Civil-final

แนวทางการจดั การเรียนรู

รายวิชาเพิ่มเติมหนาท่ีพลเมือง

เอกสารประกอบการอบรมวิทยากรแกนนํา
ในการพัฒนาการจัดการเรยี นการสอนประวัติศาสตรและหนาท่ีพลเมือง

รุนที่ 1 ระหวางวนั ที่ 22 - 25 กันยายน 2557 ณ โรงแรมอะเดรียตคิ กรุงเทพมหานคร
รนุ ท่ี 2 ระหวางวนั ท่ี 24 - 27 กนั ยายน 2557 ณ โรงแรมอะเดรยี ตคิ กรุงเทพมหานคร
รนุ ที่ 3 ระหวางวันที่ 30 กนั ยายน – 3 ตุลาคม 2557 ณ โรงแรมกรงุ ศรีรเิ วอร พระนครศรีอยุธยา
รนุ ที่ 4 ระหวางวนั ที่ 3 – 6 ตุลาคม 2557 ณ โรงแรมกรุงศรีริเวอร พระนครศรอี ยุธยา

สํานกั วิชาการและมาตรฐานการศึกษา
สาํ นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พนื้ ฐาน

กระทรวงศึกษาธิการ
๒๕๕๗

คาํ นํา

สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน โดยสํานักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา ไดจัดทํา
เอกสาร “แนวทางการจัดการเรียนรูรายวิชาเพ่ิมเติมหนาที่พลเมือง” เพื่อเปนแนวทางใหสถานศึกษานําไปใช
ในการจัดการเรียนรูรายวิชาเพิ่มเติมหนาที่พลเมือง เพื่อพัฒนาคานิยม ทักษะ และคุณลักษณะอันพึงประสงค
ของผูเรียนท่ีจะนําไปสูการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมใหเปนพลเมืองดีของสังคมไทยท่ีมีการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มพี ระมหากษัตรยิ ทรงเปนประมุข

สํานักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ขอขอบคุณ
ผูทรงคุณวุฒิและคณะทํางานทุกคนที่มีสวนเกี่ยวของในการจัดทําเอกสารฉบับน้ีใหสําเร็จลุลวงดวยดี และ
หวังเปนอยางยิ่งวาเอกสารฉบับน้ีจะเปนประโยชนสําหรับสถานศึกษาและหนวยงานที่เกี่ยวของในการพัฒนา
เยาวชนไทยใหเปนพลเมืองที่ดี มีความรู ความสามารถ มีทักษะกระบวนการคิด คุณลักษณะอันพึงประสงค
มีคณุ ธรรม และอยรู วมกบั ผูอ ื่นไดอยางมคี วามสุข

สํานกั งานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พื้นฐาน

สารบัญ หนา

เร่อื ง ๑
คํานํา ๓
สารบญั ๔
ความนาํ ๕
กรอบความคิดในการพฒั นารายวชิ าเพิ่มเติมหนา ท่พี ลเมือง ๖
เปาหมายสําคัญในการจดั การเรียนรรู ายวิชาเพิ่มเตมิ หนาท่ีพลเมอื ง ๑๑
จุดเนนและขอบขา ย ๒๘
ผลการเรยี นรชู น้ั ป / ชวงชั้น ๓๙
ผลการเรยี นรูและสาระการเรียนรู ๔๐
คําอธบิ ายรายวิชา ๔๖
การจัดการเรียนรู ๔๘
การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู ๔๙
บรรณานุกรม ๕๙
ภาคผนวก ๖๒
๖๖
- คาํ อธิบายของคาํ หลักในจุดเนนและขอบขายรายวิชาเพิ่มเติมหนาทพ่ี ลเมือง ๘๐
- การเรียนการสอนรายวชิ าเพิม่ เติมหนาที่พลเมอื ง: แนวปฏบิ ตั ิสาํ คัญ ๙๓
- การจดั เนอื้ หาและกจิ กรรมการเรยี นรรู ายวิชาเพ่มิ เติมหนา ท่ีพลเมอื ง ๙๖
- การใชเ ทคนิค / กระบวนการ / วิธสี อน ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู

รายวชิ าเพม่ิ เตมิ หนา ท่ีพลเมือง
- ตวั อยา งหนวยการเรียนรู
- คําสั่ง สพฐ. เรอื่ ง แนวปฏบิ ัตทิ ีส่ อดคลองกับนโยบายการจัดการเรียนการสอน

ประวตั ิศาสตรแ ละหนา ที่พลเมอื ง
คณะผจู ัดทํา

แนวทางการจัดการเรยี นรรู ายวิชาเพ่ิมเตมิ หนา ทพ่ี ลเมอื ง

ความนํา
การศกึ ษาของประเทศไทยใหค วามสาํ คัญกับการพัฒนาคุณภาพของเด็กไทย โดยสะทอนจากพัฒนาการจัด

การศึกษาอยางตอเนื่อง กระทรวงศึกษาธิการเห็นความสําคัญของการปฏิรูปการศึกษาเพื่อใหนําไปสูการปฏิบัติ
ท่ชี ัดเจนยงิ่ ขน้ึ โดยเฉพาะการปฏิรูปครู ปฏิรูปโรงเรียน และปฏิรูประบบบริหารจัดการศึกษา ท้ังนี้ ในประเด็นของ
หลักสตู รไดเ นน การพฒั นาหลกั สูตร การเรียนการสอน และการบรหิ ารจัดการ เพ่อื ใหคนรุนใหมเกิดกระบวนการคิด
อยางมีระบบ และแกปญหาอยางเปนเหตุเปนผล รวมทั้งการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม การสรางระเบียบวินัย
การมีจิตสํานึกความรับผิดชอบตอสังคม การยึดมั่นในสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย และความภาคภูมิใจ
ในการเปนคนไทย ซ่ึงจะนําไปสูการพัฒนาและยกระดับคุณภาพของสังคมไทยในอนาคต แนวคิดดังกลาวคือ
การพัฒนาความเปนพลเมืองไทย และพลเมืองโลก ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุข
ซ่ึงเปนวิสัยทัศนของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ นอกจากน้ี ในการจัดการศึกษา
ของโลก มีแนวโนมเกิดการเปลี่ยนแปลงในมิติดานเน้ือหาและการเรียนรู เชน การสงเสริมการพัฒนาดานทักษะ
การรูเทาทัน ทักษะชีวิต (Life Skills) การบูรณาการในลักษณะสหวิทยาการ รวมท้ังมีการเนนวิชาการศึกษา
เพ่ือความเปน พลเมือง (Citizenship Education)

กอปรกับในขณะน้ีมีนโยบายดานการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตรและหนาที่พลเมืองของคณะรักษา
ความสงบเรียบรอยแหงชาติ (คสช.) ท่ีสงเสริมใหเด็กและเยาวชนในชาติไดมีความรูความเขาใจในเรื่อง
ประวัติศาสตร ความเปนไทย รักชาติ ศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย และเปนพลเมืองดีในระบอบ
ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุข มีความปรองดองสมานฉันท เพื่อสันติสุขในสังคมไทย และ
กาํ หนดคานยิ มหลกั ๑๒ ประการ เพอ่ื สรางคนไทยที่เขม แขง็ นาํ ไปสูการสรางสรรคประเทศไทยใหเขม แข็ง ดงั น้ี

๑. มีความรกั ชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ  ซง่ึ เปนสถาบนั หลกั ของชาติในปจจุบัน
๒. ซ่อื สัตย เสียสละ อดทน มีอดุ มการณในสงิ่ ทีด่ งี ามเพ่ือสว นรวม
๓. กตญั ูตอ พอ แม ผูปกครอง ครบู าอาจารย
๔. ใฝหาความรู หมน่ั ศึกษาเลาเรยี นทางตรงและทางออม
๕. รักษาวฒั นธรรมไทย ประเพณีไทยอนั งดงาม
๖. มศี ีลธรรม รกั ษาความสัตย หวงั ดีตอ ผูอ ื่น เผ่ือแผแ ละแบงปน
๗. เขาใจ เรียนรู การเปน ประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุขท่ีถกู ตอง
๘. มีระเบียบวินัยเคารพกฎหมาย ผูนอยรจู กั เคารพผูใหญ
๙. มีสติรูตวั รคู ดิ รูทาํ รูปฏบิ ตั ิ ตามพระราชดาํ รัสของพระบาทสมเดจ็ พระเจา อยหู วั
๑๐. รูจ ักดํารงตนอยูโดยใชห ลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงตามพระราชดาํ รสั ของพระบาทสมเด็จ
พระเจาอยูหัว รูจกั อดออมไวใชเ ม่อื ยามจําเปน มีไวพอกนิ พอใช ถา เหลอื ก็แจกจาย จําหนา ย และขยายกจิ การ
เมือ่ มีความพรอมโดยมภี ูมิคมุ กันทีด่ ี
๑๑. มคี วามเขมแข็งทง้ั รา งกายและจติ ใจ ไมย อมแพตออํานาจฝายตํา่ หรือกเิ ลส มีความละอายเกรงกลวั
ตอบาปตามหลกั ของศาสนา
๑๒. คาํ นงึ ถึงผลประโยชนข องสว นรวมและตอชาตมิ ากกวา ผลประโยชนของตนเอง

2
สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ตระหนักถึงความสําคัญของการพัฒนาการศึกษาไทย
ในประเด็นของการพัฒนาการเรียนการสอนหนาที่พลเมืองในฐานะท่ีเปนกลไกสําคัญในการเตรียมพลเมือง
ของชาติไปสูการเปนพลเมืองดีท่ีมีประสิทธิภาพ นอกจากจะมีการกําหนดสาระหนาท่ีพลเมือง วัฒนธรรม และ
การดําเนินชีวิตในสังคม ในกลุมสาระการเรียนรูสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม แลว และเพ่ือพัฒนาผูเรียน
ใหมีความรู ทักษะ เจตคติ และคุณลักษณะอันพึงประสงค สอดคลองกับนโยบายการพัฒนาการเรียน
การสอนหนาท่ีพลเมือง และคานิยมหลัก ๑๒ ประการ จึงนํามาสูการกําหนดรายวิชาเพิ่มเติมหนาที่พลเมือง
โดยเนนการพัฒนาผูเรียน ในเรื่อง ความเปนไทย รักชาติ ยึดม่ันในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย
ความเปน พลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุข ความปรองดอง สมานฉันท และ
ความมีวินัยในตนเอง เพ่ือใหสถานศึกษานําไปจัดเปนรายวิชาเพิ่มเติมในหลักสูตรสถานศึกษาตามกรอบความคิด
ในการพัฒนารายวชิ าเพม่ิ เตมิ หนา ทีพ่ ลเมอื งไดอยา งมปี ระสิทธิภาพ



3

4

เปาหมายสาํ คัญในการจดั การเรียนรรู ายวิชาเพม่ิ เติมหนาทีพ่ ลเมอื ง

ความเปน ไทย รักชาติ ยึดมั่นในศาสนา
และเทดิ ทูนสถาบัน
พระมหากษัตริย

ใพปนลรรเะะมชบือาองธบดปิ ี ไตย การเปนพลเมอื งดี สปมรอานงดฉอนั งท
ของชาติ

อกันารมดีพํารระงมชหวี าิตกในษสตั งัรคิยมทปรงรเะปชนาปธิประไมตุขย

๕

จดุ เนน และขอบขา ย รายวชิ าเพิม่ เตมิ หนา ทพ่ี ลเมอื ง
กลุมสาระการเรยี นรูส ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

จดุ เนน ท่ี 1 ความเปน ไทย
1. ลักษณะที่ดีของคนไทย (มารยาทไทย กตญั ูกตเวที เออ้ื เฟอเผ่อื แผ เสยี สละ)
2. ศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม และประเพณีไทย (การแตงกาย ภาษา ภูมิปญ ญา ประเพณี)

จดุ เนนที่ 2 รกั ชาติ ยึดม่ันในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษตั รยิ 
การเห็นคณุ คา และการแสดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดม่นั ในศาสนา และเทิดทนู สถาบนั พระมหากษัตรยิ 

จดุ เนน ท่ี 3 ความเปนพลเมืองดีในระบอบประชาธปิ ไตยอันมพี ระมหากษตั รยิ ทรงเปนประมขุ
1. การดาํ เนินชีวิตตามวิถีประชาธปิ ไตย
2. การมสี ว นรวมทางการเมืองการปกครองในระบอบประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษตั รยิ 

ทรงเปนประมุข
จุดเนนที่ 4 ความปรองดอง สมานฉันท

1. การอยูรวมกนั ในสังคมแหงความหลากหลาย
2. การจัดการความขัดแยงและสันติวิธี
จุดเนนที่ 5 ความมีวินัยในตนเอง
ซ่ือสตั ยสุจริต ขยันหม่นั เพยี ร อดทน ใฝห าความรู ตั้งใจปฏบิ ัติหนาท่ี ยอมรบั ผลท่เี กิดจาก
การกระทําของตนเอง

ผลการเรยี นรชู ัน้ ป / ชว งช้นั รายวิชาเพิม่ เตมิ หนาที่พลเมือ

จดุ เนน ผลการเร
1. ความเปนไทย ป.๑ ป.๒ ป.๓ ป.๔ ป.๕
1.๑ ลกั ษณะ
ทด่ี ขี องคนไทย ๑. ปฏิบัตติ น ๑. ปฏบิ ัตติ น ๑. ปฏิบัตติ น ๑. เหน็ คณุ คา ๑. เห็นคณุ
(มารยาทไทย เปนผมู ี เปนผมู ี เปน ผูมี และปฏบิ ตั ิตน และปฏบิ
กตญั กู ตเวที มารยาทไทย มารยาทไทย มารยาทไทย เปน ผูมี เปนผมู ี
เออื้ เฟอ เผ่ือแผ มารยาทไทย มารยาทไ
เสียสละ)
๒. แสดงออกถงึ ๒. แสดงออกถงึ ๒. แสดงออกถงึ ๒. แสดงออกถงึ ๒. รูคณุ ค
ความกตัญ-ู ความกตัญ-ู ความกตญั -ู ความกตัญ-ู และบํารุง
กตเวทีตอ บุคคล กตเวทีตอบคุ คล กตเวทีตอบคุ คล กตเวทีตอ ทรพั ยากร
ในครอบครัว ในโรงเรียน ในชุมชน ผูทําประโยชน ธรรมชาต
ในสงั คม สง่ิ แวดลอ

๑.2 ศิลปวัฒนธรรม ๓. เหน็ ๓. เหน็ ๓. เห็นคณุ คา ๓. มสี ว นรว ม ๓. มีสว น
ขนบธรรมเนยี ม ความสําคญั ประโยชนของ ของภมู ิปญญา ในข น บ ธรรม เน ีย ม ศ ลิ ป ว ัฒ น ธ
ประเพณไี ทย ของภาษาไทย การแตงกาย ทอ งถ่ิน ประเพณไี ทย
(การแตงกาย ภาษา ดวยผาไทย
ภมู ิปญ ญา ประเพณี)

