หนังสือรายวิชาธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ

151 การบริหารงานคุณภาพ คือ การบริหารงานองค์กรอย่างถูกต้องและมีคุณภาพที่ครอบคลุม ถึงผลิตภัณฑ์และบริการ ส่วนการเพิ่มผลผลิต คือ วิธีการที่ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างคุ้มค่าเกิด ประโยชน์สูงสุด เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพตอบสนองความต้องการของลูกค้าหรือผู้รับบริการภายใน หรือภายนอกองค์กร การวัดการเพิ่มผลผลิตมี 2 แนวทาง คือ การวัดด้านกายภาพและด้านคุณค่า โดยมีหลักการบริหารงานคุณภาพ 8 ประการ คือ หลักการบริหารองค์กรที่เน้นลูกค้าเป็นสำคัญ ด้วยความเป็นผู้นำ ด้วยการมีส่วนร่วมของบุคลากร การดำเนินงานอย่างเป็นกระบวนการ การ บริหารงานอย่างเป็นระบบ หลักการปรับปรุงงานอย่างต่อเนื่อง หลักการใช้ข้อเท็จจริงเป็นพื้นฐานใน การตัดสินใจ และหลักการสร้างสัมพันธภาพกับผู้ส่งมอบบนพื้นฐานของผลประโยชน์ที่เสมอภาคกัน สำหรับการเพิ่มผลผลิตประกอบด้วย คุณภาพ ต้นทุน การส่งมอบ ความปลอดภัย ขวัญและ กำลังใจในการทำงาน สิ่งแวดล้อม และจริยธรรมทางธุรกิจ ส่วนเทคนิควิธีการเพิ่มผลผลิตที่นำมาใช้ อย่างแพร่หลายในทุกองค์กร ได้แก่ วงจรคุณภาพ PDCA กิจกรรม 5 ส. กิจกรรมกลุ่มคุณภาพ (QC. Circle) การส่งมอบแบบทันเวลา (Just – in – Time) การบำรุงรักษาทวีผลโดยทุกคนมีส่วน ร่วม (TPM) และระบบข้อเสนอแนะ (Suggestion System) สรุป

152 คำสั่ง จงเติมคำหรือข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. จงอธิบายกิจกรรม 5 ส. ให้เข้าใจอย่างละเอียด ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. จงอธิบายกิจกรรม TQM มาอย่างละเอียด ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 3. จงอธิบายถึงวิธีการลดต้นทุน ว่าสามารถทำได้อย่างไร ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 4. จงอธิบายวิธีการสร้างขวัญและกำลังใจในการทำงาน ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 5. จงอธิบายเทคนิควิธีการส่งมอบแบบทันเวลา (JIT) พร้อมยกตัวอย่าง ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 6. จงอธิบายลักษณะ “คุณภาพ” ที่สร้างความพึงพอใจให้ลูกค้าว่ามีลักษณะอย่างไร ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 7. จงอธิบายหลักการของ Q.C.C มาอย่างละเอียด ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 8. จงอธิบายวงจรเดมมิ่งหรือที่เรียกว่า วงจร PDCA มาอย่างละเอียดพร้อมยกตัวอย่าง แบบฝึกหัดหน่วยที่ 7 หลักการเบื้องต้นในการบริหารงานคุณภาพและการเพิ่มผลผลิต

153 ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 9. จงอธิบายการควบคุมคุณภาพประกอบด้วย 4 ขั้นตอน มีอะไรบ้าง พร้อม ยกตัวอย่าง ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 10. การกำหนดมาตรฐานการทำงานมีวัตถุประสงค์เพื่ออะไร ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................

154 คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหน้าข้อที่ถูกต้องที่สุด 1. เทคนิคพื้นฐานที่จำเป็นต้องใช้ในการบริหารงานคุณภาพในองค์กร คือข้อใด ก. Q.C.C ข. TQC ค. 5 ส. ง. Suggestion 2. การสร้างความมั่นใจในคุณภาพสินค้าและบริการให้กับลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ และตลอด เข้าเป้าหมายเทคนิคการบริหารคุณภาพเทคนิคใด ก. Q.C.C ข. TQC ค. 5 ส. ง. Suggestion 3. ความสำเร็จในระบบ TQC ต้องดำเนินการอย่างไร ก. อาศัยข้อมูล ข. ทำอย่างมีหลักการ ค. ทำอย่างทั่วถึง ง. ทำอย่างเป็นระบบ 4. ข้อเสนอแนะใดที่จะไม่ได้รับพิจารณาในการปรับปรุงงาน ก. เสนอให้ซ่อมแซมอาคาร ข. เสนอวันหยุดพักผ่อนของพนักงานให้มากขึ้น ค. เสนอให้ขึ้นเงินเดือนและสวัสดิการ ง. เสนอเพื่อลดเวลาในการปฏิบัติงาน 5. ข้อใด คือ หลักการของ QCC ก. ศึกษาวิเคราะห์ปัญหาอย่างเป็นระบบ ข. ใช้วงจร PDCA ค. ใช้ข้อมูลและวิธีการทางสถิติ ง. มีการรวมกลุ่มคนที่ปฏิบัติงาน 6. แนวทางหลักในการจัดการคุณภาพ คือ ก. มุ่งขายให้จำนวนมาก ข. มุ่งเน้นบริการหลังการขาย ค. มุ่งเน้นกำไรสูงสุด

155 ง. มุ่งเน้นการผลิตสินค้าและบริการ 7. การตรวจสอบคุณภาพหมายถึงอะไร ก. การตรวจตรา วัด ทดสอบ และเปรียบเทียบคุณสมบัติ ข. การตรวจวัด ทดสอบ และการผลิต ค. การตรวจวัด และการบริการหลังการขาย ง. การตรวจตรา และทดสอบ 8. ข้อใดไม่ใช่การจัดการคุณภาพทั้งองค์การ ก. ค่านิยมหลัก ข. เครื่องมือในองค์การ ค. การบริการหลังการขาย ง. เทคนิคต่าง ๆ 9. การเพิ่มผลผลิตคืออะไร ก. กำไรที่ผู้ประกอบการหวังจะได้รับเป็นผลตอบแทน ข. การเพิ่มราคาขายให้สูงขึ้น ค. การลดค่าแรงของพนักงาน ง. ใช้ปัจจัยนำเข้าหรือทรัพยากรการผลิตอย่างประหยัดให้คุ้มค่าและเกิดประโยชน์ที่สุด 10. ผู้บริหารควรตรวจสอบทางด้านการเงินอย่างไร ก. ใช้เทคนิคและการบริหารเงินให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล ข. อัตราดอกเบี้ยต่ำสุดที่นำเงินกู้ระยะสั้นหรือระยะยาวได้ในการตรวจสอบ ค. ควรจัดวางระบบบัญชี ง. ถูกทุกข้อ

156 การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ 1. ความหมายของแผนธุรกิจ 2. วัตถุประสงค์ของการเขียนแผนธุรกิจ 3. ประโยชน์ของแผนธุรกิจ 4. ขั้นตอนการเขียนแผนธุรกิจ 5. รูปแบบของแผนธุรกิจ

