241 1268 1243 ปากลาย Paklay ตลาดการค้าชายแดนไทย-ลาว ช่องภูดู่ Thai-Lao Border Trade At Phudoo อ.ทองแสนขัน Thong Saen Khan พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน บ่อเหล็กน�้ าพี้ Bor Lek Nam Phi Folk Museum สับปะรดห้วยมุ่น Huai Mun pineapple อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว Phu Soi Dao National Park อุทยานแห่งชาติน�้ าตกคลองตรอนKhlong Tron Waterfall National Park อ.นาแห้ว Na Haeo 1239 1268 1212 1214 Khlong Tron 1047 เจ้าพ่อพญาปาด Phaya Pat อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ Ton Sak Yai National Park คลองตรอน Tron Canal อ.ท่าปลา Tha Plaบ้านท่าเรือ Ban Tha Ruea เขื่ อนดิน ช่องเขาขาด Chong Khao Khat Dam เขื่ อนสิริกิติ์Sirikit Dam แม่น�้ าน่าน Nan River 1341 วัดพระธาตุช่อแฮ Wat phrathatchohae 1045 ภูพญาพ่อPhu Phaya Pho บ้านปากนาย Ban Pak Nai อุทยานแห่งชาติ ล�าน�้ าน่านLam Nam Nan National Park อ.ฟากท่า Fak Tha 1339 1047 อ.ลับแล Laplae อ.เด่นชัย Den Chai อ.ศรีสัชนาลัย Si Satchanalai น�้ าตกแม่พู ล Mae Phun waterfall สวนสาธารณะ หนองพระแล Public Park Nong Pra Lae อนุสาวรีย์ พระศรีพนมมาศ Phra Si Phanommat Memorial 1043 102 1045 1106 วัดท่าถนน Wat Tha Thanon วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ Wat Phra Fang Sawangkhaburimuninat 1047 อนุสาวรีย์ พระยาพิชัยดาบหัก Monument of Phraya Phichai Dap Hak 4009 อ.เมือง Mueang Uttaradit 11 1204 11 วัดดงสระแก้ว Wat Dong Sa Kaew 1196 อ.พิชัย Phichai อ.ตรอน Tron อ.ศรีนคร Si Nakhon อ.วัดโบสถ์ Wat Bot อ.ศรีส�าโรง Si Samrong อ.พรหมพิราม Phrom Phiram 1255 117 1324 บ้านเกิดพระยาพิชัยดาบหัก Birthplace of Phraya Phichai Dap Hak 1246 วัดพระแท่นศิลาอาสน์ Wat Phratan Sila-Asana อ.น�้ าปาด Nam Pat Uttaradit Tourism Map เส้นทาง ท่องเที่ ยว อุตรดิตถ์ N S EW ที่ ตังจังหวัด้Province Location อ�ำเภอ District สถำนีรถไฟ Railway Station สถำนีขนส่ง Bus Station ทำงหลวง Highway แม่น�้ ำ แหล่งน�้ ำRiver, Stream ทำงรถไฟ Railway เส้นเขตขอบประเทศ International Boundary 016 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ประตูสู่ อิสาน AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 16 11/15/2561 BE 4:27 PM

จังหวัดน่าน จังหวัดแพร่ Nan Phrae จังหวัดพิษณุโลก Phisanulok ประตูสู่อีสาน I-SAN จังหวัดสุโขทัย Sukhothai อ.บ้านโคก Ban Khok อ.เวียงสา Wiang Sa อ.นาน้อย Na Noi อ.นาหมื่ นNa Muen ช่องมหาราช หรือช่องบ่อเบี้ย Maharaj channel or Bo Bia channel หลวงพระบาง Luang Prabang อุทยานแห่งชาติศรีน่าน Sri Nan National Park เวียงจันทน์ Vientiane 1083 1123 1241 1268 1243 ปากลาย Paklay ตลาดการค้าชายแดนไทย-ลาว ช่องภูดู่ Thai-Lao Border Trade At Phudoo อ.ทองแสนขัน Thong Saen Khan พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน บ่อเหล็กน�้ าพี้ Bor Lek Nam Phi Folk Museum สับปะรดห้วยมุ่น Huai Mun pineapple อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว Phu Soi Dao National Park อุทยานแห่งชาติน�้ าตกคลองตรอนKhlong Tron Waterfall National Park อ.นาแห้ว Na Haeo 1239 1268 1212 1214 Khlong Tron 1047 เจ้าพ่อพญาปาด Phaya Pat อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ Ton Sak Yai National Park คลองตรอน Tron Canal อ.ท่าปลา Tha Plaบ้านท่าเรือ Ban Tha Ruea เขื่ อนดิน ช่องเขาขาด Chong Khao Khat Dam เขื่ อนสิริกิติ์Sirikit Dam แม่น�้ าน่าน Nan River 1341 วัดพระธาตุช่อแฮ Wat phrathatchohae 1045 ภูพญาพ่อPhu Phaya Pho บ้านปากนาย Ban Pak Nai อุทยานแห่งชาติ ล�าน�้ าน่านLam Nam Nan National Park อ.ฟากท่า Fak Tha 1339 1047 อ.ลับแล Laplae อ.เด่นชัย Den Chai อ.ศรีสัชนาลัย Si Satchanalai น�้ าตกแม่พู ล Mae Phun waterfall สวนสาธารณะ หนองพระแล Public Park Nong Pra Lae อนุสาวรีย์ พระศรีพนมมาศ Phra Si Phanommat Memorial 1043 102 1045 1106 วัดท่าถนน Wat Tha Thanon วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ Wat Phra Fang Sawangkhaburimuninat 1047 อนุสาวรีย์ พระยาพิชัยดาบหัก Monument of Phraya Phichai Dap Hak 4009 อ.เมือง Mueang Uttaradit 11 1204 11 วัดดงสระแก้ว Wat Dong Sa Kaew 1196 อ.พิชัย Phichai อ.ตรอน Tron อ.ศรีนคร Si Nakhon อ.วัดโบสถ์ Wat Bot อ.ศรีส�าโรง Si Samrong อ.พรหมพิราม Phrom Phiram 1255 117 1324 บ้านเกิดพระยาพิชัยดาบหัก Birthplace of Phraya Phichai Dap Hak 1246 วัดพระแท่นศิลาอาสน์ Wat Phratan Sila-Asana อ.น�้ าปาด Nam Pat Uttaradit Tourism Map เส้นทาง ท่องเที่ ยว อุตรดิตถ์ N S EW ที่ ตังจังหวัด้Province Location อ�ำเภอ District สถำนีรถไฟ Railway Station สถำนีขนส่ง Bus Station ทำงหลวง Highway แม่น�้ ำ แหล่งน�้ ำRiver, Stream ทำงรถไฟ Railway เส้นเขตขอบประเทศ International Boundary 017 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 17 11/15/2561 BE 4:27 PM

1 3 4 6 5 1. อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก Phraya Phichai Dap Hak Monument 2. หลวงพ่อเพ็ชร์ วัดท่าถนน Luang Phor Phet of Wat Tha Thanon 3.พระฝางทีแสนงดงาม ่ วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ Phra Fang image of Wat Phra Fang Sawangkhaburimuninat 4.หลวงพ่อทองด�า เกจิชื่ อดังแห่งวัดท่าทอง Luang Phor Thong Dam of Wat Tha Thong 5.พิพิธภัณฑ์ดาบน�า้พี้ที่ ใหญ่ทีสุดในโลก่ Museum of the World Largest Nam Phi Sword 6.ดาบน�า้พี้ที่ ใหญ่ทีสุดในโลก่ The World Largest Nam Phi Sword 2 018 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 18 11/15/2561 BE 4:27 PM

019 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ แหล่งท่องเที่ยว อ�ำเภอเมืองอุตรดิตถ์ Muaeng Uttaradit District เมืองท่าเหนือลุ่มน�้ำน่าน ต�ำนานแห่งสวางคบุรี อนุสาวรีย์พระยาพิชัย ศูนย์รวมใจหลวงพ่อเพ็ชร์ Port city of the North in Nan basin, legend of Sawangkaburi, Phraya Phichai Monument, Luang Phor phet spiritual center อ�ำเภอเมืองอุตรดิตถ์มีพื้นที่ 765.476 ตารางกิโลเมตร แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ต�ำบล 158 หมู่บ้าน 8 เทศบาล และ 9 องค์การบริหารส่วนต�ำบล นอกจากเป็นศูนย์กลางการปกครอง และศูนย์กลางคมนาคมภายในจังหวัด ยังมีศูนย์รวมจิตใจของชาวอุตรดิตถ์อยู่อีกเป็นจ�ำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นอนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก พิพิธภัณฑ์ดาบน�้ำพี้ที่ใหญ่ที่สุดในโลก หลวงพ่อเพ็ชร์ แห่งวัดท่าถนน พระฝางที่แสนงดงาม หลวงพ่อทองด�ำ เกจิชื่อดังแห่งวัดท่าทอง เป็นต้น อ�ำเภอเมืองอุตรดิตถ์ เดิมเป็นที่ตั้งของชุมชนสมัยโบราณ มีท่าน�้ำ 3 แห่งที่เป็นท่าน�้ำประวัติศาสตร์ ของอุตรดิตถ์ คือ ท่าโพธิ์ ท่าเสา และท่าอิฐ คนพื้นที่ส่วนใหญ่จะสืบเชื้อสายมาจากไทยสุโขทัย ส่วนหนึ่งเป็นชาวจีนที่อพยพมาตั้งรกรากค้าขายและเติบโตขึ้นเป็นพ่อค้าวาณิชย์ กลายเป็นคนไทย เชื้อสายจีนที่รวมกลุ่มกันและกลมกลืนกับคนพื้นถิ่นได้เป็นอย่างดี Mueang Uttaradit covers an area of 765.476 square Kilometers and it was administratively divided into 16 subdistricts and subdivided into158 villages, 8 municipalities, and 9 sub-district administrative organizations. This district is an administrative and transportation center of the province. In addition, it is the location of Uttaradit spiritual centers, including Phraya Phichai Dap Hak Monument, Museum of the World Largest Nam Phi Sword, Luang Phor Phet of Wat Tha Thanon, Phra Fang Image, Luang Phor Thong Dam of Wat Tha Thong, etc. Uttaradit was located ancient communities with 3 historic piers Tha Pho, Tha Sao and Tha It. Most of the people are descended from Thai Sukhothai. Another group is Chinese descendants whose ancestors migrated to settle and traded in Thailand. They now gather in a group of Thai-Chinese living happily with the locals. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 19 11/15/2561 BE 4:27 PM

020 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ แผนที่ท่องเที่ยวอ�ำเภอเมืองอุตรดิตถ์ Muaeng Uttaradit District Map N S EW ที่ ว่าการอ�าเภอ / District Office 1045 1106 1047 4009 11 อ.เด่นชัย Den Chai แม่น�้ ำน่ำน Nan River อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก (500 เมตร) Monument of Phraya Phichai Dap Hak (500 m) สนามกีฬา พระยาพิชัยดาบหัก (500 เมตร) Phraya Phichai Dap Hak Stadium (500 m) สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ (900 เมตร) Uttaradit Railway Station (900 m) วัดท่าถนน (900 เมตร) Wat Tha Thanon (900 m) วัดธรรมาธิปไตย (1.4 กิโลเมตร) Wat Thamma Thipatai (1.4 km) วัดท่าทอง (8.2 กิโลเมตร) Wat Tha Thong (8.2 km) วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ (18.7 กิโลเมตร) Wat Phra Fang Sawangkhaburimuninat (18.7 km) สวนประดับพันธุ์ไม้ (14.5 กิโลเมตร) Pradap Phan Mai Garden (14.5 km) สถานีรถไฟศิลาอาสน์ (1.8 กิโลเมตร) Sila At Railway Station (1.8 km) วัดกลางธรรมสาคร (2.5 กิโลเมตร) Wat Klang Dharmasakhon (2.5 m) AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 20 11/15/2561 BE 4:27 PM

