หนังสือก.ไก่ ขยายธรรม

ทํามาหากนิ ไปเรอ่ื ยๆ คร้นั จะออกไข ก็จะทําเร่มิ ทาํ รังแบบเดียวกับท่ีแมเคยทาํ ซ่งึ นาสนใจตรงท่วี า
ใครสอนมนั และมนั ทาํ ไดอ ยา งไร คาํ ตอบคอื “มนั ทาํ ไดเ พราะสญั ชาตญาณ” มนษุ ยเ รามสี ญั ชาตญาณ
ในการอยรู อด จงึ พยายามทาํ ทกุ อยา งเพอ่ื ใหช วี ติ อยรู อดปลอดภยั บางครงั้ จาํ เปน ตอ งเบยี ดเบยี นคน
อ่ืนคลา ยๆ คนเหน็ แกตวั ทง้ั หมดเปนเพราะสัญชาตญาณการอยูรอดนนั่ เอง

สภุ าษติ ท่ีขึ้นตน ดว ย ผ.ผ้ึง

ผา ข้ีร้วิ หอ ทอง หมายถึง มฐี านะดแี ตท าํ ตัวสมถะ ซอมซอ
ผกั ชโี รยหนา หมายถึง ทาํ สง่ิ ใดใหด ูดี เปน การแกปญ หาเฉพาะหนา
ผซี าํ้ ดา มพลอย หมายถึง เกดิ ปญ หาซํ้าซอ น เพิ่มซาํ้ ใหห นกั กวาเดมิ

ก.ไก ขยายธรรม 101

ฝ.ฝาทนทาน

ฝ.ฝา เปน ภาชนะทใ่ี ชปด เพือ่ จดุ ประสงคบางประการ เชน ปด ฝาหมอ ปดฝาตุมนา้ํ ปด ฝาโลง
เปนตน ถาปดฝาไวห มด ปญ หากจ็ ะตามมา เชน กาตม นํา้ มฝี าเหมอื นกันแตฝ าของกา จะมีรรู ะบาย
อากาศ 2 รู เม่ือนํ้าเดอื ด ไอน้าํ จะระเหยออกมาบางสว นทางรูนน้ั ทําใหก าตมนํ้าไมเ กิดปญหาอะไร
แตถาปดสนิท กาตมนา้ํ อาจระเบดิ ขึ้นมาได
เมอื่ ตมนํา้ ในกาปดฝาไว ไมปลอ ยใหไ อรอ นกระจายหนี
กาตมนํา้ อาจระเบิดเกดิ ทันที ชวี ติ นก้ี ็ระเบดิ เกดิ เชน กนั

ปญ หามไี วแกไมใ ชม ไี วก ลมุ

ชวี ติ ระเบิดจากอะไร เกดิ จากการเก็บกดปญหาหวั ใจเอาไว ไมร ะบายออก ในทสี่ ดุ เม่อื ปญ หา
ถงึ ทางตนั กแ็ กไ ขแบบโงๆ ไดแ ก กนิ ยาตาย ยงิ ตวั ตาย โดดตกึ ตาย เปน ตน ดงั นน้ั โปรดจาํ ไวว า ปญ หา
มีไวเ พ่ือแก ไมใชมไี วเ พ่ือกลุม การฆาตวั ตายไมใชท างออกทีด่ ีท่ีสุด ลดทิฏฐิ ลดมานะ หันหนาคุยกนั
ปวดทองยังมียาระบาย ปญหาก็ตองมีทางระบาย มีมืดยังมีสวาง มีรอน ยังมีเย็น มีกลางคืนก็ยังมี
กลางวัน มที ุกขกต็ อ งมที างดับทกุ ข หากมีทกุ ขแลว เกบ็ กดเอาไว ใครจะไปรวู า ตัวเองทกุ ขเร่ืองอะไร
เปด อกคยุ กนั หรอื คยุ กนั แบบเปด อกดกี วา วา กนั วา ตาอยหู นา แตม องหนา ไมเ หน็ ผงฝนุ เขา ตา ยงั ตอ ง
ใหเพื่อนเขย่ี ออก มปี ญ หาควรปรึกษาผรู ทู นั ที

“เฮย นง่ั เศราเหมือนสวมซึมไมไดซอ มแซม เปนไรวะ ” เพ่อื นทกั ทาย
“กลุมวะ มีเรื่องกลมุ ใจเลก็ นอย” ตอบเพอ่ื น
“มเี รือ่ งอะไร บอกดิ เด๋ียวจะชว ยหาทางออกให” เพื่อนหวังดี
“ไมรเู หมือนกันวาเรือ่ งอะไร ยังไมไดตง้ั ช่อื เรอื่ ง” คําตอบเลนเอาเพ่ือนงง
บางคนเจอะเจอปญ หา แตท าํ ใจดสี เู สอื คอื มองปญ หาเปน เรอื่ งเลก็ นอ ย ไมเ ครยี ด กลบั เหน็ เปน
เร่อื งสนุกเสียอกี เรยี กวา เปน คนอารมณด ี มองหามุขไดเสมอในยามมปี ญ หาคบั ขนั

102 ก.ไก ขยายธรรม

ย้มิ ไวไ ดประโยชน

ชายสามคน เปนเพื่อนกัน น่ังคุยกันท่ีสถานีรถไฟ เพ่ือรอรถไฟจะมาเทียบชานชาลา ขณะที่
รถไฟจอด พวกเขากค็ ยุ กนั ไปเรอื่ ยๆ แบบตดิ ลม พอรถไฟจะแลน ออกจากชานชาลา ทง้ั สามคนรบี วง่ิ
เพ่อื จะขึน้ รถ ปรากฏวา ทันขึน้ รถไปได 2 คน อกี คนว่ิงไมทัน แทนที่จะเสียใจ แตก ลับน่งั หวั เราะ
งอหาย หลายคนสงสัยเลยเขา ไปถามวา

“แกไปไมท ันรถ แทนทจ่ี ะผิดหวัง กลบั มาหัวเราะ บาหรอื เปลา” มันตอบวา
“ไมบาหรอกครบั กไ็ อสองคนน้ันมนั มาสง ผมแทๆ มันขึ้นรถไปโนน แลว ”

อีกเร่ืองหนง่ึ เปนเร่อื งยายแก เปนโรคไมเกรน (ปวดหวั ขา งเดียว) วนั ๆ ก็นัง่ บีบขมบั ขางทปี่ วด
เราเดินเขาไปถาม

“ยาย เปน อะไรรึ” ยายตอบ
“ออ ยายเปนไมเกรนจะ” เราหวงั ดี
“อาว แลวทาํ ไมยายไมไ ปหาหมอละ” ยายตอบทนั ที
“รอใหม นั ปวดอกี ขา งหนง่ึ กอ น ถงึ จะไป จะไดไ ปรกั ษาพรอ มกนั จะไดไ มเ สยี เวลา” ไมเกรนบา น
ยายละสิเปนทีสองขา งพรอมกนั

ฝ.ฝาทนทาน นําไปรณรงคกําจัดลูกนํ้ายุงลายไดดีมาก “ปองกันไขเลือดออก ชวยกันกําจัด
แหลง เพาะพนั ธยุ งุ ลาย ดว ยการปด ฝาภาชนะทม่ี นี า้ํ ขงั ใหเ รยี บรอ ย” อนั ทจี่ รงิ มนั ทนทานทงั้ โอง ทงั้ ฝา
นั่นแหละ ไมใชทนทานเฉพาะฝา ดูรถขายโองนํ้าตรามังกรจากราชบุรี มาเลขายแถวบานเรา
มันประกาศวา “เชิญช้ือโอง ครับ โอง ลายมังกรจากราชบรุ ี ทนทานท้งั โองทงั้ ฝา” แตพวกนมี้ นั ทําทา
เหมอื นคนรวย โองกล้ิงตกลงจากรถ พวกมันไมเก็บเลย หย่งิ ชะมัด ไมเสียดายของ

มขี อ คดิ อกี อยา งคอื โอง รว่ั ยงิ่ รวั่ หลายรยู ง่ิ ใชไ มไ ด เพราะนาํ้ จะซมึ ออกจากรทู รี่ วั่ ทส่ี ดุ กไ็ มเ หลอื
นา้ํ ใช เปรยี บเหมอื นคนเราหาเงนิ มาไวเ พอื่ เลยี้ งชพี ตน แตป ระพฤตติ นเปน คนเหลวไหล เลน การพนนั
ด่ืมสุรา เปนนกั เลงหญิง เงนิ ทองท่ไี หนจะพอ เพราะมนั ร่วั ไปเสียหมด

สุภาษติ ทข่ี ึน้ ตน ดว ย ฝ.ฝา

ฝนท่ังใหเปนเข็ม หมายถงึ ใชค วามพยายามอยา งมาก ทํางานใหสําเร็จ
ฝนตกอยาเชอื่ ดาว หมายถึง อยา ไวใจหรอื เชือ่ ม่นั อะไรงา ยๆ

ก.ไก ขยายธรรม 103

พ.พานวางตัง้

พาน เปน ภาชนะสาํ หรบั วางของทเี่ ปน มงคล เชน พานพมุ เงนิ พมุ ทอง พานแวน ฟา พานดอกไม
พานบายศรี ฯลฯ หรือวางของสาํ หรบั มอบในพธิ ศี ักดส์ิ ิทธ์หิ รอื มอบแกผไู ดรบั ความสําเร็จ เชน พาน
สํารบั วางคาํ กลา วเปด โครงการ พานวางเกยี รติบตั ร พานวางโลร างวลั ในทางพระพุทธศาสนา พาน
ใชเ ปน ภาชนะวางเครอ่ื งสกั การะพระรตั นตรยั เชน พานดอกไมธ ปู เทยี น พานหรอื ขนั ขอศลี พานหรอื
ขนั ขอขมาแกว ท้ังสาม (พระพทุ ธ พระธรรม พระสงฆ)

คนทําดี ชอื่ เสยี งก็วางต้ังอยูบนพาน (เรยี กขานไปรบั รางวลั )
คนทําไมด ี ช่ือเสยี งก็ระบไุ วในพาน (แตเปนพาล ล.ลิง อนั ธพาล)

ชอ่ื เสยี สรางงายกวาชื่อเสยี ง

การสรา งช่ือเสยี ง ทําไมย าก ขอใหท าํ จรงิ ๆ ทาํ ดว ยความจรงิ ใจ และทาํ ไปเรือ่ ยๆ ความบริสทุ ธ์ิ
ใจนาํ มาซ่งึ ชอ่ื เสียงที่ดี เพราะไมห วังผลตอบแทน ไมทาํ ดเี อาหนา บางครง้ั เปนการปดทองหลงั พระก็
ไมเปนไร แตช่ือเสียงก็ถูกทําลายงาย คนทําลายไมใชใคร ตัวเองนั่นแหละ อุตสาหสรางชื่อเสียงมา
หลายป เผลอตวั ทาํ พลาดหนอ ยเดียว ชือ่ เสียงกระจุยหมด เหลือแตชื่อเสยี มตี ัวอยา งใหเ ห็นมากมาย
ยกชอ่ื เสยี งไวบ นพาน ใหพ านเปน เครอ่ื งรองรบั ชอื่ เสยี ง แลว พยายามดาํ รงความดเี อาไวใ หน านๆ ชนดิ
ที่ใครรูจักกย็ กมอื ไหว แมแตตัวเองกย็ กมือไหวต ัวเองไดส นิทใจ ยิ่งมชี ื่อเสยี งมาก ย่ิงตอ งระวังตวั ให
มากเปน พเิ ศษ ยง่ิ เปน บคุ คลสาธารณะยงิ่ ตอ งทาํ ตวั ใหเ สมอตน เสมอปลาย จรงิ อยู ชอ่ื เสยี ง เกยี รตยิ ศ
เปนเพยี งโลกธรรม 8 ท่ีไมควรไปยึดถือใหมาก แตเ มือ่ เราอยใู นโลกสมมติ ท่ีสมมตวิ ามีคนดีและคน
ชวั่ อยู เราควรเปนฝายคนดไี วกอ น โบราณบอกวา จะดคู นดหี รือไม ดตู อนวนั เผาศพ หากมีคนไปรวม
งานเยอะกแ็ สดงวา คนตายมคี ณุ ความดมี าก จนคนทง้ั หลายเตม็ ใจจะไปทาํ บญุ ให แตก ไ็ มแ นเ สมอไป
บางคร้ังคนท่ไี ปเยอะๆ อาจไปเพราะความดขี องลกู หลาน ชื่อเสยี งของลกู หลาน ความเปนมติ รของ
ลกู หลานกไ็ ด แลว ดคู นดดี ไู ดจ ากอะไร หลวงพอ ปญ ญานนั ทภกิ ขุ บอกวา “คนดตี อ งมี 5 ดี ไดแ ก คดิ ดี
ทาํ ดี พูดดี คบคนดี ไปสสู ถานที่ดี”

104 ก.ไก ขยายธรรม

สุภาษติ ท่ขี ้นึ ตน ดวย พ.พาน

พกหนิ ดีกวา พกนนุ หมายถงึ ทําจิตใหห นกั แนน ไมห เู บา
พบไมง ามยามขวานบน่ิ หมายถึง พบสงิ่ ดี ๆ แตสายเกนิ ท่จี ะควา มาได
พิมเสนแลกเกลอื หมายถึง ลดตวั เองไปเกลอื กกลัว้ สิ่งท่ตี า่ํ กวา
พุง หอกเขา รก หมายถึง ทําอะไรแบบลวก ๆ ไมห วังผลทจ่ี ะเกดิ ข้ึน
พูดไปสองไพเบยี้ หมายถึง พูดออกไปแตผลลพั ธไ มด ี ไมพ ดู เลยดีกวา
แพเปนพระ ชนะเปนมาร หมายถงึ ยอมคูกรณี เพอ่ื ไมใหเ กดิ เรือ่ งบานปลาย

ก.ไก ขยายธรรม 105

ฟ.ฟนสะอาดจงั

หมอฟน (ทันตแพทย) จะเตือนเสมอวา “คุณมีฟนแท ควรรักษาฟนแทใหคงอยูนานๆ หาก
ฟนแทมีปญหา คุณตองใสฟนเทียมหรือฟนปลอม เม่ือน้ันคนจะรูจักคุณคาของฟนแท” ของปลอม
ไหนเลยจะสขู องแทไ ด ฟน ปลอมกเ็ หมอื นกนั ตอ งคอยดงึ ออกมาทาํ ความสะอาดใสเ ขา ไปในปากกพ็ ดู
ไมค อ ยชดั กลวั วา ฟน ปลอมจะหลดุ ออกมา เวลาพดู ตอ งคอยกดฟน เอาไว จงึ ดเู หมอื นคนดุ (คนขส้ี วก)
สวย เทห มีเสนห ตอนย้ิมและหัวเราะ ฟนขาวเชียว แตพอเวลากินขนมไหวพระจันทร หรือขนม
เหนยี บ (ภาคเหนอื ) มปี ญ หาทกุ ที เพราะขนมพวกนมี้ นั เหนยี ว เคย้ี วไปเคย้ี วมาดไี มด ฟี น หลดุ มาพรอ ม
กับขนม

หลายคนไปพบคนใสฟ น ปลอม อดไมไ ดท จี่ ะพดู วา “ตอนเปน หนมุ สาวไมด ุ มาดตุ อนเปน คนแก”
เพราะวา พวกเขาไปสงั เกตตอนคนใสฟนปลอมพดู

“ลุงครบั วันนว้ี นั อะไรครับ” ชายหนุม ถาม
“วนั อาซิด ถามทําไม” คนแกตอบ

แขง็ กบั ออนใครชนะ

ฟนเปนอวัยวะที่แข็ง เพ่ือใชขบเคี้ยว บดอาหาร เปนการยอยอาหารดานแรกกอนกลืนลงไป
ในทอง ดวยความแข็งของฟนบางคร้ังก็เผลอกัดใสล้ินตัวเอง หรือกัดใสกระพุงเหงือกตัวเองเลือด
กระฉูดเลย จงึ มคี ําถามวา

“ฟนแขง็ ล้ินออ น ใครเปนฝา ยชนะ” เดก็ ๆ จะตอบทนั ที
“ฟน ครบั ” ถามตอ
“ชนะแลว เปนไง” เดก็ ตอบ
“ชนะก็ไมเ จบ็ ครบั ลิน้ แพก ็เลยเจบ็ ครบั ” ถามรกุ เรา
“ถาเราแกเฒา อะไรอยูกบั ตวั เราตลอดชวี ิต” เด็กงงแลว ตอบเบาๆ วา
“ล้ินครับ”
ใชแลว ฟนชนะก็จริงแตไมนานก็หลุดรวงไปตามวัย แตลิ้นมีลิ้นเดียว อยูกับคนเราจนตาย
เคยไดยินล้ินตัดพอตอวาหรือเปลาวา “กูลิ้มชิมรสมาหลายปแลว ขอพักผอนสักเดือนสองเดือน”
ไมเ คย เหมอื นหวั ใจคนเรานน่ั แหละ ทาํ งานตลอดวนั ตลอดคนื ไมห ยดุ ไมห ยอ น เราหลบั สนทิ แตห วั ใจ
106 ก.ไก ขยายธรรม

ยังทํางานอยู ตรงขามกับกระเพาะอาหาร ทํางานเฉพาะเวลาเราตื่น พอเราหลับกระเพาะก็หลับ
ตามเรา สังเกตวา คืนไหนเราไมไดหลับจะรูสึกหิว รถทัวรจึงแวะจอดใหเรารับประทานอาหารแถว
นครสวรรคห รือพษิ ณโุ ลก

ใชฟ นใหถ กู ที่

ฟน ถูกนํามาใชกบั การทาํ ลายพรหมจรรยผ ูหญงิ เชน คาํ วา “ฟน แลวทิ้ง” ระบาดในหมสู งั คม
ยุคปจจุบัน ยุคท่ีซ้ือวีซีดีลามกไดงายเหมือนกับซ้ือลูกอม ยุคท่ีส่ือคอมพิวเตอรอัดแนนดวยส่ิงลามก
อนาจาร ก็เด็กมันเกิดมาในยคุ ท่แี จกแทปเลตใหเ รยี นตอนประถมศึกษา แลวบังเอิญมนั รูจกั คลก๊ิ หา
ตามประสาอยากรอู ยากลอง เมอื่ ไปพบเจอภาพลามกอนาจาร ปญ หาทเ่ี ราไมอ ยากไดย นิ ไดฟ ง จงึ เกดิ
ขน้ึ ไมเ วนแตล ะวนั จึงควรทีพ่ อ แมจะดูแลลูกวัยรุนของตนใหด ี ใชค วามอบอุน ใชค วามรกั และความ
เขาใจเปนเกราะปอ งกนั หากลกู อยตู า งจังหวัด โทรศัพทค ุยกบั ลูกทกุ ครั้ง อยา จบลงแบบหว นๆ
“เออ กสู งเงินใหแลว ใชประหยดั ดว ย แคนีน้ ะ” แตควรหยอดคาํ พูดท่เี ตือนสติลูก เชน “ลูก
แมร กั ลกู นะ แมห วังตลอดวา ลกู ของแมเ ปน คนดี อยา ทาํ ใหแ มผ ิดหวังนะจะ ” เปนตน พอลูกคิดจะ
ทาํ ความช่ัว มสี ตขิ ึน้ มา “ตายแลว กูทําไมไดหรอกเด๋ียวแมก ูจะผิดหวังในตัวกู”
ฟน สะอาด เปน เครอื่ งบง บอกวา เจา ของมนี สิ ยั รกั สะอาด ชว งทอ่ี ยใู นปากเรา เราควรใสใ จดแู ล
แกต วั แลวเปน อีกเรอื่ งหน่งึ มีกลอนสอนวา
เมอ่ื กอนดวงตาเคยคมกลมวาว ตอไปตอ งขุนขาวเปน ฟางฝา
ฟนทเ่ี คยเรยี บเปรียบดงั มกุ ดา ก็กลบั มาเหลือเหงือกแดงแดง
ผมเผา เคยดําและขาํ คลับ กก็ ลายกลบั เปนขาวเหมือนแปง
ผวิ เนอื้ เคยเตง ตึงเหมือนผิวแตง ก็กลับมาหอ ยตองแตงยานโตงเตง

ฟนสวยอยา งวสิ าขา

นางวิสาขา มีความงาม 5 อยา ง ฟน งามกเ็ ปน หนงึ่ ในหา พาเพื่อนๆ ไปอาบนํ้าทีส่ ระน้าํ ขากลับ
มา ฝนตกหนัก เพื่อนๆ พากันว่ิงไปหลบฝนบนศาลา นางวิสาขาเดินไปตามปกติ ไมวิ่งบนศาลามี
พราหมณพ อ สอ่ื นงั่ อยู ภาพทเี่ หน็ คอื นางวสิ าขาเปน คนสวยมากเหน็ ความงามได 4 อยา งแลว (ผวิ งาม
ริมฝปากงาม ผมงาม และวยั งาม) แตย ังไมเห็นฟน งาม พอนางวิสาขาข้นึ มาถงึ บนศาลา พราหมณจงึ
ถามวา