157 1. สาระสำคัญ ความพอเพียง คือ การไม่มีความโลภ ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ใช้ชีวิตแบบพอประมาณไม่หรูหรา แต่ไม่ ลำบาก ซื่อตรง เป็นต้น หากประเทศใดมีความคิดว่าทำอะไรต้องพอเพียง หมายความว่า พอประมาณ ซื่อตรง ไม่โลภมาก ก็มีความสุขพอเพียงหรือหากจะมีมากหรือมีของที่หรูหราบ้างก้อ ได้ แต่ต้องไม่เบียดเบียนผู้อื่นก็ได้ การเรียนรู้แก้ไขปัญหา โดยใช้สติรอบคอบใช้ปัญญา ค้นหา เหตุผล สิ่งที่สำคัญ คือ จริยธรรมของบุคคลที่ใช้ในการดำรงชีวิตร่วมกัน การดำเนินธุรกิจหากนำ ข้อแนะนำจากผู้มีประสบการณ์มาใช้ย่อมเป็นประโยชน์ ดังที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิ พลอดุลยเดชทรงให้แนวทางตามหลักของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไว้ 2. สาระการเรียนรู้ 1. หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการประกอบธุรกิจ 2. ประโยชน์ที่ธุรกิจได้รับจากการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการบริหาร องค์การ 3. ความหมายและเงื่อนไข “องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน” 4. การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เมื่อศึกษาหน่วยที่ 8 จบแล้วผู้เรียนสามารถ 1. อธิบายหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการประกอบธุรกิจได้ 2. อธิบายคุณลักษณะและเงื่อนไขความพอเพียงในการประกอบธุรกิจได้ 3. บอกประโยชน์ของการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการประกอบธุรกิจ 4. อธิบายความหมายและเงื่อนไข “องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน” ได้ 5. อธิบายหลักการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ ได้ 6. มีคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์อย่างมีเหตุผล 7. มีเจตคติที่ดีและเห็นคุณค่าของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการเป็น ผู้ประกอบการ

158 คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหน้าข้อที่ถูกต้องที่สุด 1. Corporate Sustainability หมายถึง ก. องค์กรของรัฐบาล ข. หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ค. องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน ง. โครงสร้างทางการเงิน 2. แนวความคิดทฤษฎีใหม่เป็นรูปแบบหนึ่งของเศรษฐกิจพอเพียง ข้อใดไม่ใช่หลักการที่สำคัญ ก. เป็นแนวคิดที่ยึดหลักความสามัคคีในชุมชน ข. เป็นการผลิตเพื่อการบริโภคภายในครัวเรือนเป็นพื้นฐาน ค. เป็นการบริหารจัดการที่ดินและแหล่งน้ำอย่างเป็นระบบ ง. เป็นระบบเศรษฐกิจแบบพอเพียงเพื่อให้เกษตรกรสามารถกู้หนี้ยืมสินมาเลี้ยงตัวเองได้ 3. ข้อใด ไม่ใช่ เงื่อนไขความรู้ ก. ความซื่อตรง ข. ไม่โลภมากเกินไปและไม่เน้นกำไรระยะสั้นเป็นหลัก ค. ใช้ทรัพยากรทุกชนิดอย่างประหยัดและมีคุณภาพสูงสุด ง. ใช้เทคโนโลยีที่ถูกหลักวิชาการแต่มีราคาถูก 4. “การจัดองค์ประกอบของการดำเนินงานธุรกิจให้มีความพร้อมเพื่อรองรับต่อการเปลี่ยนแปลง ภายนอก และภายในที่มีผลกระทบต่อธุรกิจ” เป็นการดำเนินงานตรงกับหลักเศรษฐกิจพอเพียง ข้อใด ก. ความมีเหตุผล ข. ความรู้ และคุณธรรม ค. การมีระบบภูมิคุ้มกันที่ดี ง. ความพอประมาณ 5. ข้อใดไม่ใช่เงื่อนคุณธรรม ก. ซื่อสัตย์ ค. แบ่งปัน ข. ขยัน ง. ความรอบคอบ 6. เศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับข้อใด ก. เกษตรกร ข. นักเรียน นักศึกษา ค. คนทุกคน ง. รัฐบาล

159 7. ข้อใดเป็นรูปแบบหนึ่งของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ทฤษฎีใหม่ ข. ทฤษฎีเก่าที่พัฒนาใหม่ ค. เศรษฐกิจใหม่ ง. ความพอดี 8. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเน้นความสำคัญของการพัฒนา ประเทศ ซึ่งจะต้องสร้างพื้นฐานของประชาชนส่วนใหญ่เบื้องต้นก่อน ข้อใดไม่ใช่ความสำคัญพื้นฐาน ข้างต้น ก. พอใช้ ข. พอจ่าย ค. ความพอมี ง. พอกิน 9. ข้อใดเป็นการตัดสินใจโดยใช้หลักคิดของเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักความพอประมาณ ก. ไม่กู้ยืมเงินมาลงทุนหรือขยายกิจการ ข. มีการพัฒนาบุคลากรด้วยการฝึกอบรมให้ความรู้และทักษะการทำงาน ค. มีแผนการบริหารความเสี่ยง ง. มีระบบการดำเนินงานในกิจการด้วยวงจรคุณภาพ PDCA 10. ข้อใดแนวทางการปฏิบัติกิจกรรมทางธุรกิจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ซื่อสัตย์ในการประกอบการ ข. ไม่โลภมากเกินไป ไม่เน้นกำไรระยะสั้น ค. ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ง. ถูกทุกข้อ

160 1. สาระสำคัญ หลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอ ดุลยเดช พระราชทานพระราชดำริชี้แนะแนวทางการดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทยมาตลอด ตั้งแต่ ก่อนเกิดเหตุการณ์วิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจในปี พ.ศ. 2540 และเมื่อเกิดเหตุการณ์พระองค์ท่าน ได้ทรงเน้นย้ำแนวทางการแก้ไขปัญหาเพื่อให้รอดพันจากวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ สามารถดำรงอยู่ ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนภายใต้กระแสโลกาภิวัฒน์และความเปลี่ยนแปลง หลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่ชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของ ประชาชนทุกระดับ โดยเริ่มตั้งแต่ระดับครอบครัว ชุมชน กระทั่งถึงระดับประเทศหรือระดับรัฐบาล รวมถึงการพัฒนาและการบริหารประเทศให้ดำเนินงานในทางสายกลาง 2. หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการประกอบธุรกิจ “ความพอเพียง” หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้อง มีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการกระทำใด ๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในละ ภายนอก โดยต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวังในการนำวิชาการต่าง ๆ มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการทุกขั้นตอน จากความหมายเศรษฐกิจพอเพียงประกอบด้วย คุณสมบัติ 2 ส่วน คือ 1. คุณลักษณะ ซึ่งประกอบด้วยคุณลักษณะ 3 ประการ คือ ความพอประมาณ ความมี เหตุผล และระบบภูมิคุ้มกันที่ดี 2. เงื่อนไขเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งประกอบด้วยเงื่อนไข 2 ประการ คือ เงื่อนไขความรู้และ เงื่อนไข คุณธรรม 1. คุณลักษณะของความพอเพียงในการประกอบธุรกิจ มีองค์ประกอบ 3 ประการ คือ 1.1 ความพอประมาณในธุรกิจ หมายถึง ความพอดีที่ไม่มากหรือน้อยเกินไป แต่ เป็นไปตาม อัตภาพและสภาพแวดล้อม จังหวะเวลาไม่เร็วหรือช้าเกินไป ทำงานเป็นขั้นตอนเพื่อให้มี ความก้าวหน้าและมีความซื่อสัตย์ไม่ทำให้ตนเองหรือผู้อื่นเดือดร้อน ความพอประมาณในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการประกอบธุรกิจ ผู้บริหารต้องคำนึงถึงกระบวนการผลิตหรือบริการว่าจะไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อผู้มีส่วนได้เสียทั้งใน และนอกกิจการ เช่น การใช้แรงงาน การปลอมปนสินค้า การเอาเปรียบผู้บริโภค การทุจริต คอรัปชั่น การหลบเลี่ยงภาษี การทำลายมลพิษและสิ่งแวดล้อม การขยายกิจการเกินกำลังของ ตนเอง เป็นต้น 1.2 ความมีเหตุผลในธุรกิจ หมายถึง การตัดสินใจของผู้บริหารในระดับความพอเพียง นั้นจะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุมีผล โดยต้องคำนึงถึงผลที่อาจจะเกิดขึ้นอย่างรอบคอบ เพื่อให้การ ดำเนินงานเป็นไปอย่างถูกต้องและเกิดประโยชน์กับผู้มีส่วนได้เสียทางธุรกิจ

