150
ซึ่งเทศบาลตาบลหินตกได้เสนอว่า “สาหรับกลุ่มผู้สูงอายุของทางเทศบาล กลุ่มท่ียากจน ได้รับความ
ช่วยเหลือดูแลจากทางเทศบาล สาหรับกลุ่มอื่นๆ จะมีรายได้อยบู่ า้ งแล้วจากลูกหลาน และมีอาชีพเสริม เช่น ทา
ขนม ทางานฝีมือต่างๆ ซึ่งทางเทศบาลเองมีการจัดการอบรมให้กลมุ่ ผู้สงู อายุอยา่ งสม่าเสมอ อาทิ เมื่อ 2 เดือนท่ี
ผา่ นมา มกี ารอบรมเรื่องการขายของออนไลน์ เป็นการนาสนิ ค้าที่ผสู้ ูงอายผุ ลิตกันเองขายในไลนก์ ลุ่ม เช่น ขายขนม
กาแฟ อาหารต่างๆ งานฝีมือตา่ งๆ เปน็ ต้น กล่มุ ผู้สูงอายทุ เ่ี ป็นผปู้ ว่ ยติดเตยี ง ทางเทศบาลมกี ารไปเยย่ี มเปน็ ประจา
แต่ท่ีเป็นห่วงคือเร่ืองของอนาคต ด้วยภาระหน้าทขี่ องคนในครอบครัวของผูส้ ูงอายทุ ่ีตอ้ งออกไปทางาน ในขณะท่ี
แนวโน้มผู้สูงอายุจะมีเพ่ิมข้ึน ในส่วนของการอบรม กิจกรรมต่างๆ ต้องอบรมท้ังบุคลากร ผู้บริหารให้ไปในทาง
เดียวกัน ดังที่ผ่านมาเคยมีการพิจารณาเรื่องธนาคารเวลา มติว่าควรทาแต่ปัญหาคือ บุคลากรกับผู้บริหารต้องมี
แนวคิดไปในทางเดียวกัน เพราะในบางคร้งั ผู้บรหิ ารมกี ารเปล่ยี นแปลง อาจมาจากการเมอื งคนละขัว้ คนละทีมก็จะ
มปี ัญหาได้ ดงั นัน้ ควรมกี ารกาหนดแนวทางทช่ี ัดเจนให้ทกุ คนเข้าใจไปในทางเดียวกัน”
ทั้งนี้หากรัฐสาคัญได้ให้ความสาคัญกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรวัยสูงอายุอย่างต่อเน่ือง โดยมี
กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และมีการจัดทานโยบายยุทธศาสตร์ แผนงาน โครงการ เพื่อสนับสนุนผู้นาให้
ขบั เคล่ือนการดาเนินงานทีค่ รอบคลมุ การพฒั นาผู้สงู อายุ ก็จะทาใหผ้ นู้ าทอ้ งถนิ่ สามารถสง่ เสริมกิจการของ ศพอส.
ภายในทอ้ งถน่ิ ไดอ้ ยา่ งเปน็ รปู ธรรม
3.12) กำรเช่ือมโยงงำนระหว่ำงสำนักงำนกระจำยอำนำจ สำนักนำยกรัฐมนตรี หน่วยงำนด้ำน
กำรศกึ ษำ และองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ในกำรวำงแผนกำรกระจำยอำนำจสู่ท้องถ่ิน
จากการสัมภาษณ์กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นพบว่า งานด้านการกระจายอานาจมีการ
ดาเนินการตรงต่อสานักงานคณะกรรมการการกระจายอานาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน หากแต่อานาจ
หลักจะอยู่ท่ีกระทรวงในแต่ละกระทรวง ซ่ึงในปัจจุบันน้ันกระทรวงมหาดไทยเองมีการทางานเช่ือมประสานกับ
สานักงานกระจายอานาจท้องถนิ่ ฯ และสานักนายกรัฐมนตรี ซึ่งจะมีการทางานร่วมกันในทกุ ๆ เดือน และมีการ
ประชุมร่วมกันเดือนละคร้ัง เพ่ือการประชมุ งานร่วมกนั ซ่ึงประกอบไปดว้ ยงานดา้ นบคุ คล งานด้านกฎหมาย งาน
ด้านการคลงั รวมไปถงึ งานทเ่ี กย่ี วกบั งานดา้ นผู้สูงอายุและสังคมเพื่อทจี่ ะได้ข้อมูลท่เี กีย่ วขอ้ ง
3.13) กำรประเมินควำมพรอ้ มของ ศพอส. ในแต่ละพน้ื ที่
ทางกรมส่งเสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และ
มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ ก็อาจมกี ารดาเนินงานร่วมกัน โดยมกี ารเตรยี มความพรอ้ มให้แกศ่ นู ย์ ศพอส. โดยจะแบง่
เกรดหรอื ความพรอ้ มของแตล่ ะศนู ย์ แบง่ ความพรอ้ มเปน็ ลาดบั A B C และ D จะมีการจัดทาคู่มือในการจดั ตัง้ ศนู ย์
ตอ่ ไปในอนาคตเพอ่ื เตรียมความพร้อมให้กบั ท้องถ่นิ
3.14) กำรประชมุ อยำ่ งต่อเน่ืองระหวำ่ งหนว่ ยงำนที่เกีย่ วขอ้ งในดำ้ นแผนกำรกระจำยอำนำจ
แผนของการกระจายอานาจสู่ท้องถิ่นจาเป็นตอ้ งทาการประสานหน่วยงานทีเ่ ก่ียวข้องเพ่ือทาการประชมุ
กับทางอนุกรรมการกระจายอานาจ ซึ่งในส่วนของคณะกรรมการกระจายอานาจให้แก่ท้องถิ่น มีการประชุม
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชีวิตและสง่ เสรมิ อาชีพผสู้ งู อายุภายใต้การ
บริหารจดั การขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่
151
ในทุก ๆ เดือน ในส่วนของสถ.หรือ สานักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัด มีภารกิจเกี่ยวกับการส่งเสริม
สนับสนนุ องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน โดยการพัฒนาและใหค้ าปรกึ ษา แนะนาองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น ในด้าน
การจัดทาแผนพัฒนาท้องถิ่น การบริหารงานบุคคล การเงิน การคลัง และการบริหารจัดการ เพ่ือให้องค์กร
ปกครองส่วนท้องถน่ิ มคี วามเข้มแข็ง มศี ักยภาพในการให้บรกิ ารสาธารณะ จะเป็นกรรมการในการทาแผนกระจาย
อานาจรวมไปถงึ เปน็ กรรมการกองกลางดว้ ย
3.15) กำรสอบถำมควำมเห็นของกรมส่งเสรมิ กำรปกครองสว่ นท้องถิ่น
ขั้นตอนการกระจายอานาจซ่ึงแผนฉบับที่ 13 ก็ได้ดาเนินการอยู่ในระหว่างการนาเสนอตามกฎหมาย
เนอ้ื หาของภารกิจก็จะมีในเรอ่ื งของศนู ยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชีวติ และส่งเสริมอาชีพของผสู้ ูงอายุ ตัวยอ่ จะเป็น ศพอส.ซึ่ง
ศพอส. นน้ั จะมกี ารโอนภารกจิ มาให้ทางองค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ ทางสานกั งานกระจายอานาจฯ กไ็ ด้สอบถาม
ความคิดเห็น มายังกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน ซ่ึงทางกรมฯได้เห็นด้วยกับการดาเนินการถ่ายโอนให้
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินรับมอบ ศพอส. ไปดาเนินการ และทางองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเองตามกฎหมาย
จัดตั้งก็ได้มีอานาจในหน้าท่ขี องการดูแลคุณภาพชีวิต ดูแลผู้สูงอายุ ในกฎหมายจัดต้ังกาหนดไว้ว่าให้องค์กรส่วน
ทอ้ งถ่ินมีหนา้ ทีก่ ากบั ดแู ลจงึ เปน็ อานาจหนา้ ทที่ ท่ี ้องถนิ่ จะต้องดแู ลในส่วนของ ศพอส. ประกอบกับในยุทธศาสตร์
แห่งชาติ 20 ปี แผนปฏิรปู ประเทศก็จะมกี ารกาหนดในเรื่องของแผนแมบ่ ทในการจะดแู ลผสู้ ูงอายซุ งึ่ เป็นชว่ งเวลาท่ี
เป็นสงั คมผูง้ อายุ ผู้สูงอายมุ สี ัดส่วนของประชากรมาก ดงั นนั้ ทางกระทรวงมหาดไทยและกรมส่งเสริมการปกครอง
ส่วนท้องถ่ินเอง ตลอดจนทปอ.จะตอ้ งมีแผนที่จะรองรับในการดูแลผูส้ ูงอายหุ รือแผนทีจ่ ะเกี่ยวข้องกับการพฒั นา
ผสู้ ูงอายุในอนาคต
โดยการสัมภาษณ์กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ินได้เสนอในประเด็นดังกล่าวว่า “เบื้องต้นเราก็ได้
รบั ทราบจาก สานกั งานการกระจายอานาจส่วนท้องถน่ิ โดยผา่ นความเห็นของกองไปท่ีเรียบร้อยแลว้ อยูใ่ นขนั้ ตอน
ที่สานกั งานการกระจายอานาจสว่ นท้องถิน่ ให้นาเสนอตามกฎหมายตามขัน้ ตอนต่อไป” (กรมสง่ เสริมการปกครอง
สว่ นท้องถิ่น, 31 สงิ หาคม 2565)
3.16) กำรส่งเสรมิ กจิ กรรมด้ำน KM และภมู ิปญั ญำผสู้ ูงอำยุ
เพ่ือให้เกิดการถ่ายทอดวิชาความรู้ให้แก่ลูกหลาน หรือเยาวชนคนรุ่นหลังในสังคมอย่างต่อเน่ือง ซ่ึง
ผู้สูงอายุนอกจากจะเป็นผู้ทรงภูมิปัญญาแล้ว ผู้สูงอายุยังเป็นวัยที่มีความเป็นอิสระมากกว่าช่วงวัยอ่ืนของชีวิต
สามารถเลือกทาในสิ่งท่ีเหมาะสมตามที่ตนเองปรารถนา เน่ืองจากลูกหลานเติบโต มีการมีงานทาแล้ว ย่อมหมด
ภาระที่หนักหน่วง ดังน้ัน การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุ มีโอกาสได้แสดงศกั ยภาพ ภูมิความรู้ท่ีเป็นการบาเพ็ญตนให้
เกิดประโยชน์ต่อผู้อ่นื แล้ว ผู้สงู อายุยังสามารถดแู ลตนเอง ให้มีสขุ ภาพแขง็ แรง ไมใ่ ห้เกดิ ภาระแก่ครอบครวั และ
สงั คม จึงนับเป็นการสร้างสังคมท่มี คี ุณภาพอกี ทางหนึ่งดว้ ย
ทางเทศบาลหินตกมคี วามยนิ ดีมากที่จะให้ความร่วมมืออยา่ งเต็มทใ่ี นการโอนย้ายแบบเต็มรปู แบบ สาหรบั
ประเด็นท่ีเป็นห่วงคือเร่ืองกลุ่มลูกหลานรุ่นใหม่ท่ีไม่เห็นคุณค่าของผู้สูงอายุ และจานวนผู้สูงอายุเองก็มีแนวโน้ม
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชีวติ และส่งเสริมอาชีพผูส้ งู อายุภายใตก้ าร
บริหารจดั การขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ
152
เพิ่มขึ้นทุกวัน อีกท้ังผู้สูงอายุเองบางท่านก็ไม่เห็นคุณค่าในตัวเอง ปัจจุบันน้ีทางชมรมผู้สูงอายุของเทศบาล
กลุ่มผ้สู ูงอายุจะดูแลกันเอง ซง่ึ ผู้นากลมุ่ ประธานกลมุ่ เปน็ ข้าราชการเกษยี ณอายุ โดยมีทางเทศบาลคอยเป็นพเี่ ลี้ยง
ส่ิงสาคัญคืออยากให้ผู้สูงอายุหลากหลายอาชีพมาอยู่ร่วมกัน จะได้มีการแบ่งปันความคิดประสบการณ์ต่างๆ
และสุดท้ายให้มีแนวความคดิ ไปในทางเดยี วกัน ชว่ ยสนบั สนนุ กันและกัน ซง่ึ สาหรบั ทางชมรมทางกลุ่มมีการนัดจัด
กิจกรรมอย่างตอ่ เนือ่ ง อาทิ เดอื นหนา้ จะมกี ารนดั พบจัดกิจกรรมกัน มีผสู้ งู อายเุ ขา้ ร่วมกจิ กรรมประมาณ 150 คน
โดยไม่ใช้งบประมาณเลย เปน็ การจดั กจิ กรรมท่ใี ห้ผสู้ งู อายแุ ตล่ ะท่านเตรียมอาหารมาจากบ้าน หิ้วปิน่ โตทากบั ขา้ ว
กนั มา มาทากจิ กรรมกัน โดยปกตจิ ะจัดกิจกรรมแบบน้ีเป็นประจาทกุ เดอื น เปน็ ต้น
3.17) กำรสนบั สนนุ ข้อกฎหมำยให้เอ้อื ต่อกำรกระจำยอำนำจ
3.17.1) บคุ ลำกร
จากการสมั ภาษณก์ รมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น พบวา่ การถ่ายโอนอานาจส่กู รมการปกครองส่วน
ท้องถิน่ หากนาเสนอประเด็นในแงม่ มุ ของตัวบทกฎหมาย ต้องมีการปรับปรงุ ในตวั แม่บทกฎหมายเปน็ สว่ นสาคญั ท่ี
จะใหอ้ งคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ินมีอานาจในการปกครองตัวเอง โดยเฉพาะในเรื่องของประเด็นบุคคลากร และใน
เรื่องของการบริหารงานบุคคล ซึ่งต้องให้ท้องถ่ินมีอานาจอย่างแท้จริงในการบริหารจัดการ (กรมส่งเสริมการ
ปกครองส่วนท้องถน่ิ , 31 สิงหาคม 2565)
แต่อย่างไรก็ตามในปัจจุบันในการบริหารงานบุคคลก็จะมีกองกลาง ซึ่งกรมส่งเสริมทาหน้าเป็นเลขาใน
การบรหิ ารจดั การบคุ ลากร ยกตวั อย่างเช่น หากเปน็ ข้าราชการพลเรอื นก็จะอยู่ภายใต้การดาเนินงานของ กพ. หรอื
คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน หรือ ก.พ. คือ คณะกรรมการท่ีรับผิดชอบงานด้านการบรหิ ารทรัพยากรบคุ คล
ภาครฐั ซ่ึงพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หวั ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แตง่ ต้ังเมื่อปพี ุทธศกั ราช 2471 โดยมี
ชอ่ื เรียกในขณะนนั้ ว่า "ก.ร.พ." หรือ "คณะกรรมการรกั ษาพระราชบญั ญัตริ ะเบยี บข้าราชการพลเรือน หากแต่ของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นจะมี กท. หรือ สานกั งานคณะกรรมการมาตรฐานการบริหารงานบคุ คลสว่ นทอ้ งถิ่น
และ กกต. หรือคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือย่อว่า กกต. (ECT) เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญแห่ง
ราชอาณาจักรไทย มีหน้าท่ีหลักเป็นผู้ควบคุมและดาเนินการจัดหรือจัดให้มีการเลือกตั้งหรือการสรรหา
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น แล้วแต่กรณี รวมท้ังการออก
เสียงประชามติ ให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรมก็จะเหมือนเป็นส่วนกลาง เป็นผู้ดูแล และในส่วนของสถ.กท็ า
หน้าที่เปรียบเสมือนเลขา เพื่อทาหน้าที่ดูแลกฎระเบียบต่าง ๆ ให้อปท.เองได้ดาเนินการตามพระราชบัญญัติ
บริหารงานบคุ คลทอ้ งถิ่น พ.ศ. 2542 เป็นแมบ่ ท (กรมส่งเสรมิ การปกครองสว่ นท้องถ่ิน, 31 สิงหาคม 2565)
ดังนั้นหากยังไม่มีการอนุมัติแผนฉบับท่ี 13 การดาเนินการด้านบุคลากรท่ีจะมีการถ่ายโอนลงไปสู่การ
ปกครองส่วนท้องถน่ิ รวมไปถงึ งบประมาณท่จี ะสนับสนนุ ด้านบคุ ลากร เชน่ เงนิ เดือน คา่ จา้ งในการปฏิบตั ิงาน ก็จะ
เป็นไปได้ยาก
USER | แนวทางการเตรยี มความพร้อมในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชีวติ และส่งเสรมิ อาชีพผสู้ งู อายุภายใต้การ
บริหารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ
153
ทั้งนี้กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นอาจทาหน้าที่ส่งเสริม ศพอส. ในภาพรวม อาทิ ในเร่ืองการ
ส่งเสริมสนับสนุนองค์กรการปกครองส่วนท้องถ่ินเป็นเรื่องการเตรียมความพร้อม ท้ังในเร่ืองแผนและการ
ดาเนินการเตรียมความพร้อมบุคลากร เรื่องกฎหมายตามอานาจหน้าที่ รวมถึงการบริหารภารกิจในการส่งเสริม
คณุ ภาพชีวิตของผูส้ ูงอายกุ ต็ ามประกาศ ซึ่งหากมกี ารประกาศแผนฉบับท่ี 13 ออกมาใชใ้ นการถ่ายโอนภารกิจ จะ
ทาให้เกิดอานาจหน้าท่ขี องหน่วยงานทเี่ ก่ยี วข้องตามภารกิจ และจะมกี ารประสานงานกับหนว่ ยงานท่เี ป็นเจา้ ของ
ภารกิจรวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เพ่ือเตรียมความพร้อมในภารกิจงบประมาณและบุคลากร แล้วก็
ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายเพื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสามารถดาเนินการได้ (กรมส่งเสริมการปกครองส่วน
ทอ้ งถ่นิ , 31 สงิ หาคม 2565)
ฉะนัน้ การโอนอานาจเขา้ สู่ส่วนของทอ้ งถ่ินหากมองในแงข่ องกฎหมาย หรือมองในแงข่ องงานบุคคล หากมี
การประกาศแผนฉบับท่ี 13 แล้วจึงจะสามารถมีการปรับระเบียบให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอานาจในการ
บรหิ ารจดั การบุคลากรอย่างแท้จรงิ
3.17.2) งบประมำณ
ในเรอ่ื งของงบประมาณ เรื่องของการกระจายงบประมาณ ซ่ึงในปัจจุบันสานกั งานงบประมาณกใ็ หอ้ งค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ินให้อปท.ของบประมาณโดยตรงจากสานักงบประมาณได้แล้ว ซ่ึงในปีงบประมาณ 67 เหลือ
เพียงแค่อบต.เท่าน้ันท่ีทางสถ.จะมีการจัดการในการของบประมาณแทนให้ นอกเหนือจากนี้ทางท้องถิ่นจะ
สามารถสขอตรงจากสานักงบประมาณไดท้ นั ที ซึ่งเอ้ือต่อความรวดเร็วและความสะดวกของท้องถนิ่ ในการบริหาร
จัดการงบประมาณ (กรมสง่ เสริมการปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ , 31 สิงหาคม 2565)
ทง้ั นใี้ นเร่ืองของการบรหิ ารจดั การงบประมาณเองก็เป็นส่วนหนึ่งทแ่ี นวทางการกระจายอานาจสทู่ ้องถิ่นท่ี
มกี ารเปลีย่ นแปลงในเรือ่ งกฎหมายเพ่ือใหก้ ารกระจายอานาจหนา้ ทอ่ี นั จะทาใหท้ อ้ งถนิ่ มที างานงา่ ยมากขึน้
ในเร่อื งของบประมาณนอกเหนือจากการถ่ายโอนภารกจิ จากสว่ นราชการมาใหอ้ ปท. กค็ อื การถา่ ยโอนงาน
ให้อปท.ดาเนินการ โดยจะต้องมีแผนขั้นตอนกระจายอานาจฉบับท่ี 13 ดาเนินงาน ยกตัวอย่างในศูนย์พัฒนา
คุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ ก็เป็นส่วนท่ีกระจายให้ท้องถ่ินไปทา ปัจจุบันส่วนกลางทา ส่วนกลางดู
งบประมาณ ดูเรื่องโครงสร้างต่าง ๆ แล้วก็กระจายไปให้ส่วนท้องถิ่นสามารถเข้าไปดูแลผู้สูงอายุเอง การต้ัง
งบประมาณเองได้ ทาให้องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ินสามารถเข้าไปดูแลชว่ ยเหลอื ประชาชน ทาการถ่ายโอนงานสู่
ทอ้ งถิ่นได้ (กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนทอ้ งถิ่น, 31 สิงหาคม 2565)
จาการสัมภาษณ์กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนท้องถนิ่ ได้เสนอวา่ “เนอ่ื งจากภารกจิ นีป้ รากฏตามด้านแผน
ซ่ึงเป็นฉบับท่ี 13 ซึ่งตอนนี้ยังไม่ลงนาม พบว่าโดยหลักของการกระจายอานาจจริง ๆ ก็จะต้องพยายามถ่ายโอน
ภารกิจที่อยใู่ นอานาจหนา้ ท่ีให้อปท.สามารถดาเนนิ การได้รวมถึงภารกิจที่อยหู่ นา้ ทข่ี องส่วนกลางลงสูก่ ารปกครอง
สว่ นทอ้ งถ่นิ ขนั้ ตอนน้กี รมสง่ เสริมการปกครองท้องถนิ่ เนี่ยกจ็ ะต้องดาเนนิ การตามประกาศการกระจายอานาจ ที่
จะประกาศการถ่ายโอนภารกิจลงสกู่ ารปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ไมว่ ่าจะเปน็ เร่ืองตัวภารกิจตามกฎหมาย และในเรื่อง
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกิจของศนู ยพ์ ัฒนาคณุ ภาพชีวติ และสง่ เสริมอาชีพผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
154
งบประมาณ ซ่ึงกฎหมาย ณ ตอนนี้พบว่า ศพอส. ยังคงอยู่ท่ี พม.หรือกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์เป็นผู้ดาเนินการขับเคลอ่ื นภารกิจในขณะน้ี หลังจากนั้นหากภารกิจไดถ้ ่ายโอนมาแล้วกรมส่งเสริมการ
ปกครองท้องถิ่นกจ็ ะมีหนา้ ท่ีในการส่งเสริมสนบั สนนุ ให้องคก์ ารปกครองท้องถิน่ สามารถดาเนนิ ภารกิจไปไดไ้ ม่ว่า
จะเป็นเร่ืองตัวกฎหมายท่ีจะทาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดาเนินภารกิจ งบประมาณท่ีจะดาเนินการซ่ึงกอ่ น
หน้าน้ันท่ีเคยให้ พม. เปน็ ผรู้ ับผิดชอบ จากนั้นกรมส่งเสรมิ การปกครองส่วนท้องถ่นิ จะดาเนินการตามภารกิจท่ีถ่าย
โอนไปว่าจะสามารถขอรับสนับสนุนงบประมาณท่ีจะสง่ เสริมการปกครองส่วนท้องถ่นิ ที่ถา่ ยโอนไป มีงบประมาณ
ตวั ไหนส่งเสริมให้การปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ บ้าง” (กรมสง่ เสรมิ การปกครองสว่ นท้องถน่ิ , 31 สงิ หาคม 2565)
3.18) กำรจัดกำรในแง่ของข้อระเบียบที่เก่ยี วข้องในด้ำนของกำรถำ่ ยโอนอำนำจ
ภารกิจหน้าท่ีขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินโดยปกติมี 5 รูปแบบด้วยกัน กล่าวคือ รูปแบบแรก ไดแ้ ก่
องค์การบรหิ ารส่วนจังหวดั รูปแบบทส่ี อง ได้แก่ เทศบาล โดยเทศบาลก็แยกเปน็ 3 ประเภทไดแ้ ก่ เทศบาลตาบล
เทศบาลเมืองเทศบาลนคร รูปแบบท่ีสาม ได้แก่ การบริหารส่วนตาบล รูปแบบส่ี ได้แก่ กรุงเทพมหานคร
รปู แบบท่ีหา้ ไดแ้ ก่ เมืองพทั ยา
ท้ังน้ีในเร่ืองกฎหมายท่ีว่าด้วยแตล่ ะขน้ั ตอนในการกระจายอานาจเร่ืองการถ่ายโอนศูนย์ ศพอส. ซ่ึงตาม
อานาจหนา้ ที่ตามกฎหมายจดั ตง้ั ในแต่ละรูปแบบกจ็ ะมีกฎหมายจดั ตง้ั เปน็ ของตัวเอง ซ่งึ กฎหมายจะมีการกาหนด
อานาจหน้าที่ว่าท้องถ่ินแต่ละรูปแบบสามารถมีอานาจหน้าท่ีอย่างไร ยกตัวอย่างเช่น อานาจโดยตรงของอบจ.
