นิราศภูเขาทอง

นริ าศภูเขาทอง

ท่ีมาของนิราศภูเขาทอง

★สุ น ท ร ภู่ แ ต่ ง นิ ร า ศ ภู เ ข า ท อ ง ใ น รั ช ส มั ย พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ
พระนั่งเกลา้ เจ้าอยูห่ วั เมื่อราวปลาย พ.ศ. ๒๓๗๓

★โ ด ย เ ล่ า ถึ ง ก า ร เ ดิ น ท า ง เ พื่ อ ไ ป น มั ส ก า ร เ จ ดี ย์ ภู เ ข า ท อ ง
ที่เมืองกรุงเก่าหรือจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในปัจจุบัน หลังจาก
จาํ พรรษาอยู่ทว่ี ดั ราชบุรณะวรวหิ ารหรอื วัดเลยี บ

ประวตั สิ นุ ทรภู่

สนุ ทรภู่ มีนามเดมิ วา่ ภู่ เกิดเมอ่ื วนั ที่ ๒๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๓๒๙

เรม่ิ รบั ราชการในรชั สมยั พระบาทสมเดจ็ เปน็ กวที ม่ี คี วามสามารถ
พระพทุ ธเลศิ หลา้ นภาลยั (รชั กาลที่ ๒) ด้านการแตง่ กลอน

มีบุตรชายชอื่ หนพู ดั องค์การยเู นสโกยกย่องใหเ้ ปน็ บคุ คล
เกดิ กบั นางจนั ผเู้ ปน็ ภรรยา ทีม่ ีผลงานดเี ดน่ ดา้ นวรรณกรรม

ผลงานของสนุ ทรภู่

นทิ าน ๕ เรื่อง

โคบตุ ร
พระอภยั มณี
พระไชยสรุ ยิ า
ลกั ษณวงศ์
สิงหไกรภพ

ผลงานของสุนทรภู่

นิราศ ๙ เรื่อง นิราศพระบาท
นิราศสพุ รรณ
นริ าศเมอื งแกลง นิราศอเิ หนา
นริ าศภเู ขาทอง
นริ าศวดั เจา้ ฟ้า นริ าศพระประธม
ราํ พนั พิลาป
นิราศเมอื งเพชร

ผลงานของสนุ ทรภู่

บทเหก่ ลอ่ ม ๔ เร่ือง

เห่เรอื่ งพระอภยั มณี
เหเ่ รอ่ื งโคบตุ ร
เหเ่ รอ่ื งจบั ระบาํ
เหเ่ รอ่ื งกากี

ผลงานของสุนทรภู่

บทเสภา ๒ เร่อื ง

ขุนชา้ งขนุ แผน ตอน กําเนดิ พลายงาม
เสภาพระราชพงศาวดาร

ผลงานของสุนทรภู่

วรรณกรรมคาํ สอน ๒ เรื่อง
(สุภาษติ )

สวสั ดริ กั ษา
เพลงยาวถวายโอวาท

ผลงานของสุนทรภู่

บทละคร ๑ เร่อื ง

อภยั นรุ าช

ลกั ษณะคาประพนั ธ์ของนริ าศภเู ขาทอง

★ลกั ษณะคําประพันธ์ของนิราศภูเขาทอง แต่งด้วยคําประพันธ์ชนิดนิราศ ซึง่ มีมา
ตงั้ แต่สมัยโบราณ

★เนอ้ื หาของนริ าศสว่ นใหญม่ กั เปน็ การคราํ่ ครวญของกวี (ชาย) ต่อสตรอี นั เปน็ ทร่ี ัก
เน่อื งจากตอ้ งพลัดพรากจากนางมาไกล

★กลอนนิราศมลี ักษณะคล้ายกลอนสุภาพ แต่นิราศจะข้ึนต้นด้วยวรรครับ และจะ
แตง่ ตอ่ ไปไม่จาํ กัดจาํ นวนบท แตต่ ้องใหค้ ําสุดท้ายซ่ึงจะอยใู่ นวรรคส่งจบลงดว้ ยคาํ วา่ “เอย”