161 หลักความมีเหตุผลในธุรกิจมี 2 ระดับ คือ ความมีเหตุผลในกิจการ และความมี เหตุผลระหว่างกิจการกับบุคคลหรือหน่วยงานภายนอก โดยใช้หลักความผสมผสานไม่เอนเอียงไป ด้านใดและผู้บริหารต้องบริหารจัดการภายในองค์กรให้เกิดความสมดุลและเกิดประโยชน์ทั้งในระยะ สั้นและระยะยาวควบคู่ไปด้วย 1. ความมีเหตุผลในกิจการ คือ กระบวนการบริหารจัดการทุก ๆ ด้านภายใน องค์กรเพื่อ นำไปสู่ความเจริญเติบโต เช่น ด้านการเงิน ด้านการผลิต ด้านบุคลากร ด้านวิธีการทำงาน และ รวมถึงให้การส่งเสริมและสนับสนุน เป็นต้น 2. ความมีเหตุผลระหว่างกิจการกับบุคคลหรือหน่วยงานภายนอก คือ การ บริหาร ความสัมพันธ์การติดต่อสื่อสาร การประสานงานกับบุคคลหรือหน่วยงานอื่น ๆ เพื่อนำธุรกิจไปสู่ ความยั่งยืนและก้าวหน้า เช่น กิจการต้องบริหารโดยการคำนึงถึงสภาวะตลาดกับที่ชุมชนตั้งอยู่ คำนึงถึงความต้องการของลูกค้า ให้ความเป็นธรรมกับคู่ค้า การบริหารจัดการไม่เกิดผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม เป็นต้น 1.2 การมีระบบภูมิคุ้มกันที่ดีในธุรกิจ คือ การบริหารจัดการองค์กรให้มีความพร้อม และมี ความเข้มแข็งในการรองรับผลกระทบที่อาจจะเกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในและภายนอกองค์กร การสร้างระบบภูมิคุ้มกันที่ดีสามารถทำได้โดยการประเมินจุดอ่อน จุดแข็ง โอกาสและอุปสรรค (SWOT Analysis) เพราะองค์กรสามารถวางแผนการดำเนินงานเพื่อรองรับผลกระทบหรือการ เปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลักษณะของผลกระทบที่อาจเกิดการเปลี่ยนแปลง ในธุรกิจมี 2 กรณี ดังนี้ 1. ผลกระทบหรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากปัจจัยภายนอกองค์กร ซึ่งเป็น ผลกระทบที่ไม่ สามารถควบคุมได้ เช่น นโยบายรัฐบาล การเปลี่ยนแปลงรัฐบาล สภาวะเศรษฐกิจ ความผันผวน ทางการตลาด สิ่งแวดล้อม ภัยธรรมชาติ เป็นต้น แต่องค์กรหาวิธีการป้องกันให้เกิดผลกระทบน้อย ที่สุดด้วยการสร้างระบบภูมิคุ้มกันที่ดีจากภายนอก ได้แก่ การจัดองค์ประกอบการดำเนินงานที่ เกี่ยวข้องกับองค์กรภายนอกให้เอื้อต่อการดำเนินงานของธุรกิจ เช่น - ส่งเสริมและสนับสนุนคู่ค้าให้จัดส่งปัจจัยการผลิตหรือวัตถุดิบที่มีคุณภาพ - การดูแลเอาใจใส่ต่อสิ่งแวดล้อมภายในชุมชนและของคู่ค้า - การช่วยเหลือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้องกับกิจการ - ฯลฯ 2. ผลกระทบหรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากปัจจัยภายในองค์กร เป็นผลกระทบ ที่ สามารถควบคุมได้ เพราะเป็นผลกระทบซึ่งเกิดขึ้นตลอดเวลาภายในองค์กรผู้บริหารย่อมจะทราบ ล่วงหน้า เช่น การโยกย้ายผู้บริหาร การเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้น การปรับโครงสร้างธุรกิจ การ

162 เปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยี ปัจจัยด้านต้นทุนและด้านบุคลากร เป็นต้น การจัดองค์ประกอบการ ดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับองค์กรภายในให้เอื้อต่อการดำเนินงานของธุรกิจ เช่น - การสร้างโรงงานหรือสำนักงานควรใช้เงินทุนของเจ้าของกิจการมากกว่า การกู้ยืม แต่หากกู้ยืมมาต้องแน่ใจว่าสามารถชำระหนี้คืนได้ทันตามกำหนดเวลา การสร้างระบบภูมิคุ้มกันแบบ นี้เรียกว่า การสร้างภูมิคุ้มกันด้านการเงิน - ใช้เทคโนโลยีที่กิจการสามารถบริหารจัดการปัญหาเล็ก ๆ น้อย ๆ ได้ ตนเอง เช่น การซ่อมแซมเองได้ เรียกว่า การสร้างภูมิคุ้มกันด้านเทคโนโลยี - มีการฝึกอบรมให้ความรู้และทักษะการปฏิบัติงานให้แก่บุคลากรอย่าง สม่ำเสมอ และเปิดโอกาสให้มีการเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ จ่ายค่าตอบแทนที่เป็นธรรม เรียกว่า การสร้างภูมิคุ้มกันด้าน บุคลากร - ฯลฯ 2. เงื่อนไขของเศรษฐกิจพอเพียงในการประกอบธุรกิจ การดำเนินธุรกิจตามแนวหลัก ปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง นอกจากคุณลักษณะ 3 ประการของความพอเพียง คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีระบบภูมิคุ้มกันที่แล้ว ธุรกิจต้องมีเงื่อนไขของเศรษฐกิจพอเพียงในการ ประกอบธุรกิจด้านความรู้และคุณธรรม ดังนี้ 2.1 เงื่อนไขความรู้ เป็นเครื่องในการดำเนินงานให้เป็นไปอย่างถูกต้องและมีการ วางแผนเป็น ขั้นตอน คือ 1. ความรอบรู้ คือ เป็นความรอบรู้ รู้ลึก รู้จริงเกี่ยวกับงานที่เกี่ยวข้องสามารถ ดำเนินงานได้ทังหมด 2. ความระลึกรู้หรือมีสติ คือ การยั้งคิดพิจารณาและรู้ทันเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ก่อนที่จะ กระทำการใด ๆ เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายแก่ธุรกิจ 3. ความรู้ชัดหรือมีปัญญา คือ การเห็นและเข้าใจสิ่งต่าง ๆ อย่างถูกต้อง ชัดเจนมีเหตุมี ผลและเป็นความจริง ซึ่งสิ่งเหล่านี้เกิดจากความฉลาดและความสามารถเกิดจากความคิดพิจารณา ด้วยเหตุและผล ทำให้เข้าใจงานได้อย่างชัดแจ้งและมีวิธีการปฏิบัติงานที่ถูกต้อง 2.2 เงื่อนไขคุณธรรม คือ การดำเนินงานของธุรกิจเพื่อทำให้เป็นไปอย่างดีงาม คุณธรรมใน เศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย 1. ความซื่อสัตย์สุจริต เป็นการกระทำต่อตนเองและผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่ คดโกง