จะมีหน้าท่ีในการดูภาพรวมทั้งจังหวัด แต่โดยหลักการการที่อบจ.จะดาเนินการในภารกิจของตนเท่าน้ั น
จะไม่สามารถซ้าซ้อนกบั ภารกิจของทอ้ งถนิ่ ในการปฏิบตั ิหน้าที่
ทั้งน้ีกระทรวงมหาดไทยจะมีอานาจหน้าที่ในการจัดการท้องถิ่นในภูมิภาคระดับจังหวัด แบ่งเป็น
สองรปู แบบดว้ ยกัน โดยรูปแบบแรกคอื ทอ้ งถิ่นขนาดใหญ่ หากประมาณการเป็นเชงิ พื้นท่ีคือองคก์ รปกครองทอ้ งถิ่น
ทีม่ ีเขตผดิ ชอบของตวั เอง กลา่ วคือการบรหิ ารสว่ นตาบลและเทศบาลเปน็ ต้น
ซึ่งโดยหลักการแล้ว อบจ.จะสามารถดาเนินการตามภารกิจภายใต้อานาจหน้าท่ีที่ครอบคลุมทุกจังหวัด
แต่ภารกิจจะไม่ซ้าซ้อนกันกับในเชิงพื้นที่ของเทศบาล รวมถึงอบจ.จะดูแลหรือให้จัดการในภาพรวมของจังหวัด
หรือการจดั ทาซ่ึงมีความคาบเก่ยี วตั้งแตส่ องพื้นท่ีข้นึ ไป หรือองคก์ ารบริหารจังหวัดอาจจะดเู รอ่ื งของงานโครงการท่ี
เกนิ ศกั ยภาพของท้องถนิ่ หรอื ทางเทศบาล เป็นต้น
3.18.1) กำรออกแบบระเบียบให้จัดทำขั้นตอนกำรถ่ำยโอนในประเด็นทั้ง อำนำจ ภำรกิจ บุคลำกร
และงบประมำณอย่ำงชัดเจน
การออกแบบระเบยี บในการถา่ ยโอนอานาจในทกุ ดา้ นนนั้ จะต้องโยงไปในเรือ่ งของระเบียบอย่างรอบดา้ น
ต้ังแต่ระเบียบว่าด้วยการจัดทาแผนพัฒนาท้องถิ่น ความต้องการของประชาชน ต้ังแต่หมู่บ้าน ตาบล และอาเภอ
ซ่ึงหาก ศพอส. ต้องการของบประมาณท่ีอยากจะทาในเรื่องใดจะสามารถร้องขอที่อบจ.ได้ หากแต่เจ้าหน้าท่ี
ศพอส. ส่วนใหญ่ยังคงไม่เข้าใจในระเบียบอยา่ งรอบดา้ นว่า อบจ.จะต้องนาข้อเสนอของ ศพอส. ไปเขา้ แผนพฒั นา
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนย์พฒั นาคุณภาพชีวติ และส่งเสรมิ อาชีพผู้สงู อายุภายใตก้ าร
บรหิ ารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
155
ขององคก์ ารบริหารส่วนจังหวดั เพื่อนาไปสู่การบรรจแุ ผนงานโครงการงบประมาณในรา่ งข้อบัญญัติองค์การบริหาร
ส่วนจงั หวัด ก็คือเติมเต็มใหก้ บั ท้องถ่ินนัน่ เอง
อย่างไรก็ดี ศักยภาพขององค์การบริหารส่วนจังหวัดในแตล่ ะจงั หวัดมักมีอานาจและศักยภาพไม่เทา่ กัน
เช่น การไม่มีอานาจโดยตรงในเร่ืองของการสง่ เสริมพัฒนาคณุ ภาพชวี ิตผูส้ ูงอายุท่จี ะไม่มีกรอบกฎหมายกาหนดไว้
อย่างชัดเจน แต่จะมีซ่อนอยู่ ในมาตรา 4.5(8) ที่ประกาศว่า การจะทากิจการใด ๆ ท่ีเป็นอานาจหน้าท่ีของ
ขา้ ราชการทอ่ี ยู่ในเขตของส่วนจังหวดั และกจิ การน้ัน เหน็ ควรให้ราชการส่วนท้องถิน่ อืน่ ร่วมกนั ดาเนินการให้อบจ.
จดั ทา อันจะตอ้ งเปน็ ไปตามกฎกระทรวงซึ่งกระทรวงมหาดไทยก็จะมีกฎกระทรวงฉบับ พ.ศ. 2540 ตามกฎหมาย
ฉบบั ปี 2541 ทใ่ี ช้ในการออกกฎหมายเพื่อจัดตงั้ อบจ.
โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายกฎหมาย กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ินได้เสนอว่า “ในกฎกระทรวง ก็คือให้
อานาจอบจ.ทากิจการที่ราชการส่วนท้องถน่ิ อ่ืนเห็นควรให้อบจ.ร่วมดาเนินการ หรือให้อบจ.จัดทาได้ ก็จะมีอยทู่ ี่
บอกว่าจัดให้มีการสังคมสงเคราะห์ อาจจะเป็นส่วนหน่งึ เรื่องของการจดั การสงั คมสงเคราะห์ได้ หรือส่งเสริมและ
แกไ้ ขปัญหาการประกอบอาชพี อันนก้ี ็มคี วามเช่ือมโยงกนั ซ่งึ อบจ.ทาไดใ้ นกฎกระทรวงฉบับปี 2541 ซ่ึงสองเรื่องนี้
สังคมสงเคราะหก์ บั สง่ เสริมแกป้ ัญหาการประกอบอาชีพหรือการอบรมประชาชนอยู่ในหน้าท่ีของอบต.เทศบาลอยู่
แล้ว แต่อบจ.จะมาเติมเตม็ ให้ อันนก้ี ็จะเป็นหนา้ ที่ของอบจ.ส่วนการบรหิ ารส่วนตาบลกม็ ีหนา้ ทที่ เี่ ขาตอ้ งรบั ผิดชอบ
ในเขตของเขา ยังไงมาตรา 67 วา่ ด้วยเร่อื งการจัดการสง่ เสริมให้กบั ประชาชน ซึ่งศนู ยเ์ นย่ี ก็จะมีการฝกึ อบรม ฝึก
อาชีพให้กับผู้สูงอายุ รวมถึงการส่งเสริมและพัฒนาสตรเี ด็กเยาวชนผสู้ ูงอายแุ ละคนพิการ น้ีก็อยู่ในหนา้ ท่ขี องการ
บริหารส่วนตาบล ซ่ึงปัจจบุ ันเรามี 5200 แห่งทั่วประเทศ ใน76 จังหวัด ส่วนเทศบาลเราจะแยกอานาจที่เปน็ ของ
เทศบาลตาบล เทศบาลเมือง เทศบาลนคร โดยพื้นฐานเทศบาลตาบลจะมหี น้าท่ีท่ีตอ้ งทาในเขตจะมีอยใู่ นมาตรา
50(7) ส่งเสริมการพัฒนาเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ และผู้พิการอันนี้ก็จะตรงกับในเรื่องของศูนยน์ ี้ดว้ ยอันนค้ี อื
อานาจหน้าทีข่ องเทศบาลตาบล ในกฎหมายจดั ตงั้ เทศบาลก็มาดวู า่ เทศบาลเมอื งให้อานาจหน้าทอ่ี ะไรบา้ งหมายถึง
ว่าเทศบาลเมืองและเทศนครก็จะมีอานาจหน้าท่ี ท่ีเทศบาลตาบลก็มีอยู่ก็ให้เป็นอานาจหน้าท่ีของเทศบาลเมือง
เทศบาลนครด้วย” (เจา้ หน้าท่ฝี า่ ยกฎหมาย กรมส่งเสริมการปกครองสว่ นท้องถ่นิ , 31 สงิ หาคม 2565)
ดังน้ันแม้ยังไม่มีการถ่ายโอนอานาจก็ตาม อานาจหน้าที่ในรูปแบบเทศบาล ก็สามารถดาเนินการได้ใน
รูปแบบของการส่งเสริมการพฒั นาเด็ก สตรี เยาวชน ผู้สูงอายุและผูพ้ กิ าร รวมไปถึงในกรณีอ่ืน ๆ ท่ีไม่ระบุหนา้ ท่ี
โดยตรง ก็คอื หน้าท่อี ่นื ตามท่ีมีกฎหมายบญั ญตั ิใหเ้ ปน็ หน้าท่ีของเทศบาลหรอื เปน็ หน้าท่ขี องทอ้ งถิน่ อันนี้อาจจะมี
กฎหมายเฉพาะกาหนดใหเ้ ปน็ หน้าที่ของเทศบาลหรือองคก์ ารบรหิ ารส่วนตาบล
ทานองเดยี วกันในลักษณะของอานาจหน้าทท่ี ่เี ก่ียวขอ้ ง โดยเฉพาะเร่ืองของการส่งเสรมิ คุณภาพชวี ิตของ
ผู้สูงอายุนั้นมีท้ังในกฎหมายกากับอย่างชัดเจนท้ังการจัดตั้งกทม. หรือเมืองพัทยา ซึ่งจะเป็นอานาจหน้าที่ตาม
กฎหมายจดั ตง้ั ของกรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนท้องถ่ิน
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนย์พฒั นาคณุ ภาพชีวติ และส่งเสรมิ อาชพี ผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่
156
โดยเจ้าหนา้ ท่ฝี ่ายกฎหมาย กรมส่งเสริมการปกครองสว่ นท้องถ่ิน ได้นาเสนอทัศนะว่า “นอกจากน้ีก็จะมี
กฎหมายกาหนดและขัน้ ตอนในการกระจายอานาจ ซง่ึ กฎหมายกาหนดแผนและข้ันตอนการกระจายอานาจ กจ็ ะมี
ท้องถิ่นทั้ง 5 รูปแบบ มาตราท่ีเราพูดถึงว่า เริ่มจากเทศบาลอบต.เมืองพัทยาทาอะไรได้บ้างก็มีการกาหนดไว้ ซึ่ง
เรื่องของการส่งเสริมการช่วยเหลือการพัฒนาคุณภาพชีวิตต่าง ๆ ก็อยู่ในกฎหมายแผนการกระจายอานาจด้วย
รวมถึงอบจ. กรงุ เทพมหานครและเมอื งพทั ยา แต่หลักของกฎหมายกระจายอานาจ หลักการคือจะกาหนดใหม้ ีแผน
และข้ันตอนการกระจายอานาจและแผนปฏิบัติการก็คือการถ่ายโอนภารกิจตามแผน และข้ันตอนการกระจาย
อานาจ ซึ่งปจั จุบันเรากจ็ ะมแี ผน 1 ต้ังแตป่ ี 2544 – 2545 จนกระทง่ั มาถงึ ปี 2557 จรงิ ๆ แล้วในปี 2557 จะตอ้ ง
ออกแผน 3 แลว้ แต่วา่ อาจจะมปี ัญหาหลาย ๆ เรื่อง ไปผกู กบั เรอื่ งนโยบายของรฐั บาลแตล่ ะยคุ สมยั เพราะว่าแต่ละ
ข้นั ตอนกบั แผนปฏิบตั กิ ารนี้จะตอ้ งผ่านคณะรัฐมนตรถี ึงจะออกประกาศเพ่อื บงั คับใช้ได้ ปัญหาอปุ สรรคคอื วา่ ศูนย์
ราชการสว่ นใหญ่ที่จากประสบการณ์ของกรมมหาดไทย เมอ่ื มีการถา่ ยโอนภารกจิ หลกั ของการกระจายอานาจ การ
ถ่ายโอนภารกิจคือมีสามส่วน หนึ่งที่สาคัญคือภารกิจ สองบุคลากร สามงบประมาณในเร่ืองภารกิจมีการถา่ ยโอน
ถ่ายโอนงานภารกิจในเรื่องน้ัน ๆ ยกตัวอย่างของสายทางคือ ถนนทางต่าง ๆ ที่เดิมอาจจะอยูใ่ นความรับผดิ ชอบ
ของ รปช.หรืออยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท ที่ต้ังเม่ือปี 45 ส่วนใหญ่ก็มีการถ่าย
โอนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ซึ่งเป็นเทศบาลกับอบต. ถ้าเป็นอบจ.จะเป็นถนนที่สร้างใหม่ ทางหลวง
ทอ้ งถ่ินท่อี บจ.สรา้ งจะคาบเกย่ี วกับทอ้ งถน่ิ ในเขตจงั หวดั น้ัน แต่ยกตัวอยา่ งวา่ ภารกิจถ่ายโอนใหจ้ ะสร้างมาปีไหนก็
แล้ว แต่ถ้าเราไปดสู ภาพพ้ืนที่ถนนท่ีถ่ายโอนมาเป็นถนนท่ีมีความทรุดโทรมชารุดจะตอ้ งซ่อมแซม ส่วนใหญ่อย่ใู น
เขตชนบทต่าง ๆ ที่หน่ึงหนว่ ยงานมภี ารกจิ ถ่ายโอนให้ แตป่ ระเด็นสาคัญคอื บคุ ลากร ขอ้ จากดั ของบุคลากรองค์กร
ท้องถิน่ ขนาดเลก็ เราอาจจะไม่มีวศิ วกรหรือนายชา่ งโยธาอันน้ีคือขอ้ จากัด แตห่ นว่ ยงานทีม่ กี อ่ นที่เขาจะถ่ายโอนพอ
เขาถ่ายโอนให้บุคลากรไม่ได้ถ่ายโอนตามด้วยอันนี้คือปัญหาสาคัญ สามบุคลากรท่ีถ่ายโอนมาก็เป็นเรื่องของ
งบประมาณ งบประมาณที่ทราบก็คือว่าภารกิจถ่ายโอนก่อนที่จะถ่ายโอน หน่วยงานจะต้ังงบประมาณไว้ แต่พอ
ถ่ายโอนงบประมาณนี้ไมไ่ ดถ้ า่ ยโอนให้กับทอ้ งถนิ่ ตามมาด้วยยังคงไปตง้ั อยทู่ ห่ี น่วยงานเดิม เพยี งแต่ว่างบประมาณ
สานกั งบประมาณก็ดกู ับสว่ นราชการกอ่ นที่เขาก็ทาการถ่ายโอน เขาก็อาจจะเอางบประมาณตรงนท้ี าเปน็ กิจกรรม
แผนงานโครงการอ่ืน ๆ ของกระทรวงกรมน้ันหรือกรมนนั้ ๆ ซ่ึงมันผิดกับหลักกระจายอานาจกระจายอานาจถา่ ย
โอนทง้ั สอง” (เจา้ หน้าท่ฝี ่ายกฎหมาย กรมส่งเสรมิ การปกครองส่วนท้องถนิ่ , 31 สิงหาคม 2565)
3.19) กำรศึกษำถึงศักยภำพและควำมพร้อมของท้องถิ่นว่ำมีควำมพร้อมในกำรถ่ำยโอนหรือไม่และ
ทอ้ งถนิ่ สำมำรถรอ้ งขอในกำรไมร่ ับกำรถำ่ ยโอนได้
จากประเด็นในแง่ของการถา่ ยนโอนหน่วยงานอื่น ๆ สู่ท้องถ่ินท่ีผ่านมา พบว่ายังคงมีปัญหาด้านความไม่
พร้อมของแต่และท้องถ่ิน และไม่มีการถ่ายโอนงบประมาณเพ่ือการสร้างความพร้อมในการรับการถ่ายโอนมาสู่
ท้องถ่ิน ยกตัวอย่างเช่นการตั้งงบประมาณในปี 2565 เม่ือมีการถ่ายโอนในปี 2566 หากแต่ไม่ได้มีการถ่ายโอน
งบประมาณดังกล่าวให้แก่ท้องถิ่นด้วย ทาให้ท้องถิ่นไม่มีงบประมาณเข้ามาทดแทน ทาให้เกิดปัญหาอุปสรรคท่ี
USER | แนวทางการเตรยี มความพร้อมในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ัฒนาคณุ ภาพชวี ิตและสง่ เสริมอาชีพผู้สงู อายุภายใตก้ าร
บรหิ ารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
157
ค่อนข้างเห็นชัดเจนตอ่ ท้องถนิ่ นอกจากน้ีการถ่ายโอนทีเ่ ป็นการถา่ ยโอนที่เรียกว่าเหมาเขง่ โดยไม่ไดศ้ ึกษาความ
พร้อมของท้องถนิ่ อยา่ งตอ่ เน่ือง ซึ่ง ศพอส. กว่าห้าพันสามแห่งทม่ี ีศกั ยภาพในการรับมือต่อการถา่ ยโอนไมเ่ ท่ากนั
นอกจากน้สี ว่ นใหญ่องคก์ ารบริหารส่วนตาบลจะเปน็ ท้องถ่นิ ขนาดเล็กไม่มีศักยภาพ แตจ่ รงิ ๆ แลว้ ถา้ เราไปดลู ึก ๆ
แลว้ ในรปู แบบองค์การบริหารสว่ นตาบล สว่ นใหญ่ 80%เป็นขนาดเลก็ จริง งบประมาณน้อยรายไดน้ ้อยบุคลากรกม็ ี
จากดั ทาใหเ้ กิดปัญหาในการรับมือการถา่ ยโอนได้
จากการสัมภาษณ์กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่นิ เสนอประเดน็ ทส่ี าคญั ว่า “แม้องค์กรท้องถ่ินส่วน
หน่ึงก็เป็นอาจจะเป็นองค์การบริหารส่วนตาบลที่มีขนาดใหญ่ ใหญ่พิเศษคือบางครั้งใหญ่กว่าเทศบาลนครก็มี
รายไดม้ ากกว่า ความหนาแน่นประชากรในพนื้ ท่มี ากกว่านีก้ ็จะมีส่วน แตจ่ ะไม่ได้มักพบในส่วนของจงั หวดั ทีเ่ ป็นใน
พน้ื ที่ชน จะเป็นในรอบ ๆ ปริมณฑลอันนีเ้ ป็นรูปแบบอบต.ท่ีอยใู่ นเขตน้ี นนทบุรี สมทุ รปราการ ปทมุ ธานี อนั นจี้ ะ
มีค่อนข้างเยอะพอสมควร แต่ยังไงก็แต่เห็นส่วนใหญ่ยังอยู่ในเขตน้ีซึ่งมีข้อจากัดนี้ ดังน้ันในแผนสิบสามมีอยู่
ประเด็นนึง คือหากมีการถ่ายโอนให้กับองคก์ รส่วนทอ้ งถ่ิน ถ้าท้องถิน่ แห่งนั้นไม่พร้อมเขาสามารถที่จะไมร่ ับ ก็คือ
ไมถ่ ่ายโอนคนื กลับมาใหห้ น่วยงานท่ีกอ่ นถา่ ยโอนได้ ซึ่งแผนหน่ึงแผนสองไมไ่ ห้ แผนหน่ึงแผนสองเขาบอกว่าถา้ ถ่าย
โอนไปแล้ว ทาไม่ได้ต้องร้องขอไปที่องค์การบริหารส่วนจังหวัด ซ่ึงองค์การบริหารส่วนจังหวัดบางแห่งมีที่เดียว
อาจจะมีขนาดเลก็ ซ่ึงงบประมาณไมเ่ พียงพอ เขาอาจจะรบั โอนคืนกลบั มาไมไ่ ด้ อันนีเ้ ปน็ หนงึ่ ในขอ้ กฎหมายจัดตั้ง
และกฎหมายในการกระจายอานาจ ทงั้ นี้เมอ่ื อานาจหนา้ ทร่ี องรบั ไว้ให้อยแู่ ล้วทจ่ี ะถา่ ยโอนศนู ยท์ งั้ กฎหมายจัดตั้งก็
ให้อานาจไว้ กฎหมายแผนก็มีเรื่องภารกิจ จะเรียนว่าถงึ แม้กระทรวงการพัฒนาสงั คมจะไม่ถา่ ยโอน แต่ภารกิจน้ัน
อยู่ในหน้าที่ของท้องถิน่ มันมีระเบียบว่าด้วยเงินอุดหนุนขององค์กรการปกครองส่วนท้องถ่ิน เรื่องนี้เป็นระเบียบ
มหาดไทยที่รองรับว่า ถา้ จะไมถ่ ่ายโอนแต่หนว่ ยงานที่รับผดิ ชอบมีงบประมาณทีไ่ ม่เพียงพอก็สามารถท่ีจะขอรับเงิน
อุดหนุนจากเทศบาล อบต. หรืออบจ.ได้ เพราะในระเบียบมหาดไทยบอกว่าจะต้องอยูใ่ นหน้าทข่ี องกรมปกครอง
ส่วนท้องถิน่ เจ้าของโครงการแลว้ ก็ส่วนราชการ แต่ต้องทาแผนงานโครงการมาล่วงหนา้ เพื่อให้ท้องถ่ินตอ้ งไปทา
แผนพัฒนาท้องถ่ินเพ่ือไปถามความเหน็ ของประชาคมทอ้ งถ่ินด้วย ก่อนที่จะเสนอแผนเขา้ ไปสู่กระบวนการจัดทา
รา่ งข้อบญั ญัติ เพ่ือให้มีงบประมาณ สว่ นหน่งึ ทีต่ ามแผนงานงบประมาณที่หน่วยงานราชการร้องขอมา เมอ่ื ร้องขอ
มามีแผนงานโครงการเสร็จแล้ว ก็ไปตั้งข้อบัญญัติเทศบัญญัติเพื่อใช้จ่ายประมาณเพ่ือช่วยเป็นเงินอุดหนุนให้กับ
สว่ นราชการหรอื องค์กรภาคประชาชนก็ได้ ถ้าเป็นองคก์ รภาคประชาชนต้องมกี ฎหมายรองรับ เปน็ ตน้ ” (เจ้าหนา้ ที่
ฝา่ ยกฎหมาย กรมส่งเสรมิ การปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ , 31 สิงหาคม 2565)
ดังนั้นหากไม่สามารถประกาศแผนสามได้อย่างทันท่วงที หากการศึกษาถึงความพร้อมขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถนิ่ ในแต่ละพ้ืนท่ี และหากพ้ืนทใ่ี ดทไี่ ม่สามารถมีความพ้อมเพยี งพอท่จี ะรับการถ่ายโอนได้ ต้อง
อนุมัติให้สามารถยนื่ ร้องขอผ่านระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าดว้ ยองคก์ ารปกครองส่วนท้องถน่ิ ในการชะลอการ
ถา่ ยโอน อยา่ งไรกด็ ีตอ้ งทาความเขา้ ใจในรายละเอยี ดในเบอ้ื งต้นว่างบประมาณท่ีองคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่นขอมา
น้ันถูกบรรจุอยู่ในแผนงานโครงการเป็นเรื่องอะไร เนื่องจากในระเบียบของกระทรวงมหาดไทยยังคงพบว่ามี
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ัฒนาคุณภาพชวี ิตและส่งเสริมอาชพี ผู้สงู อายุภายใตก้ าร
บรหิ ารจดั การขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
158
ข้อจากัดบางเร่ือง เช่นกรณีถ้าขอโครงการงบประมาณท่ีเป็นการก่อสร้าง อาคารเรียนของโรงเรียน สังกัดสพฐ.
