KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Dapatkan rawatan kecemasan mengikut keadaan kemalangan. • Sekiranya serius, minta bantuan daripada orang yang 4.2 Di Luar Kawasan Sekolah • Apabila berlaku kemalangan, terus laporkan kepada guru/ guru bertugas. Penuhkan borang aduan kemalangan. • Dapatkan rawatan kecemasan rnengikul keadaan kemalanqan. • Sekiranya serius, pihak sekolah akan menghantar pelajar berkenaan ke hospital dan laporkan kejadian kepada ibu bapa murid/pesakit. • Sekiranya melibatkan kes polis guru bertugas membantu buat aduan ke balai polis berdekatan. • Guru segera dapatkan lapor bertulis daripada pihak hospital dan polis untuk tujuan tuntutan insuran. • Serahkan kedua-dua laporan kepada pihak pentadbir untuk urusan memohon tuntutan insuran selanjutnya. 4.1 Dalam Kawasan Sekolah 4.0 TATACARA TINDAKAN APABILA BERLAKU KEMALANGAN • Mengetahui masa bermula dan berakhirnya sesuatu aktiviti. • Memastikan peralatan yang mencukupi untuk anak jagaan menjalankan aktiviti. • Mengambil tahu tempat aktiviti diialankan, • Mendapatkan maklumat guru yang menguruskan aktiviti supaya mudah dihubungi. 42
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT berhampiran untuk menghantar ke hospital. • Dapatkan maklumat ibu bapa, laporkan kemalangan kepada ibu bapa dan pihak pentadbiran/ pejabat sekolah untuk tindakan membuat laporan seterusnya kepada polis. • Dapatkan laporan hospital dan pihak polis untuk diserahkan kepada pentadbiran sekolah bagi urusan tuntutan insurans. 43
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 44 Bil. Jen is Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) 1. Luka Kecil Berdarah, warna merah 1. Bersihkan Iuka. kehitaman-hitaman. 2. lkat dengan ketat Keluarannya secara bahagian yang berdarah meleleh. dengan pembalut yang bersih. 3. Tinggikan bahagian yang berdarah. 4. Menahan darah secara lanQsunQ. 2. Luka Besar Berdarah banyak 1. Baringkan pesakit dalam {Luka Parah) bewarna merah saga, keadaan yang selesa. keluarnya Memancut mengikut 2. Angkat tinggi bahagian degupan jantung. yang Iuka. 3. Tahan darah secara tak langsung dengan mengikat bahagian atas Iuka/ atau menekan urat nadi di tempat menahan darah. 4. Cuci Iuka dan balut dengan kemas. 5. Hantar ke hospital denaan seaera. 3. Luka Berdarah Benda 1. Jangan dicabut bend a Mengandungi Kelihatan. luar. bendaluar (kaca, Paku, selumbar 2. Kai au ban yak darah dan lain-lain. keluar tahan darah secara tidak langsung. 3. Bersihkan keliling Iuka dengan kapas. 4. Buat cmcm pelapik daripada kain pembalut. 5. Letakkan di atas Iuka supaya bend a luar di tengah-tengah cincin. 6. Pastikan cincin pelapik lebih tinggi daripada benda luar. 7. Balut denqan pembalut. PANDUAN PERTOLONGAN CEMAS
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 45 3. lkatan itu hendaklah dilonggarkan selama setengah minit tiap-tiap setengah jam. 4. Cuci Iuka itu dan balut dengan pembalut yang bersih dan hantar ke hospital. 5. Tenangkan pesakit dan beri minuman panas jika ia sedar. · 6. Pulihkan pernafasannya jika ia pengsan. 5. Patukan/ gigitan Bekas patukan/ gigitan 1. Tahan perjalanan darah beracun bengkak. dengan mengikat kuat-kuat Pesakit berasa sakit. di bahagian atas patukan/gigitan yang berhampiran dengan jantung. 2. Galakkan keluaran darah. 4. Hidung Berdarah Darah keluar meleleh 1. Dudukkan pesakit di tepi dari hidung tingkap yang terbuka. 2. Tundukkan kepalanya kehadapan sedikit. 3. Picit pangkal hidung ( di antara tempat keras dan lembut. 4. Longgarkan pakaian yang ketat. 5. Suruh pesakit bernafas melalui mulut tetapi jangan membenarkan ia menghembus hidungnya. 6. Jangan disumbat hidungnya. 7. Letakkan tuaman sejuk di dahi (tuala lembap ). Bil. Jenis Tanda-Tanda Rawatan (Symptom)
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 3. Dapatkan pertolongan doktor dengan segera. 4. Jangan cuba membetulkan tulang yang terkehel itu. Tetapkan kedudukan anggota yang cedera. Ampu bahagian yang cedera dengan selesa. Dapatkan pertolongan doktor. 3. Rehatkan dan ampu bahagian itu dengan cara yang paling selesa. Beri tuaman sejuk. Beri rawatan seperti merawat Iuka dan patah. 6. 4. 5. 46 Pegang dengan cermat dan ampu bahagian yang patah. Tenangkan pesakit. Gunakan badan sebagai tuap (body splint) untuk mengikat anggota yang patah, . misalnya ikatan lengan pada badan. Hantar ke hospital atau dapat bantuan perubatan denqan seqera. 3. Kurangkan pergerakan anggota yang patah. Rawat pesakit di tempat kejadian itu. itu 2. Keadaan anggota 1. kelihatan cacat dan ganjil. Sendi tidak berfungsi. 2. Sahagian yang cedera sakit. Kaku dan kebas. Sahagian digerakkan. Bengkak pada urat yang 1. rosak. Sakit apabila Luka kulitnya dan 1. berdarah. Tulang tersembul keluar. Bengkak dan lebam 1. pada bahagian yang patah kedudukan anggota kelihatan ganjil. Sakit pada bahagian 2. yang patah. Angg_ota itu tidak berfungsi. Terkehel Terseliuh tergeliat Patah teruk 9. 8. 7. 6. Patah Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) Bil. Jenis
