นิราศภูเขาทอง

เน้ือเร่อื งนริ าศภเู ขาทอง

เห็นโศกใหญใ่ กลน้ ํ้าระกาํ แฝง ท้งั รักแซงแซมสวาทประหลาดเหลอื
เหมอื นโศกพที่ ช่ี าํ้ ระกาํ เจอื เพราะรกั เรอ้ื แรมสวาทมาคลาดคลาย
★เห็นต้นโศกใหญ่และต้นระกําเป็นแผงแต่แปลกท่ีมีต้นรักขึ้นแซม
อยู่ด้วย เหมอื นความโศกเศรา้ ระกาํ ใจทส่ี นุ ทรภตู่ ้องเปน็ เพราะรกั แมจ่ ัน

เนื้อเรือ่ งนิราศภเู ขาทอง

ถึงแขวงนนทช์ ลมารคตลาดขวญั มีพ่วงแพแพรพรรณเขาคา้ ขาย
ทงั้ ของสวนลว้ นเรอื อยเู่ รียงราย พวกหญงิ ชายประชมุ กนั ทกุ วนั คนื ฯ

★ถึงจงั หวดั นนทบรุ กี เ็ หน็ มตี ลาดนาํ้ มีแพอยซู่ ง่ึ ขายเสอื้ ผา้ เครอ่ื งนงุ่ หม่ มีทั้ง
เรอื จอดอยู่เพือ่ ขายผลไมจ้ ากสวน มีทงั้ ผู้หญงิ ผูช้ ายมาซ้อื ของกันทุกวันทุกคืน

เนือ้ เรือ่ งนิราศภเู ขาทอง

มาถงึ บางธรณที วโี ศก วรรคทอง
โอส้ ธุ าหนาแนน่ เปน็ แผน่ พนื้
ยามวโิ ยคยากใจใหส้ ะอน้ื
ถึงสห่ี มนื่ สองแสนทงั้ แดนไตร

★มาถึงหมู่บ้านบางธรณีก็โศกเศร้ามากข้ึนมาก เพราะ
ตอนลําบากพาให้ใจสะอ้ืนมาก ท้ังทีแ่ ผ่นดินหนาขนาดสองแสน
สหี่ มน่ื โยชน์

เนอื้ เร่ืองนิราศภเู ขาทอง

เม่ือเคราะหร์ า้ ยกายเรากเ็ ทา่ น้ี วรรคทอง
ล้วนหนามเหนบ็ เจบ็ แสบคบั แคบใจ
ไม่มที พ่ี สธุ าจะอาศยั
เหมอื นนกไรร้ งั เรอ่ ยเู่ อกาฯ

★มาถึงหมู่บ้านบางธรณีก็โศกเศร้ามากขึ้นมาก เพราะ
ตอนลําบากพาให้ใจสะอื้นมาก ท้ังท่ีแผ่นดินหนาขนาดสองแสน
สห่ี มน่ื โยชน์

เนอื้ เร่ืองนริ าศภูเขาทอง

ถึงเกรด็ ยา่ นบา้ นมอญแตก่ อ่ นเกา่ วรรคทอง
เด๋ียวนมี้ อญถอนไรจกุ เหมอื นตกุ๊ ตา
ผูห้ ญงิ เกลา้ มวยงามตามภาษา
ทง้ั ผดั หนา้ จบั เขมา่ เหมอื นชาวไทย

★ถึงตําบลปากเกร็ดซึ่งเป็นบริเวณที่ชาวมอญอพยพมา ตามธรรมเนียม
ผู้หญิงมอญจะเกล้าผม แต่สมัยน้ีผู้หญิงมอญมาถอนไรผมเหมือนตุ๊กตา
ทง้ั ยังใช้เคร่อื งสาํ อาง ใชแ้ ป้งผดั หนา้ ซงึ่ เหมือนกบั ชาวไทย

มะเกลอื

เนื้อเรือ่ งนิราศภเู ขาทอง

โอส้ ามญั ผนั แปรไมแ่ ทเ้ ทยี่ ง วรรคทอง
น่หี รือจติ คดิ หมายมหี ลายใจ
เหมอื นอยา่ งเยยี่ งชายหญงิ ทงิ้ วสิ ยั
ทจ่ี ิตใครจะเปน็ หนง่ึ อยา่ พงึ คดิ ฯ

