องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 99 3. Controlled Wood (มืาตรฐานรับรองการคู่วบคู่่มืแหล่�งที่่�มืาข้องไมื้) FSC ได้ออก้แบบมื่าตรัฐานรัับรัองก้ารัคุวบคุุมื่แหล่งทุ้�มื่าขีองไมื่้ (FSC Controlled Wood) เพ่�อช่วยให้ผิู้ทุ้�ต้องก้ารัขีอก้ารัรัับรัอง มื่าตรัฐาน สิามื่ารัถูทุ้�จะเล้�ยงจาก้นำไมื่้ทุ้�มื่าจาก้แหล่งทุ้�ไมื่่ได้รัับก้ารั ยอมื่รัับ (แหล่งไมื่ทุ้้ �ไมื่่ถููก้ก้ฎหมื่าย) มื่าใช้ในก้ารัดำเนินก้ารั Controlled Wood โดย FSC Controlled Wood สิามื่ารัถูใช้ผิสิมื่ก้ับไมื่้ทุ้�ได้รัับ ก้ารัรัับรัองจาก้ FSC (FSC certified wood) เทุ่านั�น ซ้�งผิลิตภัณฑ์์ ดังก้ล่าวจะได้รัับก้ารัรัะบุในฉลาก้ว่าเป่็นวัสิดุผิสิมื่ (FSC Mix products) FSC FM ป่รัะเภทุย่อยและขีอบขี่ายในก้ารัขีอก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐานป่รัะเภทุทุ้� 1 FSC-FM Single FMU คุ่อ ก้ารัขีอรัับรัองแบบ 1 หน่วยก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ Multiple FMU คุ่อ ก้ารัขีอรัับรัองแบบหลายหน่วยก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ Group FMU คุ่อ ก้ารัขีอรัับรัองแบบก้ลุ่มื่หน่วยก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ ทุี�มา: FSC-POL-20-002 EN_Partial Certification of large ownerships_2000, FSC-POL-20-003 EN_The excision of areas from the scope of certification_2004 SLIMF: Small and low intensity management forest โดยมื่้หลัก้ก้ารัพิจารัณา ดังน ้� 1. SMALL FOREST หมื่ายถู้ง พ่�นทุ้�น้อยก้ว่า 100 ha หรั่อ 625 ไรั่ 2. LOW INTENSITY MANAGED FOREST หมื่ายถู้ง มื่้ก้ารัทุําไมื่้ออก้น้อยก้ว่า 20% ขีองคุ่า เพิ�มื่พูนเน่�อไมื่้เฉล้�ยต่อป่ีขีองไมื่้ยาง (คุิดจาก้แป่ลงทุ้�ให้ผิลผิลิตไมื่้) และมื่้ก้ารัทุําไมื่้ออก้ไมื่่เก้ินป่ีละ 5,000 ลูก้บาศก้์เมื่ตรั หรั่อรัวมื่ก้ันในรัะยะเวลา 5 ป่ี ไมื่่เก้ิน (25,000) ลูก้บาศก้์เมื่ตรั ทุี�มา: FSC-STD-01-003 V1-0 (2004) Single FMU Multiple FMU Non-SLIMF SLIMF Group FMU คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 100 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1005 ก้ารัขีอรัับรัองแบบก้ลุ่มื่แบ่งออก้เป่็น 2 ป่รัะเภทุ ดังน ้� แบบการจััดการกล่่�มืป่ระเภัที่ที่่� 2 (Group Scheme TYPE 2) เป่็นคุวามื่รัับผิิดชอบขีองผิู้จัดก้ารัทุรััพยาก้รัซ้�ง เป่็นคุนขีองก้ลุ่มื่ก้ารัจัดก้ารั มื่้หน้าทุ้�ดูแลรัับผิิด ชอบในก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุั�งหมื่ด เช่น ก้ารั วางแผิน, วนวัฒน์, ก้ารัทุําไมื่้, ก้ารัติดตามื่ดูแล เป่็นต้น แทุนสิมื่าชิก้ขีองก้ลุ่มื่ แบบการจััดการกล่่�มืป่ระเภัที่ที่่� 1 (Group Scheme TYPE 1) เป่็นคุวามื่รัับผิิดชอบรั่วมื่ก้ับรัะหว่างก้ลุ่มื่ก้ารั จัดก้ารัและสิมื่าชิก้ ในก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่า เช่น ก้ารัวางแผิน, วนวัฒน์, ก้ารัทุําไมื่้, ก้ารัติดตามื่ ดูแล เป่็นต้น 1.3 มาตรฐานำ FSC อย่�ตรงไหนำของธี่รกิิจัยางพื่าราในำประเทศไทย (FSC Standard in Rubber Value Chain) นำ�ายางสด อื�นๆ (e.g. skim rubber, crepe rubber) ยางแที่่ง (Block Rubber) [Compound Rubber] ยางแผ่น (Rubber Sheet) [TSR, RSS] นำ�ายางข้น (Concentrated Latex) สวนยางพื้ารา ยางก้อนถ้วย และอื�นๆ อื�นๆ (Other) ยางล้อ (Tire) ชุ่ดเค่รื�องนอน (Comforter) ถุงยางอนาม่ย (Condom) ถุงมือ (Glove) นำ�ายางข้น ยางแผ่น ยางแที่่ง อื�นๆ Source: OLE, MOC, RIU, Krungsri Research ส่ญล่กษณ์ ต้นนำ�า กลางนำ�า ปลายนำ�า FSC-FM / COC FSC-COC ห่วงโซ่ผลิตภั่ณฑ์์นำ�ายางพื้าราในประเ าราในประเที่ศไที่ย 101 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 101 1.4 สถืิติพื่่�นำท่�ได้รับกิารรับรองมาตรฐานำ FSC ในำประเทศไทย และภัาคำสวนำยางพื่ารา (2003-2020) วิธ้ก้ารัคุ้นหา Fact and Figure - link https://fsc.org/en/facts-figures สิถูิติพ่�นทุ้�ได้รัับก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSC ในป่รัะเทุศไทุย (2563) แผ่นใยไม้อ่ด (MDF) แผ่นไม้อ่ด (Particle Board) ไม้กิ�ง (Twig) ไม้ที่่อน (Log) ราก (Root) เฟ้อร์นิเจอร์, ของเล่น (Furniture, Toys) ไม้ล่ง (Pallet) ไม้พื้ื�น, พื้ื�นปาร์เก้(Flooring, Parquet) เม็ดพื้ล่งงาน (Pellets) ไม้กิ�ง ไม้ที่่อน ราก ส่ญล่กษณ์ ต้นนำ�า กลางนำ�า ปลายนำ�า FSC-FM / COC FSC-COC ห่วงโซ่ผลิตภั่ณฑ์์ไม้ยางพื้าราในประเ าราในประเที่ศไที่ย สวนยางพื้ารา พื้่อค่้าค่นกลาง / ผู้ร่บเหมา คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 102 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1025 1.5 กิารพื่ัฒนำาตัวช้่�วัดระดับประเทศ สำหรับมาตรฐานำ FSC-NFSS บริบทไทย (บนำหลักิกิาร และเกิณฑ์์ตัวช้่�วัดจัากิ FSC-STD-01-001 V5-2) ป่ัจจุบัน (ณ ป่ลายป่ี พ.ศ. 2563) ป่รัะเทุศไทุยและอ้ก้หลายป่รัะเทุศทุ้�ยังไมื่่มื่้มื่าตรัฐานทุ้�มื่้ตัวช ้� วัด รัะดับป่รัะเทุศ หรั่อรัะดับทุ้องถูิ�นหรั่อ รัะดับภูมื่ิภาคุ ทุำให้หน่วยผิู้ตรัวจป่รัะเมื่ิน (CBs) ทุ้�ดำเนินก้ารั ตรัวจป่รัะเมื่ินและออก้ใบรัับรัองในป่รัะเทุศเหล่าน้� ต้องนำมื่าตรัฐานทุั�วไป่สิำหรัับก้ารัจัดก้ารัพ่�นทุ้�ป่่าไมื่้ (Generic Standard for Forest Stewardship) ตามื่หลัก้ก้ารั 10 ขี้อและเก้ณฑ์์ขีอง FSC โดย มื่าตรัฐานทุั�วไป่เป่็นพ่�นฐานสิำหรัับก้ารัพัฒนาก้ารัดัดแป่ลงตัวช ้� วัดเฉพาะทุ้องถูิ�นทุ้�จัดทุำโดยแต่ละ CB โดยป่รัับตัวช ้� วัดทุ้องถูิ�นในมื่าตรัฐานทุั�วไป่ดังก้ล่าวสิำหรัับแต่ละ CBs จะต้องดำเนินก้ารัให้สิอดคุล้อง ก้ับโคุรังสิรั้างเน่�อหาและตามื่มื่าตรัฐาน FSC-STD-20-002 เวอรัชั์ �น 3-0 และมื่าตรัฐานทุ้�ได้รัับก้ารัป่รัับ ตัวช ้� วัดทุ้�เหมื่าะสิมื่ก้ับทุ้องทุ้�จะต้องจัดให้มื่้ก้ารัเผิยแพรั่ในเว็บไซดต์ขีองแต่ละ CB ด้วยก้ารัดำเนินก้ารั ป่รัะเมื่ินคุวามื่สิอดคุล้องขีองมื่าตรัฐานขีองแต่ละหน่วยใหก้้ารัรัับรัองหรั่อ CB จ้งมื่้คุวามื่แตก้ต่างก้ันบ้าง ภายใต้บรัิบทุทุ้�หลาก้หลายในป่รัะเทุศไทุย ก้รัะตุ้นให้เก้ิดขี้อคุำถูามื่และเพิ�มื่คุวามื่ต้องก้ารัขีองก้ลุ่มื่ผิู้มื่้ สิ่วนได้เสิ้ย สิถูิติพ่�นทุ้�ได้รัับก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSC ในภาคุสิวนยางพารัาในต่างป่รัะเทุศและป่รัะเทุศไทุย ขี้อมืู่ล ณ 28 ตุลาคุมื่ 2563 สิำหรัับป่รัะเทุศไทุยเทุ่านั�น แห์ล่งข้้อ้มูล: FSC public database (https://info.fsc.org/) ผิู้เผิยแพรั่ขี้อมืู่ล: ผิู้ป่รัะสิานงาน FSC ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (ป่รัะจำป่รัะเทุศไทุย) 99,583.69 15,933.39 (ha) 250,089.94 40,014.39 (ha) พ่�นทุ้�รัวมื่ (ไรั่) พ่�นทุ้�รัวมื่ (ไรั่) 5 11 จำนวน ใบรัับรัอง จำนวน ใบรัับรัอง Thailand* Thailand* ป่รัะเทุศ ป่รัะเทุศ Rubber/ Latex (ยาง/ น�ำยาง Rubberwood (ไมื่้ยาง) 32,137.50 61,900.00 1,575.00 2,400.00 1,571.19 62,175.00 1,493.75 33,262.50 1,575.00 14,287.50 61,900.00 506.25 37,518.75 3,662.50 32,137.50 1,571.19 พ่�นทุ้� (rai) พ่�นทุ้� (rai) 5,142.00 9,904.00 252.00 384.00 251.39 9,948.00 239.00 5,322.00 252.00 2,286.00 9,904.00 81.00 6,003.00 586.00 5,142.00 251.39 พ่�นทุ้� (ha) พ่�นทุ้� (ha) 3.00 n/a 2.00 3.00 3.00 n/a จำนวน ชนิดไมื่้(ชนิด) จำนวน ชนิดไมื่้(ชนิด) ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 23-Oct-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 ณ 16-Sep-20 23-Oct-20 วันทุ้�แสิดงผิลบน FSC public database วันทุ้�แสิดงผิลบน FSC public database 6.25 ไรั่ = 1 เฮก้แตรั์ 103 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย ปััจจุุบััน (ณ ปลายปีี พ.ศ. 2563) ประเทศไทยและอีีกหลายประเทศที่่ยัังไม่่มีีมาตรฐานที่่มีีตััวชี้้�วััด ระดัับประเทศ หรืือระดัับท้้องถิ่่นหรืือ ระดัับภููมิิภาค ทำำ�ให้้หน่่วยผู้้ตรวจประเมิิน (CBs) ที่่ดำำ�เนิินการ ตรวจประเมิินและออกใบรัับรองในประเทศเหล่านี้้ ่ � ต้้องนำำ�มาตรฐานทั่่วไปสำำ�หรัับการจััดการพื้้�นที่่ป่า่ ไม้้ (Generic Standard for Forest Stewardship) ตามหลัักการ 10 ข้้อและเกณฑ์์ของ FSC โดย มาตรฐานทั่่วไปเป็็นพื้้�นฐานสำำ�หรัับการพััฒนาการดััดแปลงตััวชี้้�วััดเฉพาะท้้องถิ่่นที่่จััดทำำ�โดยแต่่ละ CB โดยปรัับตััวชี้้�วััดท้้องถิ่่นในมาตรฐานทั่่วไปดัังกล่า่วสำำ�หรัับแต่่ละ CBs จะต้้องดำำ�เนิินการให้้สอดคล้้อง กัับโครงสร้า้งเนื้้�อหาและตามมาตรฐาน FSC-STD-20-002 เวอร์ชั่่ ์ น 3-0 และมาตรฐานที่่ได้รั้ับการปรัับ ตััวชี้้�วััดที่่เหมาะสมกัับท้้องที่่จะต้้องจััดให้มี้ีการเผยแพร่่ในเว็็บไซต์์ของแต่่ละ CB ด้้วยการดำำ�เนิินการ ประเมิินความสอดคล้้องของมาตรฐานของแต่่ละหน่่วยให้้การรัับรองหรืือ CB จึึงมีีความแตกต่า่งกัันบ้า้ง ภายใต้้บริิบทที่่หลากหลายในประเทศไทย กระตุ้้นให้้เกิิดข้้อคำำ�ถามและเพิ่่มความต้้องการของกลุ่่มผู้้มีี ส่่วนได้้เสีีย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 103 วัตถูุป่รัะสิงคุ์ขีองก้ารัพัฒนามื่าตรัฐานก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นในบรัิบทุไทุย คุ่อ เพ่�อให้ทุุก้ฝึ่ายทุ้�สินใจมื่้แนวทุางก้ารั ดำเนินก้ารัและขี้อมืู่ลเก้้�ยวก้ับก้ารัดำเนินก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้� หน่วยรัับรัอง (CBs) เพ่�อให้ได้รัับแนวทุางก้ารัป่รัะเมื่ินและตัดสิินทุ้� ชัดเจนและตรังก้ันมื่าก้ขี้�น FSC ตรัะหนก้ถู้ ังสิถูานก้ารัณคุ์วามื่ต้องก้ารั ดังก้ล่าว และเล็งเห็นบทุบาทุทุ้�สิำคุัญทุ้�ป่รัะเทุศไทุยมื่้ในภาคุ อุตสิาหก้รัรัมื่ป่่าไมื่้ ป่รัะก้อบก้ับ FSC ได้รัับขี้อเสินอจาก้ก้ลุ่มื่ผิู้ทุ้�ให้ คุวามื่สินใจในมื่าตรัฐาน FSC จาก้ป่รัะเทุศไทุย จ้งได้สินับสินุนให้มื่้ ก้ารัเรัิมื่�ดำเนินก้ารัพัฒนาตัวชว ้�ัดรัะดับป่รัะเทุศ ในบรัิบทุเฉพาะขีอง ป่รัะเทุศไทุย โดยได้เรัิมื่�ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแตป่่ ี พ.ศ. 2561 (2018) โดยมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าสิาก้ล (WWF) เป่็นภาคุ้รั่วมื่ให้ก้ารัสินับสินุน ก้ารัพัฒนารั่างมื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างรัับผิิดชอบ (Draft of Thailand National Forest Stewardship Standard หรั่อ Thailand NFSS) มื่าตั�งแต่เรัิมื่�เตรั้ยมื่ก้ารัและรัะหว่างก้ารัดำเนินก้ารั กระบวนการพัฒนาร�างฯ: ขีั�นตอนในก้ารัพัฒนา รั่างมื่าตรัฐานฯ บรัิบทุไทุย ต้องเป่็นไป่ตามื่ก้รัอบ และขีั�นตอนก้ารัพัฒนารั่างมื่าตรัฐานฯ ซ้�งเป่็นไป่ตามื่ ขีั�นตอนทุ้�รัะบุไว้ในมื่าตรัฐานเก้ณฑ์์ก้ำหนด ก้รัะบวนก้ารัเพ่�อก้ารัพัฒนาและก้ารัคุงไว้ซ้�ง มื่าตรัฐานก้ารัดูแลป่่าในรัะดับป่รัะเทุศ ซ้�งเป่็นไป่ตามื่ หลัก้ก้ารัและเก้ณฑ์์ก้ำหนด ขีอง FSC (Process requirements for the development and maintenance of National Forest Stewardship Standards, FSC-STD-60-006 (V1-2) EN) ก้ารัพัฒนาป่รัับตัวช ้� วัดรัะดับป่รัะเทุศขีอง มื่าตรัฐาน FSC เพ่�อให้เหมื่าะสิมื่ก้ับบรัิบทุไทุย ได้เรัิมื่� ดำเนินก้ารัตั�งแต่ป่ี นับจาก้เด่อนก้รัก้ฎาคุมื่ 2561 และยังดำเนินก้ารัอยู่จนถู้งป่ัจจบุ ัน (ธันวาคุมื่ พ.ศ. 2563) SDG เห็นชอบใหมื่้ก้้ารัจัดสิ่งรั่างฉบับสิุดทุ้าย (final draft of Thailand NFSS) เพ่�อเสินอต่อ คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีองหน่วยนโยบายขีอง FSC เพ่�อขีอ ใหพ้ ิจารัณาอนมืุ่ตัรัิ่างดังก้ล่าว ภายในเด่อนตุลาคุมื่ พ.ศ. 2564 Thailand NFSS คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 104 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1045 โคู่รงสร้างแล่ะเนื�อหาการพัฒนาร�างฯ:ก้ารัพัฒนา (รั่าง) มื่าตรัฐานฉบับเรัิ�มื่ต้น สิำหรัับป่รัะเทุศไทุย เรัิมื่�จาก้ผิู้รั่าง (drafter) นำโคุรังสิรั้างเน่�อหามื่าจาก้ FSC Principles and Criteria version 5.2 (FSC-STD-01-001 v 5.2) และนำตัวช ้� วัดสิาก้ล (the International Generic Indicators หรั่อ IGI) จาก้ FSC-STD-60-004 v2-0 EN มื่าพิจารัณา จาก้นั�นทุ้มื่ผิู้รั่างเสินอแนะให้ SDG พิจารัณาป่รัับป่รัุง ตัวชว ้�ัดบางตัวทุ้�นำมื่าจาตัวช ้� วัดสิาก้ลในเอก้สิารั International Generic Indicators: IGI (FSC-มื่าตรัฐาน-60-004 v2-0 EN) เพ่�อให้เป่็น ตัวช ้� วัดรัะดับป่รัะเทุศทุ้�เหมื่าะสิมื่ก้ับบรัิบทุไทุย กล่ไกหล่ักข้องการพัฒนาร�างฯ: โดยมื่้ตัวแทุนจาก้ ก้ลุ่มื่ผิู้มื่้สิ่วนได้เสิ้ยจาก้ 3 ภาคุสิ่วน (ภาคุเศรัษฐก้ิจ ภาคุสิังคุมื่ และภาคุสิิ�งแวดล้อมื่) ภาคุละ 3 ทุ่าน รัวมื่ทุั�งหมื่ด 9 ทุ่าน หรั่อทุ้�เรั้ยก้ว่า Standard Development Group (SDG) ทุำหน้าทุ้�เป่็นคุณะ พัฒนารั่างมื่าตรัฐานฯ และมื่้ป่รัะธานขีองคุณะ พัฒนารั่างฯ อ้ก้จำนวน 1 ทุ่านทุ้�ทุำหน้าทุ้�เป่็น ป่รัะธานในก้ารัป่รัะชุมื่เพ่�อหารั่อป่รัับแก้้ไขีรั่างฯ ขีอง SDG ในทุุก้ก้ารัป่รัะชุมื่เพ่�อป่รัับแก้้ไขีตัวช ้� วัด รัะดับป่รัะเทุศในรั่างมื่าตรัฐานฯ ดังก้ล่าว นับจาก้ เด่อนก้รัก้ฎาคุมื่ 2561 จนถู้งป่ัจจุบัน (ธันวาคุมื่ พ.