021 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก สถานที่ที่นักท่องเที่ยว ต้องมาเยี่ยมชม และสักการะบูชาเป็นแห่งแรก ประดิษฐาน อยู่หน้าศาลากลางจังหวัดหลังเก่า สร้างขึ้น เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความกล้าหาญเสียสละ และรักชาติแก่พระยาพิชัย เมื่อครั้งที่ท่าน ครองเมืองพิชัย ในปี พ.ศ. 2316 พม่าได้ยกทัพ มาตีเมืองพิชัย พระยาพิชัยได้ยกทัพไปสกัด ทัพพม่าจนแตกพ่ายกลับไป การรบครั้งนั้น ถึงขั้นตะลุมบอนจนดาบข้างขวาในมือท่าน หักไป แต่ก็ยังได้ชัยชนะ จนได้สมญานามว่า “พระยาพิชัยดาบหัก” และเป็นบุคคลส�ำคัญที่สุด ในประวัติศาสตร์อุตรดิตถ์ อนุสาวรีย์แห่งนี้ ท�ำพิธีเปิดเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2512 พิพิธภัณฑ์พระยาพิชัยดาบหัก อยู่ด้านขวามือของอนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก เป็นอาคารจัดแสดงชั้นเดียวที่จัดแสดง ชีวประวัติของพระยาพิชัย ในรูปแบบของภาพเขียน แบบจ�ำลองสนามรบและวิถีชีวิตในสมัยของท่าน พร้อมทั้งเครื่องใช้ไม้สอย อาวุธโบราณ เสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย แหล่งท่องเที่ยวที่ไม่ควรพลาด Attractions Monument of Phraya Pichai Dap Hak The life-size statue of Pharaya Phichai in front of the old Uttaradit City Hall is the first place that tourists often pay homage when visiting Mueang District. This monument was built in honor of Phraya Phichai for his bravery, self-sacrifice and patriotism. In 1773, the Burmese attacked Mueang Phichai, he, as a governor, led the army to fight the invaders. In this battle, Phraya Phichai fought valiantly till one of his swords was broken, but he gained the victory. For the said deed, he was called “Phraya Phichai Dap Hak”-Phraya Phichai of Broken Sword, and he has been a heroic figure of Uttaradit. The Monument of Phraya Pichai Dap Hak was inaugurated on February 20, 1969. Phraya Phichai Dap Hak Museum Phraya Phichai Dap Hak Museum was a cultural attraction situated on the right of the Monument of Phraya Phichai Dap Hak. This one-storey building exhibits the biography of Phraya Phichai in paintings, models of battlefield and way of living, equipment and utensils, ancient weapons, and clothes. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 21 11/15/2561 BE 4:27 PM

022 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ พิพิธภัณฑ์ดาบน�้ าพี้ที่ ใหญ่ที่ สุดในโลก อยู่ด้านซ้ายมือของอนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก เป็นอาคารชั้นเดียวจัดรวบรวมเรื่องราวของ เหล็กน�้ำพี้ ที่เป็นแหล่งแร่เหล็กชั้นดีเพียงแห่งเดียว ของอุตรดิตถ์ เป็นที่มาของดาบเหล็กน�้ำพี้ที่มีชื่อเสียง ด้านอาคมและแคล้วคลาด ที่นี่ยังมีดาบน�้ำพี้ ที่ใหญ่ที่สุดในโลกให้ชมกันด้วย ใช้เหล็กน�้ำพ ี้ หนัก 557.8 กิโลกรัม ความยาว 9.24 เมตร โดยใช้สุดยอดช่างฝีมือในการรวบรวมเหล็ก หล่อ สลักลาย ลงอาคม ท�ำฝักดาบ ด้ามเป็นไม้ประดู่ ฝังลายมุกหุ้มปลอกเงินสลักลาย หอวัฒนธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ถนนแปดวา ต�ำบลท่าอิฐ อ�ำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยไม้สัก ทั้งหลังลักษณะเป็นเรือนไม้ 2 ชั้น ฝาไม้ตีซ้อน หน้าต่างเป็นบานเกล็ด สามารถเปิดได้ทั้งบาน ด้านหน้ามียื่นมุข มีการฉลุลวดลายไม้เพิ่มเติม ผสมผสานกัน เจ้าของเดิมคือ ขุนพิเนตรจีนภักดิ์ นายภาษีอากรเมืองอุตรดิตถ์ ได้แนวคิดมาจาก พระที่นั่งวิมานเมฆ แล้วจ้างเหมาให้ช่างชาวจีน เถ้าแก่โฮก เป็นผู้สร้างขึ้น ต่อมาขุนพิเนตรจีนภักดิ์แพ้ความกับราชการ เนื่องจากเก็บภาษีอากรแล้วน�ำส่งไม่ครบ จึงถูก ยึดทรัพย์รวมอาคารไม้โบราณ เจ้าเมืองอุตรดิตถ์ สั่งย้ายมาสร้างใหม่ตรงที่ตั้งปัจจุบัน แล้วใช้เป็น เรือนรับรองข้าราชการผู้ใหญ่ ปัจจุบันสถาบัน ราชภัฏอุตรดิตถ์ร่วมกับจังหวัดอุตรดิตถ์ได้อนุรักษ์ไว้ โดยจัดตั้งเป็นหอวัฒนธรรมจังหวัด ได้รับรางวัลดีเด่น อนุรักษ์สถาปัตยกรรมไทยประจ�ำปี พ.ศ. 2537 จากสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ Museum of the World Largest Nam Phi Sword Located on the left of Phraya Phichai Dap Hak Monument, the one-storey museum displays the history of Nam Phi iron, the high quality iron of Uttaradit. Legendary swords in history were made from iron from Nam Phi Village. The world’s largest sword, 9.24 meters long, is displayed at this museum. It was made from 557.8 kilograms of Nam Phi iron and forged by the best craftsmen in all process. The sword has a sheath and a handle of Pterocarpus indicus wood embedded with pearl designs, girdled with etched silver casings. Uttaradit Provincial Cultural Hall Uttaradit Provincial Cultural Hall is located on Pad Wa Road, Tha-it Sub-district, Mueang District, Uttaradit Province. This two-storey wooden building was built during the reign of King Rama V. The wood sidings are placed overlapping one another, while the louver windows can completely open. The front of the building is a protruding balcony. The decorations are mainly carved wood in perforated design. The original owner was Khun Phinet Chin Pakdee, a tax collector of Uttaradit. The house idea was drawn partly on Vimanmek Mansion (a golden teakwood mansion) in Bangkok. It was built by a Chinese builder, Thao Kae Hoke. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 22 11/15/2561 BE 4:27 PM

023 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ Later Khun Phinet Chin Pakdee lost the case and found guilty of corruption in tax submitting. The government seized all his properties including his house. The governor of Uttaradit then ordered to move the house to its current location and used as a guesthouse for visiting officers. At present, Uttaradit Rajabhat University and Uttaradit Province jointly reserves this ancient house as a cultural hall. The hall was awarded the best preservative Thai architecture in 1994 by the Association of Siamese Architects under Royal Patronage. Luang Phor Phet of Wat Tha Thanon Wat Tha Thanon is opposite Uttaradit Railway Station. It opens daily from 7 am to 5 pm. It was formerly named Wat Wang Tao Mor. The hall houses a Chiang Saen bronze image of Luang Phor Phet in the attitude of subduing Mara with 32- inch base. In 1893, Luang Phor Dung, the abbot of Wat Mon Mai, was back from an errand on the way to Laplae District. When passing a deserted Wat Sakae, he noticed a mound with a Buddha’s top sticking out. He had the place excavated and found a beautiful bronze Buddha image. He then enshrined this Buddha at Wat Tha Thanon. Because the Buddha sat in diamond lotus position, many worshippers named this effigy Luang Phor Phet. Now, this Buddha is regarded as an important sacred object for Uttaradit people. In the monastery area, Pariyatidhamma School is located and managed as a folk museum. On the other side, it situated King Rama V monument and riverside pavilion, as well as, a place where King Rama V boarded when visiting Uttaradit. Around this area is a park along the river for relaxation, including walkway and activity ground. หลวงพ่อเพ็ชร์ วัดท่าถนน อยู่ตรงข้ามสถานีรถไฟอุตรดิตถ์ เวลาเปิด-ปิด 07.00 น.-17.00 น. เดิมชื่อวัดวังเตาหม้อ เป็นที่ประดิษฐานหลวงพ่อเพ็ชร์ พระพุทธรูปส�ำริด ศิลปะเชียงแสนสิงห์หนึ่งปางมารวิชัยหน้าตัก กว้าง 32 นิ้ว ตามประวัติเล่าว่าปี พ.ศ. 2436 หลวงพ่อด้วงเจ้าอาวาสวัดหมอนไม้เดินทางกลับ จากกิจนิมนต์ที่อ�ำเภอลับแล ผ่านมาถึงวัดสะแก ที่เป็นวัดร้าง พบเนินดินขนาดใหญ่มีเกศ พระพุทธรูปโผล่ขึ้นมา เมื่อขุดดูพบว่าเป็น พระพุทธรูปส�ำริด มีลักษณะงดงามมาก จึงน�ำมา ประดิษฐานไว้ที่วัดท่าถนนจนมีคนมากราบไหว้ บูชาจ�ำนวนมากด้วยเหตุที่เป็นพระพุทธรูป ประทับนั่งขัดสมาธิเพชร ชาวบ้านจึงเรียกขานกัน ติดปากว่า “หลวงพ่อเพ็ชร์” จนกลายเป็น พระคู่บ้านคู่เมืองอุตรดิตถ์ในปัจจุบัน ภายในวัดมีโรงเรียนปริยัติธรรม ซึ่งเป็น พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ส่วนด้านหลังวัด (เดิมคือ ด้านหน้าเพราะติดแม่น�้ำ แต่เมื่อมีทางรถไฟ และถนน ทางเข้าวัดจึงย้ายมาอยู่ด้านถนนแทน) มีอนุสาวรีย์รัชกาลที่ 5 และศาลารับเสด็จเพื่อเป็น อนุสรณ์แห่งการเสด็จประพาสเมืองท่าเหนือ ในอดีต บริเวณโดยรอบเป็นสวนสาธารณะ มีที่นั่งริมแม่น�้ำเพื่อพักผ่อนหย่อนใจ มีทางเดิน ออกก�ำลังกาย และลานส�ำหรับท�ำกิจกรรม AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 23 11/15/2561 BE 4:27 PM