๖

อง กลุมสาระการเรียนรูสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

รียนรชู ั้นป ม.๑ ผลก ารเรียน รูช วงช ั้น
๕ ป.๖ ม.๒ ม.๓ ม.๔ - ๖

ณคา ๑. ปฏบิ ตั ติ น ๑. มีสว นรว ม 1. มสี วนรวม 1. มสี วนรว ม ๑. มีสวนรวม
บตั ติ น และชกั ชวน ในการอนุรักษ และแนะนาํ ผูอ่ืน แนะนําผอู ่นื และแนะนําผอู น่ื
ผอู ่นื ใหมี มารยาทไทย ใหอนุรกั ษ ใหอ นรุ ักษ และ ใหอนรุ กั ษ และ
ไทย มารยาทไทย มารยาทไทย ยกยอ งผมู ี เผยแพรมารยาท
มารยาทไทย ไทยสูสาธารณะ
คา ๒. มีสวนรว ม ๒. แสดงออกถงึ ๒. แสดงออก ๒. แสดงออก ๒. แสดงออก
งรักษา และชกั ชวน ความเอือ้ เฟอ และแนะนาํ ผอู ื่น แนะนาํ ผอู ื่น แนะนําผูอ่นื
ร ผูอืน่ ใหอนรุ กั ษ เผื่อแผ และ ใหม ีความเออ้ื เฟอ และมสี วนรวม และยกยอ งบุคคล
ตแิ ละ ทรัพยากร เสยี สละตอ สงั คม เผ่อื แผ และ ในกจิ กรรม ท่มี ีความเออื้ เฟอ
อม ธรรมชาติและ เสยี สละตอ สงั คม เกย่ี วกบั เผื่อแผ และ
สิง่ แวดลอ ม ความเออ้ื เฟอ เสยี สละ
เผือ่ แผ และ
เสียสละ
นรว มใน ๓. มสี ว นรว ม ๓. เห็นคณุ คา ๓. เหน็ คณุ คา ๓. เหน็ คณุ คา ๓. เห็นคณุ คา
ธ ร ร ม ไท ย ในข น บ ธรรม เน ีย ม และอนรุ ักษ อนรุ กั ษ และ อนุรักษ สบื สาน อนรุ กั ษ สบื สาน
ประเพณี ขนบธรรมเนยี ม สบื สาน และประยุกต ประยุกต และ
ศลิ ปวัฒนธรรม ประเพณี ขนบธรรมเนียม ขนบธรรมเนยี ม เผยแพร
แ ล ะ ภ ูม ิป ญ ญ า ไท ย ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี ประเพณี ขนบธรรมเนยี ม
แ ล ะ ภ ูม ิป ญ ญ า ไท ย ศิลปวัฒนธรรม ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี
แ ล ะภ ูม ิป ญ ญ าไท ย แ ล ะภ ูม ิป ญ ญ าไท ย ศิลปวัฒนธรรม
แล ะภ ูม ิป ญ ญ าไท ย

จุดเนน ป.๑ ป.๒ ป.๓ ผลการเร
2. รกั ชาติ ยึดมนั่ ๔. เขารวม ๔. เขารว ม ป.๔ ป.
ในศาสนา และ กิจกรรม กิจกรรม ๔. เห็น ๔. เหน็ ค
เทดิ ทนู สถาบนั เกย่ี วกบั ชาติ เก่ียวกบั ชาติ ความสําคญั และแสด
พระมหากษตั ริย ศาสนา และ ศาสนา และ และแสดงออกถึง ถึงความร
การเห็นคณุ คา ๔. เขา รวม สถาบัน สถาบนั ความรกั ชาติ ยึดมน่ั ใน
และการแสดงออกถึง กิจกรรม พ ระ ม ห า ก ษ ัต รยิ  พ ระ ม ห า ก ษ ัต รยิ  ยึดม่ันในศาสนา และเทดิ
ความรกั ชาติ เกี่ยวกบั ชาติ และเทดิ ทูน สถาบนั
ยดึ มั่นในศาสนา ศาสนา และ สถาบัน พระมหา
และเทดิ ทูนสถาบนั สถาบัน พระมหากษตั ริย
พระมหากษตั รยิ  พ ระ ม ห า ก ษ ตั รยิ 

๕. ป ฏ ิบ ัต ิต น ต าม ๕. ป ฏ ิบ ตั ติ น ต าม ๕. ป ฏ ิบ ตั ติ น ต าม ๕. ป ฏ ิบ ัต ติ น ต าม ๕. ป ฏ ิบ ตั
พระบรมราโชวาท พระบรมราโชวาท พระบรมราโชวาท พระบรมราโชวาท พระบรมร
หลัก หลัก หลกั หลัก หลัก
การทรงงาน การทรงงาน การทรงงาน การทรงงาน และ การทรง
แ ล ะ ห ล ัก ป รัช ญ า แ ล ะ ห ล ัก ป รัช ญ า แ ล ะ ห ล ัก ป รัช ญ า หลักปรัชญาของ และหลัก
ของเศรษฐกิจ ของเศรษฐกจิ ของเศรษฐกิจ เศรษฐกจิ ของเศรษ
พอเพยี ง พอเพยี ง พอเพียง พอเพียง พอเพยี ง

๗

รยี นรชู นั้ ป ผลก ารเรยี น รชู ว งช ั้น
.๕ ป.๖ ม.๑ ม.๒ ม.๓ ม.๔ - ๖

คณุ คา ๔. เหน็ คณุ คา ๔. เปนแบบอยา ง ๔. เปน แบบอยา ง ๔. เปน แบบอยา ง ๔. เปน แบบอยา ง
ดงออก และแนะนํา ของความรกั ชาติ และแนะนาํ ผอู ่ืน และมสี ว นรวม มีสว นรวมในการ
รักชาติ ผอู น่ื ให ยดึ มน่ั ในศาสนา ใหมีความรักชาติ ในการจดั กจิ กรรม จดั กจิ กรรม และ
นศาสนา แสดงออกถึง และเทิดทนู ยดึ มน่ั ในศาสนา ทแ่ี สดงออกถงึ สนบั สนุนใหผูอ ื่น
ดทูน ความรกั ชาติ สถาบัน และเทิดทูน ความรกั ชาติ แสดงออกถึง
ยึดมัน่ ในศาสนา พระมหากษตั ริย สถาบัน ยึดมน่ั ในศาสนา ความรักชาติ
ากษตั ริย และเทิดทูน พ ระ ม ห า ก ษ ตั รยิ  และเทิดทูน ยึดมน่ั ในศาสนา
สถาบนั สถาบัน และเทิดทนู
พ ระ ม ห า ก ษ ตั รยิ  พระมหากษตั ริย สถาบัน
พระมหากษตั ริย

ต ติ น ต าม ๕. ป ฏ ิบ ตั ิต น ต าม ๕. ประยกุ ต ๕. ประยุกต ๕. ประยกุ ต ๕. เปน แบบอยาง
ราโช ว าท พ ระ บ รม ราโช ว าท และเผยแพร และเผยแพร และเผยแพร ประยุกต
หลกั พระบรมราโชวาท พ ระ บ รม ราโช ว าท พระบรมราโชวาท และเผยแพร
งงาน การทรงงาน หลักการทรงงาน หลกั หลักการทรงงาน พ ระ บ รม ราโช ว าท
กปรชั ญา แ ล ะ ห ล ัก ป รัช ญ า และหลักปรัชญา การทรงงาน และหลกั ปรชั ญา หลักการทรงงาน
ษฐกจิ ของเศรษฐกจิ ของเศรษฐกิจ แ ล ะ ห ล ัก ป รัช ญ า ของเศรษฐกจิ แ ล ะ ห ล กั ป รัช ญ า
ง พอเพยี ง พอเพยี ง ของเศรษฐกิจ พอเพียง ของเศรษฐกจิ
พอเพยี ง พอเพียง

จุดเนน ป.๑ ป.๒ ป.๓ ผลการเรีย
๓. ความเปน ป.๔ ป.๕
พลเมืองดี ๖. ปฏบิ ัตติ น ๖. ปฏิบตั ติ น
ในระบอบ ตามกฎ ตามขอตกลง ๖. มีสวนรวม ๖. มีสวนร
ประชาธิปไตยอนั มี ระเบยี บ กติกา กฎ ในการสรา ง ในการสรา
พระมหากษตั ริย และหนาท่ี ระเบยี บ และปฏิบตั ติ าม และปฏบิ ตั
ทรงเปน ประมขุ ทต่ี องปฏบิ ัติ และหนา ที่ ขอตกลง กติกา กฎ ระเบยี บ
๓.๑ การดาํ เนิน ๖. ปฏบิ ตั ติ น ในโรงเรยี น ที่ตอ งปฏิบตั ิ ของหองเรยี น ของโรงเรยี
ชวี ติ ตามวิถี ตามขอตกลง ๗. ปฏบิ ตั ติ น ในหองเรยี น ๗. ปฏิบัตติ น ๗. ปฏบิ ัตติ
ประชาธปิ ไตย กตกิ า และ ตามบทบาท และโรงเรียน ตามบทบาท ตามบทบา
หนา ทที่ ีต่ อ ง หนา ท่ใี นฐานะ ๗. ปฏบิ ตั ติ น หนา ท่ี หนาท่ี
ปฏบิ ัติ สมาชิกท่ดี ีของ ตามบทบาท มสี ว นรว ม มีสวนรว ม
ในหอ งเรียน หองเรยี น และ หนาที่ และ และรบั ผิดชอบ และรบั ผิด
โรงเรยี น มสี วนรว ม ในการตัดสนิ ใจ ในการตัดส
๓.๒ การมสี วนรว ม ๗. ปฏบิ ตั ติ น ในกิจกรรม ในกจิ กรรม ในกิจกรรม
ทางการเมอื ง ตามบทบาท ตาง ๆ ของ ของครอบครัว หอ งเรียน
การปกครอง หนาท่ใี น หองเรยี น และ และหองเรยี น โรงเรียน
ในระบอบ ฐานะสมาชกิ โรงเรียน
ประชาธปิ ไตย ท่ีดีของ
อนั มี ครอบครวั
พระมหากษตั ริย และ
ทรงเปนประมขุ หองเรยี น

ยนรชู ้นั ป ๘
ป.๖ ม.๑ ม.๒
ผลก ารเรยี น รชู ว งช ั้น
ม.๓ ม.๔ - ๖

รวม ๖. ปฏบิ ัตติ น ๖. ปฏบิ ัตติ น ๖. ปฏิบัตติ น ๖. ปฏบิ ตั ติ น ๖. เปนแบบอยาง
าง และแนะนําผูอ่ืน เปนพลเมืองดี เปน พลเมอื งดี เปน พลเมอื งดี และสง เสรมิ
ติตาม ใหป ฏิบตั ติ าม ตามวิถ-ี ตามวิถ-ี ตามวถิ -ี สนบั สนนุ ใหผ ูอ ืน่
บ ขอ ตกลง กติกา ประชาธปิ ไตย ประชาธิปไตย ประชาธิปไตย เปน พลเมืองดี
ยน กฎ ระเบยี บ ตามวถิ ี
ของหอ งเรยี น ประชาธิปไตย
และโรงเรยี น
ตน ๗. เหน็ คณุ คา ๗. มีสวนรว ม ๗. มีสวนรว ม ๗. มสี ว นรว ม ๗. ประยกุ ตใช
าท และปฏบิ ตั ติ น และรับผดิ ชอบ และรบั ผดิ ชอบ และรบั ผดิ ชอบ กระบวนการ
ตามบทบาท ในการตดั สนิ ใจ ในการตัดสนิ ใจ ในการตัดสินใจ ประชาธิปไตย
หนา ท่ี ตรวจสอบขอมลู ตรวจสอบ ตรวจสอบ ในการวพิ ากษ
ประเด็นนโยบาย
ดชอบ มีสว นรวม เพ่อื ใชป ระกอบ ขอมลู เพอ่ื ใช ขอ มลู ตรวจสอบ สาธารณะที่ตน
สนิ ใจ และรับผิดชอบ การตัดสนิ ใจ ประกอบ การทาํ หนาที่ของ สนใจ
ม ของ ในการตัดสนิ ใจ ในกิจกรรม การตดั สนิ ใจ บุคคลเพอ่ื ใช ๘. มสี ว นรว ม
และ ในกจิ กรรมของ ตาง ๆ ในกจิ กรรม ประกอบ และตดั สนิ ใจ
เลอื กต้ังอยา งมี
หอ งเรียน และ ตา ง ๆ และ การตัดสนิ ใจ วจิ ารณญาณ
โรงเรยี น รทู ันขาวสาร ๙. รทู นั ขา วสารและ
รทู นั สอื่
๑๐. คาดการณ
เหตกุ ารณล วงหนา
บนพ้นื ฐานของ
ขอ มลู

จดุ เนน ป.๑ ป.๒ ป.๓ ผลการเรียน
๔. ความปรองดอง ๘. ยอมรับ ๘. ยอมรบั ป.๔ ป.๕
ส ม าน ฉ ัน ท  ความเหมอื น และอยรู ว มกบั ๘. ยอมรับ ๘. ยอมรบั
๔ .๑ ก า ร อ ย ูร ว ม ก นั ๘. ยอมรบั และ ผอู ืน่ อยา งสนั ติ และอยรู วมกับ ความ
ใน ส ัง ค ม แ ห ง ความเหมอื น ความแตกตาง ผอู ืน่ อยา งสันติ หลากหลา
ค ว า ม ห ล า ก ห ล า ย และ ของตนเอง และพง่ึ พา ทางสังคม-
และผอู น่ื ซึง่ กนั และกนั วฒั นธรรม
ความแตกตาง
ของตนเอง ในทองถน่ิ
และผอู ่นื และอยูรว ม
ผูอนื่ อยางส
และพ่งึ พา
ซึง่ กนั และก

๔.๒ การจดั การ ๙. ยกตวั อยา ง ๙. ยกตวั อยาง ๙. ยกตวั อยา ง ๙. วเิ คราะห ๙. วเิ คราะ
ความขัดแยง และ ความขดั แยง ความขัดแยง ความขดั แยง ปญหา ปญหา
สนั ติวิธี ในหองเรียน ในโรงเรียน ในชุมชน ความขัดแยง ความขัดแย
และเสนอวิธีการ และเสนอวธิ ีการ และเสนอวิธีการ ในทอ งถ่นิ ในภมู ิภาค
แกปญหา แกปญหา แกปญหา และเสนอ ตนเอง
โดยสันติวิธี โดยสนั ตวิ ิธี โดยสันติวธิ ี แนวทาง และเสนอ
แนวทาง
การแกป ญหา การแกป ญ
โดยสันติวธิ ี โดยสันตวิ ธิ

๙

นรชู ั้นป ผลก ารเรียน รชู วงช ้นั
ป.๖ ม.๑ ม.๒ ม.๓ ม.๔ – ๖

บ ๘. ยอมรบั ๘. ยอมรับ ๘. เหน็ คณุ คา ๘. เห็นคณุ คา ๑๑. ยอมรบั
ความ ความ ข อ งก ารอ ย ูรว ม ก นั ข อ งก า ร อ ย ูรว ม ก นั ในอัตลกั ษณ
าย หลากหลาย หลากหลาย ในภูมิภาคเอเชีย ในภูมิภาคตาง ๆ และเคารพ
- ทางสังคม- ทางสังคม- อยางสนั ติ และ ของโลก ความหลากหลาย
ม วฒั นธรรม วฒั นธรรม พึ่งพาซึง่ กนั อยา งสนั ติ และ ในสงั คม-
ในประเทศไทย ในภมู ภิ าค- และกนั พ่งึ พาซง่ึ กนั พหุวฒั นธรรม
มกับ และอยูรว มกบั เอ เช ีย ต ะ ว ัน อ อ ก - และกัน ๑๒. เห็นคณุ คา
สันติ ผอู ่ืนอยางสนั ติ เฉียงใต และ ข อ งก า ร อ ย ูรว ม ก ัน
และพึง่ พา อ ย ูรว ม ก นั อยาง อยางสนั ติ และ
กนั ซึง่ กันและกัน สนั ติและพงึ่ พา พึง่ พาซึ่งกนั
ซึ่งกันและกนั และกัน
ะห ๙. วิเคราะห ๙. มสี ว นรวม ๙. มสี วนรว ม ๙. มสี ว นรวม ๑ ๓ . มีสว นรว ม
ปญหา ในการ และเสนอ และเสนอ ในการแกป ญ หา
ยง ความขัดแยง แกปญ หา แนวทาง แนวทาง เมื่อเกดิ
คของ ในประเทศไทย ความขดั แยง การแกป ญหา การปอ งกนั ความขัดแยง
และเสนอ โดยสันตวิ ิธี ความขดั แยง ปญหา โดยสนั ติวิธี และ
แนวทาง โดยสันติวธิ ี ความขัดแยง สรา งเครอื ขา ย
การแกป ญ หา การปอ งกนั ปญหา
ญหา โดยสันตวิ ิธี ความขัดแยง
ธี