ศ. 2563) SDG ไทุย ไดป่รั้ะชมืุ่หารั่อเพ่�อทุำคุวามื่ เขี้าใจ หลก้ก้ัารัและเก้ณฑ์์ก้ำหนด รัวมื่ทุั�งไดทุ้บทุวน ตัวชว ้�ัดสิาก้ลทุ้ผิู้รั�่างนำเสินอ ก้ารัป่รัับแก้้ไขีตัวชว ้�ัด รัะดับสิาก้ลให้ก้ลายมื่าเป่็นตัวช ้� วัดรัะดับป่รัะเทุศ ในบรัิบทุไทุยทุ้� SDG ไดผิ้่านก้รัะบวนก้ารัหารั่อก้ับ ผิู้เช้�ยวชาญทุ้�เก้้�ยวขี้อง ผิู้มื่้สิ่วนได้เสิ้ย consultative forum รัะดับป่รัะเทุศและทุ้องถูิ�น และคุำแนะนำ จาก้ตัวแทุนจาก้หน่วยนโยบายขีอง FSC 105 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย โครงสร้า้งและเนื้้อหาการพััฒนาร่า่งฯ: การพััฒนา (ร่่าง) มาตรฐานฉบัับเริ่่มต้้น สำำ�หรัับประเทศไทย เริ่่มจากผู้้ร่า่ ง (drafter) นำำ�โครงสร้า้งเนื้้�อหามาจาก FSC Principles and Criteria version 5.2 (FSC-STD-01-001 v 5.2) และนำำ�ตััวชี้้�วััดสากล (the International Generic Indicators หรืือ IGI) จาก FSC-STD-60-004 v2-0 EN มาพิิจารณา จากนั้้�นทีีมผู้้ร่า่ งเสนอแนะให้้ SDG พิิจารณาปรัับปรุุง ตััวชี้้วั�ัดบางตััวที่่นำำ�มาจากตััวชี้้�วััดสากลในเอกสาร International Generic Indicators: IGI (FSC-มาตรฐาน-60-004 v2-0 EN) เพื่่อให้้เป็็น ตััวชี้้�วััดระดัับประเทศที่่เหมาะสมกัับบริิบทไทย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 105 บทท่� 2 หลักิกิารทั�ง 10 ตามมาตรฐานำกิารจััดกิารป่าไม้ยั�งย่นำ (FSC-FM) ว�า ด้วยกิารจััดกิารสวนำยางอย�างยั�งย่นำสำหรับเกิษตรกิรรายย�อยของกิล่�มเกิษตรกิร ทำสวนำบ้านำนำาปรังพื่ัฒนำา (Naprang Pattana Farmers Group: NPFG) ในำกิารขอกิารรับรองมาตรฐานำ FSC 2.1 กิล่�มเกิษตรกิรทำสวนำบ้านำนำาปรังพื่ัฒนำากิับกิารขอกิารรับรองมาตรฐานำ FSC-FM/COC ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา (Naprang Pattana Farmers Group: NPFG) ขีอก้ารัรัับรัอง แบบ FSC-FM/COC: Group Scheme คุ่อ ก้ารัขีอรัับรัองแบบก้ลุ่มื่หน่วยก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ ในป่รัะเภทุ รัูป่แบบพ่�นทุ้�ขีนาดเล็ก้และมื่้ก้ารัจัดก้ารัทุ้�มื่้คุวามื่เสิ้�ยงต�ำ (SLIMF: Small and low intensity management forest) โดยมื่้หลัก้ก้ารัพิจารัณา ดังน ้� SMALL FOREST หมื่ายถู้ง พ่�นทุ้น�้อยก้ว่า 100 ha หรั่อ 625 ไรั่ หรั่อ LOW INTENSITY FOREST หมื่ายถู้ง มื่้ก้ารัทุําไมื่้ออก้น้อยก้ว่า 20% ขีองคุ่าเพิมื่พ�ูนเน่�อไมื่้เฉล้�ยต่อป่ขีีองไมื่้ยาง (คุิดจาก้แป่ลงทุ้�ใหผิ้ลผิลิตไมื่้) และมื่้ก้ารัทุําไมื่้ออก้ไมื่่เก้ินป่ีละ 5,000 ลูก้บาศก้์เมื่ตรั หรั่อรัวมื่ก้ัน ในรัะยะเวลา 5 ป่ี ไมื่่เก้ิน (25,000) ลูก้บาศก้์เมื่ตรั โดยมื่้ก้ารัจัดก้ารัก้ลุ่มื่และหน่วยก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ ป่รัะเภทุทุ้� 1 (Group Scheme TYPE 1): ซ้�งเป่็น คุวามื่รัับผิิดชอบรั่วมื่ก้ับรัะหว่างก้ลุ่มื่ก้ารัจัดก้ารัและสิมื่าชิก้ ในก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่า เช่น ก้ารัวางแผิน, วนวัฒน์, ก้ารัทุําไมื่้, ก้ารัติดตามื่ดูแล เป่็นต้น ผิลิตภัณฑ์์ทุ้�ขีอก้ารัรัับรัอง: ไมื่้ทุ่อน (W1.1) ไมื่้ก้ิ�ง (W1.3) และ น�ำยาง (N7.1) Logs Twigs Latex Hevea brasiliensis Hevea brasiliensis Hevea brasiliensis Logging Logging Gathering of nonwood Products FSC 100% FSC 100% FSC 100% Trade Name Species Primary Activity Secondary Activity Main Output Category Product Type W1 Rough wood W1.1 RoughWood (logs) W1 Rough wood W1.3 Twigs N7 Natural gums, oils and derivatives N7.1 Rubber/Latex N7.1.1 Natural rubber คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 106 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1065 ก้ารัสิ่บคุ้นใบรัับรัอง https://shorturl.asia/gSLeN ตัวอย่างใบรัับรัองขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา (NPFG) 107 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 107 2.2 หลักิกิารทั�ง 10 ของมาตรฐานำกิารจััดกิารป่าไม้ยั�งย่นำ (FSC-FM V.5) หมืายเหต่: คุำอธิบายในคุู่มื่่อน้�เรั้ยบเรั้ยงและอ้างอิงตามื่หลัก้ก้ารัขีอง FSC ตามื่เวอรั์ชั�น 5 หาก้มื่้ คุวามื่แตก้ต่างรัะหว่างเวอรั์ชั�น 4 และเวอรั์ชั�น 5 จะมื่้คุำอธิบายแนบทุ้ายในแต่ละหลัก้ก้ารั เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • เอก้สิารัสิิทุธิ�ทุ้�ดิน • แผินทุ้�แสิดงก้ารัใชป่รั้ ะโยชนทุ้์ด�ินในก้ารัป่ลก้สิรัู้าง สิวนยาง • ก้ฎหมื่ายทุ้�เก้้�ยวขี้อง • ก้ารัติดตามื่ก้ารัป่รัะก้าศก้ฎหมื่ายทุ้�เก้้�ยวขี้องทุ้�มื่้ ก้ารัป่รัับป่รัุงล่าสิุด • ก้ารัชำรัะภาษ้ • ฯลฯ หล่ักการที่่� 2 สิที่ธีิผู้่้ป่ฏิิบัติงานแล่ะเงื�อนไข้การว�าจั้าง (FSC Version 4 เป่็นหล่ักการที่่� 4 เกณฑ์์ที่่� 4.3, 4.2 7.2) ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องรััก้ษาไว้หรั่อเสิรัิมื่สิวัสิดิภาพและคุวามื่ก้ินด้อยู่ด้ขีองผิู้ป่ฎิบัติงานทุั�งทุางสิังคุมื่และ เศรัษฐก้ิจ เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • สิัญญาก้ารัจ้างงาน • นโยบายทุ้�สิ่งเสิรัิมื่คุวามื่เทุ่าเทุ้ยมื่ทุางเพศ ตัวอย่างเช่น ก้ารัรัับสิมื่คุรัสิมื่ัาชก้ิจะไมื่มื่้ก้่ารัก้้ดก้ัน ทุางเพศสิภาพ • บันทุ้ก้ก้ารัอบรัมื่ เช่น คุวามื่ป่ลอดภัยในก้ารั ป่ฏิิบัติงาน ก้ารัป่ฐมื่พยาบาล เป่็นต้น • คุู่มื่่อก้ารัป่ฏิิบัติงานสิำหรัับคุณะก้รัรัมื่ก้ารั และ สิำหรัับสิมื่าชิก้ • ฯลฯ หล่ักการที่่� 1 คู่วามืสอดคู่ล่้องกับกฎหมืาย ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องป่ฏิิบตัิตามื่ก้ฎรัะเบ้ยน ก้ฎหมื่ายทุ้�เก้้�ยวขี้องทุุก้ฉบับ รัวมื่ถู้งสินธสิิัญญา และขี้อตก้ลง รัะหว่างป่รัะเทุศทุ้�ป่รัะเทุศไทุยได้ให้สิัตยาบัน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 108 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) หลักการที่ 1 ความสอดคล้องกับกฎหมาย ผู้ขอการรับรองต้องปฏิบัตตาิ มกฎระเบียบ กฎหมายที่เกี่ยวข้องทุกฉบับ รวมถึงสนธิสัญญา และข้อตกลง ระหว่างประเทศที่ประเทศไทยได้ให้สัตยาบัน
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1085 หล่ักการที่่� 3 สิที่ธีิข้องชนเผู้�าพื�นเมืือง ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องรัะบุและธำรังไวซ้้�งสิิทุธิตามื่ก้ฎหมื่ายและสิิทุธิตามื่จารั้ตป่รัะเพณ้ขีองชนเผิ่าพ่�นเมื่่อง ในก้ารัเป่็นเจ้าขีองขีอง ใช้และจัดก้ารัทุ้�ดิน เขีตแดน และทุรััพยาก้รั ทุ้�ได้รัับผิลก้รัะทุบจาก้ก้ิจก้รัรัมื่ ก้ารัจัดก้ารั เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • ขี้อมืู่ลชนพ่�นเมื่่องในรัะดับทุ้องถูิ�น ให้ทุำหนังสิ่อ สิอบถูามื่ไป่ยังองคุ์ก้ารับรัิหารัสิ่วนตำบล (อบต.) • ขี้อมืู่ลชนพ่�นเมื่่องในรัะดับจังหวัด ให้ทุำหนังสิ่อ สิอบถูามื่ไป่ยังศูนย์วัฒนธรัรัมื่จังหวัด • ขี้อมืู่ลชนพ่�นเมื่่องในรัะดับป่รัะเทุศ การสืบัค้นั: ศูนัย์มานัุษยวิทุยาสิรินัธร (อ้งค์การ มห์าชนั) https://shorturl.asia/Aijt3 • ขี้อมืู่ลชนพ่�นเมื่่องในรัะดับสิาก้ล การสืบัค้นั: International Work Group for Indigenous Affairs (IWGIA) https://shorturl. asia/xlFV0 หล่ักการที่่� 4 คู่วามืสัมืพันธี์กับช่มืชน (FSC หล่ักการที่่� 4: Version 4 เกณฑ์์ที่่� 2.2, 4.1 ,4.4, 4.5) ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องมื่้สิ่วนรั่วมื่ในก้ารัรััก้ษาไว้ หรั่อเสิรัิมื่สิวัสิดิก้ารัและคุวามื่ก้ินด้อยู่ด้ทุั�งด้านสิังคุมื่ และเศรัษฐก้ิจขีองชุมื่ชนทุ้องถูิ�น เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • รัายช่�อคุนงานทุ้ป่�ฏิิบตัิงานป่รัะเภทุต่าง ๆ ในชมืุ่ชน • รัายช่�อผิู้มื่้สิ่วนเก้้�ยวขี้อง •ก้รัะบวนก้ารัป่รั้ก้ษาหารั่อก้ับผิู้ทุ้�มื่้สิ่วนเก้้�ยวขี้อง และจัดเก้็บบันทุ้ก้ก้ารัป่รั้ก้ษาหารั่อ • มื่้ช่องทุางให้ชุมื่ชนเสินอให้มื่้ก้ารัจัดอบรัมื่ เพ่�อ เพิ�มื่ทุัก้ษะในอาช้พเสิรัิมื่ • มื่้ช่องทุางรั้องทุุก้ขี์อันเน่�องมื่าจาก้ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั จัดก้ารั โดยมื่้ก้ารัตอบรัับอย่างทุันทุ่วงทุ้ และได้รัับ ก้ารัแก้้ไขีหรั่อเขี้าสิู่ก้รัะบวนก้ารัก้ารัรัะงับขี้อพิพาทุ อย่างเป่็นธรัรัมื่ • ฯลฯ 109 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 109 เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • ขี้อมืู่ลพันธุ์ยางทุ้�ป่ลูก้ในพ่�นทุ้�ขีอรัับรัอง • ขี้อมืู่ลทุ้�รัะบุว่าพ่ชทุ้�ขีอรัับรัองไมื่่ได้เป่็นพ่ช GMO โดยทุำหนังสิ่อขีอก้ารัรัับรัองจาก้สิถูาบันวิจัยยาง • รัายงานคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพขีองพ่�นทุ้�ขีองก้ารัขีอรัับรัอง โดยทุำก้ารัสิำรัวจตามื่หมื่วด ก้ เรั่�องก้ารัสิำรัวจคุวามื่หลาก้หลยพ่ชและสิัตว์ โดยนำขี้อมืู่ลมื่าสิรัปุ่เป่็นขีองก้ลุ่มื่ และนำไป่วิเคุรัาะหขี์ ้อมืู่ล พรัรัณพ่ชและสิัตว์ป่่า* • รัายงานคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพขีองพ่�นทุ้ต�ัวแทุนขีองรัะบบนิเวศ โดยทุำก้ารัสิำรัวจตามื่หมื่วด ก้ เรั่�องก้ารัสิำรัวจคุวามื่หลาก้หลายพ่ชและสิัตว์ โดยนำขี้อมืู่ลมื่าสิรัปุ่เป่็นขีองขีองพ่�นทุ้ต�ัวแทุนขีองรัะบบ นิเวศ และนำไป่วิเคุรัาะห์ขี้อมืู่ลพรัรัณพ่ชและสิัตว์ป่่า* • ก้ารัป่รัะเมื่ินผิลก้รัะทุบด้านคุวามื่ป่ลอดภัย สิิ�งแวดล้อมื่ และสิังคุมื่ (ชุมื่ชน) ก้่อน-หลังก้ารัป่ฎิบัติงาน • ผิลก้ารัป่รัะเมื่ินผิลก้รัะทุบด้านคุวามื่ป่ลอดภัย สิิ�งแวดล้อมื่ และสิังคุมื่ (ชุมื่ชน) • ก้ารัป่รั้ก้ษาหารั่อผิู้มื่้สิ่วนได้สิ่วนเสิ้ย • โคุรังก้ารัฟื้้�นฟืู้พ่�นทุ้�ตัวแทุนขีองรัะบบนิเวศ 10 % • ฯลฯ หล่ักการที่่� 5 ผู้ล่ป่ระโยชน์จัากป่่า ผิู้ขีอรัับรัองต้องมื่้ก้ารัจัดก้ารัผิลิตภัณฑ์์และบรัก้ิารัทุ้�หลาก้หลาย ในพ่�นทุ้ขี�อก้ารัรัับรัองอย่างมื่้ป่รัะสิิทุธิภาพ เพ่�อรััก้ษาไว้ซ้�งคุวามื่อยู่รัอดทุางเศรัษฐก้ิจ ป่รัะโยชน์ทุางสิังคุมื่และสิิ�งแวดล้อมื่ ให้คุงอยู่หรั่อด้ขี้�นใน รัะยะยาว เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • แผินก้ารัใช้งบป่รัะมื่าณด้านเศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่และ สิิ�งแวดล้อมื่ 5 ป่ี • แผินก้ารัเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิตน�ำยาง และไมื่้ยาง ตลอดห่วงโซ่รัอบตัดฟื้ันไมื่้ยาง • สิถูิติผิลผิลิตน�ำยางขีองก้ลุ่มื่ • รัายช่�อบรัิษัทุทุ้�ก้ลุ่มื่จะมื่้ก้ารัซ่�อขีายผิลิตภัณฑ์์ทุ้� ขีอรัับรัอง • ฐานขี้อมืู่ลสิวนยางพารัาทุ้�ขีอรัับรัอง • ฯลฯ หล่ักการที่่� 6 คู่่ณคู่�าที่างสิ�งแวดล่้อมืแล่ะ ผู้ล่กระที่บ ผิู้ขีอรัับรัองต้องคุงไว้ รััก้ษา และหรั่อ ฟื้้�นฟืู้ รัะบบนิเวศบรัิก้ารัและคุุณคุ่าทุางสิิ�งแวดล้อมื่ ขีองพ่�นทุ้�ขีอก้ารัรัับรัอง และต้องหล้ก้เล้�ยง ฟื้้�นฟืู้ หรั่อบรัรัเทุา ไมื่่ให้เก้ิดผิลก้รัะทุบต่อสิิ�งแวดล้อมื่ คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 110 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) หลัักการที่่ 6 คุุณค่่าทางสิ่่งแวดล้้อมและ ผลกระทบ ผู้้ขอรัับรองต้้องคงไว้้ รัักษา และ/หรืือ ฟื้้นฟูู ระบบนิิเวศบริิการและคุุณค่่าทางสิ่่งแวดล้้อม ของพื้้�นที่่ขอการรัับรอง และต้้องหลีีกเลี่่ยง ฟื้้นฟูู บรรเทา ไม่่ให้้เกิิดผลกระทบต่่อสิ่่งแวดล้้อม เอกสารที่ใช้ประกอบการตรวจสอบ • ข้อมูลพันธุ์ยางที่ปลูกในพื้นที่ขอรับรอง • ข้อมูลที่ระบุว่าพืชที่ขอรับรองไม่ได้เป็นพืช GMO โดยทำ�หนังสือขอการรับรองจากสถาบันวิจัยยาง • รายงานความหลากหลายทางชีวภาพของพื้นที่ของการขอรับรอง โดยทำ�การสำ�รวจตามหมวด ก เรื่องการสำ�รวจความหลากหลายของพืชและสัตว์ โดยนำ�ข้อมูลมาสรุปเป็นของกลุ่ม และนำ�ไปวิเคราะห์ ข้อมูลพรรณพืชและสัตว์ป่า* • รายงานความหลากหลายทางชีวภาพของพืนที่ ้ตัวแทนของระบบนิเวศ โดยทำ�การสำ�รวจตามหมวด ก เรื่องการสำ�รวจความหลากหลายพืชและสัตว์ โดยนำ�ข้อมูลมาสรุปเป็นของของพืนที่ ้ตัวแทนของระบบ นิเวศ และนำ�ไปวิเคราะห์ข้อมูลพรรณพืชและสัตว์ป่า* • การประเมินผลกระทบด้านความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และสังคม (ชุมชน) ก่อน-หลังการปฏิบัติงาน • ผลการประเมินผลกระทบด้านความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และสังคม (ชุมชน) • การปรึกษาหารือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย • โครงการฟื้นฟูพื้นที่ตัวแทนของระบบนิเวศ 10 % • ฯลฯ
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1105 *ก้ารัวิเคุรัาะห์ขี้อมืู่ลพรัรัณพ่ชและสิัตว์ป่่า (1) ก้ารัจัดสิถูานภาพตามื่พรัะรัาชบัญญัติสิงวนและคุุ้มื่คุรัองสิัตว์ป่่า พ.ศ. 2535 2 สิถูานภาพ คุ่อ สิัตว์ ป่่าสิงวนและสิัตว์ป่่าคุุ้มื่คุรัอง (2) สิถูานภาพตามื่ก้ารัจัดขีองสิหภาพนานาชาติเพ่�อก้ารัอนุรััก้ษ์ธรัรัมื่ชาติและทุรััพยาก้รัธรัรัมื่ชาติ (The World Conservation Union-IUCN) ตรัวจสิอบจาก้เว็บไซต์ https://shorturl.asia/t9Jwq (3) สิถูานภาพตามื่ก้ารัจัดขีองอนุสิัญญาว่าด้วยก้ารัคุ้ารัะหว่างป่รัะเทุศซ้�งชนิดสิัตว์ป่่าและพ่ชป่่าทุ้�ใก้ล้ จะสิูญพันธุ์ (The Conservation on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora-CITES) พันธุ์ขีองพ่ชและสิัตว์ทุ้�รัะบุไว้ใน บัญช้หมื่ายเลขี 1, 2 และ 3 ตัวอย่างการวิเคราะห้�ข้อมีูลูพัรรณ์พั้ชที่่�พับัในพั้�นที่่�สูวนป่า ตารัางทุ้� 4.5 พรัรัณพ่ชทุ้�พบในบรัิเวณสิวนป่่า ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ล่ำดับ ภัาษาไที่ย หมื่าก้หมื่ก้ หลุมื่พอ หวาย 56 57 58 วงศ์ ตามืหล่ัก IUCN ตามืหล่ัก CITES พ.ร.บ./ พ.ร.ก. จัำนวน (แป่ล่ง) ชื�อวิที่ยาศาสตร์ Lepionurus sylvestris Blume. Intsia palembanica Miq Calamus sp. Opiliaceae - - - - - - 4 2 14 Fabaceae หรั่อ Leguminosae Arecaceae หรั่อ Palmae 111 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 111 ตัวอย่างการวิเคราะห้�ข้อมีูลูสูัตว�ป่า ตารัางทุ้� 4.8 สิถูานภาพสิัตว์ป่่าทุ้�พบในพ่�นทุ้�ขีองสิวนป่่า หมืายเหต่ IUCN = สิหภาพนานาชาติเพ่�อก้ารัอนุรััก้ษ์ ธรัรัมื่ชาติและทุรััพยาก้รัธรัรัมื่ชาติ EX - Extinct = สิถูานภาพสิูญพันธุ์ EW - Extinct in the Wild = สิถูานภาพสิูญพันธุ์ ในธรัรัมื่ชาติ CR - Critically Endangered = สิถูานภาพใก้ล้ สิูญพันธุ์อย่างยิ�ง EN - Endangered = สิถูานภาพใก้ล้สิูญพันธุ์ VU - Vulnerable = สิถูานภาพมื่้แนวโน้มื่ใก้ล้ สิูญพันธุ์ NT - Near Threatened = สิถูานภาพใก้ล้ถููก้ คุุก้คุามื่ LC - Least Concern = สิถูานภาพก้ลุ่มื่ทุ้�เป่็น ก้ังวลน้อย DD - Data Deficient = สิถูานภาพขี้อมืู่ลไมื่่เพ้ยง พอ NE - Not Evaluated = ยังไมื่่มื่้ก้ารัพิจารัณา ป่รัะเมื่ินสิถูานภาพ CITES = สิถูานภาพตามื่ก้ารัจัดขีองอนุสิัญญาว่า ด้วยก้ารัคุ้ารัะหว่างป่รัะเทุศซ้�งชนิดสิัตว์ป่่าและ พ่ชป่่าทุ้�ใก้ล้จะสิูญพันธุ์ บัญช้หมื่ายเลขี 1 (I) = ชนิดพันธุ์พ่ชป่่าและสิัตว์ ป่่าทุ้�ห้ามื่คุ้าโดยเด็ก้ขีาด ยก้เว้นแต่เพ่�อก้ารัศ้ก้ษา วิจัย และก้ารัเพาะพันธุ์ บัญช้หมื่ายเลขี 2 (II) = ชนิดพันธุ์พ่ชป่่าและสิัตว์ ป่่าทุ้�อนุญาตให้คุ้าได้แต่ต้องมื่้ก้ารัคุวบคุุมื่ บัญช้หมื่ายเลขี 3 (III) = เป่็นชนิดพันธุ์พ่ชป่่าและ สิัตว์ป่่าทุ้�ได้รัับก้ารัคุุ้มื่คุรัองตามื่ก้ฎหมื่ายขีอง ป่รัะเทุศใดป่รัะเทุศหน้�งแล้ว ไมื่่อยู่ในบัญช้ CITES (-) พ.รั.บ. = พรัะรัาชบัญญัติสิงวนและคุุ้มื่คุรัองสิัตว์ ป่่า พ.ศ. 2562 พ.รั.ก้. = พรัะรัาชก้ฤษฎ้ก้าก้ำหนดให้สิัตว์ป่่าบาง ชนิดเป่็นสิัตว์ป่่าคุุ้มื่คุรัอง พ.ศ. 2546 สิัตว์ป่่าสิงวน (สิ) = สิัตว์ป่่าหายาก้หรั่อสิัตว์ป่่าทุ้� ใก้ล้สิูญพันธุ์จำเป่็นต้องสิงวนและอนุรััก้ษ์ไว้อย่าง เขี้มื่งวด สิัตว์ป่่าคุุ้มื่คุรัอง (คุ) = สิัตว์ป่่าทุ้�มื่้คุวามื่สิำคุัญต่อ รัะบบนิเวศ หรั่อจำนวนป่รัะชาก้รั ขีองสิัตว์ป่่า ชนิดนั�นมื่้แนวโน้มื่ลดลงอันอาจสิ่งผิลก้รัะทุบต่อ รัะบบนิเวศ (ตามื่ พ.รั.บ. ป่่าไมื่้ 2562) สิัตว์ป่่านอก้ป่รัะเภทุ (-) ป่ระเภัที่ IUCN VC - - - - 0 LC 13 3 2 2 20 บัญช่ 1 - - - - 0 บัญช่ 2 - - - - 0 บัญช่ 3 - - - - 0 10 (คุ) 3 (คุ) - - 13 CITES พ.ร.บ./ พ.ร.ก. นก้ สิัตว์เล่�อยคุลาน สิัตว์เล้�ยงลูก้ด้วยนมื่ สิัตว์สิะเทุินน�ำสิะเทุินบก้ รวมื คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 112 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) เด็็ดขาด