024 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดกลางธรรมสาคร วัดกลางตั้งอยู่ห่างจากสถานีรถไฟอุตรดิตถ์ ประมาณ 2 กิโลเมตร เดิมเคยเป็นที่จอดเรือ เพื่อเดินเท้าไปนมัสการพระแท่นศิลาอาสน์ วัดนี้มีอุทยานการศึกษาเป็นพื้นที่สีเขียว ร่มรื่น ตกแต่งด้วยประติมากรรมจากนิทาน พื้นบ้านเรื่องสังข์ทองตามจุดต่างๆ ในสนามหญ้า ด้านในวัดมีพระอุโบสถเก่าแก่ลวดลาย ปูนปั้น ภายในมีพระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทอง งดงามตามแบบศิลปะรัตนโกสินทร์ตอนต้น ผสมผสานแบบหลวงพระบาง มีภาพจิตรกรรม ฝาผนังเก่าแก่ เชื่อว่าอยู่ในยุคสมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้น เป็นเรื่องราวพระเวสสันดรชาดกและ เทพชุมนุม วัดท่าทอง เป็นวัดจ�ำพรรษาของพระนิมมานโกวิท (หลวงปู่ทองด�ำ ฐิตวัณโณ) พระเกจิชื่อดัง ถูกขนานนามว่าเป็นเทพเจ้าแห่งบ้านท่าทอง อริยสงฆ์ 5 แผ่นดิน ภายในวัดมีกุฏิไม้สัก ที่เคยเป็นกุฏิของหลวงปู่ทองด�ำ ปัจจุบัน คือโรงเรียนปริยัติธรรม เมื่อเดินเข้ามา สักเล็กน้อยจะพบอาคารมูลนิธินิมมานโกวิท เป็นสถานที่เก็บสรีระหลวงปู่ทองด�ำ ที่เก็บรักษา อย่างดีในโลงแก้วใส ตั้งอยู่ในห้องกระจก พร้อมด้วยดอกไม้ธูปเทียนบูชา ผู้มีจิตศรัทธา สามารถเข้าสักการะได้ทุกคน ยกเว้นในห้องกระจก ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงเข้า Wat Klang Dharmasakhon Wat Klang is a cultural attraction located approximately 2 kilometers from Uttaradit Railway Station. Locals knew as a pier for visitors of Phratan Sila-Asana. In this temple stands a green education park. The park is decorated with sculptures from Sung Thong folktale on an exercising lawn. On the side situated Pum Chao Suan Building, it is a museum of wooden and bronze Buddha images from different eras, Thai ancient books, and artifacts. The exhibition is well organized and categorized, open for visiting in group. The ordination hall is magnificent with stucco of gable apex and roof ornaments. Inside, it houses a plaster Buddha image lacquered and gilded in the mixing style of early Rattanakosin and Luang Prabang. There are also admirable mural paintings about the story of Vessantara Jataka and celestial assembly. Wat Tha Thong Wat Tha Thong was a place where Phra Nimmankowit (Luang Poo Thong Dam Thitawanno) stayed during a Buddhist Lent. Luang Poo Thong Dam was renowned as “a god of Tha Thong Village” and one of five reigns Ariya Sanka. The teak cell of Luang Poo was now changed to Pariyatidhamma School. A short walk from there, Nimmankowit Museum houses the body of Luang Poo Thong Dam well preserved in a glass coffin in a glass room. All visitors can pay homage with flowers, candles, and incenses outside; but a glass room inhibits from women. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 24 11/15/2561 BE 4:27 PM

025 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดธรรมาธิปไตย ท�ำเลที่ตั้งวัดมีต้นไม้ร่มรื่นมากมายโดยเฉพาะ ต้นมะขามขนาดใหญ่ ที่อยู่บริเวณวัด จึงได้ชื่อว่า วัดต้นมะขาม และเปลี่ยนมาเป็นวัดธรรมาธิปไตย ในปัจจุบัน ภายในวัดมีธรรมสภา ออกแบบให้ใช้ประโยชน์ ได้ 8 ประการในที่เดียวกันคือ อุโบสถ วิหาร ศาลา การเปรียญโรงเรียนปริยัติธรรม หอสวดมนต์ หอไตร พิพิธภัณฑ์และที่ประชุมของสงฆ์ กุฏิสงฆ์ ซึ่งธรรมสภาในปัจจุบันมีเพียง 2 แห่งเท่านั้น ด้านในธรรมสภาเป็นที่เก็บบานประตูวิหาร วัดพระฝาง เป็นบานประตูไม้แกะสลักที่มี ความงดงามเป็นที่ 2 รองลงมาจากประตูวิหาร วัดสุทัศน์ที่กรุงเทพฯ กว้าง 2.20 เมตร สูง 5.30 เมตร หนา 0.16 เมตร แกะสลักด้วยฝีมือช่าง สมัยอยุธยา งดงามอ่อนช้อย เนื่องจากวิหาร วัดพระฝางทรุดโทรมมาก เจ้าคณะจังหวัด อุตรดิตถ์จึงขออนุญาตกรมศิลปากรน�ำมาเก็บไว้ ที่นี่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 ผู้สนใจติดต่อขอเข้าชมได้ Wat Thamma Thipatai Wat Thamma Thipatai is located in an area with lots of big trees, especially big tamarind trees, so the temple was named Wat Ton Ma Kham and eventually changed to Wat Thamma Thipatai. Inside there is Dhammasapa Hall, a 2-storey building designed for 8 utilities-ordination hall, Buddha-image hall, preaching hall, Pariyatidhamma school, chanting hall, scripture library, museum and meeting room, and monk’s cell. Now, there are only 2 Dhammasapa halls in Thailand. Inside Dhammasapa tourists can admire the carved doors of Wat Phra Fang Hall. These wooden door panels are regarded as the nation’s second most beautiful carvings, following Wat Suthat in Bangkok. Each panel is 2.20 meters wide, 5.30 meters high and 0.16 meter thick. They were intricately carved in Ayutthaya style with Thai traditional patterns. Because they severely ruin through time, Uttaradit Sangha Group asked Fine Arts Department for permission to keep these wooden doors at Wat Thamma Thipatai since 1951. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 25 11/15/2561 BE 4:28 PM

026 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดใหญ่ท่าเสา เป็นวัดที่พระยาพิชัยร�่ำเรียนวิชามวยจนเก่งกล้า เมื่อมาถึงวัดนี้จะพบอนุสาวรีย์นายทองดีฟันขาว (จ้อย) หรือท่านพ่อพระยาพิชัยดาบหักตั้งเด่นอยู่ ด้านหน้าวัด โบสถ์ด้านในประดิษฐานหลวงพ่อ ค�ำภีร์ธรรมคุณ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าหลวงพ่อ เย็กที่ชาวบ้านให้ความเคารพนับถือ ถัดไปเป็น หอไตรโบราณอายุกว่า 400 ปี ที่สร้างขึ้นโดย ไม่ใช้ตะปู ที่นี่มีค่ายมวยวัดใหญ่ท่าเสาเป็นสถานที่ สอนมวยไทย เปิดให้เด็กๆ เรียนวิชามวยโดย ไม่เสียค่าใช้จ่าย เชื่อว่าเดิมเป็นที่ฝึกซ้อมมวย ของพระยาพิชัย วัดช่องลม นักท่องเที่ยวจะได้มาสักการะบูชาวิหาร หลวงพ่อไซร้ พระเกจิชื่อดังที่ชาวบ้านให้ความ เคารพนับถือ ด้านในวัดมีศาลาปฏิบัติกิจของสงฆ์ สร้างด้วยไม้ ตกแต่งด้วยไม้แกะสลักลายฉลุ รอบด้าน มีเขากวางประดับจ�ำนวนมากด้านข้าง มีหอไตรโบราณภายในวัดช่องลมยังมีเรือไม้ ล�ำใหญ่โบราณที่เคยใช้แข่งขันเรือพาย ซึ่งวัดช่องลม ในสมัยก่อนนับเป็นเส้นชัย แต่ในปัจจุบันไม่มี การแข่งขันแล้วเนื่องจากไม่มีท่าน�้ำที่เคยใช้แข่ง นักท่องเที่ยวที่มาชมจะสังเกตเห็นว่าสิ่งปลูกสร้าง เก่าแก่และส�ำคัญภายในวัดตั้งหันประตูไปทาง ด้านหลังวัด เนื่องจากในอดีตเคยเป็นหน้าวัด เป็นท่าน�้ำที่ชาวบ้านใช้สัญจรแต่เมื่อเวลาผ่านไป มีถนนตัดผ่าน ฝั่งท่าน�้ำจึงกลายเป็นด้านหลังวัด อย่างในปัจจุบัน บริเวณหมู่บ้านรอบวัดมีบ้าน ไม้โบราณหลายหลัง บางหลังอายุมากกว่า 100 ปี ซึ่งแต่ละหลัง ยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์และเป็นที่อยู่ อาศัยของลูกหลานในปัจจุบัน Wat Yai Tha Sao This place was where Phraya Phichai studied and practiced Thai boxing. When entering, you see a statue of Thongdee Fankhao (Joi) or Phraya Phichai Dap Hak standing prominently in front of the ordination hall. In the hall enshrines a respectful image of Luang Phor Kampee Thammakun or, locally called, Luang Phor Yek. Not far from the hall, is situated a 400 - year - old Scripture library, anciently built without nails. A short walk from there is located Wat Yai Tha Sao boxing camp. It opens free of charge for kids who are interested in boxing training and exercise. Wat Chong Lom Most of the visitors come to worship Luang Phor Sai, a renowned Buddhist monk here. The temple is situated a wooden pavilion for monastic activities trimmed with beautifully carved wooden ornaments and deer antlers. Nearby, there is an ancient scripture library. Moreover, there is a big wooden boat which raced to the finish line at Wat Chong Lom in the past. Tourists may notice that the old buildings were built facing the river because the riverside was once the temple entrance. Later when the road was built, the entrance was changed. Around the temple, there are several antique wooden houses; some are more than 100 years old. However, they are still in perfect condition and are residences for descendants. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 26 11/15/2561 BE 4:28 PM

027 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ ตั้งอยู่บ้านพระฝาง ต�ำบลผาจุก ห่างจาก ตัวเมืองประมาณ 20 กิโลเมตร มีมัคคุเทศก์คอยให้ บริการทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ วัดพระฝาง เป็นโบราณสถานส�ำคัญ สร้างขึ้นสมัยสุโขทัย ภายในวัดมีก�ำแพงศิลาแลงที่บูรณะแล้ว ในวิหารหลวงประดิษฐานหลวงพ่อเชียงแสน ตรงกลางวัดมีพระบรมธาตุเจดีย์ทรงระฆังคว�่ำ ล้อมด้วยเจดีย์ราย รูปทรงต่างกันเป็นเจดีย์ที่ พระมหากษัตริย์แต่ละสมัยทรงสร้างไว้ เมื่อเสด็จมาวัดพระฝางมีรอยพระพุทธบาท จ�ำลองอยู่ด้านข้างเจดีย์ราย พระพุทธรูปส�ำคัญ คือพระฝางทรงเครื่องในรัชกาลที่ 9 ซึ่งประดิษฐาน อยู่ในโบสถ์มหาอุตม์เปิดให้เข้าชม 09.00น.-16.00น. เมื่อเวลาที่พระอาทิตย์ตกดิน แสงจากดวงอาทิตย์ จะส่องตรงเข้าประตูโบสถ์มหาอุตม์พอดี หากยืน มองที่อีกฟากของถนนตรงหน้าประตูโบสถ์ จะเห็นเป็นภาพงดงาม คล้ายพระฝางลอยได้ นอกจากนี้ฝั่งริมแม่น�้ำน่านยังมีศาลาที่รัชกาลที่ 5 ทรงเสด็จประพาสหัวเมืองท่าเหนือและมาขึ้นฝั่ง ที่วัดพระฝางอีกด้วย Wat Phra Fang Sawangkhaburimuninat This temple is located at Phra Fang Village in Pha Chuek Sub-district, about 20 kilometers away from Uttaradit downtown. Local guides are provided for Thai and foreign tourists here. This ancient temple was built in Sukhothai period, evident by laterite wall which was unique of Sukhothai style. Inside the center hall enshrines Luang Phor Chiang Saen. The bell-shaped chedi in the middle houses Buddha relics, surrounded by small chedis built by the kings of different eras when visiting Wat Phra Fang, and a replica of the Buddha’s footprint. Additionally, visitors can pay respect to Phra Fang Buddha image which was built during the reign of King Rama IX, in Maha-Ut Ordination Hall. General visiting hours are 9 am to 4 pm every day. During sunset the sun shines directly to the hall’s doors, it shows a picturesque vision if standing directly on another side of the road. Moreover, at the riverside, there is a pavilion where King Rama V got off the boat at Wat Phra Fang during his trip to the North. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 27 11/15/2561 BE 4:28 PM