จุดเนน ป.๑ ป.๒ ป.๓ ผลการเรียนร
5. ความมีวนิ ยั ป.๔ ป.๕
ในตนเอง ๑๐. ปฏบิ ตั ิตนเปน ผมู วี นิ ัยในต
ซือ่ สตั ยสจุ รติ ๑๐. ปฏิบัติตนเปน ผมู วี ินยั ในตนเอง
ขยันหมน่ั เพยี ร
อดทน ใฝหาความรู
ตงั้ ใจปฏิบตั ิหนา ที่
ยอมรบั ผลทเี่ กิด
จากการกระทาํ
ของตนเอง

๑๐

รชู ั้นป ผลก ารเรียน รชู ว งช ั้น
ป.๖ ม.๑ ม.๒ ม.๓ ม.๔ – ๖

ตนเอง ๑๐. ปฏิบัตติ นเปน ผมู วี นิ ัยในตนเอง ๑๔. ปฏบิ ตั ิตนเปนผมู ี
วินัยในตนเอง

11

ผลการเรยี นรแู ละสาระการเรยี นรู รายวชิ าเพมิ่ เตมิ หนาที่พลเมอื ง
กลมุ สาระการเรียนรสู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

จดุ เนนท่ี 1 ความเปนไทย
๑.๑ ลักษณะที่ดขี องคนไทย (มารยาทไทย กตัญกู ตเวที เอือ้ เฟอเผ่ือแผ เสียสละ)

ช้ัน ผลการเรยี นรู สาระการเรยี นรู
ป.1 1. ปฏิบตั ติ นเปน ผมู มี ารยาทไทย มารยาทไทย

๒. แสดงออกถึงความกตัญูกตเวที - การแสดงความเคารพ (การไหว)
ตอ บุคคลในครอบครัว - การรบั ประทานอาหาร
ป.2 1. ปฏบิ ตั ติ นเปนผมู ีมารยาทไทย - การทักทายดวยวาจา และย้ิม
๒. แสดงออกถึงความกตญั ูกตเวที ความกตัญกู ตเวทตี อพอ แม ญาตผิ ูใหญ
ตอ บุคคลในโรงเรยี น มารยาทไทย
ป.3 1. ปฏิบัติตนเปนผมู มี ารยาทไทย - การพูดดวยถอยคําไพเราะ
๒. แสดงออกถึงความกตญั ูกตเวที - การมีกิริยาสภุ าพออ นนอม
ตอบคุ คลในชมุ ชน ความกตญั ูกตเวทตี อบุคคลในโรงเรยี น
ป.4 1. เหน็ คุณคา และปฏบิ ัตติ นเปน ผมู ี มารยาทไทย
มารยาทไทย - การตอนรบั ผมู าเยือน
๒. แสดงออกถึงความกตญั ูกตเวทีตอ - การปฏิบตั ิตนตามกาลเทศะ
ผทู ําประโยชนในสังคม ความกตญั ูกตเวทตี อบุคคลในชุมชน
ป.5 1. เห็นคุณคา และปฏบิ ัตติ นเปน ผูม ี มารยาทไทยในพิธกี ารตาง ๆ
มารยาทไทย - การกลาวคาํ ตอนรับ
๒. รคู ณุ คาและบาํ รุงรักษา - การแนะนําตัวเอง แนะนาํ สถานท่ี
ทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดลอม ความกตัญูกตเวทีตอผูทาํ ประโยชนในสงั คม
มารยาทไทย
- การสนทนา
- การปฏบิ ตั ติ นตามกาลเทศะ
- การตอ นรับผมู าเยือน
การรคู ณุ คา การใชอยา งประหยดั และคุม คา และ
การบํารุงรกั ษาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ ม

12

ชั้น ผลการเรียนรู มารยาทไทย สาระการเรยี นรู
ป.6 1. ปฏบิ ตั ิตนและชกั ชวนผูอน่ื ใหม ี
มารยาทไทย - การแสดงความเคารพ
- การสนทนา
- การปฏิบตั ติ นตามกาลเทศะ
- การตอ นรับผมู าเยอื น
๒. มสี วนรวมและชักชวนผอู ื่นใหอ นรุ กั ษ การอนุรักษทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอม
ทรัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ ม

ม.1 1. มีสว นรว มในการอนุรกั ษมารยาทไทย มารยาทไทย
- การแสดงความเคารพ
- การสนทนา
- การแตง กาย
- การมีสมั มาคารวะ
๒. แสดงออกถึงความเอ้ือเฟอเผื่อแผ และ ความเอ้ือเฟอเผ่ือแผและเสียสละตอ สงั คม
เสียสละตอสังคม
ม.2 1. มสี วนรวมและแนะนําผูอนื่ ใหอ นุรกั ษ มารยาทไทย
มารยาทไทย - การแสดงความเคารพ
- การสนทนา
- การแตง กาย
- การมีสัมมาคารวะ
๒. แสดงออกและแนะนาํ ผูอน่ื ใหม ี ความเอื้อเฟอเผ่ือแผและเสยี สละตอสังคม
ความเอ้ือเฟอเผื่อแผ และเสียสละ
ตอ สงั คม
ม.3 1. มสี ว นรว ม แนะนาํ ผอู ่ืนใหอ นรุ ักษ และ มารยาทไทย
ยกยอ งผูมีมารยาทไทย - การแสดงความเคารพ
- การสนทนา
- การแตงกาย
- การมีสมั มาคารวะ
๒. แสดงออก แนะนาํ ผูอ่นื และมีสว นรวม ความเอื้อเฟอเผ่ือแผและเสยี สละตอ สังคม
ในกจิ กรรมเกี่ยวกบั ความเอ้ือเฟอ เผื่อแผ
และเสียสละ

13

ชน้ั ผลการเรยี นรู สาระการเรยี นรู
ม.4 - 6 1. มสี วนรว มและแนะนาํ ผูอน่ื ใหอ นุรกั ษ มารยาทไทย
และเผยแพรมารยาทไทยสูสาธารณะ - การแสดงความเคารพ
- การสนทนา
- การแตงกาย
- การมีสมั มาคารวะ
๒. แสดงออก แนะนําผูอ่ืน และยกยอ ง ความเอื้อเฟอเผ่ือแผและเสียสละตอ สังคม
บคุ คลทม่ี ีความเอื้อเฟอเผ่อื แผและเสียสละ

14

๑.2 ศลิ ปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนยี ม และประเพณไี ทย (การแตงกาย ภาษา ภมู ิปญ ญา ประเพณ)ี

ชัน้ ผลการเรยี นรู สาระการเรียนรู
ป.1 ๓. เหน็ ความสาํ คญั ของภาษาไทย ความสาํ คัญของภาษาไทย
ป.2 ๓. เหน็ ประโยชนของการแตงกาย การแตง กายดว ยผา ไทย
ป.3 ดวยผา ไทย ภมู ปิ ญ ญาทองถน่ิ ในเร่ืองตาง ๆ
ป.4 ๓. เห็นคุณคาของภมู ิปญญาทองถ่นิ ขนบธรรมเนยี มประเพณีไทยในทอ งถิ่น
ป.5 ๓. มสี วนรวมในขนบธรรมเนียม ศิลปวฒั นธรรมไทย
ป.6 ประเพณีไทย ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศลิ ปวฒั นธรรม และ
ม.1 ๓. มีสว นรว มในศลิ ปวัฒนธรรมไทย ภมู ิปญ ญาไทย
ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรม และ
ม.2 ๓. มสี ว นรวมในขนบธรรมเนียม ประเพณี ภมู ปิ ญญาไทย
ศิลปวฒั นธรรม และภูมิปญ ญาไทย
ม.3 ๓. เหน็ คุณคาและอนรุ ักษข นบธรรมเนยี ม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และ
ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และภูมิปญญา ภูมปิ ญ ญาไทย
ม.4 - 6 ไทย ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และ
๓. เหน็ คณุ คา อนรุ กั ษ และสืบสาน ภูมิปญญาไทย
ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรม ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และ
และภมู ิปญญาไทย ภูมปิ ญ ญาไทย
๓. เห็นคุณคา อนุรกั ษ สืบสาน และ
ประยุกตขนบธรรมเนยี ม ประเพณี
ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปญญาไทย
๓. เห็นคณุ คา อนุรกั ษ สบื สาน ประยุกต
และเผยแพร ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี
ศิลปวฒั นธรรม และภมู ปิ ญ ญาไทย

15

จุดเนน ท่ี 2 รกั ชาติ ยดึ ม่นั ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษตั ริย
การเหน็ คุณคาและการแสดงออกถงึ ความรักชาติ ยึดม่นั ในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ 

ช้ัน ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ป.1 ๔. เขา รว มกิจกรรมเกีย่ วกับชาติ ศาสนา ๑. กจิ กรรมเกี่ยวกบั ชาติ ศาสนา และสถาบัน
และสถาบันพระมหากษตั ริย พระมหากษัตริย
๒. วันสําคญั ของชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษัตรยิ 
๕. ปฏิบัติตนตามพระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลักการทรงงาน และหลักปรัชญาของ - การออม
เศรษฐกจิ พอเพยี ง - การประหยัด
๒. หลักการทรงงาน
- ประหยัด เรียบงาย ไดประโยชนสงู สุด
- ความซือ่ สตั ย สจุ ริต จรงิ ใจตอกัน
ป.2 ๔. เขารว มกจิ กรรมเกีย่ วกับชาติ ศาสนา ๑. กิจกรรมเก่ียวกับชาติ ศาสนา และสถาบัน
และสถาบนั พระมหากษตั รยิ  พระมหากษัตรยิ 
๒. วันสาํ คญั ของชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษัตรยิ 
๕. ปฏบิ ัตติ นตามพระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลกั การทรงงาน และหลกั ปรัชญาของ - ความขยนั
เศรษฐกิจพอเพยี ง - ความอดทน
๒. หลักการทรงงาน
- การพง่ึ ตนเอง
- รู รกั สามคั คี
ป.3 ๔. เขา รว มกจิ กรรมเก่ยี วกบั ชาติ ศาสนา ๑. กจิ กรรมเก่ยี วกบั ชาติ ศาสนา และสถาบัน
และสถาบนั พระมหากษัตรยิ  พระมหากษัตริย
๒. วนั สําคัญของชาติ ศาสนา และสถาบันพระมหากษัตริย
๕. ปฏิบัตติ นตามพระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลักการทรงงาน และหลกั ปรัชญาของ - ความซื่อสตั ย
เศรษฐกจิ พอเพียง - ความเสียสละ
๒. หลกั การทรงงาน
- การมสี ว นรว ม
- ความเพยี ร: พระมหาชนก

16

ชั้น ผลการเรยี นรู สาระการเรียนรู
ป.4 ๔. เหน็ ความสําคญั และแสดงออกถึง - การใชส นิ คาไทย
ความรักชาติ ยึดมัน่ ในศาสนา และเทดิ ทนู - การดแู ลรักษาโบราณสถาน โบราณวัตถุ
สถาบนั พระมหากษตั รยิ  - การรกั ษาสาธารณสมบัติ
- การปฏบิ ัติตนเปนศาสนิกชนทด่ี ี
- การปฏบิ ตั ิตนตามพระราชจริยวัตรและพระจรยิ วัตร
๕. ปฏบิ ัตติ นตามพระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลักการทรงงาน และหลักปรัชญา - การมีวินยั
ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง - การขมใจ
๒. หลกั การทรงงาน
- ประโยชนสวนรวม
- พออยูพอกิน
ป.5 ๔. เห็นคณุ คา และแสดงออกถึง - การใชส ินคา ไทย
ความรักชาติ ยดึ มน่ั ในศาสนา และเทดิ ทนู - การดูแลรักษาโบราณสถาน โบราณวตั ถุ
สถาบันพระมหากษัตริย - การรกั ษาสาธารณสมบัติ
- การปฏิบัตติ นเปนศาสนิกชนทด่ี ี
- การปฏบิ ัตติ นตามพระราชจรยิ วัตรและพระจรยิ วัตร
๕. ปฏบิ ัติตนตามพระบรมราโชวาท 1. พระบรมราโชวาท
หลักการทรงงาน และหลกั ปรัชญา - เอ้อื เฟอเผอ่ื แผ
ของเศรษฐกจิ พอเพียง - ความสามัคคี
๒. หลกั การทรงงาน
- ทาํ ตามลําดบั ข้ัน
- ทํางานอยางมีความสขุ
ป.6 ๔. เห็นคุณคาและแนะนําผูอ่ืน - การใชสินคาไทย
ใหแ สดงออกถึงความรักชาติ - การดแู ลรักษาโบราณสถาน โบราณวตั ถุ
ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบัน - การรักษาสาธารณสมบัติ
พระมหากษตั ริย - การปฏิบตั ติ นเปน ศาสนิกชนท่ีดี
- การปฏิบัตติ นตามพระราชจรยิ วัตรและพระจริยวตั ร
๕. ปฏิบัตติ นตามพระบรมราโชวาท 1. พระบรมราโชวาท
หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญา - ความใฝร ู
ของเศรษฐกิจพอเพยี ง - ความกตัญกู ตเวที
๒. หลกั การทรงงาน
- องคร วม
- ทําใหงาย

17

ชัน้ ผลการเรียนรู สาระการเรียนรู
ม.1 ๔. เปน แบบอยา งของความรกั ชาติ การปฏิบตั ิตนทแ่ี สดงออกถึง
ยดึ ม่นั ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบัน - ความรักชาติ
พระมหากษตั ริย - การยึดมน่ั ในศาสนา
- การเทิดทนู สถาบนั พระมหากษัตริย
๕. ประยกุ ตแ ละเผยแพรพ ระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลกั การทรงงาน และหลกั ปรัชญาของ - มเี หตผุ ล
เศรษฐกิจพอเพียง - รอบคอบ
๒. หลักการทรงงาน
- การใชธ รรมชาตชิ ว ยธรรมชาติ
- การปลกู ปาในใจคน
ม.2 ๔. เปน แบบอยางและแนะนาํ ผูอ ่นื ใหม ี การปฏิบตั ิตนที่แสดงออกถึง
ความรกั ชาติ ยึดมนั่ ในศาสนา และเทิดทูน - ความรกั ชาติ
สถาบันพระมหากษตั รยิ  - การยึดม่นั ในศาสนา
- การเทดิ ทูนสถาบนั พระมหากษัตรยิ 
๕. ประยกุ ตแ ละเผยแพรพระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญาของ - การมีสติ
เศรษฐกจิ พอเพยี ง - ความขยนั อดทน
๒. หลักการทรงงาน
- ภมู ิสงั คม
- ขาดทุนคือกําไร
ม.3 ๔. เปน แบบอยางและมีสวนรว มในการจดั การปฏิบตั ิตนทแี่ สดงออกถึง
กิจกรรมท่ีแสดงออกถึงความรักชาติ - ความรักชาติ
ยึดม่นั ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบัน - การยดึ มัน่ ในศาสนา
พระมหากษัตรยิ  - การเทดิ ทูนสถาบนั พระมหากษัตรยิ 
๕. ประยุกตแ ละเผยแพรพ ระบรมราโชวาท ๑. พระบรมราโชวาท
หลกั การทรงงาน และหลกั ปรัชญาของ - การเสียสละ
เศรษฐกิจพอเพียง - ความซื่อสตั ย
๒. หลกั การทรงงาน
- ศึกษาขอมูลอยางเปน ระบบ
- แกป ญหาทจ่ี ดุ เล็ก

18

ชน้ั ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ม.4 - 6 ๔. เปนแบบอยา ง มสี วนรวมในการจัด การปฏบิ ัติตนทีแ่ สดงออกถึง
กิจกรรม และสนบั สนุนใหผ อู ื่นแสดงออกถึง - ความรักชาติ
ความรักชาติ ยึดมัน่ ในศาสนา และเทดิ ทูน - การยดึ มั่นในศาสนา
สถาบันพระมหากษัตริย - การเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ 
๕. เปนแบบอยา ง ประยุกต และเผยแพร ๑. พระบรมราโชวาท
พระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และ - การมีระเบียบวินัย
หลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง - ความสามัคคี
๒. หลกั การทรงงาน
- ระเบิดจากขางใน
- ไมต ิดตาํ รา
- บริการรวมที่จุดเดยี ว
- ใชอธรรมปราบอธรรม