“ทําไมนางไมวง่ิ เหมอื นคนอ่นื ๆ หละ” นางตอบวา

ก.ไก ขยายธรรม 107

“ดิฉันเปนหญิงสาว หญิงสาวจะมีคาตอเมื่อมีอวัยวะสมบูรณไมพิกลพิการ หากดิฉันว่ิงก็อาจ
สะดดุ หรอื ชนตน ไมท าํ ใหด ฉิ นั เปน คนพกิ าร แลว ใครเลา จะสนใจคนแขนหกั ขาหกั ไปแตง เปน ภรรยา
หละเจา คะ” พอนางพูด พวกพราหมณไดเห็นฟน จึงอทุ านวา

“แมเอย ทาํ ไมจึงมคี วามงาม ครบทั้ง 5 ประการ ในโลกนี้มีคนงามอยางนี้ดว ยหรือ”
วา แลว กส็ ขู อนางไปเปน สะใภป ณุ ณเศรษฐี เรอื่ งนแี้ สดงใหเ หน็ วา คนเราจะงามตอ งงามใหพ รอ ม
สรรพทง้ั รา งกายและจติ ใจ ฟน เปน เพยี งอวยั วะสาํ หรบั ขบเคยี้ วอาหารกจ็ รงิ ถงึ อยา งไรฟน แท กด็ กี วา
ฟนปลอมเปนไหน ๆ

สภุ าษิตทขี่ ึน้ ตน ดว ย ฟ.ฟน

ฟน ฝอยหาตะเขบ็ หมายถึง คยุ เรอ่ื งเกา ๆ ขึ้นมาทัง้ ทเี รื่องนน้ั จบไปแลว
ฟง ไมไ ดศพั ทจ บั มากระเดยี ด หมายถึง ไดยนิ ไมถอ งแท นํามาถายทอดผดิ ๆ

108 ก.ไก ขยายธรรม

ภ.สาํ เภากางใบ

สมยั รชั กาลที่ 3 พระบาทสมเดจ็ พระนง่ั เกลา เจา อยหู วั เปน ยคุ ทก่ี รงุ รตั นโกสนิ ทรต ดิ ตอ คา ขาย
กับตา งประเทศ พระองคท รงสนับสนุนสง เสรมิ การคาขายกับตางประเทศ ทง้ั กับชาวเอเชยี และชาว
ยุโรป โดยเฉพาะอยา งย่งิ การคากบั จีนมาตั้งแตเม่ือคร้งั พระองคท รงดํารงพระอิสสรยิ ศเปนกรมหมืน่
เจษฎาบดนิ ทร สง ผลใหพ ระคลงั สนิ คา มรี ายไดเ พมิ่ มากขนึ้ นอกจากนี้ มกี ารแตง สาํ เภาทงั้ ของราชการ
เจา นาย ขนุ นางชนั้ ผใู หญ และพอ คา ชาวจนี ไปคา ขายยงั เมอื งจนี และประเทศใกลเ คยี งรวมถงึ การเปด
คาขายกับมหาอํานาจจะวันตกจนมกี ารลงนามในสนธสิ ญั ญาระหวา งกนั คือ สนธิสญั ญาเบอรนี พ.ศ.
2369 และ 6 ปตอ มาก็ไดเปด สมั พันธไมตรกี ับสหรฐั อเมรกิ าและมกี ารทําสนธสิ ัญญาตอกันใน พ.ศ.
2375 นับเปนสนธิสัญญาฉบับแรกท่ีสหรัฐอเมริกาทํากับประเทศทางตะวันออก สงผลใหไทยไดผล
ประโยชนทางเศรษฐกจิ อยางมาก

บทบาทเรอื สาํ เภา

เรือสําเภา จึงมีบทบาทมากในการคาขายและสรางสัมพันธไมตรีกับตางประเทศ เมื่อใดท่ีเรือ
สําเภากางใบข้ึน นั่นหมายถึง ความเจริญดานเศรษฐกิจกําลังจะเกิดข้ึน ขาไปไดบรรทุกเคร่ืองเทศ
สนิ คา เกษตร ไปจาํ หนา ย ขากลบั เรอื เบา จงึ ขนตกุ ตาหนิ มาใสเ รอื มา นาํ มาวางแถววดั โพธ์ิ วดั พระแกว
วดั อรณุ เปน ตน มีทัง้ ตกุ ตายกั ษ ตุกตาสงิ โต ตุกตามา ทางภาคเหนือนยิ มปนรปู สิงโตน่ังอยหู นาโบสถ
ความเช่ือมาจากใหสัตวท่ีดุราย เจาปามาคุมครองพระพุทธเจาในวิหารมิใหหมูมารและเสนามารมา
รบกวนพระองค เวลาพาลกู หลานไปวดั ควรชใ้ี หล กู หลานดพู รอ มกบั สอนวา “ลกู เหน็ สงิ โตหนา โบสถ
ไหม สิงโตหนาวัดไมเคยไปกัดกับใคร สิงโตหนาโบสถไมเคยไปโกรธกับใคร ลูกเปนสิงโตหนาบาน
ลูกอยาไประรานกับใครนะลูกนะ”

สําเภากางใบ คนเราตอ งกางหู

เรอื สาํ เภา เปน เรอื ทใี่ ชใ บเปน เครอ่ื งนาํ ทาง อาศยั แรงลมกระทบใบทกี่ างออก ขบั เคลอ่ื นเรอื ไป
ในทิศทางที่ตองการ คนเรามีการศึกษาเปนใบเบิกทาง หากจบปรญิ ญาตรี โท เอก ก็ใชใ บปริญญาไป

ก.ไก ขยายธรรม 109

สมคั รทํางาน ใบปริญญาจะพาเราไปสจู ดุ หมายตามทเี่ ราตองการ กางใบออกไปไปรับประสบการณ
ตางๆ ในโลก เปด ขอบฟา แหง ความรูใหกวา งยิ่งขน้ึ โลกใบนีต้ อ งการคนเกง แมจ ะไกลกไ็ ปใหถ งึ อยา
ทอถอย ทีส่ าํ คัญตอ งรจู ักกางหูใหก วาง รบั ฟงขา วสารทั้งดานดีและดานไมด ี ดา นดีฟงไวเพือ่ กระตนุ
ใหท าํ ดตี าม ดา นไมด ฟี ง ไวเ พอื่ รทู างหนที ไี ล ยคุ ปจ จบุ นั เปน ยคุ หทู พิ ยต าทพิ ย ยคุ การเรยี นรไู รพ รมแดน
หากใครเกยี่ วของกบั คอมพวิ เตอรไ มเ ปน ถอื วาเปน คนตกยคุ เดก็ ยุคใหมจึงกาวไปในโลกกวา งอยา ง
รวดเร็ว เพียงคลิกปุมดวยปลายนวิ้ มอื เทา น้นั ความรูท ง้ั โลกจะมาอยูในสมองเราทนั ที

ขอนไมกบั เรอื

มหี ญงิ คนหนง่ึ ลอยคออยกู ลางทะเล ขณะนนั้ มเี รอื ลาํ หนงึ่ ลอยมา พรอ มๆ กบั มขี อนไมข อนหนงึ่
ลอยมา หากเปน หญงิ คนนน้ั จะเลือกเกาะอะไร แนน อนรอยทั้งรอ ย ตองตอบวา เลอื กเรอื เกาะเรือ
ม่นั คงกวา ขอนไม ทีนี้ ไมม ขี อนไม แตมีเรือสองลาํ ลอยมา ลําหน่งึ ดูเปน เรือแขง็ แรง มีเข็มทศิ มีหาง
เสอื อีกลาํ เปนเรอื ผๆุ ไมมีเข็มทิศ ไมมีหางเสือ หญงิ สาวคนนัน้ จะเลือกข้ึนเรอื ลาํ ไหน กแ็ นน อนอกี
วา เลือกเรือที่แข็งแรงดีกวา ใชแลว หากเปรียบเรือกับผูชายเรือลําท่ีมีหางเสือ เหมือนชายท่ีมีการ
ศึกษา เรือที่มีเข็มทศิ เหมอื นชายทม่ี หี นา ทกี่ ารงาน มอี นาคต เรอื ท่แี ขง็ แรง เหมอื นชายท่ีมคี วามรบั
ผดิ ชอบ หากเปน หญงิ จะเลอื กคชู วี ติ ตอ งตดั สนิ ใจเลอื กชายคนดงั กลา ว แตม เี หมอื นกนั บางคนทฉี่ ลาด
นอย เลือกข้ึนเรือลําผุๆ ซ่ึงเปรียบเหมือนชายท่ีขาดความรับผิดชอบ ท้ังไมมีหางเสือ ไมมีเข็มทิศ
เหมอื นชายทเ่ี จา ชู สาํ มะเลเทเมา ไรก ารศกึ ษา ขาดทงั้ อนาคต ในทส่ี ดุ ชวี ติ กบ็ ดั ซบ คอื มนั บดั ซบตงั้ แต
มนั ตัดสินใจเลอื กแลว

ผูชายก็เหมือนกัน มีอยูคนหนึ่งมีแฟนอยู 3 คน ไมรูจะตัดสินใจเลือกใคร จึงไปเบิกเงินมา
30,000 บาท มอบใหแฟนแตล ะคน คนละ 10,000 บาทแลวถามดูความคิดความอานวาแตละคนจะ
นาํ เงนิ ไปทาํ อะไร ใครตอบไดเจงกเ็ ลอื กคนน้นั แหละ

คนท่ี 1 “นอ งจะซ้ือเครอื่ งประดบั ตกแตง ตวั นองใหส วย ไปท่ไี หนกับพ่ี พจ่ี ะไดภ มู ใิ จ”
คนที่ 2 “นองจะซื้อส่งิ ของใหพ ี่ เชน นาฬก า เนค็ ไท ฯลฯ แฟนของนอ งตอ งดูดีที่สดุ ”
คนท่ี 3 “นองจะซอ้ื พันธบัตรในนามของเราทง้ั สอง จะเร่ิมตนดวยกัน สรางชวี ิตดว ยกัน”
ในทสี่ ุด ชายคนน้นั กต็ ัดสินใจเลอื ก หญงิ คนท่ีผวิ ขาวๆ อกโตๆ สะโพกใหญๆ (นสิ ัยผชู าย)

110 ก.ไก ขยายธรรม

ม.มา คกึ คัก

มา ถือวาเปนสัตวบกที่วิ่งเร็ว ในอดีตมามีสวนสําคัญในการปกปองบานเมือง เหลาแมทัพ
นายกอง สว นใหญเ ดนิ ทัพดว ยมา ถึงจะเปนทัพหลวงทีก่ ษตั รยิ เสดจ็ ออกศกึ สงครามดวยพระองคเ อง
บนหลงั ชา ง แตก องทพั มากถ็ อื เปน ทัพหนา ที่มบี ทบาทสาํ คัญ ปจจบุ ันแมวา จะมกี ารเสรมิ เข้ียวเลบ็
ใหแกก องทพั ดว ยอาวุธยทุ โธปกรณแ ละบรรดารถ เรือ เคร่อื งบินรบท่ีทนั สมยั ก็ตาม กองกําลงั ทหาร
มาก็ยังคงมีอยู นาเสียดายที่ความเร็วของมา ถูกนําไปสังเวยกิเลสของมนุษยดวยการจัดใหมีกีฬา
แขงมา โดยมรี างวัลและการพนนั ตามมา

มนษุ ยรโี มท

ม.มาคึกคัก หมายถึงความกระฉับกระเฉงในการทํางาน ตรงกันขามกับความเฉื่อยชา มนุษย
เราหากทาํ งานดว ยความคกึ คัก เหมือนมา คะนองศกึ งานท้งั ปวงยอ มประสบความสาํ เรจ็ เพราะจะ
เกดิ ความรวดเรว็ ฉบั พลนั คนทาํ งานกส็ นกุ ไมเ บอื่ หนา ย ซาํ้ ซาก มคี วามทา ทายในงานทที่ าํ อยตู ลอด
เวลา องคก รท่มี มี นษุ ยพันธุอยา งน้ีอยูม ากๆ จะประสบความเจรญิ กา วหนา ไดเ ร็ว ทุกองคก รตอ งการ
เปา หมายเชน นเี้ หมอื นกนั แตบ คุ ลากรในองคก รนนั่ แหละคอื ตวั ปญ หา เพราะบางคนทาํ งานแบบเชา
ชาม-เยน็ ชาม ทําตัวเฉอ่ื ยชา เฉอะเฉะ นา ราํ คาญ ทาํ อะไรเช่ืองชา เหมอื นหอยปวย (ปกติหอยชา อยู
แลว คิดดูแลวกันถาหอยปวยจะชาขนาดไหน) ไมมีความกระตือรือรนในการทํางาน ทําตัวเหมือน
มนุษยหุนยนต คือทําตามคําส่ังที่เจานายรีโมทเขามาไมมีความเปนผูนํา งานถนัดท่ีสุดคือลอกเลียน
แบบคนอ่นื เรยี กไปทํางาน อางโนนอางนี่ เรียกไปรับของหรอื เรียกไปทานอาหาร รีบไปกอนเพื่อน
ม.มา คกึ คัก ควรคึกคกั ใหถ ูกจังหวะ คือหมายถงึ รวดเร็วแตแ นน อน ไมใชร วดเร็วแลว มาแกไข
ทหี ลงั โดยเฉพาะกจิ กรรมทมี่ สี ว นสาํ คญั ตอ องคก ร เรยี กวา ความเปน ความตายขององคก ร หากตดั สนิ
ใจพลาดนดิ เดยี ว กจ็ ะพบกบั ความลม เหลวทาํ ใหอ งคก รเสยี หายอยา งมหาศาล สติ เปน ธรรมทจ่ี าํ เปน
ควบคกู บั การคดิ ใหมท าํ ใหม ไตรต รองใหร อบคอบ วางแผนใหร ดั กมุ อยา ทาํ เพยี งเพอ่ื ความสะใจ หรอื
คิดเอาเอง จําภาษติ ไวใ หดี
คดิ กอนจึงคอ ยทําจงจําไว ทาํ อะไรตองคดิ ทั้งหนาหลัง
อยา ปลอยตวั ใหท าํ ตามลาํ พงั ควรเอาใจเหนี่ยวรัง้ เสมอไป
กอนจะทาํ สง่ิ ใดใจตอ งคิด ถกู หรอื ผิดทําอยา งน้ีดีหรือไม
หากเห็นวาไมดมี ีโทษภัย ตองหาทางทําใหมทําใหด ี

ก.ไก ขยายธรรม 111

ความโชคดขี ององคก ร

วากนั วา ถาหวั ไมสาย หางไมกระดิก หมายถงึ ถา เจานายผูบังคบั บญั ชาเปนคนเฉอ่ื ยชา หวั ไม
กา วหนา ผใู ตบ งั คบั บญั ชาหรอื ลกู นอ งกไ็ มก ระฉบั กระเฉง ทาํ งานแบบอยไู ปวนั ๆ แตถ า ผบู งั คบั บญั ชา
เหมอื น ม.มาคกึ คกั ลกู นองจะอยนู ่ิงเฉยไมได มผี ลตอ ความกา วหนา ของตน ตา งคนตา งตองทาํ งาน
ใหท นั ใจเจา นาย ไดเ จา นายดี นบั วา เปน บญุ ขององคก ร ไดเ จา นายแยน บั วา เปน กรรมขององคก ร นาย
หมลู กู เสือพอลูกหมเู ดนิ ทางไกล ไดน ายหมูทีด่ ี มีความฉลาด รูจักสงั เกต รูจกั การแกป ญ หาระหวาง
เดนิ ทาง ลกู หมกู ็พอใจ เตม็ ใจ ใหเ กยี รติ และไมหลงทาง บงั เอญิ ไดน ายหมทู แี่ ย เดินทง้ั วนั จนตะวัน
โพลเ พลแ ลว ยงั กลบั ไมถ งึ คา ย เดนิ ไปอกี เจอวตั ถสุ ดี าํ ตรงหนา นายหมแู ทนทจี่ ะพาลกู หมเู ดนิ ออ มไป
กลับส่ังลกู หมู

“หมสู ิงตรง – โต (แคสัง่ กผ็ ดิ แลว) บัดน้ีเราเจอวัตถชุ นิดหน่ึงขวางหนา สงสัยจะเปนขี้” วาแลว
นายหมกู ็น่งั ลง เอามือไปสัมผัสแลวยกขึ้นมาดม แลวรบี ตะโกนทันที

“เฮย ขีจ้ รงิ ๆ ดวย ดนี ะทีก่ ูฉลาดไมง ัน้ พวกมงึ เหยียบข้กี ันเละเลย” ฉลาดตายหละ พอนายหมู
คนเกง

หัวหนา ลงิ ก็เชน กัน โงค ลายๆ กบั นายหมูค นนั้นแหละ เจา นายสง่ั เอาไววา
“พวกเจา ทงั้ หลาย ระหวา งทข่ี า ไมอ ยู 7 วนั น้ี ขอใหช ว ยกนั รดนา้ํ ตน ไมด ว ย จาํ ไวน ะ” วนั ตอ มา
หวั หนาลงิ เรยี กประชมุ ลูกนอง
“พวกเจาทั้งหลาย ไดยินเจา นายสง่ั แลวใชไ หม ใหพวกเราชว ยกันรดน้ําตน ไม ไป ไป เอาฝก บวั
มาตวั ละ 1 อนั แลวไปหว้ิ นํ้ามา” ลูกนอ งตัวหนึง่ ถามวา
“ทา นหัวหนาครับ เราไมรวู า ตน ไมตนใดตองการนํา้ มาก ตนใดตองการนํา้ นอ ย หากรดเทา กัน
เปลืองนาํ้ ตายเลย” หัวหนาลงิ บอกวา
“เออจรงิ ของเอง็ เอางกี้ อ นรดใหพ วกเอง็ ถอนตน ไมม าดรู ากมนั กอ น แลว ชว ยกนั ทาํ เครอื่ งหมาย
เอาไว ตนที่รากยาว แสดงวาตองการน้ํามาก ตองรดนํ้าใหมากหนอย สวนตนใดรากส้ัน ใหทํา
เครอื่ งหมายไวแ ลว รดนาํ้ นอ ยๆ” เรยี บรอ ยโรงเรยี นลงิ เจา นายกลบั มาแทบเปน ลม ตน ไมต ายหมดทงั้
สวนไดผบู ังคับบัญชาที่โง ผลกเ็ ปนอยางนี้แหละ

ยาบา ทาํ ลายเศรษฐกจิ

เมอ่ื กอ น เรยี กยาบา วา ยามา สว นผสมของยามฤี ทธท์ิ าํ ใหค นเสพขยนั ขนั แขง็ ไมห ยดุ ไมห ยอ น
ทํางานไดรวดเร็ว คึกคักปานมาศึก เปนท่ีถูกใจของคนสั่งอยางมาก วากันวา ญ่ีปุนใชยาน้ีจําหนาย
จายแจกคนญี่ปุน เพ่ือใหคึกคักหัวใจ หายสลดหดหูหลังพายแพสงครามโลกคร้ังท่ี 2 กระตุนใหคน
112 ก.ไก ขยายธรรม

ญปี่ นุ มกี าํ ลงั ใจชว ยกนั กอบกปู ระเทศชาติ แลว กไ็ ดผ ลจรงิ ๆ ญป่ี นุ สามารถพยงุ ตนจากผพู า ยแพส งคราม
มาเปน ผนู าํ ดา นเศรษฐกจิ โลกเพยี งเวลาไมน าน และกวา จะรวู า ยาชนดิ นม้ี สี ว นผสมของสารทเี่ รยี กวา
ยาเสพตดิ คนญี่ปุนตดิ กันงอมแงมเกอื บคร่ึงประเทศ ญ่ีปนุ ตองใชเ วลาหลายป กวา จะรกั ษาผเู สพติด
และขจดั ยาชนิดนีอ้ อกไปหมดสนิ้ ปจจุบนั นี้ยามา ไมม แี ลว มแี ตย าบา ทที่ ําใหค นเสพเปนผบี า มีฤทธ์ิ
รุนแรงกวายามา เสพแลวขี้เกียจ หลับตลอดเวลา มีปญหาดานสมอง อารมณไมปกติฉุนเฉียวงาย
อาการโดยรวมเหมือนคนเปนผบี า เขาจึงเรียกวา ยาบา