★ทําให้เห็นได้ว่าสมัยน้ีทุกสิ่งทุกอย่างไม่มีความเที่ยงแท้ เหมือน
ดงั ท่ชี าวมอญละทิ้งประเพณีวฒั นธรรมของตนเอง แล้วจะนบั ประสา
อะไรกบั จติ ใจของคน ซึ่งไมม่ ใี ครมใี จเดยี วแต่มหี ลายใจ

เนอื้ เรอื่ งนิราศภูเขาทอง

ถงึ บางพดู พดู ดเี ปน็ ศรศี กั ด์ิ วรรคทอง
แมน้ พดู ชว่ั ตวั ตายทาํ ลายมติ ร
มีคนรกั รสถอ้ ยอรอ่ ยจติ
จะชอบผดิ ในมนษุ ยเ์ พราะพดู จาฯ

★ถึงหมบู่ ้านบางพูดสุนทรภู่ก็นึกถงึ คําว่าพูด ดังวา่ ถ้าใครพูดดีก็จะ
มีคนรัก แต่ถ้าพูดไม่ดีก็อาจจะเป็นภัยต่อตนเองได้ อีกท้ังยังไม่มี
ใครคบ ไม่มีเพื่อนสนิทมิตรสหาย ท้ังการจะดูว่าใครดีไม่ดีดูได้
จากการพดู

เน้ือเรอื่ งนิราศภูเขาทอง

ถงึ บา้ นใหมใ่ จจติ กค็ ดิ อา่ น จะหาบา้ นใหมม่ าดเหมอื นปรารถนา
ขอใหส้ มคะเนเถดิ เทวา จะไดผ้ าสกุ สวสั ดจิ์ าํ กดั ภยั

★ถึ ง ห มู่ บ้ า น บ้ า น ใ ห ม่ สุ น ท ร ภู่ ก็ คิ ด อ ย า ก จ ะ ไ ด้ บ้ า น ซั ก ห ลั ง ต า ม
ที่ต้องการ โดยขอกับเทวดาให้สมดังปรารถนา เพราะการมีบ้านใหม่
จะได้มีความสุขและมีทอ่ี าศัยอยา่ งปลอดภัย

เนอ้ื เร่ืองนริ าศภูเขาทอง

ถงึ บางเดอ่ื โอม้ ะเดอื่ เหลอื ประหลาด บงั เกดิ ชาตแิ มลงหวม่ี ใี นไส้
เหมอื นคนพาลหวานนอกยอ่ มขมใน อปุ ไมยเหมอื นมะเดอื่ เหลอื ระอา
★ถึงหมู่บ้านบางเดื่อก็คิดถึงลูกมะเดื่อ ท่ีภายนอกนั้นดูสวยงาม
นา่ รับประทาน แตภ่ ายในกลบั มแี มลงมหี นอนชอนไชอยู่ เหมอื นกบั คนพาล
ทป่ี ากพูดดีแต่ในใจคิดทาํ อันตราย

มะเด่อื

เนือ้ เรอื่ งนิราศภเู ขาทอง

ถึงบางหลวงเชงิ รากเหมอื นจากรกั สเู้ สยี ศกั ดสิ์ งั วาสพระศาสนา
เป็นลว่ งพน้ รนราคราคา ถงึ นางฟา้ จะมาใหไ้ มไ่ ยดฯี

★ถึงบางหลวงเหมือนจากนางจันมานานแล้ว เราต้องสละจาก
ยศถาบรรดาศกั ดเิ์ พอ่ื มาบวช เพ่ือจะได้พน้ จากกเิ ลสทั้งหลายทัง้ ปวง ถึงจะ
มนี างฟา้ มายั่วก็ไม่สนใจ