163 4. ความหมายและเงื่อนไข “องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน” มีเจตนาบริสุทธิ์ ไม่เอารัดเอาเปรียบ ซึ่งการกระทำแบบนี้เป็นการสนับสนุนให้การดำเนินธุรกิจไปสู่ เป้าหมายได้อย่างถูกต้องและเที่ยงตรง 2. ความอดทนและความเพียร เป็นการทำงานที่ตั้งใจ ไม่ละเลย ไม่ทอดทิ้งมี ความเพียร มีความหนักแน่นอดทน ไม่ท้อถอย ทำให้การดำเนินงานรุดหน้าไปเรื่อย ๆ จนประสบความสำเร็จ 3. ความรอบคอบระมัดระวัง เป็นการพิจารณาเรื่องต่าง ๆ อย่างละเอียด รอบคอบและถี่ ถ้วนทุกแง่ทุกมุมก่อนที่จะดำเนินงาน เพื่อที่จะสามารถนำความรู้ที่ได้รับมาเชื่อมโยงกันและนำไปสู่ เป้าหมายของการดำเนินธุรกิจได้อย่างยั่งยืน 3. ประโยชน์ที่ธุรกิจได้รับจากการนำหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการบริหารองค์การ การนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการประกอบธุรกิจโดยไม่ขัดกับ หลักการแสวงหากำไรของกิจการ โดยการได้มาซึ่งกำไรของธุรกิจต้องอยู่บนพื้นฐานของการไม่เอารัด เอาเปรียบผู้อื่น หรือไม่เบียดเบียนประโยชน์ของสังคม และให้คำนึงถึงการใช้ทรัพยากรอย่าง ประหยัดและมีคุณภาพ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักการคิดเพื่อการตัดสินใจนำธุรกิจ ไปสู่ความสมดุลและยั่งยืน เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนในการดำเนินธุรกิจไปสู่ความเป็น “องค์กรธุรกิจ ที่ยั่งยืน” ดังนั้นการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการประกอบธุรกิจจึงมีความสำคัญ ดังนี้ 1. ทำให้ธุรกิจพัฒนาเจริญเติบโต (Growth) เนื่องจากกระบวนการทางธุรกิจเป็นมิตร กับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง 2. ทำให้องค์กรธุรกิจสามารถดำรงอยู่ได้ในวิกฤติทางเศรษฐกิจหรือวิกฤติทางสังคม เป็น การเปลี่ยนวิกฤติให้เป็นโอกาส ดังนั้นองค์กรต้องใช้การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นให้เป็น ประโยชน์กับธุรกิจ เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายขององค์กร 3. ทำให้สามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งอาจจะมีผลกระทบ ต่อกิจการจนทำให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรงได้ การประกอบธุรกิจปัจจุบันมีความเสี่ยงสูงมากขึ้นทั้งภายในและภายนอกองค์กร เพราะการ สร้างองค์กรธุรกิจที่ยั่งยืนย่อมเกิดจากกระบวนการทางธุรกิจที่สามารถสร้างความสมดุลระหว่างความ ต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีความต้องการหลากหลายด้วยจุดมุ่งหมายของกลุ่มที่มีส่วนได้ส่วน เสียที่แตกต่างและขัดแย้งกัน ดังนั้นองค์กรธุรกิจจึงต้องรักษาและสร้างความเจริญเติบโตทางธุรกิจ เพื่อให้เป็นองค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน

164 องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน หมายถึง องค์กรธุรกิจที่ประสบความสำเร็จมาเป็นเวลานาน หรือเป็น องค์กรที่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดขององค์กรทั้งทางตรงและ ทางอ้อม และไม่สามารถทำให้การตอบสนองความต้องการลดลง ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในองค์กรธุรกิจ ได้แก่ 1. บุคลากร ความต้องการจากองค์กร คือ การได้รับการดูแลอย่างดีและได้รับความเป็น ธรรมจาก องค์กรธุรกิจ 2. ลูกค้า / ผู้บริโภค ความต้องการจากองค์กร คือ ต้องการสินค้าและบริการที่มีคุณภาพ และมีการ ดูแลความสัมพันธ์อย่างต่อเนื่อง ต้องการสินค้าและบริการที่ดีมีคุณภาพ ราคาเป็นธรรม 3. นักลงทุน / ผู้ถือหุ้น ความต้องการจากองค์กร คือ ได้รับผลตอบแทนจากการลงทุน สม่ำเสมอ 4. เจ้าหนี้ ความต้องการจากองค์กร คือ มีวินัยทางการเงินและรักษาระดับความ น่าเชื่อถือทางการ เงินในระดับเดิมหรือดีขึ้น 5. คู่ค้า ความต้องการจากองค์กร คือ มีการทำข้อตกลงที่ไม่เอารัดเอาเปรียบ ปฏิบัติตาม เงื่อนไข สัญญาอย่างเคร่งครัดเพื่อสร้างความไว้วางใจระหว่างกัน 6. รัฐบาล ความต้องการจากองค์กร คือ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ ข้อบังคับ และชำระ ภาษี อย่างถูกต้อง 7. ชุมชน ความต้องการจากองค์กร คือ คาดหวังให้ธุรกิจมีส่วนร่วมกับการพัฒนาชุมชน สังคม และประเทศชาติ 8. หน่วยงานสิ่งแวดล้อม ความต้องการจากองค์กร คือ ดำเนินกิจการที่คำนึงถึง ผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อม ปฏิบัติตามกฎระเบียบข้อบังคับทางด้านสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง เงื่อนไขของการเป็น “องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน” องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืนมีองค์ประกอบ 3 ประการ คือ 1. ผลการดำเนินงานดี 2. มีความสามารถที่จะทนต่อความยากลำบากทางเศรษฐกิจและสังคม 3. มีความสามารถรักษาสถานะความเป็นผู้นำคนหนึ่งในอุตสาหกรรมที่ดำเนินกิจกรรมทาง ธุรกิจของ ตนในตลาดได้