19

จุดเนน ที่ 3 ความเปน พลเมืองดใี นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมขุ
3.1 การดําเนินชีวติ ตามวถิ ีประชาธิปไตย

ชั้น ผลการเรยี นรู สาระการเรยี นรู
ป.1 ๖. ปฏิบตั ิตนตามขอตกลง กติกา และ ขอตกลง กติกา และหนาท่ีท่ตี องปฏบิ ตั ใิ นหองเรยี น
หนาท่ที ี่ตอ งปฏิบตั ิในหอ งเรยี น - การรักษาความสะอาด
- การรักษาของใชรวมกัน
- การสง งาน
ป.2 ๖. ปฏบิ ตั ติ นตามกฎ ระเบียบ และหนาที่ กฎ ระเบยี บ และหนาท่ที ่ตี องปฏิบตั ิในโรงเรียน
ทตี่ อ งปฏิบัติในโรงเรียน - การแตงกาย
- การเขา แถว
- การดูแลพน้ื ทีท่ ่ีไดร บั มอบหมาย
ป.3 ๖. ปฏบิ ตั ิตนตามขอ ตกลง กติกา กฎ ขอตกลง กตกิ า กฎ ระเบียบ และหนา ท่ีที่ตอ งปฏบิ ตั ิ
ระเบียบ และหนา ทที่ ีต่ องปฏิบตั ิ ในหองเรยี นและโรงเรยี น
ในหองเรียนและโรงเรียน - การใชส่ิงของ เคร่ืองใช และสถานทขี่ องสว นรวม
- การดูแลรักษาสง่ิ ของ เคร่ืองใช และสถานที่
ของสวนรวม
ป.4 ๖. มสี วนรวมในการสรางและปฏบิ ตั ิตาม ๑. ขอตกลง กติกา ในหองเรียน
ขอตกลง กตกิ า ของหอ งเรียน - การรักษาความสะอาด
- การรกั ษาของใชรว มกัน
- การสง งาน
๒. การใชกระบวนการมสี วนรวมในการสรา งขอตกลง
กตกิ า ดว ยหลกั เหตุและผล และยึดถือประโยชน
สวนรวม
ป.5 ๖. มสี ว นรว มในการสรา งและปฏบิ ตั ิตาม ๑. กฎ ระเบียบ ในโรงเรียน
กฎ ระเบยี บ ของโรงเรยี น - การรกั ษาความสะอาด
- การรักษาของใชร วมกนั
- การดแู ลพืน้ ท่ีทีไ่ ดรับมอบหมาย
๒. การใชก ระบวนการมีสวนรวมในการสรางกฎ
ระเบียบ ดวยหลกั เหตุและผล และยึดถือประโยชน
สวนรวม
ป.6 ๖. ปฏบิ ัตติ นและแนะนําผอู ่ืนใหป ฏบิ ตั ิตาม ขอตกลง กตกิ า กฎ ระเบยี บ ในหองเรียนและ
ขอ ตกลง กติกา กฎ ระเบียบ ของหองเรียน โรงเรยี น
และโรงเรยี น - การใชส ่ิงของ เคร่อื งใช วัสดอุ ุปกรณ และสถานท่ี
ของสวนรวม
- การดูแลรกั ษาสง่ิ ของ เคร่ืองใช วัสดุอปุ กรณ
และสถานที่ของสว นรวม

20

ชั้น ผลการเรียนรู สาระการเรียนรู
ม.1 ๖. ปฏิบัติตนเปน พลเมืองดตี ามวิถี- พลเมอื งดตี ามวถิ ีประชาธปิ ไตย
ประชาธิปไตย - มีสวนรวมในกิจกรรมตา ง ๆ ของสังคม
- การตดั สนิ ใจโดยใชเ หตผุ ล
ม.2 ๖. ปฏิบัติตนเปนพลเมืองดตี ามวถิ ี- พลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย
ประชาธปิ ไตย - การตดิ ตามขาวสารบา นเมือง
- ความกลา หาญทางจริยธรรม
- การเปนผูนํา และการเปนสมาชกิ ทดี่ ี
ม.3 ๖. ปฏบิ ัติตนเปนพลเมืองดีตามวิถี- พลเมอื งดีตามวิถีประชาธปิ ไตย
ประชาธปิ ไตย - การใชส ทิ ธิและหนา ที่
- การใชเสรภี าพอยา งรบั ผดิ ชอบ
- การมสี วนรวมในกจิ กรรมการเลือกต้ัง
ม.4 - 6 ๖. เปน แบบอยา งและสง เสริมสนบั สนนุ ให พลเมืองดีตามวถิ ีประชาธปิ ไตย
ผูอ น่ื เปนพลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย - การเปนผนู ําและการเปน สมาชิกทีด่ ี
- การใชสิทธแิ ละหนาท่ี
- การใชเ สรีภาพอยางรบั ผดิ ชอบ
- ความกลาหาญทางจรยิ ธรรม
- การเสนอแนวทางการแกป ญหาสงั คมตอสาธารณะ
- การตดิ ตามและประเมินขาวสารทางการเมือง และ
การรูเทาทนั สื่อ
- การมสี ว นรว มในกิจกรรมทางการเมือง

21

๓.๒ การมีสวนรวมทางการเมืองการปกครองในระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษตั ริย
ทรงเปนประมขุ

ช้ัน ผลการเรยี นรู สาระการเรียนรู
ป.1 ๗. ปฏบิ ตั ิตนตามบทบาทหนา ทใ่ี นฐานะ บทบาทหนาที่ของการเปนสมาชกิ ทด่ี ีของครอบครวั
สมาชิกที่ดขี องครอบครวั และหองเรยี น และหอ งเรียน
- เช่อื ฟง คาํ สัง่ สอนของพอแม ญาติผูใหญ และครู
ป.2 ๗. ปฏิบตั ิตนตามบทบาทหนาที่ในฐานะ บทบาทหนา ที่ของการเปนสมาชิกท่ดี ขี องหอ งเรียน
สมาชิกท่ีดีของหองเรียน และโรงเรียน และโรงเรียน
- การเปนผูนาํ และการเปนสมาชกิ ท่ีดี
- หนา ทแ่ี ละความรบั ผิดชอบ
ป.3 ๗. ปฏบิ ตั ิตนตามบทบาทหนาที่ และ ๑. บทบาทหนา ท่ขี องการเปนสมาชกิ ที่ดีของหองเรยี น
มสี ว นรว มในกิจกรรมตาง ๆ ของหองเรยี น และโรงเรียน
และโรงเรียน - การใชสทิ ธิและหนา ที่
- การใชเสรีภาพอยา งรบั ผดิ ชอบ
๒. กจิ กรรมตาง ๆ ของหอ งเรียนและโรงเรียน
ป.4 ๗. ปฏบิ ตั ติ นตามบทบาทหนาที่ ๑. บทบาทหนาที่ของการเปนสมาชิกทด่ี ขี องครอบครัว
มสี ว นรว มและรบั ผดิ ชอบในการตดั สินใจ และหองเรยี น
ในกจิ กรรมของครอบครวั และหองเรยี น - การเปน ผนู ําและการเปนสมาชิกทดี่ ี
- การมีเหตุผลและยอมรบั ฟงความคดิ เห็นของผอู ่นื
- การปฏบิ ตั ติ ามเสยี งขา งมากและยอมรับ
เสยี งขางนอ ย
๒. กจิ กรรมตาง ๆ ของครอบครัวและหองเรยี น
ป.5 ๗. ปฏิบัติตนตามบทบาทหนา ที่ ๑. บทบาทหนาท่ขี องการเปนสมาชิกท่ีดขี องหองเรยี น
มีสวนรวมและรับผดิ ชอบในการตดั สนิ ใจ และโรงเรยี น
ในกจิ กรรมของหอ งเรยี นและโรงเรียน - การยดึ ถือหลกั ความจริง ความดงี าม
ความถูกตอ ง และหลักเหตผุ ล
- การยึดถือประโยชนของสว นรวมเปนสาํ คญั
- การยดึ หลักความเสมอภาคและความยตุ ธิ รรม
๒. กิจกรรมตาง ๆ ของหองเรียนและโรงเรยี น
ป.6 ๗. เหน็ คณุ คา และปฏบิ ัตติ นตามบทบาท ๑. บทบาทหนาทขี่ องการเปน สมาชกิ ท่ดี ีของหองเรียน
หนาท่ี มีสว นรว มและรบั ผิดชอบในการ และโรงเรียน
ตดั สินใจในกิจกรรมของหอ งเรยี น - การเปน ผนู าํ และการเปน สมาชิกที่ดี
และโรงเรยี น - การยดึ ถือประโยชนของสว นรวมเปนสาํ คัญ
- การใชสิทธแิ ละหนา ท่ี
- การใชเสรีภาพอยางรับผดิ ชอบ
๒. กจิ กรรมตาง ๆ ของหอ งเรียนและโรงเรยี น

22

ชั้น ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ม.1 ๗. มีสวนรว มและรับผิดชอบในการตดั สินใจ 1. การมีสว นรวมและรบั ผดิ ชอบในการตดั สินใจ
ตรวจสอบขอมูลเพ่ือใชประกอบการตดั สินใจ ตอกจิ กรรมของหองเรยี น และโรงเรยี น
ในกจิ กรรมตาง ๆ 2. การตรวจสอบขอมลู

ม.2 ๗. มสี ว นรวมและรบั ผดิ ชอบในการตดั สนิ ใจ 1. การมสี วนรวมและรบั ผดิ ชอบในการตัดสนิ ใจ
ตรวจสอบขอ มูลเพ่ือใชป ระกอบการตดั สนิ ใจ ตอกจิ กรรมของหองเรียน และโรงเรียน
ในกจิ กรรมตาง ๆ และรูทันขา วสาร 2. การตรวจสอบขอมลู
๓. การรทู นั ขา วสาร
ม.3 ๗. มสี ว นรว มและรบั ผิดชอบในการตัดสนิ ใจ 1. การมสี ว นรวมและรบั ผดิ ชอบในการตดั สินใจ
ตรวจสอบขอมลู ตรวจสอบการทาํ หนาทข่ี อง ตอ กิจกรรมของหองเรยี น และโรงเรยี น
บคุ คลเพื่อใชป ระกอบการตดั สินใจ 2. การตรวจสอบขอมูล
๓. การตรวจสอบการทําหนา ท่ขี องบคุ คล
ม.4 - 6 ๗. ประยุกตใชกระบวนการประชาธปิ ไตย การประยุกตใชกระบวนการประชาธปิ ไตย
ในการวพิ ากษป ระเด็นนโยบายสาธารณะ ในการวพิ ากษประเด็นนโยบายสาธารณะ
ที่ตนสนใจ
๘. มีสวนรวมและตัดสินใจเลือกตัง้ การมสี วนรวมและการตดั สินใจเลอื กตัง้
อยางมวี ิจารณญาณ อยางมีวจิ ารณญาณ
๙. รูทนั ขาวสารและรูท นั สอ่ื การรูทันขา วสารและการรูท ันสอ่ื
๑๐. คาดการณเ หตุการณลวงหนา การคาดการณเหตุการณล วงหนาบนพนื้ ฐาน
บนพ้นื ฐานของขอมลู ของขอ มูล

23

จุดเนน ที่ 4 ความปรองดอง สมานฉนั ท
4.1 การอยรู วมกนั ในสังคมแหง ความหลากหลาย

ช้ัน ผลการเรยี นรู สาระการเรียนรู
ป.1 ๘. ยอมรบั ความเหมือนและความแตกตาง ความเหมอื นและความแตกตางระหวา งบุคคล
ของตนเองและผูอ ื่น ในเรอ่ื งเชือ้ ชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ ความพิการ
ป.2 ๘. ยอมรบั ความเหมือนและความแตกตาง ความสามารถ ถ่ินกาํ เนิด ฯลฯ
ของตนเองและผูอืน่
ป.3 ๘. ยอมรบั และอยรู ว มกบั ผอู น่ื อยางสนั ติ ๑. ความเหมือนและความแตกตางระหวา งบุคคล
ป.4 ๘. ยอมรบั และอยูรวมกบั ผูอืน่ อยา งสนั ติ ในเรอ่ื งเช้อื ชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ ความพิการ
และพง่ึ พาซึ่งกนั และกนั ความสามารถ ถิ่นกาํ เนดิ สถานะของบุคคล ฯลฯ
๒. การอยูรว มกนั อยางสนั ตแิ ละการพง่ึ พาซง่ึ กนั
และกัน
- ไมร ังแก ไมทํารา ย
- ไมลอ เลยี น
- ชว ยเหลอื ซง่ึ กันและกัน แบงปน
ป.5 ๘. ยอมรับความหลากหลายทางสงั คม- ๑. ความหลากหลายทางสงั คมวัฒนธรรมในทองถิน่
วฒั นธรรมในทอ งถ่นิ และอยูรวมกบั ผูอ่นื ในเรอื่ งวิถชี ีวิต วฒั นธรรม ศาสนา สง่ิ แวดลอม
อยา งสันติและพงึ่ พาซึ่งกันและกัน ๒. การอยูรว มกันอยางสนั ตแิ ละการพ่งึ พาซ่ึงกนั
และกนั
- เคารพซึง่ กนั และกนั
- ไมแ สดงกริ ิยาและวาจาดูหมิน่ ผูอ่นื
- ชวยเหลือซงึ่ กันและกนั แบง ปน
ป.6 ๘. ยอมรบั ความหลากหลายทางสังคม- ๑. ความหลากหลายทางสังคมวฒั นธรรมในประเทศ
วัฒนธรรมในประเทศไทย และอยรู ว มกับ ไทย ในเร่อื งวถิ ีชีวติ วัฒนธรรม ศาสนา สงิ่ แวดลอม
ผูอื่นอยางสันติและพ่ึงพาซ่ึงกันและกนั ๒. การอยรู ว มกันอยางสนั ติและการพง่ึ พาซึ่งกัน
และกัน
- เคารพซงึ่ กันและกัน
- ไมแ สดงกิรยิ าและวาจาดูหม่ินผูอ่นื
- ชว ยเหลอื ซง่ึ กันและกัน แบงปน

24

ชน้ั ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ม.1 ๘. ยอมรับความหลากหลายทางสังคม- 1. ความหลากหลายทางสงั คมวฒั นธรรมในภมู ิภาค
วฒั นธรรมในภูมิภาคเอเชียตะวันออก- เอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใต ในเร่ืองวถิ ีชีวติ วัฒนธรรม
เฉียงใต และอยรู วมกนั อยา งสันติและ ศาสนา สงิ่ แวดลอ ม
พึ่งพาซง่ึ กนั และกัน 2. การอยรู วมกนั ในสังคมพหุวัฒนธรรม และ
การพ่ึงพาซึ่งกันและกนั
- เคารพซึ่งกนั และกนั
- ไมแสดงกิรยิ าและวาจาดูหม่นิ ผูอ นื่
- ชวยเหลอื ซึ่งกนั และกัน แบง ปน
ม.2 ๘. เหน็ คณุ คา ของการอยูรว มกนั 1. ความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในภูมิภาค
ในภมู ภิ าคเอเชียอยา งสนั ติ และพ่ึงพาซ่งึ กัน เอเชีย ในเร่อื งวิถีชีวติ วัฒนธรรม ศาสนา สิ่งแวดลอ ม
และกนั 2. การอยูร ว มกนั ในสงั คมพหุวฒั นธรรม และ
การพ่ึงพาซ่ึงกนั และกัน
- เคารพซง่ึ กันและกนั
- ไมแสดงกริ ยิ าและวาจาดูหมน่ิ ผูอน่ื
- ชวยเหลือซง่ึ กนั และกนั แบง ปน
ม.3 ๘. เห็นคุณคาของการอยรู วมกนั 1. ความหลากหลายทางสงั คมวัฒนธรรมในภูมิภาค
ในภมู ภิ าคตา ง ๆ ของโลกอยางสนั ติ และ ตา ง ๆ ของโลก ในเรื่องวถิ ีชวี ิต วฒั นธรรม ศาสนา
พง่ึ พาซึง่ กันและกนั สิ่งแวดลอ ม
2. การอยรู วมกันในสงั คมพหุวัฒนธรรม และ
การพง่ึ พาซึ่งกันและกนั
- เคารพซงึ่ กนั และกัน
- ไมแ สดงกริ ิยาและวาจาดูหมนิ่ ผูอนื่
- ชวยเหลือซึ่งกันและกนั แบงปน
ม.4-6 ๑๑. ยอมรบั ในอตั ลักษณแ ละเคารพ 1. อัตลักษณแ ละความหลากหลายในสังคม-
ความหลากหลายในสงั คมพหุวฒั นธรรม พหวุ ัฒนธรรม
๑๒. เหน็ คณุ คาของการอยรู วมกัน 2. การอยรู ว มกันในสังคมพหุวัฒนธรรม และ
อยางสันตแิ ละพงึ่ พาซ่ึงกันและกนั การพงึ่ พาซ่งึ กันและกัน
- เคารพซึ่งกันและกัน
- ไมแสดงกริ ยิ าและวาจาดูหมน่ิ ผอู ื่น
- ชว ยเหลอื ซ่ึงกันและกนั แบงปน