เน้อื เรือ่ งนริ าศภเู ขาทอง

ถงึ สามโคกโศกถวลิ ถงึ ปนิ่ เกลา้ พระพทุ ธเจา้ หลวงบาํ รงุ ซงึ่ กรงุ ศรี
ประทานนามสามโคกเปน็ เมอื งตรี ชือ่ ปทมุ ธานเี พราะมบี วั

★ถึงสามโคกก็คิดถึงพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยซึ่งพระองค์
ปกครองเมอื งกรงุ เทพฯ พระองคไ์ ดพ้ ระราชทานนามเมอื งจากสามโคกซึ่งเปน็
หัวเมอื งชั้นสามเปน็ เมืองปทมุ ธานเี ป็นเพราะมบี ัวเยอะ

เนือ้ เร่อื งนริ าศภูเขาทอง

โอพ้ ระคณุ สญู ลบั ไมก่ ลบั หลงั แตช่ ่ือตงั้ กย็ งั อยเู่ ขารทู้ ว่ั
โอเ้ รานท้ี ส่ี นุ ทรประทานตวั ไม่รอดชัว่ เชน่ สามโคกยงิ่ โศกใจ

★ถึงพระองค์จะเสด็จสวรรคตไปแล้วแต่ชื่อปทุมธานีคงอยู่ตลอดไป แต่
ทําไมช่ือของสุนทรภู่ช่ือขุนสุนทรโวหารท่ีได้รับพระราชทานนามมาแต่กลับ
ไม่มชี ่ือในแผน่ ดนิ หลงั จากพระองคส์ วรรคตเลยซง่ึ ตา่ งกับปทุมธานี

เนอ้ื เรือ่ งนริ าศภเู ขาทอง

สนิ้ แผน่ ดนิ สน้ิ นามตามเสดจ็ ต้องเทย่ี วเตรด็ เตรห่ าทอ่ี าศยั
แม้นกาํ เนดิ เกดิ ชาตใิ ดใด ขอใหไ้ ดเ้ ปน็ ข้าฝา่ ธลุ ี

★สนุ ทรภ่ตู อ้ งเร่ร่อนหาที่อาศัยเพราะขณะน้ีไม่มีบ้าน สนุ ทรภู่ขอให้เกิด
ทกุ ชาตไิ ดเ้ ปน็ ข้ารบั ใชพ้ ระองคต์ ลอดไป

เนอ้ื เร่อื งนิราศภูเขาทอง

สน้ิ แผน่ ดนิ ขอใหส้ นิ้ ชวี ติ บา้ ง อย่ารรู้ า้ งบงกชบทศรี
เหลอื อาลยั ใจตรมระทมทวี ทุกวนั นกี้ ซ็ งั ตายทรงกายมาฯ

★พอพระองค์สวรรคตสนุ ทรภู่ก็ขออยากตายตามบ้างเพื่อจะได้รับใช้
และพึ่งพระองค์ เด๋ียวน้ีก็เศร้าโศกใจทุกข์ระทมอย่างทวีคูณมาก
ต้องเร่ร่อนไปเรื่อย ๆ ชวี ติ ไมม่ ีจุดมุง่ หมาย

เน้ือเร่อื งนริ าศภเู ขาทอง

ถึงบา้ นงว้ิ เหน็ แตง่ วิ้ ละลวิ่ สงู ไม่มฝี งู สตั วส์ งิ กง่ิ พฤกษา
ด้วยหนามดกรกดาษระดะตา นกึ ก็นา่ กลวั หนามขามขามใจ

★ถึงหมู่บ้านบา้ นง้ิวกเ็ ห็นมีแตต่ น้ งว้ิ ซง่ึ ไม่มนี กหรอื สัตวอ์ ่ืนๆอยู่บนก่ิง
เลยเพราะต้นงิ้วมีหนามขึ้นอยู่มากมายนึกถึงก็น่ากลัวหนาม เพราะ
ถ้าโดนคงเจบ็ มาก

ตน้ ง้วิ

เน้อื เรอื่ งนิราศภูเขาทอง

งิว้ นรกสบิ หกองคลุ แี หลม ดงั ขวากแซมเสยี้ มแทรกแตกไสว
ใครทาํ ชคู้ ทู่ า่ นครนั้ บรรลยั ก็ตอ้ งไปปนี ตน้ นา่ ขนพอง