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1125 หล่ักการที่่� 7 แผู้นการจััดการ ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องมื่้แผินก้ารัจัดก้ารัทุ้สิ�อดคุล้องก้ับนโยบายและวัตถูป่รัุะสิงคุ์ โดยเป่็นสิัดสิ่วนทุ้�เหมื่าะสิมื่ ก้ับขีนาดคุวามื่เขี้มื่ขี้น และคุวามื่เสิ้�ยงขีองก้ิจก้รัรัมื่ก้ารัจัดก้ารั แผินก้ารัจัดก้ารัต้องมื่้ก้ารันำมื่าใช้และ ทุำให้เป่็นป่ัจจบุันโดยอยู่บนพ่�นฐานขี้อมืู่ลก้ารัติดตามื่ สิ่งเสิรัมื่ก้ิารัจัดก้ารัทุ้�พรั้อมื่ป่รัับเอก้สิารัแผินงาน และรัะเบ้ยบป่ฏิิบัติทุ้�เก้้�ยวขี้อง ต้องเพ้ยงพอทุ้�จะเป่็นแนวทุางแก้่พนัก้งาน โดยให้ขี้อมืู่ลแก้่ผิู้มื่้สิ่วนได้ สิ่วนเสิ้ยทุ้�ได้รัับผิลก้รัะทุบและทุ้�สินใจ เพ่�อป่รัะก้อบก้ารัตัดสิินใจในก้ารัจัดก้ารั ป่รัะเภทุ ก้ (ก้) = ไมื่้หวงห้ามื่ธรัรัมื่ดา คุ่อ ไมื่้ทุ้�สิามื่ารัถูทุำไมื่้ได้แต่ต้องได้รัับอนุญาติจาก้พนัก้งาน เจ้าหน้าทุ้�หรั่อได้รัับสิัมื่ป่ทุาน ป่รัะเภทุ ขี (ขี) = ไมื่้หวงห้ามื่พิเศษ คุ่อ ไมื่้หายาก้หรั่อไมื่้ทุ้�คุวรัสิงวน ซ้�งไมื่่อนุญาติให้ทุำไมื่้ เว้นแต่ รััฐมื่นตรั้จะได้อนุญาติในก้รัณ้พิเศษ ไมื่้ไมื่่หวงห้ามื่ (-) = ไมื่้ทุุก้ชนิดทุ้�ขี้�นในทุ้�ดินทุ้�มื่้ก้รัรัมื่สิิทุธิ�หรั่อสิิทุธิคุรัอบคุรัองตามื่ป่รัะมื่วล ก้ฎหมื่าย ทุ้�ดิน ไมื่่เป่็นไมื่้หวงห้ามื่ หรั่อไมื่้ทุ้�ป่ลูก้ขี้�นในทุ้�ดินทุ้�ได้รัับอนุญาตให้ทุำป่รัะโยชน์ตามื่ป่รัะเภทุ หนังสิ่อ แสิดงสิิทุธิทุ้�รััฐมื่นตรั้ป่รัะก้าศก้ำหนดโดยคุวามื่เห็นชอบขีองคุณะรััฐมื่นตรั้ ให้ถู่อว่าไมื่่เป่็น ไมื่้หวงห้ามื่ (ตามื่ พ.รั.บ. ป่่าไมื่้ 2562) 113 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย ประเภท ก (ก) = ไม้้หวงห้้ามธรรมดาคืือ ไม้้ที่่สามารถทำำ�ไม้้ได้้แต่่ต้้องได้้รัับอนุุญาตจากพนัักงาน เจ้้าหน้้าที่่หรืือได้้รัับสััมปทาน ประเภท ข (ข) = ไม้้หวงห้้ามพิิเศษ คืือ ไม้้หายากหรืือไม้้ที่่ควรสงวน ซึ่่งไม่่อนุุญาตให้้ทำำ�ไม้้ เว้้นแต่่ รััฐมนตรีีจะได้้อนุุญาตในกรณีีพิิเศษ ไม้้ไม่่หวงห้้าม (-) = ไม้้ทุุกชนิิดที่่ขึ้้�นในที่่ดิินที่่มีีกรรมสิิทธิ์์หรืือสิิทธิิครอบครองตามประมวล กฎหมาย ที่่ดิิน ไม่่เป็็นไม้้หวงห้า้ม หรืือไม้ที่่ ้ ปลููกขึ้้�นในที่่ดิินที่่ได้้รัับอนุุญาตให้้ทำำ�ประโยชน์์ตามประเภท หนัังสืือ แสดงสิิทธิที่่รัิ ัฐมนตรีีประกาศกำำ�หนดโดยความเห็็นชอบของคณะรััฐมนตรีี ให้ถื้ือว่่าไม่่เป็็น ไม้้หวงห้า้ม (ตาม พ.ร.บ. ป่า่ ไม้้ 2562)
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 113 เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • แผินก้ารัจัดก้ารัป่ลก้สิรัู้างสิวนยางพารัาและก้ารัดูแลรััก้ษา สิวนยางพารัา - ป่รัะวัติคุวามื่เป่็นมื่า - ขี้อมืู่ลพ่�นทุ้�สิวนป่่าและสิมื่าชิก้สิวนป่่า - ชนพ่�นเมื่่องและก้ารัเคุารัพสิิทุธิ� - พิก้ัดทุ้�ตั�งสิวนยางพารัา - รัะบบวนวัฒน์และก้ารัเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิต (Silviculture and Harvesting) - แผินก้ารัสิำรัวจและติดตามื่คุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ และก้ารัป่้องก้ันสิิ�งแวดล้อมื่ - เป่้าหมื่ายก้ารัดำเนินงานในรัะยะยาวเพ่�อคุวามื่ยั�งย่น - ก้ารัตรัวจติดตามื่และแผินก้ารัฝึึก้อบรัมื่ - ก้ารับรัิหารัจัดก้ารัพ่�นทุ้�ป่่าทุ้�มื่้คุุณคุ่าสิูงในก้ารัอนุรััก้ษ์ - โคุรังสิรั้างก้ารับรัิหารังานและก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่า • ฯลฯ หล่ักการที่่� 8 การตรวจัสอบติดตามืแล่ะป่ระเมืินผู้ล่ ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องแสิดงให้เห็นถู้งคุวามื่คุ่บหน้าในก้ารัดำเนินงานเพ่�อให้บรัรัลุวัตถูุป่รัะสิงคุ์ในก้ารั จัดก้ารัผิลก้รัะทุบ และสิภาพขีองพ่�นทุ้ขี�อก้ารัรัับรัองต้องได้รัับก้ารัติดตามื่และป่รัะเมื่ินผิลอย่างสิมื่�ำเสิมื่อ โดยเป่็นสิัดสิ่วนทุ้�เหมื่าะสิมื่ต่อขีนาด คุวามื่เขี้มื่ขี้น และคุวามื่เสิ้�ยงขีองก้ิจก้รัรัมื่ก้ารัจัดก้ารั เพ่�อดำเนิน ก้ารัป่รัับป่รัุงตามื่ก้ารัจัดก้ารัทุ้�เหมื่าะสิมื่เมื่่�อมื่้คุวามื่จำเป่็น เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • แผินก้ารัตรัวจติดตามื่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัา - ก้ารัตรัวจติดตามื่สิมื่าชิก้ - ก้ารัตรัวจติดตามื่รัะบบตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล - ก้ารัตรัวจติดตามื่ผิลผิลิต ก้ารัเก้็บเก้้�ยว - ก้ารัป่้องก้ันขี้อพิพาทุและก้ารัรั้องเรั้ยน - ก้ารัติดตามื่ทุะเบ้ยนผิู้มื่้สิ่วนได้สิ่วนเสิ้ย - ก้ารัสิำรัวจพรัรัณพ่ชพันธุ์สิัตว์อนุรััก้ษ์ - ก้ารัสิำรัวจพ่�นทุ้�ทุ้�มื่้คุุณคุ่าทุางก้ารัอนุรััก้ษ์สิูง - ก้ารัติดตามื่ก้ารัก้ำจัดขียะและสิารัเคุมื่้เบ่�องต้น - ฯลฯ • แผินเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิต • บทุสิรัุป่ก้ารัสิำรัวจคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพขีองก้ลุ่มื่ • คุ่าใชจ้่าย คุวามื่สิามื่ารัถูในก้ารัผิลิต และป่รัะสิิทุธิภาพขีอง ก้ารับรัิหารัจัดก้ารัสิวนยางขีองก้ลุ่มื่ คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 114 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • แผินก้ารัจัดก้ารัป่ลก้สิรัู้างสิวนยางพารัาและก้ารัดูแลรััก้ษา สิวนยางพารัา - ป่รัะวัติคุวามื่เป่็นมื่า - ขี้อมืู่ลพ่�นทุ้�สิวนป่่าและสิมื่าชิก้สิวนป่่า - ชนพ่�นเมื่่องและก้ารัเคุารัพสิิทุธิ� - พิก้ัดทุ้�ตั�งสิวนยางพารัา - รัะบบวนวัฒน์และก้ารัเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิต (Silviculture and Harvesting) - แผินก้ารัสิำรัวจและติดตามื่คุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ และก้ารัป่้องก้ันสิิ�งแวดล้อมื่ - เป่้าหมื่ายก้ารัดำเนินงานในรัะยะยาวเพ่�อคุวามื่ยั�งย่น - ก้ารัตรัวจติดตามื่และแผินก้ารัฝึึก้อบรัมื่ - ก้ารับรัิหารัจัดก้ารัพ่�นทุ้�ป่่าทุ้�มื่้คุุณคุ่าสิูงในก้ารัอนุรััก้ษ์ - โคุรังสิรั้างก้ารับรัิหารังานและก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่า • ฯลฯ หล่ักการที่่� 8 การตรวจัสอบติดตามืแล่ะป่ระเมืินผู้ล่ ผิู้ขีอก้ารัรัับรัองต้องแสิดงให้เห็นถู้งคุวามื่คุ่บหน้าในก้ารัดำเนินงานเพ่�อให้บรัรัลุวัตถูุป่รัะสิงคุ์ในก้ารั จัดก้ารัผิลก้รัะทุบ และสิภาพขีองพ่�นทุ้ขี�อก้ารัรัับรัองต้องได้รัับก้ารัติดตามื่และป่รัะเมื่ินผิลอย่างสิมื่�ำเสิมื่อ โดยเป่็นสิัดสิ่วนทุ้�เหมื่าะสิมื่ต่อขีนาด คุวามื่เขี้มื่ขี้น และคุวามื่เสิ้�ยงขีองก้ิจก้รัรัมื่ก้ารัจัดก้ารั เพ่�อดำเนิน ก้ารัป่รัับป่รัุงตามื่ก้ารัจัดก้ารัทุ้�เหมื่าะสิมื่เมื่่�อมื่้คุวามื่จำเป่็น เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • แผินก้ารัตรัวจติดตามื่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัา - ก้ารัตรัวจติดตามื่สิมื่าชิก้ - ก้ารัตรัวจติดตามื่รัะบบตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล - ก้ารัตรัวจติดตามื่ผิลผิลิต ก้ารัเก้็บเก้้�ยว - ก้ารัป่้องก้ันขี้อพิพาทุและก้ารัรั้องเรั้ยน - ก้ารัติดตามื่ทุะเบ้ยนผิู้มื่้สิ่วนได้สิ่วนเสิ้ย - ก้ารัสิำรัวจพรัรัณพ่ชพันธุ์สิัตว์อนุรััก้ษ์ - ก้ารัสิำรัวจพ่�นทุ้�ทุ้�มื่้คุุณคุ่าทุางก้ารัอนุรััก้ษ์สิูง - ก้ารัติดตามื่ก้ารัก้ำจัดขียะและสิารัเคุมื่้เบ่�องต้น - ฯลฯ • แผินเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิต • บทุสิรัุป่ก้ารัสิำรัวจคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพขีองก้ลุ่มื่ • คุ่าใชจ้่าย คุวามื่สิามื่ารัถูในก้ารัผิลิต และป่รัะสิิทุธิภาพขีอง ก้ารับรัิหารัจัดก้ารัสิวนยางขีองก้ลุ่มื่ คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 114 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1145 หล่ักการที่่� 10 การดำเนินกิจักรรมื การจััดการ ก้ิจก้รัรัมื่ทุ้�ดำเนินก้ารัโดยหรั่อเพ่�อผิู้ขีอ ก้ารัรัับรัอง สิำหรัับพ่�นทุ้�ขีอก้ารัรัับรัอง ต้องถููก้คุัดเล่อก้และนำไป่ดำเนินก้ารัให้ สิอดคุล้องก้ับนโยบายและวัตถูุป่รัะสิงคุ์ ทุางเศรัษฐก้ิจ สิิ�งแวดล้อมื่ และสิังคุมื่ ขีองผิู้ขีอก้ารัรัับรัอง และเป่็นไป่ตามื่ หลัก้ก้ารัและหลัก้เก้ณฑ์์โดยรัวมื่ เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • ก้ารัวางผิังก้ารัป่ลูก้สิรั้างสิวนยางทุ้�ด้ • ก้ารัจำแนก้ก้ารัใช้ป่รัะโยชน์ทุ้�ดินขีอง ก้ลุ่มื่ • ฯลฯ หล่ักการที่่� 9 คู่่ณคู่�าด้านการอน่รักษ์ส่ง (HCV) ผิู้ขีอรัับรัองต้องรััก้ษา และ/หรั่อ ฟื้้�นฟืู้พ่�นทุ้�หรั่อบรัิเวณทุ้�มื่้คุุณคุ่าด้านก้ารัอนุรััก้ษ์สิูง (HCV) ในพ่�นทุ้� ขีอก้ารัรัับรัองโดยใช้หลัก้ก้ารัรัะวังไว้ก้่อน เอกสารที่่�ใช้ป่ระกอบการตรวจัสอบ • รัายงานก้ารัตรัวจป่รัะเมื่ินพ่�นทุ้�ทุ้�มื่้คุุณคุ่าสิูงด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ (HCV Assessment Report) ก้ารัตรัวจสิอบว่าแผินทุ้�สิวนยางทุ้�ขีอรัับรัองซ้อนทุับก้ับแผินทุ้�ภูมื่ิทุัศน์ป่่าสิมื่บูรัณ์ (Intact Forest Landscapes: IFL) หรั่อไมื่่ สิามื่ารัถูสิ่บคุ้นได้ทุ้�เว็บไซต์ http://1ab.in/AdN และสิ่บคุ้นแผินทุ้�พ่�นทุ้� คุุ้มื่คุรัอง (Protected Area) ได้ทุ้�เว็บไซต์ http://1ab.in/Ad3 • ฯลฯ 115 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 115 บทท่� 3: กิารขอรับรองตามมาตรฐานำ FSC ของเกิษตรกิรรายย�อย (FSC Certification Procedure) 3.1 ขั�นำตอนำกิารขอรับรองตามมาตรฐานำ FSC ของเกิษตรกิรรายย�อย 1. เขี้าเว็บไซต์ https://info.fsc.org/certificate.php เพ่�อสิ่บคุ้นบรัษิ ทุผิู้ ัตรัวจทุ้สิ�ามื่ารัถูทุำก้ารัตรัวจ รัับรัองป่รัะเภทุสิวนยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย โดยเล่อก้ป่รัะเทุศไทุย (Thailand) และชนิดพันธุ์ยางพารัา (Hevea brasillensis) จาก้นั�นสิามื่ารัถูเล่อก้ดูจาก้รัายช่�อบรัษิ ทุผิู้ ั ใหก้้ารัรัับรัอง ว่าเป่็นบรัษิทุัใดบ้าง เช่น BV, SGS, CUC, SCS, GFA, NEPCon (Preferred by Nature) ตัวอย่างบรัิษัทุผิู้ให้ก้ารัรัับรัองตามื่ป่รัะเภทุก้ารัรัับรัองเช่น FM/COC หรั่อ COC คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 116 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1165 ผิู้ขีอรัับรัอง BV Preferred by Nature GFA SGS SCS CUC อ่�น ๆ 2. ผิู้ขีอรัับรัองติดต่อผิู้ให้ก้ารัรัับรัอง (CB: Certification Body) 3. ผิู้ขีอรัับรัองทุำสิัญญาก้ับผิู้ให้ก้ารัรัับรัองทุ้�เล่อก้ใช้บรัิก้ารั 4. ผิู้ขีอรัับรัองเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่สิำหรัับก้ารัตรัวจซัก้ซ้อมื่ (Pre-Audit) 5. ตรัวจรัอบซัก้ซ้อมื่ (Pre-Audit) 6. แก้้ไขีตามื่คุำแนะนำขีองผิู้ตรัวจก้ารัรัับรัอง 7. ตรัวจรัอบจรัิง (Main Audit) 8. รัับผิลก้ารัตรัวจ และใบรัับรัอง 9. ป่รัาก้ฎบนเวบไซต์ขีอง FSC เพ่�อรัับรัองสิินคุ้าและสิามื่ารัถูซ่�อ-ขีายได้ตามื่ป่รัะเภทุทุ้�ขีอก้ารัรัับรัอง 10. ดำเนินก้ารัซ่�อ-ขีายสิินคุ้าทุ้�ขีอก้ารัรัับรัอง 3.2 แผ่นำภัาพื่ขั�นำตอนำกิารขอกิารรับรองตามมาตรฐานำ FSC ข้ั�นตอนการข้อรับรอง (FSC Certification Procedure) ผิู้ขีอรัับรัอง ผิู้ขีอรัับรัอง ก้ารัตรัวจ Pre Audit ผิลก้ารัตรัวจ & ใบรัับรัอง ขี้�นเว็บไซต์ ดำเนินก้ารัซ่�อ-ขีาย เตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่สิำหรัับ ก้ารัตรัวจ Pre Audit แก้้ไขีตามื่คุำแนะนำผิู้ตรัวจ ตรัวจ Audit 117 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 2. ผู้้ขอรัับรองติิดต่่อผู้้ให้้การรัับรอง (CB: Certification Body) 3. ผู้้ขอรัับรองทำำ�สััญญากัับผู้้ให้้การรัับรองที่่เลืือกใช้้บริิการ 4. ผู้้ขอรัับรองเตรีียมความพร้้อมสำำ�หรัับการตรวจซัักซ้้อม (Pre-Audit) 5. ตรวจรอบซัักซ้้อม (Pre-Audit) 6. แก้้ไขตามคำำ�แนะนำำ�ของผู้้ตรวจการรัับรอง 7. ตรวจรอบจริิง (Main Audit) 8. รัับผลการตรวจ และใบรัับรอง 9. ปรากฏบนเว็็บไซต์์ของ FSC เพื่่อรัับรองสิินค้้าและสามารถซื้้�อ-ขายได้้ตามประเภทที่่ขอการรัับรอง 10. ดำำ�เนิินการซื้้�อ-ขายสิินค้้าที่่ขอการรัับรอง ทำ�สัญญา ติดต่อผู้ให้การ รับรอง
บทุบาทุขีองก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย (RAOT) ต้องดูแลเก้ษตรัก้รัสิถูาบันเก้ษตรัก้รัและผิู้ป่รัะก้อบ ก้ิจก้ารัยาง เพ่�อพัฒนายางพารัาขีองป่รัะเทุศอย่างเป่็นรัะบบ จ้งได้มื่้แผู้นงานการจััดการสวนยางตามื มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้อย�างยั�งยืนข้ึ�น เริมื�ดำเนินการในป่ี 2562-2564 มื่วัตถื่ป่ระสงคู่์เพื�อสร้าง มืาตรฐานสวนยางข้องป่ระเที่ศไที่ยเข้้าส่�ระบบการจััดการป่่าไมื้อย�างยั�งยืนตามืหล่ักสากล่ มืุ่่งหวัง ขียายตลาดก้ารัจำหน่ายผิลิตภัณฑ์์จาก้ไมื่้ยางและผิลผิลิตยางพารัาไป่ยังตลาดต่างป่รัะเทุศ อันจะเป่็น ป่รัะโยชน์ต่อเศรัษฐก้ิจขีองป่รัะเทุศไทุย มื่พื�นที่่�เป่้าหมืายในการสร้างมืาตรฐานสวนยางจัำนวน 400,050 ไร� ซื้ึ�งการยางแห�งป่ระเที่ศไที่ยสนับสน่นงบป่ระมืาณในดำเนินงานดังน่� 1. ขีอก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM สิวนยางขีองก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย ทุ้ก้�องจัดก้ารัสิวนยาง 1 อ.ช้างก้ลาง จ.นคุรัศรั้ธรัรัมื่รัาช สิวนยางทุ้�ให้ผิลผิลิตจำนวน 8,050 ไรั่ เพ่�อเป่็นแหล่งเรั้ยนรัู้รัะบบก้ารั ขีอรัับรัองมื่าตรัฐานแก้่เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยาง หรั่อผิู้ทุ้�สินใจได้ 2. รัับสิมื่ัคุรัเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางทุ้�สิมื่ัคุรัใจขีอก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน เขี้ารั่วมื่โคุรังก้ารั จำนวน 392,000 ไรั่ โดยให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางป่ฏิิบตัิตามื่รัะบบมื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัสิวนยางตามื่มื่าตรัฐาน ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ในด้านเศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่ และคุัดเล่อก้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยาง ก้ลุ่มื่เพ่�อขีอก้ารัรัับรัองก้ับหน่วยรัับรัองต่อไป่ ในป่ีงบป่ระมืาณ 2565 เป่็นต้นไป่ หากเกษตรกร สถืาบันเกษตรกรแล่ะผู้่้ป่ระกอบกิจัการยาง สนใจัเข้้าร�วมืโคู่รงการ สามืารถืติดต�อการยางแห�งป่ระเที่ศไที่ยจัังหวัด/สาข้า ในพื�นที่่�ข้องที่�าน เพื�อยื�นข้อรับการสนับสน่นได้ เช�น กล่่�มืเกษตรกรที่ำสวนบ้านนาป่รังพัฒนา (Naprang Pattana Farmers Group: NPFG) ซื้ึ�งได้รับเงินอ่ดหน่นในการดำเนินกิจักรรมืจัากการยางแห�งป่ระเที่ศไที่ย เข้ตภัาคู่ใต้ตอนล่�าง ทุั�งน้� ก้ารัแสิวงหาพันธมื่ิตรัอย่างมื่้สิ่วนรั่วมื่ในก้ารัดำเนินก้ิจก้รัรัมื่ จะเป่็นก้ารัสิรั้างรัะบบมื่าตรัฐาน สิวนยางขีองป่รัะเทุศไทุย เขี้าสิู่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่นตามื่หลัก้สิาก้ล เพ่�อแก้้ไขีป่ัญหา ในก้ารัจำหน่ายผิลผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้มื่้คุ�วามื่ต้องก้ารัมื่าตรัฐานในอนาคุต สิามื่ารัถูเช่�อมื่โยงตลาด ก้ารัจำหน่ายไมื่้ยางและผิลผิลิตยางพารัา ทุั�งในป่รัะเทุศและต่างป่รัะเทุศ และขียายก้ารัดำเนินงานให้ คุรัอบคุลุมื่พ่�นทุ้�สิวนยางและผิู้ป่รัะก้อบก้ารัด้านยางพารัาทุั�งป่รัะเทุศต่อไป่ บทท่� 4 กิารแสวงหาพื่ันำธีมิตรอย�างม่ส�วนำร�วมและกิารสนำับสนำ่นำจัากิภัายนำอกิ นายไพร ส่ดจัิตร์ หัวหน้าก้องพัฒนาผิลผิลิต ฝึ่ายสิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาก้ารัผิลิต ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย 4.1 กิารยางแห�งประเทศไทย RAOT คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 118 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 117