25

4.2 การจัดการความขัดแยงและสันติวิธี

ชน้ั ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ป.1 ๙. ยกตวั อยางความขัดแยงในหองเรียน ความขัดแยงในหองเรียน และวธิ กี ารแกปญหา
และเสนอวิธกี ารแกปญหาโดยสันติวิธี โดยสนั ตวิ ธิ ี ในกรณี
- ความคดิ เห็นไมต รงกนั
- การละเมดิ สิทธิของผอู ื่น
ป.2 ๙. ยกตวั อยา งความขัดแยงในโรงเรยี น ความขัดแยงในโรงเรยี นและวิธกี ารแกปญ หา
และเสนอวิธีการแกปญหาโดยสันติวิธี โดยสันตวิ ิธี ในกรณี
- หนาทีแ่ ละความรับผิดชอบ
- การใชของสวนรวม
ป.3 ๙. ยกตัวอยางความขัดแยง ในชุมชน ความขดั แยงในชมุ ชนและวธิ กี ารแกปญ หา
และเสนอวิธกี ารแกปญหาโดยสันติวิธี ความขัดแยงโดยสันตวิ ธิ ี ในกรณี
- การใชสาธารณสมบตั ิ
- การรกั ษาสิง่ แวดลอ ม
ป.4 ๙. วิเคราะหปญหาความขัดแยง ความขดั แยงในทองถน่ิ และแนวทางการแกป ญหา
ในทอ งถ่นิ และเสนอแนวทางการแกปญหา โดยสันตวิ ิธี ในกรณี
โดยสันตวิ ธิ ี - การใชส าธารณสมบตั ิ
- การรักษาส่งิ แวดลอม
ป.5 ๙. วเิ คราะหปญ หาความขดั แยง ความขัดแยงในภมู ิภาคของตนเอง และแนวทาง
ในภูมิภาคของตนเอง และเสนอ การแกปญหาโดยสนั ตวิ ิธี
แนวทางการแกปญ หาโดยสนั ตวิ ิธี - การจดั การทรพั ยากร (น้ํา ปาไม ท่ดี นิ )
- การขดั แยงทางความคดิ
ป.6 ๙. วเิ คราะหปญ หาความขดั แยง ปญ หาความขดั แยงท่เี กดิ ขึน้ ในประเทศไทย และ
ในประเทศไทย และเสนอแนวทาง แนวทางการแกป ญหาโดยสนั ตวิ ิธี
การแกป ญหาโดยสันตวิ ิธี - การละเมดิ สทิ ธิ
- การรักษาสง่ิ แวดลอม
ม.1 ๙. มีสว นรว มในการแกปญ หา ๑. ความขัดแยง
ความขัดแยงโดยสนั ติวิธี - การทะเลาะวิวาท
- ความคดิ เห็นไมต รงกัน
๒. การแกปญหาความขัดแยงโดยสันตวิ ธิ ี
- การเจรจาไกลเ กล่ีย
- การเจรจาตอ รอง
- การระงับความขดั แยง

26

ช้นั ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ม.2 ๙. มีสว นรวมและเสนอแนวทาง ๑. ความขัดแยง
- การละเมิดสิทธิ
การแกปญหาความขดั แยงโดยสนั ตวิ ธิ ี - การใชของสว นรวม
๒. การแกป ญ หาความขัดแยงโดยสันติวธิ ี
ม.3 ๙. มีสว นรว มและเสนอแนวทาง - การเจรจาไกลเกล่ยี
การปองกนั ปญหาความขดั แยง - การเจรจาตอ รอง
- การระงับความขัดแยง
ม.4 - 6 ๑๓. มสี วนรว มในการแกปญ หาเมอ่ื เกดิ ๑. ความขัดแยง
ความขัดแยงโดยสนั ตวิ ิธี และสราง - ทัศนคติ ความคดิ ความเชอ่ื
เครอื ขายการปองกันปญหาความขัดแยง - ชสู าว
๒. การปอ งกันปญ หาความขัดแยง
๑. การแกป ญหาความขดั แยง โดยสนั ติวธิ ี
- การเจรจาไกลเ กล่ยี
- การเจรจาตอ รอง
- การระงับความขดั แยง
๒. การสรา งเครือขายการปองกันปญหาความขดั แยง

27

จุดเนนท่ี 5 ความมีวินัยในตนเอง
ซอื่ สตั ยส จุ รติ ขยันหม่ันเพียร อดทน ใฝห าความรู ต้งั ใจปฏิบตั หิ นาท่ี ยอมรับผลท่ีเกดิ จาก

การกระทาํ ของตนเอง

ช้ัน ผลการเรียนรู สาระการเรยี นรู
ป.1 – ๓ ๑๐. ปฏิบัติตนเปนผมู วี นิ ยั ในตนเอง คุณลกั ษณะของผูมีวนิ ัยในตนเอง
ป.๔ – ๖ ๑๐. ปฏบิ ัตติ นเปนผูมีวินยั ในตนเอง
ม.1 – ๓ ๑๐. ปฏิบตั ติ นเปน ผมู วี ินยั ในตนเอง - ความซือ่ สัตยสจุ ริต
ม.๔ – ๖ ๑๔. ปฏบิ ตั ติ นเปนผมู ีวินัยในตนเอง - ขยนั หมั่นเพยี ร อดทน
- ใฝห าความรู
- ตงั้ ใจปฏิบัติหนา ที่
- ยอมรับผลทีเ่ กดิ จากการกระทําของตนเอง
(การพัฒนาผเู รยี นใหมวี ินยั ในตนเองใหน าํ ไปบูรณาการ
กับผลการเรียนรแู ละสาระการเรียนรขู องจุดเนน
ที่ ๑ - ๔ ทีเ่ กยี่ วของ)

28

คําอธิบายรายวชิ าเพมิ่ เติมหนาทพ่ี ลเมือง

๑. ระดับประถมศึกษา

ช้นั ประถมศึกษาปท ่ี ๑
ส๑๑๒... หนา ท่ีพลเมือง ๑ เวลา ๔๐ ช่วั โมง
ปฏบิ ตั ิตนเปนผูมีมารยาทไทย ในเร่ืองการแสดงความเคารพ การรับประทานอาหาร การทักทายดวยวาจา

และยม้ิ แสดงออกถงึ ความกตัญูกตเวทีตอพอแมและญาติผูใหญ เห็นความสําคัญของภาษาไทย ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหม่ันเพียร อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติหนาที่ และยอมรับผลท่ีเกิด
จากการกระทาํ ของตนเอง

เขารว มกจิ กรรมเก่ียวกับชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษตั ริย ปฏบิ ตั ิตนตามพระบรมราโชวาท ในเร่ือง
การออมและการประหยัด หลักการทรงงาน ในเร่ืองการประหยัด ความเรียบงาย ไดประโยชนสูงสุด ความซ่ือสัตย
สุจริตและจริงใจตอกัน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย
สจุ รติ ขยันหม่นั เพียร อดทน ใฝห าความรู ต้ังใจปฏบิ ัติหนา ท่ี และยอมรับผลที่เกดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

ปฏิบัติตนตามขอ ตกลง กติกา และหนาท่ีทีต่ อ งปฏบิ ตั ิในหองเรยี น ในเร่อื งการรักษาความสะอาด การรักษา
ของใชรวมกัน และการสงงาน ปฏิบัติตนตามบทบาทหนาท่ีในฐานะสมาชิกท่ีดีของครอบครัวและหองเรียน
ในเรื่องการเช่ือฟงคําสั่งสอนของพอแม ญาติผูใหญและครู ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตย
สุจรติ ขยันหมน่ั เพยี ร อดทน ใฝห าความรู ตง้ั ใจปฏบิ ัตหิ นา ที่ และยอมรับผลท่ีเกิดจากการกระทาํ ของตนเอง

ยอมรับความเหมือนและความแตกตางของตนเองและผูอ่ืน ในเร่ืองเช้ือชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ
ความพิการ ความสามารถ ถ่ินกําเนิด ฯลฯ ยกตัวอยางความขัดแยงในหองเรียน ในกรณีความคิดเห็นไมตรงกัน
การละเมดิ สทิ ธิของผอู ่ืน และเสนอวธิ กี ารแกป ญหาโดยสนั ตวิ ิธี ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตย
สุจริต อดทน และยอมรบั ผลทเ่ี กิดจากการกระทาํ ของตนเอง

โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ และ
กระบวนการแกปญหา

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไวซึ่งความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดม่ันในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ
สามารถจัดการความขัดแยงดว ยสันตวิ ธิ ี และมวี นิ ยั ในตนเอง
ผลการเรยี นรู

๑. ปฏบิ ตั ติ นเปนผูมีมารยาทไทย
๒. แสดงออกถงึ ความกตญั กู ตเวทีตอ บคุ คลในครอบครัว
๓. เหน็ ความสาํ คญั ของภาษาไทย
๔. เขารวมกิจกรรมเกยี่ วกบั ชาติ ศาสนา และสถาบันพระมหากษัตริย
๕. ปฏิบตั ติ นตามพระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
๖. ปฏบิ ัตติ นตามขอ ตกลง กติกา และหนา ท่ที ่ตี อ งปฏบิ ัตใิ นหองเรยี น
๗. ปฏิบัตติ นตามบทบาทหนา ทใ่ี นฐานะสมาชกิ ทด่ี ีของครอบครวั และหองเรียน
๘. ยอมรับความเหมือนและความแตกตา งของตนเองและผอู น่ื
๙. ยกตวั อยางความขัดแยง ในหอ งเรยี นและเสนอวธิ ีการแกป ญหาโดยสันติวิธี
๑๐. ปฏบิ ัติตนเปนผมู ีวนิ ัยในตนเอง
รวมทงั้ หมด ๑๐ ผลการเรียนรู

29

ช้นั ประถมศกึ ษาปท ่ี ๒
ส๑๒๒... หนาท่ีพลเมอื ง ๒ เวลา ๔๐ ชวั่ โมง
ปฏิบัตติ นเปนผูมีมารยาทไทย ในเร่ืองการพูดดวยถอยคําไพเราะและการมีกิริยาสุภาพออนนอม แสดงออก

ถึงความกตัญูกตเวทีตอบุคคลในโรงเรียน เห็นประโยชนของการแตงกายดวยผาไทย ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติหนาท่ี และยอมรับผลท่ีเกิด
จากการกระทําของตนเอง

เขา รวมกิจกรรมเกี่ยวกบั ชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษตั ริย ปฏิบัตติ นตามพระบรมราโชวาท ในเรื่อง
ความขยันและความอดทน หลักการทรงงาน ในเรอ่ื งการพึ่งตนเองและรู รัก สามัคคี และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี ง ปฏิบัตติ นเปน ผมู วี ินัยในตนเอง ในเรื่องความซอ่ื สตั ยส จุ ริต ขยันหมัน่ เพยี ร อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติ
หนาท่ี และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทําของตนเอง

ปฏิบัติตนตามกฎ ระเบียบ และหนาที่ท่ีตองปฏิบัติในโรงเรียน ในเร่ืองการแตงกาย การเขาแถว การดูแล
พ้ืนที่ท่ีไดรับมอบหมาย ปฏิบัติตนตามบทบาทหนาท่ีในฐานะสมาชิกท่ีดีของหองเรียนและโรงเรียน ในเรื่องการเปน
ผูนําและการเปนสมาชิกที่ดี หนาท่ีและความรับผิดชอบ ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต
ขยนั หมน่ั เพียร อดทน ใฝห าความรู ต้ังใจปฏิบัติหนา ท่ี และยอมรบั ผลทีเ่ กดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

ยอมรับความเหมือนและความแตกตางของตนเองและผูอ่ืน ในเร่ืองเชื้อชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ
ความพิการ ความสามารถ ถ่ินกําเนิด ฯลฯ ยกตัวอยางความขัดแยงในโรงเรียน ในกรณีหนาท่ีและความรับผิดชอบ
และการใชข องสว นรวม และเสนอวิธีการแกปญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตย
สุจรติ อดทน และยอมรบั ผลท่เี กดิ จากการกระทําของตนเอง

โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ และ
กระบวนการแกป ญหา

เพื่อใหผูเรียนมีลักษณะท่ีดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไวซึ่งความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดม่ันในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ
สามารถจดั การความขัดแยง ดว ยสนั ติวธิ ี และมีวนิ ัยในตนเอง
ผลการเรยี นรู

๑. ปฏบิ ตั ิตนเปน ผมู ีมารยาทไทย
๒. แสดงออกถงึ ความกตญั ูกตเวทตี อ บุคคลในโรงเรียน
๓. เหน็ ประโยชนข องการแตงกายดว ยผา ไทย
๔. เขา รว มกจิ กรรมเก่ียวกบั ชาติ ศาสนา และสถาบันพระมหากษตั รยิ 
๕. ปฏบิ ัติตนตามพระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
๖. ปฏบิ ัตติ นตามกฎ ระเบียบ และหนา ทีท่ ตี่ องปฏบิ ตั ิในโรงเรยี น
๗. ปฏบิ ัตติ นตามบทบาทหนาทใ่ี นฐานะสมาชกิ ทด่ี ขี องหองเรียนและโรงเรยี น
๘. ยอมรับความเหมอื นและความแตกตา งของตนเองและผูอ่ืน
๙. ยกตวั อยางความขัดแยง ในโรงเรียนและเสนอวิธีการแกปญหาโดยสันตวิ ธิ ี
๑๐. ปฏิบตั ติ นเปนผูมีวินัยในตนเอง
รวมท้งั หมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

30

ชัน้ ประถมศึกษาปท่ี ๓
ส๑๓๒... หนา ทีพ่ ลเมอื ง ๓ เวลา ๔๐ ชว่ั โมง
ปฏิบตั ติ นเปน ผมู มี ารยาทไทย ในเร่ืองการตอนรับผูมาเยือน และการปฏิบัติตนตามกาลเทศะ แสดงออกถึง

ความกตัญูกตเวทีตอบุคคลในชุมชน เห็นคุณคาของภูมิปญญาทองถิ่นในเร่ืองตาง ๆ ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรือ่ งความซอ่ื สัตยสุจรติ ขยันหมัน่ เพียร อดทน และยอมรบั ผลทเ่ี กดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

เขา รว มกิจกรรมเกี่ยวกับชาติ ศาสนา และสถาบันพระมหากษตั รยิ  ปฏบิ ตั ิตนตามพระบรมราโชวาท ในเรื่อง
ความซ่ือสัตยและความเสียสละ หลักการทรงงาน ในเร่ืองการมีสวนรวมและความเพียร และหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู
ตงั้ ใจปฏบิ ัติหนา ท่ี และยอมรบั ผลทเี่ กดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