ลกั ษณะคาประพนั ธ์ของนริ าศภูเขาทอง

★แผนผงั กลอนนริ าศ

วรรครอง วรรครบั
วรรคสดบั วรรคสง่
วรรครอง วรรครบั
วรรคสง่

คาศัพท์ยากของนริ าศภูเขาทอง

★คันโพง เครื่องวดิ นํา้
★คิรมี าศ ภูเขาทอง
★ทักษิณาวรรต
★พระวสา การเวียนขวา
วันออกพรรษา

คาศัพทย์ ากของนริ าศภเู ขาทอง

★มุลกิ า มหาดเลก็ หรอื ผอู้ ยู่ใตบ้ งั คับบญั ชา
★สดั ช่ือมาตราตวงโบราณ ใชต้ วงขา้ ว
★สารท เทศกาลทาํ บุญในวันสิ้นเดอื น ๑๐
★เหียนหนั
เปล่ยี นท่าทาง พลกิ แพลง

เรอื่ งย่อนริ าศภูเขาทอง

สุนทรภู่เริ่มเร่ืองด้วยการกล่าวถึงสาเหตุที่ต้องออกจากวัดราชบุรณราชวรวิหารและ
การเดินทางโดยเรือพร้อมหนูพัดซึ่งเป็นบุตรชาย ล่องไปตามลํานํ้าเจ้าพระยาผ่าน
พระบรมมหาราชวัง จนมาถึง วัดประโคนปัก โรงเหล้า บางจาก บางพลู บางพลัด บางโพ
บ้านญวณ วัดเขมา ตลาดแก้ว ตลาดขวัญ บางธรณี เกาะเกร็ด บางพูด บ้านใหม่ บางเดื่อ
บางหลวง เชงิ ราก สามโคก บา้ นง้ิว เกาะใหญร่ าชคราม จนถงึ กรงุ เก่าเม่อื เวลาเย็น

โดยจอดเรือพักท่ีท่าน้ําวัดหน้าพระเมรุ ครั้นรุ่งเช้าจึงไปนมัสการเจดีย์ภูเขาทอง
ส่วนขากลับ สุนทรภู่กล่าวแต่เพียงว่า เมื่อถึงกรุงเทพฯ ได้จอดเทียบเรือที่ท่านํ้าวัดอรุณราช-
วราราม ราชวรวิหาร

เนื้อเร่อื งนริ าศภูเขาทอง

รบั กฐนิ ภญิ โญโมทนา เดอื นสบิ เอด็ เสรจ็ ธรุ ะพระวสา
ชลุ ีลาลงเรอื เหลอื อาลยั

★ ถึงเดอื น ๑๑ ซ่ึงออกจากการจาํ พรรษาแลว้ เม่อื รบั กฐนิ อยา่ งยนิ ดี
เสร็จแลว้ ก็ตอ้ งลงเรอื ไปดว้ ยความเศรา้ โศก

เนอ้ื เรอ่ื งนริ าศภเู ขาทอง

ออกจากวดั ทศั นาดอู าวาส เม่อื ตรษุ สารทพระพรรษาไดอ้ าศยั
สามฤดอู ยดู่ ไี มม่ ภี ยั มาจาํ ไกลอารามเมอื่ ยามเยน็

★ ออกจากวดั กม็ องดวู ดั ทเ่ี คยอาศยั อยเู่ มอ่ื ปที ผ่ี า่ นมา อีกทงั้ ๓ ฤดู
ท่อี ยมู่ ากไ็ มม่ อี ะไรมากวนใจ

เนือ้ เร่อื งนิราศภูเขาทอง

โอ้อาวาสราชบรุ ณะพระวหิ าร แตน่ ี้นานนบั ทวิ าจะมาเหน็
เหลอื ราํ ลกึ นกึ นา่ นาํ้ ตากระเดน็ เพราะขกุ เขญ็ คนพาลมารานทาง

★อีกท้ังวัดราชบุรณะพระวิหารน้ีคงอีกนานกว่าจะได้มาเห็น นึกแล้วยิ่ง
เศร้าใจยิ่งนกั เพราะมคี นพาลมารังแกใสร่ ้าย

วดั ราชบรุ ณะพระวหิ าร

เน้ือเรอ่ื งนริ าศภูเขาทอง

จะยกหยบิ ธบิ ดเี ปน็ ทต่ี ง้ั กใ็ ชถ้ งั แทนสดั เหน็ ขดั ขวาง
จง่ึ อําลาอาวาสนริ าศรา้ ง มาอา้ งวา้ งวญิ ญาในสาครฯ

