คู่มือยุทธวิธี หลักสูตรนักเรียนนายสิบ เล่ม 2

คู่มือการเรียน

วชิ า ยุทธวธิ ี เล่ม 2

เรื่อง
ระเบียบการนาหน่วยและคาส่ังยุทธการ,หลกั นิยม
การเข้าตีเวลากลางวนั ,การเข้าตเี วลากลางคืน,การต้ังรับ

และการรบด้วยวธิ ีการร่นถอย

จัดทา/เรียบเรียง โดย ร.ท.พษิ ณุ ปิ่ นชาติ

คำนำ

โรงเรียนนายสิบทหารบก ไดก้ าหนดหลกั สูตรซ่ึง มีระยะเวลาการศึกษา 1 ปี 6 เดือน โดยให้
นกั เรียนนายสิบทหารบก เขา้ รับการศึกษาในเร่ืองต่างๆ วชิ ายทุ ธวิธีทหารราบ เป็นหน่ึงในรายวิชาท่ีทาการสอน
ใหก้ บั นกั เรียนนายสิบทหารบก

แผนกยทุ ธวธิ ีจึงไดจ้ ดั ทาและรวบรวมตารา เพือ่ เป็นคู่มือในการเรียนของนกั เรียนนายสิบทหารบก
ใหส้ อดคลอ้ งกบั เน้ือหา ขอบเขต ตามนโยบายกรมยทุ ธศึกษาทหารบก และกองทพั บก ในรายวิชา
ยทุ ธวิธีทหารราบ ไดจ้ ดั ทาคูม่ ือในการเรียนของนกั เรียนนายสิบทหารบก ออกเป็น 3 เลม่ ในเลม่ น้ีเป็นเลม่ ที่ 2
จะกลา่ วถึง เรื่องระเบียบการนาหน่วยและคาสง่ั ยทุ ธการ,หลกั นิยม,การเขา้ ตีเวลากลางวนั ,การเขา้ ตีเวลากลางคนื
การต้งั รับ และการรบดว้ ยวิธีการร่นถอย

แผนกยทุ ธวิธีหวงั เป็นอยา่ งยง่ิ วา่ หนงั สือคูม่ ือเล่มน้ีจะเกิดประโยชนต์ ่อนกั เรียนนายสิบทหารบก,ครู และ
อาจารย์ ของโรงเรียนนายสิบทหารบก รวมถึงผทู้ ี่สนใจ หากมีขอ้ แนะนาประการใด ใหส้ ่งมาท่ี แผนกยทุ ธวิธี
กองการศึกษาโรงเรียนนายสิบทหารบก จะเป็นพระคุณอยา่ งยงิ่

.....................................................