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 3. Serikan pesakit segelas air suam bercampur dua sudu teh garam tiap-tiap lima minit sebanyak tiga kali. 47 13. Termakan bahan Pesakit kelihatan sugul 1. Buat ia muntah. beracun dan matanya kuyu. Pengsan jika termakan pil. Pesakit-pesakit muntah- 2. Jolok tekaknya dengan muntah. Demam dan jari. selalunya cirit birit. 3. Dapatkan pertolongan doktor. Ampu bahagian yang cedera. Seri tuaman sejuk. 6. 4. 5. Lindungkan bahagian yang cedera dengan pembalut yang bersih. Dapatkan rawatan doktor. Jangan disapu minyak atau benda-benda lain ke atas baha.9ian yang terbakar dan melecur. Jangan cucuk gelembunggelembung. 3. Jangan tangglkan pakaian pesakit melainkan jika basah oleh minyak petrol, asid atau alkali. Saringkan pesakit dan rawat ia daripada terkejut. Sahagian sakit bengkak 1. dan lebam. Sakit dengan tiba-tiba 2. terutamanya apabila bergerak, kadangkadang menerbitkan simpul biawak. Kulit menjadi merah dan 1. kadang-kadang melepuh Mungkin terdapat 2. kerosakan pad a bahagian kulit dan tisu. T erasa sang at sakit. Terkoyak Otot Melecur 12. 11. Lunjurkan kaki pesakit dan tekan hujung kaki di belakang. Gosokkan bahagian yang sakit denqan rninvak kuda. 3. Sahagian yang sakit 1. Rehatkan pesakit tegang uratnya dan tiada boleh digerakkan. (biasanya di kaki) 2. terasa sakit. Kejang otot/kaku/ cramp 10. Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) Bil. Jen is
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT Longgarkan pakaian pesakit. Dudukkan pesakit dan bongkokkan pesakit hingga kepalanya masuk ke celah lutut atau baringkan pesakit. Kipaskan pesakit. Jika pesakit sedar, beri minuman air atau minuman panas. 3. 4. 7. 6. 5. 4. Keluarakan benda-benda yang berada di dalam mulut termasuk gigi palsu jika ada. Longgarkan pakaian pesakit. Tiarapkan pesakit dengan mukanya dipaling ke sebelah. Kedua-duanya lengannya dibengkokkan dan kepalanya diletakkan di atas belakang tapak tangannya. Pastikan mulut dan hidung tidak tersumbat. Beri pertolongan pernafasan Dapatkan rawatan doktor dengan segera. 3. Tepuk kuat di bahagian belakang di antara dua tulang bahu. Jika benda asing tidak keluar, geli-gelikan tekak pesakait dengan jari hingga muntah. Dapatkan rawatan doktor dencan segera. 3. 5. 48 Dapatkan rawatan doktor dengan segera. Tunjukkan contoh muntah pesakit pada doktor. 4. Muka pesakit pucat. 1. Pesakit berasa berpinarPinar sakit. 2. Pernafasannya deras dan denyutan nadinya lemah. Sadan menjadi sejuk dan berpeluh. Pesakit tidak sedar diri/ 2. pengsan. Muka pesakit jadi biru/ 1. lebam. Pesakit menunjukkan 1. tanda-tanda sakit ditekak. Pesakit sukar bercakap. 2. Pitam Tersekat pernafasan Tercekik 16. 15. 14. Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) Bil. Jenis
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 2. Suruh pesakit hembus hidungnya sehingga keluar air mata. 3. Dengan tangan yang bersih kelepitkan kelopak mata di sebelah bawah. Jangan gosok mata. Jauhkan segala benda yang berbahaya. Elakkan daripada tergigit lidahnya dengan memasukkan sesuatu benda yang selamat ke dalam mulutnya seperti sudu logam atau kain yang bersimpul. Dapatkan rawatan perubatan. 4. Kawai keadaan terketaketar pesakit. minuman panas. 7. Tenanckan fikiran pesakit. 3. Selimutkan pesakit tetapi jangan sampai terlalu panas. 4. Beri pengudaraan bersih. 5. Longgarkan pakaian pesakit. 6. Jika sedar, beri minum air/ Baringkan pesakit itu supaya kepalanya rendah dari badan. Tahan darah sekiranya ada Iuka parah. 6. 49 Jika disebabkan lapar, beri dia makanan ringan seperti roti atau biskut. Suruh ia berehat di tempat teduh. 5. Benda asing di Mata merah dan berair. 1. mata Rasa tidak selesa. Pesakit kejang/ kaku 1. Belakangnya melengkung. Matanya terbeliak, hanya Nampak mata putih 2. sahaja. Pesakit tiba-tiba tidak sedar dan jatuh 3. tersungkur. Badannya terketar-ketar. Pesakit seperti hendak 1. rebah dan mukanya pucat Nafasnya semput. 2. Denyutan nadinya lemah. Berasa sejuk dan peluh merecik di muka. Sa wan 19. 18. 17. Terkejut Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) Bil. Jenis
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 2. Duduk atau bersandar dengan meluruskan belakangnya. 3. Tenangkan pesakit dan beri pengudaraan yang bersih. Letakkan pesakit dalam keadaan selesa. lelah/ Susah bernafas secara 1. tiba-tiba. Pernafasan luar biasa dan berbunyi. 3. Tutup lubang hidung yang tidak tersumbat dan minta pesakit hembus hidung hingga benda itu terkeluar atau cuba memicit pangkal hidung itu dan urut menghala ke bawah. Jika tidak berjaya galakkan pesakit bernafas dari mulut dan dapatkan rawatan laniut, 2. Jangan cuba menyungkil benda itu keluar. asing Pesakit kurang selasa. 1. ke Mata berair. berjaya, rawatan 4. 3. 50 Telengkupkan kepalanya kalau-kalau benda asing itu jatuh keluar. Jika benda asing yang masuk adalah serangga, titiskan air suam atau minyak zaitun. Serangga itu akan timbul. Jika tidak dapatkan perubatan. 2. Jangan cuba menyungkil benda itu keluar. asing Telinga rasa Bengal dan 1. ke berdengung. 4. Dengan hujung sapu tangan yang bersih cuba keluarkan benda asing itu. 5. Jika tidak keluar, kelipkelipkan mata dalam air yang bersih. 6. Jika tidak berjaya tutupkan mata dengan kain bersih dan dapatkan rawatan doktor. Asthma/ semput Benda termasuk dalam Hidung. Benda termasuk telinga 22. 21. 20. Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) Bil. Jenis
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 51 Bil. Jen is Tanda-Tanda Rawatan (Symptom) 4. Jangan beri ubat-ubat kecuali ubatnya sendiri. 5. Dapatkan rawatan perubatan. 23. Hysterical fit Disebabkan tekanan 1. Bercakap perlahan-lahan emosi. Peringkat tetapi bersungguhkejadiannya a mat sungguh memujuk serta dramatik. merunjukkan rasa simpati. Bermula dari rasa hilang 2. Dia hendaklah diasingkan kesedaran sekejap di tern pat lain atau sambil berteriak dan dihantar balik ke rumah men jerit-jerit. untuk tindakan ibu bapa. Sam bi I menghayun 3. Dirujukkan kepada doktor tangan, menangis, apabila telah benar-benar mengoyak baju sembuh. hinggalah menarik-narik ram but.