★งิว้ ในนรกยาวถงึ ๑๖ ข้อนิ้ว แหลมเหมือนกับไม้ไผเ่ หลาทาํ กับดกั
ซึ่งใครมีช้เู ม่ือตายไปแลว้ กต็ ้องไปปนี ตน้ งวิ้ ในนรกในนรก

เน้อื เร่ืองนิราศภูเขาทอง

เราเกดิ มาอายเุ พยี งนแ้ี ลว้ ยงั คลาดแคลว้ ครองตวั ไมม่ วั หมอง
ทกุ วันนวี้ ปิ รติ ผดิ ทาํ นอง เจียนจะตอ้ งปนี บา้ งหรอื อยา่ งไรฯ

★แ ต่ สุ น ท ร ภู่ เ กิ ด ม า อ า ยุ ม า ก แ ล้ ว แ ต่ ยั ง ค ร อ ง ตั ว อ ยู่ ใ น ศี ล ธ ร ร ม
ไม่มชี ู้ แตท่ กุ วนั นผี้ คู้ นวิปรติ มีชกู้ นั มากคงต้องไปปนี ตน้ ง้ิวในนรกกันบ้าง

เนื้อเรือ่ งนิราศภเู ขาทอง

โอค้ ดิ มาสารพดั จะตดั ขาด ตัดสวาทตดั รกั มยิ กั ไหว
ถวลิ หวงั นงั่ นกึ อนาถใจ ถึงเกาะใหญร่ าชครามพอยามเยน็

★ทงั้ หมดทค่ี ดิ มานนั้ สนุ ทรภสู่ ามารถตัดขาดได้แตก่ ารตัดความรักน้นั
ยากยิ่งนกั นงั่ นึกอนาถใจไปจนเย็นก็ถงึ เกาะใหญ่ราชคราม

เน้อื เร่อื งนิราศภูเขาทอง

ดูหา่ งยา่ นบา้ นชอ่ งทงั้ สองฝง่ั ระวงั ทง้ั สตั วน์ ้าํ จะทาํ เขญ็
เปน็ ทอ่ี ยผู่ รู้ า้ ยไมว่ ายเวน้ เทย่ี วซอ่ นเรน้ ตเี รอื เหลอื ระอาฯ

★มองไปเห็นบ้านเรือนต่าง ๆ อยู่ห่างจากสองฝ่ังมากในท่ีน้ีต้องระวัง
จระเข้จะทําร้าย ทั้งท่ีน่ียังเป็นที่อยู่ของผู้ร้ายซ่ึงมาคอยดักตีเรือ สุนทรภู่
คิดแล้วน่าเบอื่ ย่ิงนัก

เนอื้ เร่อื งนิราศภเู ขาทอง

พระสรุ ยิ งลงลบั พยบั ฝน ดูมัวมนมดื มดิ ทกุ ทศิ า
ถงึ ทางลดั ตดั ทางมากลางนา ทง้ั แฝกคาแขมกกขน้ึ รกเรย้ี ว

★เมือ่ พระอาทติ ย์ตกกม็ เี มฆมดื ครม้ึ มาจนดูมดื มวั ไปทกุ ทิศทุก
ทาง พายเรอื ถงึ ทางลดั ซึ่งเป็นทางตัดกลางนาก็เห็นมีต้นแฝกต้น
คาตน้ แขมตน้ กกข้นึ ปะปนกันอย่มู ากมาย

เนอ้ื เร่อื งนิราศภเู ขาทอง

เป็นเงางา้ํ นา้ํ เจง่ิ ดเู วง้ิ วา้ ง ทั้งกวา้ งขวางขวญั หายไมว่ ายเหลยี ว
เห็นดมุ่ ดมุ่ หนมุ่ สาวเสยี งกราวเกรยี ว ลว้ นเรอื เพรยี วพรอ้ มหนา้ พวกปลาเลย