ระเบียบฉบับท่ี 2 ออกมาหน่วยงานท่ีของบประมาณจะต้องมีเงินสมทบเข้ามาด้วย เพราะเดิมไม่ต้องสมทบ ถ้าไม่
สมทบคือภาระขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินจะมีภาระค่อนข้างมาก หากเป็นเร่ืองของศูนย์ ศพอส. เรื่องการ
สง่ เสรมิ พฒั นาอาชพี หรือพัฒนาเกย่ี วกบั ผูส้ ูงอายุซง่ึ มันไม่ได้เกย่ี วกบั เรื่องสงิ่ ก่อสร้าง ก็อาจจะไมต่ ้องสบทบได้ แต่
ต้องดคู วามพร้อมว่าศักยภาพของท้องถ่นิ ว่ามคี วามพรอ้ มมากนอ้ ยเพยี งใดในการรับการถา่ ยโอน
นอกจากน้ี กรมส่งเสรมิ การปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินได้ใหข้ ้อมูลเพม่ิ เตมิ ท่ีน่าสนใจว่า “ทางพม.กบั ทางสถ.ตอ้ ง
มาร่วมกันดูว่า 1900 กว่าแห่งท่ีจะถ่ายโอนลงไปสภาพเป็นอย่างไร มีความพร้อมไหม ที่ดินกรณีการก่อสร้างบน
ท่ดี ินท่ีตอ้ งขออนญุ าตจะมบี างกฎหมายทต่ี ้องสง่ คืนท่ดี ินให้เจ้าของทด่ี ินที่ และองคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ ต้องขอ
ใช้ที่ดิน ซึ่งใช้ระยะเวลาพอสมควร อยากให้เอาตัวทรัพย์สินมาตรวจสอบก่อนว่าพร้อมทจี่ ะถ่ายโอนไหม ซ่ึงถ้าไม่
พรอ้ มถ่ายโอนหรอื ทรุดโทรมก็จะเกดิ ปญั หากบั องคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ ทถี่ า่ ยโอนลงไป ส่วนเรอื่ งงบประมาณพ
ม.กับสถ.ตอ้ งมานั่งคุยกัน งบประมาณใดที่พม.เคยให้เรื่องการบริหารศูนยจ์ ะตอ้ งให้องคก์ รสว่ นท้องถน่ิ เหมือนกัน
ดว้ ย และทางพม.จะปรบั เปลี่ยนบทบาทหนา้ ทข่ี องตนให้ลดลงเนอื่ งจากถ่ายโอนใหท้ ้องถ่นิ แลว้ ต่อไปเป็นเร่ืองของ
การดาเนินการจะต้องมาคุยแนวทางการดาเนินการร่วมกันว่าองค์กรส่วนท้องถ่ินสามารถดาเนินการอะไรไดบ้ ้าง
มาตราฐานของศูนย์ที่จะเพ่ิมให้ท้องถ่ินดาเนินการทาอะไรได้บ้าง” (เจ้าหน้าที่ฝ่ายกฎหมาย กรมส่งเสริมการ
ปกครองสว่ นท้องถิ่น, 31 สิงหาคม 2565)
3.20) กำรกำหนดแผนกำรถ่ำยโอนให้เปน็ หลำยระยะ
ศนู ย์ราชการ อบจ. เทศบาล อบต. จาเป็นจะต้องมกี ารวางแผนการถา่ ยโอน ศพอส. ซ่งึ ในขณะน้มี ีจานวน
ประมาณ 1900 กว่าศูนย์ โดยรัฐบาลอาจจะไม่ทาการถ่ายโอนในครั้งเดียว ซึ่งรัฐบาลอาจจะต้องมีการแบ่งระยะ
การวางแผนการถ่ายโอนเป็นระยะ เช่น ระยะท่หี นึ่ง ระยะทสี่ อง ระยะทีส่ าม ในการดาเนนิ การถ่ายโอนตามความ
พร้อมของแตล่ ะท้องถิ่น โดยอาจทาการทน่ี ารอ่ งไปทเ่ี ทศบาลในระยะทห่ี น่งึ จากนน้ั จงึ ทาการศกึ ษาปญั หาอุปสรรค
จากการถ่ายโอนในระยะท่ีหน่ึง แล้วจึงนามาวเิ คราะห์เพื่อที่จะปรับแนวทางการถ่ายโอนให้สอดรับกบั สภาพปัญหา
และสุดท้ายจงึ ดาเนินการถา่ ยโอนมาลงทีอ่ บต. (กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ , 31 สิงหาคม 2565)
ทั้งน้ีการศึกษาพบว่า ผู้ที่จะเข้ามาบริหารจดั การ ศพอส. ได้ดีทส่ี ุดคือเจ้าของพน้ื ที่ ไม่ว่าจะเป็นอบต.หรอื
เทศบาลเองก็ตาม เพราะเป็นผู้ที่ทางานจรงิ และเปน็ ผู้ทที าการขับเคลื่อนการพฒั นา
3.21) กำรจัดทำระบบพเ่ี ลย้ี งโดยให้ อบจ. ดำเนนิ กำรเปน็ พเ่ี ลย้ี งให้ ศพอส. แต่ละพื้นท่ี
จากการศึกษาพบว่า อบจ.หรือ องค์การบริหารส่วนจงั หวัดมีลักษณะเป็นพเี่ ลี้ยงทดี่ ีให้กับทอ้ งถิ่นในการ
ถ่ายโอน ศพอส. ได้ ทั้งในการเป็นพ่ีเล้ียงในเรื่องของนโยบาย และพ่ีเล้ียงในแง่ของการจัดสรรและการขอ
งบประมาณ หรอื อาจเป็นพี่เลี้ยงในเรื่องของการบรหิ ารงานบคุ คล กค็ ือการสนับสนุนบุคลากร ที่จะตอ้ งเขา้ รว่ มการ
ขับเคลื่อนงานของ ศพอส. ซึ่งตาแหน่งงานในลักษณะของการทางานกับกลุ่มเปราะบางเหล่านี้ จะต้องออกแบบ
ต่อไป กบั อกี ส่วนหนึง่ คอื ในเร่ืองของงบประมาณ (กรมสง่ เสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน, 31 สงิ หาคม 2565)
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถ่ายโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชวี ิตและส่งเสริมอาชีพผ้สู งู อายุภายใตก้ าร
บรหิ ารจัดการขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
159
3.22) กำรจัดทำร่ำงกฎหมำยเพ่ือทำกำรแบ่งบทบำทหน้ำท่ีกันอย่ำงชัดเจนระหว่ำงองค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถนิ่ และกระทรวงกำรพัฒนำสงั คมและควำมม่นั คงของมนษุ ย์
เน่ืองจากความซับซ้อนของภารกิจด้าน ศพอส. และภาระงานท่ีหลากหลายของ พม. เน่ืองจากภารกิจ
ระหว่างพม.กับในส่วนอื่น ๆ กับในภารกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินอื่น ๆ อาจมีความทบั ซ้อนกนั เนื่องจาก
หาก อปท.ทาเร่ืองกลุ่มเปราะบางแล้ว และพม.ก็มีภารกิจในดา้ นนดี้ ว้ ย ทาใหอ้ าจเกดิ ความทับซ้อนกนั ของบทบาท
หน้าท่ี ดังนั้นในส่วนนี้ก็จะต้องมีเนื้อหาของกฎหมายของอบต.ที่จะดาเนินการในการแบ่งอานาจหน้าที่กันอย่าง
ชัดเจน เพราะฉะน้ันอันนี้จุงเป็นอีกจุดหน่ึงที่จะต้องมาทบทวนใหม่ (กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น , 31
สงิ หาคม 2565)
3.23) กำรจัดวำงแผนงำนของระบบกำรจำ้ งงำนภำยในทอ้ งถิน่ ที่เหมำะสมตอ่ บทบำทใหมต่ ำมภำรกิจ
ทีไ่ ดร้ บั กำรถำ่ ยโอนรวมไปถงึ ระบบกำรจ้ำงงำนผูส้ ูงอำยุ
ในส่วนการบริหารงานบคุ คลนน้ั ทางกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิน่ จะทาหนา้ ท่ีในการบริหารดูแล
เรื่องบุคคลในฐานะฝ่ายเลขาในฐานะวุฒิที่ ก.จ. , ก.ท. หรือ ก.อบต. รับรอง ก็คือ วุฒิที่ ก.ค. (คณะกรรมการ
ขา้ ราชการครู) รบั รองสาหรบั ตาแหนง่ ข้าราชการครู ต่อมาก็จะแนะนารายชือ่ วุฒิที่ ก.ค.ศ. รบั รองสาหรบั ตาแหน่ง
ข้าราชการครู ท่านสามารถตรวจสอบด้วยระบบจากสานักงาน ก.ค.ศ. ก็ได้เช่นกันที่ขับเคล่ือนงานของอบจ.
เทศบาลและอบต. ดงั นน้ั มาตรฐานอกี เร่ืองหนึ่งคือเร่ืองของระบบการจ้าง ซ่ึงจะตอ้ งมกี ารออกแบบระบบท่ีรองรับ
การขับเคลื่อนการจ้างงานผู้สูงอายุ รวมไปถึงออกแบบให้แก่องค์กรท้องถ่ินที่รองรับการจ้างงานผู้สูงอายุ ก็คือ
ประชากรทอ่ี ายุเกิน 60 ปี โดยรฐั สามารถสง่ เสรมิ คนกลุม่ ผู้สูงอายุใหส้ ามารถเขา้ รับการจ้างงานจากองคก์ รปกครอง
ส่วนทอ้ งถิน่ หรอื เรียกวา่ เป็นการจ้างงานผู้สงู อายุ แต่กต็ ้องวางแผนการอบรมเพื่อทจี่ ะสร้างโอกาสและตอ้ งการดึง
ศักยภาพของผู้สูงอายุท่ียังมีศักยภาพยังมีความรู้ความสามารถมาปฏิบัติ งานขับเคล่ือนเป็นมันสมองให้แง่คิด
ถ่ายทอดประสบการณ์ให้แก่องค์กรสว่ นท้องถน่ิ ซึ่งมีชื่อว่าเป็นพนักงานผสู้ ูงอายุ ซ่ึงจะเป็นมาตรฐานที่จะ เพื่อให้
ขับเคล่ือนภารกิจด้านผู้สูงอายุท้ังในอบจ. เทศบาล ในอบต. รวมถึงเมืองพัทยา ซึ่งในประเด็นดังกลา่ วไดเ้ ร่ิมมกี าร
ขับเคลื่อนการดาเนินงานแล้วในประเด็นของ เทศบาล อบจ อบต เมืองพัทยา ไม่รวมกรุงเทพมหานคร อาจจะมี
บางจุดที่เช่ือมกันเพ่ือไปสู่จุดมุ่งหมายผู้สูงอายุเช่นเดียวกัน (กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน, 31 สิงหาคม
2565)
3.22) กำรสร้ำงควำมชดั เจนในประเดน็ กำรของบประมำณแผ่นดิน
การถ่ายโอนสู่ท้องถิ่นต้องมีการดาเนินการความจริงใจและจริงจงั มิใช่เพียงถ่ายโอนภารกจิ หากแต่เรื่อง
งบประมาณไม่มีการดาเนินการถ่ายโอนและยังเก็บไว้ที่ส่วนกลาง อันจะทาให้การถ่ายโอนภารกิจจะประสบ
ความสาเร็จไม่ได้ เน่ืองจากเปน็ การผลักดนั เฉพาะภารกิจลงสทู่ อ้ งถ่นิ แต่ไม่มีงบประมาณให้องค์กรสว่ นทอ้ งถิ่นใน
การบริหารจัดการ นอกจากน้ีปัญหาอีกประเด็นคือการของบประมาณ และข้ันตอนการของบประมาณ เช่น ใน
ปัจจุบันกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้ต้งั งบประมาณ เมื่อภารกิจนี้ลงไปสู่อบจ.หรือ
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ย์พัฒนาคุณภาพชวี ติ และส่งเสริมอาชพี ผสู้ งู อายุภายใตก้ าร
บริหารจัดการขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ
160
เทศบาล จาเป็นต้องของบประมาณอุดหนุนด้วยเช่นเดียวกัน ดังน้ันรัฐบาลจะถูกตั้งของบประมาณถึงสองก้อน
ด้วยกัน ดังนน้ั จะตอ้ งมคี วามชัดเจนในการของบประมาณของท้ัง 2 แห่ง การจะขบั เคล่อื นภารกิจเปน็ ไปไม่ได้อย่าง
ย่งิ หากงบประมาณยังไม่มีความชดั เจน (กรมส่งเสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน, 31 สงิ หาคม 2565)
จากการสัมภาษณกรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนท้องถน่ิ ได้เสนอวา่ “สว่ นราชการที่เป็นส่วนกลางหรือสว่ น
ภูมิภาคต้องมองในลกั ษณะเป็นพ่ีเลยี้ งให้เขา ต้องดูเร่ืองการบริหารเชิงวิชาการจะบริหารศูนยย์ งั ไงในงบประมาณ
ควรให้อปท.มสี ิทธิในการบริหารจัดการ และประเดน็ ตอ่ มาคือเราจะคดิ ต่อวา่ คนไม่มา งานมาแล้ว อาจจะยังไมแ่ น่
เพราะเรายังไม่ตัดสินใจ อาจจะเป็นในแง่ของ 2 ลักษณะ แบบที่ผมนาเรียนไปอาจจะเจอกันทั้ง 2 ก้อน ซึ่งเงิน
มากมายมหาศาลแต่คนไม่มา โครงสร้างท่ีออกแบบมาแสดงวา่ อปท.คอื รบั งานมาตรง ๆ เงนิ ยังไม่แน่ 50-50 แตค่ น
ไม่มา 100% ถ้าคนยังไม่มา100% การขับเคล่ือนมันยาก ถามว่านอกจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินแล้วมี
คนทางานไหม ในปัจจุบันมีคนรับผิดชอบด้านน้ี โครงสร้างส่วนราชการพร้อมที่จะมีคนรับผิดชอบในส่วนนี้ ตรงน้ี
สามารถที่จะทาต่อได้ไหม คนสามารถท่ีจะบริหารจัดการไดเ้ พราะอย่างน้อยพม.เป็นพเ่ี ลี้ยงสนับสนุนข้อมูล และ
จาเป็นต้องใช้บุคลากรที่มีอยู่อย่างจากัดที่มีอยู่ในท้องถ่ิน เพ่ือท่ีจะให้ช่วยขับเคลื่อนในส่วนนี้ ผมเชื่อว่าภารกิจ
เหล่าน้ีองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินทาอยู่แล้วอบต. เทศบาล หรืออบจ. เรามีคาว่ากองสวัสดิการสังคม ซึ่งกอง
สวัสดิการสังคมจะเป็นคนดูแลรับผิดชอบเร่ืองน้ีทั้งหมดเลย ผมใช้คาว่าตั้งแต่เด็กถึงผู้สูงอายุที่เขารับผิดชอบใน
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินตรงน้ีไม่มีปัญหา เพียงแต่ว่าเม่ือมาแล้วเราจะให้ความรู้พัฒนาบุคลากรที่มีอยู่ให้มี
ความรู้ ความเข้าใจในเรื่องนอ้ี ยา่ งไร” (กรมสง่ เสรมิ การปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน, 31 สงิ หาคม 2565)
ประเด็นข้างต้นสะทอ้ นใหเ้ ห็นได้ชัดเจนว่า เพ่อื จะดาเนนิ การขบั เคล่อื นภารกิจของงานการถ่ายโอนอานาจ
ศพอส. ใหเ้ กิดขน้ึ ให้ได้ ต้องมีการออกแบบโครงสร้างไว้ว่า ถ้ากองใดท่ไี ด้รบั มอบภาระงานแตย่ งั ไมพ่ ร้อมจะสามารถ
ฝากภาวกิจ ไว้ในส่วนราชการก็คือสานกั ปลดั จงั หวัด อย่างไรก็ดีการขับเคล่ือนแนวทางการแก้ไขดังกล่าวหากเป็น
เทศบาลจะสามารถทาได้ง่าย เน่ืองจากโครงสร้างของเทศบาลจะมีการออกแบบโครงสร้างในลักษณะบังคับให้มี
กองสวัสดิการเป็นส่วนราชการหลัก ถ้าถามว่าเทศบาลมีความพร้อมไหมเทศบาลมีความพร้อมแล้วที่จะมีคนมา
ขับเคล่ือนแบบ 100% ถ้าเป็นอบต.บางทม่ี ีคน บางท่ีไม่มีคนก็ใช้การมอบหมายปฏิบตั ิงานแทน ซ่ึงหากเป็นอบต.