ปฏิบตั ิตนตามขอ ตกลง กตกิ า กฎ ระเบียบ และหนาท่ีท่ีตองปฏิบัติในหองเรียนและโรงเรียน ในเร่ืองการใช
และการดูแลรักษาสิ่งของ เครื่องใชและสถานที่ของสวนรวม ปฏิบัติตนตามบทบาทหนาที่ในฐานะสมาชิกที่ดี
ของหองเรียนและโรงเรยี น ในเร่ืองการใชสิทธิและหนาที่ และการใชเสรีภาพอยางรับผิดชอบ มีสวนรวมในกิจกรรม
ตา ง ๆ ของหองเรยี นและโรงเรยี น ปฏิบตั ติ นเปนผมู ีวนิ ยั ในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน
ใฝหาความรู ต้งั ใจปฏิบัติหนา ที่ และยอมรบั ผลทเ่ี กดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

ยอมรับความเหมือนและความแตกตางระหวางบุคคล ในเร่ืองเชื้อชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ ความพิการ
ความสามารถ ถิน่ กําเนดิ สถานะของบุคคล ฯลฯ อยรู วมกบั ผูอื่นอยางสันติและพ่ึงพาซึ่งกันและกัน ดวยการไมรังแก
ไมทําราย ไมลอเลียน ชวยเหลือซ่ึงกันและกัน และแบงปน ยกตัวอยางความขัดแยงในชุมชน ในกรณีการใช
สาธารณสมบัติและการรักษาส่ิงแวดลอม และเสนอวิธีการปญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง
ในเร่อื งความซ่อื สัตยส ุจรติ อดทน และยอมรบั ผลท่ีเกดิ จากการกระทําของตนเอง

โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ และ
กระบวนการแกปญ หา

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไวซึ่งความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ
สามารถจัดการความขัดแยงดวยสันติวธิ ี และมวี ินยั ในตนเอง
ผลการเรยี นรู

๑. ปฏบิ ตั ติ นเปนผูมีมารยาทไทย
๒. แสดงออกถงึ ความกตญั กู ตเวทีตอบคุ คลในชุมชน
๓. เหน็ คณุ คาของภูมิปญ ญาทองถน่ิ
๔. เขารวมกิจกรรมเกี่ยวกบั ชาติ ศาสนา และสถาบนั พระมหากษตั ริย
๕. ปฏบิ ัตติ นตามพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
๖. ปฏิบัติตนตามขอ ตกลง กติกา กฎ ระเบียบ และหนา ทท่ี ตี่ อ งปฏบิ ตั ใิ นหองเรียนและโรงเรยี น
๗. ปฏบิ ตั ิตนตามบทบาทหนา ทแี่ ละมีสว นรวมในกิจกรรมตา ง ๆ ของหองเรียนและโรงเรยี น
๘. ยอมรับและอยูรวมกบั ผูอน่ื อยางสันติ
๙. ยกตัวอยางความขดั แยงในชุมชนและเสนอวธิ ีการแกปญ หาโดยสันติวธิ ี
๑๐. ปฏบิ ตั ติ นเปน ผมู วี ินยั ในตนเอง
รวมทง้ั หมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

31

ชนั้ ประถมศกึ ษาปท ี่ ๔
ส๑๔๒... หนาที่พลเมอื ง ๔ เวลา ๔๐ ชัว่ โมง
เห็นคุณคาและปฏิบัติตนเปนผูมีมารยาทไทยในพิธีการตาง ๆ ในเรื่องการกลาวคําตอนรับ การแนะนํา

ตัวเองและแนะนําสถานที่ แสดงออกถึงความกตัญูกตเวทีตอผูทําประโยชนในสังคม มีสวนรวมในขนบธรรมเนียม
ประเพณไี ทยในทอ งถิ่น ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต อดทน และยอมรับผลท่ีเกิดจาก
การกระทาํ ของตนเอง

เห็นความสําคัญและแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดม่ันในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย
ในเร่ืองการใชสนิ คา ไทย ดูแลรกั ษาโบราณสถาน โบราณวตั ถแุ ละสาธารณสมบัติ ปฏิบตั ิตนเปนศาสนิกชนท่ีดี ปฏิบัติ
ตนตามพระราชจริยวัตรและพระจรยิ วตั ร ปฏิบัตติ นตามพระบรมราโชวาท ในเร่อื งการมวี ินยั และการขมใจ หลักการ
ทรงงาน ในเร่ืองประโยชนสวนรวมและพออยูพอกิน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติหนาที่ และยอมรับผล
ที่เกิดจากการกระทาํ ของตนเอง

มีสวนรวมในการสรางและปฏิบัติตามขอตกลง กติกาของหองเรียน ในเร่ืองการรักษาความสะอาด การรักษา
ของใชรวมกันและการสงงาน โดยใชกระบวนการมีสวนรวมในการสรางขอตกลง กติกาดวยหลักเหตุผลและยึดถือ
ประโยชนสวนรวม ปฏิบัติตนตามบทบาทหนาท่ีของการเปนสมาชิกท่ีดีของครอบครัวและหองเรียน ในเรื่องการเปนผูนํา
และการเปนสมาชิกที่ดี การมีเหตุผล ยอมรับฟงความคิดเห็นของผูอ่ืน และการปฏิบัติตามเสียงขางมากและยอมรับ
เสียงขางนอย มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจในกิจกรรมของครอบครัวและหองเรียน ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตยสุจริต ขยันหม่ันเพียร อดทน ใฝหาความรู ต้ังใจปฏิบัติหนาที่ และยอมรับผลท่ีเกิดจาก
การกระทําของตนเอง

ยอมรับความเหมือนและความแตกตางระหวางบุคคล ในเร่ืองเชื้อชาติ ภาษา เพศ สุขภาพ ความพิการ
ความสามารถ ถ่ินกําเนิด สถานะของบุคคล ฯลฯ อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติและพึ่งพาซ่ึงกันและกัน ในเร่ือง
การไมรังแก ไมทําราย ไมลอเลียน ชวยเหลือซึ่งกันและกันและแบงปน วิเคราะหปญหาความขัดแยงในทองถ่ิน
ในกรณีการใชสาธารณสมบัติและการรักษาส่ิงแวดลอม และเสนอแนวทางการแกปญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตน
เปน ผูม ีวินยั ในตนเอง ในเรอื่ งความซือ่ สตั ยส ุจรติ อดทน และยอมรับผลท่เี กดิ จากการกระทําของตนเอง

โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ และ
กระบวนการแกปญหา

เพื่อใหผูเรียนมีลักษณะท่ีดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไวซึ่งความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดม่ันในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยูรวมกับผูอ่ืนอยางสันติ
สามารถจดั การความขดั แยงดว ยสันตวิ ธิ ี และมีวินัยในตนเอง
ผลการเรยี นรู

๑. เห็นคุณคา และปฏบิ ัตติ นเปนผูมีมารยาทไทย
๒. แสดงออกถงึ ความกตัญูกตเวทีตอผทู าํ ประโยชนใ นสังคม
๓. มสี ว นรวมในขนบธรรมเนียมประเพณไี ทย
๔. เหน็ ความสําคญั และแสดงออกถึงความรกั ชาติ ยดึ มน่ั ในศาสนา และเทิดทูนสถาบนั พระมหากษัตริย
๕. ปฏบิ ัตติ นตามพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
๖. มีสว นรวมในการสรางและปฏิบัติตามขอตกลง กตกิ าของหองเรียน
๗. ปฏิบัติตนตามบทบาทหนาท่ี มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจในกิจกรรมของครอบครัว
และหอ งเรยี น
๘. ยอมรบั และอยูรวมกับผอู ่ืนอยา งสันติ และพึ่งพาซ่งึ กันและกัน
๙. วิเคราะหปญ หาความขดั แยง ในทองถ่ินและเสนอแนวทางการแกปญหาโดยสนั ติวธิ ี
๑๐. ปฏิบตั ิตนเปนผูมีวินยั ในตนเอง
รวมทง้ั หมด ๑๐ ผลการเรียนรู

32

ชั้นประถมศกึ ษาปที่ ๕
ส๑๕๒... หนา ทีพ่ ลเมือง ๕ เวลา ๔๐ ชว่ั โมง
เหน็ คณุ คาและปฏบิ ัติตนเปน ผมู มี ารยาทไทยในการสนทนา การปฏบิ ตั ติ นตามกาลเทศะ และการตอ นรบั ผูมาเยือน

รูคุณคา ใชอยางประหยัด คุมคาและบํารุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอม มีสวนรวมในศิลปวัฒนธรรมไทย
ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต ต้ังใจปฏิบัติหนาที่ และยอมรับผลท่ีเกิดจากการกระทํา
ของตนเอง

เห็นคุณคาและแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดวยการใช
สินคาไทย ดูแลรักษาโบราณสถาน โบราณวัตถุและสาธารณสมบัติ ปฏิบัติตนเปนศาสนิกชนที่ดี ปฏิบัติตนตาม
พระราชจริยวัตรและพระจริยวัตร ปฏิบัติตนตามพระบรมราโชวาท ในเร่ืองความเอื้อเฟอเผื่อแผและความสามัคคี
หลักการทรงงาน ในเรื่องการทําตามลําดับขั้นและทํางานอยางมีความสุข และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติหนาที่
และยอมรบั ผลทเ่ี กิดจากการกระทําของตนเอง

มีสวนรวมในการสรางและปฏิบัติตนตามกฎ ระเบียบของโรงเรียน ในการรักษาความสะอาด การรักษา
ของใชรวมกันและการดูแลพ้ืนที่ที่ไดรับมอบหมาย โดยใชกระบวนการมีสวนรวมในการสรางกฎ ระเบียบ
ดวยหลักเหตุผลและยึดถือประโยชนสวนรวม ปฏิบัติตนตามบทบาทหนาที่ของการเปนสมาชิกที่ดีของหองเรียน
และโรงเรียน ในเร่ืองการยึดถือหลักความจริง ความดีงาม ความถูกตองและหลักเหตุผล การยึดถือประโยชน
ของสวนรวมเปนสําคัญ การยึดหลักความเสมอภาคและความยุติธรรม มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจ
ในกิจกรรมของหองเรียนและโรงเรียน ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร
อดทน ใฝห าความรู ตงั้ ใจปฏิบตั ิหนา ที่ และยอมรับผลทเ่ี กดิ จากการกระทําของตนเอง

ยอมรบั ความหลากหลายทางสงั คมวัฒนธรรมในทองถิ่น ในเรื่องวิถีชีวิต วัฒนธรรม ศาสนาและสิ่งแวดลอม
อยรู วมกบั ผอู ืน่ อยา งสนั ตแิ ละพง่ึ พากัน ดว ยการเคารพซ่งึ กนั และกนั ไมแสดงกริ ยิ า วาจาดูหม่ินผูอ่ืน ชวยเหลือซ่ึงกัน
และกัน และแบงปน วิเคราะหปญหาความขัดแยงในภูมิภาคของตนเอง ในเรื่องการจัดการทรัพยากร และ
การขัดแยงทางความคิด และเสนอแนวทางการแกปญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่อง
ความซ่ือสัตยส จุ รติ ความอดทน และยอมรบั ผลทเ่ี กดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ และ
กระบวนการแกป ญหา

เพื่อใหผูเรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไวซ่ึงความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ
สามารถจัดการความขดั แยง ดว ยสนั ติวธิ ี และมีวินยั ในตนเอง
ผลการเรยี นรู

๑. เห็นคุณคาและปฏิบตั ิตนเปน ผมู ีมารยาทไทย
๒. รคู ณุ คาและบํารงุ รกั ษาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอม
๓. มีสวนรว มในศลิ ปวฒั นธรรมไทย
๔. เหน็ คุณคาและแสดงออกถงึ ความรักชาติ ยดึ มั่นในศาสนา และเทิดทนู สถาบันพระมหากษัตริย
๕. ปฏบิ ตั ติ นตามพระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
๖. มสี ว นรว มในการสรา งและปฏบิ ตั ิตามกฎ ระเบยี บของโรงเรยี น
๗. ปฏบิ ตั ิตนตามบทบาทหนาที่ มีสวนรว มและรบั ผิดชอบในการตัดสินใจในกิจกรรมของหองเรยี นและโรงเรียน
๘. ยอมรับความหลากหลายทางสังคม วัฒนธรรมในทองถ่ิน และอยูรวมกับผูอ่ืนอยางสันติ และพึ่งพาซ่ึงกัน
และกนั
๙. วเิ คราะหปญ หาความขัดแยง ในภูมภิ าคของตนเองและเสนอแนวทางการแกปญหาโดยสนั ตวิ ธิ ี
๑๐. ปฏบิ ตั ติ นเปน ผมู ีวินัยในตนเอง
รวมท้ังหมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

33

ชน้ั ประถมศึกษาปท ี่ ๖
ส๑๖๒... หนาท่ีพลเมอื ง ๖ เวลา ๔๐ ชวั่ โมง
ปฏิบัติตนและชักชวนผูอื่นใหมีมารยาทไทย ในเร่ืองการแสดงความเคารพ การสนทนา การปฏิบัติตน

ตามกาลเทศะ และการตอนรับผูมาเยือน มีสวนรวมและชักชวนผูอื่นใหอนุรักษทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอม
มีสวนรวมในขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปญญาไทย ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ือง
ความซ่ือสัตยสุจรติ ตัง้ ใจปฏบิ ตั ิหนา ท่ี และยอมรับผลทีเ่ กิดจากการกระทําของตนเอง

เห็นคุณคาและแนะนําผูอื่นใหแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย
ดวยการใชส ินคา ไทย ดแู ลรักษาโบราณสถาน โบราณวัตถุและสาธารณสมบัติ ปฏิบัติตนเปนศาสนิกชนที่ดี ปฏิบัติตนตาม
พระราชจริยวัตรและพระจริยวัตร ปฏิบัติตนตามพระบรมราโชวาท ในเรื่องความใฝรู ความกตัญู หลักการทรงงาน
ในเรื่ององครวมและทําใหงาย และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ือง
ความซ่ือสตั ยส จุ ริต ขยันหม่นั เพียร อดทน ใฝหาความรู ตง้ั ใจปฏบิ ัตหิ นา ที่ และยอมรบั ผลทีเ่ กดิ จากการกระทําของตนเอง

ปฏิบัติตนและแนะนําผูอ่ืนใหปฏิบัติตามขอตกลง กติกา กฎ ระเบียบของหองเรียนและโรงเรียน ในการใช
และดูแลรักษาส่ิงของ เคร่ืองใช วัสดุอุปกรณ และสถานที่ของสวนรวม เห็นคุณคาและปฏิบัติตนตามบทบาทหนาที่
ของการเปน สมาชิกท่ดี ีของหอ งเรยี นและโรงเรยี น ดว ยการเปนผูนําและการเปนสมาชิกท่ีดี การยึดถือประโยชนของ
สวนรวมเปน สาํ คัญ การใชสิทธิและหนาท่ี การใชเสรีภาพอยางรับผิดชอบ มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจ
ในกิจกรรมของหองเรียนและโรงเรียน ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร
อดทน ใฝห าความรู ตัง้ ใจปฏบิ ตั หิ นา ท่ี และยอมรับผลท่ีเกดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

ยอมรับความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในประเทศไทย ในเร่ืองวิถีชีวิต วัฒนธรรม ศาสนาและ
สิง่ แวดลอ ม อยูรวมกับผูอ่ืนอยา งสนั ติและพ่ึงพากัน ในเร่ืองการเคารพซ่ึงกันและกัน ไมแสดงกิริยา วาจาดูหม่ินผูอ่ืน
ชวยเหลือซึ่งกันและกัน และแบงปน วิเคราะหปญหาความขัดแยงในประเทศไทย ในเรื่องการการละเมิดสิทธิ
การรักษาสิ่งแวดลอม และเสนอแนวทางการแกปญหาโดยสันติวิธี ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่อง
ความซ่อื สตั ยสุจรติ อดทน และยอมรับผลท่เี กิดจากการกระทาํ ของตนเอง

โดยใชกระบวนการคิด กระบวนการกลุม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ และ
กระบวนการแกปญหา