★เงาของต้นพวกน้ีทอดลงนํ้าทําให้ดูเวิ้งว้างดูกว้างขวางเหลียวมองทีไรก็รู้สึก
ขวัญหายทกุ ที มองเหน็ เงาของหญงิ ชายทงั้ ยงั มเี สยี งคยุ กนั เรอื ของพวกเขาเพรยี ว
เล็กและมีปลาอยบู่ นเรืออีกดว้ ย

เนือ้ เรื่องนริ าศภเู ขาทอง

เขาถอ่ คลอ่ งวอ่ งไวไปเปน็ ยดื เรือเราฝดื เฝอื มานจิ จาเอย๋
ตอ้ งถอ่ คาํ้ รา่ํ ไปทงั้ ไมเ่ คย ประเดยี๋ วเสยสวบตรงเขา้ พงรก

★พวกเขาถอ่ เรอื คลอ่ งแคลว่ เดนิ ทางไปอยา่ งรวดเร็ว แตเ่ รอื ของสุนทรภู่
ไปชา้ มากช่างน่าสงสารลูกศิษย์ที่ต้องถอ่ เรืออย่างเหน็ดเหน่ือยท้งั ๆ ที่ไม่
เคยเส้นทาง บางทีเรอื กเ็ สยเขา้ พงหญา้ รกรุงรัง

เนื้อเรือ่ งนริ าศภูเขาทอง

กลับถอยหลงั รงั้ รอเฝา้ ถอ่ ถอน เรอื ขยอ่ นโยกโยนกระโถนหก
เงียบสงดั สตั วป์ า่ คณานก นํา้ ค้างตกพร่างพรายพระพายพดั

★จะถอยหลังก็ถอยยาก เรือก็โคลงจนกระโถนใส่หมากหก พอเงี่ยหูฟัง
กไ็ มไ่ ดย้ นิ เสยี งสตั ว์เลยซักตัว มีแตน่ าํ้ ค้างตกเพราะลมพดั

เน้อื เรอ่ื งนริ าศภเู ขาทอง

ไม่เหน็ คลองตอ้ งคา้ งอยกู่ ลางทงุ่ พอหยดุ ยงุ ฉชู่ มุ มารมุ กดั
เป็นกลมุ่ กลมุ่ กลมุ้ กายเหมอื นทรายซดั ต้องนง่ั ปดั แปะไปมไิ ดน้ อนฯ

★มองไปไม่เห็นคลองเลยต้องค้างอยู่กลางทุ่ง แต่พอหยุดเรือหยุดก็
มารุมกัดเจบ็ เหมอื นโดนทรายซัด เลยไม่ได้นอนเพราะตอ้ งน่ังตบยงุ

เนอ้ื เรือ่ งนริ าศภเู ขาทอง

แสนวติ กอกเอย๋ มาอา้ งวา้ ง ในท่งุ กวา้ งเหน็ แตแ่ ขมแซมสลอน
จนดกึ ดาวพราวพรา่ งกลางอมั พร กระเรยี นรอ่ นรอ้ งกอ้ งเมอื่ สองยาม

★สุนทรภู่รสู้ ึกอา้ งว้างมาก มองไปในทุ่งกวา้ งเห็นมีแต่ต้นแขมข้ึนอยู่ปะปน
กนั จนดกึ กม็ ดี าวอยกู่ ลางทอ้ งฟา้ มนี กกระเรียนบินร่อนและรอ้ งกอ้ งเมอื่ ตอน
เที่ยงคืน

นกกระเรยี น

เน้ือเรือ่ งนิราศภูเขาทอง

ท้ังกบเขยี ดเกรยี ดกรดี จงั หรดี เรอ่ื ย พระพายเฉอื่ ยฉวิ ฉวิ วะหววิ หวาม
วงั เวงจติ คดิ คะนงึ ราํ พงึ ความ ถงึ เมอื่ ยามยงั อดุ มโสมนสั

★มีเสยี งกบเขยี ดรอ้ งเรอ่ื ยๆ มลี มพัดเฉอ่ื ย ๆ สนุ ทรภรู่ สู้ ึกวงั เวงก็คิดรําพงึ
เม่อื ตอนมยี ศถาบรรดาศกั ดิ์