สารบญั หนา้

บทท่ี 1
1
บทที่ 1 ระเบียบการนาหนว่ ยและคาสงั่ ยุทธการ.......................................................................... 1
1. กลา่ วนา......................................................................................................................... 3
2. ภารกิจแบบยทุ ธวิธี........................................................................................................ 9
3. ระเบยี บการนาหนว่ ย.................................................................................................... 23
4. แบบฟอร์มของคาสง่ั ยุทธการ........................................................................................ 24
คาถามทา้ ยบท................................................................................................................... 24
24
บทท่ี 2 หลกั นิยม........................................................................................................................... 24
1. กลา่ วนา........................................................................................................................ 25
2. หลักพน้ื ฐาน.................................................................................................................. 26
3. ภารกิจ........................................................................................................................... 26
4. อานาจการรบ................................................................................................................ 26
5. ทักษะของผนู้ า.............................................................................................................. 27
6. ทกั ษะของทหาร............................................................................................................ 27
7. การฝึก........................................................................................................................... 28
8. การปฏิบัติการยทุ ธข์ องหมวด........................................................................................ 32
9. การเคล่อื นท.่ี ................................................................................................................. 39
10. การรบดว้ ยวิธรี ุก......................................................................................................... 41
11. การรบด้วยวธิ รี บั ......................................................................................................... 42
12. การระวงั ป้องกัน......................................................................................................... 42
คาถามทา้ ยบท................................................................................................................... 44
44
บทที่ 3 การเข้าตีเวลากลางวนั ..................................................................................................... 47
1. กลา่ วนา........................................................................................................................ 48
2. คาส่ังเตอื น.................................................................................................................... 48
3. คาสั่งยทุ ธการ................................................................................................................ 48
4. ขอ้ พจิ ารณาพ้ืนฐานการปฎิบตั กิ ารทางทหาร (METT-T) ............................................. 49
5. ปัจจยั การพจิ ารณาลักษณะภูมิประเทศทางทหาร (OCOKA)…………………………………. 51
6. คาอธบิ าย (METT-T) สาหรับนามาเป็นปจั จยั ในการวเิ คราะห์ภารกจิ …………….……….. 58
7. หวั ข้อแบบการรายงาน (SALUTE)……………………………………………………………………… 60
8. หม่ปู นื เลก็ และหมูป่ ืนกลเข้าตเี วลากลางวนั ...................................................................
9. หม่ปู ืนเลก็ ในการเข้าตีเวลากลางวัน..............................................................................
10. หมูป่ นื กลเข้าต.ี ...........................................................................................................
11. หมู่ปนื เล็กและหมู่ปืนกลเขา้ ตีเวลากลางวัน (คฝ.7-1) ..................................................

12. การรบด้วยวธิ รี ุก (คฝ.7-1) ......................................................................................... 71
คาถามทา้ ยบท................................................................................................................... 83
บทที่ 4 การเขา้ ตีเวลากลางคืน..................................................................................................... 84
1. กล่าวนา........................................................................................................................ 84
2. ความมงุ่ หมาย............................................................................................................... 84
3. ปจั จยั พงึ ประสงค.์ ......................................................................................................... 84
4. มาตรการควบคุม........................................................................................................... 84
5. ปัจจยั ในการวางแผนเขา้ ตี............................................................................................. 86
6. คาสงั่ เข้าต.ี .................................................................................................................... 88
7. การเตรียมตวั การเขา้ ตี.................................................................................................. 88
8. การดาเนินการเข้าตี...................................................................................................... 88
คาถามท้ายบท................................................................................................................... 92
บทท่ี 5 การต้งั รบั ........................................................................................................................... 93
1. กล่าวนา........................................................................................................................ 93
2. ความมุ่งหมาย............................................................................................................... 93
3. ลาดบั ขั้นตอนของงานในการต้ังรับตามที่กาหนดไว้ใน รปจ. ของหมวด........................ 93
4. มาตรการควบคุม.......................................................................................................... 98
5. คาส่ังและการรายงานท่ีเกี่ยวข้องกบั การควบคุมและการบังคบั บัญชา.......................... 100
6. การควบคุมการยิงและการกระจายการยิง.................................................................... 101
7. การระวังปอ้ งกัน........................................................................................................... 103
คาถามท้ายบท................................................................................................................... 105
บทท่ี 6 การรบดว้ ยวิธกี ารร่นถอย................................................................................................. 106
1. กล่าวนา........................................................................................................................ 106
2. ความมงุ่ หมายและประเภทของการรบด้วยวิธีร่นถอย................................................... 106
3. ขอ้ พจิ ารณาพน้ื ฐาน....................................................................................................... 107
4. มาตรการควบคุม.......................................................................................................... 108
5. หนว่ ยปฏิบัตกิ ารหลังแนวข้าศึก.................................................................................... 109
6. การถอนตัว................................................................................................................... 110
7. การวางแผนการถอนตัวจากการรบ............................................................................... 110
8. การถอนตวั นอกความกดดันของข้าศึก.......................................................................... 111
9. การถอนตัวภายใต้การกดดันของข้าศึก......................................................................... 118
10. กองร้อยและหมวดเมื่อทาหน้าทีส่ ่วนกาบัง................................................................. 122
11. การถอนตวั ทางอากาศ (ส่วนแยก) ............................................................................. 122
12. การรบหน่วงเวลา........................................................................................................ 124
13. การวางแผนการรบหนว่ งเวลา.................................................................................... 124
14. การจัดที่ตง้ั รบหน่วงเวลา............................................................................................ 125
15. การปฏบิ ัติการรบหน่วงเวลาในท่ีม่นั ตามลาดับข้นั ...................................................... 126