สภุ าษติ ทขี่ ึ้นตนดว ย ม.มา

มะกอกสามตะกราปาไมถ กู หมายถงึ ตลบตะแลง กลับกลอก จับไมไ ดไ ลไมท นั
มะพราวหา วมาขายสวน หมายถงึ มีความรูน อ ยไปสอนคนมคี วามรูมาก
มือไมพายเอาเทา รานํ้า หมายถงึ เอาเปรียบคนอนื่ แสดงความเห็นแกต ัว
ไมม มี ูลฝอยหมาไมข ้ี หมายถึง เรือ่ งที่เลาตอ ๆ กันมา อาจมขี อ เทจ็ จรงิ ปนอยู
ไมเ ห็นนาํ้ ตดั กระบอก หมายถงึ เตรียมลว งหนา ท้งั ๆ ที่สิ่งนน้ั มโี อกาสเกิดนอ ย
มือถือสากปากถอื ศีล หมายถึง ดูดภี ายนอก แตพ ฤตกิ รรมตรงกันขาม
มอื ใครยาวสาวไดส าวเอา หมายถงึ รมุ แยง แสวงหาประโยชน ไมคาํ นงึ ถึงคนอน่ื

ก.ไก ขยายธรรม 113

ย.ยกั ษเขยี้ วใหญ

ย.ยกั ษ จะมจี รงิ หรอื ไมก ็ไมร ู ทแ่ี นๆ ตอ งเปน อะไรทใี่ หญ ตัวสงู ใหญ เข้ยี วใหญ หนาตาดรุ า ย
เจาพอยกั ษท ่เี รารูจ กั กันดี คอื ทศกณั ฑ ในเร่อื งรามเกยี รต์ิ ยักษทศกัณฑ ครองกรงุ ลงกา เปน ยกั ษท่ี
มลี กั ษณะพิเศษ คือ มีสิบหนา มียีส่ ิบกร มภี รรยาช่ือนางมณโฑ เรื่องราวเก่ียวรันพนั ตูในเร่ืองชูสาว
กลาวคอื ยกั ษทศกณั ฑผ นู ีไ้ ดไปลักพาตัวนางสีดา มเหสีของพระรามไปไวท ่ีเมืองลงกา ทําใหพระราม
ตอ งยกกองทพั มาแยง ชงิ มกี ารตอ สกู นั ระหวา งกองทพั ยกั ษก บั กองทพั ลงิ จนกรงุ ลงกาแทบลกุ เปน ไฟ
ยักษทศกัณฑมีความพิเศษอีกประการหนึ่งคือ ไดถอดดวงใจใสกลองฝากพระฤษีเอาไว มีแตตัวไมมี
หวั ใจ ทาํ ใหอ ยยู งคงกระพนั ถกู ดาบฟน ถกู ศรปก อก กไ็ มร สู กึ เจบ็ ปวดอะไร เพราะไมม หี วั ใจรบั รคู วาม
เจบ็ ปวด จนกระท่ังหนุมานทหารเอกของพระราม วางแผนปลอมตัวไปหาพระฤษี แลว ลวงเอากลอง
ดวงใจมาได ขณะที่พระลักษณพุงหอกโมกขศักด์ิใสอกทศกัณฑ หนุมานก็บีบกลองดวงใจ ทําให
ทศกณั ฑป ระหลาดใจวา

“เอ ทาํ ไมวันน้ีเราจึงรสู ึกเจ็บปวดยิ่งนกั ” หนมุ านเหน็ ดงั นั้นก็โชวกลอ งใหด ู
“นี่ไง กลองดวงใจของเจา วนั น้ีขาจะบบี ดวงใจใหเจาตายไปในวันนีแ้ หละ” วา แลวก็บบี กลอง
ดวงใจจนแหลกละเอยี ด ทศกัณฑก ถ็ งึ กาลอวสาน

ฝากใจใหคนอ่นื ดูแล

เรอ่ื งนี้ใหข อคิด 2 เรอ่ื ง เรอ่ื งแรกนาํ กลองดวงใจไปฝากไวกบั คนอืน่ กลายเปน คนไมมีหวั ใจที่
จะรสู ึกรูสาอะไร ใครจะทาํ อะไรก็ชาง ไมเกย่ี วกบั กู กลายเปน คนใจจดื ใจดาํ เปนคนแลง นํ้าใจ ไมม ี
ใครคบคาสมาคมดวย อยูในสังคมก็ไมมีความสุข เร่ืองท่ีสองแสดงความไมเปนตัวของตัวเอง เท่ียว
ฝากหัวใจไวกับคนอ่ืน เมื่อใดทค่ี นอ่นื เขาเบอื่ ระอา กอ็ อกอาการเหมอื นจะเปน จะตาย ตวั อยางเชน
หนุมสาวท่รี ักกัน หนมุ ก็ฝากหวั ใจไวกบั สาว

“ดแู ลหัวใจพ่ดี ว ยนะ” พอแมต ักเตอื นไมเ ช่ือฟง พอแฟนบอกคาํ เดียวรีบปฏบิ ัติตามทันที ครัน้
สาวเจา เบือ่ ระอา ไมสนใจใยดี เลกิ ราไปมีแฟนใหม ไอหนุมเสียใจแทบจะบาคลงั่

“ไมเหลืออะไรแลว กแู ยแ ลว คราวน้”ี เมื่อเสยี ใจถึงที่สุด กเ็ กดิ คดฆี าตกรรมตามมา หากเขามี
สตคิ ิดไดวาหัวใจมี 4 หอ ง ไมต องยกใหเขาครอบครองท้งั หมด แตแ บงใหพอ แม 1 หอง ใหอ ยูกับตัว
เอง 1 หอ ง เกบ็ ไวใ หแ ฟน 1 หอ ง แบง ใหค รอบครวั พนี่ อ งและมวลญาติ 1 หอ ง ทนี หี้ ากแฟนมนั หกั อก
114 ก.ไก ขยายธรรม

ไปมแี ฟนใหม แทนทจ่ี ะตอี กชกตวั บอกตัวเองเบาๆ วา
“ไมเ ปนไร เสยี ไปแค 1 หอ ง เหลืออยตู ้งั 3 หอง ผหู ญิงไมไ รเทาใบพทุ รา ฉันคงจะหาแฟนใหม

ไดด ี”
ความรักวัยรุนเหมือนเมน (เมนเปนสัตวมีขนยาว แหลมคมมีไวเพื่อปองกันตัว) เวลาเมนอยู

ใกลกัน ขนจะท่ิมแทงตลอดเวลา “อบอุนแตเจ็บปวด” วัยรุนก็เชนเดียวกัน ยังไมถึงเวลาท่ีจะมี
ความรกั เมอ่ื มแี ลว กต็ อ งระวงั ตน กลวั มปี ญ หา กลวั พอ แมจ ะเสยี ใจ กลวั ครจู ะตาํ หนิ อยใู กลก นั อบอนุ
แตเ จ็บปวด

5 ย.สําหรับชีวติ ทดี่ งี าม

ย.ยักษ เมื่อประกอบเปนคําในภาษาไทย มีท้ังความหมายท่ีดีและไมดี ความหมายที่ดี เชน
ย้ิมแยม ยกยอง ยืนหยัด ยืดหยุน ยินยอม ฯลฯ ความหมายที่ไมดี เชน เยาะเยย ย่ําแย ยอยยับ
ยงุ ยาก หยมุ หยมิ ฯลฯ แลว แตจ ะนาํ ไปใชอ ยา งไร เหมอื นแกว นาํ้ ธรรมดา นาํ ไปใสย าพษิ จะเปน แกว
ยาพิษ นาํ ไปใสสรุ า เปนแกวเหลา นําไปใสน้าํ หวาน เปน แกว นา้ํ หวาน อีกอยาง ย.ยกั ษ มกั เปรียบกับ
คนท่หี นา ตาดุ ไมย้ิมแยม แจมใส มีนิสัยโกรธแคน อาฆาตพยาบาท ผูรจู ึงมีกลวิธีสอนคนวา “ยามใด
ทคี่ ณุ โกรธ ใหคุณรีบไปดูกระจกเงา เมือ่ นน้ั คณุ จะมองไมเห็นใบหนาคณุ หรอก แตจะเห็นใบหนา ของ
ยกั ษ หนาแดง ตาโปน อยูแทนท”ี่ ยามท่คี ุณโกรธใครสักคนใหนับ 1-10 ชาๆ ใหใจมนั ลดอุณหภมู ิ
โกรธลงสกั นิด ใจเย็นลงอารมณก ็จะดขี นึ้ ดีข้นึ

พอแมท ะเลาะกัน ลกู สาวตวั เล็กๆ เดินไปจับแขนแม
“แม ยอมเสยี เถดิ เร่อื งมันจะหยดุ แลวทกุ อยางจะเย็น” แมบ อก
“ไปไกลๆ เลยไป เปนลูกไมต อ งมาสง่ั มาสอน” เดินไปหาคุณพอ แลวจบั ขาพอไว “พอ ถายอม
ไมเ ปน จะเยน็ ไมไ ด” พอ บอก
“เร่อื งผูใหญ เดก็ ไมต องมายงุ ” หามใครกไ็ มได ใหลกู เดนิ ไปตรงกลางระหวา งพอ แมท ําตวั เปน
เหมือนกรรมการหา มมวย ยกมือข้นึ แลว วางมอื ลง
“เอา ชก” รแู ลว รูรอดไปเลย

5 ยอพฒั นาคณุ ภาพชีวติ ไดแก

ย้มิ แยม ใหรจู กั ยิ้มแยม แจม ใส สนทนาปราศรยั ดว ยวาจาทไ่ี พเราะ พอ คา แมคาทท่ี าํ ไดอยา งน้ี
จะขายของไดด ี ไมต องอาศยั นางกวักมาชวย (เด๋ียวนใี้ ชแ มวกวกั แทน)

ยดื หยนุ ยดื หยนุ ในบางเรอ่ื งบางราว ไมต อ งเปะ เปะ กตกิ าคนเปน คนตง้ั คนนนั่ แหละเปน คนใช
ก.ไก ขยายธรรม 115

เม่ือใชแลวเกดิ ปญ หากย็ ืดหยุน กันบาง เล็กๆ นอยๆ หยวนๆ ซวิ ๆ
ยนิ ยอม ดงั ทกี่ ลา วนน่ั แหละ หากยอมไมเ ปน จะเยน็ ไมไ ด ไมม ใี ครถกู ไมม ใี ครผดิ 100 เปอรเ ซน็

ชนะคะคานกันแลวไดอะไร ทกุ ขใจทัง้ คู ยอมๆ กันบา งโลกจะเจริญ
ยกยอ ง ใหเ กียรตกิ นั ถนอมน้าํ ใจกัน การยกยองท่ีถูกกาลเทศะมีคาย่งิ กวา เงนิ ทอง สามยี กยอง

ใหเกียรติภรรยา ภรรยาใหเกียรติสามี แมจะยากจนแตก็เปยมดวยความรัก มีลูกมีหลานก็จะเปน
ครอบครัวที่แสนจะอบอุน

ยืนหยดั ยืนหยัดในศีลในธรรม สิง่ ใดไมถ กู ตอ ง ไมน ําพาเขามาในชวี ติ กติกาสัญญาใจทเ่ี คยให
ไวกอ นแตง งาน แมก าลเวลาจะผา นไปกย็ ดื หยดั ในคาํ ม่ันสญั ญาดงั เดิม

คนที่ชอบเลนหวย ไมตองไปวาเขา ของที่เขาชอบ บางทีความหวังของเขามีอยูเพียงเทาน้ี
คนเรามนั ชอบไมเ หมอื นกัน บางคนชอบเลนชนไก บางคนชอบสอ งพระ บางคนชอบปลูกตน ไม บาง
รายชอบตกปลา แตท อี่ ยากบอกคอื วา “หวย” มพี ยญั ชนะ 3 ตวั ทไี่ มค อ ยดแี ฝงอยู ไดแ ก ห = หายนะ,
ว = วอดวาย, ย = ยอยยบั ฉะนน้ั อยากเลน จงเลน พอประมาณอยา เลนจนหมดเนอ้ื หมดตวั ผวั เลน
เสยี เมยี จะเปน ยักษ เมียเลน ม่ัว ผวั จะเปน ยกั ษ จาํ เอาไว

สุภาษิตท่ีขึ้นตน ดวย ย.ยักษ

ยอมแมวขาย หมายถงึ เอาของไมด ีมาตบแตง ใหมหลอกวา เปน ของดี
ยืน่ แกว ใหว านร หมายถงึ เอาของมีคาไปใหค นทไ่ี มร ูคา

116 ก.ไก ขยายธรรม

ร.เรอื พายไป

ร.เรอื เปน พาหนะใชส ญั จรทางนา้ํ มเี รอื หลายชนดิ เชน เรอื พาย เรอื หางยาว เรอื ดว น เรอื สาํ เภา
เรอื สาํ ราญ พดู ถงึ เรือ หลายคนนกึ ถงึ เรือไททานิค ซง่ึ เปน ภาพยนตรท ี่โดงดังมากในยคุ ลา อาณานคิ ม
ประเทศใดมีความกาวหนาในการการตอเรือ การเดินเรือ ประเทศน้ันสามารถลาอาณานิคมไดมาก
เชน ประเทศองั กฤษ สเปน โปรตเุ กส ฝรง่ั เศส เปน ตน โดยเฉพาะองั กฤษ ไดช อ่ื วา มดี นิ แดนในปกครอง
เกอื บทวั่ โลก จงึ เรยี กตดิ ปากวา ดนิ แดนพระอาทติ ยไ มต กดนิ คอื ไปถงึ ประเทศใดกล็ ว นเปน อาณานคิ ม
ของอังกฤษเกอื บท้งั หมด

สยามประเทศในสมยั พระพทุ ธเจา หลวง ไดเ ผชญิ กบั กองทพั ฝรง่ั เศสทสี่ ง เรอื รบมาปด ลอ มทะเล
ดานจังหวัดจันทบุรี และจงั หวัดตราด ทําใหตอ งแลกกบั ดนิ แดนฝง ซาย ฝงขวาแมนํา้ โขงใหฝ รง่ั เศส
นับเปนการสูญเสยี ดนิ แดนมากทสี่ ดุ ในประวัติศาสตร ดังน้ัน เรือจงึ ถอื วา เปน พาหนะท่ีสาํ คญั มากใน
ยุคนน้ั แมใ นยคุ ปจ จุบนั เรอื กม็ ีบทบาทอยา งสงู ตอ ระบบเศรษฐกจิ เพราะใชเรือบรรทุกสินคา ขนสง
สินคา ไปจาํ หนายยงั ตางประเทศ นํารายไดเ ขาประเทศปล ะหลายหม่นื ลาน ประเทศท่ีมที าเรือนํา้ ลึก
ทส่ี ามารถจอดเรอื ขนาดใหญไดจํานวนมาก จะเปนผนู าํ ดา นเศรษฐกจิ เชน สงิ คโปร เปน ตน

แขงเรอื ปลอดเหลา

มาถงึ ปจจบุ นั เรือไดน ํามาใชดา นความสนกุ สนานบันเทงิ สรา งความสามัคคีในหมคู ณะหลาย
จงั หวดั ไดจ ดั กจิ กรรมแขง เรอื ขนึ้ เปน ประเพณี ชงิ ถว ยรางวลั ระดบั ทอ งถน่ิ ถงึ ระดบั ชาติ เชน การแขง ขนั
เรือพายทจ่ี ังหวัดนา น จงั หวดั พิจิตร จังหวัดชมุ พร เปนตน แตเ ดมิ เมอื่ มีการแขง เรอื บริเวณทานา้ํ จะ
ดารดาษไปดวยฝงู คน บางก็มาเชียรเรอื หมบู า นตนเอง บา งกม็ าจําหนา ยขายของ บา งก็มานัง่ ดื่มสุรา
ไปตามเรือ่ งตามราว ปจจบุ ันนเ้ี ห็นมหี ลายสนามแขง ขนั ท่ีรณรงคแขงเรือปลอดเหลา เบียร ทงั้ น้ีเพือ่
ปองกันการทะเลาะววิ าทและอุบตั ิเหตุ

ก.ไก ขยายธรรม 117

ใชคนใหถ กู งาน

มเี รอื ดี พายดีใชข ่ขี าม ไมใ ชเรือรั่วนํา้ มาขา มข่ี
เลือกใชคนที่ชาํ นาญการงานดี ไมใชค นผผี ีมาทาํ งาน

การเลอื กคนทํางานตองเลือกใหถกู กับงาน ใหเขาไดท าํ งานทเี่ ขาถนดั และสนใจ เขาจะมคี วาม
สขุ ในการทาํ งาน หากเขาไมถ นดั หรอื ไมม ปี ระสบการณ กต็ อ งจดั ใหเ ขาไดร บั การฝก ฝน อบรม ทสี่ าํ คญั
ท่ีสุดคือกําลังใจที่ผูประกอบการจะมีใหแกคนทํางาน หลักมนุษยสัมพันธนี้ถือวา มีสวนสําคัญท่ีจะ
ทําใหงานบรรลุความสําเร็จได พระพุทธเจาตรัสวา “จงชมคนท่ีควรชมและจงขมบุคคลท่ีควรขม”
หมายความวา เมอ่ื เขาทาํ ถกู ตอ งดงี าม ขยนั ขนั แขง็ กช็ น่ื ชมใหร างวลั ตามสมควร หากเขาทาํ ผดิ พลาด
ก็ใหอภัยและใหโอกาสใหเขาแกตัว แตหากเขาทําผิดพลาดซํ้าแลวซํ้าอีก ก็ขมดวยการตําหนิ หรือ
เปลีย่ นสายงานใหเ ขาทาํ ในงานทเ่ี ขาถนดั และสนใจ มเี ร่อื งเลาใหฟง คนเปนโรคสันนิบาต คอื มอื ไม
ส่ันตลอดเวลา ไปสมคั รทาํ งาน ณ โรงชุบสอี ะไหลร ถยนต เจาของโรงงานพจิ ารณาดลู ักษณะทาทาง
แลว สงเขาไปทาํ งานแผนกชุบทันที ผลกค็ ือ งานเดินหนา ไปอยางรวดเร็ว เพราะมอื ท่ีสนั่ ตลอดเวลา
กลายเปน ผลดตี อ งานชบุ สี แตบ างงานกไ็ มเ หมาะกบั คนบางคน เชน งานตเี หลก็ ปกตติ อ งใชค น 2 คน
ชวยกัน คนหนึง่ คอยคบี เหล็กทร่ี อนจดั วางบนแทน เหล็ก อีกคนเปนผคู อยทบุ คอยตีเหล็ก แตบังเอญิ
วา สองคนนี้เปน คนพูดติดอา งท้งั คู
คนตเี หลก็ ถาม “กู กู กู ตี ตี ได ได ได หรอื หรอื ยงั ยัง”
คนคบี เหลก็ ตอบ “มึง มึง ไม ไม ตอ ง ตอง ตี ตี แลว แลว ”
คนตีเหลก็ ถาม “ทํา ทาํ ไม ไม กู กู ตี ตี ไม ไม ได ได”
คนคีบเหล็กตอบ “เหล็ก เหลก็ มนั มนั เยน็ เย็น แลว แลว”
มนั ตดิ อา งซะจนเหลก็ เยน็ เลย งานไมก า วหนา ควรเปลย่ี นงานทนั ที การเลอื กคนเขา ทาํ งานบาง
ครั้งตอ งมีการสอบสมั ภาษณกอน เพ่ือใหร ขู อ มลู สว นตวั ประสบการณในการทาํ งาน ตลอดถึงวธิ ีแก
ปญหาเฉพาะหนา ผูสัมภาษณจะสังเกตลักษณะทาทางโดยท่ัวไป เพื่อใชประกอบการตัดสินรับเขา
ทาํ งาน เหตเุ กดิ ทส่ี ถานรี ถไฟ เจา หนา ทก่ี าํ ลงั สอบสมั ภาษณค นทร่ี บั เขา ทาํ งานแผนกถอื ธงใหส ญั ญาณ
รถไฟ
เจา หนา ที่ “สมมตวิ าคณุ เปนพนกั งานถอื ธง หากธงไมม ีคุณจะทาํ อยา งไร”
คนสมัคร “ผมจะหาผาแดงมาผูกแทนธง ยืนชูไปชูมาเพอื่ ใหส ญั ญาณรถไฟ”
เจา หนา ที่ “เออใชได หากหาผา แดงไมได และตอนน้ันเปน กลางคนื ดว ย จะทาํ ไง”
คนสมัคร “ผมจะเอาไฟฉายสอ งไปมา ใหสญั ญาแทนธงแดง”
เจาหนาท่ี “เออ รอบคอบดี หากไมม ีไฟฉายหละ”

118 ก.ไก ขยายธรรม

คนสมัคร “ผมจะวง่ิ ไปปลุกพอแมพ่ีนอ งของผมใหมาพรอ มกนั ”
เจาหนาที่ “เรยี กพวกเขามาทําไมหละ”
คนสมคั ร “ก็เรยี กพวกเขามาดรู ถไฟชนกัน สถานีบา อะไรไฟฉายสักอันก็ไมมี”