เพื่อใหผูเรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจและรักษาไวซ่ึงความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดมั่นในศาสนา เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ
สามารถจัดการความขัดแยงดว ยสันตวิ ิธี และมีวินยั ในตนเอง
ผลการเรียนรู

๑. ปฏิบัตติ นและชกั ชวนผูอ ืน่ ใหมมี ารยาทไทย
๒. มีสว นรว มและชกั ชวนผูอ ื่นใหอ นรุ ักษท รพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ ม
๓. มสี ว นรว มในขนบธรรมเนยี มประเพณี ศิลปวฒั นธรรม และภูมปิ ญ ญาไทย
๔. เห็นคุณคาและแนะนาํ ผอู ื่นใหแสดงออกถึงความรักชาติ ยดึ มัน่ ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษัตริย
๕. ปฏบิ ัตติ นตามพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
๖. ปฏิบัตติ นและแนะนําผูอืน่ ใหป ฏิบตั ติ ามขอตกลง กตกิ า กฎ ระเบียบของหองเรยี นและโรงเรียน
๗. เห็นคุณคาและปฏิบัติตนตามบทบาทหนาที่ มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจในกิจกรรม
ของหอ งเรยี นและโรงเรยี น
๘. ยอมรับความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในประเทศไทย และอยูรวมกับผูอ่ืนอยางสันติ และพ่ึงพา
ซึง่ กนั และกนั
๙. วิเคราะหป ญ หาความขัดแยงในประเทศไทยและเสนอแนวทางการแกป ญหาโดยสนั ติวธิ ี
๑๐. ปฏิบัติตนเปน ผมู ีวินยั ในตนเอง
รวมทง้ั หมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

34

๒. ระดบั มัธยมศึกษาตอนตน

ชนั้ มธั ยมศึกษาปท่ี 1

ส๒๑๒... หนาท่พี ลเมอื ง 1 ๒๐ ช่วั โมง / ภาค ๐.๕ หนว ยกิต
ส๒๑๒... หนาทพี่ ลเมือง ๒ ๒๐ ชวั่ โมง / ภาค ๐.๕ หนว ยกติ

มีสวนรวมอนุรักษมารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแตงกาย การมีสัมมาคารวะ
แสดงออกถึงความเอื้อเฟอเผื่อแผและเสียสละตอสังคม เห็นคุณคาและอนุรักษขนบธรรมเนียมประเพณี
ศิลปวัฒนธรรมและภมู ปิ ญญาไทย ปฏบิ ตั ติ นเปนผมู ีวินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหม่ันเพียร อดทน
ใฝหาความรู ตง้ั ใจปฏิบัตหิ นาท่ี และยอมรบั ผลทเ่ี กิดจากการกระทาํ ของตนเอง

ปฏิบัติตนเปนแบบอยางของความรักชาติ ยึดม่ันในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ประยุกต
และเผยแพรพระบรมราโชวาท ในเรื่องมีเหตุผล รอบคอบ หลักการทรงงาน ในเร่ืองการใชธรรมชาติชวยธรรมชาติ
การปลูกปาในใจคน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตย
สจุ ริต ขยนั หม่ันเพยี ร อดทน ใฝห าความรู และตั้งใจปฏิบัติหนา ที่

ปฏิบัติตนเปนพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ในการมีสวนรวมในกิจกรรมตาง ๆ ของสังคม การตัดสินใจ
โดยใชเหตุผล มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจในกิจกรรมของหองเรียนและโรงเรียน ตรวจสอบขอมูล
เพ่ือใชประกอบการตัดสินใจในกิจกรรมตาง ๆ ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต อดทน
ขยันหมัน่ เพียร ใฝหาความรู ตงั้ ใจปฏบิ ัตหิ นา ท่ี และยอมรบั ผลทเี่ กดิ จากการกระทาํ ของตนเอง

ยอมรับความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ในเร่ืองวิถีชีวิต วัฒนธรรม
ศาสนา ส่ิงแวดลอ ม อยรู วมกนั อยา งสันติและพงึ่ พาซึ่งกันและกนั ในสงั คมพหุวฒั นธรรม ดวยการเคารพซึ่งกันและกัน
ไมแสดงกิริยาและวาจาดูหมิ่นผูอ่ืน ชวยเหลือซึ่งกันและกัน แบงปน มีสวนรวมในการแกปญหาความขัดแยง
โดยสันติวิธี ในเรื่องการทะเลาะวิวาท ความคิดเห็นไมตรงกัน ดวยการเจรจาไกลเกล่ีย การเจรจาตอรอง การระงับ
ความขัดแยง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต อดทน ใฝหาความรู ต้ังใจปฏิบัติหนาท่ี
ยอมรบั ผลท่ีเกิดจากการกระทาํ ของตนเอง

โดยใชกระบวนการกลุม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ กระบวนการ
แกปญหา กระบวนการสืบเสาะหาความรู กระบวนการสรางความตระหนัก กระบวนการสรางคานิยม และ
กระบวนการสรา งเจตคติ

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะท่ีดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่น
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบันพระมหากษัตริย เปนพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปน
ประมุข มีสวนรวมทางการเมืองการปกครอง อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ จัดการความขัดแยงดวยสันติวิธี และมีวินัย
ในตนเอง

ผลการเรียนรู
1. มสี ว นรว มในการอนรุ กั ษมารยาทไทย
2. แสดงออกถงึ ความเอ้ือเฟอเผ่อื แผ และเสียสละตอสงั คม
3. เหน็ คณุ คาและอนรุ ักษข นบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมปิ ญญาไทย
4. เปนแบบอยา งของความรักชาติ ยึดมน่ั ในศาสนา และเทิดทนู สถาบันพระมหากษตั รยิ 
5. ประยุกตและเผยแพรพระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
6. ปฏิบตั ิตนเปน พลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธปิ ไตย
7. มีสว นรวมและรับผดิ ชอบในการตัดสนิ ใจ ตรวจสอบขอมูลเพ่อื ใชป ระกอบการตัดสนิ ใจในกจิ กรรมตาง ๆ
8. ยอมรบั ความหลากหลายทางสังคมวฒั นธรรมในภมู ภิ าคเอเชียตะวันออกเฉยี งใต และอยรู ว มกัน

อยา งสันติ และพง่ึ พาซึ่งกนั และกนั
9. มีสว นรวมในการแกป ญหาความขดั แยงโดยสันติวธิ ี
10. ปฏิบตั ติ นเปนผมู ีวินัยในตนเอง

รวมทั้งหมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

35

ชน้ั มธั ยมศึกษาปที่ ๒

ส๒๒๒... หนา ที่พลเมอื ง ๓ ๒๐ ชวั่ โมง / ภาค ๐.๕ หนวยกติ
ส๒๒๒... หนา ทพี่ ลเมอื ง ๔ ๒๐ ช่ัวโมง / ภาค ๐.๕ หนวยกิต

มีสวนรวมและแนะนําผูอื่นใหอนุรักษมารยาทไทย ในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแตงกาย
การมีสัมมาคารวะ แสดงออกและแนะนําผูอ่ืนใหมีความเอื้อเฟอเผ่ือแผและเสียสละตอสังคม เห็นคุณคา อนุรักษ
และสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปญญาไทย ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ือง
ความซือ่ สตั ยสุจรติ ขยันหม่นั เพียร อดทน ตง้ั ใจปฏบิ ตั หิ นา ที่ และยอมรับผลท่เี กิดจากการกระทําของตนเอง

ปฏิบัติตนเปนแบบอยางและแนะนําผูอื่นใหมีการปฏิบัติตนที่แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา
และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ประยุกต และเผยแพรพระบรมราโชวาท ในเรื่องการมีสติ ความขยัน อดทน
หลักการทรงงาน ในเรื่องภูมิสังคม ขาดทุนคือกําไร และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรือ่ งความซ่ือสัตยส ุจรติ ขยันหม่นั เพียร อดทน ใฝห าความรู และตั้งใจปฏิบัตหิ นาที่

ปฏิบัติตนเปนพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ในเรื่องการติดตามขาวสารบานเมือง ความกลาหาญ
ทางจริยธรรม การเปนผูนําและการเปนสมาชิกที่ดี มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจตอกิจกรรมของ
หองเรียนและโรงเรียน ตรวจสอบขอมูลเพ่ือใชประกอบการตัดสินใจในกิจกรรมตาง ๆ และรูทันขาวสาร ปฏิบัติตน
เปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต อดทน ต้ังใจปฏิบัติหนาท่ี ใฝหาความรู และยอมรับผลท่ีเกิดจาก
การกระทําของตนเอง

เห็นคุณคาของการอยูรวมกันในภูมิภาคเอเชียอยางสันติ และพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันโดยคํานึงถึง
ความหลากหลายทางสังคม วัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชีย ในเรื่องวิถีชีวิต วัฒนธรรม ศาสนา สิ่งแวดลอม
การอยูรวมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมและการพึ่งพาซ่ึงกันและกัน ในเร่ืองการเคารพซ่ึงกันและกัน ไมแสดงกิริยา
และวาจาดูหมิ่นผูอื่น ชวยเหลือซ่ึงกันและกัน แบงปน มีสวนรวมและเสนอแนวทางการแกปญหาความขัดแยง
โดยสันติวิธีเก่ียวกับการละเมิดสิทธิ การใชของสวนรวม ดวยการเจรจาไกลเกลี่ย การเจรจาตอรอง การระงับ
ความขัดแยง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต อดทน ใฝหาความรู ต้ังใจปฏิบัติหนาที่
ยอมรบั ผลที่เกิดจากการกระทําของตนเอง

โดยใชก ระบวนการกลุม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ กระบวนการ
แกปญหา กระบวนการสืบเสาะหาความรู กระบวนการสรางความตระหนัก กระบวนการสรางคานิยม และ
กระบวนการสรางเจตคติ

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะท่ีดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่น
ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตริย เปนพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปน
ประมุข มีสวนรวมทางการเมืองการปกครอง อยูรวมกับผูอื่นอยางสันติ จัดการความขัดแยงดวยสันติวิธี และมีวินัย
ในตนเอง

ผลการเรยี นรู
1. มสี ว นรว มและแนะนาํ ผอู ่นื ใหอ นรุ กั ษมารยาทไทย
2. แสดงออกและแนะนาํ ผูอื่นใหม คี วามเอื้อเฟอเผื่อแผ และเสียสละตอสงั คม
3. เหน็ คุณคา อนุรักษ และสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และภมู ิปญญาไทย
4. เปน แบบอยางและแนะนําผอู ืน่ ใหม ีความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบนั พระมหากษตั ริย
5. ประยุกตและเผยแพรพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
6. ปฏิบัตติ นเปนพลเมอื งดีตามวถิ ีประชาธิปไตย
7. มีสวนรว มและรบั ผดิ ชอบในการตดั สนิ ใจ ตรวจสอบขอมูลเพ่อื ใชประกอบการตัดสินใจในกจิ กรรม

ตา ง ๆ และรูท นั ขา วสาร
8. เหน็ คณุ คาของการอยรู ว มกันในภมู ิภาคเอเชยี อยา งสันติ และพ่ึงพาซง่ึ กันและกัน
9. มีสว นรวมและเสนอแนวทางการแกป ญ หาความขัดแยงโดยสนั ติวิธี
10. ปฏิบัตติ นเปนผมู วี ินยั ในตนเอง

รวมทง้ั หมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

36

ชน้ั มัธยมศึกษาปท่ี ๓

ส๒๓๒... หนา ท่ีพลเมอื ง ๕ ๒๐ ชัว่ โมง / ภาค ๐.๕ หนวยกิต
ส๒๓๒... หนา ทพ่ี ลเมือง ๖ ๒๐ ชวั่ โมง / ภาค ๐.๕ หนวยกติ

มีสวนรว ม แนะนําผูอ ่ืนใหอนุรักษ และยกยอ งผมู ีมารยาทไทย ในเรื่องการแสดงความเคารพ การสนทนา
การแตงกาย การมีสัมมาคารวะ แสดงออก แนะนําผูอ่ืนและมีสวนรวมในกิจกรรมเก่ียวกับความเอื้อเฟอเผื่อแผ
และเสียสละตอสังคม เห็นคุณคา อนุรักษ สืบสาน และประยุกตขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และ
ภูมิปญญาไทย ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู
ต้งั ใจปฏบิ ตั หิ นา ท่ี และยอมรับผลทเ่ี กิดจากการกระทาํ ของตนเอง

ปฏิบัติตนเปนแบบอยาง และมีสวนรวมในการจัดกิจกรรมท่ีแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา
และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ประยุกตและเผยแพรพระบรมราโชวาท ในเร่ืองการเสียสละ ความซ่ือสัตย
หลักการทรงงาน ในเร่ืองศึกษาขอมูลอยางเปนระบบ แกปญหาที่จุดเล็ก ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ือง
ความซ่อื สัตยส ุจรติ ขยนั หมัน่ เพยี ร อดทน ใฝหาความรู และตั้งใจปฏิบตั ิหนา ท่ี

ปฏิบัตติ นเปนพลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย ในเรื่องการใชสิทธิและหนาท่ี การใชเสรีภาพอยางรับผิดชอบ
การมีสวนรวมในกิจกรรมการเลือกต้ัง มีสวนรวมและรับผิดชอบในการตัดสินใจตอกิจกรรมของหองเรียนและ
โรงเรียน ตรวจสอบขอมูล ตรวจสอบการทําหนาที่ของบุคคลเพื่อใชประกอบการตัดสินใจ ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหม่ันเพียร ใฝหาความรู ต้ังใจปฏิบัติหนาท่ีและยอมรับผลท่ีเกิดจาก
การกระทาํ ของตนเอง

เห็นคุณคาของการอยูรวมกันอยางสันติทามกลางความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในภูมิภาคตาง ๆ
ของโลก ในเร่ืองวิถีชีวิต วัฒนธรรม ศาสนา สิ่งแวดลอม การอยูรวมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมและพ่ึงพาซ่ึงกัน
และกัน ในเรื่องการเคารพซ่ึงกันและกัน ไมแสดงกิริยาและวาจาดูหม่ินผูอ่ืน ชวยเหลือซ่ึงกันและกัน แบงปน
มีสวนรวมและเสนอแนวทางการปองกันปญหาความขัดแยงในเรื่องทัศนคติ ความคิด ความเชื่อ ชูสาว ปฏิบัติตน
เปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติหนาท่ี และยอมรับผลที่เกิดจาก
การกระทําของตนเอง

โดยใชก ระบวนการกลมุ กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ กระบวนการ
แกปญหา กระบวนการสืบเสาะหาความรู กระบวนการสรางความตระหนัก กระบวนการสรางคานิยม และ
กระบวนการสรางเจตคติ

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา
และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย เปนพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุข
มีสว นรว มทางการเมืองการปกครอง อยูรวมกับผูอ ื่นอยา งสนั ติ จัดการความขัดแยงดวยสันตวิ ิธี และมวี ินัยในตนเอง

ผลการเรยี นรู
1. มีสวนรวม แนะนาํ ผอู ่นื ใหอนุรกั ษ และยกยองผูม ีมารยาทไทย
2. แสดงออก แนะนาํ ผูอ่ืน และมีสวนรวมในกิจกรรมเก่ียวกบั ความเอือ้ เฟอเผอื่ แผ และเสียสละ
3. เหน็ คุณคา อนุรกั ษ สบื สาน และประยุกตข นบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรม และภมู ิปญญาไทย
4. เปน แบบอยา งและมีสวนรวมในการจัดกิจกรรมที่แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และ

เทิดทนู สถาบันพระมหากษตั ริย
5. ประยุกตและเผยแพรพระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
6. ปฏิบัตติ นเปนพลเมืองดีตามวิถีประชาธปิ ไตย
7. มสี ว นรว มและรับผดิ ชอบในการตัดสินใจ ตรวจสอบขอมูล ตรวจสอบการทาํ หนาท่ีของบคุ คล