16. การรบหน่วงเวลาในท่มี ่นั สลับ..................................................................................... 127
17. การถอย...................................................................................................................... 130
18. การปฏิบตั ิ................................................................................................................... 130
คาถามทา้ ยบท................................................................................................................... 131

หนา้

-1-

บทท่ี 1

ระเบยี บการนาหน่วยและคาส่งั ยทุ ธการ

1. กลา่ วนา
เน้ือหาในบทนี้จะครอบคลุมถึงวิธีการและระเบียบปฏิบัติต่าง ๆ ของหมวดและหมู่ปืนเล็ก ซ่ึงจาเป็นต้องนามาใช้

ในทุกขั้นตอนทั้งในระหว่างการวางแผนและในระหว่างการปฏิบัติทางยุทธวิธี โดยหัวข้อเร่ืองที่จะกล่าวถึงในบทท่ี 1 นี้ คือ
ภารกิจแบบยุทธวิธี (Mission tactics) ระเบียบการนาหน่วย (Troop leading procedure) คาสั่งการรบ (combat
order) และเทคนิคต่าง ๆ สาหรับเตรียมการรบของหมวดปืนเล็ก โดยครอบคลุมถึงการปฏิบัติทางยุทธวิธีทุกรูปแบบ
อย่างไรก็ตามวิธีการนาสิ่งต่าง ๆ เหล่าน้ีไปใช้นั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยเวลา หากมีเวลามาก ผู้บังคับหมวดย่อมสามารถ
วางแผนและเตรียมการอย่างละเอียดได้ แต่ในกรณีท่ีมีเวลาจากัด ก็คงจาเป็นต้องอาศัยสิ่งต่าง ๆ เหล่าน้ีมาช่วยชดเชย
คอื การซักซ้อมคร้งั หลังสดุ การฝึกเน้นเพอื่ ปฏบิ ัติการรบ (Battle drills) และระเบียบปฏิบัตปิ ระจา เป็นต้น

2. ภารกิจแบบยทุ ธวิธี (mission tactics)
ภารกิจแบบยุทธวิธี เป็นคาท่ีแทนความหมายของการใช้อานาจบังคับบัญชา (command authority) ของผู้

บังคับหน่วย ซ่ึงเป็นการใช้ในลักษณะที่สัมพันธ์สอดคล้องของการบังคับบัญชา (command) การควบคุม (control)
และการติดต่อส่ือสาร (communications) อย่างเหมาะสม โดยมุ่งการบรรลุภารกิจเป็นหลักและเน้นให้ความสาคัญ
แก่การบังคับบัญชามากกว่าการควบคุม ทั้งน้ีเพื่อให้หน่วยรองสามารถริเริ่ม กล้ารับเกณฑ์เส่ียง และสามารถช่วงชิง
โอกาสในสนามรบมาเป็นของฝุายเราได้ทุกเวลาและอย่างรวดเร็ว ภารกิจแบบยุทธวิธีในความหมายอย่างง่ายก็คือ
ความมีเสรใี นการปฏิบตั ขิ องผบู้ ังคับหนว่ ยทจ่ี ะปฏบิ ัตภิ ารกจิ ตามวิธีท่ตี นเหน็ ว่าเหมาะสม แทนท่จี ะถูกเจาะจงสั่งให้ทา
แต่ส่ิงสาคัญท่ีจะทาให้บรรลุผลดียิ่งขึ้นก็คือ ผู้บังคับหน่วยรองต้องรู้เจตนารมณ์ ของผู้บังคับหน่วยเหนือและผู้บังคับ
หน่วยเหนือควรกาหนดการปฏิบัติหลัก (main effort) ในลักษณะท่ีสามารถใช้ความเป็นผู้นาจากผู้บังคับหน่วยขนาด
เลก็ ได้อยา่ งเตม็ ที่