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1185 นางพัที่ธีธีัญญ์ พิมืพ์กินร่ย์ ทุ้�ป่รั้ก้ษาอิสิรัะสิังก้ัดก้รัะทุรัวงก้ารัคุลัง และผิู้เช้�ยวชาญด้านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐานป่่าไมื่้ โป่รัแก้รัมื่สินับสินุนก้ารัพัฒนาเทุคุโนโลย้และนวัตก้รัรัมื่ (ITAP) Email: [email protected] ITAP เป่็นหน่วยงานภายใต้ ศูนย์บรัิหารัจัดก้ารัเทุคุโนโลย้สิำนัก้งานพัฒนาวิทุยาศาสิตรั์และ เทุคุโนโลย้แห่งชาติ (สิวทุช.) ทุ้�สินับสินุนก้ารัพัฒนาขี้ดคุวามื่สิามื่ารัถูทุางเทุคุโนโลย้และนวัตก้รัรัมื่ให้ ก้ับภาคุอุตสิาหก้รัรัมื่ โดยเฉพาะวิสิาหก้ิจขีนาดก้ลางและขีนาดย่อมื่ (SMEs) ด้วยก้ลไก้ก้ารัถู่ายทุอด เทุคุโนโลย้ทุ้�เหมื่าะสิมื่ ซ้�งสิอดคุล้องก้ับนโยบายขีองรััฐบาลทุ้�มืุ่่งเน้นให้ SMEs เป่็นรัาก้ฐานทุ้�มื่ั�นคุงทุาง เศรัษฐก้ิจขีองป่รัะเทุศและนำพาให้ป่รัะเทุศก้้าวพ้นก้ับดัก้รัายได้ป่านก้ลางไป่ได้ ITAP เน้นก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ SMEs แบบ Client Focus สิรัรัหาผิู้เช้�ยวชาญให้คุำป่รั้ก้ษาแนะนำแนวทุาง ก้ารัพัฒนาธุรัก้ิจด้วยเทุคุโนโลย้และนวัตก้รัรัมื่ทุ้�เหมื่าะสิมื่ก้ับธุรัก้ิจ และสิามื่ารัถูนำไป่ใช้ได้จรัิงในเชิง พาณิชย์ ก้ารัขีอรัับก้ารัสินับสินุนจาก้โป่รัแก้รัมื่ ITAP เรัิ�มื่จาก้ก้ารัวินิจฉัยป่ัญหาและโจทุย์ขีอง ผิู้ป่รัะก้อบก้ารัทุ้�มื่าจาก้คุวามื่ต้องก้ารัจรัิง และทุางทุ้มื่ทุ้�ป่รั้ก้ษาเทุคุโนโลย้และผิู้เช้�ยวชาญจะออก้แบบ โคุรังก้ารัเพ่�อตอบโจทุย์แบบเฉพาะรัาย เช่น ก้ารัแก้้ไขีป่ัญหาทุ้�เก้ิดขี้�นในแต่ละก้รัะบวนก้ารัผิลิต ก้ารัลดต้นทุุนในก้รัะบวนก้ารัผิลิต ก้ารัสิรั้างมืู่ลคุ่าเพิมื่�ใหก้้ับผิลิตภัณฑ์์หรั่อสิรั้างสิรัรัคุผิล์ ิตภัณฑ์์ใหมื่่ ๆ ก้ารัยก้รัะดับมื่าตรัฐานก้ารัผิลิต เป่็นต้น นอก้จาก้น้� ITAP ยังช่วยสินับสินุนคุ่าใช้จ่ายให้ SMEs ในก้ารั ดำเนินโคุรังก้ารัตามื่หลก้ัเก้ณฑ์์ขีอง ITAP สิูงสิุด 50% (ไมื่่เก้ิน 400,000 บาทุ และไมื่่เก้ิน 200,000 บาทุ สิำหรัับสิหก้รัณ์, รั้านคุ้า, วิสิาหก้ิจทุ้�เป่็นนิติบุคุคุล) ดังเช�น กล่มื่� เกษตรกรที่ำสวนบ้านนาป่รังพัฒนา (NPFG) อำเภัอนาที่ว่ จัังหวัดสงข้ล่า ไดข้้อรับ การสนับสน่นคู่�าที่่�ป่รึกษาด้านการรับรองมืาตรฐานป่่าไมื้ จัาก ITAP (50%) โดยที่่มืที่่�ป่รึกษาได้ ดำเนินการอบรมื เตร่ยมืคู่วามืพร้อมืเป่็นระยะเวล่ากว�า 8 เดือนจันกล่มื่� เกษตรกรที่ำสวนบ้านนาป่รัง พัฒนา สามืารถืผู้�านการตรวจัรับรองตามืมืาตรฐาน FSC ในที่่�ส่ด โดยก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุ้ต�้องก้ารัขีอรัับ คุวามื่ช่วยเหล่อ สิามื่ารัถูศ้ก้ษารัายละเอ้ยดเพิมื่�เตมื่ขีิ อง ITAP ไดทุ้างเว็บไซต์ https://itap.nstda.or.th/th โทุรัศัพทุ์ 02-564 7000 ต่อ ITAP อ้เมื่ล [email protected] 4.2 โปรแกิรมสนำับสนำ่นำกิารพื่ัฒนำาเทคำโนำโลย่และนำวัตกิรรม หร่อ ITAP (Innovation and Technology Assistance Program) 119 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 119 ศาสตราจัารย์ ดร.บัญชา สมืบ่รณ์ส่ข้ คุณะก้รัรัมื่ก้ารัโคุรังก้ารัจัดตั�งสิถูานวิจัย และพัฒนานวัตก้รัรัมื่ยางพารัา สิำนัก้งานภาคุวิชาพัฒนาก้ารัเก้ษตรั คุณะทุรััพยาก้รัธรัรัมื่ชาติ มื่หาวิทุยาลัยสิงขีลานคุรัินทุรั์ ตามื่แผินพัฒนาเศรัษฐก้ิจและสิังคุมื่แห่งชาติ ฉบับทุ้� 12 (พ.ศ. 2560-2564) มืุ่่งเน้นคุนเป่็นศูนยก้์ลาง ขีองก้ารัพัฒนา ด้วยยุทุธศาสิตรั์ก้ารัเสิรัิมื่สิรั้าง และพัฒนาศัก้ยภาพทุุนมื่นุษย์ โดยใช้วิธ้ก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ แรังงานให้มื่้คุวามื่รัู้และทุัก้ษะในก้ารัป่รัะก้อบอาช้พทุ้�เป่็นไป่ตามื่คุวามื่ต้องก้ารัขีองตลาดแรังงานเป่็น วธ้ก้ิารัหน้�งในก้ารัพัฒนา สิถูาบันคุุณวฒุวิิชาช้พ ได้ดำเนินงานตามื่แผินพัฒนาเศรัษฐก้ิจและสิังคุมื่แห่งชาติ เพ่�อดำเนินก้ารัพัฒนาสิมื่รัรัถูนะและรัับรัองคุุณวฒุวิิชาช้พ ไดจ้ัดตั�งขี้�นเมื่่�อป่ี พ.ศ. 2554 อยู่ภายใตก้้ารั ก้ำก้ับดูแลขีองรัองนายก้รััฐมื่นตรั้ โดยงบป่รัะมื่าณดำเนินก้ารัจาก้งบก้ลางทุ้จ�ัดสิรัรัใหสิถู้าบันฯ ซ้�งจัดสิรัรั งบใหทุ้้ ป่รั้ก้�ษาในก้ารัจัดทุำมื่าตรัฐานอาช้พ และคุุณวฒุวิิชาช้พ ให้แก้่หน่วยงานทุ้�เก้้�ยวขี้องซ้�งป่รัะโยชน์ ขีองมื่าตรัฐานอาช้พและคุุณวุฒิวิชาช้พ ได้แก้่ 1.ป่ระโยชน์ต�อภัาพรวมืที่ั�งป่ระเที่ศ คุ่อ เพิ�มื่ขี้ดคุวามื่ สิามื่ารัถูในก้ารัแขี่งขีันขีองป่รัะเทุศ เพิมื่ป่รั�ะสิิทุธิภาพขีองแรังงานชาวสิวนยางไทุย สิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยางเก้ิดก้ารัเรั้ยนรัู้ตลอดช้วิต สิ่งเสิรัมื่ิคุุณวฒุิใหมื่่ ๆ สิำหรัับก้ารัอบรัมื่ทุ้สิ�ามื่ารัถูเทุ้ยบโอนคุวามื่รัู้ ป่รัะสิบก้ารัณก้์ารัทุำงานและป่รัะสิบก้ารัณช้ว์ ิต พรั้อมื่ทุั�งป่รัับคุ่านิยมื่ในก้ารัป่รัะก้อบอาช้พ และก้ารัสิรั้าง คุุณคุ่าในก้ารัป่รัะก้อบอาช้พขีองเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางไทุย 2.ป่ระโยชน์สำหรับองคู่์กรแล่ะนายจั้าง คุ่อ องคุ์ก้รัและนายจ้างมื่้แรังงานทุ้�มื่้มื่าตรัฐาน สินองคุวามื่ต้องก้ารัขีององคุ์ก้รั องคุ์ก้รัและนายจ้างมื่้ก้ารั ป่รัับป่รัุงสิมื่รัรัถูนะก้ารัป่ฏิิบตัิงานขีองลก้จู้างอย่างสิมื่�ำเสิมื่อ สิามื่ารัถูเพิมื่ผิ�ลผิลิตและป่รัับป่รัุงคุุณภาพ ผิลผิลิตขีององคุ์ก้รัได้ และทุำให้มื่้ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างมื่้ป่รัะสิิทุธิภาพและป่รัะสิิทุธิผิล 3.ป่ระโยชน์ ต�อแรงงานไที่ย คุ่อ แรังงานสิามื่ารัถูใชป่รั้ะสิบก้ารัณทุ้์ มื่้�อยู่แล้วเพ่�อให้ได้คุุณวฒุิใหมื่่ ๆ และเป่็นก้ารัสิรั้าง คุวามื่มื่ั�นใจ และภมืู่ิใจในอาช้พขีองตนเอง ป่รัะหยัดเวลาและเงินในก้ารัพัฒนา แรังงานได้รัับคุ่าตอบแทุน สิูงขี้�น มื่องเห็นคุุณคุ่าในก้ารัทุำงานขีองตนเอง มืหาวิที่ยาล่ัยสงข้ล่านคู่รินที่ร์ แล่ะสถืาบันคู่่ณว่ฒิวิชาช่พ (องคู่์การมืหาชนฯ) จัึงได้ร�วมืกันจััด ที่ำมืาตรฐานอาช่พ สาข้าวิชาช่พเกษตรกรรมื สาข้าเพาะป่ล่่กพืชเศรษฐกิจั สาข้าอาช่พเพาะป่ล่่ก ยางพารา ในป่ีพ.ศ. 2560-2561 ซ้�งผิลก้ารัดำเนินงานได้มื่าตรัฐานอาช้พและคุุณวุฒิวิชาช้พ สิาขีา วิชาช้พเก้ษตรัก้รัรัมื่ สิาขีาเพาะป่ลูก้พ่ชเศรัษฐก้ิจ อาช้พผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านเพาะป่ลูก้ยางพารัา ทุั�งสิิ�น 7 ก้ลุ่มื่อาช้พ ได้แก้่ อาช้พผิู้ป่ฎิบัติงานด้านจัดทุำแป่ลงต้นยางพารัาพันธุ์ด้ อาช้พผิู้ป่ฎิบัติงานด้านก้ารั จัดก้ารัปุ่�ยยางพารัา อาช้พผิู้ป่ฎิบัติงานด้านเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิตยางพารัา อาช้พผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัป่ลูก้ 4.3 สถืาบันำคำ่ณว่ฒิวิช้าช้่พื่ (องคำ์กิารมหาช้นำฯ) และ มหาวิทยาลัยสงขลานำคำรินำทร์ วิทยาเขตหาดใหญ�: มาตรฐานำคำ่ณว่ฒิวิช้าช้่พื่ สาขาเพื่าะปล่กิยางพื่ารา คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 120 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) ทำ�มาตรฐานอาชีพ สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ สาขาอาชีพเพาะปลูก ยางพารา ในปีพ.ศ. 2560-2561 ซึ่งผลการดำ�เนินงานได้มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สาขา วิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านเพาะปลูกยางพารา ทั้งสิ้น 7 กลุ่มอาชีพ ได้แก่ อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านจัดทำ�แปลงต้นยางพาราพันธุ์ดี อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านการ จัดการปุ๋ยยางพารา อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านเก็บเกี่ยวผลผลิตยางพารา อาชีพผู้ปฏิบัติงานด้านการปลูก
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1205 สิรั้างสิวนยางพารัา อาช้พผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัจัดก้ารัรัะบบก้ารัทุำสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่น อาช้พ ผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัแป่รัรัูป่ผิลผิลิตยางพารัา และอาช้พผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัตลาดผิลผิลิตยางพารัา แล่ะในป่ี 2562-2563 มืหาวิที่ยาล่ัยสงข้ล่านคู่รินที่ร์ได้จััดตั�งศ่นย์ป่ระสานงานองคู่์กรที่่�มื่หน้าที่่� รับรองสมืรรถืนะข้องบ่คู่คู่ล่ตามืมืาตรฐานอาช่พ สาข้าเพาะป่ล่่กพืชเศรษฐกิจั อาช่พผู้่้ป่ฏิิบัติงาน ด้านเพาะป่ล่่กยางพารา ที่่�คู่ณะที่รัพยากรธีรรมืชาติ เพื�อดำเนินการจััดสอบแล่ะรับรองมืาตรฐาน คู่่ณว่ฒิวิชาช่พสาข้าเพาะป่ล่่กยางพารา ในป่ี 2562-2564 ศูนย์ป่รัะสิานงานองคุ์ก้รัทุ้�มื่้หน้าทุ้�รัับรัองสิมื่รัรัถูนะขีองบุคุคุลตามื่มื่าตรัฐาน อาช้พ สิาขีาเพาะป่ลก้พู่ชเศรัษฐก้ิจ อาช้พผิู้ป่ฏิิบตัิงานด้านเพาะป่ลกู้ยางพารัา คุณะทุรััพยาก้รัธรัรัมื่ชาติ ได้ดำเนินก้ารัทุดสิอบและรัับรัองสิมื่รัรัถูนะใน 3 ก้ลุ่มื่อาช้พ ได้แก้่ อาช้พผิู้ป่ฎิบัติงานด้านจัดทุำแป่ลง ต้นยางพารัาพันธุ์ด้ (170 รัาย) อาช้พผิู้ป่ฎบิตัิงานด้านก้ารัจัดก้ารัปุ่�ยยางพารัา (1,780 รัาย) และอาช้พผิู้ ป่ฎบิตัิงานด้านเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิตยางพารัา (1,950 รัาย) ซื้ึ�งผู้ล่การดำเนินงาน มื่ผู้่้ผู้�านการที่ดสอบแล่ะ ไดร้ับรองคู่่ณว่ฒวิิชาช่พจัำนวนที่ั�งสิ�น 3,900 ราย โดยกล่่�มืเกษตรกรที่ำสวนบ้านนาป่รังพัฒนา (NPFG) นับเป่็นกล่่�มืเกษตรกรกล่่�มืแรกที่่�เข้้าสอบมืาตรฐานคู่่ณว่ฒวิิชาช่พสาข้าเพาะป่ล่่กยางพารา โดยมื่ผู้สอบ ่้ ผู้�านที่ั�งหมืด จัำนวน 400 คู่น ซ้�งสิ่งผิลให้เก้ษตรัก้รั ได้รัับคุวามื่รัู้ และมื่้ทุัก้ษะ คุวามื่ สิามื่ารัถูทุ้�ถููก้ต้อง เพ่�อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาขีองเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางได้อย่างมื่้มื่าตรัฐาน ซ้�งใน ภาพรัวมื่ป่รัะโยชน์จาก้ก้ารัทุดสิอบมื่าตรัฐานคุุณวฒุวิิชาช้พเพาะป่ลูก้ยางพารัา เกษตรกรมื่คู่วามื ภั่มืิใจัในการป่ระกอบอาช่พการที่ำสวนยางพารา ด้วยการมื่ใบรับรองสมืรรถืนะ เกษตรกรได้รับ คู่่ณว่ฒิวิชาช่พเที่่ยบเคู่่ยงกับการศึกษา เกษตรกรได้รับคู่วามืเชื�อมืั�นในการจััดที่ำสวนยางพารา ตามืมืาตรฐาน FSC ในป่ระเด็น การจััดการเที่คู่โนโล่ย่ การป่ระเมืินตนเอง แล่ะการเพิ�มืผู้ล่ผู้ล่ิต ที่ั�งป่ริมืาณ แล่ะคู่่ณภัาพ เก้ษตรัก้รัได้รัับคุวามื่เช่�อถู่อจาก้ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุยว่าเป่็นผิู้ทุ้�มื่้คุวามื่ รัู้คุวามื่สิามื่ารัถูอย่างแทุ้จรัิง และสิรั้างโอก้าสิในก้ารัได้รัับสิินเช่�อจาก้สิถูาบันก้ารัเงินต่าง ๆ 121 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย สิรั้างสิวนยางพารัา อาช้พผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัจัดก้ารัรัะบบก้ารัทุำสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่น อาช้พ ผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัแป่รัรัูป่ผิลผิลิตยางพารัา และอาช้พผิู้ป่ฏิิบัติงานด้านก้ารัตลาดผิลผิลิตยางพารัา แล่ะในป่ี 2562-2563 มืหาวิที่ยาล่ัยสงข้ล่านคู่รินที่ร์ได้จััดตั�งศ่นย์ป่ระสานงานองคู่์กรที่่�มื่หน้าที่่� รับรองสมืรรถืนะข้องบ่คู่คู่ล่ตามืมืาตรฐานอาช่พ สาข้าเพาะป่ล่่กพืชเศรษฐกิจั อาช่พผู้่้ป่ฏิิบัติงาน ด้านเพาะป่ล่่กยางพารา ที่่�คู่ณะที่รัพยากรธีรรมืชาติ เพื�อดำเนินการจััดสอบแล่ะรับรองมืาตรฐาน คู่่ณว่ฒิวิชาช่พสาข้าเพาะป่ล่่กยางพารา ในป่ี 2562-2564 ศูนย์ป่รัะสิานงานองคุ์ก้รัทุ้�มื่้หน้าทุ้�รัับรัองสิมื่รัรัถูนะขีองบุคุคุลตามื่มื่าตรัฐาน อาช้พ สิาขีาเพาะป่ลก้พู่ชเศรัษฐก้ิจ อาช้พผิู้ป่ฏิิบตัิงานด้านเพาะป่ลกู้ยางพารัา คุณะทุรััพยาก้รัธรัรัมื่ชาติ ได้ดำเนินก้ารัทุดสิอบและรัับรัองสิมื่รัรัถูนะใน 3 ก้ลุ่มื่อาช้พ ได้แก้่ อาช้พผิู้ป่ฎิบัติงานด้านจัดทุำแป่ลง ต้นยางพารัาพันธุ์ด้ (170 รัาย) อาช้พผิู้ป่ฎบิตัิงานด้านก้ารัจัดก้ารัปุ่�ยยางพารัา (1,780 รัาย) และอาช้พผิู้ ป่ฎบิตัิงานด้านเก้็บเก้้�ยวผิลผิลิตยางพารัา (1,950 รัาย) ซื้ึ�งผู้ล่การดำเนินงาน มื่ผู้่้ผู้�านการที่ดสอบแล่ะ ไดร้ับรองคู่่ณว่ฒวิิชาช่พจัำนวนที่ั�งสิ�น 3,900 ราย โดยกล่่�มืเกษตรกรที่ำสวนบ้านนาป่รังพัฒนา (NPFG) นับเป่็นกล่่�มืเกษตรกรกล่่�มืแรกที่่�เข้้าสอบมืาตรฐานคู่่ณว่ฒวิิชาช่พสาข้าเพาะป่ล่่กยางพารา โดยมื่ผู้สอบ ่้ ผู้�านที่ั�งหมืด จัำนวน 400 คู่น ซ้�งสิ่งผิลให้เก้ษตรัก้รั ได้รัับคุวามื่รัู้ และมื่้ทุัก้ษะ คุวามื่ สิามื่ารัถูทุ้�ถููก้ต้อง เพ่�อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาขีองเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางได้อย่างมื่้มื่าตรัฐาน ซ้�งใน ภาพรัวมื่ป่รัะโยชน์จาก้ก้ารัทุดสิอบมื่าตรัฐานคุุณวฒุวิิชาช้พเพาะป่ลูก้ยางพารัา เกษตรกรมื่คู่วามื ภั่มืิใจัในการป่ระกอบอาช่พการที่ำสวนยางพารา ด้วยการมื่ใบรับรองสมืรรถืนะ เกษตรกรได้รับ คู่่ณว่ฒิวิชาช่พเที่่ยบเคู่่ยงกับการศึกษา เกษตรกรได้รับคู่วามืเชื�อมืั�นในการจััดที่ำสวนยางพารา ตามืมืาตรฐาน FSC ในป่ระเด็น การจััดการเที่คู่โนโล่ย่ การป่ระเมืินตนเอง แล่ะการเพิ�มืผู้ล่ผู้ล่ิต ที่ั�งป่ริมืาณ แล่ะคู่่ณภัาพ เก้ษตรัก้รัได้รัับคุวามื่เช่�อถู่อจาก้ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุยว่าเป่็นผิู้ทุ้�มื่้คุวามื่ รัู้คุวามื่สิามื่ารัถูอย่างแทุ้จรัิง และสิรั้างโอก้าสิในก้ารัได้รัับสิินเช่�อจาก้สิถูาบันก้ารัเงินต่าง ๆ 121 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย ได้้ดำำ�เนิินการทดสอบและรัับรองสมรรถนะใน 3 กลุ่่มอาชีีพ ได้้แก่่ อาชีีพผู้้ปฏิิบััติิงานด้้านจััดทำำ�แปลง ต้้นยางพาราพัันธุ์์ดีี (170 ราย) อาชีีพผู้้ปฏิิบัติัิงานด้า้นการจััดการปุ๋๋�ยยางพารา (1,780 ราย) และอาชีีพ ผู้้ปฏิิบัติัิงานด้า้นเก็็บเกี่่ยวผลผลิติยางพารา (1,950 ราย) ซึ่่งผลการดำำ�เนิินงาน มีผู้้ผ่ีา่นการทดสอบและ ได้้รัับรองคุุณวุุฒิิวิิชาชีีพจำำ�นวนทั้้งสิ้้น 3,900 ราย โดยกลุ่่มเกษตรกรทำำ�สวนบ้้านนาปรัังพััฒนา (NPFG) นัับเป็็นกลุ่่มเกษตรกรกลุ่่มแรกที่่เข้า้สอบมาตรฐานคุุณวุฒิุวิชาชีิ ีพสาขาเพาะปลููกยางพารา โดยมีีผู้้สอบผ่่านทั้้งหมด จำำ�นวน 400 คน ซึ่่งส่่งผลให้้เกษตรกร ได้้รัับความรู้้ และมีีทัักษะ ความ สามารถที่่ถููกต้้อง เพื่่อการจััดการสวนยางพาราของเกษตรกรชาวสวนยางได้้อย่่างมีีมาตรฐาน ซึ่่งใน ภาพรวมประโยชน์์จากการทดสอบมาตรฐานคุุณวุุฒิิวิิชาชีีพเพาะปลููกยางพารา เกษตรกรมีีความ ภููมิิใจในการประกอบอาชีีพการทำำ�สวนยางพารา ด้้วยการมีีใบรัับรองสมรรถนะ เกษตรกรได้้รัับ คุุณวุุฒิิวิิชาชีีพเทีียบเคีียงกัับการศึึกษา เกษตรกรได้้รัับความเชื่่อมั่่นในการจััดทำำ�สวนยางพารา ตามมาตรฐาน FSC ในประเด็็น การจััดการเทคโนโลยีี การประเมิินตนเอง และการเพิ่่มผลผลิิต ทั้้งปริิมาณ และคุุณภาพ เกษตรกรได้รั้ับความเชื่่อถืือจากการยางแห่่งประเทศไทยว่่าเป็็นผู้้ที่่มีีความรู้้ ความสามารถอย่่างแท้้จริิง และสร้้างโอกาสในการได้้รัับสิินเชื่่อจากสถาบัันการเงิินต่่าง ๆ