028 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ตลาดริมน่าน เป็นตลาดขายส่งและขายปลีกที่ทอดยาว ตามล�ำนำ �้ น่าน ประกอบด้วยตลาดเทศบาลหลาย แห่งรวมกันเป็นย่านการค้าขนาดใหญ่ที่สุดของ อุตรดิตถ์ มีร้านขายของช�ำและผักผลไม้รวมถึง ของสด ของแห้งอาหารพื้นเมืองหลากหลาย ช่วง เช้าถูกเติมเต็มด้วยรอยยิ้มของพ่อค้าแม่ขายและ ชาวเมืองอุตรดิตถ์ที่มาจับจ่ายสินค้า เดินเลยมา เล็กน้อยจะพบท่ารถประจ�ำทางเก่าแก่วิ่งจากตัวเมือง ไปอ�ำเภอทองแสนขันชาวบ้านเรียกว่ารถคอกหมู อยู่บริเวณที่จอดรถข้างตลาด ตลาดคลองโพธิ์ เป็นตลาดเช้า เปิดขายมากว่า 100 ปี มีอาหาร พื้นบ้านให้เลือกชิมมากมาย มีร้านกาแฟชื่อ ร้านหวานเย็น ที่อยู่คู่ตลาดมาเนิ่นนาน มีคนเก่าแก่ มาชุมนุม พูดคุยกันเป็นประจ�ำทุกวัน จะถือว่าเป็น สภากาแฟก็ได้เปิดตั้งแต่เวลา 05.00 น.-09.00 น. ไม่มีวันหยุด ตลาดหลง-หลิน เป็นตลาดผลไม้ชั่วคราวเปิดขายประมาณ 3-4 เดือนต่อปี เฉพาะช่วงที่มีผลไม้ออก เช่น ทุเรียน ลองกอง ลางสาด ตั้งอยู่ริมสองฝั่ง ถนนฤดีเปรม นอกจากผลไม้สด นักท่องเที่ยว ยังสามารถซื้อผลไม้แปรรูป เช่น ทุเรียนทอด ทุเรียนกวน ฯลฯ กลับไปเป็นของฝากได้อีกด้วย เปิดขายตั้งแต่เช้าถึงค�่ำ Nan Riverside Market Nan Riverside Market is a wholesale and retail market along Nan River, consisting of several municipal markets. Commodities, fruits, vegetables, including fresh and dried food, and local recipes are sold in this largest business area of Uttaradit. The morning market is filled with smiles of traders and customers who enjoy buying local ingredients. Not far from the market parking lot is located an old bus station from Mueang District to Thong Saen Khan District, called Kok Moo buses. Klong Pho Market Klong Pho Market is a morning market, which has been opening for more than 100 years. Visitors can buy a variety of local food here. There is also a famous coffee shop called “Wan Yen”, a meeting point for locals, opening daily from 5 am to 9 pm. Long-Lin Market Long-Lin Market is a fruit market open only 3-4 months per year during fruit season. Durian, longkong, and langsat and variety of fruits are sold along Ruedeeprem Road. Besides fresh fruits, tourists can also shop for processed fruit such as crispy fried durian and durian paste here. Long Lin Market opens from morning to evening. 1 ตลาดหลง-หลิน Long-Lin Market 2, 3 ตลาดริมน่าน Rim Nan Market 4 ตลาดคลองโพธิ์ Klong Pho Market 1 2 4 3 AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 28 11/15/2561 BE 4:28 PM

029 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ (เดิม) ตั้งอยู่บริเวณสถานีรถไฟอุตรดิตถ์ ใกล้กับ หอนาฬิกาจังหวัดอุตรดิตถ์และวัดท่าถนน ปัจจุบันปิดท�ำการไปแล้ว นักท่องเที่ยวสามารถ ชมสถาปัตยกรรมโบราณที่ยังคงความงดงาม ตามยุคสมัย สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ ตั้งอยู่ใกล้กับ สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ (เดิม) และ วัดท่าถนนรอบบริเวณมีท่ารถโดยสาร หอการค้า จังหวัด ตลาดโต้รุ่งเทศบาล 2 ตลาดเทศบาล 4 นักท่องเที่ยวที่ลงจากรถไฟสามารถแวะซื้อ ของกินพื้นเมือง และเที่ยวชมเมืองหรือจะต่อรถ ไปต่างอ�ำเภอได้สะดวก สถานีรถไฟศิลาอาสน์ เดิมชื่อว่าสถานีรถไฟอุตรดิตถ์ใหม่ การรถไฟ แห่งประเทศไทยตั้งใจจะย้ายสถานีเดิมมาอยู่ที่นี่ แต่เนื่องจากห่างจากสถานีเดิมเพียง 2.3 กิโลเมตร เมื่อเลื่อนสถานีบริการให้ห่างออกไปต้นทุนค่าขนส่ง ก็สูงตามไปด้วย และชาวบ้านไม่ยอมรับการรถไฟ แห่งประเทศไทยจึงยังคงเปิดใช้สถานีอุตรดิตถ์ มาถึงทุกวันนี้ และเปลี่ยนชื่อสถานีใหม่เป็น สถานีรถไฟศิลาอาสน์ โดยใช้เป็นที่หยุดรถด่วน สายยาวแทน ศูนย์ซ่อมรถไฟใหญ่ที่ สุดในภาคเหนือ อยู่ด้านข้างสถานีรถไฟศิลาอาสน์ เป็นศูนย์ซ่อม ส�ำหรับบ�ำรุงรักษาขนาดใหญ่เพื่อเตรียมความพร้อม ส�ำหรับรถไฟที่จะขึ้นเขาเข้าสู่เขตภาคเหนือ มีหัวรถจักรไอน�้ำแปซิฟิก เป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง ซึ่งน�ำเข้ามาใช้เมื่อปี พ.ศ. 2471 เดิมหัวรถจักรนี้ ใช้ในการลากจูงขึ้นบริเวณที่เป็นภูเขา สันนิษฐานว่า เคยวิ่งประจ�ำเส้นทางสายเหนือช่วงอุตรดิตถ์-เด่นชัย Uttaradit Railway Station (old) The old Uttaradit Railway Station is next to the new station near Uttaradit Clock Tower and Wat Tha Thanon. Though it currently stops operation, its beauty in historical architecture is well worth visiting. Uttaradit Railway Station This man-made attraction is located near the old Railway Station and Wat Tha Thanon. Around the station, there is a bus station, the provincial chamber of commerce, Tessaban 2 and Tessaban 4 Night Market. Tourists can shop for local products and get a bus to other districts from here. Sila At Railway Station This historical attraction, former Uttaradit Station, is located just 2.3 kilometers from current Uttaradit Railway Station. When moving the station further, the locals opposed its relocation and high transportation cost. State Railway of Thailand, therefore, keeps operating this station as a stop for express trains and changed its name to Sila At Railway Station. Biggest Train Maintenance Depot in the North The train maintenance depot, an open-air museum adjacent to Sila At Railway Station, is a train checkpoint before running up the hill in the North. Pacific steam locomotive is displayed here. It was imported in 1928 to use in the mountainous area, assumedly Uttaradit - Den Chai Route. 2 AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 29 11/15/2561 BE 4:28 PM

030 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ สวนประดับพันธุ์ไม้ อยู่เขตรอยต่อระหว่างอ�ำเภอเมืองกับ อ�ำเภอตรอน เป็นแหล่งขาย พันธุ์ไม้ที่ใหญ่ที่สุด ในภาคเหนือ มีตลาดกลางส�ำหรับซื้อชายพันธุ์ไม้ โดยที่สวนประดับพันธุ์ไม้จะเน้นเพาะพันธุ์และ ขายพืชเศรษฐกิจโดยเฉพาะไม้ผล เช่น มะม่วง ทุเรียน ลางสาด ลองกอง มังคุด ขนุน สาเก ฯลฯ ที่ขายดีที่สุดคือ ไผ่ซางหม่น ต้องจองล่วงหน้า สามารถแวะซื้อต้นไม้หรือติดต่อเพื่อดูงาน ภาคเกษตรเกี่ยวกับวิธีการขยายพันธุ์ไม้ได้กลุ่มละ ไม่ต�่ำกว่า 5 คน มีบริการอาหารฟรี 1 มื้อ และ พาเรียนรู้ฟรี นอกจากนี้ยังมีร้านอาหาร และ ร้านกาแฟที่บริเวณสวนอีกด้วย เขื่ อนทดน�้ าผาจุก เขื่อนทดน�้ำที่อยู่ท้ายเขื่อนสิริกิติ์และอยู่ใน เขตต�ำบลผาจุกอ�ำเภอเมืองอุตรดิตถ์ เป็น โครงการขนาดใหญ่ของกรมชลประทาน ที่จะช่วย เพิ่มพื้นที่ชลประทานได้ถึง 481,000 ไร่ ใน 4 อ�ำเภอ ของอุตรดิตถ์ คือ อ�ำเภอเมือง อ�ำเภอตรอน อ�ำเภอ ลับแล อ�ำเภอพิชัยและ 2 อ�ำเภอของสุโขทัย กับอีก 2 อ�ำเภอของพิษณุโลก และยังถือเป็น แหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของอุตรดิตถ์ด้วย Pradap Phan Mai Garden Pradap Phan Mai Garden is an agricultural attraction between Mueang and Tron District. It is the largest plantbreeding and wholesaling center in the North for economic plants i.e. mango, durian, langsat, longkong, mangosteen, jackfruit, breadfruit etc. The bestselling plant is Sangmon bamboo sold through pre-ordering channel. Visitors can shop for plants or contact the owner to study plant bleeding. The class is held in groups of with 5 people at minimum without charge and a free meal inclusively. Tourist also can stop for a meal or coffee here. Pha Chuk Diversion Dam Pha Chuk Diversion Dam located at the downstream end of Sirikit Dam in an area of Pha Chuk Sub-district, Mueang Uttaradit District. Pha Chuk Diversion Dam was a big project of the Royal Irrigation Department to increase irrigation area up to 481,000 rais. covering the area of 4 districts of Uttaradit-Mueang, Tron, Laplae, and Phichai, 2 districts of Sukhothai and 2 districts of Phitsanulok. 1 2 3 AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 30 11/15/2561 BE 4:28 PM

031 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ 1 Kok Moo Bus ประเพณีแห่ข้าวพันก้อน เป็นประเพณีของชาวไทยพวน บ้านปากฝาง จัดในวันแรม 3 ค�่ำเดือน 11 ชาวบ้านจะเริ่ม ประเพณีช่วงรุ่งสาง ประมาณตี5 โดยน�ำข้าวเหนียว มาปั้นเป็นก้อนเล็กๆ พร้อมข้าวตอกดอกไม้ บรรจุในกระทงใบตอง เดินแห่รอบโบสถ์ เพื่อบูชา พันพระคาถา ในงานบุญผะเหวด โดยมีความเชื่อว่า จะท�ำให้เจริญรุ่งเรือง มีอายุยืนยาว รถคอกหมู รถโดยสารที่รับส่งชาวบ้านในอ�ำเภอ ทองแสนขัน มาซื้อของที่ตลาดริมน่าน โดยใช้ วิธีตระเวนรับชาวบ้านตามหมู่บ้านต่างๆ แบบญาติพี่น้อง ไปกลับเพียงวันละ 1 เที่ยว เป็นวิถีพอเพียงแบบชาวบ้านที่ยังเต็มเปี่ยมด้วย ความเอื้ออารี ปัจจุบันมีรถให้บริการเหลืออยู่ 8 คัน แต่ละคันอายุไม่ต�่ำกว่า 40-50 ปี รถคอกหมู ตัวถังท�ำจากไม้มะค่า ที่นั่ง ท�ำจากไม้เช่นกัน Khao Phan Kon Parade Tradition This Thai Puan tradition sets in Ban Pak Fang Village on the 3rd day of the waning moon of the 11th Lunar month. It begins at sunrise around 5 am. People walk in line holding small sticky rice balls, popped rice and flowers around an ordination hall to worship 1,000 chants in Phra Wet ceremony with a belief that it will bring prosperity and longevity. 1 4 4 Kok Moo bus is a single journey service per day routing from Thong Saen Khan to Nan Riverside Market. The bus runs through village to village to pick up passengers, normally they are all relatives. Now there are only 8 buses in service; each bus is around 40-50 years old. This shows the locals way of sufficient living based on kinship and generosity. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 31 11/15/2561 BE 4:28 PM