อาจจะยากในการขบั เคลอ่ื นภารกิจ
กรมสง่ เสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นได้นาเสนอทศั นะในประเดน็ ดังกลา่ ววา่ “ถ้าเป็นเทศบาลอาจจะง่าย
ประเด็นต่อมาเมื่อคนไม่มาตาแหน่งที่จะมาขับเคลื่อนองค์กรส่วนท้องถิ่นมีคนในตา แหน่งที่จะมาขับเคล่ือนไ หม
ปัจจุบันมีอยู่แลว้ อย่างน้อยมาตราฐานตาแหน่งเรามี อปท.เรามีแนน่ อนพวกนักพัฒนาชุมชนคือคนที่จะขับเคลื่อน
ภารกิจตั้งแต่เรื่องของการสง่ เสริมอาชีพท้ังชาวบ้านทั่วไปจนถงึ ผูส้ ูงอายุ ถ้าถามว่าตาแหนง่ นี้มีนกั สังคมสงเคราะห์
ในองค์กรส่วนท้องถิ่นก็มีท่ีจะมาขับเคล่อื นภารกิจเหล่าน้ีได้ แต่นักสังคมสงเคราะห์อาจจะยากหน่อยเพราะไม่ได้
ตรงกับภารกิจ แต่ตาแหน่งที่จะขับเคล่ือนให้เราจริง ๆ คือนักพัฒนาชุมชน เพราะตรงนี้คือศูนย์ท่ีเน้นเรื่องการ
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกิจของศูนย์พัฒนาคุณภาพชวี ิตและส่งเสรมิ อาชพี ผสู้ งู อายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
161
พฒั นาคุณภาพชีวติ สง่ เสริมเรอ่ื งอาชพี ซ่งึ เป็นมาตรฐานงานของตาแหน่งงานนักพัฒนาชุมชนของสว่ นปกครองส่วน
ท้องถน่ิ และตาแหน่งนน้ั ก็สามารถรองรับได้” (กรมสง่ เสริมการปกครองสว่ นท้องถ่ิน, 31 สงิ หาคม 2565)
3.23) กำรเพมิ่ กำรจ้ำงงำนนักสงั คมสงเครำะหภ์ ำยในท้องถ่ิน
ในการถ่ายโอนบุคลากรแม้ว่าจะสามารถทาได้ก็ตาม หากแต่ตาแหน่งงานอาจไม่รองรับ ต่อศูนย์พัฒนา
คุณภาพชีวิตผูส้ งู อายุ ทอ้ งถนิ่ อาจไม่มีบุคลากรในโครงสรา้ งทีค่ วามเช่ยี วชาญต่าง ๆ เฉพาะ ดังนัน้ ในเบอ้ื งแรกของ
การถ่ายโอนคนในท้องถ่ินจะต้องมาช่วย และผู้เข้ามาประสานงานท่ีจะต้องเป็นนักสังคมสงเคราะห์หรือว่าเป็น
นกั พฒั นาชุมชน ซง่ึ ทอ้ งถนิ่ อาจมีตาแหน่งโดยตรง แต่องคค์ วามร้ใู นด้านดังกล่าวอาจจะยังไม่มี เพราะฉะนัน้ ส่ิงหน่ึง
ท่ีอยู่ในแผนของกรมกิจการผู้สูงอายุคือการทาคู่มือ คู่มือของศูนย์ จะต้องทาศูนย์ในการปฏิบัติภารกิจต่อไป
เพ่ือที่จะให้ท้องถ่นิ ทาได้ การจดั ทาคู่มอื ใหก้ บั ทอ้ งถนิ่ โดยผ่านสส.หรือสมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎรได้ ซ่ึง สส.กจ็ ะเป็น
ตวั กลางประสานงาน (กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนท้องถ่ิน, 31 สงิ หาคม 2565)
3.24) กำรอบรมผปู้ ฏิบตั งิ ำนท้องถิ่นใหม้ คี วำมรู้ด้ำนผู้สงู อำยแุ ละกลุม่ เปรำะบำง
ส่ิงที่สาคัญอีกประเด็นหนึ่งคือการอบรมผู้ปฏิบัติงานภายในท้องถิ่นให้มีความรู้ เนื่องจากผู้ท่ีจะต้องไป
ประสานงานกบั ผู้สูงอายตุ ่าง ๆ หรือว่าดาเนินงาน ก็จะต้องมีองค์รู้ที่จะตอ้ งทาในแง่ของการดแู ลผู้สูงอายุ รวมท้ัง
จะต้องมีทักษะ โดยหลักการถ่ายโอนภารกิจแล้วหน่วยที่ถา่ ยโอนจะตอ้ งเปน็ พ่ีเล้ียงให้กบั หน่วยรบั เมื่อโอนแล้วสกั
ระยะหน่ึงให้ท้องถ่ินสามารถท่ีจะขับเคลื่อนตนเองได้ เช่นเมื่อถ่ายโอนศูนย์ยังทอ้ งถิน่ แล้วทางพมจ. อาจจะเปน็ พี่
เลี้ยงให้กับอบต.น้นั ๆ ก่อน รอจนกว่าจะขบั เคล่ือนได้แลว้ ค่อยให้ท้องถิน่ ดาเนินการด้วยตนเอง (กรมส่งเสริมการ
ปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ , 31 สงิ หาคม 2565)
3.25) หำกกำรขบั เคล่ือนแผนสำมไม่เป็นไปตำมระยะเวลำท่ีกำหนดอำจจดั ทำข้อตกลงควำมร่วมมือ
สง่ เสรมิ กำรฝึกกำรประกอบอำชพี กำรสังคมสงเครำะห์ กำรพฒั นำคุณภำพชวี ติ เดก็ สตรี คนชรำผดู้ ้อยโอกำส
เพอ่ื ดำเนินกำรกระจำยอำนำจใหล้ ลุ ่วง
จากการศกึ ษาพบว่าในแต่ละข้นั ตอนในการกระจายอานาจฉบับท่สี ามและแผนปฏบิ ัตกิ าร นับว่าเปน็ เรื่อง
ยากที่จะเป็นมตินโยบายรัฐบาลและจะผ่านรัฐมนตรีได้ ทั้งนี้ในการกระจายอานาจ ศพอส. อาจสามารถใช้อีก
แนวคิดหน่ึงที่สามารถดาเนินการได้ โดยอาศัยกรมสาธารสุขเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบซ่ึงสามารถทาได้สอง
ประการดว้ ยกัน
หนึ่ง การออกถ่ายโอนได้ที่ไม่ต้องรอแผนโดยสานักงานคณะกรรมการการกระจายอานาจ ได้เคยมีการ
ออกประกาศคณะกรรมการกระจายอานาจเรื่องการตกลงความร่วมมือจัดทาแผนการดาเนินการขององค์กรสว่ น
ท้องถ่ินปีพ.ศ 2558 จะอาศัยบทบัญญัติ ในมาตรา 12 โดยให้คณะกรรมการการกระจายอานาจมีเจ้าหน้าที่
ออกเป็นประกาศกาหนดตามทก่ี าหนดไวใ้ นราชบญั ญัติ โดยอานาจหนา้ ที่อบจ.เทศบาลมกี ารบัญญตั อิ ยใู่ นมาตรา16
17 18 19 ซึ่งเปน็ เรื่องของการสง่ เสรมิ การฝึกการประกอบอาชพี การสังคมสงเคราะห์ การพฒั นาคณุ ภาพชีวิตเดก็
สตรี คนชราผู้ดอ้ ยโอกาส ซึ่งพบว่าตรงกับภารกิจศูนย์ ศพอส. ซ่ึงท้องถ่ินจะมีฐานอานาจรองรับ โดยเปน็ ประกาศ
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ย์พัฒนาคณุ ภาพชวี ิตและส่งเสรมิ อาชพี ผสู้ ูงอายุภายใตก้ าร
บริหารจดั การขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ
162
กรณีทท่ี างกระทรวงทารว่ มกนั จดั ทาในบางภารกิจของการปกครองทอ้ งถิ่นสามารถทาได้ ทาใหเ้ หน็ วา่ ฐานสามารถ
ทาได้ โดยสามารถประกอบกับในมาตรา 21 ท่ีเขียนชัดว่าบรรดาอานาจหน้าที่ท่ีอยู่ในความรับผิดชอบของรัฐ
หมายถึงกระทรวง กรมต่าง ๆ ท่ีถือกฎหมายอยู่ ตามกฎหมายของรัฐการมอบอานาจหน้าที่ให้ท้องถ่ินสามารถ
ดาเนินการแทนได้ ก็คือการออกประกาศกระจายอานาจ โดยกองสาธารณสขุ ท่ีรบั ผดิ ชอบอยู่ โดยทไี่ มต่ อ้ งรอแผน
3 ประกาศคณะกรรมการกระจายอานาจของท้องถนิ่ เร่ืองหลกั เกณฑ์และขน้ั ตอนการถา่ ยโอนภารกจิ สถานอี นามัย
เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษานวมนิ ทราชินี และโรงพยาบาลสง่ เสริมคุณภาพตาบลไดแ้ กอ่ งค์การบรหิ ารส่วนจังหวัด
เป็นการถ่ายโอนให้เลยโดยอาศัยประกาศกระจายอานาจ ในกรณีของสถานีอนามัยกับรพสต. ก็ใช้มาตรา 12
เช่นกัน มาตรา 12 (4) กาหนดขั้นตอนเร่ืองการถ่ายโอนภารกิจจากราชการส่วนกลางไปการปกครองส่วนภมู ิภาค
ให้ท้องถ่ินแลว้ กม็ าตรา 12 (15) ออกประกาศทก่ี าหนดตามพระราชบญั ญัตนิ ้ี
สอง มาตรา17 (29) เป็นกรณีอบจ.มีอานาจหน้าท่ี กิจการอ่ืนใดท่ีมีประโยชนต์ ่อมวลชนในท้องถ่ิน ตาม
คณะกรรมการประกาศกาหนด ก็ออกเป็นประกาศรองรับการถ่ายโอนได้เลย รพสต.และสถานีอนามัยมีอยใู่ นแผน
อยู่แล้ว เพียงแต่ว่าในแผน 1 แผน 2 ถ่ายโอนไม่สาเร็จจาก 9000 กว่าแห่ง ปัจจุบันถ่ายโอนไปประมาณ 60 - 80
แห่ง หากดูท่ภี าพรวมอาจยังไมป่ ระสบความสาเร็จได้บางส่วน เมอื่ ไดบ้ างส่วนก็ออกเปน็ ประกาศกระจายอานาจก็
สามารถใช้ในการถา่ ยโอนได้ แตต่ ้องพจิ ารณาในเรอื่ งงบประมาณประกอบกนั
จากการสัมภาษณ์ผู้เช่ียวชาญดา้ นกฎหมายของกรมส่งเสริมการปกครองสว่ นท้องถ่ินเสนอว่าการผลักดัน
ใหเ้ กดิ การออกประกาศดงั กล่าววามารถทาได้สองกรณีกลา่ วคือ
หน่ึง การประสานงานร่วมกันระหว่าง พม. และกระทรวงมหาดไทย เพื่อพูดคุยกันภายในก่อนเพื่อใหต้ ก
ผลกึ ว่าหน่วยงานใดสามารถเสนอประกาศไปท่คี ณะกรรมการกระจายอานาจให้ดาเนินการพิจารณาใหไ้ ด้ โดยผ่าน
อนุถ่ายโอนของกระจายอานาจ เพ่ือใหก้ ระจายอานาจมมี ตอิ อกมา
สอง เร่ืองของการถ่ายโอน ศพอส.ได้ถูกบรรจอุ ยู่ในแผน 3 แล้วฉะน้ันในส่วนศพอส.ท่อี ยูใ่ นแผน 3 บรรจุ
เข้าแล้ว ก็ต้องรอประกาศออกเป็นกฎหมาย ถ้าหากกฎหมายได้รับการประกาศใช้ จะทาให้มีการถ่ายโอนศูนย์
ศพอส. ไปให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือใช้ประกาศกระจายอานาจเป็นทางเลือก ที่จะดาเนินการ เป็น
แนวทางหนึ่งในแง่ของกฎหมายเร่ืองของอานาจหน้าที่ให้ทอ้ งถิ่นมีอานาจหนา้ ทีม่ ีงบประมาณจะตอ้ งมีกฎท่ีทาให้
ทอ้ งสามารถดาเนนิ การได้ และสามารถของบประมาณจากส่วนกลางได้
3.25) ทำกำรควบรวมในภำรกิจท่ีทับซ้อนหลังจำกกำรจัดทำระเบียบแยกภำรกิจระหว่ำง องค์กร
ปกครองสว่ นท้องถน่ิ และ พม. อยำ่ งชดั เจน
การศึกษาพบว่าท่ีผ่านมาศนู ยส์ ่งเสริมคณุ ภาพชีวิตผู้สงู อายุ มีการดาเนินการด้านผู้สูงอายุ 5 ด้านด้วยกัน
โดยประเด็นหลักจะเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ การคุ้มครองทางสังคม การพัฒนาผู้สูงอายุ การพัฒนา
บุคลากรด้านผู้สูงอายุ การเผยแพร่องค์ความรู้ตา่ ง ๆ รวมถึงการจัดสวัสดิการเบย้ี ยงั ชีพ ซ่ึงที่ผ่านมาก็จะมีองคก์ ร
ส่วนท้องถิ่น ทไ่ี ด้มกี ารดาเนนิ การหลายประการด้วยกนั ที่มลี ักษณะภารกจิ คลา้ ยกับศนู ยศ์ พอส.อย่บู า้ งไม่ว่าจะเป็น
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถ่ายโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชวี ติ และส่งเสรมิ อาชีพผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
163
ศูนย์บริการผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุ ซ่ึงอาจจะเป็นภาระกิจคล้ายคลึงกับศพอส.อยแู่ ล้ว หากจะ
ถา่ ยโอนข้นึ จะตอ้ งมีการทบทวนตอ่ ภารกจิ ที่ อปท.ดาเนินการอยวู่ ่ามคี วามสอดคล้องกนั คล้ายคลงึ กันอยา่ งไร
ทง้ั นีอ้ าจมีการควบรวมกนั เปน็ ศนู ย์เดยี ว และใหศ้ นู ยด์ ังกล่าวมีภารกจิ ครบวงจร เนือ่ งจากท้องถิน่ ในบาง
แห่งมีแคเ่ พียงศนู ยบ์ รกิ ารผ้สู ูงอายุ บางแหง่ มีแคโ่ รงเรียนผสู้ ูงอายุ หากมกี ารทบทวนภารกิจทอ่ี ปท.ทาอยู่ ทผ่ี ่านมา
พบว่ามีหลายแหง่ ทไี่ ดด้ าเนินการทบทวนภารกจิ แลว้ โดยหนว่ ยงานเจา้ ของเดมิ อาจมพี ม.เป็นผู้ดแู ลภารกิจ อาจจะ
เกดิ ความทบั ซอ้ นไม่วา่ จะเปน็ ด้านงบประมาณ ซ่ึงอาจทาให้เกิดความเขา้ ใจผิดว่าภารกจิ นหี้ นว่ ยงานไหนดาเนนิ การ
ดังนนั้ จงึ ตอ้ งกาหนดให้ชดั เจนว่าหากเกิดการถ่ายโอนไป ทางกระทรวงการพัฒนาสงั คมและความม่ันคงของมนุษย์
ตอ้ งไมด่ าเนนิ การภารกจิ ดา้ นนี้แล้ว เพ่ือไมใ่ ห้เกิดความทับซอ้ นด้านการตั้งงบประมาณจากส่วนกลาง
นอกจากน้ีปัญหาที่ผ่านมาคือตัวบุคลากร อปท. แม้มีกองสวัสดิการแต่ พบว่า อปท.ขนาดเล็กมักไม่มี
นักพัฒนาหรือมีเพียงไม่ก่ีคน ซึ่งอาจจะไม่ครอบคลุมเน้ืองานท้ังหมด หากตั้งศูนย์ ศพอส. อาจทาให้บุคคลากร
อาจจะไม่เพียงพอ ประกอบกับหากฐานะการคลังรายได้อปท.ไม่เพียงพอ หากมีการถ่ายโอนไปศนู ย์ ศพอส. น้ันๆ
อาจต้องตกอย่ใู นสภาพทไี่ ม่มั่นคง หรือต้องมีการต้ังงบประมาณปรับปรุงจานวนมากหากถ่ายโอนไปอปท.ไม่มเี งิน
ปรับปรุงถา่ ยโอนแล้วไม่ไดด้ าเนนิ การตอ่ ในส่วนของหากถ่ายโอนมาแล้วก็ต้องมาออกระเบยี บรองรับเพื่อให้อปท.
ตัง้ งบประมาณได้ อาจเป็นระเบียบกระทรวงมหาดไทยดา้ นการดาเนนิ การของศูนยศ์ อพส.เพ่ือให้อปท.สามารถตั้ง
งบประมาณได้สว่ นหน่ึง
นอกจากนี้เมื่อทาการศึกษาดูจากฐานข้อมูลก็พบว่าศูนยศ์ พอส.ในประเทศไทยมีอยู่1,900 กว่าแห่ง โดย
กระจายไปยังอปท. และบางแห่งเป็นศนู ยบ์ ริการผูส้ ูงอายุ บางแห่งมีโรงเรียนผู้สูงอายุ หากมีการโอนศูนย์ส่งเสรมิ
พฒั นาชวี ิตผสู้ งู อายุ ศพอส.ไป และโครงสรา้ งทีช่ ัดเจนแล้ว อาจต้องมกี ารบรู ณาการงานไม่ให้ทบั ซอ้ นกนั เนือ่ งจาก
ในบางท่ีมีโรงเรียนผู้สูงอายุและ ผอ.โรงเรียนก็คือประธานผู้สูงอายุ ดังน้ันโครงสร้างของคณะกรรมการในศูนย์ก็
ประธานผสู้ ูงอายุเปน็ คนเดยี วกนั หากมีการบูรณาการงานได้ อาจมกี ารกาหนดให้โรงเรยี นเป็นกจิ กรรมหนึ่งในศูนย์
ศพอส.
ท้ังนี้ตามภารกิจของศนู ย์ ศพอส. ขอ้ ท่ี 1 มีวัตถุประสงคก์ ็เพอ่ื สง่ เสริมให้ผสู้ ูงอายุมสี ถานท่ีจดั กจิ กรรมเพื่อ
พัฒนาสงั คม เศรษฐกจิ สขุ ภาพผ้สู ูงอายุและสมาชิกในชมุ ชน เชน่ โรงเรียนผูส้ ูงอายกุ ส็ ามารถเป็นกิจกรรมหนึ่งในขอ้
1 แต่กลบั พบวา่ โรงเรียนผสู้ งู อายุมีจานวนเยอะกวา่ ศูนยศ์ พอส. เพราะฉะนัน้ จงึ จาเป็นท่จี ะตอ้ งบูรณาการงาน หาก
ถา่ ยโอน ศพอส. มาสทู่ อ้ งถ่นิ โรงเรียนผู้สูงอายุจะอยูภ่ ายใตศ้ นู ย์ เปน็ กจิ กรรมหนึ่งในศนู ยโ์ รงเรียนผสู้ ูงอายุสามารถ
ของบจากสปสช.มาชว่ ย เหลือได้ สามารถมีอปท.ไปสง่ เสริมให้เกิดกิจกรรมทยี่ ัง่ ยนื ได้ ในบางพน้ื ที่ก็ทาในลกั ษณะ
เป็นศูนย์บริการ อย่างเช่นท่ีชลบุรีท่ีทาศูนย์บริการผู้สูงอายุที่ได้มาตรฐาน เน่ืองจากนายกเทศมนตรีได้ให้
ความสาคัญเก่ียวกับผูส้ งู อายุ จงึ จัดทาโครงการสามารท์ ซิตี้ในการดแู ลเรือ่ งผสู้ งู อายุ
USER | แนวทางการเตรียมความพร้อมในการถา่ ยโอนภารกิจของศนู ยพ์ ัฒนาคุณภาพชวี ติ และส่งเสริมอาชีพผ้สู ูงอายภุ ายใต้การ
บริหารจดั การขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
164
และงบประมาณที่พม.เคยสนับสนุน หากถ่ายโอนแล้ว ศพอส. จะสามารถตั้งของบประมาณจากสานัก
งบประมาณได้ เพราะท่ีผ่านมาอปท.ไหนจะของบจัดต้ังศูนย์ ศพอส. จะต้องผ่านพม. และในศูนย์ก็ต้องมีวัสดุ
อปุ กรณด์ ว้ ยเชน่ เดียวกัน
3.26) กำรปรับปรุงระเบียบพัสดุและกำรเงนิ ใหเ้ กดิ ควำมคล่องตวั ตอ่ กำรถำ่ ยโอน ศพอส.
ในอดตี พบวา่ เมอื่ มีการถ่ายโอน รพสต. พบว่ามีปญั หาอุปสรรคอย่างยิง่ ระเบียบเร่ืองการโอนทรัพย์สิน และ
การโอน ศพอส. ก็เช่นเดียวกนั พบวา่ จงั หวดั ท่มี ขี นาดเล็กมักมขี อ้ จากัดด้านงบประมาณ แตเ่ มอ่ื ไดเ้ งนิ มาแล้ว พม.
จะหาเงินมาให้ท้องถิน่ ทาการจดั ซือ้ จัดจ้าง ซ่ึงท้องถิ่นต้องแบกรับภาระการตรวจสอบของสตง.และหากนายกเทษ
มนตรมี คี วามตรงไปตรงมากจ็ ะไม่พบปญั หา แต่ถา้ หหากมกี ารเรยี กรบั ผลประโยชนป์ ระเด็นในการใช้งบประมาณไม่
ถูกต้องตามกฎหมาย
นอกจากน้ีหากท้องถิน่ นั้นมีความเขม้ แข็ง หลังจากนั้นพม.จะเปลี่ยนเป้าหมายเพ่อื ไปเปิดท่ีอ่ืน ทาให้หลัง
จากนั้น ศพอส. อาจไม่ได้รับเงิน ปัญหาท่ีเกิดขึ้นคือท้องถ่ินจะต้องนาเงินของตนเองไปบริหารจัดการ ศพอส.