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 121 4.4 สำนำักิงานำกิารวิจััยแห�งช้าติ (วช้.) ร�วมกิับสำนำักิงานำคำณะกิรรมกิารส�งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจััยและนำวัตกิรรม (สกิสว.) สนำับสนำ่นำงานำวิจััยด้านำยางพื่าราและกิารเตร่ยมคำวามพื่ร้อมเข้าส่� มาตรฐานำสากิล ในป่ี 2560 ทุ้�ผิ่านมื่า มื่้พิธ้ลงนามื่บันทุ้ก้ ขี้อตก้ลงคุวามื่รั่วมื่มื่่อรัะหว่าง สำนักงานกองที่่น สนับสน่นการวิจััย (สกว.) แล่ะการยางแห�ง ป่ระเที่ศไที่ย (กยที่.) เพ่�อสิรั้างเคุรั่อขี่ายคุวามื่ รั่วมื่มื่่อในก้ารัจัดทุำยุทุธศาสิตรั์ก้ารัวิจัย (พ.ศ. 2560-2564) ก้ารัให้ทุุนสินับสินุนก้ารัวิจัย ก้ารันำ ผิลก้ารัวิจัยไป่ใช้ป่รัะโยชน์ ก้ารัป่รัะชุมื่ สิัมื่มื่นา วิชาก้ารั และก้ารัแลก้เป่ล้�ยนขี้อมืู่ลขี่าวสิารั เพ่�อ พัฒนาอุตสิาหก้รัรัมื่ยางพารัาไทุยทุั�งรัะบบ โดย เฉพาะการส�งเสริมืการแป่รร่ป่ผู้ล่ิตภััณฑ์์จัาก ยางพาราให้เกิดมื่ล่คู่�าเพิมื�อย�างต�อเนื�องแล่ะเป่็น ร่ป่ธีรรมื เพื�อพัฒนาอ่ตสาหกรรมืยางพาราไที่ย ที่ั�งระบบแล่ะก้าวพ้นวิกฤต ก้ารัสิรั้างมืู่ลคุ่าเพิ�มื่ให้ก้ับสิินคุ้ายางพารัา จำเป่็นต้องใช้เทุคุโนโลย้และนวัตก้รัรัมื่ก้ารั แป่รัรัูป่ทุ้�เก้ิดขี้�นจาก้ก้ารัวิจัยและพัฒนา เพ่�อก้ารั พัฒนาอุตสิาหก้รัรัมื่ยางพารัาไทุยอย่างยั�งย่น ดังนั�นจ้งต้องก้ำหนดเป่้าหมื่ายให้ชัดเจนและ บรัูณาก้ารัก้ับหลายภาคุสิ่วน โดยเฉพาะงานวจิัยทุ้� ช่วยสิ่งเสิรัิมื่ให้มื่้ก้ารัใช้ยางภายในป่รัะเทุศมื่าก้ขี้�น มื่�งเน้นการพัฒนาผู้ล่ิตภััณฑ์์ให้ได้มืาตรฐานแล่ะ ผู้�านการรับรองจัาก สมือ. ซื้ึ�งเป่็นหน�วยงาน รับรองมืาตรฐานภัายในป่ระเที่ศ หรือหน�วยงาน รับรองตามืมืาตรฐานสากล่ เช�น มืาตรฐาน FSC แล่ะ PEFC รัวมื่ถู้งก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐานต่าง ๆ ภายใน ป่รัะเทุศเพ่�อรัองรัับนวัตก้รัรัมื่จาก้ยางพารัาทุ้�จะ เก้ิดขี้�นในอนาคุต ก้ารัสิรั้างสิรัรัคุ์โคุรังก้ารัวิจัยทุ้� สิามื่ารัถูดำเนินก้ารัวิจัยเพ่�อสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัแป่รัรัูป่ ผิลิตภัณฑ์์จาก้ยางพารัาอย่างต่อเน่�องและเป่็น รัูป่ธรัรัมื่จ้งเป่็นสิิ�งทุ้�มื่้คุวามื่สิำคุัญอย่างยิ�ง โดยจัะ เป่็นการบ่รณาการองคู่์กรวิจััยให้เกิดโอกาสแล่ก เป่ล่่�ยนที่ิศที่างข้องงานวิจััยเรื�องยางแล่ะคู่วามื ก้าวหน้าข้องงานวิจััยที่่�ตรงตามืเป่้าหมืาย ช�วย ผู้ล่ักดันงานวิจััยมื่�งเป่้าด้านยางพาราเพื�อ พัฒนาอ่ตสาหกรรมืข้องป่ระเที่ศ ป่รัะก้อบด้วย ก้ารัวิจัยเชิงนโยบายเพ่�อศ้ก้ษาแนวทุาง/ มื่าตรัก้ารั/นโยบายสินับสินุนอุตสิาหก้รัรัมื่ ยางพารัาขีองป่รัะเทุศทุั�งรัะบบ ก้รัอบก้ารัวจิัยและ พัฒนาผิลิตภัณฑ์์เดิมื่และผิลิตภัณฑ์์ใหมื่่ทุ้�มื่้ ศัก้ยภาพทุางก้ารัตลาด (อุตสิาหก้รัรัมื่ป่ลายน�ำ) รัวมื่ถู้งมื่าตรัฐานยางดิบและผิลิตภัณฑ์์ยาง ก้ารัพัฒนาเทุคุโนโลย้ก้ารัผิลิตทุ้�มื่้ป่รัะสิิทุธิภาพ เพ่�อให้ได้ยางทุ้มื่้�คุุณภาพ (อุตสิาหก้รัรัมื่ต้นน�ำและ ก้ลางน�ำ) โดยสิามื่ารัถูศึกษางานวิจััยด้านยางพารา ได้จัากห้องสมื่ดออนไล่น์ข้องสำนักงานกองที่่น สนับสน่นการวิจััย โทุรั 022788209 (E Library: https://shorturl.asia/WndNP หาก้มื่้ขี้อสิอบถูามื่งานวิจัยด้านยางพารัา ติดต่อ สิก้สิว ได้ทุ้�อ้เมื่ล: [email protected] เว็บไซต์ http://www.tsri.or.th อ้้างอ้ิง: https://shorturl.asia/Q7KCL) คุลัสิเตอรั์งานวิจัยและนวัตก้รัรัมื่ด้านยางพารัา ต้นน�ำ ในอุตสิาหก้รัรัมื่ ยาง ผิลิตภัณฑ์์ยาง ด้านวิศวก้รัรัมื่ อุตสิาหก้รัรัมื่ ยางล้อ มื่าตรัฐาน ยางพารัาและ ผิลิตภัณฑ์์ยาง อุตสิาหก้รัรัมื่ ไมื่้ยางพารัา วัสิดุอุป่ก้รัณ์ ทุางก้ารัแพทุย์ ผิลิตภัณฑ์์ยาง สิำหรัับวิสิาหก้ิจ ชุมื่ชน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 122 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1225 ในทุศวรัรัษทุ้ผิ�่านมื่า ภาคุธรักุ้ิจถู่อเป่็นกุ้ญแจสิำคุัญต่อก้ารัพัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาสิู่มื่าตรัฐาน สิาก้ล โดยเรัิมื่�จาก้ห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์เฟื้อรัน์ ิเจอรั์เพ่�อก้ารัสิ่งออก้ สิอบก้ลับมื่าสิู่โรังเล่�อยไมื่้ และย้อนก้ลับ มื่าสิู่สิวนยางพารัาในทุ้�สิุด บรัิษัทุชั�นนำหลายบรัิษัทุก้้าวเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัตามื่มื่าตรัฐาน FSC เน่�องจาก้ เป่็นคุวามื่ต้องก้ารัขีองผิู้บรัิโภคุต่างป่รัะเทุศทุ้�มื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิิ�งแวดล้อมื่ เศรัษฐก้ิจ และสิังคุมื่ โดยมืุ่่งลดผิลก้รัะทุบต่อป่่าธรัรัมื่ชาติและคุวามื่ยั�งย่นแบบองคุรั์วมื่เป่็นสิำคุัญ ในป่ัจจบุันมื่าตรัฐาน FSC ได้ก้้าวสิู่ผิลิตภัณฑ์์จาก้น�ำยางพารัา ดังเช่น ถูุงมื่่อ พ่�นรัองเทุ้า ถูุงยางอนามื่ัย หรั่อผิลิตภัณฑ์์จาก้ยางอ่�นๆ โดยในอนาคุต ก้ลุ่มื่อุตสิาหก้รัรัมื่ รัถูยนต์ และยางล้อ นับเป่็นก้ลุ่มื่ธุรัก้ิจสิำคุัญทุ้�จะผิลัก้ดันให้เก้ิด ก้รัะแสิคุวามื่ต้องก้ารัสิินคุ้าทุ้�ตรัวจสิอบย้อนก้ลับได้ ไมื่่บุก้รัุก้ป่่า มื่้ก้ารัจัดก้ารัอย่างรัับผิิดชอบต่อสิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่ และมื่้คุวามื่ยั�งย่นทุางเศรัษฐก้ิจ กล่่�มืเกษตรกรบ้านนาป่รังพัฒนา (NPFG) ได้รับคู่วามืช�วยเหล่ือ แล่ะสนับสน่นด้านวิชาการ องคู่์คู่วามืร่้จัาก หล่ายบริษัที่ที่่�ได้ดำเนินการตามืมืาตรฐาน FSC เร่ยบร้อยแล่้ว ดังเช�น กล่่�มืบริษัที่ พาแนล่ พล่ัส แล่ะกล่่�มืบริษัที่ ศร่ตรัง โดยกล่่�มืบริษัที่เหล่�าน่� เล่็งเห็นคู่วามืสำคู่ัญข้องการรับรอง แล่ะการป่ฏิิบัติตามืหล่ักการแล่ะเกณฑ์์ข้องมืาตราฐานที่่�จัะเอื�อป่ระโยชน์ต�อที่ั�ง สังคู่มื สิ�งแวดล่้อมื แล่ะเศรษฐกิจั อย�างยั�งยืนในที่่�ส่ด กล่่�มืบริษัที่ธี่รกิจัไมื้ยางพารา: “เราภั่มืิใจัที่่�ได้ใช้ไมื้ FSC มืันอาจัใช้เวล่าแล่ะคู่วามืพยายามื อย�างมืากในการดำเนินการร�วมืกับเกษตรรายย�อยในการที่ำคู่วามืเข้้าใจัเรื�องข้องมืาตรฐานด้วยกัน เราภั่มืิใจัที่่�เราเป่็นส�วนหนึ�งในการร�วมืสร้างระบบการจััดการสวนยางตามืมืาตรฐาน FSC ร�วมืกับ เกษตรกร ซ้�งหมื่ายคุวามื่ว่า เรัาจะมื่้ไมื่้ยางทุ้�ได้มื่าตรัฐานป่้อนโรังงานขีองเรัา” “เรัาใช้ไมื่้ FSC 100% ป่รัะมื่าณ 30 % ขีองผิลิตภัณฑ์์ทุั�งหมื่ดขีองบรัิษัทุ หาก้แต่ก้ารัสิรั้างคุวามื่ ตรัะหนก้รัู้ ั ในเรั่�องขีองมื่าตรัฐาน FSC ในหลก้ก้ัารัสิมื่ดุลสิามื่ด้าน ได้แก้่ สิังคุมื่ สิิ�งแวดล้อมื่ และ เศรัษฐก้ิจ เราต้องการให้เกษตรกรเข้้าใจัถืึงป่รัชญาข้องมืาตรฐาน เห็นป่ระโยชนจั์ากการป่ฏิิบตัิตามืมืาตรฐานน่� ไมื�ใช�แคู่�ที่ำตามืเกณฑ์์แล่ะตัวช่ว�ัดเพื�อให้สอบผู้�านการรับรอง นคู่ ่� ือคู่วามืยั�งยืนที่่�แที่จัร้ ิง โดยเรัามืุ่่งหวัง จะใหมื่้สิ้ ัดสิ่วนขีองผิลิตภัณฑ์์จาก้ไมื่้ FSC มื่าก้ก้ขี้�น เพรัาะเป่็นตัวชว ้�ัดคุวามื่ยั�งย่นอย่างหน้�ง ทุ้ายทุ้สิ�ุดแล้ว เรัาจะได้เห็นป่รัะโยชน์ขีองก้ารัก้้าวสิู่ถูนนสิาย FSC สิู่คุวามื่ยั�งย่นรั่วมื่ก้ันทุุก้ภาคุสิ่วน” เกษตรกร: “ตอนแรัก้เรัาคุิดว่าFSC มื่้ป่รัะโยชน์แคุ่เรั่�องรัาคุา หาก้เมื่่�อเรัาได้พูดคุุยทุำคุวามื่เขี้าใจ และเรั้ยนรัู้รั่วมื่ก้ันก้ับบรัิษัทุทุ้�มื่้ป่รัะสิบก้ารัณ์ในก้ารัทุำ FSC และมื่าแลก้เป่ล้�ยนก้ับเรัา ที่ำให้เรามื่ คู่วามืเข้้าใจัมืากข้ึ�นว�ามืาตรฐาน FSC ช�วยเราในเรื�องข้องสังคู่มื แล่ะสิ�งแวดล่้อมืร�วมืด้วย คู่วามืยั�งยืน ที่่�ได้ไมื�ใช�สำหรับพวกเราในวันน่� มืันหมืายถืึงเราสามืารถืส�งต�อคู่วามืยั�งยืนไป่ยังล่่กหล่านข้องเราด้วย” 4.5 ภัาคำเอกิช้นำ 123 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 123 ภัาคำผ่นำวกิ คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 124 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1245 ตัวอย่างสูารเคมีที่่�ใ ่ช้ในสูวนยางตามีมีาตรฐาน FSC ตัวอย�างสารเคู่มื่ที่่�ใช้ในสวนยางแล่ะการจััดป่ระเภัที่สารตามืมืาตรฐาน FSC (Forest Stewardship Council, 2019) ชื�อสามืัญ: ก้รัดอะซิติก้ (Acetic acid) คู่วามืเป่็นอันตราย: ก้ารัได้รัับก้รัดอะซิติก้เรั่�อรัังอาจทุำให้เก้ิดก้ารั สิ้ก้ก้รั่อนขีองฟื้ัน, หลอดลมื่อก้ัเสิบ, ก้ารัรัะคุายเคุ่องตา, ผิิวคุล�ำและ ก้ารัอัก้เสิบเรั่�อรัังขีองทุางเดินหายใจ ก้รัดอะซิติก้สิามื่ารัถูทุำให้เก้ิด โรัคุหอบห่ดได้ กล่่�มืสารอันตราย: มื่้คุวามื่เป่็นพิษเรั่�อรััง หมืายเล่ข้: 3 เกณฑ์์: สิารัก้่อมื่ะเรั็ง เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 64-19-7 ชื�อสามืัญ: คุาโบซัลแฟื้น (Carbosulfan) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ กล่มื่� สารอันตราย: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาต ให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารั ขีอง FSC หมืายเล่ข้: 1 เกณฑ์์: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้ จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 55285-14-8 ชื�อสามืัญ: แอมื่โมื่เน้ย (Ammonia) คู่วามืเป่็นอันตราย: เป่็นอันตรัายต่อแหล่งน�ำ, มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ โดยมื่้รัะยะเวลาก้ารัออก้ฤทุธิ�อย่างยาวนาน กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7, 8 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ สิะสิมื่ในดินและน�ำ มื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 7664-41-7 125 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย ชื่่อสามััญ: คาร์์โบซััลแฟน (Carbosulfan) ความเป็็นอัันตราย: มีีพิิษต่่อสิ่่งมีีชีีวิิตในน้ำำ�� กลุ่่มสารอัันตราย: อยู่่ในรายชื่่อสารเคมีอัีันตรายของ FSC ไม่่อนุุญาต ให้้ใช้้ หากจำำ�เป็็นต้้องใช้้ ต้้องได้้รัับการเห็็นชอบจากคณะกรรมการ ของ FSC
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 125 ชื�อสามืัญ: ไซเพอเมื่ทุรัิล (Cypermethrin) คู่วามืเป่็นอันตราย: เป่็นอันตรัายต่อแหล่งน�ำ, มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตใน น�ำโดยมื่้รัะยะเวลาก้ารัออก้ฤทุธิ�อย่างยาวนาน กล่่�มืสารอันตราย: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาต ให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารั ขีอง FSC หมืายเล่ข้: 1 เกณฑ์์: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้ จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 52315-07-8 ชื�อสามืัญ: ไดแคุมื่บา (Dicamba) คู่วามืเป่็นอันตราย: คุวรัหล้ก้เล้�ยงก้ารัรัั�วไหลสิู่สิภาพแวดล้อมื่ สิารัมื่้ ผิลต่อพ่ชอ่�น ๆ ในธรัรัมื่ชาติ กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 8 เกณฑ์์: สิะสิมื่ในดินและน�ำมื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 2300-66-2 ชื�อสามืัญ: เอทุิฟื้่อน (Ethephon) คู่วามืเป่็นอันตราย: สิารัมื่้คุวามื่เสิถู้ยรัภายใต้อุณหภูมื่ิต�ำว่า 75 °C สิารัมื่้อันตรัายเมื่่�อสิลายตัวด้วยคุวามื่รั้อน กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 8 เกณฑ์์: สิะสิมื่ในดินและน�ำมื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 16672-87-0 ชื�อสามืัญ: ฟื้ลูรัอคุซิเพอ (Fluroxypyr) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 69377-81-7 คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 126 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) ชื่่อสามััญ: ไซเพอร์์เมทริิล (Cypermethrin) ความเป็็นอัันตราย: เป็็นอัันตรายต่่อแหล่่งน้ำำ��, มีีพิิษต่่อสิ่่งมีีชีีวิิตใน น้ำำ��โดยมีีระยะเวลาการออกฤทธิ์์อย่่างยาวนาน กลุ่่มสารอัันตราย: อยู่่ในรายชื่่อสารเคมีอัีันตรายของ FSC ไม่่อนุุญาต ให้้ใช้้ หากจำำ�เป็็นต้้องใช้้ ต้้องได้้รัับการเห็็นชอบจากคณะกรรมการ ของ FSC ชื่่อสามััญ: เอทิิฟอน (Ethephon) ความเป็็นอัันตราย: สารมีีความเสถีียรภายใต้้อุุณหภููมิิต่ำำ�ว่่า 75 °C สารมีอัีันตรายเมื่่อสลายตััวด้้วยความร้้อน กลุ่่มสารอัันตราย: เป็็นพิิษต่่อสิ่่งแวดล้้อม ชื่่อสามััญ: ฟลููรอกซิิเพอร์์ (Fluroxypyr) ความเป็็นอัันตราย: มีีพิิษต่่อสิ่่งมีีชีีวิิตในน้ำำ�� กลุ่่มสารอัันตราย: เป็็นพิิษต่่อสิ่่งแวดล้้อม หมายเลข: 7 เกณฑ์์: เป็็นพิิษอย่่างเฉีียบพลัันต่่อสิ่่งมีชีีวิิตในน้ำำ�� เลขอ้้างอิิงเฉพาะของสารเคมีี (CAS Number): 69377-81-7
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1265 ชื�อสามืัญ: ก้รัดฟื้อรั์มื่ิก้ (Formic acid) คู่วามืเป่็นอันตราย:คุวรัหล้ก้เล้�ยงก้ารัรัั�วไหลสิู่สิภาพแวดล้อมื่ กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 8 เกณฑ์์: สิะสิมื่ในดินและน�ำมื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 64-18-6 ชื�อสามืัญ: ฟื้อสิอิทุิล-อะลูมื่ิเน้ยมื่ (Fosetyl-AL) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 39148-24-8 ชื�อสามืัญ: ไก้ลโฟื้เซต (Glyphosate) คู่วามืเป่็นอันตราย: เป่็นอันตรัายต่อแหล่งน�ำ, มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ โดยมื่้รัะยะเวลาก้ารัออก้ฤทุธิ�อย่างยาวนาน กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7, 8 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ สิะสิมื่ในดินและน�ำ มื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 38641-94-0 ชื�อสามืัญ: เฮก้ซะโคุนาโซล (Hexaconazole) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำโดยมื่้รัะยะเวลาก้ารัออก้ฤทุธิ� อย่างยาวนาน กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 79983-71-4 127 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย ชื่อสามัญ: ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม (Fosetyl-AI) ความเป็นอันตราย: มีพิษต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ� กลุ่มสารอันตราย: เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม หมายเลข: 7 เกณฑ์: เป็นพิษอย่างเฉียบพลันต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ� เลขอ้างอิงเฉพาะของสารเคมี (CAS Number): 39148-24-8
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 127 ชื�อสามืัญ: แมื่นโคุเซบ (Mancozeb) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษรัุนแรังต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ กล่มื่� สารอันตราย: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาต ให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารั ขีอง FSC หมืายเล่ข้: 1 เกณฑ์์: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้ จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 8018–01–7 ชื�อสามืัญ: พารัาคุวอต (Paraquat) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้คุวามื่อันตรัายรั้ายแรังต่อสิุขีภาพ กล่มื่� สารอันตราย: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาต ให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารั ขีอง FSC หมืายเล่ข้: 1 เกณฑ์์: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้ จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 1910-42-5 ชื�อสามืัญ: เมื่ทุซัลฟืู้รัอน เมื่ทุิล (Metsulfuron methyl) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้ผิลต่อสิัตว์น�ำป่านก้ลางและคุ่อนขี้างมื่้ผิล ต่อนก้ กล่มื่� สารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 8 เกณฑ์์: สิะสิมื่ในดินและน�ำมื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 74223-64-6 ชื�อสามืัญ: โพรัพิโคุนาโซล (Propiconazole) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำโดยมื่้รัะยะเวลาก้ารัออก้ฤทุธิ� อย่างยาวนาน กล่มื่� สารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7, 8 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ สิะสิมื่ในดินและ น�ำมื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 60207-90-1 คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 128 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) ชื่่อสามััญ: เมตซััลฟููรอน-เมทิิล (Metsulfuron methyl) ความเป็็นอัันตราย: มีีผลต่่อสััตว์์น้ำำ��ปานกลางและค่่อนข้้างมีีผล ต่่อนก กลุ่่มสารอัันตราย: เป็็นพิิษต่่อสิ่่งแวดล้้อม หมายเลข: 8 เกณฑ์์: สะสมในดิินและน้ำำ��มีีผลต่่อการขยายชีีวภาพและการสะสม ชีีวภาพ เลขอ้้างอิิงเฉพาะของสารเคมีี (CAS Number): 74223-64-6