032 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 32 11/15/2561 BE 4:28 PM

033 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ แหล่งท่องเที่ยว อ�ำเภอลับแล Laplae District งามพระแท่นศิลาอาสน์ ถิ่นลางสาดรสดี เมืองพระศรีพนมมาศ แหล่งไม้กวาดตองกง ดงหอมแดงลือชื่อ งามระบือน�้ำตกแม่พูล Beautiful Stone Pedestal, Tasty Langsat, City of Phra Si Phanommat, Tonggong Broom, Famous for Griselle, Mae Phun waterfall อ�ำเภอลับแล หรือที่มักเรียกกันว่าเมืองลับแล มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบลุ่มทางตอนใต้ เริ่มสูงขึ้น ทางตอนกลางและเป็นภูเขาทางตอนเหนือและทางตะวันตก มีพื้นที่ราบประมาณ 73,125 ไร่ และ ที่ป่าเขาประมาณ 191,250 ไร่ ไม่มีล�ำน�้ำสายใหญ่ไหลผ่าน แต่มีล�ำน�้ำที่เกิดจากเทือกเขาน้อยใหญ่ ทางตอนเหนือหลายสาย มีภูมิประเทศเป็นป่าเขาสลับซับซ้อน มีบรรยากาศเยือกเย็นยามพลบค�่ำ แม้ตะวันจะยังไม่ตกดินก็จะมืดแล้ว จึงได้ชื่อว่า “ป่าลับแลง” (แลง เป็นภาษาล้านนาแปลว่า เวลาเย็น) และเพี้ยนเป็น “ลับแล” ในปัจจุบัน อ�ำเภอลับแล แบ่งเป็น 8 ต�ำบล 57 หมู่บ้าน 4 เทศบาลต�ำบล และ 6 องค์การบริหารส่วนต�ำบล อ�ำเภอลับแลห่างจากตัวจังหวัดเพียง 5 กิโลเมตร นอกจากจะมีโบราณสถานที่น่าสนใจมากมายแล้ว ยังมีสวนผลไม้ที่ปลูกกันในพื้นที่ป่าเขาจนมีชื่อเสียงโด่งดังในระดับประเทศ คือ ทุเรียนหมอนทอง ทุเรียนหลินลับแล ทุเรียนหลงลับแล ลางสาด ลองกอง และยังเป็นแหล่งผลิตสินค้าหัตถกรรม พื้นเมืองล้านนา เช่น ผ้าตีนจก ไม้กวาดตองกง จนกล่าวได้ว่าเศรษฐกิจของลับแลดีกว่าอ�ำเภออื่นๆ ในอุตรดิตถ์ Laplae is a lowland plain in its south, higher plain in the middle, and full of mountains in its north and west. There are about 28,903 acres of land and 75,593 acres of forest and no big river, but many small streams from the mountains. The landscape is complex with mountains and forests. It has cool atmosphere and becomes dark even before sunset, thus, given the name Laplang. “Lang” in Lanna language means “evening” and distorted to “Lae” in the present. Laplae District is divided into 8 Sub-districts, 57 villages. The district is only 5 km from the province city. There are many interesting historical sites as well as orchards with national-wide famous fruits like Monthong durian, Laplae durian, Langsat, and Longgong. It is also a source of Lanna handicrafts such as Teenjok cloth, and Tonggong broom. These make the economy of Laplae one of the best among districts in Uttaradit. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 33 11/15/2561 BE 4:28 PM

034 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ N S EW ที่ ว่าการอ�าเภอ / District Office อ.ศรีสัชนาลัย Si Satchanalai น�้ำตกแม่พูล (12.8 กิโลเมตร) Mae Phun waterfall (12.8 km) 1043 102 ซุ้มประตูเมืองลับแล (800 เมตร) Laplae City Arch (800 m) วัดพระบรมธำตุทุ่งยั้ง (7.4 กิโลเมตร) Wat Phra Boromathat Thung Yang (7.4 km) ต้นสักสยำมินทร์ Sak Siamin Teak Trees อนุสำวรีย์พระศรีพนมมำศ (250 เมตร) Phra Si Phanommat Memorial (250 m) วัดพระยืนพุทธบำทยุคล (7.8 กิโลเมตร) Wat Phra Yuen Phutthabat Yukhon (7.8 km.) วัดพระแท่นศิลำอำสน์ (8.3 กิโลเมตร) Wat Phratan Sila-Asana (8.3 km.) พิพิธภัณฑ์ผ้ำซิ่นตีนจก ไท-ยวน ลับแล (1.5 กิโลเมตร) Museum of Teenjok Sarong Thai-Yuan, Laplae (1.5 km.) อนุสำวรีย์เจ้ำฟ้ำฮ่ำมกุมำร (3.8 กิโลเมตร) Chao Fa Ham Kumar Monument (3.8 km) ตลำดเทศบำลต�ำบลหัวดง (3.8 กิโลเมตร) Hua Dong Municipal Market (3.8 km) วัดเจดีย์คีรีวิหำร (2.8 กิโลเมตร) Wat Chedi Khiri Wihan (2.8 km) แผนที่ท่องเที่ยวอ�ำเภอลับแล Laplae District Map AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 34 11/15/2561 BE 4:28 PM

035 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ สองวัฒนธรรมล้านนา-สุโขทัย ชาวเมืองลับแลดั้งเดิม มีภาษาถิ่นแบบ ส�ำเนียงสุโขทัยโบราณ คือชุมชนทางด้านใต้ รอบพระบรมธาตุทุ่งยั้ง ต�ำบลทุ่งยั้ง ต�ำบลไผ่ล้อม ซึ่งเป็นเมืองโบราณที่ปรากฏหลักฐานในสมัย สุโขทัย ก่อนที่จะมีการอพยพชาวไท-ยวน จากอาณาจักรโยนกเชียงแสน มาในสมัยหลัง ซึ่งปัจจุบันชาวไท-ยวนในอ�ำเภอลับแลส่วนใหญ่ อยู่ในเขตใกล้ที่ว่าการอ�ำเภอ และตอนเหนือ ของอ�ำเภอ ดังนั้นชาวลับแลจึงมีขนบธรรมเนียม ประเพณีของสองวัฒนธรรม คือ ชุมชนภาษาถิ่น แบบสุโขทัยโบราณ และชุมชนภาษาถิ่นล้านนา มีภาษาพูด ภาษาเขียน การแต่งกาย อาหารการกิน เป็นแบบล้านนา เช่นเดียวกับผู้คนในจังหวัดแพร่ น่าน เชียงราย และพะเยา 2 Cultures: Lanna & Sukhothai The native Laplae people used ancient dialect of Sukhothai from southern community around Thung Yang and Phai Lom which are ancient cities that appeared in the Sukhothai period before the migration of Thai-Yuan people from Yonok Chiang Saen. Nowadays, Thai-Yuan descendants in Laplae mostly live near office district and north of it. This allows Laplae to have two cultures, the ancient Sukhothai dialect community and the Lanna community whospeak, write, eat and dress in Lanna style like the people in Phrae, Nan, Chiang Rai and Phayao provinces. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 35 11/15/2561 BE 4:28 PM

036 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ซุ้มประตูเมืองลับแล เป็นสัญลักษณ์ของเมืองลับแล ที่ทุกคน จะต้องผ่านก่อนเข้าสู่เมืองลับแล มีขนาดกว้าง 10 เมตร ยาว 41 เมตร สูง 14 เมตร เป็น สถาปัตยกรรมประยุกต์แบบสุโขทัย สร้างเสร็จ เมื่อปี พ.ศ. 2546 ด้านข้างมีประติมากรรมแม่ม่าย เมืองลับแลอุ้มลูกน้อย มีสามีนั่งคอตกอยู่ข้างๆ พร้อมจารึกข้อความ “ขอเพียงสัจจะวาจา” เพื่อแสดงถึงการเป็น “เมืองลับแลเขตห้ามพูดโกหก” ที่คนลับแลถือเป็นเรื่องส�ำคัญ พิพิธภัณฑ์เมืองลับแล อยู่ด้านข้างซุ้มประตูเมืองลับแล เป็น หมู่เรือนไทยที่จ�ำลองชีวิตความเป็นอยู่ของ ชาวลับแลโดยแบ่งเป็นห้องๆ เช่นห้องนอน ห้องครัว ห้องอยู่ไฟหลังคลอดมีภาพเก่าๆ แหล่งท่องเที่ยวที่ไม่ควรพลาด Attractions Laplae City Arch Laplae City Arch was built to symbolize the city of Laplae where everybody has to pass before entering the city. It is 10 m. wide, 41 m. long, and 14 m. high. It is a Sukhothai - applied architecture, completed in 2003. Next to it is the lady widow sculpture carrying a baby with her husband sitting in sorrow with inscription “Let’s just say the truth” to represent being a city of no lying which is held important to Lablae people. Laplae City Museum Laplae City Museum is just near the arch. It is a Thai-style house simulating older days’ way of life divided into rooms, such as bedroom, kitchen, post-natal AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 36 11/15/2561 BE 4:28 PM

037 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ พร้อมประวัติความเป็นมาของภาษา ชาติพันธุ์ ผ้าทอ การแต่งกาย เครื่องใช้ไม้สอยในอดีต ของชาวลับแล น่าชมยิ่ง เรือนที่ต่อเนื่องกัน เป็นศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราช ที่จัดแสดงเกี่ยวกับ วัฒนธรรมอาหารการกินและเครื่องมือท�ำมาหากิน ส่วนอีกด้านหนึ่งจัดเป็นร้านค้าของที่ระลึก และมุมกาแฟพร้อมจุดถ่ายรูปเก๋ๆ นอกจากนี้ ทางเทศบาลยังจัดรถจักรยานและรถรางน�ำชม ส�ำหรับผู้สนใจไว้ด้วย ติดต่อที่ โทรศัพท์ 0 5543 1076 หรือ www.e-nu.com อนุสาวรีย์พระศรีพนมมาศ room,decorated with old photographs and history of ethnics, languages, woven fabrics, costumes and accessories used in the past. Connecting to the house is another house held as Chalerm Raj Cultural Center which exhibits on food culture and livelihood instruments. The other side is a souvenir shop, a coffee corner with stylish photo point. Bicycles and sightseeing bus are also available. For more information, call 0 5543 1076 or visit www.e-nu.com. Phra Si Phanommat Memorial Phra Si Phanommat Memorial is at Si Phanommat Municipality Market intersection. It was built in 1979 to commemorate the memory of Phra Si Phanommat, formerly known as Thong-In, a Chinese liquor tax farmer. He loved the town dearly and spent his life developing it until King Rama V titled him Phra Si Phanommat dignitary and the first prefect of Laplae in 1908. Legend has it that he brought durian to Laplae, planted by shooting the seeds down the hillside creating durian orchards. Headvised to tie the red thread at the end of Tonggong broom for prosperity. It made good sale and the red thread at the end of a bloom is still common to this day. The road Injaimeewas named after him. He initiated the roadconstruction from Lablae to Uttaradit city to facilitate travel and transport of agricultural crops. อยู่ที่สามแยกตลาดเทศบาลศรีพนมมาศ สร้างในปี พ.ศ. 2522 เพื่อเป็นอนุสรณ์และระลึกถึง เกียรติคุณของพระศรีพนมมาศ เดิมท่านชื่อทองอิน มีเชื้อสายจีนเป็นนายอากรสุรา ท่านรักท้องถิ่นมาก ท่านได้พัฒนาเมืองลับแลมาโดยตลอดรัชกาลที่ 5 จึงพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระศรีพนมมาศ นายอ�ำเภอคนแรกของลับแลในปี พ.ศ. 2451 เล่ากันว่าท่านเอาทุเรียนมาปลูกที่ลับแลโดยให้ คนยิงเม็ดทุเรียนไปตกตามไหล่เขาจนกลายเป็น สวนทุเรียนมากมาย ท่านแนะน�ำให้ผูกด้ายแดง ที่ปลายไม้กวาดตองกงเพื่อความเป็นสิริมงคล จนขายดีและเป็นเอกลักษณ์มาถึงทุกวันนี้ แม้แต่ ชื่อถนนอินใจมีก็ได้มาจากชื่อท่าน ที่เป็นคนริเริ่ม ตัดถนนจากลับแลมาที่อ�ำเภอเมือง เพื่อความสะดวก ในการเดินทางและขนส่งพืชผลการเกษตร AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 37 11/15/2561 BE 4:28 PM