มคี ําพดู หนึง่ “มือไมพาย เอาเทา ราน้ํา” เปนเร่ืองของคนทีน่ ั่งบนเรือ มาดวยกันแทนที่จะชว ย
กนั พาย เรอื จะไดไ ปเรว็ กลบั นงั่ เฉยไมช ว ยพาย มหิ นาํ ซา้ํ ยงั เอาเทา หยอ นลงนาํ้ เพอื่ ตา นแรง ทาํ ใหเ รอื
ชา อกี เปรยี บเสมือนคนที่เห็นแกตวั ชอบเอาเปรียบผูอื่น ไมมีนํ้าใจ ไมมนี ิสัยชอบชว ย

พระมหาชนก

ร.เรอื พายไป พูดถงึ เรอื ทาํ ใหคดิ พระมหาชนก ท่ีทานประสบปญหาเรอื อับปาง แลว อาศัยใจสู
กระโดดลงจากเรือที่กําลังจะจม แลวเพียรพยายามวายนํ้าไปเร่ือยๆ เทาท่ีแรงพอมีจนกระท่ังนาง
เมขลามาชว ยเหลือ นางเมขลาถามวา

“ทานมองไมเห็นฝง แลวทนวายไปอยางน้ี ทา นอาศยั อะไรเปนตวั กระตุน” มหาชนกกลา ววา
“เราอาศัยความเพียร เพราะความเพียรมีอยูท่ีใด ความสําเร็จจะอยูท่ีน่ัน” จากเรื่องนี้ทําให
คิดถึงคนท่ีประสบปญหาเศรษฐกิจเมื่อป 2540 ปน้ันเกิดภาวะฟองสบูแตก เศรษฐีหลายรายกลาย
เปนยาจกชวั่ พรบิ ตา บางรายทนไมไหวตอ งปลิดชพี ตวั เอง แตหลายรายทนสูกับภาวะกดดัน คอ ยๆ
สรา งเนอ้ื สรา งตวั ขนึ้ ใหม จนสามารถกอบกเู ศรษฐกจิ ราํ่ รวยขนึ้ มาอกี ครงั้ มเี รอื ไวพ ายไปสฝู ง ฝน ทมี่ งุ
หวังไว คอยๆ พายไปดวยเร่ียวแรง ดวยหน่ึงสมองกับสองมือ ไมชาไมนานความสําเร็จก็จะเกิดข้ึน
อยางแนน อน

สภุ าษติ ทขี่ นึ้ ตนดวย ร.เรอื

รักดหี ามจั่ว รกั ชั่วหามเสา หมายถึง คนรูดีประพฤติดี ไดท ํางานเบาเงินดกี วา
รักยาวใหบ ่นั รักส้ันใหต อ หมายถึง รักใหชีวิตอนาคตยนื ยาว ใหบนั่ สิ่งไมด ีออก
รําไมดีโทษปโ ทษกลอง หมายถงึ ตนเองทําไมดี ไปโทษผูอ ื่นหรอื สิง่ อื่น
รูไวใชวา ใสบ าแบกหาม หมายถงึ รมู ากรกู วา ง เปน การดอี นาคตอาจไดใ ชส อย
เรอื ลม ในหนองทองจะไปไหน หมายถึง เสยี ของไปแลวมีหวงั ไดคืน ไมส ูญเปลา
เรือลมเมอ่ื จอด หมายถึง การงานเกือบจะสาํ เร็จ มอี ุปสรรคทาํ ใหลม เหลว
รีดเลอื ดจากปู หมายถึง เค่ยี วเขญ็ เอาจากคนทีไ่ มม ีปญ ญาจะให

ก.ไก ขยายธรรม 119

ล.ลิงไตร าว

มีกลอนสอนใจบทหนงึ่ เกี่ยวกบั ลงิ
อันลงิ คางกลางปาจบั มาหัด
สารพดั ฝก ไดด งั ใจหมาย
เปนนักเรียนครเู พยี รสอนแทบตาย
ยงั เอาดไี มไ ดก ็อายลงิ

กลอนบทน้ีคงไดคติมาจากการชมละครลิง ดวยความทึ่งในความสามารถของลิงแมเปนสัตว
เดรัจฉานก็ยังสามารถฝกหัดนํามาเลนละครได ซ่ึงเปรียบเทียบกับนักเรียนบางคนท่ีคุณครูพยายาม
ฝกหดั พยายามส่ังสอนแตก ย็ งั โงเ งาอยู นบั วา อายลิงเหลือเกิน อนั ทีจ่ ริงลิงเปน สตั วท ม่ี คี ุณวา กนั วา
มนุษยเราเดมิ ทีก็เปน ลิงมากอ นคอยๆ พฒั นาการมาเรื่อยๆ จนเปนมนุษยท ่เี ห็นอยูในปจ จบุ นั พิสูจน
ลงิ บางเผาพันธุ เชน อรุ งั อุตัง มพี ัฒนาการทางสมองใกลเ คยี งกับมนุษย ยังมีเร่อื งทีเ่ ลา กนั มาวา ครั้ง
หนึ่งลงิ ขอลดอายุจากพระเจาผสู รางโลก จาก ๓๐ ป เหลอื ๑๐ ป มนษุ ยโลภมากขอสว นลดจากลิง
๒๐ ปม าเปน ของตน ทาํ ใหช ว งอายมุ นษุ ยร ะหวา ง ๗๐–๙๐ ปต อ งกระทาํ พฤตกิ รรมคลา ยลงิ คอื ทาํ ทา
ตลกใหล กู หลานดู กนิ แลวบอกยังไมไ ดกนิ เปนตน

อยากกินหวั ใจลิง

มีเร่ืองเลาเกี่ยวกับลิงมากมาย บางเร่ืองก็ยกยองเชิดชูในฐานะลิงเจาปญญา แตบางเรื่องก็ผูก
เรอื่ งใหลิงเสียหาย เปนลิงโงเขลาเบาปญ ญา ฟง เรื่องลิงมีปญญากอ น เรอ่ื งมีอยูวา

กาลคร้งั หน่ึงนานมาแลว ลงิ ตวั หนง่ึ เปนเพ่ือนรกั กับจระเข ตางพ่ึงพาอาศัยกันในการดาํ รงชวี ิต
เชน ลิงจะขา มน้าํ ไปหาผลหมากรากไม กอ็ าศัยขี่หลังจระเขข า มฝงเปนตน อยมู าวนั หนึ่งจระเขผ ูเ ปน
ภรรยาต้งั ครรภ เกิดแพทองอยากกินหัวใจลงิ จระเขผ เู ปนสามีไมร ูจะทาํ อยางไร

ดว ยความรักภรรยา จึงวางแผนฆาลิงชงิ หวั ใจ จระเขก ลา วกะลิงวา
“ลิงเพื่อนรัก ฝง โนนมีผลไมเยอะแยะเลย มาเราจะพาไป” ลงิ แสดงความดใี จ
“จริงหรือเพื่อน ขอบคุณมาก” วาแลวก็กระโดดขึ้นหลังจระเขไปทันที ถึงกลางแมนํ้าจระเข
บอกความจรงิ ทันที เพราะตอนนี้ลิงจะหนีก็หนีไมไดแ ลว อยกู ลางนาํ้
“เพ่ือนรัก ขาขอโทษดวยท่ีตองลวงเพ่ือนมาฆา เพราะวาภรรยาของขาแพทองอยากกิน
หวั ใจลงิ ” ลิงไดฟงดงั นน้ั จึงคดิ หาทางเอาตัวรอด ลงิ จึงบอกจระเขไปวา
120 ก.ไก ขยายธรรม

“โธเ อย เพ่อื นรกั ทําไมไมบ อกแตแรก ขา ไมไ ดพกหวั ใจติดตวั มาหรอก หัวใจขา หอ ไวทีฝ่ ง โนน
เพราะปกตขิ องลิงเขาไมพ กหัวใจไปๆ มาๆ หรอก ทานเปน เพอื่ นขา เมือ่ ภรรยาทา นเดอื ดรอ น มีหรือ
ขาจะไมช ว ย ทา นจงพาขา กลบั ไปเอาหวั ใจมาใหภรรยาของทานเถดิ ” จระเขไมท ันคิด นกึ วา ลงิ มนี ํ้า
ใจจรงิ ๆ จงึ บอกวา

“เออ ขอบใจเพือ่ นมาก ไปเรากลบั ไปเอาหวั ใจเดี๋ยวน”้ี วาแลวก็วา ยนํ้ากลบั ฝงเดมิ พอถงึ ริม
ฝง ลงิ เอามอื ตบหัวจระเขเ บาๆ แลว กลาววา

“จระเขเ อย ขา ยังไมอ ยากตายหวะ ลากอนนะเพอ่ื น” วาแลว ก็กระโดดข้นึ ฝง หนีไป บางครั้ง
ความโงหรอื ความฉลาดกม็ าไมทัน เพราะไปเจอคนที่ฉลาดกวา เสยี รูไ ปแลวมาคิดไดภ ายหลงั ก็ไดแต
เสยี ใจ ดงั เร่ืองลิงหลงกลแพะเจาปญญา

แพะเจาปญญา

กาลคร้ังหนงึ่ นานมาแลว แพะตวั หนงึ่ กาํ ลงั เล้ียงลกู สองสามตวั อยูบรเิ วณเนนิ เขา สอนลูกๆ วา
“แถวนอี้ นั ตรายมาก ลกู อยา ไปไกลแม เวลาแมบ อกใหเ งยี บพวกเจา จงเงยี บอยา สง เสยี งดงั นะ”
แตล ูกของแพะคอนขา งจะด้ือวนั หนง่ึ เสอื ลายพาดกลอนตวั หนึง่ มาเจอแพะ แมแ พะไดกล่ินเสอื รวู า
อนั ตรายกาํ ลังจะมาถึงจึงกระซิบปากบอกลูกๆ ใหเงยี บ แตล ูกไมยอมฟง สุดทา ยแมแ พะก็ใชป ญ ญา
แกไ ขปญหาเฉพาะหนา โดยตะโกนออกมาดังๆ
“ไอลูกบานี่ เม่ือวานกูเพ่ิงจับเสือใหพวกมึงกินต้ังสองตัว พวกมึงยังกินไมอิ่มรึไง”เสือไดฟงก็
ตกใจมาก รีบวงิ่ หนไี ปบอกลิงเพ่อื นรักของมนั เลาใหลงิ ฟง ทุกอยา งดว ยความตกใจ ลงิ ไดฟ ง กบ็ อกวา
“แพะบา นบดิ ามงึ นะสิกนิ สัตว แพะมแี ตกินหญา เทานัน้ สงสยั มึงโดนหลอก” เสือบอกวา
“เอาอยา งง้ี มงึ ขีห่ ลังกู กจู ะพาไปพิสูจนดแู ตต อ งเอาหางผกู กนั ไวน ะกูกลวั มึงทิง้ ” ลิงวา
“ไดเลย” วา แลวกก็ ระโดดขหี่ ลังเสือไปท่บี รเิ วณเชิงเขา พอแพะไดกล่นิ มองดกู เ็ ห็นลงิ กบั เสือ
มาดวยกัน จงึ ออกอุบายตะโกนออกมาดงั ๆ
“เฮย เจา ลงิ เพือ่ นยาก เมื่อวานกพ็ าเสือมาใหลูกขา กนิ วันนีก้ ็พามาใหอ กี ขอบใจจริง ขอบใจ
มาก” เสอื ไดฟ ง ดังนนั้ รูวา เสียรูลงิ อกี แลว จงึ วิ่งหนี หางเสอื หางลงิ ผูกตดิ กัน ลงิ จึงตกหลังเสือเอากน
ไถลพืน้ ตง้ั แตนัน้ เปน ตน มา ลิงทุกตวั จึงมีกน แดง
เร่อื งนี้ตรงกับภาษิตทีว่ า รอู ะไรไมสรู วู ชิ า รรู ักษาตวั รอดเปน ยอดดี แตปจจบุ นั นภี้ าษิตน้ีแทบ
จะใชไมได จึงมีคนมาเปลี่ยนเปน “รูอะไรไมสูรูจักกัน” เม่ือรูจักกัน สนิทสนมคุนเคยกันมีอะไรก็
สามารถชวยเหลอื กันได ไมว าเรอื่ งหนา ทีก่ ารงาน หรือเร่อื งอน่ื ๆ โดยเฉพาะบางสถาบนั ทีส่ นับสนุน
ใหร ุนพร่ี ุน นองรกั ใครก นั แมจะอยูหางกันมีเรือ่ งอะไรจะสามารถพงึ่ พากนั ได ยกตวั อยาง เรารจู กั เจา
หนา ทตี่ าํ รวจ วนั หนง่ึ ตาํ รวจตง้ั ดา นตรวจจบั คนไมส วมหมวกกนั นอ ค บงั เอญิ เราลมื สวมหมวกกนั นอ ค
ผา นมาพอดี ความคุนเคยกนั ก็อาจอะลุมอะหลว ยกันได เปนตน

ก.ไก ขยายธรรม 121

แมรกั ใครกันแน

แถมใหอ กี เรือ่ งหนงึ่ เปน เร่อื งการรกั ลูกทีไ่ มเ ทา กัน อาจเกดิ ปญหาตามมา เชนเรือ่ งลงิ เลย้ี งลูก
เรอ่ื งมีอยวู า แมลิงมลี ูก ๒ ตัว เลี้ยงดกู นั อยูใ นปา ลูกตวั โตแมป ลอยใหไปหากนิ ตามลาํ พัง และตองไป
หาผลไมม าฝากแมกบั นอ งดวย ตวั โตจึงลาํ บากมาก เนอ้ื ตวั เต็มไปดว ยรอยหนามขวน ทกุ วันตองเขา
ปา หาผลไมก นิ และนาํ กลบั มาฝากนอ งและแม สว นนอ งตวั เลก็ แม แมต ะคองกอดไวข า งหนา บา ง ขา ง
หลังบาง ไมย อมใหเ ทา ตกดิน เลย้ี งเหมือนไขใ นหิน ลกู ตวั พี่ คดิ วา แมไ มร ักตน แมรักนอ งมากกวา ตน
แตก ไ็ มอ าจโตแ ยง ได อยูมาวันหนงึ่ แมล งิ โดนนายพรานยงิ ตาย ลูกนอ ยด้นิ รนอยขู างศพแม ไปหากนิ
ท่ีไหนไมไ ดเ พราะไมคนุ เคยกบั ปา ไมรูท่ีจะไปหาผลไม พชี่ ายกเ็ ตลิดเขาปา ไปไมกลบั มาอกี ไมก่วี ันลงิ
ผูนองกส็ ้นิ ใจตายเพราะความหวิ มาถงึ ตอนนี้ ลิงผพู ่ีไดค วามคิดใหมวา “ทีแ่ ท แมร ักเรามากกวานอ ง
แมส อนใหเรารจู กั ทํามาหากนิ แมใหเราหาประสบการณเ อง คลายๆ แมจ ะบอกเราวา ไมว า แมจ ะอยู
หรอื ตาย ลกู รกั ของแมก จ็ ะสามารถดาํ รงชพี อยใู นปา ไดอ ยา งปลอดภยั สว นนอ งของลกู ตวั นี้ แมไ มร กั
มนั หรอก แมจงึ ตะคองกอดเอาไวไ มยอมใหเ ทา แตะดนิ วันใดทแี่ มตายแมจะเอามันไปอยดู วย”

เรอื่ งสดุ ทา ยนี้ สอนใจผเู ปน แมท งั้ หลายวา การเลย้ี งลกู ตอ งฉลาดในการเลยี้ ง อยา เลยี้ งแบบลกู
เทวดา คอื ตามใจไปทุกเร่อื ง ลกู ทพ่ี อแมต ามใจจะทาํ ใหพ อแมช้ําใจมากทส่ี ุด จําไวน ะพอแมบางคน
ลกู โตจนอยรู ะดบั มธั ยมศกึ ษาแลว ยงั ซกั ผา รดี ผา ใหล กู อกี คดิ ตอ อกี สกั นดิ วา ถา ลกู ไปอยมู หาวทิ ยาลยั
ลกู จะพงึ่ พาตวั เองไดอ ยา งไร หรอื ถาหากแมตายไป ลูกจะมีชวี ิตอยตู ามลาํ พังไดอ ยางไร คนเลี้ยงลกู
ที่ฉลาดตองเลยี้ งลูกแบบไก (ไปดู ก.ไก)

สภุ าษิตท่ขี น้ึ ตน ดว ย ล.ลงิ

ลางเนอื้ ชอบลางยา ความหมาย มรี สนยิ มแตกตางกัน
ลิงหลอกเจา ความหมาย ตอหนาทําตัวเรยี บรอ ย ลบั หลังตรงกันขาม
ลูกไมหลน ไมไ กลตน ความหมาย นสิ ยั ลูกหลานไมตา งจากบรรพบรุ ุษมากนัก
ลูบหนา ปะจมกู ความหมาย ทาํ อะไรแลว กระทบถึงพวกเดียวกัน
เลนหมาหมาเลยี ปาก ความหมาย พฤตกิ รรมลามปามของคนทมี่ อี ายนุ อ ยกวา
เลอื ดขน กวานา้ํ ความหมาย ญาติพนี่ อ งสาํ คัญกวา คนอื่นเสมอ
ลวงคองเู หา ความหมาย ทาํ อะไรลว งลา้ํ ผมู อี ํานาจเหนอื กวา
ละเลงขนมเบ้อื งดวยปากความหมาย ดีแตพดู แตทําจริงๆ ไมไ ด

122 ก.ไก ขยายธรรม

ว.แหวนลงยา

แหวน คอื เครอื่ งประดบั ทสี่ วมใสน ว้ิ เพอื่ แสดงความรกั ความผกู พนั เชน แหวนหมนั้ หรอื สวมใส
เพือ่ เปน เครื่องรางของขลงั เชน แหวนหลวงปหู ลวงพอทั้งหลาย แหวนประกอบดว ยตัวแหวน และ
หวั แหวน บางวงมีตัวแหวนอยา งเดยี ว บางวงมหี ัวแหวนทป่ี ระดบั ดวยอญั มณลี าํ้ คา เชน แหวนทอง
ประดับเพชร แหวนทองประดับมุข เปนตน ราคาก็แตกตางกันไป ถาเปนแหวนทองประดับเพชร
ราคากข็ นึ้ อยูก บั ทองและเพชรท่นี าํ มาประดับ

คนข้ีโอ

มหี ญงิ สาวนางหน่งึ อายุ 40 ตนๆ เดนิ เขาไปทร่ี า นของทอง ช้ีไปทีแ่ หวนเพชรวงหนงึ่ พนกั งาน
หยิบออกมาให นางลองสวมใสท่ีนิ้ว ขณะนั้นเองแหวนเกิดหลุดมือตกลงท่ีพื้น นางรีบควาไวอยาง
รวดเรว็ บงั เอญิ จงั หวะทน่ี างกม ลงเกบ็ นน้ั นางเกดิ การผายลมออกมา เสยี งดงั “ปา ด” นางรสู กึ ละอาย
ใจเปนยิง่ นัก จงึ แกเกอ ดว ยการถามพนกั งานขายวา

“นอ งจะ แหวนวงนรี้ าคาเทาไรจะ ” พนักงานขายอมยม้ิ แลว ตอบวา
“คุณนายครับ แคเ หน็ กต็ ดแตกแลว นถี่ ารูราคาไมขี้แตกเหรอ”
แตง ตวั ใหส มกบั ฐานะ มเี งนิ มที องมฐี านะรา่ํ รวย ใสเ พชรพลอยประดบั ทวั่ กาย ดอู ยา งไงกไ็ มน า
เกลยี ด แตถา เปน ประเภท “ทองหอ ผา ขรี้ ้วิ ” เมื่อไร คนเขาจะติฉินนินทาเอาได หรือบางคนไมร วย
แตอ ยากรวย หาทองชบุ มาใส อวดไปอวดมาพอฝนตง้ั เคา เทา นนั้ แหละ รบี เขา ไปหลบใตถ นุ ศาลาอยา ง
รวดเรว็ เดยี๋ วทองลอก อนั ทจ่ี รงิ เครอ่ื งประดบั ประดบั ใหพ อดงู ามไมใ ชป ระดบั เพอื่ อวดโอก นั ดงั เรอื่ ง
หญิงสาวคนหนึง่ สวมแหวนทองไปวดั ตั้งใจจะไปทําบญุ และไปอวดแหวนทอง ปกตไิ หวพ ระเขาไหว
ตรงกลาง หญิงคนน้ีเอียงขา งแลว ไหวพ ระ เพือ่ ใหพระเหน็ แหวนทองของตวั เอง
“นมัสการเจาคะ หลวงพอ ” ทําทา สายนว้ิ ที่สวมแหวนไปมา หลวงพอทา นมองทา นกร็ ู ก็อยาก
อวดกะเขาเหมอื นกนั เพราะตวั หลวงพอ กเ็ พง่ิ ไปทาํ ฟน ทองมาซห่ี นง่ึ กค็ ดิ ในใจวา จะอวดฟน ทองยาย
คนน้อี ยางไรดีหนอ พอดีหญิงสาวคนน้ันถามขึน้ มา
“วนั น้ี ก่คี าํ่ ละคะหลวงพอ” ไดโ อกาสแยกเข้ยี วยงิ ฟนทันที “สบิ –ส่”ี
อันท่ีจริงนิสัยขอี้ วดวากนั วาตดิ นสิ ยั มาตงั้ แตเด็กๆ เดก็ นอ ยคนหน่ึงประมาณ 4–5 ขวบ มขี อง
อะไรกม็ ักจะนาํ ไปเด็กหญงิ ขา งบา น ซึ่งเปน เพือ่ นกนั วันหนึง่ ไดร ถจกั รยานคันใหม รีบขไี่ ปอวดเลย