เนือ้ เร่อื งนิราศภูเขาทอง

สาํ รวลกบั เพอ่ื นรกั สะพรกั พรอ้ ม อยู่แวดลอ้ มหลายคนปรนนบิ ตั ิ
โอย้ ามเขญ็ เหน็ อยแู่ ตห่ นพู ดั ช่วยนงั่ ปดั ยงุ ใหไ้ มไ่ กลกาย

★ได้หัวเราะเฮฮากับเพ่ือน มีคนคอยปรนนิบัติรับใช้ แต่ยามลําบากเห็น
แตห่ นูพัดลกู ชายคอยชว่ ยนัง่ ปัดยุงให้

เน้ือเรอ่ื งนิราศภเู ขาทอง

จนเดอื นเดน่ เหน็ กอกระจบั จอก ระดะดอกบวั เผอื่ นเมอ่ื เดอื นหงาย
เหน็ รอ่ งน้ําลาํ คลองทงั้ สองฝา่ ย ข้างหนา้ ทา้ ยถอ่ มาในสาคร

★จนพระจันทร์ขึ้นก็เห็นต้นกระจับจอก มีดอกบัวเผ่ือนขึ้นมากเม่ือคืน
เดอื นหงาย มองเหน็ คลองทง้ั สองดา้ นหัวท้ายเรอื กร็ ีบถ่อเรือลงคลอง

เน้อื เรอื่ งนิราศภเู ขาทอง

จนแจม่ แจง้ แสงตะวนั เหน็ พนั ธผ์ุ กั ดนู า่ รกั บรรจงสง่ เกสร
เหลา่ บวั เผอ่ื นแลสลา้ งรมิ ทางจร กา้ มกงุ้ ซอ้ นเสยี ดสาหรา่ ยใตค้ งคา

★จนพระอาทิตย์ข้ึนก็เห็นพันธ์ุผักดูน่ารักส่งเกสรแก่กัน มีบัวเผ่ือนอยู่
สองข้างทางท่ีเรือพายไป มีต้นกา้ มกุ้งขึ้นอยู่กบั สาหรา่ ยใต้น้าํ

เน้ือเรอ่ื งนิราศภูเขาทอง

สายตงิ่ แกมแซมสลบั ตน้ ตบั เตา่ เปน็ เหลา่ เหลา่ แลรายทง้ั ซา้ ยขวา
กระจบั จอกดอกบวั บานผกา ดาษดาดขู าวดงั่ ดาวพราย

★มีต้นสายต่ิงข้ึนสลับกับต้นตับเต่าเป็นกลุ่ม ๆ มองไปเหมือนกับดาว
บนท้องฟา้

เนอ้ื เร่อื งนิราศภูเขาทอง

โอเ้ ช่นนส้ี กี าไดม้ าเหน็ จะลงเลน่ กลางทงุ่ เหมอื นมงุ่ หมาย
ท่ีมเี รอื นอ้ ยนอ้ ยจะลอยพาย เท่ียวถอนสายบวั ผนั สนั ตะวา

★เหล่าน้ีถ้าผู้หญิงได้มาเห็นก็คงจะลงเล่นกลางทุ่ง ที่มีเรือก็คงจะ
พายไปเก็บสายบัว

เน้ือเร่อื งนิราศภเู ขาทอง

ถงึ ตัวเราเลา่ ถา้ ยงั มโี ยมหญงิ ไหนจะนงิ่ ดดู ายอายบปุ ผา
คงจะใชใ้ หศ้ ษิ ยท์ ตี่ ดิ มา อตุ สา่ หห์ าเอาไปฝากตามยากจน

★ถ้าสุนทรภู่มีโยมผู้หญิงก็คงไม่นิ่งเฉยให้อายดอกไม้ คงจะใช้ให้
ศิษย์ไปเกบ็ ของฝากเทา่ ท่ที าํ ได้ในตอนนี้

เนือ้ เร่อื งนิราศภูเขาทอง

นจ่ี นใจไมม่ เี ทา่ ขเี้ ลบ็ ขเี้ กียจเกบ็ เลยทางมากลางหน
พอรอนรอนออ่ นแสงพระสรุ ยิ น ถึงตาํ บลกรงุ เกา่ ยง่ิ เศรา้ ใจฯ