038 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง อยู่ห่างจากที่ว่าการอ�ำเภอลับแล 7.4 กิโลเมตร บนทางหลวงหมายเลข 1041 เดิมชื่อวัดมหาธาตุ ซึ่งหมายถึงวัดที่กษัตริย์สร้าง ชาวบ้านเรียกวัดทุ่งยั้ง สร้างสมัยกรุงสุโขทัยตอนปลาย มีโบราณสถาน ส�ำคัญ คือ พระมหาเจดีย์ทรงลังกา บรรจุ พระบรมสารีริกธาตุ (พระเกศาธาตุ) ซึ่งหักพัง ด้วยเหตุแผ่นดินไหวเมื่อปี พ.ศ. 2451 ต่อมา ได้บูรณะจนมีรูปทรงดังปัจจุบัน ด้านหน้าคือ พระวิหารหลวง และพระอุโบสถ เป็นสถาปัตยกรรม สมัยกรุงศรีอยุธยา ด้านในพระวิหารหลวงมี พระประธานเป็นพระพุทธรูปปูนปั้น ขนาดหน้าตัก กว้าง 2 วา 10 นิ้ว (4.21 เมตร) สูง 3 วา 10 นิ้ว (6.21 เมตร) ลงรักปิดทองค�ำเปลวอย่างดี เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองทุ่งยั้ง ที่ชาวบ้าน ศรัทธามาก เรียกขานว่า “หลวงพ่อโต” บ้าง “หลวงพ่อประธานเฒ่า” บ้าง วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้งมีประเพณีประจ�ำปี ที่ส�ำคัญคือ ประเพณีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ที่เรียกว่า “วันอัฏฐมีบูชา” เพียงหนึ่งเดียวในโลก จัดทุกวันแรม 8 ค�่ำ เดือน 6 ของทุกปี มีการแสดง แสงสีเสียงพุทธประวัติตอนถวายพระเพลิง พระบรมศพพระพุทธสรีระจ�ำลอง ที่มีผู้มา ร่วมงานจ�ำนวนมาก Wat Phra Borommathat Thung Yang Wat Phra Borom That Thungyoung is 7.4 km away from the district office on 1041 road, formerly named Wat Mahathat which means the temple made by monarch. The villagers call Wat Thung Yang. It was built at the end of Sukhothai period. There is an ancient Lanka-style pagoda storing hair relics which was ruined in the earthquake in 1908 and restored to its current shape. The front of the temple is chapels (Royal Vihar and Ubosot) in Ayutthaya architecture. Inside the Royal Vihar is a stucco Buddha statue, 4.21 m Lab-width wide and 6.21 m tall, all neatly covered with gold. It is a sacred Buddha image of Thung Yang. People call it “LuangPhor To” or “Luang Phor Prathantao”. Wat Phra Borommathat Thungy yang has an important annual tradition called Atthamee Bucha day which simulate the cremation of Lord Buddha on every 8th of the 6th lunar month every year. Such simulation is one in the world. There light and sound system showing performance about the event and simulated cremation. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 38 11/15/2561 BE 4:29 PM

039 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดพระแท่นศิลาอาสน์ ตั้งอยู่บนเนินเขาเต่า ต�ำบลทุ่งยั้ง ห่างจาก ที่ว่าการอ�ำเภอลับแล 6.2 กิโลเมตร เป็นวัดโบราณ ไม่ ปรากฏหลักฐานว่าผู้ใดสร้างและสร้างแต่เมื่อใด เพิ่งมีปรากฏในหนังสือพระราชพงศาวดาร ในรัชสมัยพระเจ้าบรมโกศพระองค์ได้เสด็จมา นมัสการพระแท่นศิลาอาสน์ เมื่อปี พ.ศ. 2283 แสดงว่า พระแท่นศิลาอาสน์ได้มีมาก่อนหน้านี้แล้ว ปัจจุบันวัดพระแท่นศิลาอาสน์ได้รับการ ยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวง ภายในพระวิหาร ประดิษฐานพระแท่นศิลาอาสน์ เป็นศิลาแลง ลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาดกว้าง 8 ฟุต ยาว 10 ฟุต สูง 3 ฟุต ที่ฐานพระแท่นประดับด้วย ลายกลีบบัวโดยรอบ มีพระมณฑปศิลปะเชียงแสน ครอบอยู่ จังหวัดอุตรดิตถ์เป็นจังหวัดเดียว ที่ไม่มี ศาลหลักเมือง ชาวอุตรดิตถ์ยึดถือพระแท่น ศิลาอาสน์เป็นศาลหลักเมือง ภายในวิหารมีพระพุทธปฏิมา พระทันใจ ภายในวัดมีพระพุทธเจดีย์กิจโภชนคร อนุสาวรีย์ รัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 วิหารพระโพธิสัตว์ กวนอิม และยังมีพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่บอกเล่า เรื่องราวประวัติวัดและชุมชนทุ่งยั้งในอดีต วัดเปิดให้เข้าชมวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 08.00 น.-18.00 น. วันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 08.00 น.- 19.00 น. มีประเพณีส�ำคัญคือ งานเทศกาล นมัสการพระแท่นศิลาอาสน์ จัดในวันขึ้น 8 ค�่ำ ถึงวันขึ้น 15 ค�่ำ เดือน 3 ทุกปีพร้อมกับวัดพระยืน พุทธบาทยุคลและวัดพระนอนพุทธไสยาสน์ ที่อยู่ใกล้เคียงกัน Wat Phratan Sila-Asana Wat Phratan Sila-Asana, or the Stone Pedestal Temple is on Khao Tao hill, Thung Yang, 6.2 km away from the Lablaemunicipality. It is an ancient temple whose evidence of creator and era it was built in are unknown. It has appeared in the royal chronicle in the reign of King Boromakot that he worshiped the stone pedestal in 1740, indicating that the Stone Pedestal had already existed. At present, Wat Phratan Sila-Asana has been raised as a royal temple. Inside the chapel is an 8 feet wide, 10 feet long, and 3 feet tall rectangular laterite. The base is all around decorated with lotus blossom petal pattern. The top piece is Chiang Saen art style. Uttaradit Province is the only province without city pillar. Uttaradit people account the stone pedestal as their city pillar. Inside the temple, there are Phra Tanjai - a Buddha statue, Kijphojnakon Pagoda, King Rama V and King Rama VI monuments, chapel of Bodhisattva Guanyin, and a local museum telling the history of the temple and Thung Yang community. The temple is open from 8 am to 6 pm on weekdays and 8 am to 7 pm on weekends. The stone pedestal worshiping festival is held during 8th to 15th of the 3rd lunar month by the temple together with nearby temples-Wat Phra Yuen Phutthabat Yukhon and Wat Phra Non Buddha Siyas. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 39 11/15/2561 BE 4:29 PM

040 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดพระยืนพุทธบาทยุคล เป็นวัดโบราณร่วมสมัยกับวัดพระแท่นศิลาอาสน์ ตั้งอยู่บนเนินเขา ติดกับวัดพระแท่นศิลาอาสน์ มีปูชนียสถานที่มีต�ำนานเรื่องพระพุทธเจ้าเสด็จมา เมืองทุ่งยั้งร่วมกัน ภายในวัดมีมณฑปศิลปะเชียงแสน ครอบรอยพระพุทธบาทประทับยืนท�ำด้วยศิลาแลง มณฑปกว้าง 4 เมตร ยาว 49 เมตรมีหลวงพ่อ พระพุทธรังสีอยู่ภายในอุโบสถ เป็นพระประธาน ปางมารวิชัยสมัยสุโขทัย ในบริเวณวัดยังมี ซากเจดีย์เก่าก่อด้วยศิลาแลงสมัยสุโขทัย บริเวณวัด กว้างขวาง มีสิ่งอ�ำนวยความสะดวก ส�ำหรับ ผู้สูงอายุและผู้พิการ และมีบันไดนาคที่ด้านหน้าวัด วัดพระนอนพุทธไสยาสน์ ตั้งอยู่บนเนินเขา ฝั่งตรงข้ามกับวัดพระยืน พุทธบาทยุคล และวัดพระแท่นศิลาอาสน์ ภายใน วัดคือพระแท่นพุทธไสยาสน์ เป็นแท่นประทับ เก่าแก่ ประดิษฐานอยู่ในมณฑปทรงจตุรมุข บานประตูไม้แกะสลักลงรักปิดทองสวยงามมาก เปิดประตูเข้าได้ทั้ง 4 ด้าน ต่อมาชาวบ้านได้สร้าง พระนอนพุทธไสยาสน์อยู่ในศาลาอีกหลังหนึ่ง มีบันไดนาคที่ด้านหน้าวัด Wat Phra Yuen Phuttabat Yukhon Wat Phra Yuen Phuttabat Yukhon is located next to Wat Phratan Sila-Asana on the hill and supposedly built in the same era, both sharing the legend of the Lord Buddha visiting Thung Yang. Inside the temple, a top piece in Chiang Saen style covers the Buddha’s footprint made of laterite. The top piece is 4 m wide and 49 m long. There is a Buddha statue in Mar Vichai posture, Sukhothai-styled art. There is also the laterite wreckage of Sukhothai period pagoda. The temple is spacious and equipped with facilities for the elderly and the disabled. There is a serpent stair at the temple front. Wat Phra Non Buddha Siyasn Wat Phra Non Buddha Siyasn is on the hill opposite Wat Phra Yuen Phutthabat Yukhon and Wat Phratan Sila-Asana. An ancient pedestal called Buddha Siyas pedestal is located under Chaturamook-shaped top piece. It can be entered from four sides by the four wooden doors carved and decorated beautiful with gold. Later, the villagers created a sleeping Buddha statue in another pavilion. There is a serpent staircase at the front of the temple. วัดพระยืนพุทธบาทยุคล Wat Phra Yuen Phuttabat Yukhon วัดพระนอนพุทธไสยาสน์ Wat Phra Non Buddha Siyasn AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 40 11/15/2561 BE 4:29 PM

041 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดเจดีย์คีรีวิหาร อยู่บนถนนหลายเลข 1043 ห่างตัวอ�ำเภอ 2.8 กิโลเมตร เดิมชื่อวัดป่าแก้ว สร้างเมื่อปี พ.ศ. 1519 โดยเจ้าฟ้าฮ่ามกุมาร ปฐมกษัตริย์แห่งเมืองลับแล ทรงขอแบ่งพระบรมสารีริกธาตุจากพระธาตุดอยตุง จังหวัดเชียงราย และอัญเชิญมาบรรจุไว้ในเจดีย์ แห่งนี้เป็นแห่งแรกในเมืองลับแลต่อมาทรุดโทรมลง และได้รับการบูรณะใหม่ให้อยู่สภาพคล้ายองค์เดิม คือเป็นเจดีย์ทรงล้านนา-ไทลื้อ มีซุ้มคูหา 4 ฐาน มีเจดีย์องค์เล็กอยู่ทั้ง 4 ด้าน ตัวเจดีย์องค์ประธาน มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางที่ฐาน 10 เมตร สูง 26 เมตร Wat Chedi Khiri Wihan Wat Chedi Khiri Vihar is on 1043 road, 2.8 km from the municipality, originally known as Wat Pa Kaew. The temple was built in 1519 by Chao Fa Ham Kumar, the first King of Laplae, to store Buddha relics he asked from Doi Tung, Chiang Rai province which is the first relics of Laplae. The pagoda was dilapidated and restored similar to its original style, a Lanna-Tailue style pagoda, a 4-base arch and four small pagodas at each side. The main pagoda is 10 m in diameter and 26 m in height. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 41 11/15/2561 BE 4:29 PM