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1285 ชื�อสามืัญ: โพรัพิเนป่ (Propineb) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษรัุนแรังต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ กล่่�มืสารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7, 8 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ สิะสิมื่ในดินและน�ำ มื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพและก้ารัสิะสิมื่ช้วภาพ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 12071-83-9 ชื�อสามืัญ: ไทุโอพาเนต-เมื่ทุิล (Thiophanate-methyl) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้ผิลต่อสิัตว์น�ำในรัะยะก้ลางและรัะยะยาว กล่มื่� สารอันตราย: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาต ให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารั ขีอง FSC หมืายเล่ข้: 1 เกณฑ์์: อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้ จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 23564–05–8 ชื�อสามืัญ: ไตรัโคุลเพอรั์ บิวทุอก้ซ้เอทุิล เอสิเทุอรั์ (Triclopyr butoxyethyl ester) คู่วามืเป่็นอันตราย: มื่้พิษต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำโดยมื่้รัะยะเวลาก้ารัออก้ฤทุธิ� อย่างยาวนาน กล่มื่� สารอันตราย: เป่็นพิษต่อสิิ�งแวดล้อมื่ หมืายเล่ข้: 7 เกณฑ์์: เป่็นพิษอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ เล่ข้อ้างอิงเฉพาะข้องสารเคู่มื่ (CAS Number): 64700-56-7 หมืายเหต่: รัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC : https://www.fsc.org/en/media/5447 จัดทุำขี้อมืู่ล วันทุ้� 10 ธันวาคุมื่ 2562 129 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 129 ตารางเป่ร่ยบเที่่ยบเกณฑ์์ส่สารเคู่มื่ตามืมืาตรฐาน FSC กล่่�มืสารเคู่มื่ เล่ข้ล่ำดับ เกณฑ์์ อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้ คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC เป่็นพิษเฉ้ยบพลัน เป่็นพิษเรั่�องรััง มื่้พิษต่อก้ารัพัฒนาและก้ารัสิ่บพันธุ์ สิารัเคุมื่้รับก้วนต่อไรั้ทุ่อ มื่้ผิลอย่างเฉ้ยบพลันต่อสิิ�งมื่้ช้วิตในน�ำ มื่้สิารัไดออก้ซิน มื่้โลหะหนัก้ ก้่อก้ารัก้ลายพันธุ์ในสิัตว์เล้�ยงลูก้ด้วยนมื่ สิารัก้่อมื่ะเรั็ง มื่้ผิลต่อสิิ�งแวดล้อมื่ มื่้สิารัไดออก้ซิน มื่้โลหะหนัก้ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 อยู่ในรัายช่�อสิารัเคุมื่้อันตรัายขีอง FSC ไมื่่อนุญาตให้ใช้ หาก้จำเป่็นต้องใช้ ต้องได้รัับก้ารัเห็นชอบจาก้ คุณะก้รัรัมื่ก้ารัขีอง FSC มื่้ผิลบางอย่างเฉ้ยบพลันต่อ สิัตว์เล้�ยงลูก้ด้วยนมื่หรั่อนก้ มื่้ก้ารัคุงทุนในดินและน�ำ ก้ารัดูซับต�ำ หรั่อมื่้ผิลต่อก้ารัขียายช้วภาพ หรั่อก้ารัสิะสิมื่ช้วภาพ คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 130 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1305 ชนิดพัันธุ์์�พั้ชต่างถิ่ิ�นในประเที่ศไที่ย By: Wasana Meanlaekoo/ WWF Thailand Day: 17 March 2020 1. กกรังกา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Cyperus involucratus Rottb. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 4. กระฉ่ด ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Neptunia plena (L.) Benth. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 7. กระด่มืที่องเล่ื�อย ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Sphagneticola trilobata (L.C. Rich.) Pruski สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 2. กกช้าง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Typha angustifolio L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 5. กระด่มืใบ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Richardia brasiliensis Gomez สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 8. กระถืินเงิน ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Acacia colei Maslin & L. A. J. Thomsom สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 3. กรดน�ำ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Scoparia dulcis L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 6. กระด่มืไพล่ิน ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Centratherum punctatum Cass. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 9. กระถืินเที่พา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Acacia mangium Willd. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 131 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 131 10. กระถืินณรงคู่์ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Acacia auriculiformis A. Cunn. ex Benth. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 13. กะที่กรก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Passiflora foetida L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 16. ข้่�ไก�ย�าน ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Mikania micrantha (L.) Kunth สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 11. กระถืินยักษ์ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Leucaena leucocephala (Lam.) de Wit สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 14. ก้ามืป่่หล่่ด ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Tradescantia zebrina Heynh. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 17. โคู่กกระส่นเล่็ก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Alternanthera pungens Kunth สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 12. กระถืินหางกระรอก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Prosopis juliflora (Sw.) DC. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 15. ข้่�เหล่็กอเมืริกา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Senna floribunda (Cav.) H. S. irwin & Barneby สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 18. โคู่ล่งเคู่ล่งข้นต�อมื ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Clidemia hirta (L.) D. Don สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 132 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1325 19. คู่ล่้าน�ำช�อห้อย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Thalia geniculata L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 22. จัามืจั่ร่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Albezia saman (Jacq.) Merr. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 25. ดาวกระจัายไต้หวัน ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Bidens alba DC. var. radiata (Sch.Bip.) R.Ballard สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 20. จัอก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Pistia stratiotes L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 23. ช่มืเห็ดเที่ศ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Senna alata (L.) Raxb. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 26. ต้อยติ�ง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Ruellia tuberosa L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 21. จัอกห่หน่, จัอกห่หน่ยักษ์ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Salvinia molesta D.S. Miteh. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 24. ช่มืเห็ดเล่็ก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Senna ocddentalis (L.) Link สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 27. ตะข้บฝรั�ง, ตะข้บข้่�นก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Muntingia calabura L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 133 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 133 28. ต่นต่�กแก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Tridax procumbens L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 31. ถืั�วพินตอย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Arachis pintoi Krapov. & W.C.Greg. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 34. ที่หารกล่้า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Galinsoga parviflora Cav. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 29. ถืั�วไมืยรา ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Desmonthus virgotus Willd. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 32. ถืั�วล่าย ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Centrosema pubescens Benth. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 35. ที่หารกล่้าใบข้น ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Galinsoga quadriradiata Cav. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 30. ถืั�วผู้่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Phaseolus lathyroides L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 33. ถืัวสไตโล่ ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Stylosanthes guianensis (Aubl.) Sw. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 36. เที่่ยนนา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Ludwigia hyssopifolia (G. Don.) Exell สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 134 คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1345 37. โที่งเที่งมื�วง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Nicandra physalodes (L.) Scop. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 40. นังด้งล่้าง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Verbena officinalis L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 43. บอนจั่น ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Limnocharis flava (L.) Buchenau สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 38. ที่องอ่ไร ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Tecoma stans (L.) Kunth. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 41. น้�านมืราชส่ห์ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Euphorbia hirta L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 44. บัวตอง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Tithonia diversifolia (Hemsl.) A.Gray สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 39. ธี่ป่ฤาษ่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Typha latifolia L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 42. น้�านมืราชส่ห์เล่็ก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Euphorbia thymifolia L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 45. บัวสาหร�าย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Cabomba caroliniana Gray สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 135 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
46. บานไมื�ร่้โรย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Gomphrena globose L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 49. บานไมื�ร่้โรยป่่าดอกยาว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Gomphrena celosioides Mart. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 52. ป่อคู่ัน ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Malachra capitata (L.) L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 47. บานไมื�ร่้โรยบราซื้ิล่, บานไมื�ร่้โรยฝรั�ง, บานไมื�ร่้โรย สิงคู่โป่ร์ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Alternanthera brasiliana (L.) Kuntze สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 50. บาหยา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Asystasia gangetica (L.) T. Anderson ssp. micrantha (Nees) Ensumu สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 53. ป่ืนนกไส้ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Bidens pilosa L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 48. บานไมื�ร่้โรยป่่า, บานไมื�ร่้โรยป่่าดอกกล่มื ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Gomphrena serrata L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 51. ใบต�างดอก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Eupharbia cyathophara Murr. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 54. ป่าโล่แซื้นโตส ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Triplaris spp. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 136 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 135
55. ผู้กากรอง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Lantana camara L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 58. ผู้ักเป่็ดไที่ย ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Alternanthera sessilis (L.) DC. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 61. ผู้ักแคู่รด ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Synedrella nodflora (L.) Gaertn. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 56. ผู้ักเป่็ดข้น ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Alternanthera ficoide P. Beauv สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 59. ผู้ักเป่็ดน�ำ ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Alternanthera philoxeroides (Mart.) Griseb. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 62. ผู้ักแว�น/ ผู้ักแว�นดอกชมืพ่ ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Oxalis latifolia Kunth สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 57. ผู้ักเป่็ดแดง ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Alternanthera bettzickiana (Regel) G. Nicholson สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 60. ผู้ักเผู้็ดแมื้ว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Crassocephalum crepidioides (Benth.) S. Moore สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 63. ผู้ักแว�นดอย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Oxalis debilis var. corymbosa (DC.) Lourteig สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 137 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1365