2.1 ปรัชญาของภารกิจแบบยุทธวิธีสามารถนาไปใช้ได้ทุกระดับหน่วย ผู้บังคับหน่วยรองต้องได้รับเสรีใน
การบังคับบัญชาหน่วยของตนอย่างมากท่ีสุด ในขณะเดียวกันควรได้รับการควบคุมเพียงเท่าท่ีจาเป็นสาหรับประสาน
การปฏบิ ตั ิให้สอดคล้องเพื่อการบรรลุภารกิจเท่านั้น แต่ในบางกรณีผู้บังคับหน่วยเหนืออาจจาเป็นต้องให้คาแนะนาใน
การปฏิบัติอย่างเฉพาะเจาะจง เช่นกรณีท่ีการปฏิบัติของหน่วยรองนั้น ๆ จาเป็นต้องให้สอดคล้องกับการปฏิบัติของ
หน่วยอื่น ๆ เป็นต้น ภารกิจแบบยุทธวิธีคือปรัชญาของการบังคับบัญชาจะใช้เครื่องมือทางการบังคับบัญชาใด ๆ ท่ีผู้
บังคบั หนว่ ยมอี ยู่ หรอื ท่มี ีความต้องการจะใช้ก็ย่อมได้ทั้งสิ้น แต่เครื่องมือทางการบังคับบัญชาที่ดีท่ีสุด ซึ่งไม่มีสิ่งอื่นใด
ทดแทนไดค้ ือโดยคนเทา่ นั้น

2.2 การใช้ปรัชญาภารกิจแบบยุทธวิธีจาเป็นต้องมีความคิดริเริ่ม มีไหวพริบ ปฏิภาณ และมีจินตนาการ
ความคดิ รเิ รม่ิ ต้องมาจากความต้องการบรรลุเจตนารมณ์ของผบู้ งั คับหนว่ ยเหนอื เป็นหลัก ไม่ใช่เกิดจากความต้องการท่ี
จะปฏิบัติอย่างอิสระเท่าน้ัน ผู้บังคับหน่วยต้องมีไหวพริบและปฏิภาณท่ีจะพิจารณาและวางแผนการปฏิบัติได้อย่าง
เหมาะสมกับสถานการณ์ท่ีเปล่ียนแปลงอยู่เสมอ ไม่ใช่ติดตรึงอยู่กับสถานการณ์ที่คาดคิดเอาไว้แต่แรกโดยไม่สามารถ
ปรับแผนไดเ้ ม่อื สถานการณเ์ ปล่ียนแปลงไป

2.3 การควบคมุ เปน็ ส่งิ กดี ขวางการบังคับบัญชา ย่ิงเพิม่ การควบคมุ ก็ย่งิ ลดโอกาสทางการบงั คับบัญชา แต่
การควบคุมไม่ใชว่ ่าจะเป็นสิ่งกีดขวางไปเสียท้ังหมด ยกตัวอย่างเช่น หลักนิยม (doctrine) เอง ก็เป็นรูปแบบหน่ึงของ
การควบคุม ซ่ึงความมุ่งหมายของหลักนิยม ก็คือ เพ่ือให้ผู้บังคับหน่วยทุกระดับเข้าใจและปฏิบัติตรงกัน ส่วนการ
ควบคุมอ่ืน ๆ โดยท่ัวไปน้ันมักจะกาหนดเป็นมาตรการควบคุมโดยใช้ภาพสัญลักษณ์เขียนลงบนแผ่นบริวารยุทธการ