ดังนั้นความต่อเน่ืองในการให้งบประมาณกับศูนย์พัฒนาผู้สูงอายุจึงเป็นประเด็นทส่ี าคัญ ประเด็นท่ีสองเม่ือมีการ
ปรับปรุงศูนย์ แต่หากศูนย์ไม่ใช่ทรัพย์สินของท้องถ่ิน หากทรัพย์สินนั้นชารุดเสียหาย ท้องถิ่นจะซ่อมไม่ได้ตาม
ระเบียบพัสดุข้อ 212 เน่ืองจากท้องถิ่นจะซ่อมได้ก็ต่อเม่ือเป็นทรัพย์สินของท้องถ่ินเอง ฉะน้ันพอศูนย์เร่ิมชารุด
เสยี หายทาใหค้ วามต่อเน่อื งในกจิ กรรมหายไป
ดงั นนั้ หากมีการถา่ ยโอน ศพอส. 1900 ศูนยม์ าท่ที ้องถน่ิ ระเบียบท่จี ะตอ้ งมีความชดั เจนเพ่ือรองรบั ปญั หา
ทีอ่ าจเกดิ ข้ึนคอื ทรพั ย์เหลา่ น้ีเป็นความรับผิดชอบของใคร ถา้ หากทรพั ย์สนิ น้นั เป็นของพม. ประเด็นท่ี 2 พนื้ ทเี่ ป็น
พืน้ ท่ขี องใครถ้าท่านโอนทรัพย์สนิ มาใหท้ อ้ งถน่ิ แตพ่ ้ืนทีไ่ ม่ใช่ของทอ้ งถิ่น ก็ตอ้ งมภี าระคา่ ใชจ้ า่ ยในการเช่าที่
นอกจากนี้ตามระเบียบของสานักงบประมาณประกาศว่าใครก็ตามท่ีใช้ประโยชน์ในท่ีดินของรัฐก็ต้องมี
เรือ่ งการเชา่ ทรพั ยส์ ิน เพราะฉะนัน้ 1900 ศนู ย์ท่ีจะโอนนั้นมีกระบวนการโอนทรพั ย์สินทเี่ ปน็ อานาจหน้าที่ของใคร
รบั ผดิ ชอบ
ประเด็นที่2 ปัญหาท่ีเกิดจากการโอนทรัพย์สินท้ังหมด การโอนทรัพย์สินตามระเบียบพัสดุถ้าการโอน
ทรัพย์สินนี้มีเงื่อนไขท่ีมีผูกพันธ์จะเป็นอานาจรับโอนของสภาท้องถิ่น ปัญหาก็คือถ้าสภาไม่เห็นด้วยแต่
นายกเทศมนตรีต้องการก็จะทาให้เกิดอานาจมีสองขั้วข้ึน ซ่ึงต้องชี้ให้ได้ว่าทาไมท้องถ่ินจะต้องรับโอนศูนย์นี้
เพราะตามหน้าท่คี รม.จดั ตั้งท้องถ่ินสามารถพัฒนากลุ่มอาชีพได้ ทาไมตอ้ งไปรบั โอนทรัพย์สินมาเพื่อมารับผิดชอบ
ซ่ึงต้องมีการตอบโจทย์กับผู้บริหารท้องถ่ินเรื่องการเตรียมความพร้อม โดย พม. ตอบโจทย์ได้ว่าประโชน์ท่ีเกิด
ขึ้นกับประชาชนได้อะไร แล้วเงินท่ีจะจัดสรรไปท้องถ่ินจะได้เงินเพ่ิมปลี ะเท่าไรซึ่งนับว่าเป็นประเด็นสาคัญที่ควร
ช้ีแจงให้ประชาชนและท้องถิ่นรับทราบ ดังนั้นหากมีการถ่ายโอน ศพอส. สาระสาคัญที่สุดคือ ประโยชน์ท่ีจะเกดิ
ขนึ้ กับทอ้ งถ่นิ คอื อะไร โครงสร้างของศูนยท์ ่จี ะนง่ั บริหารจัดการมคี วามหลากหลายมากนายกเทศมนตรีบางท่านมา
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกิจของศนู ย์พฒั นาคณุ ภาพชวี ิตและส่งเสริมอาชีพผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
165
กับทางการเมอื ง และขวั้ การเมอื ง พอการเมอื งเปล่ียนข้ัวกเ็ ปลย่ี นข้วั ตามการเมอื งทาใหน้ โยบายดา้ นผ้สู ูงอายุอาจไม่
เกิดความตอ่ เน่อื ง
ท้ังนี้กรมส่งเสรมิ การปกครองส่วนท้องถ่นิ เสนอทัศนะวา่ “อนั นเ้ี รอื่ งของการบริหารจดั การ เพราะฉะน้ัน
เราจะมหี ลักการอยา่ งไรท่ีจะทาใหศ้ นู ย์นีเ้ ปน็ สถาบนั ใหไ้ ดไ้ ม่ได้เช่อื มโยงกบั การเมอื ง แลว้ จะเกิดภาพความกลมเกลี
ยมสมานฉันท์ สิ่งหน่ึงที่เกิดขึ้นคือเรียกร้องอีกคือ ค่าตอบแทนเรื่องคณะกรรมการผู้สูง อายุ เช่น นายกจะมี
ค่าตอบแทนการประชุมไหมอยา่ งน้อยสัก 100 ก็ยังดีนี่คือสิ่งท่ตี ้องไประเบียบหรือหลักเกณฑ์รองรับ ระเบียบการ
จ่ายเงนิ ผมคิดว่าทอ้ งถิน่ กจ็ ะไมม่ ปี ัญหา” (กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนทอ้ งถนิ่ , 31 สิงหาคม 2565)
3.27) กำรจัดต้งั คณะกรรมกำรในกำรถ่ำยโอนพัสดุ
เทศบาลตาบลศริ เิ วียงชยั ให้ทัศนะจากศกึ ษาไดส้ ะทอ้ นว่า กระทรวงการพฒั นาสังคมและความมน่ั คงของ
มนุษย์จะต้องปลดล็อคในเรื่องหาก สตง.ที่เข้าไปตรวจสอบพัสดุภายในท้องถิ่นโดยเฉพาะในประเด็นเร่ืองข้อ
ระเบียบบังคับ ในส่วนของอาคารศพอส. โดยในการใช้อาคารเดมิ และทาซ่อมแซม ทางกรมกิจการผู้สูงอายุอาจมี
การหาแนวทางหลาย ๆ ด้าน เช่น ในส่วนของการตรวจสอบจาก สตง. โดยมีการจัดกรรมการตรวจสอบอาคาร
คณุ ภาพของ ศพอส.และมีข้อสงั เกตเรอ่ื งการใช้อาคารค่าน้าคา่ ไฟซ่งึ เปน็ ปัญหาท้องถน่ิ กต็ อ้ งรับผดิ ชอบ ซง่ึ สามารถ
นาประเด็นเข้าคณะกรรมการที่กรมบัญชีกลางได้วินิจฉัย มีข้อเสนอว่าศพอส.ท่ีจัดต้ังในปี 57 - 58 โดยมี
วตั ถุประสงคเ์ ดิมทจ่ี ะดาเนนิ การยกใหท้ ้องถ่นิ อยูแ่ ลว้ ในส่วนนัน้ นับเป็นงบเงินอดุ หนนุ ทวั่ ไป กรมบญั ชกี ลางวินิจฉัย
ว่าให้เป็นส่วนของท้องถ่ินได้โดยไม่ตอ้ งมีการถ่ายโอน โดยที่ท้องถิ่นสามารถซ่อมบารุง และจ่ายค่าน้าค่าไฟไดเ้ อง
(เทศบาลตาบลศิรเิ วยี งชัย, 21 สิงหาคม 2565)
หากแต่ ศพอส. ในส่วนทจ่ี ัดตั้งในปี 61 เป็นตน้ ไป จะเป็นงบเงนิ อุดหนุนเฉพาะกจิ ทาใหไ้ ม่สามารถจ่ายค่า
น้าค่าไฟโดยงบท้องถ่ินสามารถดาเนินการได้ จึงต้องมีการนาถ่ายโอนทรัพย์สินและตัวอาคารให้ท้องถ่ิน สรุปว่า
ครุภัณฑ์อะไรบ้างและยินดีจะรับโอน ดังน้ันท้องถ่ินเม่ือรับงบประมาณไปและสร้างเสร็จแล้ว สามารถไปข้ึน
ทะเบียนครุภณั ฑ์เป็นของตนเองได้ ซึ่งตรงนั้นทางกรมกิจการผ้สู ูงอายุ จะทาเร่ืองเข้าคณะกรรมการวินิจฉัยคือขอ
ยกเวน้ โดยรอบแรกดาเนนิ การไปแล้ว 200 กวา่ แหง่ ครุภณั ฑ์ 3000 กว่าราย เป็นงบ 41 ลา้ นบาท โดยอธบิ ดีกรม
กจิ การผู้สูงอายเุ ป็นผูเ้ ซน็ อนุมตั ิ
เจ้าหนา้ ทกี่ รมกิจการผูส้ ูงอายุเสนอทศั นะว่า “โอนให้แล้วเราทาไปสามรอบแล้วค่ะท้องถิน่ กท็ ยอยที่จะทา
เขา้ มา รวมแล้วกว่า 600 กวา่ ศพอส. ทท่ี าเรอ่ื ง และก็จะเร่ิมทยอยทาไปเร่ือยเร่ือยเพราะว่าจะต้องเป็นเฉพาะราย
คอื ท้องถนิ่ ไหนทาเรื่องมาเราก็จะทาเขา้ คณะกรรมการวนิ ิจฉยั กค็ ือพยายามทจ่ี ะทาใหท้ ้องถ่ินดาเนินการได้สะดวก
และสว่ นของอาคาร ในส่วนของสภาพท่ีดนิ เหมอื นท่บี อกวา่ การตัง้ ศพอส.จะต้องมีการยินยอมจากเจ้าของทีด่ นิ ล้าน
ในส่วนน้ีคิดว่าน่าจะปลดลอ็ คไดใ้ นระดบั หน่ึง บางท่ีก็ไม่สามารถสร้างไดจ้ ริง ๆ เช่น ที่ของวัด ที่ของกรมป่าไม้ ใน
สว่ นนี้ดมี ากเลยเพราะเราจะไดร้ ูว้ ่าจะมแี นวทางอยา่ งไรมปี ญั หาอุปสรรคตรงไหนทจี่ ะต้องแกต้ ่อไป ในส่วนของกรม
เราคิดไว้แล้วอย่างที่ท่านบอกว่า เราอาจจะต้องประเมินความพร้อมของศพอส.ด้วย เราก็คุยกันแล้วว่าปีหน้า
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถ่ายโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ัฒนาคณุ ภาพชีวติ และส่งเสริมอาชีพผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน
166
หลงั จากทที่ าการวจิ ยั ตรงนเ้ี สร็จแลว้ เราคงตอ้ งประเมนิ ตอ่ ว่าเราจะมคี วามพร้อมยังไง อาจจะต้องสอบถามกลับไป
ทางทอ้ งถนิ่ เร่ืองของการเตรียมความพร้อม ซึ่งกฎหมายกว็ า่ ไปแบบกว้าง ๆ ว่าเรื่องน้ีอปท.ทาได้ ฉะน้นั จะปลดล็อค
ในส่วนของหน่วยตรวจสอบต่าง ๆ เพราะมีกฎหมายรองรับ อานาจหน้าที่ก็ทาได้ จะช่วยเขาอย่างหน่ึงทาให้
ปรบั ปรุงซ่อมแซมไดเ้ ตม็ ท่ี แตจ่ ะถา่ ยโอนแบบเตม็ รูปแบบไหมคงตอ้ งมีการประเมนิ กอ่ นว่าศนู ยน์ ีม้ คี วามพรอ้ มแล้ว
ด้านสถานที่ บุคลากร การบริหารจัดการ ยินยอมพร้อมใจรับถ่ายโอนก็จะเป็นขั้นตอนไปในเบ้ืองต้น เพราะมีตั้ง
1900 ที่ ก็ทยอยถ่ายโอนไปก่อน ส่วนจะต้ังใหม่ก็ค่อยว่ากันไป” (เจ้าหน้าที่กรมกิจการผู้สูงอายุ, 31 สิงหาคม
2565)
ทั้งน้ีในการถ่ายโอนพัสดุและสง่ิ ปลูกสร้างน้นั ทางกรมกิจการผู้สูงอายุจะต้องเป็นพี่เลี้ยงก่อนในเบือ้ งต้น
หากท้องถ่นิ สามารถทาได้เองแล้วกจ็ ะสามารถขบั เคลื่อน ศพอส. เองได้ และจะมปี ระโยชน์อย่างยง่ิ
3.28) กำรให้คำจำกดั ควำมในประเด็นกำรถำ่ ยโอน เช่น อำสำสมคั รของ ศพอส.
ในภารกิจของศูนย์จะมีอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ ซ่ึงอาจจะต้องมีการนิยามจากพม.หรือทางกรมกิจการ
ผู้สูงอายุว่ามีคุณสมบัติอย่างไร มีหน้าที่อย่างไร เน่ืองจากภารกิจของท้องถิ่นท่ีมีอยู่แล้วคืออาสาสมัครบริบาล
ท้องถนิ่ ซึง่ มรี ะเบียบรองรับ รวมไปถึงการกาหนดคุณสมบัติ กบั การกาหนดค่าตอบแทน ทีจ่ ะใชร้ ่วมกับกรมกิจการ
ผสู้ งู อายุ ที่กาหนดแนวทางระเบยี บต่าง ๆ ออกมา ซึ่งท้องถิ่นจะมอี าสาสมัครบริบาลท่ีไมค่ รบทุกอบต.เทศบาลจะมี
ประมาณอบต.ละสองคน และท้ังประเทศ 10,000 กว่าคน แต่ว่าในส่วนของภารกิจของศูนย์ ศพอส.จะมี
อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุนั้นอาจจะต้องมาหารือระหว่างกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงการพัฒนาสังคมและ
ความมั่นคงของมนุษยใ์ หเ้ ขา้ ใจเป็นแนวทางเดยี วกัน
กรมกิจการผู้สูงอายุเสนอทัศนะว่า “ถ้าเกิดเป็นคนเดียวกันก็จะจัดการง่ายหรืออาจจะเอาอาสาสมัคร
บริบาลท้องถิ่นมาอยู่ใต้ตรงนี้ด้วย มาทาหน้าท่ีตรงนี้ด้วยก็จะเป็นการบริการซึ่งกันและกัน ทั้งน้ีอาสาสมัครดูแล
ผู้สูงอายุเป็นคนที่อยู่ในชุมชน อาจจะเป็นผู้สูงอายุหรือไม่ใช่ผู้สูงอายุก็ได้ แต่จะผ่านการอบรมก่อนอาสาสมัครที่
เรียกว่าอพม. เป็นอาสาสมัครพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนุษย์ โดยในส่วนของดา้ นผ้สู ูงอายจุ ะเพิ่มในส่วน
ของกรมอีกทีหนึ่งเรือ่ งการอบรมเกย่ี วกับการดูแลผู้สูงอายุจะอบรม 18 ชวั่ โมงเปน็ เรอ่ื งของการทากายภาพผสู้ ูงอายุ
การดูแลผู้สงู อายุทปี่ ว่ ยตดิ เตยี งการทานยาการดูแลต่าง ๆ สาหรับผู้สงู อายุ เร่อื งอาหารเรือ่ งสิทธิของผู้สูงอายุ ชอ่ื จะ
เพิ่มมาเป็น อพมส. เป็นเรื่องของการประสานงานด้วยเพราะตอนน้ีเราให้ อพมส. เป็นผู้ประสานงานในพ้ืนทเ่ี รือ่ ง
งานของกระทรวงด้วย และไม่มีค่าตอบแทนเพราะเป็นอาสาสมัคร นอกจากน้ียังอบรมให้กบั เยาวชนดว้ ย เราเคย
อบรมให้อพมส.น้อย ให้กบั เด็ก ซง่ึ กจ็ ะตา่ งกับอาสาสมคั รบรบิ าลทอ้ งถิน่ ตรงนกี้ ็จะมีระเบยี บกระทรวงมหาดไทย”
(เจา้ หน้าที่กรมกิจการผู้สูงอายุ, 31 สงิ หาคม 2565)
ในส่วนของอาสาสมัครบริบาลทอ้ งถิ่นดาเนนิ การในเรื่องของการดแู ลผู้สงู อายุทมี่ ีภาวะพึ่งพิง ซ่ึงเดิมทียัง
ไมไ่ ด้อยูใ่ นอานาจหน้าท่ีขององค์การปกครองสว่ นท้องถนิ่ หากแต่ต่อมากระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคง
ของมนุษย์ กระทรวงสาธารณสขุ กระทรวงศึกษาธิการ และสถาบันประกนั สขุ ภาพแหง่ ชาติ ไดม้ กี ารเสนอเรื่องการ
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถ่ายโอนภารกิจของศูนย์พัฒนาคุณภาพชวี ติ และส่งเสรมิ อาชีพผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
167
ดูแลผู้สงู อายทุ ี่มภี าวะพง่ึ พิงเข้าสคู่ ณะกรรมการผู้สูงอายแุ หง่ ชาตเิ พื่อให้ออกมตใิ นการเพิ่มสิทธ์ิการดแู ลผสู้ ูงอายุท่ีมี
ภาวะพ่ึงพิงให้ได้รับการดูแลระยะยาว อาศัยอานาจตาม พรบ. ผู้สูงอายุมาตราที่ 11 (3) ในเรื่องของการดูแล
ผสู้ งู อายุที่มภี าวะพง่ึ พงิ
ต่อมาสานักนายกฯได้กาหนดให้หน่วยงานต่าง ๆ มีหน้าท่ีในการดูแลผู้สู งอายุด้วยประกอบไปด้วย
กระทรวงศึกษาธิการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงแรงงาน สานักงานประกัน
สุขภาพแห่งชาติ กระทรวงมหาดไทย และองคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่ ต่อมาคณะกรรมการกระจายอานาจเพื่อให้
อานาจการปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในเร่อื งของการดแู ลผู้สูงอายุที่มภี าวะพึ่งพิงทางคณะกรรมการกระจายอานาจก็ได้
ออกประกาศเร่ืองของกิจการที่เป็นประโยชน์ให้เป็นหน้าที่ขององค์การปกครองส่วนท้องถ่ินในเรื่องของการดแู ล
ผ้สู งู อายทุ ่ีมภี าวะพง่ึ พิงออกมา
หน่ึง ซึ่งสาระสาคัญในประกาศฉบับน้ีคือเรื่องการกาหนดอานาจหน้าที่ขององค์กรการปกครองส่วน
ทอ้ งถน่ิ ในการจดั หาบคุ คลมาทาหน้าที่ดแู ลผสู้ ูงอายทุ ม่ี ีภาวะพ่ึงพงิ ในพ้ืนทข่ี องตนเอง
สองสนับสนุนในเร่ืองของการฝึกอบรมให้ความรู้และพัฒนาศักยภาพและให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด
สนับสนุนค่าตอบแทนให้แก่บุคคลที่มาทาหน้าที่ในเร่ืองของการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพ่ึงพิง ท่ีอยู่ในพ้ืนที่ของ
เทศบาลและองค์กรบริหารส่วนตาบล สามการส่งเสริมให้กรมองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นดาเนินการขอรับการสนับสนุนงบประมาณให้แก่บุคคลที่จะมาทาหน้าที่เป็นอาสาสมัครขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถนิ่ ดว้ ยเปน็ สาระสาคญั ของประกาศ
ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้มีการเปลี่ยนว่าด้วยอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น มีการเบิกค่าตอบแทนให้
อาสาสมัครบรบิ าลทอ้ งถ่ินพ.ศ. 2562 ตอ่ มาจะมกี าหนดนิยามของอาสาสมคั รบริบาลท้องถน่ิ หมายถึง
หนงึ่ บคุ คลท่ไี มใ่ ช่ข้าราชการพนักงานของรัฐหรอื ลูกจา้ งแรงงานตามกฎหมายเท่ากบั ว่าอาสาสมัครไม่ได้อยู่
ในลกั ษณะของขา้ ราชการหรือลูกจา้ ง
สองมีการกาหนดนิยามของผสู้ ูงอายทุ ่มี ภี าวะพง่ึ พิงว่าหมายถึงผู้สูงอายุตามกฎหมายว่าดว้ ยกฎหมายของ
ผ้สู งู อายุก็คือมอี ายตุ ้ังแต่ 60 ปีขนึ้ ไปบริบรู ณม์ สี ัญชาติไทย และกาหนดนิยามของคาวา่ การดแู ลสขุ ภาพผูส้ ูงอายุท่ีมี
ภาวะพ่ึงพิงหมายถึงจะต้องดูแลสุขภาพในด้านของอนามัยพ้ืนฐานการทากายภาพบาบัดการฟื้นฟูสมรรถภาพซงึ่
ไมใ่ ช่เรือ่ งของการรกั ษาและมากาหนดเรื่องอตั ราคา่ ตอบแทนและการเบิกคา่ ใชจ้ า่ ยในการทาหนา้ ที่ของอาสาสมัคร
บริบาลทอ้ งถ่ินให้เป็นหนา้ ท่ีของหน่วยงานที่เก่ียวข้อง ไดแ้ ก่กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสขุ สานักงาน
ประกันสุขภาพแห่งชาติ สานักงานกระจายอานาจกระทรวงมหาดไทยและกรมการแพทย์ท่ีเกี่ยวกับการดูแล
สุขภาพผู้สูงอายมุ ากาหนดในเรือ่ งอัตราค่าตอบแทนและวธิ กี ารปฏิบัตงิ านคณุ สมบัติคุณลกั ษณะตอ้ งหา้ มของบคุ คล
ทม่ี าทาหนา้ ทเ่ี ป็นอาสาสมคั รบรบิ าลท้องถิ่น
ต่อมาทางกระทรวงมหาดไทยมีการกาหนดหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพ่ึงพิงให้แก่อาสาสมัคร
บริบาลท้องถิน่ ว่าให้ใช้หลกั สตู รของทางกรมอนามยั โดยหลกั สูตรของกรมอนามยั กป็ ระกาศโดยกรมกิจการผู้สูงอายุ