ก.ไก ขยายธรรม 123

“นเี่ ธอ เหน็ ไหมจกั รยานใหม นา ฉนั ซอ้ื มาใหเ มอื่ วานนเี้ อง” เดก็ หญงิ เหน็ กอ็ ยากได รอ งไหใ หญเ ลย
“แม แม หนอู ยากไดจ ักรยานเหมอื นมัน แมไปซือ้ ใหหนเู ดี๋ยวนเี้ ลย” แมก็รีบไปซ้ือให อีกสอง
วนั ถดั มา
“น่ีเธอ เหน็ ตุกตาหมีของฉนั ไหมละ สวยมัย๊ แมฉันซือ้ ให” เด็กหญงิ รองไหจ ะเอาตกุ ตา
“แม แม หนูอยากไดต กุ ตาหมี แมไ ปซื้อใหห นเู ดยี๋ วนี้เลย” แมก ร็ ีบไปซือ้ ให หลายวันตอมาไมม ี
อะไรจะอวด เด็กชายเดินแกผาโทงๆ เขามา แลว ชี้ไปที่ไอจู
“นี่เธอ นี่เจีย้ วของฉนั เธอมหี รอื เปลา ” เด็กหญิงเหน็ กร็ องไห
“แมๆ หนจู ะเอาอยา งมนั หนะ” แมตบหัวเปร้ยี ง
“เอามาหาบิดามงึ เรอะ ไวมึงโตกอนมงึ จะเอาก่ีอันก็ได”

แหวนหมั้นไมใชร กั แทเสมอไป

แหวนหมัน้ เวลาท่ีเจาบา วสวมใหเจาสาว เปน ภาพท่นี า รกั มาก ตัวเจา สาวยิ้มแลวยมิ้ อกี เรอื่ ง
กจ็ บลงตรงทแี่ ตง งานกัน แขกเหรอ่ื ก็มาอวยพร ชางเปน วันช่ืนคนื สุขจรงิ ๆ ตา งกมุ มอื กนั มองตากัน

ฝา ยชาย “ฉันไมก นิ เหลา ไมส บู ยานะ”
ฝายหญิง “ฉันไมเ ลนการพนนั ยะ”
ฝายชาย “ฉนั ใหเ งนิ เดือนคณุ หมดเลยนะ”
ฝายหญิง “ฉันจะใชจ ายอยางประหยดั คะ ”
วนั เวลาผา นไป 3 ป นสิ ยั สันดานเดิมเร่ิมออก ความรกั เริม่ จืดจาง กลายเปนความนาเบือ่ หนา ย
ฝายชาย “ฉันไปกินเหลา บานเพอื่ นมานะ”
ฝายหญงิ “ฉนั ไปปารตที้ ี่ทาํ งานคะ”
ฝา ยชาย “ฉันเหลอื เงินใหค ณุ แคนพ้ี อนะ”
ฝา ยหญิง “ฉนั มภี าระตอ งใชจา ยมากกวา เกา ”
เถยี งกนั ทะเลาะกนั ในทสี่ ดุ กจ็ บลงตรงทแี่ ยกทางกนั เดนิ ทงิ้ มรดกบาปใหล กู นอ ยตาดาํ ๆ คณุ คา
ของความรกั ไมไ ดอยทู ่ีการจัดพธิ แี ตง งานใหญโ ต ไมไดอยทู ม่ี ลู คาของหมั้นหมายเรอื นแสนเรือนลา น
ไมไ ดอยทู ี่สินสอดจาํ นวนเทาใด และไมไ ดอ ยูทีว่ า วนั แตงงานมฤี กษย ามดี อนั ท่ีจรงิ แลว ความรักคอื
การเสียสละ ความรักเกิดจากความเห็นใจกันชวยเหลือกัน ความรักคือส่ิงเติมเต็มความเหงาใหกัน
และกนั ทาํ ไมนางรจนาจึงเลอื กเจาเงาะปาบาใบมาเปนคู ทั้งที่มีชายต้งั มากมายมาใหนางเลอื กกลับ
เลือกเจา เงาะ เหตผุ ลคอื นางไดเ ห็นรปู ทองในรา งเงาะปา แปลความวา นางไดเ หน็ อุปนิสัยทด่ี งี าม
ไดเ หน็ ความรับผิดชอบ ไดเ หน็ ความเปนสภุ าพบุรุษซอนอยูในตวั พอเลือกเสรจ็ แลวพระราชบิดาขับ
ไลใ หไ ปปลกู กระทอ มอยูช ายทงุ เขาท้งั สองก็อยูรว มกนั อยางมคี วามสุข แมจ ะเปน กระทอมเลก็ ๆ แต
124 ก.ไก ขยายธรรม

ความรักไดเปล่ียนกระทอมเปนสวรรคเปนวิมาน บานหลังใหญโต เรือนหอดุจดังปราสาท จะมี
ประโยชนอะไรหากความรักนั้นเปนเพียงความรักจอมปลอม จัดพิธีวิวาหเพียงเพื่ออวดบรรดา
แขกเหรอ่ื และญาตพิ ีน่ องเทา นน้ั เอง

“แหวนหมั้นรับไปสินอง ถึงเปนแหวนทองมันก็แหวนของพี่ เก็บมันไวใหดีดี ยามเงินไมมีจะ
จาํ นาํ ก็เชญิ ” เพลงแสงสรุ ยี  รุงโรจน แสดงความหมาย ว.แหวนลงยา ไดเ ปน อยางดี

สุภาษิตท่ีขน้ึ ตนดวย ว.แหวน

ววั เคยขามา เคยข่ี หมายถึง คนที่เคยมีสมั พนั ธกนั ยอมรูใ จกันดี
ววั สนั หลงั หวะ หมายถึง คนมีพิรธุ ยอมหวาดระแวงเสมอ
วัวหายลอ มคอก หมายถงึ เกิดเรือ่ งราวขน้ึ แลว จึงหาทางแกไข
วัวลมื ตีน หมายถึง คนไมเ จยี มตัว
วันพระไมไดมวี ันเดียว หมายถึง คงมโี อกาสแกแ คนหรือแกต วั ภายหลัง
ววั ไมกินหญา อยา ขมเขามันลง หมายถึง อยาบังคบั ขืนใจทําในสิ่งทเ่ี ขาไมชอบ

ก.ไก ขยายธรรม 125

ศ.ศาลาเงียบเหงา

ใจ คอื คนมาเชา ศาลา เรือนรา ง คอื ศาลาอาศัย ศาลาหลังนี้เรามาเชาอาศัยอยชู ว่ั คราว เมอื่ ถึง
เวลาเรากท็ ิง้ มนั ไป แลวไปเที่ยวหาศาลาหลังใหมเพ่อื เชาอยตู อไป คนเราประกอบดวย กาย กับ ใจ
กายมอี งคประกอบอยู 4 อยาง ไดแ ก ธาตดุ ิน ธาตนุ ้ํา ธาตลุ ม ธาตุไฟ

ธาตดุ นิ คือสวนที่เปน ของแข็งในรา งกาย เชน กระดูก เน้ือ เล็บ ฟน หนัง ฯลฯ
ธาตนุ าํ้ คอื สว นทเ่ี ปน ของเหลวในรา งกาย เชน เลอื ด นา้ํ ลาย นา้ํ หนอง นาํ้ ปส สาวะ ฯลฯ
ธาตลุ ม คอื สว นทเี่ คลอื่ นไหวไปมาในรา งกาย เชน ลมหายใจเขา ลมหายใจออก ลมขน้ึ เบอ้ื งสงู
ลมลงเบอื้ งลา ง ฯลฯ
ธาตุไฟ คอื อุณหภมู ใิ นรางกาย ใหความอบอุนแกรา งกาย เรือนรา งคือศาลาอาศยั เมือ่ เราเสยี
ชีวิต ธาตุลมจะไปกอน จากนั้นธาตุไฟจะตามมา (จะเริ่มเย็นตามมือตามเทา) หากทิ้งซากศพไวไม
ฉดี ยา ไมใ สโ ลงเยน็ ธาตนุ า้ํ กจ็ ะไหลออกตามทวาร (ร)ู ทงั้ 9 อนั ไดแ ก รหู ู รตู า รจู มกู รปู าก รปู ส สาวะ
รูทวาร สุดทายธาตุดินจะกลับกลายเปนดินไปตามธรรมชาติ สวนท่ีเปนดินชากวาเพื่อนคือกระดูก
ทิ้งไวหลายปก็เปนดินอยูดี ฉะน้ัน ศาลาจะเงียบเหงาหรือไม ไมไดอยูที่ตัวศาลา แตอยูท่ีคนมาเชา
หากคนมาเชา รจู กั ปลงตก รูจกั ใชช วี ิตพอเพียง รจู ักมิตรภาพในสังคม รจู ักกาลเทศะ ศาลาหลงั นกี้ ็จะ
สนกุ สนานตลอดไป แตถ า คนมาเชา เตม็ ไปดว ยความเครยี ด เกบ็ กดปญ หาไวใ นใจตลอด ทาํ ตวั เปน คน
แบกโลกทง้ั โลกไวบ นบา ทง้ั สองศาลาหลงั นก้ี ห็ นกั หนว ง ตลอดเวลาศาลาดเู งยี บเหงา นา สงสาร ปญ หา
ทุกอยางจึงอยูท่ีคนมาเชา ไมไดอยูท่ีตัวศาลา ศาลาเปนเพียงบาวคอยรับใชเจานายคือใจคนนั่นเอง
ใชใ หม นั หยบิ เชอื กมาผกู คอ มนั ยงั ทาํ เลย นา สงสารตรงทว่ี า คนเชา มปี ญ หาแกไ มต ก แลว มาเผาทาํ ลาย
ศาลาเชา (คนมีปญหาแลวฆาตัวตาย) มันยุติธรรมดีแลวหรือ ปญหาเกิดท่ีใจก็นาจะหาทางแกท่ี
ตนเหตุ รา งกายจะไปรเู ร่อื งอะไรดวย กลุมใจขึน้ มาก็เขกกะโหลก ชกหัวตัวเอง ยงิ ตวั เอง แทงตวั เอง
กรอกยาใสป ากตัวเอง อยา งนี้ ศาลากเ็ งยี บเหงาตลอดกาล

รกั จริงตองลองใจ

มีเรอ่ื งเลา ใหฟง นานมาแลวมชี ายหนมุ คนหนง่ึ มีภรรยา 4 คน แตละคนรกั ไมเทา กนั คนแรก
รักมากที่สุด คนทีส่ อง รักนอ ยลงมาหนอ ย คนทส่ี าม รกั นดิ เดยี ว คนทีส่ ี่ ไมไดร กั เลย แตไ ดม าเปน
ภรรยาเพราะเหตุผลบางประการ (เพลงของฝน ธนสุนทร “รกั นอยหนอ ย เรยี กวา รกั จิงปง รักจริง
126 ก.ไก ขยายธรรม

จริง เรียกวารักจางปาง รักมากหนอย เรียกวา รักแจงแปง รักรุนแรง เรียกวา รักโจงโปง จิงปง
จางปาง แจงแปง โจงโปง”) (ภาคเหนอื ก็มีคําแสดงใหเ หน็ ความกวางของรู รูเลก็ สดุ “รกู ว้ี ้”ี รูใหญ
มาหนอย “รูกอวอ ” รใู หญชนดิ มองเหน็ ชัด “รูโกโ ว” แตถา รกู วางขนาดคนลอดได “รโู กดโหวด”)
อยตู อ มา ชายหนมุ คนนน้ั ปว ยขนั้ รนุ แรง อยากลองใจภรรยาทง้ั 4 คน จงึ ถามภรรยาทลี ะคนวา “นอ ง
ถาพต่ี ายไป นองจะทําอยา งไร”
ภรรยาคนแรก “ถาพีต่ ายไป เรากจ็ บกนั ”
ภรรยาคนที่สอง “ถา พ่ีตายไป นอ งจะมใี หม”
ภรรยาคนที่สาม “ถา พตี่ ายไป นอ งจะไปสง พี่”
ภรรยาคนท่ีสี่ “ถา พต่ี ายไป นองจะไปอยูดวย ไมวาสวรรคหรอื นรกก็ตาม”
ชายหนุมผูเปนสามี ไดแตครุนคิดและแคนเคืองใจ “คนแรก ฉันอุตสาหรักมาก รักย่ิงชีวิต
มันบอกวา “ถา พี่ตายไป เรากจ็ บกนั ” ฉนั เสยี ใจมาก คําวา “จบ” พูดเบาๆ กเ็ จ็บ” เมยี คนทีส่ อง
ถึงฉนั จะไมร ักมันมากเหมือนคนแรก แตฉันกร็ กั ไมนอ ยเลย กลับมาบอกวา “ถาพตี่ ายนองจะมใี หม”
ดูสิขนาดฉันยังไมทันตาย มันจะหาคนใหมมาแทนซะแลว สวนเมียคนที่สาม ดีหนอยมันบอกวา
“ถาพ่ตี ายไป นอ งจะไปสง ” แสดงวามันยังมนี ํา้ ใจไปสง เราทีป่ า ชา เมียคนทสี่ ี่นี่สิ มนั บอกวา “ถา พ่ี
ตายไป นอ งจะตดิ ตามไปทกุ หนแหง ” แสดงวา มนั รกั เรามาก เราเสยี อกี ทไี่ มม ใี จใหก บั มนั เลย คดิ แลว
สงสารมันมาก เรามันคนตาบอดชดั ๆ”

ปริศนาธรรมสอนใจ

จรงิ ๆ แลว เรือ่ งนีเ้ ปน ปรศิ นาธรรมท่แี สดงใหเ ห็นสจั ธรรมของสรรพส่งิ ทงั้ หลายในโลก ภรรยา
คนแรกทเี่ รารกั เปน หนกั หนา ไดแ ก รา งกายหรอื ศาลาพกั ใจของเรานเ่ี อง เราตอ งเหนอื่ ยยากลาํ บาก
หาเงนิ ทองมาปรนเปรอรา งกายไมเ วน แตล ะวนั ไหนจะเรอื่ งอาหาร เครอ่ื งนงุ หม เครอ่ื งประดบั เครอื่ ง
ออกกาํ ลังกาย สารพัดท่ีเราสรรหามาเพ่อื สนองความตอ งการของรางกาย (บรรเทาความหิว ความ
หนาวเย็น ความอุจาด) และเพอ่ื สนองความตองการทางสงั คม (ตกแตง เพอ่ื อวดกนั ประดับประดา
เพื่อโชวกัน) แตแลวพอเราตายลง รางกายก็บอกวา “เราก็จบกัน” ทุกสิ่งทุกอยางตองท้ิงไวในโลก
ดังคาํ กลอนทีว่ า
ยศและลาภหาบไปไมไ ดแ น เวนเสียแตต น ทุนบุญกศุ ล
ท้ิงสมบัตทิ ัง้ หลายใหปวงชน รางของตนเขายงั เอาไปเผาไฟ

ภรรยาคนทส่ี อง เปรยี บเหมอื นทรพั ยส มบตั ิ รถยนต บา นเรอื น ทด่ี นิ ตเู ยน็ โซฟา เฟอรน เิ จอร
เปน ตน บางส่ิงบางอยา งเราหามาดวยความเหน่อื ยยากตลอดชีวติ แตค ร้นั พอเราตายลง ทรพั ยเหลา

ก.ไก ขยายธรรม 127

นไี้ มส ามารถตดิ ตามเราไปได คงตอ งทงิ้ ไวเ ปน สมบตั ใิ หค นอนื่ มาครอบครอง หากภรรยาเรามสี ามใี หม
ทรพั ยส มบตั กิ เ็ ปน ของสามใี หม เมอื งเหนอื เรยี กวา “แกว มาลนู ” ดงั บทเพลงทเี่ ขารอ งกนั “เปน วาสนา
ท่ีอายเกิดมามบี ุญ เกิดเปนแกวมาลนู ความสขุ เพิม่ พนู ทุกวนั ทกุ ว่ี ดใี จจรงิ หนาไดภ รรยาเปน เศรษฐี
กเ็ พราะวาสามี ของเธอท้ิงไวกอ นตาย”

ภรรยาคนทส่ี าม เปรยี บเหมอื นพอ แม ลกู เมยี ญาตพิ น่ี อ ง “ถา พตี่ ายไป นอ งจะไปสง ” คนพวก
นจี้ ะไปสง เราไดแ คป า ชา ทาํ เปน รอ งหม รอ งไหอ าลยั อาวรณ ผา นไปสกั 100 วนั (ทาํ บญุ รอ ยวนั ) ความ
หมน หมองแตเดมิ หายไปหมดส้ิน ภรรยาคนสดุ ทา ย เปรียบเหมือนบุญกบั บาป “ถา พตี่ ายไป นองจะ
ติดตามพี่ไปทุกหนทุกแหง” บุญที่ทําไวก็จะตามไปสูสวรรค บาปกรรมที่ทําไวก็จะติดตามไปสูนรก
ทําไมภรรยาคนท่ีส่ีสามีจึงไมรัก ก็เพราะการไปวัดไมสนุก เทากับการไปดูหนังดูละคร เขาชวนไป
ทาํ บญุ

“ไวก อ น ฉันมธี รุ ะ ยงั ไปไมไ ด” เขาชวนไปดวู งดนตรี
“รอเดี๋ยว รอกูดวย” เขามาแจกซองผา ปา ซองกฐิน บน ออดๆ แอดๆ
“บ๊ึดผาปา บ๊ึดกฐิน หาเงินตงึ๊ วันนี้ กุม กาใสซ องผาปา กฐินเทา อ้นั ผคี า่ํ บน คนคา่ํ ลมุ ตุ เจา คา่ํ
กาง” วาแลว กเ็ อาเงินใส 10 บาท ยกขึน้ อธษิ ฐาน
“สาตุ ดวยอานสิ งสก ารทาํ บุญน้ี ขอใหขาพเจา ถกู หวยรางวลั ท่ี 1 เนอ”
ศ.ศาลาเงยี บเหงา เพราะศาลาหลงั นเ้ี ปน ศาลาคนเศรา ทใี่ ครตอ ใครเขยี นจดหมายระบายความ
ในใจใหก ันฟง คนตอบกต็ อบไดเปน วรรคเปนเวร “นองติ๋ม สามเี จา ชู ตอ งทําอยางนี้ นองตอ ย สามี
ด่ืมเหลา เกง ตองทาํ อยางน”้ี ตอบปญ หาคนอ่ืนไดเ ปนยะเปนอยาง บางทีเจาตวั คนตอบนั่นแหละผัว
หาย จนปา นนย้ี งั หาผวั ไมเ จอเลย จําไวว า ปญ หามีไวแก มใิ ชมไี วก ลุม “แกป ญหาดวยเหลาดว ยยา
เหมอื นกอนหินทับหญา ยกกอ นหนิ ออกหญากง็ อกเหมือนเดมิ ”

128 ก.ไก ขยายธรรม

ษ.ฤาษีหนวดยาว

ฤาษี เปนนกั บวชท่พี ยายามทําตนใหมีเอกลักษณ เชน นงุ หม ผา ลายคลายหนังเสือ คลุมศรี ษะ
ดวยผา ลายแบบเดียวกัน ถือไมเ ทา ไวห นวดเครารงุ รัง มีถุงยาม บางคนถือศีลกนิ เจ ทําใหผ ูคนเคารพ
นับถือ ในยคุ ปจ จุบันมที งั้ คนดแี ละคนไมด ีในสังคม แมแ ตฤษีกเ็ หมือนกนั มีทงั้ ฤษจี รงิ และฤษปี ลอม
ดังเชนเร่ือง ฤษีลวงเหีย้

