Digestive system

กำรดูดซึมสำรอำหำรทีล่ ำไสเ้ ล็ก

• ลำไส้เล็กมีกำรเพิ่มประสิทธิภำพกำรดูดซึม
อำหำร โดย submucosa ยกตัวสูงขึ้น ช่วย
เพิ่มพื้นที่ผิว ~3 เท่ำ ชั้น mucosa พับทบไป
มำเป็น villi ชว่ ยเพม่ิ พื้นทีผ่ ิวอีก 10 เท่ำ และ
เซลล์บุผิวด้ำนบนสุดจะมีกำรสร้ำง microvilli
ลักษณะคลำ้ ยขนแปรง (Brush Border) ใน
villi ยำว 1 mm. จะมี 600 microvilli เพ่ิม
พื้นที่ผิวได้ 20 เท่ำ



กำรดูดซึมคำรโ์ บไฮเดรต

• เป็นแบบ active transport โดยที่ลำไส้ส่วน
duodenum และ jejunum จะดูดซึม monosaccharide
ไดด้ ีทีส่ ดุ

• ควำมสำมำรถในกำรดูดซึมจะเป็นลำดับดังนี้

กำแลคโตส > กลูโคส > ฟรุคโตส > แมนโนส > ไซโลส > อะรำบิโนส
(122%) (100%) (43%) (18%) (16%) (10%)

• หลังจำกเข้ำสู่เซลล์ของลำไส้เล็กแล้ว
monosaccharide เหล่ำนี้จะเข้ำสู่เส้นเลือด
ฝอย แล้วออกจำกลำไส้เล็กทำงเส้นเลือดดำ
ชื่อ hepatic portal vein เข้ำสู่ตับ ออกจำก
ตับโดย hepatic vein เข้ำสู่เส้นเลือดดำ
ขนำดใหญ่ เขำ้ สหู่ ัวใจ



กำรดูดซึมโปรตีน

• เป็นแบบ active transport โดยโปรตีนแต่
ละชนิดจะมี carrier เฉพำะ

• ถ้ำเป็น protein และ peptide ขนำดใหญจ่ ะ
ใช้วิธี pinocytosis

• กำรดูดซึมกรดอะมิโนจะเกิดข้ึนเร็วมำก
ภำยหลังกำรย่อยส้ินสุด โดยจะเกิดได้ดีใน
ลำไสส้ ว่ น Duodenum และ Jejunum



กำรดูดซึมไขมัน

• ภำยหลังจำก Triglyceride ถูกย่อยเป็น
Monoglyceride และ fatty acid แล้ว
โมเลกุลจะผ่ำนเยื่อหุ้มเซลล์ เข้ำสู่ villi
หลังจำกนั้นจะใช้วิธี exocytolysis เข้ำสู่
Lacteal duct ซ่ึงไขมันจะถูกนำผ่ำนไปตำม
ทอ่ นำ้ เหลืองเข้ำ Thorasic duct และหัวใจ
ตำมลำดับ







• สำรอำหำรเกือบทุกชนิดจะถูกดูดซึมที่ลำไส้
เล็ก อำหำรที่ย่อยไม่หมดหรือย่อยไม่ได้
เรียกว่ำกำกอำหำร รวมทั้งน้ำ วิตำมิน และ
แร่ธำตุบำงส่วนที่ไม่ถูกดูดซึมจำกลำไส้เล็ก
จะถูกส่งตอ่ ไปยังลำไส้ใหญ่

ฮอร์โมนจำกทำงเดนิ อำหำรทสี่ ำคัญ

• Gastrin: กระตุ้นให้กระเพำะอำหำรขับกรด
และ pepsin รวมทัง้ กระตุ้นกำรเจริญเติบโต
ของ gastric mucosa ส่ิงที่กระตุ้นให้
gastrin หลัง่ ไดแ้ ก่ peptide amino acid
กำรที่กระเพำะถูกยืด ส่วนส่ิงที่ทำให้ลดกำร
หลั่ง gastrin ได้แก่ กรดในกระเพำะอำหำร
และ secretin

• Cholecystokinin - pancreozymin (CCK-
PZ): สร้ำงจำกลำไส้เล็กส่วนต้น ทำให้ถุง
น้ำดีหดตัว มีกำรหลั่งน้ำดีจำกตับมำกข้ึน
กระตุ้นน้ำย่อยจำกตับอ่อน กระตุ้นให้
pyroric sphincter หดตัวป้องกันมิให้
อำหำรจำก duodenum ไหลกลับมำที่
กระเพำะอำหำร ส่ิงที่กระตุ้นกำรหลั่งคือ
chyme ทีส่ ัมผัสกับ Intestinal mucosa

• Secretin: สร้ำงจำกลำไส้เล็กส่วนต้น มี
หนำ้ ที่เสริมฤทธิ์ CCK

• Histamine: สังเครำะห์จำก Histidine โดย
สร้ำงจำก Gut mucosa ผิวหนัง ปอด และ
สมอง ผล: เร่งให้กระเพำะอำหำรหลั่ง HCl
Pepsin กระตุ้นให้กล้ำมเนื้อเรียบของ
ทำงเดนิ อำหำรให้หดตัวโดยมี Acetylcholine
และ gastrin ชว่ ยเสรมิ ให้ฤทธิ์แรงขนึ้

ลำไส้ใหญ่และกำรดูดซมึ

• ลำไส้ใหญ่ (Large intestine) ของคนยำว
ประมำณ 1.50 m. ประกอบด้วยส่วนที่
เรียกว่ำ Cecum, Colon, ไส้ตรง (Rectum)
และ ทวำรหนัก (Anus)

• เซลล์ที่ผนังด้ำนในของลำไส้ใหญ่จะดูดซึมน้ำ
วิตำมิน และแร่ธำตุ โดยมีกำรขับเมือกมำหล่อ
ลื่นเพือ่ ชว่ ยในกำรเคลือ่ นที่ของกำกอำหำร

• ในลำไส้ใหญ่ยังมีแบคที่เรียพวก Escherichia
coli ดำรงชีวิตโดยอำศัยสำรอำหำรจำกกำก

อำหำร และยังสังเครำะห์วิตำมิน K วิตำมิน B12
กรดโฟลิก ไบโอติน ซ่ึงถูกดูดซึมและลำเลียงไป
ใชไ้ ปใช้ในร่ำงกำยของคนได้

• นอกจำกนี้ยังมีแก๊สที่เกิดจำกกระบวนกำรย่อย
สลำยอำหำรของแบคที่เรีย คือ มีเทนและ
ไฮโดรเจนซัลไฟด์ ซึ่งบำงครั้งจะถูกขับออกมำ
โดยกำรผำยลม





The END