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ฒั นาคุณภาพชวี ิตและส่งเสริมอาชีพผู้สงู อายุภายใตก้ าร
บรหิ ารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
168
เรอ่ื งหลักสูตรของการดแู ลผ้สู งู อายวุ า่ จะตอ้ งเป็นหลักสตู รของการดแู ลผู้สูงอายขุ น้ั กลาง 70 ชัว่ โมงและหลกั สตู รใน
เร่ืองของอายุอีก 50 ช่ัวโมงรวมกันเป็น 120 ช่ัวโมง ซึ่งเดิมทีอาสาสมัครบริบาลท้องถ่ินในพ้ืนท่ีที่ผ่านการอบรม
120 ชั่วโมงไมม่ ีส่วนใหญ่จะเปน็ ในเร่ืองของอสพ.ซึ่งเป็นของพม.เป็นหลกั สูตร 58 ชัว่ โมงแต่ไม่ไดค้ ่าตอบแทน และ
ก็อสม.ได้รับการฝึกอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุข้ันกลางเหมือนกัน 70 ช่ัวโมงแต่ได้รับ
ค่าตอบแทนในลักษณะที่เป็นการปฏิบตั หิ นา้ ทีส่ ีค่ ร้ังตอ่ เดอื นและไดร้ ับค่าตอบแทน 600
นอกจากนี้ยังมีส่วนของ care giver ผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุเป็นอาสาสมัครของสานักงานหลักประกัน
สุขภาพแห่งชาตอิ ันน้ีก็จะเปน็ อาสาสมัครตา่ ง ๆ ที่มาดูแลเร่ืองสุขภาพ ของผู้สูงอายุท่มี ีภาวะพ่ึงพิงส่วนคณุ สมบัติ
อัตราค่าตอบแทนของอาสาสมคั รบริบาลทอ้ งถนิ่ ในแตล่ ะพนื้ ทกี่ เ็ ปน็ ไปตามหลักเกณฑ์ทกี่ ระทรวงมหาดไทยกาหนด
ซงึ่ กระทรวงมหาดไทยกาหนดวา่ องค์กรการปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ จะต้องมีอาสาสมคั รบริบาลทอ้ งถ่ินอยา่ งน้อยแห่ง
ละสองคนต่อการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ 8 คน เท่ากับหนึ่งคนดูแล 4 คนส่วนเร่ืองของการปฏิบัติหน้าท่ีของ
อาสาสมัครบริบาลทอ้ งถิ่นกจ็ ะตอ้ งปฏบิ ัตหิ น้าทีเปน็ ระยะเวลา 20 วนั ต่อเดอื นวนั ละ 8 ช่วั โมงจะไดร้ บั ค่าตอบแทน
ตามหลักสูตรที่ผ่านการอบรมมาถ้า 70 ช่ัวโมงไดร้ ับ 5,000 บาท ถ้า 120 ช่ัวโมงจะได้รับค่าตอบแทน 6000 บาท
เน่อื งจากยงั ไมม่ ีอาสาสมัครคนใดทผ่ี า่ นการอบรม 120 ช่วั โมงในพนื้ ที่
สาหรับปัจจุบันท่ีผ่านมาก็มีปัญหาในเร่ืองของ กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นแม้จะมีประกาศ
กระจายอานาจมาให้กรมและองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นเสนอขอรับงบประมาณเงินทนุ อุดหนนุ ให้แก่อาสาสมคั ร
บริบาลท้องถิ่นได้แต่ที่ผ่านมาก็ไม่ได้รับการพิจารณาในเร่ืองของการสนับสนุนงบประมาณจากรัฐบาล ทางกรม
ส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นเม่ือปหี กสี่ก็ได้มีโอกาสเสนอโครงการอาสาสมคั รบริบาลท้องถ่ินภายใต้แผนฟื้นฟู
เศรษฐกิจและสงั คมโดยใช้งบประมาณเงินกู้มาทาโครงการอาสาสมคั รบรบิ าลทอ้ งถิน่ เพ่ือเป็นตน้ แบบให้แกอ่ งค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นและองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินส่งคนที่เป็นอาสาสมัครบริบาลท้องถ่ินไปดูแลผู้สูงอายุท่ีมี
ภาวะพ่ึงพิงในพืน้ ท่ี ปัจจุบันมีจานวนอาสาสมคั รบริบาลทอ้ งถ่นิ จานวน 13,112 คน ซ่ึงในปีงบประมาณตอ่ ไปทาง
กรมให้องค์กรการปกครองส่วนท้องถ่ินไปใชง้ บประมาณของตนเองในการจ่ายค่าตอบแทนแก่อาสาสมัครบริบาล
ท้องถิ่นอันนี้จะเป็นเร่ืองของการทาหน้าท่ีประกอบกับเรื่องหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุ 50 ช่ัวโมงก็มีปัญหาและ
อุปสรรคเนื่องจาก ทางกรมอนามัยเป็นผู้อนญุ าตใหใ้ ชเ้ พราะฉะนั้นหน่วยงานใด ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มเองหรือองคก์ าร
บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะใช้หลักสูตรไปพัฒนาศักยภาพให้แก่อาสาสมัครบริบาลท้องถ่ินก็ต้องขอ
อนญุ าตอนั นก้ี ็จะเป็นขอ้ จากัดในเรอื่ งของหลักสตู ร
ทงั้ นกี้ รมสง่ เสริมการปกครองส่วนทอ้ งถิ่นได้เสนอแนวทางการแกป้ ัญหาวา่ “ถา้ ในส่วนของศพอส. เกดิ ขน้ึ
เบื้องตน้ ก็คงจะตอ้ งมีอาสาสมัครดูแลผสู้ ูงอายุเปน็ เบอ้ื งตน้ กอ่ นแลว้ ค่อยค่อยพฒั นาขนึ้ ไปสมมตวิ า่ เขาดแู ลหนอ่ ยจติ
อาสาต่อมาถ้าเขาได้อบรมมนั จะมีเกณฑถ์ ้าคุณไปอบรมตามหลักสูตรของกระทรวงสาธารณะสขุ ได้ 50 ชว่ั โมงของ
กรมอนามัย ก็สามารถจะมีคณุ วุฒทิ จ่ี ะต้งั เป็นอาสาสมัครบริบาลท้องถน่ิ ซึง่ อาสาสมัครบริบาลจะมีค่าตอบแทนให้
เดือนละ 5,000 บาทตรงนกี้ เ็ ป็นสงิ่ จงู ใจให้เขาอยู่กับองค์กรแต่ปญั หาในการของบประมาณไปท่ีสานักงบประมาณ
USER | แนวทางการเตรียมความพร้อมในการถ่ายโอนภารกจิ ของศนู ย์พัฒนาคุณภาพชวี ิตและส่งเสริมอาชพี ผสู้ งู อายุภายใต้การ
บริหารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่
169
แล้วสองปแี ต่ไม่ได้ ดังน้ันท้องถนิ่ จงึ ตอ้ งใช้เงินของตัวเองในการจา้ งแต่ว่าตรงนเ้ี ขาจะมีทกั ษะสงู สงู กว่าอาสาสมคั ร
ทั่วไปท่ีอบรม 18 ชั่วโมงเพราะได้ฝึก ฝึก care giver เป็นของกระทรวงสาธารณสุขหรือสปสช. อันน้ีจะเป็นการ
ดูแลเรอ่ื งของกายภาพตา่ ง ๆ คนละสว่ นกบั อาสาสมัครบรบิ าลท้องถนิ่ แตไ่ ม่ใชล่ ูกจา้ งหรือเป็นข้าราชการเพราะถือ
ว่าเป็นอาสาสมัครเพียงแต่ว่ามีระเบียบกาหนดให้จ่ายค่าตอบแทนเป็นแรงจูงใจให้คนในท้องถนิ่ ไม่ท้ิงท้องถ่ิน คือ
การดูแลผสู้ ูงอายุในทอ้ งถ่นิ ก็เหมือนกบั การดูแลญาตพิ ีน่ อ้ งหรือคุณปู่คุณยา่ ที่อยู่ในชุมชนด้วยกันส่วนใหญ่กเ็ ป็นคน
ท้องถ่ินคุณสมบัติอย่างหน่ึงก็คือต้องเป็นคนในท้องถ่ินนั้น ในตาบลนั้นเพ่ือที่จะดูแลในท้องถิ่นไม่ใช่ว่าใครก็ทาได้
เป็นคนในท้องถ่ินดแู ลกันเองนะครับจะเกิดความยงั่ ยืนแตก่ ็ต้องมีการจุงใจอาจจะต้องมาคุยกันว่าถ้าเกิดถา่ ยโอน
มาแลว้ จะตอ้ งแยกใหช้ ัดวา่ อาสาสมคั รดแู ลผู้สูงอายุท่อี ย่ใู นโครงสร้างตรงนจ้ี ะเป็นอาสาสมัครทีย่ ังไม่มคี า่ ตอบแทน
แต่ดแู ลด้วยจติ อาสาแตถ่ ้ามปี ระสบการณ์ฝกึ อบรม ทางท้องถิ่นก็สามารถจะต้ังเปน็ อาสาสมคั รบรบิ าลทอ้ งถ่ินก็คือ
เป็นอกี ระดับหน่งึ ไดม้ นั เชือ่ มโยงกันได้” (กรมสง่ เสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ , 31 สงิ หาคม 2565)
3.29) กำรจัดตง้ั คณะกรรมกำรวินิจฉัย
จากการศกึ ษาพบวา่ ยังคงมคี วามเหลอื่ มลา้ ของ อปท. ในแตล่ ะพนื้ ท่ี เช่น อปท.ท่ี มีรายไดภ้ าษีเช่นในพื้นที่
เจริญก็มักจะเก็บภาษีได้ ยกตัวอย่างเช่น เมืองพัทยาท่ีมีอุตสาหกรรม ภาครัฐ ทางร้านค้า โรงแรม ทาให้สามารถ
เก็บภาษีได้มาก จึงมีเงนิ มาพฒั นาอดุ หนุนกิจกรรมของผู้สงู อายุ ดังนั้นหากมกี ารถ่ายโอนภารกิจไปและทอ้ งถ่นิ ใดที่
ภารกิจหากแต่ไม่มีงบประมาณที่จะทาต่อเน่ืองในปีแรกๆ ฉะนั้นในแง่ของการสร้างศูนย์ ศพอส หรือการปรับปรุง
ซ่อมแซมโครงสร้างพ้ืนฐาน รวมไปถึงอุปกรณ์ภายในศูนย์ด้วยครุภัณฑ์ต่าง ๆ ก็ต้องขอเงินอุดหนุนจากรัฐบาล
ดังน้ัน อบต. ทมี่ ขี นาดเล็กจึงต้องมกี ารเตรยี มความพรอ้ มดว้ ยการตง้ั คณะกรรมการวนิ จิ ฉัยจากกรมกิจการผสู้ ูงอายุ
เพ่ือวนิ จิ ฉยั ทรัพยากรในการถา่ ยโอนและเปน็ การตงั้ ต้นการพฒั นา ศพอส. ในพ้ืนที่
เจ้าหน้าท่ีกองสวัสดิการ กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน ได้เสนอว่า “เพราะฉะนั้นศักยภาพของ
ท้องถ่ินเรื่องงบประมาณสาคัญภารกิจเหมือนกันแต่ตังไม่มีจากที่ผมฟังผมอยากเรียนถามเพ่ิมเติมว่าท่านบอกว่า
ท่านทยอยโอนทรัพย์สินให้ท้องถิ่นถ้าตามระเบียบกฎหมายพัสดุการจะโอนทรัพย์สินของหน่วยงานต้องเป็น
ทรัพยส์ ินทห่ี มดความจาเป็น เพราะฉะนั้นหมายความว่าถ้าหมดความจาเปน็ ทันกโ็ อนให้ท้องถ่นิ โดยอาจใชว้ ิธีการ
ต้ังคณะกรรมการวนิ ิจฉยั ”
3.30) จดั ตงั้ ศนู ยส์ ือ่ สำรสร้ำงควำมเข้ำใจ
เทศบาลตาบลศริ เิ วียงชยั ได้เสนอประเด็นว่า ปญั หาทเี่ กิดขน้ึ จาก ศพอส. เปน็ เรอ่ื งของการสือ่ สารและการ
สร้างความเข้าใจให้กับสมาชิกภายในชุมชน ส่ิงสาคัญที่สุดคือการสร้างความเข้าใจและการทาการสื่อสารภายใน
ชุมชนถึงความสาคัญของสังคมผู้สูงอายุท่ีจะเกิดข้ึนภายในอนาคต ทาให้สมาชิกภายในชุมชนเกิดความตระหนัก
และส่งเสริมให้สมาชิกภายในชุมชนมีเป้าหมายเดียวกัน นอกจากนี้ยังตอ้ งทาความเข้าใจกับผู้มีส่วนได้สว่ นเสียทกุ
กลมุ่ ถึงกจิ กรรมต่าง ๆ ของศูนย์
USER | แนวทางการเตรียมความพร้อมในการถ่ายโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ัฒนาคุณภาพชวี ิตและสง่ เสรมิ อาชีพผสู้ งู อายภุ ายใตก้ าร
บริหารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น
170
เทศบาลตาบลศิริเวยี งชัย เสนอทัศนะวา่ “บางทหี ลายแหล่งหลายทค่ี อื กิจกรรมดี โครงการดแี ตก่ ารสอ่ื สาร
การส้รางความเข้าใจในชมุ ชนไม่เป็น คือไม่ถึง ไม่เข้าใจและไม่เปน็ ที่ยอมรับงานบางทีมันเลยเดนิ ไม่ได้ แต่ของเรา
เอง เราพยายามสร้างการมีส่วนร่วมสร้างความเข้าใจให้ทุกภาคส่วนได้รับรู้ว่าเราทาโครงการกิจกรรมแบบนี้เพ่ือ
อะไร ตอบสนองเร่ืองอะไร เป้าหมายเราเพื่ออะไรก็จะเป็นแบบนั้นครับ ก็คือท่ีน่ีจะส่ือสารและคุยกันบ่อยคร้ังใน
เรื่องของการประชุมไมว่ ่าระดับกลมุ่ เลก็ ไปถึงกล่มุ ใหญ่” (เทศบาลตาบลศริ ิเวียงชัย, 21 สงิ หาคม 2565)
ซ่ึงโมเดลการสอ่ื สารอาจจะใช้รูปแบบ บ้าน วัด โรงเรียน เชิญเป็นคณะกรรมการศนู ย์ ศพอส. เพ่ือให้เกดิ
การเข้ารว่ มประชุม และใหท้ กุ ภาคส่วนมีส่วนร่วมในการตดั สนิ ใจในการขับเคลื่อนงาน ทาให้นายกเทศมนตรี หรือ
ประธาน ศพอส. ไม่ต้องออกหน้าในทุก ๆ ประเด็นของการพัฒนาผู้สูงอายุ หรือกิจกรรมของผู้สูงอายุ หากแต่
สมาชิกภายในชุมชนทกุ ภาคส่วนสามารถเขา้ มามีส่วนร่วม ซ่ึงอาจจะใช้น้าหนักของผู้นาผสู้ ูงอายุในการที่จะแสดง
ความคิดหรือการเสนอแนะทีจ่ ะทาให้เกิดกจิ กรรมใหม่ ๆ สาหรบั ผสู้ งู อายขุ ้ึน
3.31) กำรจัดตั้งคณะกรรมกำรพฒั นำกจิ กรรมภำยใน ศพอส.
เนื่องจากในอนาคตประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุเต็มรูปแบบ และผู้สูงอายุนั้นจะมีรูปแบบความ
เปราะบางหลากหลายระดบั ทัง้ ผสู้ งู อายุทตี่ ดิ เตียง ผูส้ งู อายทุ ่มี ีปญั หาในเรอื่ งการขาดคนดูแล ซึ่งทางพม.เองสามารถ
จะเก็บข้อมูลเชิงลึกได้ในเบื้องต้น จากนั้นจึงนามาติดตามเทรนว่าควรจะดาเนินกิจกรรมในด้านใดเป็นพิเศษ
ผ้สู งู อายใุ นช่วงนม้ี ีปญั หาเร่อื งใด โดยอาจจัดตัง้ คณะกรรมการภาพรวมเพ่ือสง่ เสริมกจิ กรรมเฉพาะเทรนเช่น เรื่องที่
อยู่อาศัยเร่ืองรายได้ เร่ืองโรคภัยไข้เจ็บ เร่ืองติดเตียง เพื่อให้ท้องถิ่น ได้มีการให้ความสาคัญกับปัญหาท่ีมี
ความสาคญั ที่เป็นเทรนในขณะน้ัน ๆ
โดยเทศบาลตาบลหัวงุ้มเสนอว่า “เราพยายามแก้ไขปัญหาอยา่ งทผี่ มพูดไปเราได้รบั บรจิ าคในเรอื่ งขอเตยี ง
เรอื่ งเบาะอะไรต่าง ๆ เรอื่ งกายอปุ กรณ์ เร่ืองอะไรพวกเน้ียเราพยายามทาภายใต้โครงการธนาคารความดีเนี้ยครับ
เอามาขับเคล่อื นดว้ ย เพราะฉะน้นั ส่งิ เหล้าเน้ยี กค็ อื หนว่ ยเหนอื เอง มีทั้งงบประมาณทั้งกาลังคน หรอื ไม่มกี าลังคนก็
สามารถทีจ่ ะเอางบประมาณมาสนับสนุนท่จี ะเอาคนลงมาในพนื้ ที่ได้ เพราะงัน้ ลึก ๆ จริง ๆ ทางกรมกระทรวงเน้ีย
เอาแต่มองอยู่ด้านบนแต่ไม่ได้มาลองมาเจาะลึกในพ้ืนท่ีว่าปัญหาจริง ๆ แต่ละพื้นที่เน้ียมันมีปัญหาอะไร แต่ละ
ตาบลอาจจะไม่เหมือนกันแต่ละคนความต้อวการปัญหาอุปสรรคไม่เหมือนกันนะครับ เพราะฉะนั้นข้อมูลผมว่า
น่าจะเป็นสิ่งสาคัญที่จะเอาไปพัฒนาต่อยอด ท้ังในเรื่องของการช่วยเหลือ เรื่องของงบประมาณท่ีจะลงมา ”
(เทศบาลตาบลหวั งมุ้ , 22 สงิ หาคม 2565)
โดยคณะกรรมการอาจจะทาการศกึ ษาประเด็นด้านผสู้ ูงอายทุ ี่สาคัญ และพยายามประสานทรัพยากรใน
เครือข่าย หรือเร่งพัฒนาองคค์ วามรู้เฉพาะเหลา่ น้นั เชน่ รพสต อสม หรอื care giver มอี ะไรตา่ ง ๆ ทสี่ ามารถเข้า
ไปช่วยสนับสนุนปัญหาทเ่ี ปน็ เทรนเหลา่ นี้
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ฒั นาคุณภาพชวี ติ และส่งเสริมอาชีพผู้สงู อายุภายใต้การ
บรหิ ารจดั การขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ
171
3.32) กำรใชว้ ัดเป็นศูนย์กลำงของกำรพัฒนำ ศพอส.
ความเปน็ วฒั นธรรมของคนในพนื้ ที่ประเทศไทย คอื วดั ซ่งึ ทาให้กล่อมเกลาคนในพนื้ ท่ีให้เป็นคนท่จี ิตใจดี
ช่วยเหลือเวลาท่ีเห็นผู้ท่ีตกทุกข์ไดย้ าก หรือผู้สูงอายุก็จะไม่ทอดทิ้งกัน ซ่ึงก็คือวัดนับเป็นพ้ืนฐานการสร้างคนทีม่ ี
จติ ใจดีอยู่แลว้ เพราะฉะน้ันการรวมกล่มุ หรือทากิจกรรมจะได้รบั ความร่วมมือสูงในส่วนของผู้สงู อายุหากมีวัดเป็น
ฐานของการพฒั นากิจกรรมและการระดมทนุ
ดังนน้ั วัดอาจเป็นศูนย์กลางทส่ี าคัญของการพัฒนา ศพอส. เพอื่ เพม่ิ ศักยภาพโดยอาจจะเป็นเวทีเปิดโอกาส
ใหผ้ ูน้ าสูงอายไุ ด้แสดงความเปน็ ตวั ตนโดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ คอื เรอื่ งภูมิปญั ญาเปน็ ต้น
โดยเทศบาลตาบลหวั ง้มุ เสนอว่า “หลายคนท่ีผมหาขอ้ มูลแลว้ ก็สอบถามจากนักเรยี นโรงเรยี นผู้สูงอายุแค่
300 กว่าคนท่ีเราเก็บข้อมูลก็คือภูมิปัญญาสูงมาก หลายคนก็มีวิถีชีวิตเก่า ๆ แบบด้ังเดิม ท่านยังมีองค์ภูมิรู้เร่ือง
อาหารเรอื่ งขนมพื้นบ้าน ทกุ วันนีน้ ักเรยี นโรงเรยี น ก็ใหไ้ ปสอนเดก็ ในพนื้ ที่เด็กนักเรียน เด็กเลก็ ของเลน่ อะไรต่าง ๆ
เหล่าน้ี ขนม เรื่องอาหารเร่ืองอะไรต่าง ๆ ไม่ง้ันมันสูญหายครับ ท่ีจริงแล้วมีหลายคน เรามีศูนย์ตรงเนย้ี หลายคน
พวกตัวอักขระ ตัวเมืองอะไรสมัยก่อน เด็ก ๆ บางคนไม่รู้เรื่องแล้วนะครับ ช่วงก่อนเรามีหัวงุ้มซัมเมอร์แคมป์พะ
เยาว์ แตเ่ ดก็ ไมค่ อ่ ยสนใจมันไปสนใจคอมเล่นเกมส์ แตก่ ็มีอย่นู ะเราพยายามอนรุ ักษ์เร่ืองเหลา้ นีไ้ ม่งนั้ จะศูนย์หาถ้า
ไม่มีท่านผู้สูงอายุเหล่าน้ี เพราะฉะนั้นส่ิงเหล่านี้เราเองคงจะต้องมาช่วยคิดช่วยทาช่วยค้นภูมิปญั ญาของผู้สูงอายุ
เหลา้ น้ีให้คงอยู่โดยใชว้ ัดเปน็ ฐานในการพฒั นากจิ กรรม” (เทศบาลตาบลหัวงุ้ม, 22 สิงหาคม 2565)
3.33) กำรศึกษำเพื่อกำรสรำ้ งตัวชว้ี ดั ควำมสำเร็จ ศพอส.