ฤษีลวงเหยี้

ฤษตี นหนง่ึ ถอื ศลี กนิ เจอยใู นปา บาํ เพญ็ ภาวนาอยตู ามลาํ พงั มพี วกสตั วป า นานาชนดิ วนเวยี น
มาเปน เพือ่ น เชน ตัวเหีย้ กวาง นก ฯลฯ สัตวเหลานี้ไมร ะแวงในตวั ฤษี เพราะเหน็ ลกั ษณะอาการ
ของฤษีที่สงบ เสง่ียม มีเมตตานาเคารพนับถืออยูทุกวัน อยูมาวันหน่ึง ฤษีไดออกจากปาเขาไปใน
หมบู า น ชาวบา นคนหนง่ึ เลอ่ื มใสศรทั ธา จงึ บอกภรรยาทาํ สาํ รบั กบั ขา วมาถวาย วนั นนั้ สามไี ดเ หย้ี มา
ตัวหนึง่ ภรรยาเลยแกงคัว่ เห้ียถวายพระฤษี ฤษีไดกินก็รสู ึกวา เอรด็ อรอยมาก ถามวา

“โยม แกงอะไรรึ” ชาวบา นบอกวา
“แกงเห้ยี ” ฤษีกค็ ดิ ถึงเหย้ี ตัวหนง่ึ ที่ในปา เวลานัง่ สมาธิเห้ยี ตวั น้ชี อบมาเลน อยใู กลๆ ขากลับ
จึงขอเครื่องปรุงโยมติดไปในปาดวย ถึงเวลาน่ังสมาธิ เหี้ยตัวน้ันก็ออกจากรูมาบวนเบ้ียนตามปกติ
ลมื บอกไปวา เหยี้ ตวั นเี้ ปน เหยี้ พระโพธสิ ตั ว เหยี้ สงั เกตไดว า ปกตฤิ ษจี ะนง่ั หลบั ตาสงบนง่ิ ไมเ คลอ่ื นไหว
แตวนั นี้ ฤษีนั่งหลบั ตาขา งเดยี ว มือทง้ั สองปกตจิ ะวางไวหนาตัก แตว ันนี้ วางไวขา งเดยี ว อกี ขา งถอื
ไมซ อ นอยูขา งหลัง เหย้ี ก็เลยไมก ลาเขา ใกล ฤษีเหน็ เห้ียไมเ ขา มาใกล จงึ ขวา งคําขาวออกไปลวงเหย้ี
เห้ียกค็ ดิ อกี วา
“ปกติเราเดินไปหาขาว แตวันน้ีแปลกแฮะ ขาวเดินมาหาเรา” เห็นความผิดปกติหลายอยาง
เห้ียจึงระวังตัว ฤษี อดรนทนรอไมไหว จึงรีบลุกขึ้นแลวควาไมไลตีเห้ีย เหี้ยรีบลงรูทันที แลวโผล
หัวออกมาดา ฤษี
“ฤษีเหยี้ ทําทนี งุ หม หนังเสือ ทาํ ตัวเปน ผูด ีมีศีล ทแ่ี ทเ ปนผไู มม ศี ลี มธี รรมอะไรเลย ถุย”

ก.ไก ขยายธรรม 129

ดคู นอยาดทู ห่ี นา ตา

ดคู น อยาดแู คภ ายนอก หรอื ดูผวิ เผนิ ยิ่งดูนิสัยใจคอแลว ตอ งใชเ วลา ดกู ันใหน านนาน บางคน
“มอื ถอื สากปากถอื ศีล” บางคน “ตอหนามะพลบั ลับหลังตะโก” บางคนหนา ไหวห ลงั หลอก ฉะนนั้
อยา ดแู ลว ดว นศรทั ธา พจิ ารณาใหถ ว นถจ่ี งึ เคารพศรทั ธา เดยี๋ วจะเสยี ใจภายหลงั เขา ทาํ นองทวี่ า “เจบ็
เน้อื เจบ็ หนงั ก็ยังพอทน แตเสยี รคู นมนั เจ็บใจ เจ็บใจ” มีตาแกคนหนึ่ง นุงเส้ือผา เกาๆ สะพายยา มใบ
หนึง่ ผา ขาวมา คาดเอว เดินเขา ไปในโชวร ูมขายรถยีห่ อ หนง่ึ ดูคนั โนน จบั คันนี่ เปด ประตูดภู ายใน
กม ดชู ว งลา ง พนกั งานขายเปน หญงิ สาวนางหนง่ึ เดนิ เขา มา เหน็ ตาแกแ ตง ตวั มอซอ คงไมใ ชค นมฐี านะ
อะไร จงึ มองดว ยสายตาหมน่ิ ๆ พรอมกับพูดวา

“นี่ ตาแก รถไมใชคันละบาทสองบาทนะ จับโนนจับน่ีเด๋ียวก็มีรอยขูดขีดหรอก” ตาแกคน
ดังกลาว ลวงมอื เขาไปในยาม จับเงินออกมา 4 – 5 ปก แบงคพันทง้ั นัน้ คอื แกเพง่ิ ขายท่ีดนิ ได จะมา
ซือ้ รถ ครน้ั จะแตง ตัวหรูหราก็กลวั โจรปลน เลยแตงแบบคนโลโซ แกลง ทาํ เปนคนจน

“กกู ะจะมาซ้อื รถเงินสด รานน้ไี มเ ตม็ ใจขายก็ไมเ ปน ไร กูไปซือ้ รานอน่ื กไ็ ด” วาแลวก็เดินออก
จากรา นไป เดอื ดรอ นถงึ ผจู ดั การ ตอ งรบี ออกไปขอโทษ เชอ้ื เชญิ ตาแกใ หม าดใู หม คะยน้ั คะยออยา งไร
ก็ไมเปนผล แตผ ลทีเ่ กดิ ตามมาก็คือ พนกั งานขายคนดงั กลา วถูกไลอ อกไปเรยี บรอ ย เพราะนิสยั ดถู กู
คน ดูคนดูแคภายนอก ซง่ึ ไมเหมาะทีจ่ ะเปนพอ คา แมค า

ฤษีตอ งรักษาศีล

ฤษี ตองรกั ษาศีลอยูตลอดเวลา เพราะขณะใดขณะหน่ึงทีข่ าดสติ ศีลก็จะพนิ าศไปได ดงั เรอื่ ง
ฤษีตนหนึง่ บําเพ็ญภาวนาจนบรรลฌุ านแกกลา สามารถเหาะเหนิ เดนิ อากาศได วันหนึง่ ขณะท่เี หาะ
อยูบ นทองฟา และผานพระราชวงั ของพระมเหสี ไดเ หลือบมองลงมา ขณะน้ันพระมเหสกี ําลังนอน
หลบั ผา ผอ นทอนสไบหลดุ ลุย ฤษีเห็นดงั น้นั ก็เกดิ กิเลสข้นึ ทันที พอกเิ ลสเกดิ ฌานสมาบัติก็ขาด เลย
ตกลงท่ีอุทยานของพระราชา ทหารจับมาสงพระราชา พระราชาถามไถไดความจริง จึงใหพักอยูที่
อุทยานแลว เริ่มตน บําเพ็ญภาวนาใหม จนฌานแกก ลา สามารถเหาะไดดงั เดมิ จงึ เหาะกลบั ไปยังปา
หิมพานต คนเราก็เชนเดยี วกนั ยามใดที่ขาดสติ อาจคดิ อาจพดู อาจทาํ ในสิง่ ทผี่ ิดพลาดได ดังนัน้ ขอ
ใหค ดิ กอ นพดู คดิ กอ นทาํ ตงั้ อยใู นความไมป ระมาท คนทพี่ ดู กอ นคดิ ไปดตู วั อยา งไดท ศี่ าล มคี ดหี มน่ิ
ประมาทหลายสิบคดี คนท่ีทํากอนคิด ไปดูไดที่ในคุก นั่นคือตัวอยางคนที่ทําไปแลวคิดไดภายหลัง
เรยี กวา บาชว่ั วบู ถามวา ตอนนนั้ ทําไมไมค ดิ เสยี กอ น มันบอกวา “ตอนนั้นมันมดื แปดดา นคดิ อะไร
ไมออก” มาตอนน้หี ละ “ตอนน้เี พงิ่ คิดออก แตก ็สายเสียแลว ถกู ตัดสนิ โทษ 20 ป เพ่ิงมาคิดไดต อน
ติดคุกได 5 วัน”
130 ก.ไก ขยายธรรม

ส.เสอื ดาวคะนอง

คําวา “สตรี” แปลวา ผหู ญงิ ทีม่ ีนิสยั ของสตั วท่ีขนึ้ ตน ดว ย ส.เสือ 3 ชนิดอยใู นสายเลือด ไดแก
เสอื สงิ โต และสนุ ขั หมายความวา ผหู ญงิ ยามเธอดุ เธองอน จะมนี สิ ยั คลา ยๆ เสอื อารมณจ ะแปรปรวน
งายในบางชว ง เชน ยามมปี ระจําเดอื นหรอื อยูใ นวัยทอง และจะมนี ิสัยอยากมีอาํ นาจ อยากยิง่ ใหญ
อยากเปนเจาของ (ดังสํานวนที่วา เสียทองเทาหัวไมยอมเสียผัวใหใคร) นิสัยน้ีคือเลือดของสิงโต
เจา ปา ดังน้นั หลกั การในทิศ 6 การใหเ กียรตภิ รรยาประการหนึ่ง คือมอบความเปน ใหญใ ห เธอจะ
รสู กึ ภาคภมู ใิ จและรกั สามขี น้ึ มาก ประการสดุ ทา ยเธอไดเ ลอื ดของสนุ ขั มา จงึ ทาํ ใหเ ธอเปน คนรกั สวย
รกั งาม ดแู ลรางกายตั้งแตหัวจรดเทา เพราะคําวา “สุนขั ” มาจาก ส+ุ นข แปลวา ผูมีเล็บงาม ขัดเล็บ
แตงเล็บ ทาเลบ็ จนไมกลา ทาํ งานแมบ า นกลบั เล็บจะหกั จะเสยี และจะไมสวย ความเปนคนรักสวย
รกั งามนี้ บางครั้งกท็ าํ ใหเสียเวลา สามนี ัง่ รออยชู น้ั ลาง คอยภรรยาท่ีกําลังแตตัวอยชู น้ั บน 10 นาที
ผา นไป

สามี “แตงอะไรนักหนา เดยี๋ วก็ไปไมทันรถหรอก เรว็ ๆ เขา”
ภรรยา “รอแปบ หนึ่ง กาํ ลังเขียนคิ้วอย”ู ผานไปอกี 5 นาที
สามี “เสร็จหรอื ยังหละ”
ภรรยา “เสร็จไปขางหนง่ึ แลว เหลืออีกขา งหนงึ่ รอแปบหนึ่งจา ” ผานไป 10 นาที
สามี “เสรจ็ แลว ก็รบี ลงมาซ”ี
ภรรยา “รออีกแปบ หนง่ึ กาํ ลังทาแปงอยู เดี๋ยวตนี กาจะข้ึนหนา ”
สามีทนไมไ หว “ตีนกามันไมข้นึ หรอก ตีนกนู แ้ี หละเดี๋ยวจะขน้ึ ไปหา”

อยา ทําในสง่ิ ทีไ่ มมสี ทิ ธิ์

ส.เสอื ใสเกือก เปน ศพั ทท ี่นาํ มาใชส าํ หรบั คนทไี่ มร ูจ ักหนา ท่ตี นเอง ชอบแสไปหาเรื่อง หรือทาํ
เกนิ หนา ทใ่ี นบทบาททค่ี นอน่ื เขาไมต อ งการ แทนทจี่ ะเปน คณุ กลบั เปน โทษ แทนทจ่ี ะไดร บั คาํ ชมกลบั
ไดร บั คาํ แชง ดงั นนั้ ควรทาํ แตส ง่ิ ทเ่ี ปน ภาระหนา ทแี่ ละทาํ ใหด ที ส่ี ดุ หากมนี า้ํ ใจชว ยเหลอื กด็ กู าลเทศะ
ใหถ อ งแท พจิ ารณาวา เม่อื ไรเรยี กวา นํา้ ใจชอบชว ย เมอื่ ไรเรียกวา แสเขา ไปหาเรอ่ื ง จงจาํ ไวว า
อยาทําในสิ่งท่ไี มมีสทิ ธ์ิ อยาคดิ ในสิง่ ทไี่ มม ีคา
อยา รอในสง่ิ ท่ไี มม มี า อยาควาในสงิ่ ที่ไมมที าง

ก.ไก ขยายธรรม 131

โลกปจจบุ นั อยูในยคุ สบั สน ไมเพียงแตเ รอ่ื งเพศท่สี บั สนกันมาก (ชายอยากเปน หญิง หญงิ อยากเปน
ชาย) แมแ ตคําพูดกส็ ับสน เชน เรยี กพอวา “เสอื เฒา” เรยี กพระสงฆองคเจาวา “เสอื เหลอื ง” เวลา
แมดาบอกวา “แมเทศน” เวลาพระเทศนบอก “พระดา” อันท่ีจริงเสือเปนคําท่ีมีความหมาย 2
ลกั ษณะ ไดแก หนึ่งลักษณะดนี ายกยอ ง เชน เปนเสอื ตองไวล าย เกดิ เปนชายตองดิน้ รน ลกั ษณะที่
สองคอื ลักษณะทไี่ มด ี ไมนานับถือ เชน เสอื ผหู ญงิ ไอเ สอื บุก (คําสงั่ หัวหนาโจร) เปนตน จะอยางไร
กต็ ามคนเราเกดิ มาตอ งทาํ ตวั ใหม นี สิ ยั เหมอื นเสอื เหมอื นสงิ โต เพราะสตั ว 2 ชนดิ นม้ี คี วามยง่ิ ใหญเ ปน
นสิ ยั ตดิ ตวั พอแมท่มี ีลกู ชายทา นมกั สั่งสอนใหลกู กลา หาญ มุมานะ สูงานไมท อถอย จะทาํ อะไรตอง
ทาํ ใหส ําเรจ็ ดงั คาํ วา “ไมเขา ถา้ํ เสือ มีหรือจะไดล ูกเสือ” หมายความวา อยากประสบความสาํ เร็จ
ตองกลา คิด กลา ทํา กลาเผชิญกับความลําบากตรากตรํา สมัยเปน เด็กชาย หลายคนคงเคยไดเ รียน
วชิ าลกู เสอื ผูก าํ กับจะสอนอยเู สมอวา ลกู เสอื ตองเคารพกฎ และคาํ ปฏิญาณของลูกเสอื แตงตวั ให
สงา งามสมกับเปน ลกู เสือ ระเบียบวนิ ยั สว นหน่ึงสอนผา นวิชาลกู เสือ

สหี ไสยาสน

สงิ โต ไดช ือ่ วาเปน เจา ปาทย่ี งิ่ ใหญน ัน้ ใครจะคดิ วา ทา นอนของสิงโตนนั้ แมแ ตอ งคพ ระสัมมา
สมั พทุ ธเจา ยงั นํามาเปน ตนแบบการบรรทม เรียกวาบรรทมแบบ “สีหไสยาสน” คือนอนตะแคงขวา
อยา งมสี ติ กาํ หนดเวลาตนื่ ไดโ ดยไมต อ งใชน าฬก าปลกุ และเมอื่ ตน่ื มาแลว กม็ สี ตทิ จ่ี ะตรวจดวู า ทหี่ ลบั
ทน่ี อนเรยี บรอ ยหรอื ยงั กอ นจะลกุ ขน้ึ ไปทาํ ภาระหนา ทอ่ี ยา งอน่ื เชน เดยี วกบั ราชสหี ห รอื สงิ โต วา กนั
วา สิงโตลม ตวั ลงนอน เมือ่ ต่นื ข้นึ มาจะสํารวจดูรอ งรอยท่นี อนของตนวา ท่ีผา นมาน้นั ตนเองนอนดน้ิ
หรือเปลา โดยสงั เกตรอยพืน้ ดนิ ที่นอน ถา มรี อยดนิ้ กร็ ูวา นอนไมสาํ รวม นอนไมร ะวัง นอนไมมีสติก็
ลม ตัวลงนอนใหม ตื่นอกี คร้ังกส็ าํ รวจอกี ที หากเห็นวานอนไมเ รียบรอ ยก็ลมตวั ลงนอนใหม แมจะหิว
แคไหนก็ไมสนใจอาหาร เหมือนหน่ึงวาจะลงโทษตัวเองท่ีไมมีสติ แตคร้ันตื่นข้ึนมาแลวเห็นวารอย
ทนี่ อนเปน ปกติ จึงแผดสหี นาทดงั กกึ กองแลว ออกไปหากนิ ตอไป เดก็ ๆ ทัง้ หลายควรจดจาํ ไวว า เมอ่ื
ตืน่ นอนแลว ควรจัดท่นี อน พบั ผา หม วางใหเ ปน ระเบยี บเรยี บรอย เหมอื นโรงแรมท่ีพนักงานจัดไวใ ห
ทุกคร้งั

132 ก.ไก ขยายธรรม

สุภาษิตท่ขี น้ึ ตน ดวย ส.เสอื

สอนหนังสือสังฆราช หมายถึง สอนคนท่มี คี วามรดู อี ยูแ ลว
สมภารกนิ ไกว ดั หมายถงึ ผูบ งั คับบญั ชาชอบเจาชูกบั ลูกนอ ง
สรา งวมิ านกลางอากาศ หมายถงึ ใฝฝ นหรอื สรา งความหวงั ทั้งท่ียงั อีกไกล
สาวไสใหก ากนิ หมายถงึ เอาความลบั ไปเปดเผยใหผ ูอน่ื ฟง
สซี อใหค วายฟง หมายถึง คนโงจะสอนอยางไรก็ไมยอมเชอื่ ฟง
สี่ตีนยงั รูพลาด หมายถงึ อยาประมาท
เสนผมบงั ภเู ขา หมายถงึ เสยี เวลาคดิ ตั้งนาน สดุ ทายแกงายนิดเดยี ว
เสีย้ มเขาควายใหช นกนั หมายถึง ยุยงใหคนอน่ื ทะเลาะกัน
ใสตะกรา ลา งนา้ํ หมายถึง คนมมี ลทนิ กลบั ตัวเปน คนดีภายหลัง

ก.ไก ขยายธรรม 133

ห.หบี ใสผา

สมัยโบราณใชหีบท่ีทําดวยหวายหรือไมไผ สําหรับเก็บเส้ือผาอาภรณ มีฝาปดเรียบรอย
เรียกวา หบี ใสผ า แตป จจบุ นั ใชกระเปา ทีท่ าํ ดว ยผาหรอื หนงั มีความคงทน สวยงาม กะทดั รดั และ
ปลอดภยั สามารถแพค็ ของเดนิ ทางไดส ารพดั ทาํ ใหห บี ใสผ า คอ ยๆ หมดความสาํ คญั ลง อยา งไรกต็ าม
ห.หีบยังมีความหมายหากนําไปประกอบสระตัวอื่นๆ ใหสาระท่ีนาจดจํานําไปใช เชนคําวา “ให”
หลวงพอปญญานันทภิกขุกลาววา “จิตที่คิดจะให ประเสริฐกวาจิตที่คิดจะเอา” เพลงท่ีฮิตในอดีต
“พค่ี นนนี้ น้ั มแี ตใ ห เจา วนั ไหนเจา จะใหพ .่ี ..” แมแ ตก ารทาํ บญุ ทไี่ ดบ ญุ จรงิ กย็ งั มคี าํ วา ให “ยามเขาหวิ
ใหขา ว ยามเขาหนาวใหผา” ใหของตรงกบั ทเ่ี ขาตอ งการ ผใู หก ็ภูมใิ จ ผูรบั กบั ดใี จ

แมคอื พระผูให

ผูทีใ่ หเ รามากท่ีสดุ คอื พอ แม ใหชนดิ ท่ีไมต อ งการสิ่งตอบแทน ไมตอ งการรางวัลใดๆ ความรกั
ทท่ี า นใหเ ปน ความรักท่ีบรสิ ุทธ์จิ รงิ ๆ มบี ทเพลงหน่งึ ขอมอบมาบชู าแม

แมเ ราน้ัน ไมม รี างวลั เคยได เพราะแมย งั ไมส งเขาประกวดแขงขนั แตแมยง่ิ ใหญ สมควรจะได
รางวลั แมพระในดวงใจฉนั ผใู ดไหนกันนนั้ จะเทยี มได

แมอดทน ถึงจนแมก็ทนสู แมจ ึงเปน ผูสองทางสวา งไสว หว งหาอาทร เดือดรอนกอ นเขากวา
ใคร แมฉ นั น้ันมแี ตใ ห ปกปอ งหวงใย อภัยเรอ่ื ยมา