KONSEP DAN MANUAL SEKOtAH SELAMAT • Mewujudkan permuafakatan dan perasaan bertanggungjawab di kalangan warga sekolah dan komuniti ketika menghadapi bencana a lam. • Menjadikan warga sekolah yang prihatin dan sentiasa bersedia menghadapi kecemasan. • Mengadakan latihan menghadapi bencana alam. • Menyediakan peraturan bagi menghadapi bencana alam secara selamat. • Mengambil langkah-langkah keselamatan untuk menghindari kemalangan di kalangan warga sekolah. Objektif Negara Malaysia adalah sebuah negara yang mempunyai bentuk muka bumi yang pelbagai dan mengalami iklim monsun tropika. Perubahan-perubahan iklim akan menyebabkan berlakunya bencana alam seperti banjir, kebakaran, jerebu, ribut taufan dan sebagainya. Kesan daripada perubahan cuaca tersebut akan menyebabkan berlakunya wabak penyakit. Langkah-langkah keselamatan perlu diambil bagi menghadapai apa juga keadaan ketika berlaku bencana tersebut. Pendahuluan KESELAMATAN SEMASA BENCANAALAM BIDANG BENCANA ALAM 52
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Memastikan semua suis elektrik dipadamkan. • Melaporkan bencana yang dihadapi kepada PPD/JPN atau Ketua Komuniti/PIBG. • Memastikan pihak St. John Ambulans atau Persatuan Bulan Sabit Merah sentiasa bersedia memberi pertolongan cemas jika berlaku kemalangan atau kecederaan. • Meminta bantuan daripada pihak tertentu jika perlu (tentera, polis). • Menyediakan jaket keselamatan. • Guru kelas menyemak jadual kedatangan murid dan memastikan semua murid berada di tempat yang selamat. Sila cari murid yang tiada. • Bertindak mengawal keadaan supaya tidak panik dan kelam - kabut. • Memberi arahan kepada murid dari semasa ke semasa. • Mengadakan latihan kecemasan sekurang-kurangnya dua kali setahun. • Menyediakan peraturan menghadapi bencana alam dengan selamat. • Menubuhkan Jawatankuasa kecemasan. Peranan Kaunselor • Wabak Penyakit • Perubahan cuaca • Kebakaran • Banjir Senarai bencana alam yang akan dibincangkan 53
• Banjir Musim Tengkujuh akibat hujan yang turun secara berlarutan di dalam musim tengkujuh. 54 • Banjir Lumpur ialah aliran air deras bercampur lumpur dari tanah tinggi ke kawasan lembah. • Banjir Kilat berlaku akibat hujan lebat berterusan dan sistem perparitan yang tidak berkesan di sesuatu kawasan. Banjir merupakan satu keadaan dimana sesuatu kawasan ditenggelami air atau lumpur. Banjir boleh dikategorikan sebagai: Definisi 1.0 BANJIR • Memberi bantuan dan kerjasama kepada pihak sekolah semasa banjir. • Menghubungi pihak sekolah untuk mendapatkan maklumat terkini. • Sentiasa mengikuti perkembangan semasa laporan kaji cuaca dan amaran banjir. Peranan ibu bapa • Laporkan sebarang insiden dengan segera kepada guru atau Kaunselor Sekolah. • Membantu kawan-kawan yang perlukan bantuan. • Berpindah ke tempat tinggi yang lebih selamat. • Menutup semua suis elektrik. • Patuhi peraturan dan arahan yang diberikan. • Jangan panik. Peranan Murid KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT 55 • Jika keadaan banjir sangat membahayakan, semua murid hendaklah berada di tempat yang selamat di sekolah sehingga mendapat bantuan daripada pihak tertentu seperti polis/tentera/pasukan penyelamat ataupun sehingga banjir surut. • Murid tidak perlu pergi ke sekolah sekiranya banjir membahayakan pada hari berikutnya. No. Tel. Unit Pertolongan Cemas: _ No. Tel. Penyelamat: _ • Guru dikehendaki menghubungi pihak bomba dan penyelamat serta unit pertolongan cemas. No. Tel. Bomba • Guru dikehendaki menghubungi pihak penjaga. • Lapar diri kepada ketua darjah/guru kelas sewaktu di tempat perpindahan. • lkut arahan guru. • Bawa barangan peribadi yang perlu sahaja. • Murid yang tiada hendaklah dicari. • Ketua kelas/Guru kelas memastikan bilangan murid mencukupi. • Guru hendaklah membawa murid-murid di tempat selamat. • Jangan panik. 1.1 Banjir Kilat: • Tutup atau matikan semua suiz.
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Murid tidak perlu pergi ke sekolah, sekiranya keadaan banjir masih membahayakan. • Sekiranya keadaan banjir sangat membahayakan, semua murid yang terperangkap hendaklah berusaha menyelamat diri sehingga mendapatkan bantuan daripada pihak penyelamat. No. Tel. Unit Pertolongan Cemas: _ No. Tel. Penyelamat: _ • Guru dikehendaki hubungi pihak bomba, penyelamat dan unit pertolongan cemas. • Guru dikehedaki menghubungi pihak penjaga. • Laporkan diri kepada ketua darjah/guru kelas sewaktu di tempat perpindahan. • Murid yang tiada hendaklah dilaporkan dan dicari. • Ketua kelas/guru kelas hendaklah memastikan bilangan murid mencukupi. • Susun buku-buku dan alatan di tempat yang selamat sebelum meninggalkan kelas. • Tutup/matikan semua suis. • Bawa bersama barangan peribadi yang panting. 1.2 Banjir Lumpur. (Sekolah di tepi sungai/di lereng bukit/di atas bukit) • Sekiranya hujan lebat berterusan, murid hendaklah berpindah ke tempat yang selamat. 56
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • lkut laluan kecemasan yang diberikan/disediakan. • Sila tutup pintu dan tingkap sekiranya ada kesempatan. • Murid-murid diminta segera meninggalkan kelas apabila mendengar loceng kecemasan. • Susun kerusi meja supaya ada ruang laluan. • Tutup suis utama. • Jangan panik dan laporkan kepada guru sekiranya ada kelihatan tanda-tanda kebakaran. Kebakaran yang berlaku disebabkan oleh litar pintas, pembakaran terbuka dan kecuaian pengguna. 2.0 KEBAKARAN • Murid hendaklah memberitahu pihak sekolah tentang keadaan banjir di tempatnya. 57 • Jika diarahkan berpindah, bawa bersama barangan peribadi yang perlu sahaja. • Sentiasa mematuhi arahan daripada pihak berkuasa (Bilik Gerakan Banjir). • Berpindahlah ke tempat yang lebih selamat. • Tutup/matikan semua suis elektrik. • Jangan panik. • Simpan semua dokumen penting dan barang berharga di tempat yang selamat. 1.3 Banjir Musim Tengkujuh
Keadaan panas berpanjangan akibat hujan tidak turun dalam jangka masa panjang, suhu meningkat, bumi kering, udara 58 3.1 Kemarau/Panas Berpanjangan: Perubahan cuaca berlaku daripada panas kepada hujan dan sebaliknya. 3.0 PERUBAHAN CUACA • Borang Takaful yang lengkap • Laporan polis • Slip hospital • Buat tuntutan insurans kebakaran takaful dengan menyediakan:- • Buat laporan polis sekiranya kecederaan serius. • Pihak sekolah segara hubungi penjagaan murid yang terlibat. • Hantar ke hospital dengan segera sekiranya ada murid yang mengalami kecederaan. • Guru atau Pasukan Kadet Bomba boleh menggunakan alat pemadam api sekiranya kebakaran kecil atau menunggu kedatangan pihak bomba. • Sekiranya ada murid terbakar, ambil tindakan segera dengan mengarahkan murid bergolek di atas lantai. Siram/jiruskan air. • Murid/pelajar jangan lari ke dalam bilik air. • Menjerit meminta tolong sekiranya murid terperangkap. • Pihak pentadbiran sekolah dikehendaki menghubungi bomba. • Laporkan kepada guru sekiranya bilangan ahli kelas tidak mencukupi. • Ketua Kelas memastikan bilangan murid menyamai jumlah kehadiran pada hari tersebut. KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Berjalan dengan cermat kerana jalan licin dan mudah tergeli nci r. • Sentiasa bersedia membawa peralatan seperti baju hujan, payung dan lain-lain. • Jangan berpayung ketika menunggang basikal atau motosikal. • Jangan bermain hujan. 59 3.3 Hujan • Jangan pakai pakaian yang berwarna gelap. • Sentiasa memasang lampu apabila menunggu basikal atau motosikal. • Sekiranya ada tanda-tanda gangguan kesihatan, dapatkan pemeriksaan doktor dengan segera. • Elakkan daripada terdedah kepada udara luar. • Gunakan corong pernafasan. • Elakkan daripada aktiviti membakar secara terbuka. Jerebu merupakan satu keadaan di mana ruang udara diselubungi dengan debu akibat dari pembakaran terbuka, asap dari kenderaan kilang dan sebagainya. 3.2 Jerebu • Sekiranya ada tanda-tanda gangguan kesihatan, dapatkan pemeriksaan doktor dengan segera. • Perlu banyak minum air. • Elakkan aktiviti di luar. berdebu, tumbuh-tumbuhan kering, dan mudah berlaku kebakaran.