★แต่นจ่ี นใจไม่มีเงนิ ซกั นิด ทั้งยังขเ้ี กียจเก็บจงึ เลยมา พอมีแสงอ่อน ๆ
ของพระอาทติ ยก์ ็ถึงกรงุ ศรีอยธุ ยา สนุ ทรภู่รูส้ ึกเศรา้ ใจ

เนอ้ื เร่ืองนริ าศภูเขาทอง

มาทางทา่ หนา้ จวนจอมผรู้ งั้ คิดถงึ ครง้ั กอ่ นมานา้ํ ตาไหล
จะแวะหาถา้ ทา่ นเหมอื นเมอ่ื เปน็ ไวย กจ็ ะไดร้ บั นมิ นตข์ นึ้ บนจวน

★เม่ือถึงหน้าจวนของเพ่ือนของสุนทรภู่ สุนทรภู่ก็คิดถึงเมื่อก่อนจน
นํ้าตาไหล สุนทรภู่ตั้งใจจะแวะหาถ้ายังเหมือนเม่ือก่อนก็คงจะได้รับ
นมิ นตข์ น้ึ บนจวน

เน้ือเรือ่ งนริ าศภเู ขาทอง

แตย่ ามยากหากวา่ ถา้ ทา่ นแปลก อกมแิ ตกเสยี หรอื เราเขาจะสรวล
เหมอื นเขญ็ ใจใฝส่ งู ไมส่ มควร จะตอ้ งมว้ นหนา้ กลบั อปั ระมาณฯ

★แต่ถ้าหากวา่ ท่านแปลกไปก็คงจะโดนหัวเราะเยาะจะต้องอายมาก รสู้ ึก
ไมก่ ลา้ ใฝ่สูงเป็นเพ่ือนได้ จงึ ไดเ้ ดินทางต่อไปยังเจดีย์ภูเขาทอง

เนอื้ เรือ่ งนริ าศภเู ขาทอง

มาจอดทา่ หนา้ วดั พระเมรขุ ้าม รมิ อารามเรอื เรยี งเคยี งขนาน
บ้างขน้ึ ลอ่ งรอ้ งลาํ เลน่ สาํ ราญ ท้งั เพลงการเกย้ี วแกก้ นั แซเ่ ซง็

★จอดเรือท่ีขา้ งวดั พระเมรซุ ่ึงรมิ วัดมีเรอื จอดเรยี งอยู่ บางลาํ มีคนร้อง
เลน่ เต้นสาํ ราญ บางลาํ ก็ร้องเพลงเก้ียวกนั

วดั พระเมรุ

เนื้อเรือ่ งนริ าศภูเขาทอง

บา้ งฉลองผา้ ปา่ เสภาขบั ระนาดรบั รวั คลา้ ยกบั นายเสง็
มีโคมรายแลอร่ามเหมอื นสาํ เพง็ เมอ่ื คราวเครง่ กม็ ใิ ครจ่ ะไดด้ ู

★บางลําฉลองผ้าป่าด้วยการขับเสภา ท้ังยังมีคนตีระนาดซ่ึงตีเก่ง
เหมือนนายเส็ง (คนเก่งระนาดสมัยสุนทรภู่) มีโคมแขวนอยู่เรียงราย
เหมอื นอยสู่ ามเพ็ง เมอ่ื คราวเคร่งในพระศาสนากไ็ ม่ได้ดู

เนื้อเรอ่ื งนริ าศภูเขาทอง

ไอ้ลาํ หนง่ึ ครง่ึ ทอ่ นกลอนมนั มาก ชา่ งยาวลากเลอื้ ยเจอ้ื ยจนเหนอื่ ยหู
ไมจ่ บบทลดเลยี้ วเหมอื นเงย้ี วงู จนลูกคขู่ อทเุ ลาวา่ หาวนอนฯ

★มีเรือลําหน่ึงกลอนมันมาก ร้องกลอนยากลากเล้ือยฟังแล้วเหนื่อยหู
กลอนลดเล้ียวเหมอื นทางงู จนลูกคู่บอกว่างว่ งนอน