เพ่อื ใชประกอบการตดั สินใจ
8. เห็นคุณคาของการอยูรวมกนั ในภูมิภาคตาง ๆ ของโลกอยา งสนั ติ และพึ่งพาซ่ึงกนั และกัน
9. มสี ว นรว มและเสนอแนวทางการปองกันปญหาความขัดแยง
10. ปฏิบัติตนเปน ผมู ีวินยั ในตนเอง

รวมท้งั หมด ๑๐ ผลการเรยี นรู

37

๓. ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที่ ๔ – ๖

ส๓๐๒... หนาทีพ่ ลเมอื ง ๑ ๒๐ ช่ัวโมง / ภาค ๐.๕ หนว ยกติ
ส๓๐๒... หนาท่พี ลเมอื ง ๒ ๒๐ ช่วั โมง / ภาค ๐.๕ หนวยกติ

มีสวนรวมและแนะนําผูอ่ืนใหอนุรักษและเผยแพรมารยาทไทยสูสาธารณะ ในเร่ืองการแสดงความเคารพ
การสนทนา การแตงกาย การมีสัมมาคารวะ เห็นคุณคา อนุรักษ สืบสาน ประยุกตและเผยแพรขนบธรรมเนียม
ประเพณี ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปญญาไทย ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความอดทน ใฝหาความรู
และตง้ั ใจปฏิบัติหนาที่

ปฏิบัติตนเปนแบบอยาง มีสวนรวมในการจัดกิจกรรม และสนับสนุนใหผูอ่ืนแสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ปฏิบัติตนเปนแบบอยาง ประยุกต และเผยแพร
พระบรมราโชวาท ในเร่ืองการมีระเบียบวินัย ความสามัคคี หลักการทรงงาน ในเร่ืองระเบิดจากขางใน ไมติดตํารา
บริการรวมที่จุดเดียว ใชอธรรมปราบอธรรม และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู ตั้งใจปฏิบัติหนาที่ ยอมรับผลที่เกิดจาก
การกระทาํ ของตนเอง

ปฏิบัติตนเปนแบบอยางและสงเสริมสนับสนุนใหผูอ่ืนเปนพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ในเรื่อง
การเปนผูนําและการเปนสมาชิกท่ีดี การใชสิทธิและหนาที่ การใชเสรีภาพอยางรับผิดชอบ ความกลาหาญ
ทางจริยธรรม การเสนอแนวทางการแกปญหาสังคมตอสาธารณะ การติดตามและประเมินขาวสารทางการเมือง
และการรูเทาทันส่ือ การมีสวนรวมในกิจกรรมทางการเมือง ประยุกตใชกระบวนการประชาธิปไตยในการวิพากษ
ประเดน็ นโยบายสาธารณะที่ตนสนใจ มีสวนรวมและตัดสินใจเลือกตั้งอยางมีวิจารณญาณ รูทันขาวสารและรูทันสื่อ
คาดการณเหตุการณลวงหนาบนพื้นฐานของขอมูล ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต
ขยันหม่นั เพียร อดทน ใฝห าความรู ต้งั ใจปฏบิ ตั ิหนาที่ และยอมรบั ผลทเ่ี กิดจากการกระทาํ ของตนเอง

ยอมรับในอัตลักษณและเคารพความหลากหลายในสังคมพหุวัฒนธรรม เห็นคุณคาของการอยูรวมกัน
อยางสนั ติ และพงึ่ พาซ่ึงกันและกันดวยการเคารพซึ่งกันและกัน ไมแสดงกิริยาและวาจาดูหม่ินผูอ่ืน ชวยเหลือซ่ึงกัน
และกัน แบงปน ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความอดทน ใฝหาความรู และยอมรับผลท่ีเกิดจาก
การกระทําของตนเอง

โดยใชกระบวนการกลมุ กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ กระบวนการ
แกป ญ หา กระบวนการสืบเสาะหาความรู

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดม่ัน
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบันพระมหากษัตริย เปนพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปน
ประมุข มีสวนรวมทางการเมืองการปกครอง มีวิจารณญาณในการเลือกตั้ง และการวิพากษนโยบายสาธารณะ
อยรู ว มกับผูอ นื่ อยา งสนั ติ จัดการความขดั แยง ดว ยสนั ตวิ ิธี และมีวินยั ในตนเอง

ผลการเรยี นรู
๑. มสี ว นรว มและแนะนาํ ผอู ื่นใหอนุรกั ษ และเผยแพรมารยาทไทยสูสาธารณะ
๒. เหน็ คุณคา อนรุ กั ษ สืบสาน ประยกุ ต และเผยแพร ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรม และภมู ปิ ญญาไทย
๓. เปนแบบอยาง มสี ว นรว มในการจดั กิจกรรม และสนับสนุนใหผอู ื่นแสดงออกถงึ ความรกั ชาติ

ยึดมนั่ ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตริย
๔. เปน แบบอยาง ประยกุ ตแ ละเผยแพร พระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
๕. เปน แบบอยางและสง เสริมสนับสนุนใหผ อู ื่นเปน พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย
๖. ประยุกตใ ชก ระบวนการประชาธปิ ไตยในการวพิ ากษประเดน็ นโยบายสาธารณะที่ตนสนใจ
๗. มสี วนรวมและตัดสินใจเลอื กตงั้ อยางมีวจิ ารณญาณ
๘. รทู นั ขาวสารและรทู ันส่อื
๙. คาดการณเ หตุการณล ว งหนา บนพ้ืนฐานของขอมูล
๑๐. ยอมรับในอัตลักษณและเคารพความหลากหลายในสงั คมพหุวัฒนธรรม
๑๑. เหน็ คณุ คาของการอยูรวมกนั อยางสันติ และพึ่งพาซึ่งกันและกัน
๑๒. ปฏบิ ัติตนเปน ผมู ีวนิ ยั ในตนเอง

รวมท้ังหมด 1๒ ผลการเรียนรู

38

ส๓๐๒... หนา ที่พลเมอื ง ๓ ๒๐ ชัว่ โมง / ภาค ๐.๕ หนวยกิต
ส๓๐๒... หนาท่พี ลเมอื ง ๔ ๒๐ ชวั่ โมง / ภาค ๐.๕ หนวยกติ

แสดงออก แนะนําผูอื่น และยกยองบุคคลท่ีมีความเอื้อเฟอเผื่อแผและเสียสละตอสังคม ปฏิบัติตนเปนผูมี
วินยั ในตนเอง ในเรอ่ื งใฝหาความรู

ปฏิบัติตนเปนแบบอยาง มีสวนรวมในการจัดกิจกรรม และสนับสนุนใหผูอ่ืนแสดงออกถึงความรักชาติ
ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ปฏิบัติตนเปนแบบอยาง ประยุกต และเผยแพร
พระบรมราโชวาท ในเร่ืองการมีระเบียบวินัย ความสามัคคี หลักการทรงงาน ในเร่ืองระเบิดจากขางใน ไมติดตํารา
บริการรวมท่ีจุดเดียว ใชอธรรมปราบอธรรม และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัย
ในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยสุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝหาความรู ต้ังใจปฏิบัติหนาท่ี ยอมรับผลที่เกิดจาก
การกระทาํ ของตนเอง

ปฏิบัติตนเปนแบบอยางและสงเสริมสนับสนุนใหผูอื่นเปนพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ในเรื่อง
การเปนผูนําและการเปนสมาชิกท่ีดี การใชสิทธิและหนาที่ การใชเสรีภาพอยางรับผิดชอบ ความกลาหาญ
ทางจริยธรรม การเสนอแนวทางการแกปญหาสังคมตอสาธารณะ การติดตามและประเมินขาวสารทางการเมือง
และการรูเทาทันสื่อ การมีสวนรวมในกิจกรรมทางการเมือง ประยุกตใชกระบวนการประชาธิปไตยในการวิพากษ
ประเด็นนโยบายสาธารณะที่ตนสนใจ มีสวนรวมและตัดสินใจเลือกต้ังอยางมีวิจารณญาณ รูทันขาวสารและรูทันสื่อ
คาดการณเหตุการณลวงหนาบนพื้นฐานของขอมูล ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตยสุจริต
ขยันหม่นั เพียร อดทน ใฝห าความรู ต้งั ใจปฏิบัตหิ นา ท่ี ยอมรับผลท่ีเกดิ จากการกระทําของตนเอง

มีสวนรวมในการแกปญหาเม่ือเกิดความขัดแยงโดยสันติวิธี ดวยการเจรจาไกลเกล่ีย การเจรจาตอรอง
การระงับความขัดแยง และสรางเครือขายปองกันปญหาความขัดแยง ปฏิบัติตนเปนผูมีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความ
ซื่อสตั ยสจุ รติ อดทน และยอมรบั ผลท่เี กิดจากการกระทาํ ของตนเอง

โดยใชกระบวนการกลุม กระบวนการคดิ กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการเผชญิ สถานการณ กระบวนการ
แกป ญ หา กระบวนการสืบเสาะหาความรู

เพ่ือใหผูเรียนมีลักษณะท่ีดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปนไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดม่ัน
ในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย เปนพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย
ทรงเปนประมุข มีสวนรวมทางการเมืองการปกครอง มีวิจารณญาณในการเลือกต้ัง และการวิพากษนโยบาย
สาธารณะ อยูร ว มกบั ผูอนื่ อยา งสันติ สามารถจดั การความขดั แยง ดว ยสนั ติวิธี และมวี นิ ัยในตนเอง

ผลการเรียนรู
๑. แสดงออก แนะนําผูอืน่ และยกยองบคุ คลที่มคี วามเอ้ือเฟอเผ่ือแผ และเสยี สละ
๒. เปนแบบอยาง มสี วนรวมในการจัดกิจกรรม และสนับสนนุ ใหผ อู น่ื แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา

และเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษัตริย
๓. เปนแบบอยาง ประยกุ ต และเผยแพร พระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
๔. เปน แบบอยางและสงเสรมิ สนับสนุนใหผ ูอ น่ื เปน พลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย
๕. ประยกุ ตใ ชก ระบวนการประชาธิปไตยในการวพิ ากษป ระเด็นนโยบายสาธารณะที่ตนสนใจ
๖. มีสว นรว มและตัดสินใจเลอื กต้งั อยางมีวจิ ารณญาณ
๗. รูทันขา วสารและรทู ันส่ือ
๘. คาดการณเ หตุการณล ว งหนาบนพนื้ ฐานของขอมลู
๙. มีสวนรว มในการแกป ญ หาเมอื่ เกิดความขัดแยงโดยสันตวิ ิธีและสรางเครือขายการปองกันปญ หาความขดั แยง
๑๐. ปฏบิ ตั ติ นเปนผมู วี นิ ยั ในตนเอง

รวมทั้งหมด 1๐ ผลการเรยี นรู

39

การจัดการเรียนรูร ายวชิ าเพม่ิ เตมิ หนาที่พลเมอื ง

ลกั ษณะสาํ คญั ของการจดั การเรยี นรู
๑. การจัดการเรียนรูรายวิชาเพ่ิมเติมหนาที่พลเมืองตามจุดเนนท้ัง 5 นั้น มีเปาหมายสําคัญเพื่อใหเยาวชน
มลี กั ษณะท่ดี ีของคนไทย เห็นคณุ คาและมีสวนรวมในการอนุรักษศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมและประเพณีไทย
เห็นคุณคาและแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย ดําเนินชีวิต
ตามวิถีประชาธิปไตย มีสวนรวมทางการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปน
ประมุข สามารถอยูรวมกันในสังคมแหงความหลากหลายและจัดการความขัดแยงโดยสันติวิธี ซึ่งสอดคลองกับ
คานยิ มหลกั 12 ประการ
๒. รายวิชาเพ่ิมเติมหนาท่ีพลเมือง มีผลการเรียนรูท่ีมีเปาหมายเนนใหผูเรียนตระหนักและเห็นคุณคาในเรื่อง
ท่ีเรียนรูและลงมือปฏิบัติจริง ซ่ึงเปนการตอยอดการเรียนรูจากรายวิชาพื้นฐาน กลุมสาระการเรียนรูสังคมศึกษา
ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑
๓. การจดั การเรยี นรรู ายวชิ าเพิ่มเตมิ หนาท่พี ลเมอื ง สามารถจดั ทาํ ได ๒ ลกั ษณะ คือ

๓.๑ การจัดการเรียนรูตามจุดเนนแตละจุดเนน โดยบูรณาการจุดเนนที่ ๕ ความมีวินัยในตนเอง
ทีส่ อดคลอ งกบั ผลการเรยี นรูแ ละสาระการเรยี นรขู องจุดเนนท่ี ๑ - ๔ ทีเ่ กีย่ วของ

๓.๒ การจัดการเรียนรูแบบบูรณาการท้ัง ๕ จุดเนน โดยตองวิเคราะหผลการเรียนรูในแตละจุดเนนวา
เกย่ี วของ หรอื เชื่อมโยง หรือมปี ระเด็นรว มกนั ในเนอ้ื หาตาง ๆ และตั้งเปน Theme (หัวเร่อื ง)
๔. การจัดการเรียนรใู นแตล ะหนว ยการเรยี นรูอาจจัดใหส อดคลอ งกบั เหตุการณ สถานการณ ท่ีเก่ียวของกับจุดเนน
ทั้ง ๕ จุดเนน

40

การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรรู ายวิชาเพิ่มเติมหนาทพี่ ลเมอื ง

การวดั และประเมินผลการเรยี นรู เปนสว นหนึง่ ของกระบวนการเรยี นการสอนท่ีครูผูสอนจะตองจัดทํา
อยางตอเนื่อง เพ่ือพัฒนาผูเรียนเปนสําคัญ นอกจากน้ี ผลจากการประเมินจะตองนําไปใชเปนขอมูลสําหรับ
ติดตาม กํากับ สนับสนุน และพัฒนาการเรียนรู พัฒนาการเรียนการสอน ดังนั้น การวัดและประเมินผลการเรียน
จงึ เนน ไปทกี่ ารวัดและการประเมินผลในช้ันเรียน ซึ่งจะนําไปสูการช้ีใหเห็นถึงสภาพที่แทจริงของผูเรียน และสภาพจริง
ของการเรียนการสอนจากพฤติกรรมที่ผูเรียนไดแสดงออก (Student Performance) สะทอนใหเห็น
ความสามารถท่ีหลากหลาย และสอดคลองกับความสามารถที่แทจริงจากการปฏิบัติ ตัดสินใจ หรือการแกปญหา
ไดดวยตนเอง

การวดั และประเมินผลการเรียนรรู ายวชิ าเพม่ิ เติมหนาท่พี ลเมือง โดยพิจารณาจากคุณภาพของช้ินงาน หรือ
การปฏิบัติ ทีเ่ ปน ผลผลติ / รองรอยหลักฐานการเรยี นรูของผูเ รยี นวาเปนไปตามผลการเรียนรแู ละจุดเนนของรายวิชา
เพิ่มเติมหนาท่ีพลเมืองหรือไม ซึ่งประกอบไปดวยความรูความสามารถ คุณธรรมจริยธรรม คานิยมท่ีพึงประสงค
การปฏิบัติตนโดยใชวิธีการและเคร่ืองมือท่ีหลากหลายและเกณฑการประเมินที่ชัดเจน ท้ังน้ี เม่ือผูเรียนไดรับ
การพฒั นาแลวจะตองบรรลุตามผลการเรยี นรทู ีก่ ําหนด

ตัวอยาง การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรูรายวชิ าเพ่ิมเติมหนา ที่พลเมอื ง

รายวิชาเพิม่ เติมหนา ที่พลเมือง

หนวยท่ี ๑… หนว ยท่ี ๒… หนวยท่ี ๓… หนวยที่ ๔…

ช้นิ งาน/ ชิ้นงาน/ ชิน้ งาน/ ชิ้นงาน/
ภาระงาน ภาระงาน ภาระงาน ภาระงาน
รวบยอด รวบยอด รวบยอด รวบยอด

คะแนน… + คะแนน… + คะแนน… + คะแนน…

คะแนนรวม

+

การทดสอบ
คุณลกั ษณะ

ตัดสนิ ผลการเรียน