042 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดดอนสัก อยู่บนถนนหลายเลข 1043 ห่างตัวอ�ำเภอ 3.4 กิโลเมตร สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ได้ชื่อมาจากการสร้างวิหารด้วยไม้สักเพียงต้นเดียว เป็นวิหารที่มีบานประตูไม้สัก แกะสลักด้วยฝีมือ ช่างชั้นครู เป็นศิลปะเชียงแสนและสุโขทัยเป็น รูปสัตว์หิมพานต์แทรกอยู่ในลายกนกงามวิจิตร ลายทั้ง 2 บานจะไม่เหมือนกัน แต่เมื่อปิดประตู จะสอดประสานกันอย่างลงตัว ด้านในวิหารเป็น พระพุทธรูปเก่าแก่และตุงกษัตริย์เป็นไม้แกะสลัก งดงามยิ่ง Wat Don Sak Wat Don Sak is on 1043 road, 3.4 km from the municipality. It was built in the late Ayutthaya period. The name is derived from the construction of the chapel by one teak only. The teak shutters were carved in Chiang Saen and Sukhothai art style by very skilled craftsman. Carved Himmapan creatures were inserted among Kanok pattern. Each shutter has different pattern, they fit perfectly together. Inside the chapel are an old Buddha statue and a beautiful carved wooden king’s flag. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 42 11/15/2561 BE 4:29 PM

043 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดท้องลับแล อยู่บนถนนหมายเลข 1043 ห่างตัวอ�ำเภอ 3 กิโลเมตร เป็นวัดโบราณไม่ปรากฏหลักฐาน การสร้าง แต่มีสิ่งที่น่าสนใจคือปรากฏการณ์ ภาพสะท้อนหัวกลับในพระอุโบสถ ซึ่งเป็นการ เกิดภาพแบบเดียวกับกล้องรูเข็ม โดยเกิดในช่วง แดดจัดระหว่าง 13.00 น.-15.00 น. หากปิดประตู พระอุโบสถหมดจะมีแสงลอดเข้าจากรูเล็กของ ช่องหน้าต่างสะท้อนภาพหัวกลับของเจดีย์แก้ว ที่อยู่ด้านข้าง ทางวัดจึงทาสีขาวที่ผนังฝั่งที่เห็นภาพ เพื่อให้เห็นภาพได้ชัดเจนขึ้น ส่วนผนังด้านอื่นๆ จะเป็นจิตรกรรมฝาผนังบอกเล่าเรื่องราวเมืองลับแล Wat Thong Laplae Wat Thong Laplae is on 1043 road, 3 km away from the municipality. It is an unidentified ancient temple. During 13.00- 15.00 pm when sunlight intensity is high, an inverted image of the pagoda can be seen inside the chapel nearly, which is the same phenomenon occurred in a pinhole camera. When the chapel is closed, the pagoda image will appear on a side of the chapel wall from the light through a small hole on the window. Thus, the side of the chapel wall is painted white for clearer vision of the amazing phenomenon. The other sides of the wall aremurals telling the story of Lablae. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 43 11/15/2561 BE 4:29 PM

044 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดดงสระแก้ว อยู่บนถนนหมายเลข 1046 ห่างตัวอ�ำเภอ 18 กิโลเมตร มีพระอุโบสถไม้สักทองทั้งหลัง อายุกว่า 100 ปี เป็นที่รู้จักของชาวจังหวัดอุตรดิตถ์ และใกล้เคียง ที่นิยมไปท�ำพิธีลอดโบสถ์ด้วยเชื่อว่า จะหายป่วยและเกิดสิริมงคล วัดนี้เคยเป็นที่ ประดิษฐานของหลวงพ่ออู่ทอง พระพุทธรูปทองค�ำ โบราณองค์ส�ำคัญของจังหวัดอุตรดิตถ์ ที่ถูก โจรกรรมไปเมื่อปี พ.ศ. 2520 (ปัจจุบันยังไม่ได้คืน) วัดห้องสูง อยู่บนถนนหมายเลข 1041 ห่างตัวอ�ำเภอ 6.1 กิโลเมตร มีจุดเด่นคือพระอุโบสถสร้าง เป็นรูปเรือสุพรรณหงส์เสาไฟฟ้าในวัดเป็น เสาหงส์คาบโคมไฟและมีห้องน�้ำขนาดใหญ่ชื่อว่า “สุขารวมใจ” ขนาด 396 ตารางเมตร มีทีวี ให้ดูทุกห้อง วัดดอนไชย อยู่บนถนน หมายเลข 1041 ห่างตัวอ�ำเภอเพียง 1 กิโลเมตร สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2315 มีต�ำนานสืบทอด มาว่าวัดนี้เป็นจุดยุทธศาสตร์ที่ไทยและพม่ารบกัน จึงเป็นที่มาของชื่อวัดดอนไชย บรรยากาศรอบวัด ร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ ด้านในมีหอไตรอายุเกือบ 100 ปี บรรจุพระไตรปิฎก มีห้องสมุดธรรมะ มีวิหารเก่าแก่อยู่ภายในวัด Wat Dong Sa Kaew Wat Dong Sa Kaew is on 1046 road, 18 km away from the municipality. There is a pagoda made from golden teak wood aged over 100 years which is well-known by the people of Uttaradit and nearby. The chapel is popular Lord-Boat ceremony (entering chapels) which is believed to cure sickness and bring prosperity. This temple used to locate Luang Por Uthong, a significant ancient golden Buddha statue of Uttaradit Province but was stolen in 1977 and not yet returned. Wat Hong Soong Wat Hong Soong is on 1041 road, 6.1 km from the municipality. The highlight is that the chapel was built mimicking Suphana Hong (Golden Swan) royal boat. On top of the lamp posts in the temple are swan holding light bulb in its mouth. There is 396 m2 public toilet with TV in each room. Wat Don Chai Wat Don Chai, built in 1772, is on 1041 road, only 1 km from the municipality. Legend has it that this temple is a strategic location in Thailand-Myanmar war, given its name Don Chai (victory plateau). The temple is full of trees. Inside, there are a nearly-100-year-old chapel containing Tripitaka books, a Buddhist dharma library, and an ancient building. วัดดงสระแก้ว / Wat Dong Sa Kaew วัดห้องสูง / Wat Hong Soong AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 44 11/15/2561 BE 4:29 PM

045 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ วัดม่อนปรางค์ อยู่บนถนนหมายเลข 1043 ห่างตัวอ�ำเภอเพียง 1.2 กิโลเมตร เป็นวัดที่เงียบสงบ ตั้งอยู่บนเนิน ด้านในมีโบสถ์โบราณขนาดเล็กที่สุดในภาคเหนือ คือกว้าง 4 เมตร ยาว 12 เมตรไม่มีหน้าต่าง ไม่อนุญาตให้ผู้หญิงเข้า ปัจจุบันมีพระจ�ำพรรษา 2 รูป วัดม่อนปรางค์เป็นที่ประดิษฐานพระธาตุ สุวรรณเจดีย์ศรีนฤบดินทร์รัตนกิตติโชติ (พระธาตุ จอมตื้อ) บรรยากาศร่มรื่น วัดผักราก อยู่ห่างจากที่ว่าการอ�ำเภอ 7.2 กิโลเมตร ผ่านถนน 1043 เป็นวัดเก่าแก่อีกวัดหนึ่ง เดิมชื่อ วัดสุทธาวาสชื่อวัดได้มาจากพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง ซึ่งมีอยู่มากในพื้นที่วัด ยอดอ่อนใช้เป็นอาหาร วัดนี้สร้างขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ. 2391 โดยได้รับ พระราชทานวิสุงคามสีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2449 ในวัดมีพระธาตุและพระอุโบสถแบบล้านนา มีลวดลายแกะสลักที่หน้าบันอย่างวิจิตร และยังมี หอไตรกลางน�้ำ ที่เพิ่งบูรณะใหม่อีก 1 หลัง Wat Mon Prang Wat Mon Prang is on 1043 road, only 1.2 km away from the municipality. It is a peaceful temple located on the hill. Inside is the smallest ancient chapel in the north of Thailand with only 4 m wide and 12 m long without any window. It does not allow women to enter. At present, there are 2 monks presiding. It stores Phra That Suwan Chedi Srinaruebodin Ratanakiti Choti (Phra That Chom Tue). Wat Phak Rak Wat Phak Rak is an ancient temple located around 7.2 kilometers from the district office along Highway 1043. Its former name was Suthawat which was originated from* an abundant vining vegetable founding in the temple. It was built in 1848 and received royal permission to be a temple in 1906. The temple enshrined Buddha relics. The ordination hall is in Lanna style with beautifully carved wooden pediment and newly renovated Buddha scripture hall in the midst of water. 1-2 วัดม่อนปรางค์ Wat Mon Prang 3 หอไตรวัดดอนไชย Chapel Wat Don Chai 4-5 วัดผักราก Wat Phak Rak 1 2 3 4 5 AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 45 11/15/2561 BE 4:29 PM

046 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ พิพิธภัณฑ์ผ้าซิ่ นตีนจก ไท-ยวน ลับแล อยู่บนถนนหมายเลข 1041 ห่างตัวอ�ำเภอ เพียง 1.5 กิโลเมตร สร้างขึ้นเพื่อเป็นแหล่งความรู้ และรวบรวมผ้าทอเก่าแก่หายากมาแสดง รวมทั้งเพื่อสืบทอดวัฒนธรรม ตัวพิพิธภัณฑ์ เป็นอาคารไม้สัก 2 ชั้นภายในบรรจุผ้าตีนจก จากลับแลหลากยุค เช่น ซิ่นดอกเพี๊ย ซิ่นตีนจกเต็ม นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์การทอผ้าในอดีตความเป็นมา เกี่ยวกับการทอผ้ามีกลุ่มทอผ้าซึ่งเป็นกลุ่มที่ใหญ่ที่สุด ในอ�ำเภอลับแล จ�ำหน่ายผ้าซิ่นถุงย่าม หมอน สามเหลี่ยม ลายที่นิยมมากที่สุดคือลายดอกหงส์ใหญ่ จุดเด่นของผ้าทอที่นี่คือต่อซิ่นด้วยเอวแดง ขาว มีหมายซิ่นที่เชื่อว่าป้องกันคุณไสย์ เป็นอัตลักษณ์ ส�ำคัญ ผู้สนใจติดต่อ นายจงจรูญ มะโนค�ำ (ครูโจ) โทรศัพท์ 08 7198 7353 หรือเฟซบุ๊ก “คุณโจ ลับแล” Museum of Teenjok Sarong Thai-Yuan, Laplae Museum of Teenjok Sarong Thai-Yuan, Laplae is on 1041 road, 1.5 km from the District Office. It was built as a source of knowledge and exhibits a collection of rare woven fabrics as well as to inherit culture. The museum is a two-storey teakwood building, displaying Laplae Teenjok fabrics from the different eras, such as Dogpia sarong, and full Teenjok sarong, as well as weaving equipment of the past and weaving history. The weaving group here is the largest group in Laplae District selling sarong, triangular pillow, and bags. The most p o pular pattern is the large swan. The signature of the sarong here is an extra red-white waist strap that is believed to protect owner from dark magic. More information please contact Mr. Jongjaroon Manokum (Kru Joe ) Tel. 08 7198 7353 AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 46 11/15/2561 BE 4:29 PM