★คิดจะให้ผูใ้ หญ่คอยชว่ ยเหลอื ท่านก็ไม่มีความยุติธรรม จงึ ต้อง
อาํ ลาวัดไปจนต้องมาอ้างว้างอยกู่ ลางสายน้ํา

ภาชนะตวงขา้ วสําหรบั ไทยโบราณ

เนือ้ เร่ืองนริ าศภูเขาทอง

ถึงหนา้ วงั ดงั หนง่ึ ใจจะขาด คดิ ถงึ บาทบพติ รอดศิ ร
โอผ้ า่ นเกลา้ เจา้ ประคณุ ของสนุ ทร แต่ปางกอ่ นเคยเฝา้ ทกุ เชา้ เยน็

★ถึงหนา้ วงั ก็โศกเศร้าเหมอื นใจจะขาด คิดถึงพระบาทสมเด็จพระพุทธ
เลิศหล้านภาลัยผู้ซึ่งมีพระคุณกับสนุ ทรภู่อย่างมาก เม่ือก่อนเคยเข้าเฝ้า
รบั ใชอ้ ยา่ งใกล้ชดิ

พระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลศิ หลา้ นภาลยั

เนอื้ เรอ่ื งนิราศภูเขาทอง

พระนพิ พานปานประหนง่ึ ศรี ษะขาด ด้วยไรญ้ าตยิ ากแคน้ ถงึ แสนเขญ็
ทัง้ โรคซา้ํ กรรมซดั วบิ ตั เิ ปน็ ไมเ่ ลง็ เหน็ ทซ่ี ง่ึ จะพงึ่ พา

★เมื่อรัชกาลที่ ๒ สวรรคตก็เหมือนกับสุนทรภู่ตายไปด้วย เพราะไม่มี
ญาติหรือคนคอยช่วยเหลอื ชีวิตจึงยากแค้นแสนเข็ญ อีกทั้งมีโรคมีกรรม
เขา้ มารุมล้อม ไมม่ ีใครท่จี ะพึง่ พาได้

เนอื้ เรอ่ื งนิราศภูเขาทอง

จึงสรา้ งพรตอตสา่ หส์ ง่ สว่ นบญุ ถวาย ประพฤตฝิ า่ ยสมถะทง้ั วสา
เป็นสง่ิ ของฉลองคณุ มลุ กิ า ขอเปน็ ขา้ เคยี งบาททกุ ชาตไิ ปฯ

★จึงได้บวชเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่รัชกาลที่ ๒ ประพฤติตนอยู่ใน
ศลี ธรรมตลอดเวลา เพื่อเป็นสิ่งทดแทน แม้เกิดชาติใดขอให้เป็นข้ารับใช้
พระองค์ตลอดไป

เนือ้ เรอ่ื งนิราศภูเขาทอง

ถงึ หน้าแพแลเหน็ เรอื ทนี่ งั่ คดิ ถงึ ครง้ั กอ่ นมานาํ้ ตาไหล
เคยหมอบรบั กบั พระจมนื่ ไวย แลว้ ลงในเรอื ทนี่ ง่ั บลั ลงั กท์ อง

★เมื่อถึงหน้าแพก็เห็นเรือพระท่ีนั่ง คิดถึงเม่ือก่อนก็เศร้าจนน้ําตาไหล
เคยหมอบกราบรชั กาลท่ี ๒ กับพระจมน่ื ไวยผเู้ ปน็ เพอ่ื น แล้วกล็ งไปในเรอื

เน้อื เร่อื งนริ าศภูเขาทอง

เคยทรงแตง่ แปลงบทพจนารถ เคยรบั ราชโองการอา่ นฉลอง
จนกฐนิ สนิ้ แมน่ า้ํ ในลาํ คลอง มิไดข้ อ้ งเคอื งขดั หทั ยา

★เคยแต่งแปลงบทความ เคยรับราชโองการในงานอ่านฉลองจนเรือ
ทีม่ าทอดกฐนิ หมดแล้วก็ยงั มิได้ทําใหร้ ัชกาลที่ ๒ ขดั ใจแต่อย่างใด