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Murid-murid dilarang bermain di padang atau di tempat-tempat yang lapang. • Jauhkan diri daripada cermin-cermin dan tingkap bercermin. • Sekiranya perlu berpindah, sila bawa barangan panting sahaja. • Jauhkan diri daripada bahan api dan bahan-bahan logam. • Utamakan keselamatan diri. • Tutup tingkap dan pintu. • Jangan hiraukan loceng sekolah. • Patuhi arahan pihak sekolah. • Jauhkan diri dari tempat yang memungkinkan kemalangan. • Murid hendaklah berada di dalam kelas atau di tempat selamat. • Jangan panik. Ribut/Taufan ialah tiupan angin kencang yang boleh mengakibatkan kemusnahan bangunan, harta benda, tumbuhtumbuhan, dan mengancam nyawa. Keadaan ini lazimnya berlaku secara serta-merta dan dalam tempoh yang sekelip mata. 3.4 Ribut, Puting Beliung Dan Angin Kencang • Jika pakai payung, pegang payung dengan betul supaya tidak menghalang pandangan hadapan dan gunakan payung yang berwarna terang. 60
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Murid dinasihatkan supaya mengutamakan kebersihan diri, pakaian dan tempat tinggal. • Jangan berkongsi pakaian dan peralatan mandi dengan rakan-rakan. • Maklumkan kepada warden asrama. • Sekiranya tinggal di asrama murid akan dihantar balik ke rumah. • Dapatkan surat cuti sakit dan menyerahkannya kepada pihak sekolah. • Dapatkan rawatan daripada doktor. • Dapatkan surat kebenaran mendapatkan rawatan daripada pihak pentadbiran sekolah. • · Penjaga wajib memaklumkan taraf kesihatan mu rid kepada pihak sekolah. 4.1 Penyakit Berjangkit kebersihan diri. Makanan akibat dari kurang penjagaan kebersihan, persekitaran dan Wabak penyakit berlaku akibat dari jangkitan kuman dan keracunan 4.0 BIDANG WABAK PENYAKIT • Sekiranya berada di luar bangunan, jangan berlindung di bawah pokok besar, bangsal terbuka dan kawasankawasan tinggi. • Pengetua/Guru Besar hendaklah mendapatkan bantuan daripada pihak tertentu sekiranya berlaku kecederaan atau kemalangan. 61
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Kantin/ dewan makan hendaklah ditutup atas arahan Pengetua/Guru Besar. • Murid dinasihatkan supaya berehat di rumah/ di hospital sehingga pulih seperti biasa. • Maklumkan kepada penjaga. • Buat aduan ke pejabat kesihatan. • Segera ke hospital atau pusat kesihatan. • Dapatkan surat kebenaran rawatan daripada sekolah. • Minum seberapa banyak air masak. • Jangan mengambil sebarang ubat tanpa nasihat daripada doktor. • Laporkan segera kepada guru kelas, guru bertugas atau warden. 4.2 Keracunan Makanan • Pihak sekolah dicadangkan supaya mengadakan ceramah kesedaran kesihatan. • Prihatin terhadap poster-poster dan informasi-informasi kesihatan. 62
63 • Memastikan bangunan kantin sekolah baik dan sesuai untuk proses penyediaan makanan. • Memastikan alatan elektrik dan sistem pendawaian elektrik berfungsi dengan baik. • Memastikan alat pemadam kebakaran mencukupi dan boleh berfungsi dengan baik. • Memastikan sistem perparitan berada dalam keadaan sempurna. • Sahagian bangunan sekolah sesuai digunakan mengikut fungsi dan kegunaannya. 1.2 Objektif • Menjadikan kawasan sekolah selamat untuk diduduki oleh semua warga sekolah. Menjadikan sekolah tempat yang selamat. Mewujudkan suasana persekitaran yang kondusif yang mempunyai peraturan yang dapat membantu keselamatan semua. la termasuklah pendawaian dan peralatan elektrik di sekolah, kelas, bilik-bilik khas di sekolah, tandas, asrama, gelanggang permainan dan persekitaran dalam kawasan sekolah berada dalam keadaan baik dan selamat. 1.1 Definisi 1.0 KESELAMATAN FIZIKAL SEKOLAH Bl DANG KESELAMAT AN FIZIKAL DAN BANGUNAN SEKOLAH
• Buat laporan jika berlaku kemalangan. • Memeriksa premis dan alatan dari masa ke semasa untuk memastikan ia dapat digunakan dengan baik. • Mengambil tindakan segera dengan melaporkan kepada pihak pengurusan. • Meletakkan papan tanda atau label di tempat-tempat yang merbahaya dan tidak selamat. • Menerima laporan kerosakan. • Menanam sikap bertanggungjawab dalam diri murid-murid. • Memaparkan dengan jelas peraturan yang telah dibuat di semua bilik khas. ' 1.4 Peranan Kaunselor • Dapatkan khidmat nasihat guru untuk menggunakan sesuatu peralatan. • Membaca peraturan dan cara penggunaan peralatan .yanq akan digunakan dengan betul. • lkut peraturan yang telah ditetapkan. • Tidak menggunakan peralatan yang rosak atau yang membahayakan. • Menjauhi kawasan yang merbahaya. • Melaporkan kepada guru sekiranya berlaku sebarang masalah kerosakan. 1.3 Tatacara Murid 64
65 • Memaklum dan melabelkan serta menjadikan kawasan tersebut sebagai kawasan larangan sementara. • Jangan cuba baiki/menyentuh alatan elektrik yang terdedah dan merbahaya. • Jangan ubah suai peralatan elektrik yang rosak. • Laporkan dengan kadar segera kepada pentadbir, guru/pekerja. 1.2 Tatacara Murid: Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan, ketika berlaku kerosakan sistem pendawaian dan peralatan elektrik di dalam kawasan sekolah. 1.1 Definisi 2.0 KESELAMATAN PENDAWAIAN DAN PERALATAN ELEKTRIK • Selalu mengingatkan anak-anak tentang keselamatan diri. • Mengadakan gotong royong membersihkan kawasan sekolah. • Menolong pihak sekolah membaiki kerosakan menggunakan kepakaran yang ada. 1.5 Peranan lbu bapa • Melaporkan kepada pihak sekolah sebarang kerosakan yang dikesan.