ควรมีการศึกษาเพ่ือสรา้ งตวั ชี้วดั ความสาเรจ็ ศพอส. โดยดูจากปจั จยั เชน่ เครอื ข่ายผสู้ ูงอายุหรือในแงข่ อง
อาชีพทอ่ี ยู่ในมอื ผสู้ งู อายุ เป็นต้น
เทศบาลตาบลหัวงุ้มเสนอว่า “คิดว่าถ้าเกิดการถ่ายโอนเข้ามาแล้วปัจจัยความสาเร็จหรือตัวชี้วัด
ความสาเรจ็ ท่ีศพอส.ท่จี ะเกดิ ขึ้นในอนาคต คิดวา่ ปัจจัยไหนท่ีจะเก้ือหนุนให้มันประสบความสาเรจ็ ไดใ้ นมมุ มองของ
ทั้งครูทง้ั อปท โรงเรียนผสู้ ูงอายุตงั้ อยู่ตรงไหนกเ็ ป็นศพอส. เราจะใช้เปน็ ศพอส.ไปในตวั ได้ไหม ท่านกบ็ อกวา่ ได้ แต่
วา่ ทอ้ งถ่ินไม่กลา้ เปิด”
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ย์พัฒนาคุณภาพชวี ิตและสง่ เสริมอาชีพผสู้ ูงอายภุ ายใต้การ
บริหารจัดการขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
172
บทที่ 6
สรุปผลกำรศึกษำ
ในการถ่ายโอนภารกิจศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุจากส่วนกลางสู่ท้องถ่ิน
แบบเต็มรูปแบบ จากการรวบรวมข้อมูลที่ได้จากการร่วมประชุมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินได้ข้อสรุป
ในด้านต่างๆเพ่ือเตรียมความพร้อมโดยมีการวเิ คราะหเ์ ปน็ ประเดน็ ได้ ดังนี้
จดุ อ่อนทต่ี ้องไดร้ ับการแก้ไข้ ท้งั ด้านทรัพยากรและงบประมาณทไ่ี ม่เพียงพอในการถ่ายโอนภารกจิ ซึ่งส่วน
ท้องถิ่นมีความกังวลเรื่องงบประมาณเพราะหากการถ่ายโอนเป็นการถ่ายโอนมาเต็มรูปแบบ การสนับสนุน
งบประมาณควรสนับสนุนเต็มรูปแบบเช่นกัน ท้ังงานโครงสร้าง บุคลากร งบสาหรับทากิจกรรมต่างๆ รวมถึง
งบประมาณด้านสาธารณสขุ อุปกรณเ์ ครอื่ งมือตา่ งๆทีส่ นับสนุนและส่งเสริมคณุ ภาพชีวิตทดี่ ีขนึ้ ของผ้สู งู อายุ รวมถึง
บุคลากรทไ่ี ม่เพยี งพอปจั จุบนั องค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ ขาดแคลนบุคลากรในการดาเนินงานในดา้ นต่าง ๆ ท้ังใน
กิจการขององค์กรเอง และกิจการผู้สูงอายุ ซึ่งหากจะรองรับการถ่ายโอนฯเต็มรูปแบบต้องมีการเพ่ิมเติมเรื่อง
จานวนบุคลากร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเจ้าหน้าที่ท่ีมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านให้มีประจาท่ีศูนย์ รวมถึงก่อน
ดาเนินการการถ่ายโอนแบบเต็มรูปแบบ ต้องมีการอบรมเจ้าหน้าท่ีของทอ้ งถิ่นใหม้ ีความรู้ความเขา้ ใจในเชงิ ลกึ ใน
ทุกมิตใิ ห้มากขึน้ สาหรับพนื้ ที่ทีม่ ีการเปล่ียนแปลงผนู้ าบ่อยครั้ง อาจทาใหก้ ารพฒั นา ศพอส. ไมเ่ กดิ ความต่อเน่ือง
ดังนนั้ แนวทางในการแกป้ ญั หาคือ ควรมเี จ้าหน้าทีป่ ระจาสาหรบั ศูนยฯ์ และมกี ารประสานงานกันอยา่ งต่อเน่อื งและ
สม่าเสมอ โดยมีตัวแทนจากชุมชนเครือข่ายเข้ามามีส่วนร่วมเพื่อให้การดาเนนิ การได้เข้าถึงมีความเข้าใจได้อย่าง
ถอ่ งแท้มปี ระสทิ ธภิ าพ
ปัญหาส่วนตัวของผู้สูงอายุเอง ถึงแม้จะเกษียณอายุ แต่ก็ยังคงมีภาระและมีปัญหาหลากหลายประเด็น
ภายในครอบครัว การวางแผนเพื่อรับมืออาจมีการใช้กลไกของศูนย์ ศพอส. ในการพยายามทาให้สมาชิกภายใน
ชุมชน เล็งเห็นถึงความสาคัญของผ้สู ูงอายุ และให้ความสาคัญแก่ครอบครัวให้มากยิ่งขึ้น ผู้นาสูงอายุในพนื้ ท่ีตอ้ ง
ทางานในหลากหลายด้าน และด้วยข้อจากัดในด้านกฎระเบียบไม่สามารถที่จะบูรณาการงานดังกล่าวร่วมกันได้
นอกจากน้ีผ้สู งู อายบุ างกลมุ่ เป็นผยู้ ากจนตอ้ งได้รบั การสนับสนุนด้านการดารงชวี ติ ตา่ งๆ รวมถึงความลาบากในการ
เข้าถงึ เทคโนโลยี ทั้งนผี้ ู้ทม่ี คี วามเก่ยี วข้องตอ้ งหาทางทีจ่ ะให้ผู้สูงอายไุ ด้เข้าถงึ การไดร้ ับความช่วยเหลอื ไดอ้ ย่างเท่า
เทียม
สาหรับจุดแข็งท่ีภาคส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีและพร้อม อาทิ ผู้นาขององค์กรปกครองส่วน
ท้องถนิ่ มีประสิทธิภาพ มีส่วนสาคญั อย่างยิ่งในการพฒั นาและจัดสรรทุน รวมไปถึงการสรา้ งเครือข่ายให้แกท่ ้องถ่ิน
ท้ังน้ีผู้ท่ีมคี วามเข้มแขง็ จะทาให้การขับเคลอื่ นงานผสู้ ูงอายุมีความเข้มแขง็ ไปดว้ ย นอกจากนจ้ี ากการศึกษาพบว่า
ทางเทศบาลในบางพ้ืนท่ีมีศกั ยภาพและมีความพร้อมมากในการถ่ายโอนท้ังทางด้านอาคาร สถานท่ี ทั้งน้ีสาหรบั
บางเทศบาลเองก็มีการดาเนนิ โครงการเก่ียวกับผสู้ ูงอายอุ ยู่แล้วจึงทาให้การถา่ ยโอนเปน็ เร่ืองง่ายในบางพนื้ ที่จะมี
USER | แนวทางการเตรียมความพร้อมในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ัฒนาคณุ ภาพชวี ติ และส่งเสริมอาชพี ผ้สู งู อายภุ ายใตก้ าร
บรหิ ารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
173
การใช้โมเดลบ้าน วัด โรงเรียน (บวร) เข้ามาช่วยในการพัฒนา ศพอส. ทาให้สามารถดึงมวลชนมาช่วยขับเคล่อื น
งานพฒั นาผสู้ ูงอายุได้
ส่วนโอกาสที่จะเป็นส่วนสาคัญในการทาให้การถ่ายโอนมีประสิทธิภาพยิ่งข้ึน อาทิ การควบรวมศูนย์ผู้
พิการ เด็ก และผู้สูงอายุเขา้ ไว้ด้วยกัน การใช้ความคิดสร้างสรรค์ในนวัตกรรมการพัฒนาและการดแู ลผู้สูงอายุใน
ศพอส. บางพนื้ ที่มคี วามเข้มแข็งอย่างมากในดา้ นการมคี วามคิดสร้างสรรค์ในการพัฒนานวตั กรรมในการช่วยเหลือ
ผู้สูงอายุ หากเทศบาลใดมีนวัตกรรมการบริการท่ีดี จะทาให้ได้รับการสนับสนุนจากชุมชนเป็นอย่างดี ทาให้
เทศบาลน้นั ๆ สามารถมีทรพั ยากร มเี จา้ หนา้ ที่ มีงบประมาณแลว้ ก็มีความพร้อม เนอ่ื งจากได้รบั ความร่วมมือจาก
เจา้ หนา้ ท่ีเองและมคี วามรว่ มมือของชุมชน ด้านการสร้างความเขม้ แข็งของจิตอาสาเพอ่ื ดแู ลผ้สู ูงอายุภายในศนู ย์ซ่งึ
ระบบจิตอาสาจะถูกนามาใช้ในพื้นท่ีท่ีงานจิตอาสามีความเข้มแข็ง ทั้งในงานด้านการดูแลในระยะยาวสาหรับ
ผู้สูงอายุ การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุด้านฝึกอาชีพ การเตรียมความพร้อมก่อนวัยสูงอายุ และการจัด
สภาพแวดล้อมท่ีเป็นมิตรสาหรับผู้สูงอายุ ซ่ึงจะทาให้ประหยัดงบประมาณและทรัพยากรเม่ือเกิดการถ่ายโอน
ศพอส. ไปสทู่ ้องถนิ่ ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ
ในดา้ นอุปสรรคท่ีควรได้รับการแกไ้ ข อาทิ ปัญหาความไมช่ ดั เจนในขอ้ กฎหมายและระเบียบหลักเกณฑ์ใน
การถ่ายโอนเน่ืองจากการถ่ายโอนนั้นมีกระบวนการทซ่ี ับซ้อน โดยมีหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตต่าง ๆ ซ่ึงต้อง
พิจารณาตามกฎหมาย ในหลายชุมชนการดาเนินงานของศูนย์พฒั นาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายแุ ละคนดอ้ ยโอกาสรวม
ไปถึงศูนย์ผู้พิการมีการรวมศูนย์และบูรณาการงานร่วมกัน เพื่อทาการดาเนินงานแบบเบ็ดเสร็จเน่ืองจากผู้
ดาเนินงานมักเป็นกลมุ่ บุคคลกลมุ่ เดียวกนั หากแต่รฐั ยงั มีการดาเนนิ งาน มรี ะเบียบ และการจดั ทางบประมาณแบบ
แยกส่วน ทาให้เกดิ ความยงุ่ ยากในการดาเนินงาน ศพอส. มักขาดเจา้ หนา้ ทท่ี ่มี ีความรู้ความชานาญดา้ นงานเอกสาร
ซง่ึ การของบประมาณ และการเขียนโครงการนน้ั จาเป็นตอ้ งทางานดา้ นเอกสารจานวนมาก ทาใหข้ องบประมาณ
หรอื ดาเนนิ กิจกรรมได้ยากเพราะติดในเรือ่ งระเบยี บราชการ
แนวทำงกำรดำเนนิ กำรในเชงิ รุกเพอ่ื ให้กำรถ่ำยโอนดำเนินไปดว้ ยควำมมีประสิทาิภำพ
รัฐบ าล ต้องมีการส ร้างเค รือข่าย หน่ วย งาน ภา ค รัฐแ ล ะแ ผ น การด าเนิ น การใน เชิ งรุกใน การร่ ว ม มื อ
เพ่ือสนับสนนุ กลไกในการกระจายอานาจสู่องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ในการจะดแู ลผ้สู งู อายุซง่ึ เป็นชว่ งเวลาที่เป็น
สังคมผู้สูงอายุ ผสู้ งู อายุมสี ดั ส่วนของประชากรมาก ดงั นน้ั ทกุ ฝา่ ยจะต้องมแี ผนทจ่ี ะรองรับในการดูแลผู้สงู อายุหรือ
แผนทจ่ี ะเกยี่ วข้องกับการพฒั นาผสู้ ูงอายุในอนาคต และต้องมีการสร้างเครอื ขา่ ยในการจัดการความรู้จากภายนอก
สามารถทาให้เกิดความช่วยเหลือทั้งในด้านเร่ืองงบประมาณ และในด้านการจัดการความรู้ ซ่ึงจาเป็นท่ีจะต้อง
ฝึกอบรมให้เจ้าหน้าท่ีและผู้ปฏิบัติงานเข้าใจแนวทางการหาเครือข่ายจากภายนอก รวมถึงการจัดหาเครือข่ายท่ี
หลากหลายเพื่อให้บริการแกผ่ สู้ ูงอายุใน ศพอส. ทงั้ นักกายภาพบาบดั แพทย์แผนไทย กล่มุ สร้างอาชพี สรา้ งงานใน
ชุมชน นักกิจกรรมด้านตา่ งๆ การจัดต้ังโรงเรียน หลักสูตรพัฒนาผู้นาผู้สูงอายุ เป็นต้น นอกจากนี้ยังต้องมีการจัด
กจิ กรรมเพ่ือสรา้ งความตระหนกั ให้ผสู้ งู อายรุ สู้ กึ ตนเองว่าตนเองเป็นผูส้ งู อายทุ ่ียังคณุ ประโยชน์ รูส้ กึ ว่าตนเองเป็นท่ี
USER | แนวทางการเตรียมความพร้อมในการถ่ายโอนภารกจิ ของศนู ย์พฒั นาคุณภาพชีวิตและส่งเสรมิ อาชพี ผ้สู งู อายุภายใต้การ
บริหารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
174
พึ่งของชุมชนได้ และสามารถสนับสนุนให้สร้างประโยชน์ให้กับ ศพอส. ตามภูมิปัญญา ทักษะ และประสบการณ์
ของตนเองได้ และประเด็นสาคัญอีกประการคือ การได้รับการสนับสนุนอย่างเข้มแข็งจากส่วนกลางในด้านการ
ขบั เคลอื่ นนโยบายดา้ นผู้สูงอายุ รวมถงึ การจดั กจิ กรรมแลกเปลี่ยนเรียนรใู้ นระดบั จังหวดั และระดับประเทศ มีการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้และนาเสนอนวัตกรรมด้านการบริหารจัดการสังคมผู้สูงอายุที่ย่ังยืน ท้ังนี้การจัดกิจกรรมเพ่ือ
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้นั้นควรที่จะมีการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง เพ่ือท่ีจะสามารถติดตามความก้าวหน้า
ด้านกิจกรรมของผู้สูงอายุในแต่ละพื้นท่ีได้ เน่ืองจากจะได้เห็นความคืบหน้าของพ้ืนที่อ่ืน ๆ และนวัตกรรม
การพัฒนาผู้สูงอายุใหม่ ๆ สม่าเสมอ มีการพัฒนาอาชีพออกเป็นกลุ่มอาชีพตามความชานาญและภูมิปัญญา
ของผสู้ งู อายุ
แนวทำงกำรดำเนินกำรในเชงิ แก้ไขเพือ่ ใหก้ ำรถำ่ ยโอนดำเนนิ ไปดว้ ยควำมมีประสทิ าิภำพ
แต่ละศูนยฯ์ จะต้องมีการเพ่ิมจานวนอัตราการจ้างงานของบคุ ลากรประจาศูนย์อย่างน้อย 1 คน ทาหน้าท่ีจัดการ
ดาเนนิ การภายในศนู ย์ จัดเกบ็ เอกสารต่างๆ ดแู ลงานเอกสาร ช่วยเหลอื ผูส้ ูงอายุในดา้ นตา่ งๆ ประสานงานระหว่าง
ศูนย์ฯและชุมชนในพ้ืนท่ี บริหารจัดการโครงการภายในศูนยฯ์ เพ่ือเป็นการเตรียมความพร้อมสาหรับการถา่ ยโอน
เต็มรูปแบบ ซึ่งส่วนของบุคลากรน้ันควรมีวิทยากรมาจัดหลักสูตรฝึกอบรมทม่ี ีคุณภาพ รวมถึงต้องมีการออกแบบ
กิจกรรมของ ศพอส. ทน่ี ่าสนใจเพอ่ื เพม่ิ โอกาสในการสรา้ งหุน้ ส่วนทางสังคม ในท่ีนร้ี วมไปถงึ องค์กรเครอื ข่ายต่างๆ
ในชมุ ชน เพื่อช่วยเหลอื ในการดาเนินการดา้ นตา่ งๆในศูนย์ฯ
แนวทำงกำรดำเนินกำรในเชิงปอ้ งกนั เพ่ือใหก้ ำรถ่ำยโอนดำเนนิ ไปดว้ ยควำมมีประสทิ าิภำพ
ต้องมีการจัดทาคู่มือการกระจายอานาจ ศพอส ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน โดยมีส่วนราชการ
ในการเป็นพี่เลีย้ งและใหค้ วามชว่ ยเหลอื สนบั สนนุ และให้คาปรกึ ษาทางเทคนิควิชาการ ซงึ่ การจดั ทาคู่มือดงั กลา่ ว
ควรท่ีจะมีการศกึ ษาถึงความพร้อมและทาแบบฟอร์มการสารวจที่ง่ายและพร้อมใช้และง่ายตอ่ การทาความเข้าใจ
ของเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น ท้ังนี้ต้องการจัดทาการประเมินความพร้อมควรมีการประเมินความพร้อมของเครือข่าย
ความร่วมมือร่วมกันท้ังในด้านสภาพทางสังคม เศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรม รวมถึงทรัพยากรบุคคล
และเครือข่าย เพ่ือให้เกิดความเข้มแข็งของการบริหาร มีการจัดทาแนวปฏิบัติท่ีชัดเจนในการถ่ายโอนอานาจ
ศพอส. มีการต้ังองค์กรเฉพาะข้ึนมาเพื่อดูแลและสร้างแนวทางในการถ่ายโอนอานาจ ศพอส. และเรื่องสาคัญ
อกี ประการคอื การจัดสรรงบประมาณให้เหมาะสม
แนวทำงกำรดำเนนิ กำรในเชงิ รับเพื่อให้กำรถ่ำยโอนดำเนินไปด้วยควำมมปี ระสิทาภิ ำพ
ในกระบวนการเร่ิมดาเนนิ การตอ้ งมีการจัดหาเครือข่ายมาให้ความรู้เพิ่มเติมเม่ือเริ่มกระบวนการกระจาย
อานาจสู่ท้องถ่ิน สาหรับส่วนของกลุ่มสมาชิกควรมี การจัดทาระบบไลน์กลุ่มเพ่ือสนับสนุนข้อมูล และทรัพยากร
หรือช่องทางการหาเครือข่ายในกิจกรรมของ ศพอส. ซึ่งหากทางภาครัฐมีการจัดทาระบบพีเ่ ล้ียง มีผู้ถามตอบข้อ
สงสัยในรูปแบบ real time ผ่านระบบไลน์ ก็จะทาให้การดาเนินการถ่ายโอนอานาจ ศพอส . สู่ท้องถ่ิน
USER | แนวทางการเตรียมความพร้อมในการถ่ายโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชีวติ และสง่ เสริมอาชพี ผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจัดการขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน
175
มีประสิทธิภาพมากย่ิงขึ้น เนื่องจาก ศพอส. ในพื้นท่ีประเทศไทยส่วนใหญ่ดาเนินกิจกรรมโดยกลุ่มผู้นาสูงอายุ
ซง่ึ เข้าใจและรจู้ ักการใชแ้ อบพลเิ คช่นั นเ้ี ปน็ อย่างดี
กำรศึกษำรูปแบบกำรบริหำรจัดกำรและกำรจัดกรอบโครงสร้ำงของศูนย์พัฒนำคุณภำพชีวิตและ
สง่ เสริมอำชีพผูส้ ูงอำยุ
ข้ันตอนกระบวนการเตรยี มความพร้อมเพอื่ รองรบั การถ่ายโอนศูนยพ์ ัฒนาคุณภาพชีวติ และส่งเสรมิ อาชีพ
ผูส้ งู อายุเริม่ ต้นดว้ ย
การจดั ทาและพัฒนาระบบประชาสมั พนั ธเ์ พื่อขับเคลื่อนการดาเนนิ กจิ กรรมและการระดมทนุ ของ ศพอส.