เนอื้ เรอ่ื งนริ าศภูเขาทอง

เคยหมอบใกลไ้ ดก้ ลน่ิ สคุ นธต์ รลบ ละอองอบรสรน่ื ชนื่ นาสา
สน้ิ แผน่ ดนิ สน้ิ รสสคุ นธา วาสนาเรากส็ น้ิ เหมอื นกลนิ่ สคุ นธฯ์

★เคยหมอบกราบจนใกลจ้ นไดก้ ลิน่ หอมจากพระวรกาย กล่นิ หอมน้ันหอม
จนติดจมูก แต่เมื่อรัชกาลที่ ๒ สวรรคตก็ส้ินกล่ินหอมไปด้วยอีกท้ังก็ยัง
เหมอื นวาสนาของสนุ ทรภู่ก็ส้นิ ตามกล่นิ ไป

เนื้อเรือ่ งนริ าศภูเขาทอง

ดูในวงั ยงั เหน็ หอพระอฐั ิ ตงั้ สตเิ ตมิ ถวายฝา่ ยกศุ ล
ทั้งปน่ิ เกลา้ เจา้ พภิ พจบสกล ใหผ้ อ่ งพน้ ภยั สาํ ราญผา่ นบรุ นิ ทรฯ์

★มองไปในวงั ยังเห็นหอทีเ่ ก็บพระอฐั ขิ องรชั กาลท่ี ๒ ก็ตง้ั สตถิ วายส่วนบญุ
ส่วนกุศล ท้ังสง่ ส่วนกศุ ลไปใหร้ ชั กาลที่ ๓ ใหพ้ ้นภัยในการปกครองบา้ นเมือง

พระบาทสมเดจ็ พระนง่ั เกลา้ เจา้ อยหู่ วั

เน้ือเร่ืองนริ าศภเู ขาทอง

ถึงอารามนามวดั ประโคนปกั ไม่เหน็ หลกั ลอื เลา่ วา่ เสาหนิ
เปน็ สาํ คญั ปนั แดนในแผน่ ดนิ มริ สู้ ้นิ สดุ ช่ือทลี่ อื ชา

★ถึงวัดประโคนปักก็มองไปไม่เห็นเสาหินท่ีลือกัน เป็นเสาท่ีสําคัญ
ในแผ่นดิน

วดั ประโคนปกั

เนื้อเรอื่ งนริ าศภูเขาทอง

ขอเดชะพระพทุ ธคณุ ชว่ ย แมน้ มอดมว้ ยกลบั ชาตวิ าสนา
อายยุ นื หมน่ื เทา่ เสาศลิ า อยู่คฟู่ า้ ดนิ ไดด้ งั ใจปอง

★ถงึ จะไมเ่ หน็ กข็ อเดชะพระพทุ ธคณุ ช่วย ขอใหอ้ ายุยืนหม่ืน ๆ ปี เท่าดัง
เสาศลิ า อยคู่ ฟู่ ้าดินไดต้ ลอดไป

เน้ือเรือ่ งนิราศภูเขาทอง

ไปพน้ วดั ทศั นารมิ ทา่ นาํ้ แพประจาํ จอดรายเขาขายของ
มีแพรผา้ สารพดั สมี ว่ งตอง ท้งั สง่ิ ของขาวเหลอื งเครอ่ื งสาํ เภาฯ

★พอเรือล่องเลยวัดก็มองดูริมท่าน้ํา มีแพมาจอดขายของอยู่เรียงราย
มขี ายท้งั ผ้าแพรสมี ่วงและสีอื่น ๆ ทง้ั สงิ่ ของท่ีมาจากเมืองจีน

เนื้อเร่อื งนริ าศภูเขาทอง

ถงึ โรงเหลา้ เตากลนั่ ควนั โขมง มคี ันโพงผกู สายไวป้ ลายเสา
โอ้บาปกรรมนาํ้ นรกเจยี วอกเรา ใหม้ วั เมาเหมอื นหนง่ึ บา้ เปน็ นา่ อาย

★ถึงโรงเหล้าก็มีควันออกมาจากเตากลั่นมากมาย มีเคร่ืองตักนํ้าผูกไว้
ปลายเสา สุนทรภู่เคยดื่มนาํ้ เหล้าจนเมาเหมอื นคนบา้

เน้อื เรอื่ งนริ าศภเู ขาทอง

ทําบญุ บวชกรวดนาํ้ ขอสาํ เร็จ สรรเพชญโพธญิ าณประมาณหมาย
ถึงสรุ าพารอดไมว่ อดวาย ไม่ใกลก้ รายแกลง้ เมนิ กเ็ กนิ ไป