3.1 Definisi Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa berada dan menggunakan tandas. Manual ini untuk memastikan tandas digunakan dengan selamat dan mengikut peraturan. 3.0 TANDAS • Kaunselor memaklumkan dan melabelkan serta menjadikan kawasan tersebut sebagai kawasan larangan tersebut. • Setiap laporan dan tindakan hendaklah direkodkan semula. • Jika berlaku kemalangan patuh kepada peraturan dan arahan yang ditetapkan. • Pemeriksaan berkala perlu dilakukan dan diperbaiki setiap 1 O tahun sekali oleh pihak pentadbir. • Melaporkan kepada pihak pentadbir supaya mengambil tindakan yang segera untuk membaiki peralatan tersebut. • Kalau perlu pindahkan murid-murid ke tempat lain/lebih selamat. 1.3 · Tatacara .Kaunselor: • Patuh kepada peraturan dan arahan yang ditetap dan dikeluarkan. • Jangan hampiri tempat yang berlabel atau bertanda "BAHAYA/AWAS". 66
67 • Memastikan bilik air sentiasa bersih, ceria dan selesa dan berkeadaan kondusif. • Memaklumkan peraturan penggunaan tandas kepada murid. • Menanam sikap bertanggungjawab kepada murid. • Memastikan lantai tidak basah dan licin serta merbahaya. • Mengadakan latihan menggunakan tandas (masuk dan keluar) jika perlu. • Jika didapati sebarang kerosakan berlaku, sila laporkan dengan segera kepada pihak pentadbir. • Sebarang kerosakan hendaklah diperbaiki dengan kadar yang segera. • Setiap laporan dan tindakan hendaklah direkodkan semula. • Jika berlaku kemalangan patuh pada peraturan dan arahan yang dikeluarkan. 3.3 Tatacara Kaunselor 3.2 Tatacara Murid • Memahami peraturan penggunaan yang telah ditetapkan. • Pastikan telah menjalani latihan menggunakan tandas (masuk dan keluar) jika perlu. • Jika didapati sebarang kerosakan,jangan cuba perbaiki atau menyentuhnya, sila laporkan dengan segera kepada guru, pegawai bertugas atau pihak pentadbir. • Pastikan tandas digunakan dengan betul dan mengikut peraturan.
• Murid dimaklumkan mengenai bangunan yang mempunyai pemegang besi yang merbahaya di tangga atau beranda yang belum dibaikpulih. • Kaunselor mesti meletakkan tanda BAHAYA I AWAS pada tempat tersebut dan jadikan tempat itu sebagai kawasan larangan. 4.3 Tatacara Kaunselor • Murid hendaklah memaklumkan kepada pihak pentadbir, guru, pekerja jika terjumpa atau mendapati pemegang besi dan tingkap yang pecah atau rosak. • Murid hendaklah menjauhi kawasan-kawasan yang dikategorikan sebagai merbahaya. • Murid hendaklah mematuhi peraturan dan arahan yang dikeluarkan atau ditetapkan oleh pihak sekolah. • Murid jangan sentuh dan cuba memperbaiki bahagian yang pecah atau rosak itu. 4.2 Tatacara Murid: Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil oleh murid semasa menggunakan bilik darjah dan laluan yang mengalami kerosakan cermin tingkap dan pemegang besi serta yang berkaitan dengannya. 4.1 Definisi 4.0 KESELAMATAN PERALATAN (Loose handrails & tingkap pecah) 68
• Murid hendaklah patuh kepada tatacara penggunaan yang betul. • Pastikan tidak menggunakan perabot kelas yang rosak dan merbahaya. • Melaporkan kepada guru atau pentadbir jika terdapat perabot kelas yang rosak dan tidak dapat digunakan. • Jangan cuba memperbaiki perabot kelas yang rosak atau tidak dapat digunakan. • Murid hendaklah patuh kepada peraturan dan arahan yang dikeluarkan dari semasa ke semasa. 5.2 Tatacara Murid 5.1 Definisi Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil oleh murid semasa menggunakan perabot kelas. Maksud perabot kelas di dalam manual ini ialah kerusi dan meja murid, kerusi dan meja guru, almari buku, papan tulis dan papan kenyataan. 5.0 MANUAL KEROSAKAN PERABOT KELAS 69 • Pemantauan berjadual perlu dilaksanakan oleh kaunselor. • Sekiranya didapati murid mendapat cedera akibat pemegang besi yang rosak atau cermin yang pecah, rawatan segera hendaklah diberikan dan jika serius hendaklah dibawa berjumpa doktor serta maklumkan kepada waris. • Setiap laporan dan tindakan hendaklah direkodkan semula.
• Murid mestilah menerima dan mematuhi peraturan tinggal di asrama. 6.2 Tatacara Murid Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan yang berlaku di asrama sekolah. 6.1 Definisi 6.0 MANUAL KESELAMATAN PENGHUNI ASRAMA • Memeriksa premis dan alatan dari semasa ke semasa untuk memastikan ia dapat digunakan dengan baik. • Semua perabot yang rosak, hendaklah dibawa ke tempat yang disediakan. • Setiap laporan dan tindakan hendaklah direkodkan semula. • Meletakkan papan tanda atau label di tempat-tempat yang merbahaya dan tidak selamat. • Mengambil tindakan segera dengan melaporkan kepada pihak pengurusan jika terdapat sebarang kerosakan atau kemalangan yang berlaku. • Menerima laporan kerosakan. • Menanam sikap bertanggungjawab kepada murid-murid. 5.3 Tatacara Kaunselor 70
71 6.4 Tatacara lbu Bapa • lbu bapa yang ingin berurusan atau berhubung dengan penghuni asrama mestilah mengikut peraturan asrama yang telah ditetapkan. • Setiap laporan dan tindakan hendaklah direkodkan semula. • Jika berlaku kemalangan patuh pada peraturan dan arahan yang ditetapkan( Rujuk lampiran m.s.i). • Kaunselor membuat arahan am kepada semua penghuni asrama berkenaan dengan peraturan asrama. • Kaunselor mengedarkan panduan dan peraturan asrama kepada penghuni asrama dan waris masing-masing. • Kaunselor memberi taklimat kepada penghuni dan waris masing-masing tentang peraturan asrama. • Pemeriksaan berkala perlu dilakukan terhadap penghuni asrama. 6.3 Tatacara Kaunselor • Murid hendaklah melaporkan dengan segera kepada warden, penyelia, pekerja dan ketua pengawas asrama, sekiranya terdapat sesuatu kerosakan atau perkara yang tidak diingini berlaku. • Murid jangan mengambil tindakan sendirian untuk menyelesaikan sesuatu masalah. • Murid mestilah membuat laporan kepada pengetua atau PK HEM berhubung dengan aspek keselamatan yang dianggap serius contohnya rogol dan penculikan.
• Penggunaan bahan-bahan kimia mestilah dengan pengetahuan dan kebenaran guru. • Sekiranya berlaku sebarang kecemasan, jangan panik, patuhlah kepada arahan keselamatan yang telah ditetapkan. • Murid adalah dicegah I dilarang sama sekali menyentuh, mengusik dan mengubah alatan I bahan yang sedia ada tanpa arahan I kebenaran guru. • Melapor segera kepada Pembantu Makmal tentang kerosakan a Iatan. • Penggunaan makmal mestilah mendapat kebenaran daripada pegawai yang bertugas. • Berhati-hati menggunakan bahan kimia berlabel ( beracun). • Peralatan yang digunakan hendaklah di dalam keadaan baik dan selamat. 7 .2 Tatacara Mu rid Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan semasa berada atau menggunakan makmal sains. 7.1 Definisi 7.0 MANUAL KESELAMATAN MAKMAL SAINS • lbu bapa perlu membuat laporan kepada pengetua atau PK HEM berhubung dengan aspek keselamatan yang dianggap serius contohnya kecurian dan kes buli. 72
8.1 Definisi Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan, ketika berada dan menggunakan bengkel. 8.0 MANUAL KESELAMATAN BENGKEL • Jika berlaku kemalangan patuh kepada peraturan dan arahan yang tetapkan. • Kaunselor hendaklah memastikan peralatan yang digunakan di dalam keadaan baik dan selamat. • Kaunselor hendaklah memeriksa saluran gas dari semasa ke semasa. • Kaunselor mestilah memastikan sistem kecemasan di makmal dipatuhi dan difaharni. • Kaunselor memberi taklimat kepada semua warga sekolah serta memahami undang-undang dan peraturan yang telah ditetapkan oleh sekolah. 7 .3 Tatacara Kaunselor 73 • Jika berlaku kebakaran, murid mestilah menggunakan alat pemadam kebakaran yang tersedia. • Murid juga dilarang bermain, membuat bising atau berkelakuan yang tidak senonoh semasa berada di makmal. • Murid dinasihatkan sentiasa mematuhi peraturan ketika berada di makmal sains.