165 5. การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ การดำเนินธุรกิจหรือสร้างธุรกิจที่ประสบความสำเร็จอย่างยั่งยืนที่แท้จริงเป็นเรื่องที่ค่อนข้าง ยาก การนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ คือ การพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืนพร้อมรับการ เปลี่ยนแปลงในทุก ๆ ด้านทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนการใช้ความรู้ ความรอบคอบและคุณธรรม ประกอบการตัดสินใจและการลงมือทำ การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ คือ การนำ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้เป็นหลักยึดในการตัดสินใจวางแผนหรือตัดสินใจเลือกกิจกรรม ธุรกิจ 5.1 หลักการตัดสินใจตามแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง การใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการตัดสินใจสำหรับกิจกรรม หลักของธุรกิจจะช่วยให้การตัดสินใจในแต่ละกิจกรรมได้ดียิ่งขึ้น จึงเสนอให้องค์กรธุรกิจนำหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการตัดสินใจเพื่อสร้างความสมดุลและยั่งยืนให้แก่องค์กรธุรกิจ 5.1.1 กิจกรรมธุรกิจ การดำเนินธุรกิจเพื่อให้ธุรกิจสามารถบรรลุตามเป้าหมายที่วาง ไว้นั้น ธุรกิจมีหน้าที่พื้นฐาน 4 ด้าน คือ การผลิต การตลาด การเงิน และการบริหารจัดการ ซึ่งทั้ง 4 ด้านจะต้องมีความเชื่อมโยงกัน การทำหน้าที่ทั้ง 4 ด้านที่เกี่ยวเนื่องกับการตัดสินใจในกิจกรรมหลัก ของธุรกิจ 3 ด้าน คือ กิจกรรมลงทุน กิจกรรมจัดหาเงินทุน และกิจกรรมดำเนินงาน ดังนี้ 1. กิจกรรมลงทุน คือ การตัดสินใจเกี่ยวกับการลงทุนของธุรกิจ เพื่อนำเงิน มาลงทุน ในสินทรัพย์ให้เพียงพอสำหรับการผลิตและการบริการ การตัดสินใจในส่วนนี้จะเป็นการตัดสินใจเพื่อ นำเงินมาลงทุนในวัตถุดิบ ลูกหนี้ สินค้า อาคาร สำนักงาน หรือที่ดิน เป็นต้น โดยผู้ที่เกี่ยวข้อง ต้องกำหนดความต้องการลงในสินทรัพย์ที่จำเป็นเพื่อนำมาผลิตสินค้าและบริการ เพื่อสร้างรายได้จาก การขายสินค้าและบริการของกิจการ โดยให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ความสำคัญของ การตัดสินใจในกิจกรรมการลงทุน คือ ความเหมาะสมของระดับการลงทุนและความคุ้มค้าในการ ลงทุน 2. กิจกรรมจัดหาเงินลงทุน คือ การตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดหาแหล่งเงินทุนที่ เหมาะสม กับการใช้เงินทุนเพื่อให้ได้สินทรัพย์มาใช้ในการผลิต การจำหน่าย ตามความต้องการที่กำหนดไว้ใน กิจกรรมการลงทุน ความสำคัญของการตัดสินใจในกิจกรรมจัดหารเงินทุน คือ การกำหนดทางเลือก ในการระดมเงินทุนของกิจการว่ามีแหล่งเงินทุนจากที่ใด เงินทุนมาจากส่วนของเจ้าของเท่าใด มา จากการกู้ยืมเท่าใด ทั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องเหมาะสมกับการใช้เงินทุน ดังนั้นกิจการต้องกำหนด โครงสร้างทางการเงิน (Financial Structure) ให้เหมาะสมกับประเภทของกิจการหรือโครงสร้างการ ลงทุน โครงสร้างทางการเงิน (Financial Structure) คือ ภาพรวมของการจัดหา เงินทุน ซึ่งประกอบด้วยแหล่งที่มาของเงินทุนทั้งระยะสั้น ระยะยาว และแหล่งใช้เงินทุนของกิจการ

166 ได้แก่ การนำเงินลงทุนในสินทรัพย์หมุนเวียน สินทรัพย์ถาวร โครงสร้างทางการเงินจะปรากฏในงบ แสดงฐานะการเงิน คือ ตัวอย่างที่ 1 แสดงโครงสร้างทางการเงินในงบแสดงฐานะทางการเงิน งบแสดงฐานะทางการเงิน สินทรัพย์ สินทรัพย์หมุนเวียน ………………………… XXX ………………………… XXX ……………………….. XXX สินทรัพย์ถาวร ………………………… XXX ………………………… XXX ……………………….. XXX สินทรัพย์รวม XXX หนี้สินและส่วนของเจ้าของ หนี้สินหมุนเวียน ………………………… XXX ………………………… XXX ……………………….. XXX หนี้สินระยะยาว ………………………… XXX ………………………… XXX ส่วนของเจ้าของ ……………………….. XXX ………………………… XXX รวมหนี้สินและส่วนของเจ้าของ XXX 3. กิจกรรมดำเนินงาน คือ การตัดสินใจที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของ ธุรกิจและการบริหารจัดการองค์กรธุรกิจ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและให้ มีผลการดำเนินงานที่ดีเพิ่มขึ้น เช่น การบริหารจัดการเงินทุนหมุนเวียน การควบคุมค่าใช้จ่ายและการบริหารจัดการต้นทุนการผลิตไม่ให้สูงเกินไป การขาย การตลาดเพื่อการจัดหารายได้ การดูแลบุคลากรในองค์กร 5.1.2 แนวทางการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตัดสินใจในการ ทำ กิจกรรมธุรกิจ เมื่อกิจการใดใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักคิดในการตัดสินใจทำ กิจกรรมของธุรกิจจะช่วยให้การดำเนินงานของธุรกิจลดความเสี่ยวลง และยังช่วยเพิ่มความสามารถ ในการปรับตัวให้แก่องค์กรธุรกิจเป็นอย่างดี การใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักคิกในการ ตัดสินใจดำเนินกิจกรรมของธุรกิจ มีแนวทางดังนี้ 1. หลักความพอประมาณ การใช้หลักการนี้ในการตัดสินใจเลือกกิจกรรม ของธุรกิจ ย่อมทำให้เกิดความรอบคอบ ระมัดระวัง ทำให้การดำเนินงานของธุรกิจไม่ต้องเผชิญกับความเสี่ยง มากเกินไป แนวทางการใช้หลักความพอประมาณตัดสินใจเกี่ยวกับกิจกรรมของธุรกิจ มีดังนี้ โครงสร้างเงินทุน แหล่งใช้เงินทุน แหล่งของเงินทุน

167 ตารางที่ 1 แนวทางการตัดสินใจตามหลักความพอประมาณ กิจกรรมของธุรกิจ แนวทางการตัดสินใจตามหลักความพอประมาณ กิจกรรมลงทุน - ลงทุนด้วยความพอดี - การขยายกิจการ จะต้องไม่เร่งขยายตัวจนเกินกำลัง เพราะถ้า หากเปิด สาขามากเกินไปจะไม่สามารถดูแลได้ทั่วถึง - ไม่ลงทุนในสินทรัพย์ที่ไม่จำเป็นหรือลงทุนระยะสั้น เพื่อหวังผล กำไรจาก กิจกรรมที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของกิจการ - ก่อนการลงทุนต้องทำการวิเคราะห์ความคุ้มค่าของการลงทุน และ จัดลำดับความสำคัญของโครงการลงทุน เพื่อให้มั่นใจว่าเป็นการ ลงทุน ที่คุ้มค่า กิจกรรมจัดหาเงินทุน - กำหนดโครงสร้างทางการเงินที่เหมาะสม ไม่ควรมีหนี้สินมาก เกินไปจน เป็นภาระทางการเงินของกิจการ - ไม่กู้ยืมเงินมาเพื่อขยายกิจการ - ไม่ควรกู้ยืมเงินมาลงทุนทั้งหมด เพราะเป็นภาระทางการเงินของ กิจการ ซึ่งทำให้กิจการมีหนี้สินมาก มีความเสี่ยงต่อการขาดสภาพคล่อง และ ความสามารถในการชำระหนี้ลดลง ไม่สามารถชำระหนี้ได้จนอาจ ถูกฟ้อง ล้มละลายในที่สุด กิจกรรมดำเนินงาน - ตั้งราคาขายที่เหมาะสมกับต้นทุนขาย - ควบคุมคุณภาพสินค้าและบริการให้ทั่วถึง - ไม่เอาเปรียบหลอกลวงลูกค้า - ส่งมอบสินค้าและบริการให้แก่ลูกค้าให้มีคุณภาพ - กำหนดอัตราค่าจ้างที่เป็นธรรม 2. หลักความมีเหตุผล การใช้หลักความมีเหตุผลในการตัดสินใจเลือก กิจกรรมของ ธุรกิจ เป็นการตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลที่เพียงพอตามหลักวิชาการ ประสบการณ์ และเหตุ ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง โดยต้องคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำอย่างรอบคอบ การใช้ความมี เหตุผลในการตัดสินใจในแต่ละกิจกรรมของธุรกิจ จะช่วยให้การตัดสินใจมีความถูกต้อง ลดความ เสี่ยงในการดำเนินงานลง แนวทางการใช้หลักความมีเหตุผลตัดสินใจเกี่ยวกับกิจกรรมของธุรกิจ มี ดังนี้