ลูกจงทําตัว มิใหโฉดชวั่ มหนั ต เพื่อเปนรางวลั แดแมทแ่ี กช รา แมจ งภูมิใจทแี่ มเลี้ยงลูกใหโ ตมา
ทาํ ดีเปนศรีสงา แมจา น้ีคอื รางวัล

แมเรานั้น ท่ีมีรางวัลสูงสง แตแมก็คงเปนหนึ่งในใจลูกน้ัน ใหแมรูวา แมสูงกวาคารางวัล
บุญบารมที ีล่ กู บวชน้ัน มอบเปน รางวลั แดแมเราเอง

ปรศิ นาจาก หบี ศพ

ห.หบี อีกคาํ หนงึ่ ทีค่ นทง้ั หลายไมป รารถนา คือ “ห.หบี ใสศพ” หรอื โลงศพ ถงึ จะไมม ีใครชอบ
แตท กุ คนกต็ อ งไดใ ชเ มอื่ ถงึ คราวตายวายชวี า เรยี กวา “คนซอ้ื ไมไ ดใ ช คนใชไ มไ ดซ อ้ื ” ปจ จบุ นั กจิ การ
134 ก.ไก ขยายธรรม

ขายโลงศพเปดขายกนั มาก ทาํ ใหต องคดิ กลวธิ ีการขายตา งๆ นานา
รานที่หน่งึ “ดวน โปรโมช่นั พเิ ศษ โลงศพไมสักขางในหมุ กาํ มะหยี่ ซือ้ วนั น้ีแถมศพใหฟรี”
รานท่สี องกลวั นอ ยหนา “ดว น ชวงนเ้ี ปนชว งโปร ซือ้ โลงศพวันนี้แถมฝาโลงใหฟ รที ันที ฝาโลง

ใชแ ลว อยา ทง้ิ เขียนช่อื ที่อยสู ง ไปรษณีย ชงิ หัวกะโหลกทองคาํ ฝงเพชร”
ศพใชห ลอกเดก็ ใหก ลวั ผมี านาน อนั ทจี่ รงิ ซากศพ หากนาํ มาพจิ ารณาเปน อสภุ กมั มฏั ฐาน เจรญิ

มรณสตกิ จ็ ะเกดิ ประโยชนต รงทท่ี าํ ใหเ กดิ ความเบอ่ื หนา ย ไมย ดึ ตดิ สรรพสง่ิ ใดในโลก ในอดตี เมอ่ื พระ
สงฆเ ดนิ ทางไปธดุ งค ผา นกองซากศพทชี่ าวบา นนาํ มาทง้ิ ไวท ป่ี า ชา ผดี บิ พระสงฆผ แู สวงธรรมจะหยดุ
แลวพจิ ารณาอสุภกัมมฏั ฐาน จนมีคาํ กลาววา “ซากศพคือดอกไมของพระ” ทแี่ ท รา งกายมนษุ ยเรา
พจิ ารณาดดู ีๆ คือหองเกบ็ ซากศพนั่นเอง ดังคําวา “ทอ งมนษุ ยค ือหลมุ ฝง ศพของสัตว” เพราะมนษุ ย
กนิ อาหารทมี่ าจากสตั วส ารพดั หมู เหด็ เปด ไก โดยใชอุบายท่ีเหนือกวา นาํ สตั วเ หลาน้นั มาสังเวย
ตณั หาความอยากของตน ฆา ชา งเอางา ฆา เลยี งผาเอานาํ้ มนั ฆา ฉลามเอาหู ฆา งเู อาดี ฆา หมเี อาองุ ตนี
เปนตน ดงั นน้ั มนุษยเราจึงมกี ล่ินเหมน็ คละคลงุ ออกมา ท่วั รางกายมแี ตของสกปรก ตง้ั แตห วั ถึงเทา
เตม็ ไปดว ยข้ี คดิ ดเู ถดิ จงิ้ จกตายตดิ ประตู ยงั สง กลน่ิ เหมน็ เตม็ หอ ง หนตู ายบนเพดาน ยงั สง กลนิ่ เหมน็
เตม็ บา น แลว สตั วท ต่ี ายอยใู นทอ งคนเราจะเหมน็ ขนาดไหน กลน่ิ เหมน็ กโ็ ชยออกมาตามตวั ตามปาก
ตามจมกู ตามรักแร ทุกวนั น้เี ราไมไ ดกล่นิ เพราะเราใชกล่นิ มาดับกลิน่ ทัง้ นา้ํ อบน้ําหอม สบู ยาสฟี น
ลกู กลง้ิ ฯลฯ

เหน็ ชางข้ีอยา ขีต้ ามชาง

ห.หีบใสผา ไดแกเสื้อผาที่สวมใส ใสผาพอประมาณ ไมใชใสตามแฟชั่นเหมือนปจจุบัน ดวย
ความท่ีมเี สอื้ ผา นอ ยชิ้น จึงตอ งสวมใสใ หค มุ คา เรียกวา แคเ ห็นสผี า กจ็ าํ ไดว าเปนของใคร ย่งิ เปน ผา
ของสาวคนรัก เห็นปบุ ก็คดิ ถึงปบ ดงั เพลงทรี่ อ งกนั ในอดตี

“เดนิ ผานบา นนอง ยังจาํ ของนองได นองไดต ากผา ไวม สี แี ดงและสเี ขยี ว ไมไดเ ห็นหนา เหน็ ผา
ชื่นใจจริงเชียว ความรักผูกมัดเปนเกลียว ไมเห็นวันเดียวพ่ีก็คิดถึง” การสวมใสเส้ือผาก็พิถีพิถัน
ถกั ทอเย็บตดั เอาเอง สวนมากจะเปน ผาถงุ คลมุ ตาตุม ไมมหี รอกที่จะเปดชะเวบิ ชะวาบ หรือสั้นจุดจู
โชวแขงโชวข าเหมอื นปจ จุบนั น้ี เปนยคุ รักนวลสงวนตัว เปน สาวท่ีรกั ษาพรหมจารีอยางแทจริง เมือ่
ออกเรือนไปแลวก็เปนแมบานแมศรีเรือนที่นายกยอง แตปจจุบันหนุมสาวถูกแฟชั่นครอบงําทางสื่อ
วิทยุโทรทัศน โลกออนไลน มีแฟชั่นแปลกๆ ท่ีมุมใดของโลก ไมทันขามคืนก็มาปรากฏหนาจอทีวี
เพื่อนก็เหอหลงตามคา นิยมไปซื้อหามาใสช ดุ เกาะอก ชุดเอวลอย ชุดเปาต่ํา ฯลฯ ดูแลว พลิ ึกกึกกอื
ยิ่งบางคนเหอแฟชั่นสักยันตตามตัวเปนกันทั้งหญิงท้ังชาย อันที่จริงหญิงไมนาสักเพราะผิวเธอออก
นวลสวยแตก็สักไปตามแฟช่ัน

ก.ไก ขยายธรรม 135

บาซายสักกิง้ กา บา ขวาสักมงั กร สักดอกกุหลาบทตี่ น คอ สกั แมงปองทีข่ อเทา แปลกใจที่สักนกไวใ ต
สะดือ ครนั้ ถามดูเพราะอยากรู คาํ ตอบท่ไี ด “ออ ใหนกมันอยใู กลรงั มันคะ” กลู ะเบือ่

สวยแตรปู จูบไมหอม

ห.หบี อกี ตัวทนี่ า ติดตามคือคําวา “หอม” หอม หากจะเปรยี บกับผูหญงิ นา จะหมายถึงกริ ยิ า
มารยาท เชน คําวา “สวยแตร ูปจูบไมหอม” โบราณแบง หญิงไว 4 ประเภท ไดแก

1. สวย แตไ มหอม คือมีรปู รา งสวยงาม แตกริ ิยาไมนา รัก กา วราว หยาบคาย
2. หอม แตไมส วย คอื รูปรางไมสวย แตกิริยาวาจานา รกั นา ทนถุ นอม สุภาพออ นโยน
3. ทงั้ สวยท้ังหอม คอื เพยี บพรอ มดว ยรปู สมบตั ิ คณุ สมบตั ิ รูปรางสวยงาม กิรยิ างดงาม
4. ไมสวย ไมหอม คอื รูปรา งขี้เหร แถมกริ ยิ ามารยาทไมเ รียบรอย รูปโฉมแย นิสัยก็แย

สว นชายเปรียบเหมือนตน ไม 4 ประเภท ไดแก
1. ตน คด ปลายตรง คอื ตอนเปนเดก็ นิสัยไมค อ ยดี แตกลับตัวกลบั ใจไดในภายหลัง
2. ตน ตรง ปลายคด คือตอนเปน เดก็ วัยรนุ นิสยั ดี ภายหลงั มาคบเพื่อนช่ัวกลายเปนคนชว่ั
3. ตนตรงปลายตรง คือเปนคนดีเสมอตนเสมอปลาย นาเคารพนับถอื
4. ตนคด ปลายคด คือเปน คนท่ีแยม าโดยตลอด เปน เดก็ กเ็ กเร โตขน้ึ กไ็ มรูจ กั ปรบั ตวั

สุภาษติ ทข่ี นึ้ ตนดว ย ห.หีบ

หมาเหา ใบตองแหง หมายถึง คนชอบเอะอะโวยวาย อวดเกง แทจรงิ แลว ขขี้ ลาด
หวานนอกขมใน หมายถงึ แสดงกริ ยิ าใหดดู ี เกบ็ ความชอกช้ําไวในใจ
หักดามพราดวยเขา หมายถงึ เค่ียวเขญ็ ใหงานเสรจ็ โดยไมค าํ นงึ ผลที่ตามมา
หวั ลา นไดห วี หมายถงึ ไดสิ่งทีไ่ มมีประโยชนสําหรับตน
เหน็ กงจักรเปนดอกบวั หมายถงึ เหน็ ชวั่ เปนดี เห็นผิดเปน ชอบ
เหยียบเรอื สองแคม หมายถึง ทําอะไรลังเล สง่ิ ใดใหป ระโยชนก็โดดใส
หนาไหวหลังหลอก หมายถงึ ทาํ ดี พดู ดีตอ หนา ลบั หลงั นนิ ทาวาราย

136 ก.ไก ขยายธรรม

ฬ.จุฬาทา ผยอง

วาวจุฬาท่ีลอยอยูฟาไดเพราะตานลมฉันใด ชีวิตคนเราท่ีเจริญรุงเรืองมาไดเพราะตานปญหา
อปุ สรรค หากวาวไมตานลม วาวก็จะตกลงมา ชวี ติ มนุษยก เ็ ชน กนั หากปลอยตามเวรตามกรรม ไมรู
จักพัฒนาไปสูความเจริญกาวหนา ชีวิตน้ันก็ไรคา เปนโมฆบุรุษ คือคนไมมีดี คนไมมีดี อยูกับตาย
มีคาเทากัน มิหนําซ้ํามีชีวิตอยูยังเปลืองออกซิเจนของโลกเสียอีก ผลไม ตนใดท่ีผลิดอกออกผลให
ชาวสวนไดเก็บไวกินไวขาย ชาวสวนจะทะนุถนอมดูแลเอาใจใส แตถาผลไมตนใด มีแตใบไมมีดอก
ไมม ผี ล รออีกปกเ็ หมอื นเดมิ ไมน านนกั ชาวสวนจะตดั ทง้ิ เพราะเปน ตน ไมท ่ี “อาภพั ผล” คนเราควร
เปนคนทม่ี ีประโยชน ไมค วรเปนอาภพั บุคคล คือเปน บคุ คลทไ่ี มมีคณุ คา ไมมปี ระโยชน การทําตนให
มปี ระโยชนน้ันสามารถทาํ ไดทุกเพศทุกวยั หลักธรรมทีพ่ ระพุทธเจา ตรสั ไวก็มอี ยูในหลกั สังคหวตั ถุ 4
ขอ ท่ี 3 “อัตถจรยิ า” แปลวา บําเพญ็ ตนใหเปนประโยชน ไดแกม ีจิตอาสา มีใจเปน กุศล และในคนคน
เดยี ว ควรมปี ระโยชนห ลายๆ ดา นใหผ คู นเขาไดพ ง่ึ พาอาศยั เชน ใหค าํ แนะนาํ สาธติ งานอดเิ รก เขยี น
หนังสอื พมิ พ คอมพวิ เตอร เปนวิทยากร ฯลฯ ไมเชนนน้ั จะอายตนยางพารา เพราะตน ยางพารามี
ประโยชนรอบตน คนเราก็ตอ งมปี ระโยชนรอบตวั

กิง้ กาไดทอง

ฬ.จุฬาทาผยอง ให ฬ.จุฬา มนั ผยองไปกอน เราอยา ไปหยิ่งผยองไปกบั วา วจฬุ าตราบใดท่เี รา
ยงั ไมบ รรลจุ ดุ มงุ หมาย เจยี มตวั เจยี มตนเอาไว ไมท าํ ตวั เปน กงิ้ กา ไดท อง คนเขาจะหมน่ั ไสเ ราได หรอื
ถงึ แมเ ราจะถงึ จดุ หมายปลายทาง พอมฐี านะพอเปน ทพ่ี งึ่ แกต วั เองไดก ใ็ หท าํ ตวั ดงั เดมิ “สมานตั ตตา”
เสมอตน เสมอปลาย คนโบราณทางภาคเหนือสอนเอาไวว า “บตนั นง่ั ฝง เหยยี ดแขง ” หมายความวา
คนกําลังยืนอยู กอนจะเหยียดสองขาออกไป ควรจะน่ังใหเรียบรอยกอน ไมใชยืนอยูแลวเหยียดขา
เหยยี ดแขง ออกไป โดยไมน ง่ั กอ น คาํ สอนนม้ี ไี วส อนคนทที่ าํ ตนเยอ หยง่ิ จองหอง อวดดอี วดเดน ทาํ ตวั
เหนอื มนุษยมนา จงจาํ เอาไว “ย่งิ ใหญแ คไหน กย็ ังเล็กกวา โลงอยูดี” ตอนมบี ารมีมีอทิ ธิพล กาํ แหง
เหลือเกิน เดี๋ยวยกปนจอหัวคนโนน เด๋ียวถือมีดจี้คอคนนั้น บอกเด๋ียวจะเตะกานคอคนน้ี แตพอ
ตายไป โลงศพสูงแคศอกกวาๆ ยกขาขึ้นเองไมได ตองใหเพื่อนหามเขาใส หยิ่งผยองกันไปทําไม
เกดิ เปน คนเดนิ ดนิ กนิ ขา วแกง ตะแคงตนี เดนิ เหมอื นกนั เหน็ คนเปน คนนนั่ แหละคน เหน็ คนไมใ ชค น
หาใชค นไม “คนช่ือนอ ย โตใหญก ม็ ากมี คนชอ่ื มที กุ ขยากก็เหลือหลาย คนชื่อบญุ หลายตายไปเม่ือ

ก.ไก ขยายธรรม 137

วานน้ี โอย มันบแนหรอกนาย” ภาคเหนือบอกวา “มันบแนนอน ปูตะยังตาว แมงแสนต๋ีนยังตก
นา้ํ บอ คนบานอภัยยังต๋ีหัวก๋ัน” ท่หี ยง่ิ ยะโสโอหัง เพราะเกดิ อสั มิมานะ ถอื ตัวตนเปนใหญ กตู องดี
กูตองเดน กูตองดัง หารูไมวา ตัวกูที่จริงแลวไมมี เกิดข้ึนเพราะการปรุงแตง (สังขาร) เทาน้ันเอง
ดังคาํ กลอนหลวงพอพุทธทาสที่ประพนั ธไววา
อนั ที่จรงิ ตัวกูมไิ ดม ี แตพ อโงมันเปนผโี ผลจนได
พอหายโงต วั กกู ห็ ายไป พอโงใ หมกโ็ ผลใหมไ ดท ุกที

ออนโยนแตอ ยาออนแอ

ออนนอมถอมตน คืออปุ นิสยั ของคนดี คนทม่ี ปี กติออนนอมถอมตน จะไดรับพร 4 ประการ
ไดแก จะมีอายุ วรรณะ สุขะ พละ อยางครบถวนบริบูรณ หลายคนอยากไดพร ไปหาพระสงฆ
พระสงฆท านยกตาลปต รขึน้ มาแลวใหพ ร “ยถา......สัพพ.ี .....วุฑฒาปจายิโน จตั ตาโร ธมั มา วฑั ฒันติ
อายุ วัณโณ สขุ ัง พลงั ” แปลวา พรสีป่ ระการ ไดแก อายุ วรรณะ สุขะ พละ จะเจริญแกคนท่ีมปี กติ
ออนนอมถอมตนเทานั้น หากทําตัวแข็งกระดางหยาบคายกาวราว หยิ่งผยอง อยาวาแตไดรับการ
รดนํ้ามนตเลย ตอใหอาบน้ํามนตก็ไมมีทางท่ีจะเจริญดวยอายุ วรรณะ สุขะ พละ เพราะพรทั้ง
4 ประการเขาสงวนลิขสิทธิ์เฉพาะคนที่มีปกติออนนอมถอมตนเทานั้น กีฬาทุกชนิดจะมีความออน
เปนพื้นฐานในการเลน ยิมนาสติก จะหัดเลนต้ังแตวัยเด็ก เพราะตองดัดตนใหออน นักกระโดดสูง
หรอื นักกระโดดไกล วงิ่ อยา งเรว็ สลู านแขง ขนั พอจะถึงจุดกระโดด นกั กีฬาจะทําตวั ใหอ อนท่ีสดุ เพือ่
พงุ ตวั ใหส งู ขนึ้ หรอื ไกลออกไป เพราะออ นถกู จงั หวะนเ่ี อง ทาํ ใหไ ดร บั ชยั ชนะ ทา เคารพของทกุ ชนชาติ
ในโลกน้ี จะแฝงดว ยความออ นนอ มอยเู สมอ เชน การไหวข องคนไทย จะประนมมอื ตอ ดว ยทา วนั ทา
(กมหัวลง) การเคารพของคนญี่ปุน จะโคงคํานับใหกันและกัน เปนตน ออนเทาน้ันจะคงคูอยูกับ
เราไปตลอดชีวติ แขง็ อยูกับเราไมนานแลว มันกจ็ ากเราไป ไมเช่ือถามลน้ิ กบั ฟน ดู

138 ก.ไก ขยายธรรม

อ.อางเนอื งนอง

อา งหรอื โอง เปน ภาชนะเกบ็ นา้ํ รองนา้ํ ไวใ ชใ นการอปุ โภคบรโิ ภค นา้ํ จะอยใู นโอง อยา งเรยี บรอ ย
เพราะโอง ไมแตกไมร า ว ไมม รี อยรัว่ ซึม แตหากมีรอยรั่วซึม นํ้ากจ็ ะคอ ยๆ เหอื ดแหง และหมดไปใน
ไมช า หากเปรียบเหมือนเงนิ ในกระเปา ก็เชน เดียวกนั กระเปา รั่วเพราะใชจา ยไมระมัดระวงั ไมช า ไม
นานเงนิ กเ็ กลย้ี งกระเปา หาเทาไรกไ็ มพ อใช

นายแดง ไดรบั ๓๐๐ บาท เปน คาแรงรายวัน กลบั มาถึงครอบครัวท้ัง ๓๐๐ บาท
นายดํา ไดรบั ๓๐๐ บาทเทา กัน ระหวางทางซ้อื เหลา ๕๐ เลนการพนนั ๑๐๐ กลบั มาถึงบาน
เพียง ๑๕๐ ผานไป ๑ เดอื น นายแดงสะสมได ๙,๐๐๐ บาท ขณะท่นี ายดําเก็บไดเพียง ๔,๕๐๐ บาท
แสดงวากระเปานายดํารั่วไปในส่ิงท่ีไมจําเปนครึ่งตอครึ่ง อบายมุขทั้งหลายเปนบอเกิดแหงหายนะ
ทาํ ใหโองรัว่ ไปเพราะอบายมขุ ปห นง่ึ ไมใ ชน อย

อบายมขุ ปากทางแหง หายนะ

อบายมุข มอี ะไรบา ง มี ๖ อยา ง ไดแ ก ดมื่ เทีย่ ว เทย่ี ว เลน คบ ครา น
ดืม่ ไดแ ก ดม่ื นา้ํ เมา เหลา เบยี ร รวมถงึ ยาเสพตดิ ทกุ ชนิดที่เปนท่ตี ั้งแหงการขาดสติ
เท่ียว ไดแ ก เที่ยวกลางคืน ไมรูจักพักผอน เท่ยี วเตรไ ปมาอาจเจอขอหาเปน ขโมย หรือเปน

พวกโรคจิต
เท่ียว ไดแ ก เทย่ี วดูการละเลน มหรสพมีทไ่ี หน ไมวา ใกลหรอื ไกลตองไปทกุ แหง ทาํ ใหเสีย