เร่ิมด้วยการพัฒนาประชาสัมพันธ์ศูนย์ผ่านทางผู้สูงอายุ ซึ่งผู้สูงอายุใน ศพอส. เป็นกาลังสาคัญในการสร้าง
เครือข่ายและเป็นกระบอกเสียงให้แก่ศูนย์ผ่านประสบการณ์ ความรู้ความสามารถ มีประสบการณ์ในด้านอาชพี
หรือเป็นข้าราชการเกษียณอายุ ที่จะสามารถส่งเสริมและพัฒนางานของ ศพอส. ให้ประสบผลสาเร็จได้ ใช้กลไก
ของ ศพอส. โดยการสนับสนุนให้ผู้สงู อายุดแู ลกันเองจากการเปล่ยี นแปลงลักษณะครอบครัวจากครอบครวั ขยาย
ครอบครัวใหญ่เป็นครอบครัวเดยี่ ว และสังคมเข้าสูส่ งั คมผูส้ ูงอายุ ดังนั้นหากสร้างใหผ้ ู้สงู อายดุ ูแลซง่ึ กันและกันด้วย
ตนเองได้จะเป็นผลดกี ับตัวผู้สูงอายุเองโดยมีศูนย์ฯและระบบเปน็ ศูนย์กลาง จะทาให้ได้ผลลัพธ์ท่ีดีท้ังเร่ืองสภาพ
จิตใจของผู้สูงอายเุ อง รวมไปถึงรา่ งกายของผู้สูงอายเุ องดว้ ยเร่ืองการดแู ลซ่ึงกันและกัน จะช่วยให้ผู้สูงอายภุ ายใน
ชุมชนอยู่รอด มีการสนับสนุนการจัดกิจกรรมให้มีความหลากหลายและส่งเสริมทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม
มีการส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือของคนในชมุ ชน รวมถึงการปลูกฝังเดก็ รุ่นใหม่ให้เปน็ จติ อาสาโดยบรู ณาการงาน
ร่วมกับหน่วยงานด้านการศึกษาและกระทรวงศึกษาธิการ สร้างการมีจิตสาธารณะให้กับคนในชุมชน ผ่านการ
อบรมบุคลากรและการสรา้ งระบบพเี่ ลยี้ ง มีการสรา้ งแนวทางการปฏบิ ัติที่ชดั เจน ภาครฐั ต้องมีการส่งเสรมิ นโยบาย
สนบั สนนุ กิจกรรมของ ศพอส. เพ่ือใหผ้ ูน้ าให้ความสาคญั กบั การดาเนนิ งานของ ศพอส. ทงั้ น้ีหากรฐั ให้ความสาคัญ
กับการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรวัยสูงอายอุ ย่างต่อเน่ือง โดยมีกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และมีการจัดทา
นโยบายยุทธศาสตร์ แผนงาน โครงการ เพื่อสนับสนุนผู้นาให้ขับเคล่ือนการดาเนินงานที่ครอบคลุมการพัฒนา
ผู้สูงอายุ ก็จะทาให้ผู้นาท้องถ่ินสามารถส่งเสริมกิจการของ ศพอส . ภายในท้องถิ่นได้อย่างเป็นรูปธรรม
มีการประเมินความพร้อมของ ศพอส. ในแต่ละพ้ืนที่โดยต้องทาการประสานหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องรวมถึงการ
สอบถามความเห็นของกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน มีการส่งเสริมกิจกรรมด้านภูมิปัญญาผู้สูงอายุ
สนับสนุนด้านการสร้างอาชีพต่อยอดจากสิ่งท่ีผู้สูงอายุทาอยู่แล้วเช่น งานฝีมือ การทาอาหาร การทาสินค้าของ
ชุมชนจากภูมิปัญญาท้องถ่ิน เป็นต้น
ส่วนการสนับสนุนด้านอ่ืน เช่น บุคลากร ต้องมีการสรรหาบุคลากรประจาเพ่ือการบริหารจัดการศูนย์ฯ
เป็นการเฉพาะ การจัดสรรงบประมาณที่เหมาะสม การจัดการด้านข้อระเบียบต่างๆทั้งในดา้ นการจัดทาขั้นตอน
การถา่ ยโอนในประเด็นทง้ั อานาจ ภารกจิ บุคลากร และงบประมาณอย่างชัดเจนให้มคี วามกระชับ สอดคล้อง และ
เน่ืองด้วยอาจมีบางท้องถ่ินท่ยี ังไม่มีความพร้อมควรมีการศกึ ษาถึงศกั ยภาพและความพร้อมของท้องถ่นิ ว่ามีความ
USER | แนวทางการเตรยี มความพร้อมในการถา่ ยโอนภารกิจของศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชวี ติ และสง่ เสรมิ อาชีพผสู้ ูงอายุภายใต้การ
บริหารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
176
พรอ้ มในการถ่ายโอนหรอื ไม่และทอ้ งถน่ิ สามารถรอ้ งขอในการไม่รบั การถ่ายโอนไดท้ ง้ั ด้านการถา่ ยโอนงบประมาณ
เพ่ือการสร้างความพร้อมในการรับการถ่ายโอนมาสู่ท้องถิ่น ทาให้เกิดปัญหาอุปสรรคที่ค่อนข้างเห็นชัดเจนต่อ
ท้องถ่ิน ซ่ึง ศพอส. แต่ละท้องถ่ินมีศักยภาพในการรับมือต่อการถ่ายโอนไม่เท่ากัน ดังนั้นควรมีการศึกษา
ความพร้อมของแต่ละท้องถิ่นก่อนการย้ายโอนด้วย และมีการกาหนดแผนการถ่ายโอนให้เป็นหลายระยะในการ
ดาเนินการถา่ ยโอนตามความพร้อมของแตล่ ะท้องถน่ิ โดยอาจทาการที่นาร่องไปทเี่ ทศบาลในระยะทห่ี น่งึ จากนน้ั
จึงทาการศกึ ษาปญั หาอุปสรรคจากการถ่ายโอนในระยะท่ีหนง่ึ แล้วจงึ นามาวเิ คราะหเ์ พือ่ ท่จี ะปรบั แนวทางการถา่ ย
โอนให้สอดรับกบั สภาพปัญหา และสุดท้ายจงึ ดาเนินการถ่ายโอนมาลงทอ่ี บต. อีกทง้ั มกี ารจัดทาระบบพเ่ี ลย้ี งโดย
ให้ อบจ. ดาเนนิ การเปน็ พี่เลีย้ งให้ ศพอส. แต่ละพื้นท่ีในทกุ ดา้ นท้งั งบประมาณ การบรหิ ารงานบคุ คล การจัดการ
องค์ความรู้ การจัดทาร่างกฎหมายเพื่อทาการแบ่งบทบาทหน้าที่กันอย่างชัดเจนระหว่างองค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่ินและกระทรวงการพฒั นาสังคมและความมั่นคงของมนุษยร์ วมถงึ การจัดวางแผนงานของระบบการจา้ งงาน
ภายในท้องถน่ิ ท่เี หมาะสมต่อบทบาทใหมต่ ามภารกิจท่ีไดร้ บั การถ่ายโอนรวมไปถึงระบบการจ้างงานผู้สูงอายุ ส่วน
ด้านการเตรียมการจากรอบด้านต้องมีการอบรมผู้ปฏิบตั ิงานท้องถ่ินให้มีความรู้ด้านผ้สู ูงอายุและกลุ่มเปราะบาง
และหากการขับเคลื่อนไม่เป็นไปตามระยะเวลาท่ีกาหนดอาจจัดทาข้อตกลงความร่วมมือส่งเสริม การฝึกการ
ประกอบอาชีพ การสังคมสงเคราะห์ การพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็ก สตรี คนชราผู้ดอ้ ยโอกาส เพ่อื ดาเนนิ การกระจาย
อานาจให้ลุล่วง ส่วนกลางและท้องถิ่นดาเนินการทาการควบรวมในภารกิจที่ทับซ้อนหลังจากการจัดทาระเบียบ
แยกภารกิจระหว่าง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ พม. อย่างชัดเจนท้ังด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
การคุ้มครองทางสังคม การพฒั นาผู้สงู อายุ การพฒั นาบคุ ลากรด้านผ้สู งู อายุ การเผยแพร่องคค์ วามรตู้ า่ ง ๆ รวมถึง
การจัดสวัสดิการเบ้ียยังชีพ นอกจากน้ีในการดาเนินงานตอ้ งมีการปรับปรุงระเบียบพัสดุและการเงินให้เกิดความ
คล่องตัวต่อการถา่ ยโอน ศพอส. รวมถึงการถ่ายโอนพัสดุและสงิ่ ปลูกสร้างบคุ ลากร และอื่นๆ เพ่ือความคล่องตัว
และลดขั้นตอนในการดาเนนิ งาน
ท้ายท่ีสุดแล้วผลที่คาดว่าจะได้รับจากการถ่ายโอนภารกิจศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพ
ผูส้ งู อายคุ อื การทาใหผ้ ู้สงู อายุมคี วามเป็นอย่ทู ด่ี ีขนึ้ ท้งั รา่ งกาย จติ ใจ มีความรคู้ วามเขา้ ใจปรับเปลย่ี นพฤตกิ รรมใน
การดแู ลสุขภาพอนามัย ของตนเอง ทง้ั ด้านโภชนาการ การฟ้ืนฟสู มรรถภาพร่างกายและจติ ใจ มีขวัญและกาลังใจ
เห็นคุณค่าของตนเอง รวมถึงการควบคุมอารมณ์ของตนเอง ด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล มีกิจกรรมต่าง ๆ
ร่วมกบั คนในครอบครัว เพื่อน ญาติมิตรและคนรอบขา้ ง มีส่วนรว่ มในกลุ่มทางสังคม มีบทบาทในสงั คมท่ตี นอาศัย
อยู่ มีสว่ น ชว่ ยเหลอื สนับสนุนกิจกรรมของสงั คม ตลอดจน การได้รบั การยอมรบั ทางสังคม และ มสี ถานภาพทาง
สังคมทเี่ ป็นยอมรับของบคุ คลทั่วไป ด้านสภาพความเปน็ อยทู่ ่ีดี หมายถงึ การทผ่ี สู้ ูงอายุมีอาชพี การงานและรายได้
มี สภาพทางการเงินทดี่ ี ได้รบั ความปลอดภัยในการใชช้ ีวิต และมที ่พี ักอาศัยท่ีเหมาะสมเป็นไปตาม มาตรฐานของ
การมีชีวิตท่ีดีด้านสภาพร่างกายที่ดี มีสุขภาพกายที่แข็งแรง ไม่มีโรคภัย ไข้เจ็บ สามารถเคล่ือนไหวร่างกาย
ดแู ลตนเองได้
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชีวติ และสง่ เสริมอาชพี ผสู้ งู อายภุ ายใตก้ าร
บรหิ ารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
177
บรรณำนุกรม
ภำษำไทย
กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย (2542). ). (ขอ้ มลู อิเลค็ ทรอนกิ ). สบื ค้นเม่อื
19/6/2022.http://www.local.moi.go.th/webst/decon.htm.
กระทรวงมหาดไทย. (2565). ).(ข้อมูลอิเล็คทรอนกิ ). สบื คน้ เมื่อ
19/6/2022.http://www.local.moi.go.th/webst/botfam1.htm.
กรมสง่ เสรมิ การปกครองส่วนท้องถน่ิ . (2565). ).(ขอ้ มูลอิเลค็ ทรอนกิ ). สืบคน้ เมอ่ื
19/6/2022.http://www.dla.go.th/work/refer/reference26.pdf.
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. 2560. แผนการศึกษาแหง่ ชาติ 2560-2574. กรงุ เทพฯ สานักงานเลขาธกิ ารสภาการศึกษา :
บริษัท พรกิ หวานกราฟฟคิ จากดั .
กระทรวงศึกษาธกิ าร. 2553. พระราชบญั ญัตกิ ารศกึ ษาแหง่ ชาติ 2542 แกไ้ ขเพม่ิ เติม ฉบบั ที่ 2 (2545) และฉบบั ที่
3 (2553). กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์ครุสภาลาดพรา้ ว.
จรูญ สภุ าพ. (2531). ลัทธิการเมืองและเศรษฐกจิ เปรียบเทยี บ. พิมพ์คร้ังท5ี่ . กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ์ไทยวัฒนา
พานชิ ย.์
จรญู ศรี มาดลิ กโกวิท และคณะ. 2553. รายงานการวจิ ัยการจัดการศกึ ษาตลอดชวี ิตเพือ่ สง่ เสริมความเปน็
ประชาธิปไตย. กรงุ เทพฯ : คณะครศุ าสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั .
จกั รวุฒิ ชนะพนั ธ์, กฤษดา ผ่องพทิ ยา, วลั ลภา อารีรัตนแ์ ละ มนสชิ สทิ ธิสมบูรณ์. (2015). รปู แบบการสง่ เสรมิ
การเรียนรตู้ ลอดชวี ิตของสานกั งานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั จังหวัด
ชัยภมู ิ A Model For The Promotion Of Lifelong Learning For Informal Education in
Chaiyaphum Province. Journal of Educational Administration Khon Kaen University,
11(2), 157-165.
ชานาญ ยวุ บรู ณ.์ (2503). การรวมอานาจและการกระจายอานาจทางปกครองของกฎหมายไทย. โรงพมิ พส์ ่วน
ทอ้ งถน่ิ กรมมหาดไทย.
ชวู งศ์ ฉายะบุตร (2539). การปกครองทอ้ งถน่ิ ไทย. กรุงเทพมหานคร: บรษิ ทั พฆิ เนศพรนิ้ ท์ตงิ้ . เซ็นเตอรจ์ ากัด.
เดโช สวนานนท.์ (2545). ปทานุกรมจิตวิทยา. กรงุ เทพฯ: โอเดยี นสโตร.
ดุษณี คามี. 2557. การศึกษาตลอดชวี ิต : พัฒนาสงั คมไทยสู่สงั คมแหง่ การเรียนรู้. สืบคน้ เมอ่ื 19/06/2022. จาก
Digital File Mahidol R2R e-Journal. doi.nrct.go.th/ListDoi/Download.
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศนู ยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชวี ติ และส่งเสรมิ อาชพี ผ้สู ูงอายุภายใต้การ
บริหารจดั การขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
178
ตนิ ปรชั ญพฤทธ.์ิ (2535). รฐั ประศาสนศาสตร์เปรยี บเทยี บ : เครื่องมอื ในการพฒั นาประเทศ.
(พิมพ์ครั้งที่ 2). กรงุ เทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ตระกูล มีชยั . (2538).เทศบาลตาบลแสนสขุ . ใน เทศบาลในบริบท : การกระจายอานาจแหง่ ยคุ สมยั , ชยั อนันต์
สมุทวณิช, บก. พิมพค์ รัง้ ท่ี 1: สถาบันนโยบายศกึ ษา.
ธเนศวร์ เจริญเมือง (2542). 100 ปี การปกครองท้องถิ่นไทย พ.ศ. 2440 - 2540.กรุงเทพฯ : โครงการจัดพิมพ์
คบไฟ.
ยทุ ธการ สบื แก้ว. (2555). การเรียนรูต้ ลอดชวี ิตภายใตป้ รชั ญาพิพัฒนาการนยิ ม. (ขอ้ มลู อิเล็คทรอนิก). สืบค้นเมอ่ื
19/6/2022. https://www.kroobannok.com/54487.
วทิ ยา เชยี งกลู . (2543). อธบิ ายศัพท์ ปรชั ญาการเมือง และสงั คม = Dictionary of political and social
กรงุ เทพฯ : สายธาร, 2543.
ศูนยพ์ ัฒนาคณุ ภาพชีวติ ผสู้ ูงอาย.ุ (2565). (ขอ้ มลู อเิ ล็คทรอนกิ ). สบื คน้ เมื่อ 19/6/2022.
https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/31/iid/15610.
ศิสิน กุสลานุภาพ และสุรเชษฐ์ ชริ ะมณี. (2526). สารานุกรมรัฐประศาสนศาสตร,์ สงขลา : คณะ. วทิ ยาการ
จัดการ มหาวทิ ยาลยั สงขลานครนิ ทร.์
ศภุ สวัสดิ์ ชชั วาล. (2545). การปกครองท้องถ่นิ กบั การมสี ่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ : โครงการปรญิ ญาโท
สาหรับนกั บรหิ าร สาขาบริหารรฐั กจิ .
สริ ินธร สินจินดาวงศ์และ ผุสดี กลิ่นเกษร. การเรียนรูต้ ลอดชีวิตสาหรบั ผู้สูงวัย. การประชุมวชิ าการ และเผยแพร่
ผลงานวจิ ยั คัดสรร สาขาวิชาศึกษาศาสตรร์ ะดบั ชาติ หวั ข้อ การศกึ ษายคุ “Digital Disruption in
Education” ในวันที่ 1-2 กมุ ภาพนั ธ์ 2563.
เสนห่ ์ จุ้ยโต และคณะ. (2530). การวจิ ยั และพฒั นาทกั ษะขององค์การบรหิ ารส่วนตาบล ดา้ นการพัฒนาสังคม
สานกั งานคณะกรรมการวจิ ยั แห่งชาต.ิ
สยาม ดาปรดี า. (2547). สงั คมกบั การปกครอง. กรงุ เทพฯ : ไทยรายวนั .
สันสิทธิ์ ชวลิตธารง. (2546). หลักการบริหารรัฐกิจกับระบบราชการไทย. กรุงเทพฯ: อมรินทร . พริ้นต้ิงแอน
พับลิชช่ิง.
สานกั งานคณะกรรมการพฒั นาเศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ,สานกั นายกรัฐมนตรี. 2560. แผนพฒั นา เศรษฐกจิ
และสังคมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 12 2560-2564. สบื คน้ เมอ่ื 15 มิถนุ ายน 2560. จาก
www.nesdb.go.th/ewt_news.php?nid=6420
สานักงานปลดั กระทรวงศึกษาธิการ.(2559). แผนพฒั นาการศกึ ษาของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ฉบบั ท่ี 12 (พ.ศ.
2560-2564). กระทรวงศึกษาธิการ กรงุ เทพฯ:
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถ่ายโอนภารกิจของศนู ย์พัฒนาคณุ ภาพชีวติ และส่งเสรมิ อาชพี ผู้สูงอายุภายใต้การ
บรหิ ารจดั การขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่
179
อาชญั ญา รัตนอุบล. 2557. การศึกษาและการเรยี นร้ตู ลอดชีวิต Lifelong Education and Lifelong Learning.
บทความวชิ าการคาจากัดความ แนวคดิ และลักษณะการศึกษาตลอดชีวิต Definitons Concepts,
Characteristics of Lifelong Education. กรุงเทพฯ: สานกั พิมพจ์ ฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั .
ภำษำองั กฤษ
Bogdanor, V. (1999). Devolution: Decentralisation or Disintegration? . (ข้อมูลอเิ ล็คทรอนกิ ). สืบคน้ เมือ่
19/6/2022. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-923X.00220
Game and Wilson. (2011). Decentralization and political opposition in contemporary Africa:
evidence from Sudan and Ethiopia. (ข้อมูลอิเล็คทรอนกิ ). สืบค้นเมอ่ื 19/6/2022.
https://www.researchgate.net/publication/283091834_Is_decentralization_good_for_d
evelopment_Perspectives_from_academics_and_policy_makers
Grindle,M. (2007). Good Enough Governance Revisited. (ข้อมลู อิเลค็ ทรอนิก). สบื ค้นเม่ือ 19/6/2022.
https://www.researchgate.net/publication/4989301_Good_Enough_Governance_Revisi
ted.
Journal of Buddhistic Sociology บทความวิชาการ การจดั การองคก์ รไปสู่ความสาเรจ็ โดยเกษม แกว้ สนน่ั
และเพ็ญศรี ฉริ นิ ัง.
Lewis and Catron. (1996). Ethical Norms in Public Service: A Framework for Analysis. (ข้อมูล
อิเลค็ ทรอนกิ ). สบื ค้นเมือ่ 19/6/2022.
https://www.researchgate.net/publication/228978358_Ethical_Norms_in_Public_Servi
ce_A_Framework_for_Analysis
Mackenzie, N. I., Eraut, M., and Jones, H. C. (1970). Teaching and Learning: An Introduction to
New Methods and Resources in Higher Education. Paris: Unesco; International
Association of Universities.
Manor, J. (1999). The Political Economy of Democratic Decentralization. (ข้อมลู อิเลค็ ทรอนิก). สืบค้น
เมอื่ 19/6/2022. https://elibrary.worldbank.org/doi/abs/10.1596/0-8213-4470-6
Mikesell,J. (2007). Developing Options for the Administration of Local Taxes: An International
Review. (ขอ้ มลู อเิ ลค็ ทรอนิก). สืบค้นเมอื่ 19/6/2022.
https://www.researchgate.net/publication/227727119_Developing_Options_for_the_A
dministration_of_Local_Taxes_An_International_Review
USER | แนวทางการเตรยี มความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกจิ ของศูนย์พฒั นาคณุ ภาพชวี ิตและส่งเสรมิ อาชีพผูส้ งู อายุภายใตก้ าร
บริหารจดั การขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
180
Office of the Decentralization to the Local Government Organization Committee. (2546).(ขอ้ มูล
อเิ ล็คทรอนิก). สืบค้นเม่ือ 19/6/2022. https://odloc.go.th/en/decentralization-to-local-
government-organization-commission-2020/.
Peterson, R. E. (1979). Lifelong Learning in America. San Francisco: Jossey-Bass.
Thompson. (1985). Decentralisation Reforms and Regionalist Parties’ Strength: Accommodation,
Empowerment or Both?. (ข้อมลู อเิ ลค็ ทรอนกิ ). สบื ค้นเม่ือ 19/6/2022.
https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0032321716644612.
USER | แนวทางการเตรียมความพรอ้ มในการถา่ ยโอนภารกิจของศนู ยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชวี ิตและส่งเสรมิ อาชีพผู้สงู อายภุ ายใต้การ
บริหารจัดการขององค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Home
Explore
e-book การเตรียมความพร้อมในการถ่ายโอนภารกิจของศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุภายใต้การบริหารจัดการของ อปท.
View in Fullscreen
e-book การเตรียมความพร้อมในการถ่ายโอนภารกิจของศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุภายใต้การบริหารจัดการของ อปท.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search