168 ตารางที่ 2 แนวทางการตัดสินใจตามหลักความมีเหตุผล กิจกรรมของธุรกิจ แนวทางการตัดสินใจตามหลักความมีเหตุผล กิจกรรมลงทุน - จัดทำแผนธุรกิจก่อนตัดสินใจลงทุน - ตัดสินใจลงทุนในสินทรัพย์ หรือโครงการที่มีความคุ้มค่าต่อการ ลงทุน - คำนึงถึงผลกระทบที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการลงทุนรอบด้าน ครบถ้วนทุก หน้าที่หลักของกิจการ และครอบคลุมผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย - ชดเชยผู้ที่ได้รับผลกระทบในเชิงลบและแก้ปัญหา - วิเคราะห์ความคุ้มค่าของการลงทุนอย่างถูกหลักวิชาการ และ เหมาะสม กิจกรรมจัดหาเงินทุน - กำหนดโครงสร้างทางการเงินที่เหมาะสมกับประเภทของกิจการ - กำหนดสัดส่วนแหล่งที่มาเงินทุนสัดส่วนของหนี้สินต่อส่วนของ เจ้าของไม่สูง - แหล่งการใช้เงินทุนต้องเหมาะสมกับแหล่งที่มาของเงินทุน - เงินลงทุนในสินทรัพย์หมุนเวียน จัดหาจากแหล่งเงินทุนระยะสั้น - เงินลงทุนในสินทรัพย์ถาวร จัดหาจากแหล่งเงินทุนระยะยาว กิจกรรมดำเนินงาน - แผนการปฏิบัติการ เช่น การจัดทำ Strategy Plan, Action Plan เพื่อทำการบริหารผลการดำเนินงานของหน่วยธุรกิจ จะช่วยให้มี แนวทาง ในการทำงานที่สมเหตุสมผล รู้ว่าทำไปเพื่อบรรลุเป้าหมายอะไร ใครมี หน้าที่รับผิดชอบบ้าง ตอบโจทย์ธุรกิจอย่างไรบ้าง 3. หลักการสร้างระบบภูมิคุ้มกันที่ดี การใช้หลักการสร้างภูมิคุ้มกันที่ดี ตัดสินใจ เลือกกิจกรรมของธุรกิจ เป็นการตัดสินใจที่ผู้ประกอบการต้องคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ และผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น โดยให้คิดทั้งด้านบวกและด้านลบ เพื่อวางแผน ฉุกเฉินเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ไม่แน่นอนเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นภัยธรรมชาติ ภาวะเศรษฐกิจช่วงถดถอย หรือตกต่ำ สงครามการเมืองทั้งในประเทศและนอกประเทศ เป็นต้น แนวทางการใช้หลักการสร้าง ภูมิคุ้มกันที่ดีในการตัดสินใจกิจกรรมของธุรกิจ มีดังนี้

169 ตารางที่ 3 แนวทางการตัดสินใจตามหลักการมีระบบภูมิคุ้มกันที่ดี กิจกรรมของธุรกิจ แนวทางการตัดสินใจตามหลักการมีระบบภูมิคุ้มกันที่ดี กิจกรรมลงทุน - กำหนดมาตรการป้องกันล่วงหน้าสำหรับการดำเนินงานที่ไม่เป็นไป ตามแผน เพื่อลดความรุนแรงและโอกาสการเกิดความเสี่ยง - ไม่ขยายการลงทุนอย่างไม่จำเป็นโดยเฉพาะในภาวะที่มีความไม่ แน่นอน กิจกรรมจัดหาเงินทุน - ปฏิบัติตามสัญญาเงินกู้อย่างเคร่งครัด - นำเสนอข้อมูลที่เป็นจริงต่อผู้ถือหุ้น เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ในฐานะ การเงินที่แท้จริงของกิจการ หากต้องลดการจ่ายเงินปันผลเพื่อ สะสม เงินทุน กิจกรรมของธุรกิจ แนวทางการตัดสินใจตามหลักการมีระบบภูมิคุ้มกันที่ดี กิจกรรมดำเนินงาน - วิเคราะห์ความต้องการของลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ มีความพร้อมใน การ ตอบสนอง มีความยืดหยุ่นในการผลิต และสร้างความหลากหลาย ของ ผลิตภัณฑ์ - สร้างขวัญกำลังใจให้แก่พนักงาน - สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้าและคู่ค้า (Supplier) - สร้างความไว้วางใจให้เกิดขึ้นกับทุกกลุ่ม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของ องค์กรธุรกิจ - มีแผนการบริหารความเสี่ยง การรักษาความต่อเนื่องในธุรกิจ - การวางแผนฉุกเฉินเมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่แน่นอนในธุรกิจ ไม่ว่าจะ เป็น ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ผลกระทบจากปัจจัยสภาพแวดล้อม ภายนอก โดยให้มีความเสียหายน้อยที่สุด 5.2 หลักการตัดสินใจภายใต้เงื่อนไขเศรษฐกิจพอเพียง การมีความรู้และคุณธรรมเป็นเงื่อนไขของเศรษฐกิจพอเพียงที่ทุกฝ่ายในองค์กรธุรกิจต้อง มีความรู้ และมีคุณธรรมเป็นฐานในการตัดสินใจอย่างเคร่งครัด 5.2.1 เงื่อนไขความรู้ ผู้บริหารและบุคลากรในองค์กรต้องมีความรู้ในศาสตร์และ ทักษะที่ จำเป็นต่อการทำงาน เช่น