• Kaunselor hendaklah memaklumkan peraturan penggunaan bengke( kepada murid. 8.3 Tatacara Kaunselor • Murid hendaklah memastikan tangan dibersihkan selepas aktiviti dijalankan. • Murid adalah dilarang/dicegah sama sekali menyentuh, mengusik dan mengubah alatan/ bahan yang sedia ada tanpa arahan/kebenaran guru. • Murid juga dilarang bermain, membuat bising atau berkelakuan tidak senonoh semasa berada di bengkel. • Jika berlaku kebakaran, murid mestilah menggunakan alat pemadam api yang tersedia. • Murid hendaklah mematuhi peraturan dari semasa ke semasa. • Murid mestilah mendapat kebenaran sebelum menggunakan bengkel. • Murid hendaklah melaporkan kepada guru jika peralatan yang digunakan tidak berfungsi dan tiada dalam simpanan seperti yang dipamerkan. • Penggunaan sebarang peralatan, mestilah mengikut prosedur dan tunjuk ajar guru. • Jika berlaku sebarang kecemasan, jangan panik dan patuhlah kepada arahan keselamatan yang telah dikeluarkan. 8.2 Tatacara Murid 74
• Pastikan peralatan yang digunakan baik dan selamat. • Laporkan segera kepada guru/ pegawai bertugas jika didapati sebarang kerosakan. • Pengguna mestilah patuh kepada peraturan/ penggunaan sedia ada dan yang dikeluarkan dari semasa ke semasa. • Jika berlaku sebarang kecemasan, jangan panik, patuhlah kepada peraturan keselamatan yang telah ditetapkan. • Jika berlaku kebakaran, murid mestilah menggunakan alat pemadam api yang tersedia. • Sebarang penggunaan perlu mendapat kebenaran terlebih dahulu. 9.2 Tatacara Murid 75 9.1 Definisi Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan, ketika berada dan menggunakan pusat sumber/perpustakaan. 9.0 MANUAL KESELAMATAN PUSAT SUMBER/ PERPUSTAKAAN • Kaunselor hendaklah memastikan bahan buangan / lebihan dibuang I disimpan di tern pat yang telah ditetapkan. • Jika berlaku kemalangan ikut peraturan dan arahan yang telah ditetapkan. • Kaunselor hendaklah memastikan alatan yang digunakan dalam keadaan baik dan selamat.
• Menjalankan aktiviti semasa I apabila cuaca mengizinkan. • Sebarang aktiviti di padang permainan "MESTI" dalam pengawasan guru/jurulatih dan pegawai yang diamanahkan. • Memastikan alatan yang digunakan selamat dan berkeadaan baik. • Penggunaan padang atau gelanggang permainan mestilah mendapat kebenaran guru atau pegawai yang diamanahkan/pentadbir sekolah. 10.2 Tatacara Mu rid. Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan, ketika menggunakan padang dan gelanggang permainan . 10.1 Definisi 10. MANUAL KESELAMATAN PADANG DAN GE~NGGANG PERMAINAN. • Memastikan alatan diperiksa dari semasa ke semasa. • Jika menerima laporan kerosakan, ambil tindakan segera melaporkan kepada pihak pengurusan. • Menanam sikap bertanggungjawab terhadap diri murid. • Memaparkan dengan jelas peraturan yang dibuat untuk bilik pusat sumber/ perpustakaan. 9.3 Tatacara Kaunselor. 76
• Memahami dengan jelas peraturan keselamatan ketika menggunakan peralatan di kebun. • Memastikan sebarang peralatan kebun selamat digunakan. 11.2 Tatacara Murid. Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan ketika menggunakan stor dan DI kebun Sains Pertanian. 11.1 Definisi 11.0 MANUAL KESELAMATAN STOR, KEBUN SAINS PERTANIAN. • Sentiasa membuat pemeriksaan/pemantauan untuk mengenalpasti sebarang masalah atau kerosakan. • Menyelenggara dan membaikpulih peralatan yang tidak boleh digunakan. 77 • Memberi taklimat kepada semua warga sekolah mengenai aspek-aspek keselamatan dan peraturan permainan semasa menjalankan aktiviti di padang. • Memastikan pengguna yang menjalani aktiviti mendapat kebenaran. 10.3 Tatacara Kaunselor. • Selesai permainan padang perlu dibersihkan, meletakkan kembali ala tan di tern pat yang telah ditetapkan.
Merupakan langkah-langkah keselamatan yang seharusnya diambil semasa menghadapi apa juga keadaan, ketika melalui/menggunakan kawasan sunyi dan gelap. Kawasan sunyi dalam manual ini merujuk kepada kawasan yang bukan laluan utama/jauh daripada penempatan murid. Manakala kawasan gelap merujuk kepada kawasan yang tidak mendapat bekalan elektrik/tidak diterangi cahaya lampu. 12.1 Definisi 12.0 MANUAL KESELAMATAN DI KAWASAN SUNYI DAN GELAP. • Menerangkan dengan jelas peraturan keselamatan dalam menggunakan peralatan di kebun. • Memastikan sebarang peralatan kebun selamat digunakan. • Menyelenggara jentera pertanian dengan baik. • Kaunselor hendaklah mengambil tindakan segera bagi membaiki peralatan yang rosak. 11.3 Tatacara Kaunselor. • Menyediakan perlindungan diri yang sesuai dan secukupnya seperti pakaian, sarung tangan dan lain-lain. • Membersihkan diri selepas kerja-kerja meracun. • Mengikut arahan dan berhati-hati ketika menggunakan jentera pertanian. • Laporkan kepada guru jika peralatan yang digunakan tidak berfungsi atau rosak. 78
Merupakan langkah-langkah menghindari pencerobohan ke atas semua bangunan dalam kawasan sekolah. Semua bangunan dalam kawasan sekolah merujuk kepada bangunan yang menjadi hak milik dan tanggungjawab pertadbiran sekolah. 13.1 Definisi 13.0 MANUAL KESELAMATAN SEMUA BANGUNAN DALAM KAWASAN SEKOLAH (24 JAM) • Pemantauan berjadual hendaklah dilaksanakan di kawasan terse but. • Kaunselor mesti mengambil tindakan dengan kadar yang segera untuk mengatasi masalah sunyi dan gelap di kawasan sekolah. 12.3 Tatacara Kaunselor. 79 • Jika terjumpa orang yang diragui/ mencurigakan atau sebarang masalah hendaklah segera mengelakkan diri dan melaporkan kepada pihak pentadbir/guru/pegawai bertugas. • Pastikan murid menggunakan kawasan tersebut secara berkumpulan (melebihi 3 orang). • Murid mestilah mengenalpasti kawasan yang sunyi dan gelap. 12.2 Tatacara Murid.