047 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ม่อนจ�าศีล ตั้งอยู่ถนนหมายเลข 1043 ห่างจากอ�ำเภอลับแล 1.5 กิโลเมตรเป็นเนินเขาลูกย่อม มีประวัติว่า เมื่อปี พ.ศ. 1513 เจ้าฟ้าฮ่ามกุมาร ใช้เป็นที่ บ�ำเพ็ญศีลภาวนา และเมื่อ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2444 เป็นที่ตั้งพลับพลารับเสด็จรัชกาลที่ 5 คราวเสด็จประพาสเมืองลับแลและยังเป็นที่ ท�ำการเมืองลับแลด้วย ถึงปี พ.ศ. 2450 รัชกาลที่ 6 เคยเสด็จเยือนเมืองลับแล และทรงพระราชนิพนธ์ ถึงม่อนจ�ำศีลไว้ด้วย บนยอดเนินเป็นที่ประดิษฐานพระเหลือ คือ พระพุทธรูปที่สร้างจากทองชนวนที่เหลือจาก การหล่อพระพุทธชินราชที่จังหวัดพิษณุโลก และรัชกาลที่ 5 มีพระราชประสงค์ใช้ม่อนจ�ำศีล เป็นที่ประดิษฐานองค์พระเหลือ รอบองค์พระเหลือ เป็นพื้นที่เปิดโล่ง มีหลังคาคลุม มีผู้ศรัทธา มาขอพรพระเหลือและนั่งปฏิบัติธรรมเป็นประจ�ำ น�้ าตกแม่พูล ตั้งอยู่สุดถนนหมายเลข 1043 ห่างจาก อ�ำเภอลับแล 12.8 กิโลเมตรเป็นน�้ำตกธรรมชาติ ผสมกับการตกแต่ธารน�้ำด้วยการเทปูนให้มี ความสูงหลายชั้นสภาพโดยรอบร่มรื่น มีศาลา พักผ่อนและร้านค้าจ�ำหน่ายอาหารและของที่ระลึก จ�ำนวนมากเป็นที่พักผ่อนเล่นน�้ำคลายร้อนของ ทั้งคนอุตรดิตถ์และจังหวัดใกล้เคียง เดินทาง สะดวกและใกล้ตัวเมือง Mon Cham Sin Mon Cham Sin is a small hill located on 1043 road, 1.5 km from Laplae city. In 970, Chao Fa Ham Kumar practiced spiritual cultivation at this place. On October 24, 1901, King Rama V visited Laplae district and this place held the Royal Tabernacle and was later used as Laplae municipality until 1907. King Rama VI also wrote about this place after his visit to Laplae. The top of the hill enshrines a Buddha statue made out of remaining gold from sculpture of the Buddha Chinnarat in Phitsanulok, thus the Buddha is called Pra Luea. King Rama V wished to enshrine the Buddha here. Around the statue is an open area with a roof. Believers come to ask for blessings and meditate on a regular basis. Mae Phun Waterfall Mae Phun Waterfall is a natural waterfall with cemented banks to add more tiers located at the end of 1043 road, 12.8 km from Lablae city. There are pavilions and many shops selling food and souvenirs. It is a good place to relax and enjoy the sylvan surrounding for people of Uttaradit and neighboring provinces. It is also near the city and convenient to travel to. น�า้ตกแม่พูล Mae Phun Waterfall พระเหลือประดิษฐานอยู่ทีม่อนจ� ่าศีล Pra Luea enshrine at Mon Cham Sin AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 47 11/15/2561 BE 4:29 PM

048 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ อนุสาวรีย์เจ้าฟ้ าฮ่ามกุมาร ตั้งอยู่ถนนหมายเลข 1043 ห่างจากอ�ำเภอลับแล 3.8 กิโลเมตรเจ้าฟ้าฮ่ามกุมารเป็นปฐมกษัตริย์ แห่งเมืองลับแลตั้งแต่ปี พ.ศ. 1513 ทรงเห็นว่า เมืองลับแลมีน�้ำไหลตลอดปี ไม่หนาวไม่ร้อน จึงอพยพผู้คนมาตั้งบ้านเรือนและทะนุบ�ำรุง จนก้าวหน้า ชาวประชามีความสุข จนเสด็จสวรรคต เพราะชราภาพชาวเมืองจึงน�ำอัฐิมาบรรจุไว้ที่ ม่อนอารักษ์และร่วมกันสร้างอนุสาวรีย์ขึ้นใหม่ เมื่อปี พ.ศ. 2526 เพื่อให้ประชาชนได้มาร่วม สักการะจนเกิดประเพณี “แห่น�้ำขึ้นโฮง” ในวัน ขึ้น 13 ค�่ำเดือน 6 ของทุกปีจนถึงปัจจุบัน พิธีนี้ จัดขึ้นเพื่อน�ำน�้ำศักดิ์สิทธิ์ ประพรมด้วยน�้ำอบ น�้ำหอม ขึ้นสักการะดวงวิญญาณเจ้าฟ้าฮ่ามกุมาร เพื่อเป็นสิริมงคลและดลบันดาลความร่มเย็น ให้แก่ชาวลับแล ใกล้ๆ กันเป็นที่ตั้งของฝายหลวง ฝายที่ รัชกาลที่ 5 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สร้างฝายกั้นน�้ำที่บริเวณนี้ เพื่อน�ำน �้ ำไปใช้ ทางด้านการเกษตร นับเป็นฝายกั้นน�้ำแห่งแรก ของประเทศไทย ชาวบ้านจึงพร้อมใจกันเรียก ต�ำบลแห่งนี้ว่า ต�ำบลฝายหลวง Chao Fa Ham Kumar Monument Chao Fa Ham Kumar Monument, located on 1043 road, 3.8 km from Laplae city. Chao Fa Ham Kumar was the first monarch of Lablae from 970 CE. He noticed that water flew through this land throughout the year. The weather was not cold nor hot, suitable for living, migrated people here and developed the area. The people were happy under his rule. After he passed away with old age, the people put his bones at Mon Arak and a new monument was built in 1983 so that people can easily worship. The worship has become a tradition “Hae Nam Kuen Hong” held on 13th of 6th lunar month of every year. This ceremony involves using fragrant holy water to worship Chao Fa Ham Kumar spirit for Laplae’s prosperity and peace. Nearby is the Fai Luang (Royal Weir), built as King Rama V’s bulla to aid agriculture in this area. It is the first weir of Thailand. Thus, the villagers call this district as Fai Luang. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 48 11/15/2561 BE 4:29 PM

049 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ตลาดเทศบาลต�าบลหัวดง ตั้งอยู่ถนนหมายเลข 1043 ห่างจากอ�ำเภอ ลับแล 3.8 กิโลเมตร เป็นตลาดผลไม้ที่ใหญ่ ที่สุดในอุตรดิตถ์ จะคึกคักที่สุดในช่วงที่มีผลไม้ ออกชุกตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน ของทุกปี จ�ำหน่ายผลไม้ตามฤดูกาล เช่น ทุเรียน ลางสาด ลองกอง มังคุด และเงาะ เป็นต้น ในช่วง หน้าผลไม้จะมีการจัดงาน เทศกาลทุเรียน หลงลับแล หลินลับแล รวมทั้งอาหารพื้นบ้าน ที่ขึ้นชื่อ ได้แก่ ข้าวแคบ หมี่พัน และข้าวพันผัก การซื้อผลไม้ที่นี่ถ้าเลือกร้านที่มีสติกเกอร์รับรอง ก็มั่นใจได้ว่าจะได้ของดีมีคุณภาพ ตลาดเทศบาลศรีพนมมาศ อยู่ห่างจากที่ว่าการอ�ำเภอเพียง 200 เมตร เป็นตลาดเช้าและตลาดเย็นที่คึกคักที่สุดในลับแล มีอาหารพื้นเมืองทุกชนิดจ�ำหน่าย ที่น่าชมคือ การตกแต่งอาคารร้านค้าโดยรอบตลาดที่ออกแนว Street Arts น่าตื่นตาตื่นใจ Hua Dong Municipal Market Hua Dong Municipal Market is the largest fruit market in Uttaradit, located on 1043 road, about 3.8 km from Lablae city. It is especially busy during May to September in the harvest season. Seasonal fruits such as durian, langsad, longgong, mangosteen, and rambutan are available. There is Lin Laplae and Long Laplae Durian Festival which also includes famous local dishes like Kaokab, Meepan, and Kaopanpak to name a few. Buying fruits with assuring stickers ensure good quality fruits. Sri Phanom Mat Municipal Market Sri Phanom Mat Municipal Market is the busiest morning and evening market in Laplae, just 200 m from the district office. All kinds of local food are available. The buildings in the area are in Street Art style which is very appealing to see. ตลาดเทศบาลศรีพนมมาศ Sri Phanom Mat Municipal Market ตลาดเทศบาลต�าบลหัวดง Hua Dong Municipal Market AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 49 11/15/2561 BE 4:30 PM

050 คู่มือการท่องเที่ ยวจังหวัดอุตรดิตถ์ ถนนคนกิน ส�ำหรับคนชอบชิม ต้องไม่พลาดถนนสายนี้ คือถนนราษฎร์อุทิศมีของกินพื้นบ้านของลับแล และอุตรดิตถ์อยู่สองข้างถนนสายสั้นๆ นี้มากมาย เช่นร้านเจ๊นีย์ของทอดลับแล ที่ถูกอร่อย เมนูเด็ดคือ กระบองทอด หรือหน่อไม้ทอดสอดไส้หมูสับปรุงรส ร้านป้าหว่าง หมี่พันลับแล ต้นต�ำรับหมี่พันแสนอร่อย ร้านข้าวพัน ผักอินดี้ ก็โด่งดังในเรื่องข้าวพันผัก แบบต้องเล่นเก้าอี้ดนตรีเพื่อหาที่นั่งในยามเที่ยง กันเลยทีเดียวอาหารก็หลายหลากมากเมนู สไตล์ร้านแบบอินดี้แต่ปิดทุกวันศุกร์ เลยมาอีกนิด ก็จะเจอร้านข้าวจี่โบราณแม่บุญส่งมีทั้งแบบ หวานและเค็มอร่อยไม่เหมือนใครฝั่งตรงข้าม ก็เป็นร้านข้าวแคบคุณเป้า มีขายทั้งปลีกและส่ง ร้านนี้การันตีว่าไม่มีผงชูรสแน่นอน ปิดท้ายด้วย ร้านก๋วยเตี๋ยวรักไอติม ทั้งอิ่มและอร่อย แต่ต้อง ไปให้ถูกวันเพราะร้านนี้เขาหยุดทุกวันพฤหัสบดี Thanon Konkin (Food Street) Konkin (People Eat) Road is the nickname of Ras-Utit Road. People who like food should not miss. There are many kinds of local food of Laplae and Uttaradit on two sides of this short road, such as Je Nee Fried Food which sells cheap and delicious food. The recommended menus is Krabong Tod or fried bamboo shoot stuffed with flavored minced pork. Aunt Wang’s Meepan Laplae sells delicious original Meepan. Kaopanpak Indy is so famous for its Kaopanpak that you will feel like playing a musical chair game to get a seat. There are actually many menus. The shop is decorated in indy style and closes every Friday. Not far from it is Mae Boon Song Old-Style Kaojee Shop selling both sweet type and salty type Kaojee. On the opposite side of the road is Kaokab Khun Pao’s shop. It sells both wholesale and retail Kaokab without MSG. Last but not least is Rak-Itim noodle shop. AW A5-Uttaradit p1-51 (15.11.61).indd 50 11/15/2561 BE 4:30 PM