170 1. ผู้บริหารหรือผู้จัดการในแต่ละฝ่ายต้องมีความรู้ในศาสตร์และทักษะที่ จำเป็น เกี่ยวกับการบริหารธุรกิจ การวางแผนธุรกิจ การวิเคราะห์การลงทุน การกำหนดโครงสร้างทาง การเงินที่เหมาะสม การวิเคราะห์และการบริหารความเสี่ยง การวิเคราะห์ความต้องการของลูกค้า การวิเคราะห์ฐานะการเงิน การตลาด และการวางแผนการผลิต เป็นต้น 2. มีการวิจัยและพัฒนาความรู้ เช่น การฝึกอบรมและพัฒนาบุคลากร การ ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ การแสวงหาความรู้ที่เกี่ยงข้องมาประกอบการตัดสินใจ 5.2.2 เงื่อนไขคุณธรรม บุคลากรในองค์กรธุรกิจต้องมีคุณธรรมในการบริหารงาน และการ ทำงาน ได้แก่ การบริหารงานด้วยหลักธรรมาภิบาล และดำเนินธุรกิจภายใต้หลักคุณธรรม จริยธรรม และความซื่อสัตย์ มุ่งมั่น จริงใจ ไม่โจมตีคู่แข่งจัน มอบสิ่งดี ๆ ให้บุคลากร คู่ค้า ลูกค้า ชุมชนและสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งกระจายรายได้ให้แก่ชุมชน 5.3 แนวทางปฏิบัติเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กรธุรกิจ การประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กรธุรกิจ เพื่อความยั่งยืนได้มีการ ศึกษาวิจัยจากอุตสาหกรรมประเภทต่าง ๆ พบว่าแนวทางการดำเนินกิจกรรมทางธุรกิจตามแนว เศรษฐกิจพอเพียง มีดังนี้ 1. ให้ความสำคัญในการพัฒนานวัตกรรมทั่วทั้งองค์กรไม่ใช่เฉพาะผลิตภัณฑ์หรือการ ให้บริการเพียงอย่างเดียว 2. ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม คือ ราคาไม่แพงแต่ถูกหลักวิชาการ 3. มีขนาดการผลิตที่เหมาะสมสอดคล้องกับความสามารถในการบริหารจัดการ 4. ไม่โลภเกินไปและไม่เน้นกำไรระยะสั้น 5. ซื่อสัตย์ในการประกอบการ ไม่เอารัดเอาเปรียบผู้บริโภค แรงงาน ลูกค้าและผู้ จำหน่ายวัตถุดิบ 6. เน้นการกระจายความเสี่ยง โดยมีผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายและมีความสามารถในการ ปรับเปลี่ยนผลผลิตได้ง่าย 7. เน้นการบริหารความเสี่ยงต่ำ คือ ไม่ก่อหนี้เกินความสามารถในการบริหารจัดการ 8. เน้นตอบสนองตลาดท้องถิ่น ตลาดภูมิภาค ตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ 9. ให้คุณค่าบุคลากรอย่างจริงใจและพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง หลีกเลี่ยงการปลด พนักงานออกในช่วงเศรษฐกิจตกต่ำ 10. สร้างวัฒนธรรมแห่งองค์กรที่แข็งแกร่งและมีจริยธรรม มีความอดทนและ ขยันหมั่นเพียร ตารางที่ 4 การนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในองค์กรธุรกิจ ส่วนประกอบของหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง นโยบาย / การดำเนินกิจกรรม 1. ความพอประมาณ - เลือกดำเนินธุรกิจที่มีความชำนาญ มีประสบการณ์และทำได้ดี ที่สุด

171 - การขยายกิจการด้วยความระมัดระวัง โดยใช้เงินกำไรสะสมและ ก่อหนี้ด้วย ความระมัดระวัง - บริหารจัดการหนี้ด้วยความระมัดระวัง คือ สัดส่วนเงินทุน : หนี้สินไม่ให้ เกิน 1 : 1 - บริหารจัดการเงินสดด้วยการจัดทำงบกระแสเงินสด และ ระมัดระวังให้ กระแสเงินสดรับมากกว่าเงินสดจ่าย - รับพนักงานตามความจำเป็น จัดคนเข้าทำงานด้วยความ เหมาะสมกับงาน ฯลฯ 2. ความมีเหตุผล - จัดทำแผนธุรกิจ - ดำเนินกิจกรรมธุรกิจให้ได้มาตรฐาน ISO, หรือมาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) - ดำเนินธุรกิจโดยคำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholder) อย่างเป็นธรรม ส่วนประกอบของหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง นโยบาย / การดำเนินกิจกรรม 2. ความมีเหตุผล - การสรรหาบุคลากรโดยแต่งตั้งกรรมการคัดเลือกพนักงานอย่างมี ระบบ - การประเมินพนักงานควรใช้ระบบคุณธรรม โดยมีคณะกรรมการ เป็นผู้พิจารณา - สำรวจความพึงพอใจของลูกค้า เพื่อนำมาปรับปรุงแก้และพัฒนา ธุรกิจ 3. การมีระบบภูมิคุ้มกันที่ ดี - มีระบบตรวจสอบการทำงานทั้งภายในและภายนอก เพื่อหา วิธีการป้องกัน ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน - จัดตั้งหน่วยงานบริหารความเสี่ยงโดยเฉพาะ เข่น การซื้อ ประกันภัย - ดำเนินงานตามระบบมาตรฐานคุณภาพ ISO, กิจกรรม 5 ส., วงจรคุณภาพ PDCA, QC.Circle. - กระจายความเสี่ยงโดยมีผลิตภัณฑ์หลากหลายและขยายตลาด - ให้ความสำคัญกับการรักษาลูกค้าประจำ - สร้างพันธกิจเครือข่ายธุรกิจ โดยเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการใน ท้องถิ่น และวิสาหกิจชุมชน ด้วยการเปิดเป็นศูนย์เรียนรู้และแลกเปลี่ยน

172 ประสบการณ์ 4. คุณธรรม - ส่งเสริมและให้ความรู้แก่คนในชุมชน รวมถึงพัฒนาสินค้าจากภูมิ ปัญญา ของคนในชุมชนและท้องถิ่นใกล้เคียง - จัดให้มีโครงการส่งเสริมให้บุคลากรเป็นคนดี โครงการปลูกป่ากับ ชุมชน - จัดทำคู่มือจรรยาบรรณของบริษัท จัดสวัสดิการและกิจกรรมที่ เหมาะสม ต่อบุคลากร เช่น กิจกรรมสังสรรค์ปีใหม่ กิจกรรมทำบุญตัก บาตร การร่วมอวยพรวันเกิด และกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ พนักงาน ญาติของพนักงาน เช่น งานศพ งานแต่งงาน เป็นต้น 5. ความรู้ - ส่งเสริมพัฒนาทักษะ ความรู้ ความสามารถ สร้างศักยภาพให้ บุคลากร ทุกระดับชั้น ด้วยการให้อบรมกับหน่วยงานภายนอกหรือเชิญ วิทยากร มาให้ความรู้อย่างสม่ำเสมอ เพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่องและเพียงพอ เพื่อสร้างความได้เปรียบในระยะยาวของบริษัท - มีการรวบรวมการทำงานที่เป็นเลิศไว้ในเว็บไซด์ ให้บุคลากร สืบค้น หาความรู้ทาง Internet ของบริษัทได้ ฯลฯ

173 สรุปหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการประกอบธุรกิจ ทางสายกลาง พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน ในตัวที่ดี เงื่อนไขความรู้ (รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง) เงื่อนไขคุณธรรม (ซื่อสัตย์ สุจริต ขยัน อดทน สติปัญญา แบ่งปัน) นำสู่ ชีวิต / เศรษฐกิจ / สังคม / สิ่งแวดล้อม สมดุล / มั่นคง / ยั่งยืน

174 ตอนที่ 1 จงเติมคำหรือข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. บอกเงื่อนไขของการเป็นองค์กรธุรกิจที่ยั่งยืนมาพอสังเขป ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 2. การสร้างระบบภูมิคุ้มกันที่ดีจากผลกระทบหรือการเปลี่ยนแปลงทำได้โดยการประเมิน แบบใด ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 3. หลักการมีเหตุผลในธุรกิจมีกี่ระดับ ได้แก่อะไรบ้าง ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 4. จงอธิบายโครงสร้างทางการเงินมาพอสังเขป ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 5. กิจกรรมหลักของธุรกิจมีกี่ด้าน ได้แก่อะไรบ้าง ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... 6. จงยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงภายนอกองค์กรที่มีผลกระทบต่อธุรกิจมาสัก 5 อย่าง ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................