เน้อื เรือ่ งนริ าศภเู ขาทอง

ไดฟ้ งั เลน่ ตา่ งตา่ งทขี่ า้ งวดั จนสงดั เงยี บหลบั ลงกบั หมอน
ประมาณสามยามคลาํ้ ในอมั พร อ้ายโจรจรจจู่ ว้ งเขา้ ลว้ งเรอื

★ได้การละเล่นต่าง ๆ ท่ีข้างวัดพอดึกก็นอน ประมาณสามยามก็มี
โจรข้ึนเรอื

เนอ้ื เรื่องนริ าศภเู ขาทอง

นาวาเอยี งเสยี งกกุ ลกุ ขน้ึ รอ้ ง มันดําลอ่ งนาํ้ ไปชา่ งไวเหลอื
ไม่เหน็ หนา้ สานศุ ษิ ยท์ ช่ี ิดเชอื้ เหมอื นเนอ้ื เบอื้ บา้ เลอะดเู ซอะซะ

★พอมีเสียงกุกกักสุนทรภู่ก็ลุกขึ้นโวยวาย โจรก็รีบดํานํ้าไปอย่างว่องไว
มองไปไมเ่ ห็นหน้าลูกศิษยก์ ร็ ู้สึกทาํ อะไรไมถ่ กู ด้วยความกลัว

เนอ้ื เรอ่ื งนิราศภเู ขาทอง

แตห่ นพู ดั จดั แจงจดุ เทยี นสอ่ ง ไม่เสยี ของขาวเหลอื งเครอ่ื งอฏั ฐะ
ด้วยเดชะตบะบญุ กบั คณุ พระ ชัยชนะมารไดด้ งั ใจปองฯ

★หนูพัดจุดเทียนส่องดูว่ามีอะไรหายไปบ้าง แต่ไม่มีเลย แม้แต่
เคร่ืองอัฐบริขาร ท้ังน้ดี ้วยเดชะตบะบญุ และพระพุทธ ทาํ ใหช้ นะมารได้

เนื้อเรือ่ งนิราศภเู ขาทอง

ครั้นรงุ่ เชา้ เขา้ เปน็ วนั อโุ บสถ เจรญิ รสธรรมาบชู าฉลอง
ไปเจดยี ท์ ชี่ อื่ ภเู ขาทอง ดสู ูงลอ่ งลอยฟา้ นภาลยั

★วนั รงุ่ ขน้ึ จะเปน็ วนั พระซงึ่ จะไดบ้ ชู าพระธรรม ไดไ้ ปเจดยี ภ์ เู ขาทอง
ซงึ่ ดสู ูงเสยี ดฟา้

เจดยี ภ์ ูเขาทอง

เนือ้ เรอ่ื งนิราศภเู ขาทอง

อยกู่ ลางทงุ่ รงุ่ โรจนส์ นั โดษเดน่ เปน็ ทเ่ี ลน่ นาวาคงคาใส
ท่ีพ้นื ลานฐานบทั มถ์ ดั บนั ได คงคงลยั ลอ้ มรอบเปน็ ขอบคนั

★อยู่กลางทุ่งดูโดดเด่นมีนาํ้ ใสอยู่รอบ ๆ ท่ีฐานพนื้ ทเ่ี ป็นรปู กลบี บัว
ถดั จากบันไดมีน้ําไหลลอ้ มรอบเปน็ ขอบ

เน้อื เรื่องนิราศภเู ขาทอง

มีเจดยี ว์ หิ ารเปน็ ลานวดั ในจังหวดั วงแขวงกาํ แพงกน้ั
ที่องคก์ อ่ ยอ่ เหลย่ี มสลบั กนั เปน็ สามชนั้ เชงิ ชานตระหงา่ นงาม

★มีเจดีย์มีวิหารมีลานวัด มีกําแพงก้ันอยู่ การย่อเหลี่ยมไม้
๑๒ มุมอย่างสวยงาม มีเปน็ สามชน้ั อย่างงดงาม