★จึงได้บวชเพื่อจะได้พ้นจากอบายมุข ขอให้ได้ตรัสรู้ดังพระพุทธเจ้า
แต่เหล้าเคยทําให้รอดชวี ติ ดังนน้ั จะเมนิ ไปกเ็ กินไป

เนอื้ เรอื่ งนิราศภเู ขาทอง

ไมเ่ มาเหลา้ แลว้ แตเ่ รายงั เมารกั วรรคทอง
ถึงเมาเหลา้ เชา้ สายกห็ ายไป
สุดจะหกั หา้ มจติ คดิ ไฉน
แตเ่ มาใจนป้ี ระจาํ ทกุ คาํ่ คนื ฯ

★ถึงจะไม่เมาเหล้าแต่ยังเมารักอยู่ หักห้ามจิตใจไม่ให้รักไม่ได้ การเมา
เหล้าน้นั พอรุง่ ข้นึ กห็ ายไป แตก่ ารเมารักนจ้ี ะเปน็ ทุก ๆ คนื

เนอื้ เรื่องนิราศภูเขาทอง

ถงึ บางจากจากวดั พลดั พน่ี อ้ ง มามวั หมองมว้ นหนา้ ไมฝ่ า่ ฝนื
เพราะรกั ใครใ่ จจดื ไมย่ ดื ยนื จึงตอ้ งขนื ใจพรากมาจากเมอื ง

★ถึงบางจากไม่อยากได้ยินคําว่าจาก เพราะสุนทรภู่จากหลาย ๆ
อย่างมา ต้องมีใจมวั หมองเพราะรกั นัน้ ไม่ยนื ยาว จึงพรากมาจากเมือง

เน้ือเร่ืองนิราศภูเขาทอง

ถงึ บางพลคู ดิ ถงึ คเู่ มอื่ อยคู่ รอง เคยใสซ่ องสง่ ใหล้ ว้ นใบเหลอื ง
ถงึ บางพลดั เหมอื นพพ่ี ลดั มาขดั เคอื ง ท้งั พลดั เมอื งพลดั สมรมารอ้ นรน

★ถึงบางพลูคิดถึงนางจันเมื่อแต่งงานกัน เคยส่งหมากพลูโดยใส่ซองให้
ท้ังหมดเป็นใบเหลืองซึ่งอร่อยมาก ถึงบางพลัดก็ไม่อยากได้ยนิ คําว่าพลัด
เพราะไดพ้ ลดั จากนางจัน ท้ังยังพลัดจากเมอื งและอน่ื ๆ อย่างร้อนรน

หมากพลู

เนอื้ เร่อื งนริ าศภเู ขาทอง

ถงึ บางโพโอพ้ ระศรมี หาโพธิ ร่มนิโรธรกุ ขมลู ใหพ้ นู ผล
ขอเดชะอานภุ าพพระทศพล ใหผ้ อ่ งพน้ ภยั พาลสาํ ราญกายฯ

★ถึงบางโพก็คิดถึงต้นโพธิใ์ ห้ร่มเงาให้ความร่มเย็นทั้งยังทําให้โคนต้นไม้
งอกงามได้ ขอเดชะของพระพทุ ธเจ้า ให้พน้ ภัยพาลตลอดไป

เนือ้ เร่อื งนริ าศภเู ขาทอง

ถึงบา้ นญวนลว้ นแตโ่ รงแลสะพรง่ั มีข้องขงั กงุ้ ปลาไวค้ า้ ขาย
ตรงหนา้ โรงโพงพางเขาวางราย พวกหญงิ ชายพรอ้ มเพรยี งมาเมยี งมอง

★ถึงบา้ นญวนเหน็ มโี รงแลมากมาย มีคนคา้ ขายของ เชน่ ก้งุ หรอื ปลา โดยการขงั
ไว้ในข้อง ข้างหน้าโรงวางที่สําหรับดักปลาวางเรียงไว้ มีทั้งผู้หญิงและผู้ชาย
มาจับจา่ ยซอื้ ของ