175 ตอนที่ 2 ให้นักเรียนกิจกรรมต่อไปนี้ กิจกรรมที่ 1 ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม ๆ ละ 4 – 5 คน ให้ช่วยกันระดมความคิดว่าหากพวกเราได้ ประกอบธุรกิจเป็นผู้ประกอบการ จะทำการประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ เช่น เงื่อนไขความรู้ และเงื่อนไขคุณธรรมอย่างไรบ้าง แล้วให้ตัวแทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน กิจกรรมที่ 2 เศรษฐกิจพอเพียงกับการประกอบธุรกิจ เพื่อให้ทราบถึงหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงที่จะนำไปประยุกต์ใช้ในการประกอบธุรกิจ โดยให้นักเรียนเขียนบันทึกว่าได้มีการนำหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันของตนเองอย่างไร และให้นำเสนอ หน้าชั้นเรียน

176 คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหน้าข้อที่ถูกต้องที่สุด 1. Corporate Sustainability หมายถึง ก. องค์กรของรัฐบาล ข. หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ค. องค์กรธุรกิจที่ยั่งยืน ง. โครงสร้างทางการเงิน 2. แนวความคิดทฤษฎีใหม่เป็นรูปแบบหนึ่งของเศรษฐกิจพอเพียง ข้อใดไม่ใช่หลักการที่สำคัญ ก. เป็นแนวคิดที่ยึดหลักความสามัคคีในชุมชน ข. เป็นการผลิตเพื่อการบริโภคภายในครัวเรือนเป็นพื้นฐาน ค. เป็นการบริหารจัดการที่ดินและแหล่งน้ำอย่างเป็นระบบ ง. เป็นระบบเศรษฐกิจแบบพอเพียงเพื่อให้เกษตรกรสามารถกู้หนี้ยืมสินมาเลี้ยงตัวเองได้ 3. ข้อใด ไม่ใช่ เงื่อนไขความรู้ ก. ความซื่อตรง ข. ไม่โลภมากเกินไปและไม่เน้นกำไรระยะสั้นเป็นหลัก ค. ใช้ทรัพยากรทุกชนิดอย่างประหยัดและมีคุณภาพสูงสุด ง. ใช้เทคโนโลยีที่ถูกหลักวิชาการแต่มีราคาถูก 4. “การจัดองค์ประกอบของการดำเนินงานธุรกิจให้มีความพร้อมเพื่อรองรับต่อการเปลี่ยนแปลง ภายนอกและภายในที่มีผลกระทบต่อธุรกิจ” เป็นการดำเนินงานตรงกับหลักเศรษฐกิจพอเพียง ข้อใด ก. ความมีเหตุผล ข. ความรู้ และคุณธรรม ค. การมีระบบภูมิคุ้มกันที่ดี ง. ความพอประมาณ 5. ข้อใดไม่ใช่เงื่อนคุณธรรม ก. ซื่อสัตย์ ค. แบ่งปัน ข. ขยัน ง. ความรอบคอบ 6. เศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับข้อใด ก. เกษตรกร ข. นักเรียน นักศึกษา ค. คนทุกคน ง. รัฐบาล

177 7. ข้อใดเป็นรูปแบบหนึ่งของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ทฤษฎีใหม่ ข. ทฤษฎีเก่าที่พัฒนาใหม่ ค. เศรษฐกิจใหม่ ง. ความพอดี 8. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเน้นความสำคัญของการพัฒนา ประเทศซึ่งจะต้องสร้างพื้นฐานของประชาชนส่วนใหญ่เบื้องต้นก่อน ข้อใดไม่ใช่ความสำคัญ พื้นฐานข้างต้น ก. พอใช้ ข. พอจ่าย ค. ความพอมี ง. พอกิน 9. ข้อใดเป็นการตัดสินใจโดยใช้หลักคิดของเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักความพอประมาณ ก. ไม่กู้ยืมเงินมาลงทุนหรือขยายกิจการ ข. มีการพัฒนาบุคลากรด้วยการฝึกอบรมให้ความรู้และทักษะการทำงาน ค. มีแผนการบริหารความเสี่ยง ง. มีระบบการดำเนินงานในกิจการด้วยวงจรคุณภาพ PDCA 10. ข้อใดแนวทางการปฏิบัติกิจกรรมทางธุรกิจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ซื่อสัตย์ในการประกอบการ ข. ไม่โลภมากเกินไป ไม่เน้นกำไรระยะสั้น ค. ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ง. ถูกทุกข้อ

178 บรรณานุกรม กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2555). เริ่มต้นธุรกิจอย่างมีทิศทาง [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.dbdacademy.com/file/DBD2012.pdf. (วันที่สืบค้น: 6 เมษายน 2563) ธนวุฒิ พิมพ์กิ. (2556). การเป็นผู้ประกอบการทางธุรกิจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์ บุญฑวรรณ วิงวอน. (2556). การเป็นผู้ประกอบการยุคโลกาภิวัตน์. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย ผศ. ดร.พัฒนา ศิริโชติบัณฑิต. (2556). การเป็นผู้ประกอบการทางธุรกิจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์พัฒนาคุณภาพวิชาการ พนิตพร กลางประพันธ์. (2558). การเป็นผู้ประกอบการ. นนทบุรี: บริษัท ศูนย์หนังสือเมืองไทย จำกัด. เพ็ญศรี เลิศเกียรติวิทยา. (2556). การเป็นผู้ประกอบการ Entrepreneurship. กรุงเทพฯ : บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. หัวข้อศูนย์ความรู้เอกสารเผยแพร่ ชุดเครื่องมือ การเรียนรู้ด้วยตนเอง “หลักสูตรการนำยุทธศาสตร์ไปสู่การปฏิบัติ(Toolkit: Making Strategy Work)” กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร. เข้าถึงได้จาก http://www.opdc.go.th. (วันที่สืบค้น: 6 เมษายน 2563) สมคิด บางโม. (2555). การเป็นผู้ประกอบการ Entrepreneurship. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์เอส เค บุ๊คส์. สม สุจีรา. (2557). เดอะท๊อปซีเคร็ต. พิมพ์ครั้งที่ 109. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับ ลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน). สุรีรัตน์ มณีกุต. (2556). การเป็นผู้ประกอบการ Entrepreneurship. นนทบุรี: บริษัท ศูนย์หนังสือ เมืองไทย จำกัด. หนูดี – วนิษา เรซ. (2556). Secret. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน). เอส.เอส.อนาคามี. (2555). พลังสร้างสรรค์จากแรงบันดาลใจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ สยามมิสพับลิชชิ่ง เฮาส Timothy S. Hatten. (1997). Small Business Entrepreneurship and Beyond. New Jersey: Printice Hall