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 137 64. ผู้ักข้มืใบแดง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Amaranthus caudatus L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 67. ผู้ักคู่ราดป่่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Acmella clliata (Kunth) Cass. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 70. โผู้งเผู้ง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Senna hirsuta (L.) H.S.Irwin & Barneby var. hirsuta สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 65. ผู้ักข้มืหนามื ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Amaranthus spinosus L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 68. ผู้ักช่ฝรั�ง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Eryngium foetidum L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 71. ฝรั�ง/ ฝรั�งป่่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Psidium guajava L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 66. ผู้ักข้มืหัด ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Amaranthus viridis L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 69. ผู้ักตบชวา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Eichhornia crassipes (Mart.) Solms สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 72. พญารากดำ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Ludwigia octovalvis (Jacq.) P. H. Raven สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 138 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
73. พริกฝรั�ง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Rivina humilis L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 76. มืะเข้ือพวง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Solanum torvum Sw. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 79. แมืงล่ักคู่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Hyptis suaveolens (L.) Poit. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 74. พันง่เข้่ยว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Stachytarpheta jamaicensis (L.) Vahl สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 77. มืะแว�งนก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Solanum nigrum L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 80. ไมืยราบ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Mimosa pudica L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 75. พวงชมืพ่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Antigonon leptopus Hock. & Arn. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 78. มืันส้าป่ะหล่ังป่่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Manihot esculenta Crantz สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 81. ไมืยราบเล่ื�อย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Mimosa diplotricha C. Wright ex Suavalle สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 139 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1385
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 139 82. ไมืยราบยักษ์ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Mimosa pigra L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 85. แว�นแก้ว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Hydrocotyle umbellata L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 88. สบ่�แดง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Jatropha gossypifolia L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 83. ล่ะห่�ง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Ricinus communis L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 86. แววตา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Thunbergia alata Bojer ex Sims สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 89. สังส้มื ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Oxalis corniculata L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 84. ล่่กใต้ใบใหญ� ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Phyllanthus caroliniensis สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 87. ว�านล่าย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Sansevieria roxburghiana Schult. & Schult. f. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 90. สาบเสือ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Chromolaena odoratum (L.) R.M.King & H.Rob. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 140 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1405 91. สาบแมืว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Praxelis clemotidea (Griseb.) R.M.King & H.Rob. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 94. สาหร�ายญ ่�ป่่่น ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Myriophyllum aquaticum (Vellozo) Verdc. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 97. เสมืา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Opuntia elatior Mill สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 92. สาบแร้งสาบกา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Ageratum conyzoides L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 95. สาหร�ายหางกระรอก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Hydrilla verticillata (L.f.) Royle สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 98. โสนเข้า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Aeschynomene americana L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 93. สาบหมืา ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Ageratina adenophora (Spreng.) R.M.King & H.Rob. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 96. ส่ธีาสิโนบล่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Nymphaea capensis Thunb. Var. zanzibariensis Casp. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 99. โสมืคู่น ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Talinum paniculatum (Jacq.) Gaertn. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 141 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 141 100. หงอนไก�ฝรั�ง/ หงอนไก�ป่่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Celosia argentea L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 103. หญ้าเนเป่ียร์ ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Pennisetum purpureum Schumach. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 106. หญ้าข้จัรจับดอกเล่็ก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Pennisetum polystachion (L.) Schult สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 101. หญ้าเกล่็ดป่ล่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Phyla nodiflora (L.) Greene สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 104. หญ้าโข้ย�ง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Rottboellia cochinchinensis (Lour.) W.D. Clayton สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 107. หญ้าข้จัรจับดอกเหล่ือง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Pennisetum setosum (Sw.) L.C. Rich. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 102. หญ้าเข้มืร ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Spermacoce laevis Lam. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 105. หญ้ากิน่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Panicum maximum Jacq. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 108. หญ้าข้จัรจับดอกใหญ� ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Pennisetum pedicellatum Trin. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 142 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1425 109. หญ้าข้น ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Brachiaria mutica (Forssk.) Stapf สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 112. หญ้าคู่ออ�อน ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Crassocephalum crepidioides (Benth.) S. Moore สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 115. หญ้าจั่ดข้าว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Mitracarpus hirtus DC. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 110. หญ้าข้ัดใบใหญ� ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Malvastrum coromandelianum (L.) Garcke สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 113. หญ้าคู่ออ�อนมื�วง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Crassocephalum rubens (Juss. Ex Jacq.) S. Moore สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 116. หญ้าดอกชมืพ่ ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Melinis repens (Willd.) Ziska สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 111. หญ้าข้ัดใบยาว ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Sida acuta Burm. f. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 114. หญ้าคู่า ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Imperata cylindrica (L.) P.Beauv. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 117. หญ้ายาง ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Euphorbia heterophylla L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 143 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 143 118. หญ้ารังนก ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Chloris barbata Sw. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 121. หนาดน้อย ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Conyza bonariensis var. leiotheca (S.F.Blake) Cuatrec. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 119. หญ้าสิ�นง่ ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Oldenlandia corymbosa L. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 122. หิ�งเมื�น ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Crotalaria pallida Aiton สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน 120. หญ้าหางนกย่งใหญ�, หญ้าต่นกาใหญ� ชื�อวิที่ยาศาสตร์: Acrachne racemosa (B.Heyne ex Roth) Ohwi. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: รัุก้รัาน 123. อเมืซื้อนใบกล่มื ชื�อวที่ิยาศาสตร์: Echinodorus cordifolius (L.) Griseb. สถืานภัาพพืชต�างถืิ�น: แนวโน้มื่ รัุก้รัาน หมืายเหต่ : เอก้สิารันรั ้� วบรัวมื่มื่าจาก้ มื่าตรัก้ารัป่้องก้ัน คุวบคุุมื่ และก้ำจัดชนิดพันธุ์ต่างถูิ�น ขีองสิำนก้ังานนโยบาย และแผินทุรััพยาก้รัธรัรัมื่ชาติและสิิ�งแวดล้อมื่ พ.ศ. 2552 พ.ศ. 2561 และบัญช้รัายช่�อพ่ชต่างถูิ�นรัก้รัุาน ทุ้�สิำคุัญในพ่�นทุ้�ป่่าอนุรััก้ษ์ ขีองป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2562 คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 144 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1445 บทุก้ำหนดสิิทุธิตามื่จารั้ตต่าง ๆ ทุ้�อาจได้รัับก้ารัยอมื่รัับเป่็น ก้ฎหมื่ายทุ้�ไมื่่เป่็นลายลก้ัษณอ์ก้ัษรั ในบางขีอบเขีตอำนาจ ศาลอาจก้ำหนดให้ก้ฎหมื่ายไมื่่เป่็นลายลัก้ษณ์อัก้ษรั เทุ้ยบเทุ่าก้ับก้ฎหมื่ายลายลก้ัษณอ์ก้ัษรั ในขีอบเขีตทุ้รั�ะบุไว้ อาจสิามื่ารัถูแทุนทุ้�ก้ฎหมื่ายลายลัก้ษณ์อัก้ษรัสิำหรัับ ก้ลุ่มื่ทุางสิังคุมื่หรั่อชาติพันธุ์เฉพาะก้ลุ่มื่ ในบางขีอบเขีต อำนาจศาลก้ฎหมื่ายไมื่่เป่็นลายลัก้ษณ์อัก้ษรัสิามื่ารัถู เสิรัมื่ก้ิฎหมื่ายลายลก้ัษณอ์ก้ัษรั และนำมื่าป่รัะยก้ตุ์ใช้ใน สิถูานก้ารัณ์เฉพาะหน้า (อ้้างอ้ิง: N.L. Peluso and P. Vandergeest. 2001. Genealogies of the political forest and customary rights in Indonesia, Malaysia and Thailand, Journal of Asian Studies 60(3):761–812) ขี้อตก้ลงทุางสิังคุมื่ทุ้บ�คุคุุลหรั่อก้ลุ่มื่เป่็นเจ้าขีอง ได้รัับก้ารั ยอมื่รัับตามื่ก้ฎหมื่ายหรั่อวธ้ก้ิารัตามื่จารั้ตป่รัะเพณ้ ว่าด้วย "ก้ลุ่มื่ขีองสิิทุธิและหน้าทุ้�" ในก้ารัเป่็นเจ้าขีอง ถู่อคุรัอง เขี้าถู้ง และ/หรั่อ ใช้หน่วยทุ้ด�ินนั�น ๆ หรั่อทุรััพยาก้รัทุ้ต�ิดมื่า (เช่น ต้นไมื่้พันธุ์ไมื่้ใด ๆ น�ำ หิน แรั่ ฯลฯ) (อ้้างอ้ิง: World Conservation Union (IUCN). Glossary definitions provided on IUCN website) ก้รัะบวนก้ารัอย่างเป่็นรัะบบทุ้�รัะบุผิลก้รัะทุบทุางสิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่ทุ้�อาจได้รัับจาก้โคุรังก้ารั เพ่�อทุ้�จะป่รัะเมื่ิน ถู้งวธ้ก้ิารัอ่�น ๆ และเพ่�อทุ้�จะนำไป่ออก้แบบ หาหนทุางใน ก้ารัป่้องก้ัน บรัรัเทุา และจัดก้ารัวธ้ก้ิารัตรัวจสิอบติดตามื่ ทุ้�เหมื่าะสิมื่ (อ้้างอ้ิง: Environmental impact assessment, guidelines for FAO field projects. Food and agriculture organization of the United Nations (FAO). Rome,-STD-01-001 V5-0) คำอธุ์บัิายศพัที่� ั หมืายเล่ข้ คู่ำศัพที่์คู่ำอธีิบายภัาษาไที่ย ก้ฎหมื่ายจารั้ตป่รัะเพณ้ ก้ารัถู่อคุรัองทุ้�ดิน ก้ารัป่รัะเมื่ินผิลก้รัะทุบ สิิ�งแวดล้อมื่ 1. 2. 3. 145 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 145 ก้ารัทุ้บ�คุคุุลหรั่อหน่วยงานแสิดงคุวามื่ไมื่่พอใจในรัปู่แบบ ขีองก้ารัรั้องเรั้ยน เก้้�ยวก้ับก้ิจก้รัรัมื่ก้ารัจัดก้ารัหรั่อก้ารั ป่ฏิิบตัิตามื่หลก้ก้ัารัและเก้ณฑ์์ก้ำหนดขีองก้ารัจัดก้ารัสิวน โดยคุาดหวังให้มื่้ก้ารัสินองตอบ (อ้้างอ้ิง: based on FSC-PRO-01-005 V3-0 Processing Appeals) วิธ้ก้ารัป่รัะเมื่ินว่าหลัก้ก้ารั (ขีองก้ารัจัดก้ารัอย่างยั�งย่น) บรัรัลุผิลหรั่อไมื่่ (อ้้างอ้ิง: FSC-STD-01-001 V4-0) ผิู้ทุ้�ถู่อคุรัองทุ้�ดินขีนาดเล็ก้ ไมื่่เก้ิน 100 แฮก้ตารั์ มื่้ก้ารั จัดก้ารัสิวนป่่าในรัะดับคุวามื่เขีมื่ขี้ ้นตํ�า และไมื่่ใชอ่สิุาหก้รัรัมื่ (อ้้างอ้ิง: FSC-STD-01-003 V1-0) สิสิารัหรั่อผิลิตภัณฑ์์พลอยไดทุ้้ �ไมื่ต่ ้องก้ารั หรั่อไมื่สิ่ามื่ารัถู นำมื่าใช้ได้ เช่น ขีองเสิ้ยอันตรัาย รัวมื่ถู้งขีองเสิ้ยเคุมื่้และ แบตเตอรั้� บรัรัจุภัณฑ์์ เช่�อเพลิงและน�ำมื่ันเคุรั่�องยนต์ เคุรั่�องจัก้รั รัวมื่ถู้งโลหะ พลาสิติก้ และก้รัะดาษ คุวามื่น่าจะเป่็นทุ้�ผิลก้รัะทุบเชิงลบทุ้�ไมื่่สิามื่ารัถูรัับได้ อาจเก้ิดขี้�นจาก้ก้ิจก้รัรัมื่ใดในพ่�นทุ้สิ�วนยาง ผิสิมื่ผิสิานก้ับ คุวามื่คุวามื่รั้ายแรังในแง่ขีองผิลทุ้�จะตามื่มื่า (อ้้างอ้ิง: FSC-STD-01-001 V5-0) คุวามื่หลาก้หลายขีองสิิ�งมื่้ช้วิตในแหล่งทุ้�อยู่อาศัยซ้�ง แตก้ต่างก้ัน ตั�งแต่ในรัะบบนิเวศผิ่นดิน มื่หาสิมืุ่ทุรั และ แหล่งน�ำอ่�น ๆ รัวมื่ถู้งรัะบบนิเวศอันซับซ้อนทุ้มื่้สิิ� �งช้วิตเป่็น องคุป่รั์ะก้อบ หมื่ายรัวมื่ถู้งก้ารัทุ้มื่้�ชนิดพันธุ์สิายพันธุ์ และ รัะบบนิเวศ ทุ้�แตก้ต่างหลาก้หลาย (อ้้างอ้ิง: Convention on Biological Diversity 1992, Article 2) หมืายเล่ข้ คู่ำศัพที่์คู่ำอธีิบายภัาษาไที่ย ก้ารัรั้องเรั้ยนขี้อพิพาทุ เก้ณฑ์์ก้ำหนด เก้ษตรัก้รัรัายย่อย ขียะและวัสิดุขีองเสิ้ย คุวามื่เสิ้�ยง คุวามื่หลาก้หลาย ทุางช้วภาพ 4. 