ขอ้ งขังปลา

เนือ้ เร่อื งนิราศภเู ขาทอง

จะเหลยี วกลบั ลบั เขตประเทศสถาน ทรมานหมน่ ไหมฤ้ ทยั หมอง
ถึงเขมาอารามอร่ามทอง พึง่ ฉลองเลกิ งานเมอ่ื วานซนื ฯ

★จะมองกลบั ไปยงั ประเทศบา้ นเกดิ ก็ทรมานเหมือนโดนไฟไหม้ จติ ใจ
ก็หม่นหมอง ล่องเรือมาจนถึงวัดเขมา ก็รู้ว่าพึ่งเลิกงานฉลองไป
เมอ่ื วานซนื

วดั เขมาภริ ตาราม

เนอ้ื เรื่องนิราศภเู ขาทอง

โอป้ างหลงั ครง้ั สมเดจ็ พระบรมโกศ มาผกู โบสถก์ ไ็ ดม้ าบชู าชนื่
ชมพระพมิ พร์ มิ ผนงั ยงั ยง่ั ยนื ท้ังแปดหมนื่ สพ่ี นั ไดว้ นั ทา

★คดิ ถงึ เมอ่ื กอ่ นซงึ่ รชั กาลท่ี ๒ ไดม้ าตดั หวายลกู นมิ ติ ได้ชมพระพมิ พ์
ทง้ั ๘๔,๐๐๐ องค์ ซ่งึ เทา่ กบั จาํ นวนพระธรรมทอี่ ยู่ในพระไตรปฎิ กท่ีอยู่
รมิ ผนัง

เน้อื เรื่องนิราศภูเขาทอง

โอ้ครง้ั นมี้ ไิ ดเ้ หน็ เลน่ ฉลอง เพราะตวั ตอ้ งตกประดาษวาสนา
เป็นบญุ นอ้ ยพลอยนกึ โมทนา พอนาวาตดิ ชลเข้าวนเวยี น
★แต่คร้ังนี้ไม่ได้เห็นการเล่นฉลองเพราะสุนทรภู่ต้องหมดวาสนา
และลําบาก เป็นเพราะบุญนอ้ ยกน็ กึ เศรา้ แต่แล้วเรือก็ติดนาํ้ วน

เน้อื เร่อื งนริ าศภเู ขาทอง

ดูน้าํ วง่ิ กลงิ้ เชย่ี วเปน็ เกลยี วกลอก กลับกระฉอกฉาดฉนั ฉวดั เฉวยี น
บ้างพลงุ่ พลงุ่ วงุ้ วงเหมอื นกงเกวยี น ดูเวยี นเวยี นควา้ งควา้ งเปน็ หวา่ งวน

★มองเห็นนํ้าวิ่งเชี่ยวหมุนเป็นเกลียว พุ่งไปมาตัดกัน บางส่วนก็พุ่งวนเหมือน
กงเกวียน ดเู วียน ๆ เป็นเหมือนพายุวน

เน้ือเร่อื งนริ าศภูเขาทอง

ทัง้ หวั ทา้ ยกรายแจวกระชากจว้ ง ครรไลลว่ งเลยทางมากลางหน
โอ้เรอื พน้ วนมาในสาชล ใจยงั วนหวงั สวาทไมค่ ลาดคลาฯ

★ท้ังหัวทา้ ยเรอื ได้รับแจวเรือดงั น้นั เรือจงึ หลุดนาํ้ วนออกมาได้ แต่ถงึ เรอื
จะพ้นน้าํ วนมาแล้วแตใ่ จก็ยังไม่พ้นจากความรกั

เนอื้ เรือ่ งนิราศภูเขาทอง

ตลาดแกว้ แลว้ ไมเ่ หน็ ตลาดตง้ั สองฟากฝงั่ กแ็ ตล่ ว้ นสวนพฤกษา
โอร้ ินรนิ กลน่ิ ดอกไมใ้ กลค้ งคง เหมอื นกลน่ิ ผา้ แพรดาํ ราํ่ มะเกลอื

★ถงึ ตลาดแกว้ แต่ไม่เหน็ มีตลาดตัง้ ขายของท้ังสองฝงั่ เห็นแต่ต้นไม้พืชพันธ์ุ
ต่าง ๆ ได้กล่ินดอกไม้หอมไปเร่ือย ๆ ตลอดทางและกลิ่นเหมือนผ้าแพร
ทยี่ ้อมดว้ ยมะเกลอื

มะเกลอื