สขุ ภาพ เสยี เงนิ ทอง เสียเวลา และอาจเกดิ อุบตั เิ หตไุ ดงา ย
เลน ไดแก เลน การพนนั วา กันวา ไฟไหมน า้ํ ทวมสิบครง้ั ไมเทา เลนการพนัน เพราะหาก

ผีการพนนั เขา สิงเม่ือไร มที รัพยส นิ ขา วของเทาไรกห็ มดส้ิน
คบ ไดแ ก คบคนชว่ั เปน เพอื่ น ขอ นสี้ าํ คญั ทส่ี ดุ เพราะเพอื่ นชวั่ จะชกั นาํ ไปทางทชี่ ว่ั ทกุ เสน

ดงั คําวา คบคนพาลพาลพาไปหาผิด คบบณั ฑติ บัณฑิตพาไปหาผล เปน ตน
ครา น ไดแ ก เกยี จครา นทําการงาน ทําใหไมเ จริญกาวหนา ขาดคนสนับสนนุ ไมมีใครรักใคร

ชอบพอ คนเกียจครานมักอา งรอ นนกั หนาวนัก
คนทีต่ ิดอบายมขุ เหมอื นคนท่ตี ิดคกุ สลดั ออกยากกลายเปนสนั ดานที่ขดู ยาก หาไดเ ทา ไรตอง
นาํ มาอุดรูแหงความอยากไมรจู กั จบส้นิ อ.อา งเลยขาดแคลนไมเ นืองนองอีกตอไป

ก.ไก ขยายธรรม 139

อยา อยู อยาง อยาก

พยญั ชนะทส่ี อนกนั สมยั เปน เดก็ ใหจ ดจาํ อยา งเครง ครดั คอื อกั ษรทม่ี ี อ.อา งนาํ มอี ยู ๔ คาํ ไดแ ก
อยา อยู อยาง อยาก หากนํามากระจายในการสอนธรรมะ นาจะไดด งั น้ี
อยา ไดแ กอยา ทํา อยา พูด อยาคดิ ในสิ่งที่ผดิ ศีลธรรม พดู งา ยๆ คือ อยาโลภ โกรธ หลง
อยู ไดแ ก ดาํ เนินชวี ติ อยูอยางคนรูฐ านะตนเอง คือรูจกั พอ รอู ะไรควรไมควร
อยา ง ไดแ ก เอาแบบอยา งคนดที เ่ี ขาเปน เชน สขุ ภาพดี ๕ อ. ไดแ ก ระวงั เรอ่ื งอาหารอากาศ
หมั่นออกกําลงั กาย ควบคมุ การอุจจาระ และประคับประคองอารมณใหป กติ
อยาก ไดแก อยาสนองความอยาก ใหมีความอยากแตพอดี การสนองความอยากเหมือน
ขวา งกอนหนิ ถมทะเล เม่ือไรจะเตม็ ดงั คําวา
หากไดท ุกอยา งดัง่ ใจคิด ช่ัวชวี ติ จะเอาของกองไวไ หน
ไดบ างเสยี บา งชา งปะไร แมจ ะเสยี ผมไปก็ไดหัวลา นคนื มา

พายเรือในอาง หมายถึงคนทคี่ ิดวาสงิ่ ทต่ี นไดส งิ่ ทต่ี นมยี ่ิงใหญท ี่สดุ แลว จงึ ไมแ สวงหาไมด ิ้นรน
ขวนขวาย เหมือนพายเรืออยใู นอา ง ไมรไู มเ หน็ วาทะเลมนั กวา งใหญเพียงใด หรือเหมอื นกบในกะลา
นน่ั เอง

คนติดอา ง

คนติดอาง คอื คนทพี่ ดู ตดิ ขัด แตละประโยคไมไ ดดง่ั ใจ ยง่ิ ถาไดเปนเพือ่ นกับคนติดอางดวยกัน
งานอาจไมป ระสบความสาํ เรจ็ ก็ได เชนเรือ่ งคนตีเหลก็ เปนตน

คนติดอางคนแรก “ตี ตี ตี ได ได ได หรือ หรอื หรอื ยงั ยงั ยัง”
คนตดิ อางคนทสี่ อง “มึง มงึ มึง ไม ไม ไม ตอ ง ตอ ง ตอง ตี ตี ตี แลว แลว แลว”
คนติดอา งคนแรก “ทํา ทาํ ทํา ไม ไม ไม ไม ไม ไม ตอง ตอ ง ตี ตี ตี”
คนตดิ อา งคนท่สี อง “มนั มนั มัน เยน็ เย็น เยน็ แลว แลว แลว ”
หรือมีเพื่อนเปนเพื่อนกับคนตาบอดก็มีปญหาอีก วันหน่ึงพายเรือไปดวยกัน คนติดอางตาดี
นง่ั ขา งหลงั คนตาบอดนั่งขา งหนา พากนั พายเรือไป คนตาบอดกลาววา
“ถามึงเหน็ อะไร บอกกดู วยนะ กจ็ ะไดร ะวงั ตวั เพราะกูมองไมเหน็ ” คนติดอางตอบวา
“เออ เออ เออ กู กู กู จะ จะ จะ บอก บอก มงึ มงึ ” พายเรือไปเจอสะพานขา งหนา ถาไมก ม
หนาผากตอ งชนขอบสะพานแน คนติดอางจึงพดู วา “ตะ ตะ ตะ ตะ ตะ ตะ ตมู โอย” ผลคือคน
ตาบอดหนา ผากชนขอบสะพาน ตกน้าํ รองโอย โผลข ึ้นมาดาใหญ

140 ก.ไก ขยายธรรม

“ทาํ ไมมงึ ไมบ อกกเู ร็วๆ เจ็บฉิบหายเลย” คนตดิ อางกลาวขอโทษ
“กู กู กู ขอ ขอ ขอ โทษ โทษ โทษ ดวย ดว ย ที ที ที หลัง หลัง หลัง กู กู กู จะจะ จะ บอก
บอก บอก เร็ว เรว็ เรว็ ” วา แลว กพ็ ายเรอื ตอไป ทนี ีค้ นติดอางบอกอีก
“ตะ ตะ ตะ ตะ ตะ ตะ ตูม” คนตาบอดรีบโดดลงน้ํา เพราะคดิ วา เปนขอบสะพานคนตดิ อาง
พูดตอ
“ตะ ตะ เข เข เข” คนตาบอดรีบข้นึ เรอื แทบไมท ัน

สุภาษิตทข่ี ้นึ ตนดว ย อ.อาง

อดเปรี้ยวไวกนิ หวาน ความหมาย ละทิ้งสง่ิ ไมดี เพือ่ หวงั รบั สิง่ ท่ีดีตอบแทน
ออยเขาปากชาง ความหมาย สิง่ ทใ่ี หค นอนื่ ไป ยากท่จี ะไดค ืนมางายๆ
อฐั ยายซอื้ ขนมยาย ความหมาย ไดท รพั ยเ ขามาแลว นาํ ไปซื้อของเขา
เอาจมูกคนอ่นื มาหายใจ ความหมาย อาศยั ความคิดคนอื่นมาทาํ งานใหตน
อยูบ านทานอยาน่งิ ดดู ายความหมาย อยูกับเขา ควรทาํ ประโยชนใ หแ กเ ขาบาง

ก.ไก ขยายธรรม 141

ฮ.นกฮกู ตาโต

นกฮูก หรือนกเคาแมว เปน นกท่ีออกหากินเวลากลางคนื ดเู ผินๆ นา กลัวมาก เพราะมีดวงตา
ทก่ี ลมโต ทม่ี นั สามารถออกหากนิ เวลากลางคนื ได แสดงวา ภายใตด วงตาคนู ้ันตอ งมคี วามพเิ ศษซอ น
เรนอยู คือมองเห็นในส่ิงที่สัตวทั่วไปมองไมเห็น ปจจุบันอาจใชคําวา “มองตางมุม” คือมองเห็น
ประโยชนแมกับสิ่งท่ีหลายคนคิดวาไมมีประโยชน เศรษฐีหลายคนรํ่ารวยได เพราะแปรขยะใหเปน
เงนิ ทอง มองเหน็ ภูเขาหนิ หนาผาสงู ชนั ทะมนึ ทึนอยเู บ้อื งหนา เราๆ ทานๆ มองวา นาจะมผี หี รือ
สัตวร า ย หรอื เทพเจา อาศยั อยู นากลวั ผานไปก็ยกมอื ไหวท ันที ขณะทคี่ นมีความคดิ เหน็ แลวมอง
วา หนิ พวกนหี้ ากระเบดิ ลงมาแลว ทาํ เปนหนิ บด เอาไปใชใ นการกอ สราง สรางถนนหนทางนาจะทํา
เงนิ ไดไ มน อ ย คดิ แลว กร็ บี ไปดาํ เนนิ การทนั ที สตั วท มี่ นี สิ ยั ออกหากนิ กลางคนื อกี พวกหนง่ึ คอื คา งคาว
(จะวานกก็มีหู จะวาหนูก็มีปก) บางชนิดชอบกินเลือด เรียกวา คางคาวดูดเลือด เกาะวัวควายดูด
เลอื ดมาเปน อาหาร

คา งคาวดดู เลอื ด

เลา กนั วา มคี า งคาว 3 ตวั อาศยั อยใู นถา้ํ เปน คา งคาวดดู เลอื ด ทกุ วนั จะบนิ ออกจากถาํ้ ไปหากนิ
ครง้ั อิ่มแลวก็กลับมานอนท่ถี ํ้า หลายวันตอ มา คา งคาวตัวหนง่ึ พดู ขึน้ วา

“วนั นพี้ วกเอง็ สองตวั ออกไปหากนิ กนั เถอะ ฉนั จะอยเู ฝา ถา้ํ อยา งไรกเ็ อาเลอื ดมาฝากฉนั ดว ย”
สองตัวก็บินออกไป ตง้ั นานสองนานกลบั เขา มาดวยสหี นา ผิดหวงั

“เสยี ใจดว ยเพอ่ื น ฉนั บนิ หาตง้ั ไกล ไมเ จอะเจอววั ควายสกั ตวั วา แตน ายลองบนิ ไปหาดสู ิ บางที
อาจโชคดกี ไ็ ด” คา งคาวตวั นนั้ กบ็ ินออกไป ไมถ ึง 3 นาทีกบ็ ินกลบั เขา มา ท่ปี ากชุม ไปดวยเลอื ด

“โอโ ห นายนโ่ี ชคดแี ทๆ ออกไปแปบ เดียวไดเลือดมาแลว ” คางคาวตวั นั้นพูดออยๆ วา
“เม่อื ตอนท่ีพวกเอง็ ออกไป เอง็ เหน็ ตนมะขามหนาถ้ําหรอื เปลา”
“เห็นสิ ไมเ หน็ ไดไง ตนมะขามตน เบอเริม่ ” พวกคา งคาวสองตวั แยง กันตอบ
“พวกเอง็ สองตวั เหน็ แตก ไู มท นั เหน็ กเู ลยชนตน มะขามเตม็ ๆ เลอื ดกบปากกนู เี่ หน็ ไหม ฮอื ฮอื ”
อยางนี้เรียกวา มองไกลไป จนลืมมองใกล เหมือนคนปจจุบันนี้ ชอบชวยเหลือคนอื่น ทําตัวเปน
นักสังคมสงเคราะห พอก็เปนผูแทนชาวบาน แมก็เปนนักสังคมสงเคราะห แตลูกชายตัวเองติดยา
เสพตดิ ทปี่ ระเทศอนิ เดยี ไสบาบา เปน นกั บญุ ทสี่ ามารถเสกวตั ถชุ ว ยเหลอื คนได เชน นาฬก า เงนิ ทอง
142 ก.ไก ขยายธรรม

เปน ตน จงึ มคี นมาจากทวั่ สารทศิ มาขอพร ทนี่ า สงั เกตคอื หมบู า นทไ่ี สบาบาอาศยั อยมู แี ตค นยากจน
อดอยากจาํ นวนมาก ทาํ ไมไสบาบาไมช ว ยคนใกลต วั มคี นตอบแทนวา ไสบาบา เปรยี บเหมอื นตะเกยี ง
นาํ้ มนั จุดสองสวางไปท่วั ทกุ ทิศ แตกน ตะเกียงแสงสอ งไปไมถงึ ฉนั ใดกฉ็ ันนัน้

นกมูลไถ

พูดถึงเร่ืองนก มีหลายชนิดท่ีนํามาสอนคนได เชนนกมูลไถ เปนนกตัวเล็กๆ เรื่องมีอยูวา
นกประเภทน้อี าศยั อยูทุง นา หากินบนกอนมลู ไถ ชํานาญในการหากนิ ในถิน่ ของตน เมือ่ มีอนั ตราย
จะวิ่งไปหลบใตก อ นขี้ไถอยา งรวดเร็ว ทําใหปลอดภัย ซ่งึ พฤตกิ รรมนี้แมน กมูลไถเปนผสู อนลูกวา

“ลูก ถ่ินท่ีเราคุนเคยจะเปนเสมือนกําแพงปองกันเรา ขอใหลูกอยาไปไกลถิ่นอาศัย หากเกิด
อันตรายจะหลบหลีกไมทัน” แตกระน้ันมีลูกนกมูลไถตัวหน่ึง ออกไปหากินนอกถ่ิน จึงถูกเหยี่ยว
เฉ่ียวโฉบขน้ึ ไปบนอากาศ นกมูลไถพดู ขึ้นวา

“น่ลี ะหนา แมส อนไวไมเ ช่ือแม ผลจงึ เปน เชน น้แี หละ” เหยยี่ วไดยินกถ็ ามวา
“เจา วาแมเ จาสอน สอนวา อยางไร” นกมลู ไถจงึ ตอบเหยย่ี วไปวา
“แมข า สอนวา อยาไปในถ่ินท่ีไมค ุนเคยจะเปนอันตราย นถี่ า อยูในถ่นิ ของขา ตอ ใหส ิบเหย่ียว
กจ็ บั ขา ไมไ ดห รอก” เหยย่ี วไดฟงกอ็ ยากลองดู
“เจาพูดอยา งน้ี แสดงวา ดถู ูกเหย่ยี วอยา งขา เอางขี้ าจะปลอ ยเจาไวใ นถน่ิ ของเจา แลว ขา จะให
เจา ไดร คู วามเรว็ และความเจบ็ ปวดจากกรงเลบ็ ของขา ” วา แลว กป็ ลอ ยนกไวท ที่ งุ นา บนิ ขน้ึ ไปบนฟา
นกมลู ไถก็ยืนบนกอนข้ีไถ รองทาเหยีย่ ววา
“มาเลย มาเลย ลงมาจกิ ขา เลย” เหย่ียวรบี โฉบลงมาอยา งรวดเรว็ แตช ากวานกมลู ไถท่ีพลกิ
ตวั ลงไปหลบอยใู ตก อ นขไี้ ถ ผลกค็ อื หนา อกของเหยย่ี วกระแทกกบั กอ นขไี้ ถอยา งแรง ถงึ แกค วามตาย
ตรงนัน้ เอง เรือ่ งนี้มคี ติสอนใจใหค ดิ วา รอ ยเกงกไ็ มเ ทา ชํานาญ เมื่อเราคนุ เคยกับถิ่นอาศยั รูท างหนี
ทไี ล เรายอ มไดเ ปรยี บ สงครามเวยี ตนาม พวกเวยี ตนามเหนอื (เวยี ตกง) สง หนว ยรบมาตอ สกู บั ทหาร
สหรัฐที่สนับสนุนเวียตนามใต แตความไดเปรียบสมรภูมิรบสูพวกเวียตกงไมได พวกนี้พรางตาอยู
ในปา และการรุกการถอยเปนไปอยางรวดเร็ว จึงมีชัยชนะในเวลาตอมา ดังนั้น รูอะไรใหรูจริงจัง
รใู หกระจาง ไมใ ชร ูแบบเปด คือทําไดห ลายเรอ่ื งแตไ มด ีสักเรอื่ ง เปดบินได แตไ มเ กงเหมือนนก เปด
วา ยนา้ํ ได แตไมชาํ นาญเหมือนปลา เปดขันได แตไมเ พราะเหมือนไก เปดทําไดหลายอยางแตไมเกง
ไมชํานาญสักเรอ่ื ง “รอู ะไรใหกระจา งแตอยางเดียว แตใ หเช่ยี วชาญเถิดจะเกิดผล”

ก.ไก ขยายธรรม 143

นกอะไรไมใชนกเรา

นกเขาก็นาสนใจ มีคนเปรียบเทียบเสียงรองของนกเขาตางประเทศกับนกเขาประเทศไทย
รองไมเหมอื นกนั นกเขาประเทศไทยรองวา

“กู กู กู กู กู ก”ู คือกูอยางเดยี วขอใหมแี หลงใหก ู กูกูอ ยา งเดียว จึงมีหนี้สนิ ลนพน ตัวอยาง
ทีเ่ ห็น แตน กเขาตางประเทศขนั วา

“กู กู กู กู กู กู” คือมากทู ่กี ู เชน ไอ เอม็ เอฟ ท่ีปลอยเงนิ กูไปทวั่ โลก เปน ตน นกท่นี า รัก
นาเล้ียง เขาวา นกแกวนกขนุ ทอง เพราะเปนนกทพี่ ดู ไดตามทส่ี อน กลับมาถึงบา นไดย นิ เสยี งรองทัก

“หวัดดี คุณนาย” หวั ใจพองบาน สอนอยางไรกพ็ ูดอยางน้ัน คือโปรแกรมหนว ยความจําของ
มนั จะทํางานหากไดยินบอ ยๆ มีเรอื่ งเลา วา นกแกวบา นคณุ นาย ไดรับการสอนจากคณุ นาย

“คณุ นายคนสวย คุณนายคนสวย” พอกลับมาคุณนายจะหายเหน่อื ยเพราะเสยี งนารกั ของนก
แกวตัวน้ีแหละ แตนิสัยคุณนายไมคอยนารัก ชอบดาคนขางบาน เด็กๆ ขางบานไมคอยชอบหนา
คณุ นาย กลางวนั ขณะท่ีคุณนายไมอยู เด็กก็ปนเขาไปสอนนกแกว

“อีคณุ นายตอ งตาย อคี ณุ นาย ตองตาย” พอคณุ นายกลบั มาไดย นิ
“อคี ณุ นายตอ งตาย” ตกใจมาก จึงรีบไปปรกึ ษาพระทวี่ ดั พระทานบอกวา
“สงสัยมีคนแกลงนกคุณนาย เอาง้ีใหเอานกท่ีวัดไปเล้ียงไวในกรงเดียวกัน นกวัดเปนนกมีศีล
ธรรม พูดจาดี จะไดถายทอดคําพูดดีดีใหนกคุณนายได” ตกลงก็นํานกวัดไปขังไวในกรงเดียวกัน
ตกตอนเยน็ พอคุณนายกลบั บาน นกแกว ของคุณนายก็พดู
“อคี ุณนาย ตอ งตาย” นกวัดกพ็ ดู ขึน้ มาทันที
“สาธ”ุ

นกแกว นกขนุ ทอง

อกี เรอื่ งหนงึ่ เกย่ี วกบั นกแกว พดู ไดน น่ั แหละ เขาสอนจนนกพดู ไดค ลอ งแลว นาํ ไปวางขายทต่ี ลาด
เมอ่ื มคี นสนใจกพ็ รรณนาสรรพคณุ ของนกทันที

“นกตัวนี้นะครบั พดู ไดคลอง หากเรากระตกุ เชอื กที่ผูกขาขา งซาย จะพดู วา สวสั ดคี รับ พอ รปู
หลอ ถา เรากระตกุ เชอื กทผี่ กู ขาขา งขวา จะพดู วา ขอใหโ ชคดี มคี วามสขุ ตลอดไป” คนทมี่ าซอื้ สงสยั
จงึ ถามวา

“ถา เกิดเรากระตกุ เชอื กสองเสน พรอ มกนั ละครบั ” คนขายยงั ไมท ันไดตอบ นกตอบทันที
“กูก็ลมทงั้ ยนื ซวิ ะ อายโง”

144 ก.ไก ขยายธรรม

นกแกวก็เหมือนเด็ก เราสอนอยางไรจะไดอยางนั้น อยูที่บานพอแมสอนอยางดี กลับมาจาก
โรงเรียนอนุบาลมีคําแปลกๆ มาฝากพอแมอยูเรื่อย เพราะไดจากเพื่อนๆ ที่พูดคุยกัน พอแมสอน
ลูกสาว

“ลูกโตแลวหากมสี ามี ใหสามที ํามาหากนิ ลูกเปนคนเก็บตงั นะ” ลูกกท็ าํ ตามทีพ่ อแมส อนทุก
อยา ง สามีเปน คนขับรถเมล สวนเมยี เปน กระเปารถ คอยเกบ็ ตัง

ก.ไก ขยายธรรม 145