5. 6. 7. 8. 9. คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 146 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) ความร้้ายแรงในแง่่ของผลที่่จะตามมา ผู้้ที่่ถืือครองที่่ดิินขนาดเล็็ก ไม่่เกิิน 100 เฮกตาร์์ มีีการ จััดการสวนป่า่ ในระดัับความเข้้มข้้นตํ่่า และไม่่ใช่อุ่ตุสาหกรรม (อ้้างอิิง: FSC-STD-01-003 V1-0)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1465 งานซ้�งมื่้แนวโน้มื่ทุ้�จะเป่็นอันตรัายต่อสิุขีภาพรั่างก้าย จิตใจ หรั่อศ้ลธรัรัมื่ขีองเดก้็ ทุ้�ไมื่คุ่วรัให้เดก้็อายต�ุำก้ว่า 18 ป่ทุีำ งานอันตรัายขีองเดก้คุ่ ็อก้ารัทุำงานในสิภาพแวดล้อมื่ ทุ้อ�ันตรัายหรั่อไมื่ป่่ลอดภัย ทุ้�อาจสิ่งผิลให้เดก้็เสิ้ยช้วิตหรั่อ บาดเจ็บ (โดยถูาวรัเป่็นสิ่วนมื่าก้) และ/หรั่อทุำให้เดก้็ ป่่วย (โดยถูาวรัเป่็นสิ่วนมื่าก้) เน่�องจาก้มื่าตรัฐานและก้ารัจัดก้ารั ทุางด้านสิขีุภาพและคุวามื่ป่ลอดภัยทุ้ต� �ำ ในก้ารัป่รัะเมื่ิน ชนิดขีองอันตรัายต่อแรังงานเดก้็ ใหอ้้างอิงถู้งมื่าตรัา 3 (ง) อนุสิัญญาฉบับทุ้� 182 ในก้ารัรัะบุว่ามื่้อันตรัายหรั่อไมื่่ อาจได้แก้่ งานทุ้�มื่้คุวามื่เสิ้�ยงต่อรั่างก้าย จิตใจ หรั่อก้ารั ละเมื่ิดทุางเพศ; งานทุ้ต�้องทุำใตด้ิน ใตน� ้ำ ทุ้รั�ะดับคุวามื่ล้ก้ อันตรัาย หรั่อในทุ้�แคุบ; งานทุ้�ทุำงานด้วยเคุรั่�องจัก้รั อันตรัาย โดยใช้เคุรั่�องมื่่อเคุรั่�องทุุ่นแรัง หรั่อก้ารัเคุล่�อนย้าย ขีองหนก้ั; งานทุ้�อยู่ในสิภาพแวดล้อมื่ทุ้�ไมื่ด้ต่ ่อสิขีุภาพ เช่น ใก้ล้ชิดก้ับสิารัหรั่อก้รัะบวนก้ารัอันตรัาย อยู่ในอุณหภูมื่ิ หรั่อรัะดับเสิ้ยงทุ้�เป่็นอันตรัาย หรั่อในงานทุ้�สิั�นสิะเทุ่อน; ก้ารัทุำงานภายใตสิ้ภาพทุ้�ลำบาก้ เช่น งานทุ้ต�้องทุำติดต่อ ก้ันเป่็นเวลานาน งานก้ลางคุ่น หรั่องานทุ้�เดก้ต็ ้องถููก้คุวบคุุมื่ ให้อยู่ก้ับนายจ้างโดยไรั้เหตผิุลสิมื่คุวรั งานทุ้มื่้�แนวโนมื่ก้้ ่อให้ เก้ิดผิลเสิ้ย หรั่ออันตรัาย ต่อสิขีุภาพขีองเดก้็ (อ้้างอ้ิง: ILO, 2011: IPEC Mainstreaming Child labour concerns in education sector plans and Programmes, Geneva, 2011& ILO Handbook on Hazardous child labour, 2011) ก้ฎรัะเบ้ยบหรั่อก้ฎหมื่ายภายในป่รัะเทุศอาจอนุญาตให้ มื่้ก้ารัจ้างงานหรั่อก้ารัทุำงานขีองบคุคุุลอายุ 13 ถู้ง 15 ป่ี ในงานเบาได้ ซ้�งเป่็นงานทุ้�ไมื่น่ ่าจะเป่็นอันตรัายต่อสิขีุภาพ หรั่อก้ารัพัฒนา และไมื่่สิ่งผิลเสิ้ยหายต่อก้ารัเขี้าเรั้ยนใน โรังเรั้ยน ก้ารัเขี้ารั่วมื่ในโคุรังก้ารัป่ฐมื่นิเทุศหรั่อโคุรังก้ารั ฝึึก้อบรัมื่เก้้�ยวก้ับก้ารัทุำงานซ้�งอนุมื่ัติโดยหน่วยงานทุ้�มื่้ อำนาจ หรั่อไมื่ก้่ ่อให้เก้ิดคุวามื่เสิ้ยหายต่อป่รัะสิิทุธิภายใน ก้ารัรัับป่รัะโยชน์จาก้คุำสิอน (อ้้างอ้ิง: อ้นัุสัญญา ILO ฉุบัับัทุี� 138, มาตรา 7) งานอันตรัาย (ในบรัิบทุขีองแรังงานเด็ก้) งานเบา 10. 11. หมืายเล่ข้ คู่ำศัพที่์คู่ำอธีิบายภัาษาไที่ย 147 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย
องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง (WWFGMP) ดำเนินงานด้านก้ารัอนุรััก้ษ์ และก้ารัฟื้้�นฟืู้รัะบบนิเวศน์ สิ่งเสิรัิมื่ก้ารัใช้ทุรััพยาก้รัอย่างยั�งย่น และสิ่งเสิรัิมื่ก้ิจก้รัรัมื่ก้ารั ป่รัับตัวเพ่�อตอบสินองต่อก้ารัเป่ล้�ยนแป่ลงสิภาพภูมื่ิอาก้าศ โดย ก้ารัยับยั�งก้ารัตัดไมื่้ทุำลายป่่าในภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีงนั�นเป่็น ภารัก้ิจหน้�ง ซ้�งองคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) มืุ่่งทุ้�จะ สิ่งเสิรัิมื่ให้ภาคุสิ่วนป่่าไมื่้ ได้เก้ิดนวัตก้รัรัมื่ใหมื่่ๆ ทุ้�จะเพิ�มื่คุุณคุ่า และ สิวสิดั ิภาพขีองทุั�งป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่าป่ลก้ทุู้มื่้� โดยก้ารั สิ่งเสิรัิมื่และพัฒนาให้เก้ิดก้ารัจัดก้ารัป่่าธรัรัมื่ชาติและสิวนป่่า ตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล โดยก้ารัป่รัับป่รัุงก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าในพ่�นทุ้� ขีองเก้ษตรัก้รั และก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซ่ ผิลิตภัณฑ์์ และเมื่่�อทุุก้สิิ�งป่รัะก้อบก้ัน จะสิรั้างให้เก้ิดป่รัะโยชนสิ์ูงสิุด ด้านคุวามื่หลาก้หลายทุางช้วภาพ เก้ิดผิลิตผิลจาก้ก้ารัจัดก้ารัสิวนป่่าทุ้�เหมื่าะสิมื่ และได้ช่�นชมื่คุวามื่งดงามื่และน่าเคุารัพขีองวัฒนธรัรัมื่ ทุ้องถูิ�นทุ้�หล่อเล้�ยงชุมื่ชนและโลก้ใบน ้� ยางพารัาในป่รัะเทุศไทุย นับเป่็นชนิดพรัรัณไมื่ทุ้้ มื่้�บทุบาทุต่อห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ยางพารัาในรัะดับโลก้ อย่างมื่าก้ ซ้�งหล่อเล้�ยงช้วิตชาวสิวนยางนับล้านและเป่็นพ่ชเศรัษฐก้ิจหลัก้ขีองป่รัะเทุศไทุย ดังนั�น ก้ารัสิ่งเสิรัมื่จิ ัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น และก้ารัสิ่งเสิรัมื่ิให้เก้ิดคุวามื่ยั�งย่นตลอดห่วงโซผิล่ ิตภัณฑ์์ถู่อเป่็น สิิ�งสิำคุัญทุ้�องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล (WWF) ในป่รัะเทุศไทุย และภมืู่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง ได้ดำเนินงาน มื่าเป่็นรัะยะเวลาก้ว่า 4 ป่ี ทุ้ผิ�่านมื่า ผิ่านโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัรัายย่อย (WWF-SR4SH) โดยก้ารัสินับสินุน ก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนาใหพ้ ัฒนาก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง มืุ่่งสิู่คุวามื่ยั�งย่นและมื่้คุวามื่รัับผิิดชอบต่อธุรัก้ิจ จาก้ก้ารัพัฒนาและต่อยอด ทุำใหก้ลุ่มื่ ้เก้ษตรัก้รัทุำสิวนบ้านนาป่รัังพัฒนา ก้ลายเป่็นก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รั สิวนยางก้ลุ่มื่แรัก้ทุ้ผิ�่านก้ารัรัับรัองมื่าตรัฐาน FSCTM ภายใตก้้ารัจัดก้ารัแบบก้ลุ่มื่ องคุก้์ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่า โลก้สิาก้ล (WWF) มื่้คุวามื่ยินด้และป่ลาบป่ล่มื่ก้�ับคุวามื่สิำเรั็จขีองก้ลุ่มื่เก้ษตรัก้รัทุำสิวนนาป่รัังพัฒนา และนับเป่็นก้้าวแรัก้ขีองก้ารัก้้าวไป่สิู่คุวามื่ยั�งย่น โดยมื่้คุวามื่มืุ่่งมื่ั�นและคุวามื่พยายามื่ขีองเก้ษตรัก้รั รัายย่อย ทุ้�จะอนุรััก้ษสิ์วนยางขีองตนและสิ่งต่อคุวามื่ยั�งย่นน้�ไป่ยังลกู้หลาน เรัามืุ่่งหวังว่าจาก้จุดเรัิมื่ต�้นน ้� จะเป่็นตัวอย่างและต้นแบบให้ก้ับหลายๆ ภาคุสิ่วนทุ้�เก้้�ยวขี้อง และนำไป่สิู่ก้ารัพัฒนาศัก้ยภาพในก้ารั จัดก้ารัสิวนยางรั่วมื่ก้ัน และสิามื่ารัถูขียายผิลได้ทุั�วป่รัะเทุศ สิุดทุ้ายน้�เรัาหวังว่าคุู่มื่่อเลมื่น่ ้� ซ้�งเก้็บเก้้�ยวมื่าจาก้ป่รัะสิบก้ารัณ์ตรังขีองก้ารัทุำงานจรัิง จะมื่้ป่รัะโยชน์ ต่อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อย ในก้ารัมืุ่่งสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นและก้้าวสิู่ก้ารัรัับรัองตามื่ มื่าตรัฐานสิาก้ลในอนาคุต แทุมื่ เล เว้ยต, ผิู้จัดก้ารัแผินก้ป่่าไมื่้ องคุ์ก้ารัก้องทุุนสิัตว์ป่่าโลก้สิาก้ล ภูมื่ิภาคุลุ่มื่น�ำโขีง คำำนำิยม คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย 4 เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM) 147 บคุคุุลและก้ลุ่มื่บคุคุุลทุ้สิ�ามื่ารัถูรัะบุ หรั่อมื่้ลก้ัษณะดังก้ล่าว: นิยามื่ตนเองว่าเป่็นชนเผิ่าพ่�นเมื่่อง และได้รัับก้ารัยอมื่รัับ จาก้ชมืุ่ชนว่าเป่็นหน้�งในสิมื่าชก้ิ มื่้รัะบบทุางก้ารัป่ก้คุรัอง สิังคุมื่ และเศรัษฐก้ิจ ทุ้�เป่็นอัตลัก้ษณ์ขีองตน มืุ่่งมื่ั�นทุ้�จะ รััก้ษาและสิ่บทุอดรัะบบและสิภาพแวดล้อมื่ขีองบรัรัพบรัุ ุษ ทุ้�แตก้ต่างไป่จาก้ภาคุสิ่วนอ่�น ๆ ขีองสิังคุมื่ (อ้้างอ้ิง: United Nations Permanent Forum on Indigenous, Factsheet ‘Who are Indigenous Peoples’ October 2007; United Nations Development Group, ‘Guidelines on Indigenous Peoples’ Issues’ United Nations 2009, United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, 13 September 2007) สิิ�งมื่้ช้วิต รัวมื่ถู้งสิารัออก้ฤทุธิ�จาก้สิิ�งมื่้ช้วิต ทุ้�ใช้เพ่�อลดหรั่อ คุวบคุุมื่ป่รัะชาก้รัขีองสิิ�งมื่้ช้วิตอ่�น (อ้้างอ้ิง: Based on FSC-STD-01-001 V4-0 and World Conservation Union (IUCN). Glossary definitions as provided on IUCN website) ป่รัะโยชน์ทุ้�คุนได้จาก้รัะบบนิเวศ เช่น อาหารั ผิลิตภัณฑ์์ จาก้ป่่า และน�ำ เป่็นต้น ก้ารัคุวบคุุมื่ดูแล เช่น คุวบคุุมื่ น�ำทุ่วมื่ น�ำแล้ง ดินเสิ่�อมื่คุุณภาพ เป่็นต้น คุุณภาพขีอง อาก้าศ สิภาพอาก้าศ และเช่�อโรัคุ บรัิก้ารัทุางวัฒนธรัรัมื่ และคุุณคุ่าทุางวัฒนธรัรัมื่ เช่น ก้ารัพก้ผิั ่อนหย่อนใจ ทุางจิต วิญญาณ ศาสินา เป่็นต้น และป่รัะโยชน์อ่�น ๆ ทุ้�มื่ิใช่ ป่รัะโยชน์ทุางวัตถูุ (อ้้างอ้ิง: R. Hassan, R. Scholes and N. Ash. 2005. Ecosystems and Human Well-being: Synthesis. The Millennium Ecosystem Assessment Series. Island Press, Washington DC) ชนเผิ่าพ่�นเมื่่อง ช้วภัณฑ์์คุวบคุุมื่ศัตรัูพ่ช นิเวศบรัิก้ารั 12. 13. 14. หมืายเล่ข้ คู่ำศัพที่์คู่ำอธีิบายภัาษาไที่ย 148 คู่่�มืือการจััดการสวนยางอย�างยั�งยืนสำหรับเกษตรกรรายย�อย เพื�อมื่�งส่�มืาตรฐานการจััดการป่่าไมื้ยั�งยืน (FSCTM)
จาก้ก้ารัทุ้�ได้รั่วมื่งานก้ับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย และได้รั่วมื่รัับรัู้ ก้ารัพัฒนา คุู่มื่่อก้ารัจัดก้ารัสิวนยางพารัาอย่างยั�งย่นสิำหรัับ เก้ษตรัก้รัรัายย่อยเพ่�อมืุ่่งสิู่มื่าตรัฐานสิาก้ล (FSCTM) เล่มื่น้� ซ้�ง อ่านและเขี้าใจง่าย เมื่่�อเก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางอ่านคุู่มื่่อเล่มื่น้�จบ จะสิามื่ารัถูเตรั้ยมื่คุวามื่พรั้อมื่ในก้ารัเขี้าสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ลได้อย่างไมื่่ยาก้เก้ินไป่ จาก้แนวคุิดก้ารัจัดทุำรัะบบก้ารัรัับรัองก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ อย่างยั�งย่นทุ้�มืุ่่งเน้นถู้งคุวามื่รัับผิิดชอบต่อสิมื่ดุลทุั�ง 3 ด้าน ได้แก้่ “เศรัษฐก้ิจ สิังคุมื่ และสิิ�งแวดล้อมื่” จ้งได้มื่้ก้ารัสิรั้างมื่าตรัฐาน ด้านก้ารัรัับรัองน ้� ขี้�น ทุ้�เรั้ยก้ว่า FSC-ก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้ยั�งย่น (FSC-FM) ป่ัจจุบันก้ารัสิ่งออก้ผิลิตภัณฑ์์ยางพารัาขีองป่รัะเทุศไทุย ไมื่่ว่าจะเป่็นไมื่้ยางพารัา เฟื้อรั์นิเจอรั์ เช่�อเพลิง ช้วมื่วล และผิลิตภัณฑ์์อ่�น ๆ จาก้ยางพารัาทุ้สิ�่งขีายต่างป่รัะเทุศ ป่รัะสิบป่ัญหาถููก้ก้ดรัาคุา โดยมื่้ ขี้ออ้างว่าผิลิตภัณฑ์์ดังก้ล่าว ไมื่่มื่้หลัก้ฐานทุ้�ย่นยันว่าผิลิตจาก้สิวนยางพารัาทุ้�มื่้ก้ารัจัดก้ารัสิวนยาง อย่างยั�งย่นตามื่ขีอบเขีตขีองก้ารัรัับรัองตามื่มื่าตรัฐานสิาก้ล ซ้�งดูเหมื่่อนจะเป่็นเง่�อนไขีในก้ารัก้้ดก้ัน ทุางก้ารัคุ้า และนำมื่าใช้ก้ับทุุก้ป่รัะเทุศผิู้ป่ลูก้ยางพารัา ซ้�งขีณะน้�หลายป่รัะเทุศได้ดำเนินก้ารัเพ่�อ พัฒนารัะบบก้ารัจัดก้ารัสิวนยางเพ่�อมืุ่่งไป่สิู่มื่าตรัฐานสิาก้ลไป่แล้ว ป่รัะเทุศไทุยเองก้็ต้องรั้บก้ำหนด มื่าตรัก้ารัสิ่งเสิรัิมื่ก้ารัทุำสิวนยางขีองเก้ษตรัก้รัให้เป่็นไป่ตามื่มื่าตรัฐานก้ารัจัดก้ารัป่่าไมื่้อย่างยั�งย่น ตามื่หลัก้สิาก้ล ก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เป่็นหน่วยงานหลัก้ทุ้�ต้องรัับผิิดชอบตามื่พรัะรัาชบัญญัติก้ารัยางแห่ง ป่รัะเทุศไทุย พ.ศ. 2558 โดยก้ารันำงบป่รัะมื่าณจาก้ก้องทุุนพัฒนายางพารัา ตามื่มื่าตรัา 49 (3) เพ่�อ สิ่งเสิรัิมื่ให้เก้ษตรัก้รัชาวสิวนยางรัายย่อยสิู่ก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่น ซ้�งได้ดำเนินก้ารัมื่าตั�งแต่ป่ี พ.ศ. 2562 และมื่้ก้ารัต่อยอดพัฒนาองคุ์คุวามื่รัู้ขีองเจ้าหน้าทุ้�รั่วมื่ก้ับภาคุสิ่วนอ่�น ๆ มื่าตลอด สิุดทุ้ายน้� ขีอขีอบพรัะคุุณโคุรังก้ารัก้ารัจัดก้ารัสิวนยางอย่างยั�งย่นสิำหรัับเก้ษตรัก้รัรัายย่อย (WWF-SR4SH) และคุณะทุำงานทุ้�ได้จัดทุำคุู่มื่่อน ้� ขี้�นมื่า นับว่าเป่็นป่รัะโยชน์อย่างยิ�งสิำหรัับเก้ษตรัก้รั ชาวสิวนยาง และขีอใหคุ้ณะผิู้จัดทุำคุู่มื่่อทุุก้ทุ่าน จงป่รัะสิบคุวามื่สิำเรั็จบรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุ์และเป่้าหมื่าย ขีองคุู่มื่่อเล่มื่น ้� สิุรัชัย บุญวรัรัโณ ผิู้อำนวยก้ารัก้ารัยางแห่งป่รัะเทุศไทุย เขีตภาคุใต้ตอนล่าง คำำนำิยม องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย 1485 พ่�นทุ้�ป่่าทุ้�ยังมื่้ลัก้ษณะสิำคุัญขีองรัะบบนิเวศป่รัะจำถูิ�น เช่น มื่้คุวามื่ซับซ้อน คุวามื่หลาก้หลายทุางโคุรังสิรั้างและ ช้ววทุิยา เป่็นต้น โดยเฉพาะลก้ัษณะขีองดิน พ่ชและสิัตว์ โดยทุ้�ต้นไมื่้เก้่อบทุั�งหมื่ดเป่็นพันธุ์ทุ้องถูิ�น ไมื่่จัดว่าเป่็น สิวนป่่า สิารัป่รัับป่รัุงดิน หรั่ออินทุรั้ย์วัตถูุ โดยสิ่วนมื่าก้มื่ัก้เป่็น ไนโตรัเจน (N) ฟื้อสิฟื้อรััสิ (P2O5) และ โพรัแทุสิเซ้ยมื่ (K20) เป่็นธาตุอาหารัหลก้ัใสิ่ในดินเพ่�อใหต้้นไมื่้เจรัิญเติบโต ขี้�น บุคุคุล ก้ลุ่มื่บุคุคุล หรั่อองคุ์ก้รัใด ทุ้�ได้รัับหรั่ออาจได้รัับ ผิลก้รัะทุบจาก้ก้ิจก้รัรัมื่ขีองพ่�นทุ้�สิวนยาง เช่น บุคุคุล ก้ลุ่มื่บุคุคุล หรั่อองคุ์ก้รัทุ้�อยู่ติดก้ับพ่�นทุ้�สิวนยางพารัา (ในก้รัณ้ทุ้ด�ินอยู่ป่ลายน�ำ) (อ้้างอ้ิง: FSC-STD-01-001 V5-0) ชุดเอก้สิารั รัายงาน บันทุ้ก้ และแผินทุ้� ทุ้�อธิบาย แสิดงให้ เห็น และก้ำหนดก้ิจก้รัรัมื่ขีองผิู้จัดก้ารั พนก้ังานใด ๆ หรั่อ องคุ์ก้รัจะทุำในพ่�นทุ้�สิวนยาง รัวมื่ถู้งก้ารัป่รัะก้าศ วัตถูป่รัุะสิงคุ์ และนโยบาย (อ้้างอ้ิง: FSC-STD-01-001 V5-0) วิธ้ก้ารัป่ฏิิบัติในก้ารัตรัวจสิอบติดตามื่และคุวบคุุมื่ เพ่�อ ป่รัะเมื่ินคุวามื่คุ่บหน้าในก้ารับรัรัลวุัตถูป่รัุะสิงคุก้์ารัจัดก้ารั ผิลลัพธ์ขีองก้ารัตรัวจสิอบติดตามื่จะถููก้นำไป่ใช้ในก้ารั ป่รัับเป่ล้�ยนก้ารัจัดก้ารั (อ้้างอ้ิง: FSC-STD-01-001 V5-0) ชนิดพันธุ์ทุ้�เก้ิดขี้�นในทุ้ทุ้� �แตก้ต่างจาก้พ่�นทุ้ก้�ารัแพรัก้รั่ะจาย ตามื่ธรัรัมื่ชาติ ชนิดพันธุ์ต่างถูิ�นบางชนิดแพรั่รัะบาดจน ก้ลายเป่็นรัุก้รัาน (invasive alien species) (อ้้างอ้ิง: สถาบัันับััณัฑิิตวิทุยาศาสตร์และเทุคโนัโลยีไทุย สวทุช. http://www.sesa10.go.th/e-learning/biology/ contents/7result/result06.html) ป่่าธรัรัมื่ชาติ ปุ่�ย ผิู้มื่้สิ่วนได้สิ่วนเสิ้ย แผินก้ารัจัดก้ารั แผินก้ารัติดตามื่ตรัวจสิอบ พ่ชต่างถูิ�น 15. 16. 17. 18. 19. 20. หมืายเล่ข้ คู่ำศัพที่์คู่ำอธีิบายภัาษาไที่ย 149 องคู่์การกองที่่นสัตว์ป่่าโล่กสากล่ สำนักงานป่ระเที่ศไที่ย WWF ป่ระเที่ศไที่ย สารปรัับปรุุงดิิน หรืืออิินทรีีย์์วััตถุุ โดยส่่วนมากมัักเป็็น ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรััส (P2O5) และ โพแทสเซีียม (K20) เป็็นธาตุุอาหารหลัักใส่่ในดิินเพื่่อให้้ต้้นไม้้เจริิญเติิบโต ขึ้้�น