• Mana-mana pelawat yang ingin berurusan dengan pihak sekolah, hendaklah mendapatkan kebenaran, mendaftar diri kepada pengetua, guru besar dan guru bertugas. • Kaunselor mestilah membuat penyiasatan atas harta-benda sekolah yang hilang/ rosak dan jika perlu lapor kepada pihak polis. • Kaunselor hendaklah memastikan pengawal keselamatan bertugas mengikut prosedur kerja yang telah ditetapkan. 13.3 Tatacara Kaunselor • Laporkan segera kepada guru jika didapati berlaku pencerobohan. • Jangan mengambil tindakan secara bersendirian untuk menyelesaikan masalah pencerobohan. • Jangan cuba memperbaiki mana-mana kerosakan akibat pencerobohan. • Jika kerosakan teruk akibat pencerobohan, elak daripada menggunakan kawasan tersebut. • Patuh arahan yang dikeluarkan dari semasa ke semasa. 13.2 Tatacara Murid. 80
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT Perasaan malu, tidak tahu tempat mengadu dan merasa bimbang dijadikan bahan sindiran menyebabkan kebanyakan mangsa gangguan 1.1 Pendahuluan Masalah Gangguan Seksual semakin menjadi-jadi sejak kebelakangan ini. Saban hari, kes ini sering dilaporkan dan terpapar di media massa. lsu ini menjadi serius dan dapat dielak sorta ditangani sekiranya masyarakat mengamalkan sikap prihatin dan mengarnbil tahu keadaan sekeliling. Masyarakat tidak boleh hanya membebankan tanggungjawab menangani isu ini kepada pihak berkuasa sahaja. 1.0 GANGGUAN SEKSUAL • Sumbang Mahram (incest) • Peras Ugut • Membuli l Pelacoan • Keharmonian Kaum Di Sekolah • Gangguan Emosi 81 • Gangguan Seksual Dewasa ini isu sosial di sekolah sering menjadi tajuk utama yang kerap kali terpapar di dada-dada akhbar. Sayugia itu, Kementerian Pendidikan amat prihatin dengan gejala ini. Atas dasar inilah, maka konsep dan manual Sekolah Selamat dihasilkan, di mana manual ini boleh digunapakai oleh warga sekolah yang terdiri daripada murid (sekolah rendah dan menengah), guru dan kakitangan sokongan. Di antara isu sosial yang akan dibincangkan dalam manual ini ialah : PENDAHULUAN BIDANG SOSIAL
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT Kebanyakan sekolah-sekolah terdiri daripada murid perempuan, di mana kebanyakan kes-kes gangguan seksual sering dikaitkan dengan kaum Hawa. Waiau bagaimanapun, tidak dinafikan bahawa gangguan seksual juga boleh dikaitkan dengan kaun Adam. Contohnya tingkah laku yang merangsang ke arah seksual seperti menggesel, meraba dan lain-lain boleh dikategorikan sebagai gangguan seksual bagi lelaki. 1.2 Rasional • Tatacara ibubapa • Tatacara kaunselor • Tatacara guru • Tatacara murid • Tatacara-selepas kejadian • Panduan menghindari diri daripada gangguan seksual • Peranan sekolah • Peranan ibubapa • Peranan murid • Panduan pencegahan • Jenis-jenis gangguan seksual • Objektif • Definisi Oleh yang demikian, konsep dan manual sekolah selamat ini akan memberi garis panduan kepada semua warga sekolah untuk mengetahui langkah-langkah pencegahan, menghadapi situasi yang sedang berlaku dan tatacara tindakan susulan. Perkara-perkara yang dibincangkan dalam manual ini adalah seperti berikut: seksual enggan melaporkan masalah yang dihadapi. Justeru itu, mereka terpaksa memendam rasa. 82
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT o Teguran, komen-komen, berjenaka, mengusik, membunyi dan menyoal perkara-perkara yang tidak menyenangkan. • Gangguan lisan 1.5 Jenis-jenis Gangguan seksual • Menanam nilai-nilai murni kepada warga sekolah. • Menimbulkan kesedaran dan perubahan sikap kepada orang yang melakukan kesalahan supaya tidak berulang lagi. • Menghasilkan penyelesaian yang adil ke atas mangsa gangguan seksual dan merahsiakannya. • Menjaga kesucian sekolah sebagai institusi pendidikan. • Menolak unsur-unsur yang tidak bermoral. 1.4 Objektif • Meminta habuan seks dengan menjanjikan sesuatu. • Tingkah laku yang tidak menyenangkan dan memalukan. • Memalukan seseorang dari segi seksual. • Mencadangkan atau mengajak melakukan perbuatan lucah atau seks. • Mengemukakan soalan yang terlalu peribadi. 83 • Mencabul kehormatan seperti meraba, memegang, dan menggesel dengan sengaja. • Kata, jenaka, simbol, kartun, lukisan, gambar, tulisan dan poster lucah. Gangguan seksual bermaksud percakapan dan perlakuan fizikal yang tidak disenangi atau tidak diterima seperti :- 1.3 Definisi
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT o Cubitan. o Tepukan. o Sentuhan. • Gangguan Fizikal o Memalukan seseorang dari segi seksual. o lntimasi fizikal - mempamerkan aksi lucah. o Kekerapan mengajak dan mengadakan temujanji. o Undangan-undangan sosial yang tidak diingini. • Gangguan Psikologikal o Menonton dan mendengar aksi seksual. o Mempamerkan sesuatu yang berbentuk seksual. o Menulis sesuatu berasaskan seksual. o Melukis lakaran lucah. o Menunjukkan bahan-bahan pornografi. • Gangguan Visual o Menjelir lidah, membuat bunyi yang tidak sesuai, menjilat bibir, memegang serta memakan makanan secara proaktif, isyarat tangan atau bahasa yang berbentuk lucah dan menggoda. • Gangguan dari segi isyarat o Meminta habuan seks dengan menjanjikan sesuatu. o Mengemukakan soalan yang terlalu peribadi. o Membuat panggilan telefon lucah. 84
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT o Jika masalah berkenaan tidak boleh diselesaikan anda boleh berjumpa dengan Pengetua/Guru Besar. o Jika anda mengalami gangguan seksual dalam apa-apa bentuk sekalipun anda hendaklah berhubung dengan kaunselor sekolah. Aduan anda akan dirahsiakan. Kaunselor akan memberi nasihat dan tunjuk ajar bagi mengatasinya. o Anda hendaklah mengamalkan akhlak yang mulia. o Elakkan diri daripada terperangkap dalam masalah yang menggalakkan berlakunya gangguan seksual. • Peranan murid 1. 7 Panduan Pencegahan • Mencabul kehormatan. • Sumbang-muhrim. • Rogol/liwat. 1.6 Contoh-contoh kes berat gangguan seksual 85 o Meraba. o Ciuman. o Pelukan. o Geselan terhadap tubuh badan yang tidak bersesuaian. o Urutan.
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Elakkan diri dari terperangkap dalam masalah yang menggalakkan berlakunya gangguan seksual. • Mengamalkan nilai-nillai murni. • Mempunyai pegangan agama yang kuat. • Mengenalpasti jenis-jenis sentuhan. 1.8 Panduan Menghindari Diri Daripada Gangguan Seksual Untuk Warga Sekolah o Memantapkan peraturan sekolah. o Peranan guru Pendidikan Islam dan Pendidikan Moral dalam proses pengajaran dan pembelajaran. o Menganjurkan ceramah kesedaran tentang gangguan seksual dan langkah-langkah pencegahan kepada guru dan selamat. • Peranan sekolah o Luangkan masa bersama anak-anak untuk mengetahur perkembangan semasa anak-anak. o Sentiasa peka kepada perubahan personaliti dan tingkahlaku anak-anak. o Sentiasa peka kepada perubahan personaliti dan tingkahlaku anak-anak. o Sentiasa mengawasi pergerakan anak-anak. o Memastikan anak-anak mendapat didikan agama yang sempurna dan mengamalkannya. • Peranan ibu bapa 86
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Jangan melayani orang yang tidak dikenali. • Jalan secara berkumpulan. • Membawa wisel ke mana sahaja dan meniupnya sekira perlu. • Meraung. • Menjerit sekuat hati. Sekiranya anda mengalami situasi gangguan seksual, anda boleh memilih salah satu daripada cara-cara di bawah: 1.9 Panduan Menghindari Diri Daripada Gangguan Seksual Untuk Murid Sekolah Rendah • Tunjukkan perangai buruk dan menjijikkan seperti terkencing atau termuntah bagi menimbulkan rasa jijik penyerang. • Jika diserang, cari peluang untuk melepaskan diri dengan bercakap-cakap, berunding atau berlakon sambil mencari peluang melepaskan diri. • Jangan sesekali menunjukkan sikap pasif kerana statistik seluruh dunia menunjukkan wanita yang demikian sering menjadi mangsa. • Sentiasa membawa telefon bimbit untuk meminta bantuan apabila berlaku sebarang kecemasan. 87 • Bawa penyembur, payung atau kunci kereta yang bahagian tajam menghala keluar untuk digunakan sebagai senjata mempertahankan diri. • Bawa -wisel atau alat yang mengeluarkan bunyi bising sebagai tambahan kepada usaha untuk rrienarik perhatian orang ramai. • Elakkan berjalan sendirian di tempat sunyi gelap atau dikenali sebagai kawasan hitam.
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Berjumpa dengan pengetua/guru besar atau wakilnya untuk memastikan aduan itu disiasat. Jika aduan itu terbukti, • Dapatkan khidmat orang tengah yang sesuai contohnya kaunselor. • Melapor terus dengan pihak terlibat (rakan, guru-guru tingkatan dan Ian-lain). 1.11 Tatacara membuat aduan Laporkan kepada Unit Pembimbing Rakan Sebaya, guruguru, kaunselor, pentadbir atau sesiapa sahaja yang anda percayai untuk tindakan seterusnya. Sebarang aduan murid akan dirahsiakan. • Murid-murid yang mengalami gangguan seksual Sekiranya anda menerima atau mengetahui adanya keskes gangguan seksual, anda hendaklah melaporkan kepada pihak pentadbir atau kaunselor untuk diambil tindakan. • Kepada murid-murid lain (Bukan mangsa) Tatacara murid 1.10 Tatacara Selepas Kejadian • Lari ke tempat yang lebih selamat jika mampu. • Gunakan teknik seni mempertahankan diri, jika tahu. • Jangan melayani orang yang tidak dikenali. • Berjalan secara berkumpulan. • Menjerit. • Panduan Menghindari Diri Daripada Gangguan Seksual Untuk Murid Sekolah Menengah. 88
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Jika kes berat dan belum mendapat pemeriksaan doktor, sila ambil tindakan. • Berjumpa kaunselor/pengetua/guru besar untuk khidmat nasihat dan isi borang. 1.15 Tatacara ibu bapa • Lapor kepada polis jika kes berat dan melibatkan orang luar. • Tindakan disiplin jika melibatkan murid sekolah. 1.14 Tindakan terhadap pengganggu o Pemeriksaan doktor jika perlu o Maklumkan kepada ibu bapa. o Mengenal pasti pengganggu. o Menyoal mangsa. • Jika benar, tindakan-tindakan berikut perlu diambil • Mengenal pasti kesahihan kes tersebut. • Melaporkan kepada pengetua/guru besar jika kes berat. 1.13 Tatacara Kaunselor • Rujuk kepada kaunselor untuk sesi kaunseling sekiranya kes yang dilaporkan tidak dapat diselesaikan. • Terima aduan murid dan rahsiakan identiti murid. 1.12 Tatacara guru. 89 • Mengisi borang aduan untuk tindakan selanjutnya. hukuman yang setimpal dikenakan dan memaklumkan kepada pengadu.
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Langkah langkah guru mengatasi gangguan emosi dan rohani. • Langkah-langkah murid untuk mengatasi gangguan emosi dan rohani. • Peranan ibubapa. • Peranan Kaunselor. • Peranan Murid. • Tanda-tanda Gangguan Emosi dan Rohani. • Punca-punca menyebabkan gangguan emosi dan rohani. • Objektif. • Definisi. Kestabilan emosi dapat melahirkan insan yang berfikiran positif. Gangguan emosi boleh menjadikan seseorang itu berasa dirinya terasing, tidak berkeyakinan dan tidak selamat. Memandangkan kestabilan emosi dapat membantu meningkatkan pencapaian dalam pengajaran dan pembelajaran, diharapkan konsep dan manual ini akan membantu mereka yang menghadapi gangguan emosi di sekolah. Oleh itu mereka dapat mengetahui langkah-langkah menghindari gangguan emosi, menghadapi situasi yang sedang berlaku dan tindakan yang perlu diambil jika situasi telah pun berlaku. Perkara yang akan dibincangkan di dalam manual ini adalah seperti di bawah 2.1 Pendahuluan 2.0 KESELAMATAN GANGGUAN EMOSI DAN ROHANI • Membuat keputusan sama ada membuat laporan polis atau tidak. 90
KONSEP DAN MANUAL SEKOLAH SELAMAT • Keluarga • Diri sendiri Daripada :- 2.4 Punca-punca menyebabkan gangguan emosi dan rohani. • Mempereratkan hubungan kasih sayang serta mengurangkan gejala negatif di kalangan warga sekolah. • Mempertingkatkan ketahanan diri warga sekolah melalui nilai-nilai murni. • Membangunkan potensi insan secara sepadu dan seimbang berasaskan pegangan agama. • Mewujudkan budaya "Sekolah Penyayang" sebagai asas institusi Masyarakat Penyayang. • Mewujudkan sekolah yang ceria dan damai bagi membantu kecemerlangan pendidikan. 2.3 Objektif Bebas daripada sebarang masalah dalaman diri, yang mengganggu kestabilan emosi dan rohani. Ketidakstabilan tersebut menjejaskan keselamatan dan hubungan baik terhadap manusia, alam dan Penciptanya. Emosi dan rohani yang stabil menjadikan manusia lebih tenteram dan harmoni dalam kehidupan mereka. 91 2.2 Definisi • Tatacara ibu-bapa/ komuniti setempat. • Tatacara guru. • Tatacara murid. • Langkah langkah ibu-bapa mengatasi gangguan ernosi dan rohani.