-2-

ซึ่งมาตรการควบคุมเหล่าน้ีถือว่าเป็นส่ิงกีดขวางเสรีกีดขวางเสรีในการปฏิบัติ ควรมีการทบทวนความเหมาะสมให้ดี
ก่อนท่ีจะกาหนดใช้ มาตรการควบคุมแต่ละอย่างต้องมีความมุ่งหมายโดยเฉพาะท่ีจาเป็นแก่การบรรลุภารกิจ หาก
กาหนดใช้โดยไม่มีความจาเป็นและจากัดเสรีในการปฏิบัติของหน่วยรองแล้ว ควรยกเลิกมาตรการควบคุมน้ันเสีย แต่
อย่างไรก็ตามผู้บังคับหมวดและผู้บังคับหมู่ปืนเล็ก ยังคงต้องสามารถควบคุมหน่วยของตนให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตลอดเวลา

2.4 การควบคุม เปน็ สิ่งจาเป็นสาหรบั ใช้ประสานการปฏิบัติของส่วนต่าง ๆ ท่ีปฏิบัติการร่วมกันให้มีความ
สอดคล้อง ย่ิงการปฏิบัติมีความซับซ้อนมากเพียงใดก็ยิ่งต้องมีมาตรการควบคุมมากขึ้นเพียงน้ัน ส่ิงท้าทายสาหรับผู้
บังคับหน่วยก็คือทาอย่างไรจึงจะสามารถกระจายอานาจการตกลงใจ (decentralized decision making) ในแต่ละ
สถานการณ์และใชม้ าตรการควบคุมแต่นอ้ ยท่สี ดุ

1) ผู้บังคับหน่วยในระบบภารกิจแบบยุทธวิธี ต้องรู้วิธีคิด (how to think) ไม่ใช้รู้เพียง เร่ืองท่ีต้องคิด
(what to think) และต้องยอมรับว่าโดยส่วนมากแล้ว ผู้บังคับหน่วยรองหน่วยน้ัน ๆ ย่อมเป็นผู้ท่ีสามารถตกลงใจ
ภายในหน่วยของตนได้ดีท่ีสุด และสาหรับการตกลงใจในเรื่องต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องเสมอนั้นสามารถทาได้ หากผู้
บังคบั หน่วยรองมีแนวทางในการปฏบิ ตั ิ เปน็ ต้น

2) รูปแบบต่าง ๆ ของการควบคุมที่มีใช้ในระดับหมวดและหมู่ปืนเล็ก ได้แก่ หลักนิยม ภารกิจ
แนวความคิดในการปฏิบตั ิ แผนการใชเ้ วลา และมาตรการควบคุม

2.1) หลักนิยม ที่สาคัญในระดับหมวดและหมู่ปืนเล็ก ได้แก่การฝึกตามแบบฝึกทาการรบ (battle
drills) และระเบียบปฏิบัติประจา (รปจ.) ในส่วนที่กาหนดวิธีการปฏิบัติภารกิจและวิธีการควบคุมส่วนต่าง ๆ เป็นต้น
หลักนิยมทั้งสองรูปแบบนี้จะกาหนดขอบเขตการปฏิบัติที่แน่นอนเป็นมาตรฐานสาหรับกิจ (task) แต่ละกิจ ทาให้
สามารถปฏบิ ัติไดร้ วดเรว็ เป็นอัตโนมัติ ตอบโต้สถานการณ์ต่าง ๆ ได้ ลดโอกาสที่จะเกิดความสับสน และสูญเสียความ
เปน็ หนว่ ย รวมทั้งลดจานวนคร้ังทตี่ ้องตกลงใจ และสั่งการใหเ้ หลอื นอ้ ยที่สุด

2.2) คาแถลงภารกิจ (mission statement) ของหมวดปืนเล็ก ก็เป็นอกี รูปแบบหน่ึงของการควบคุม
องคป์ ระกอบของคาแถลงภารกิจในส่วน “ความมุ่งหมาย” (why) นั้นถือเป็นหลักสาหรับการตกลงใจ และเปิดโอกาส
ให้มเี สรีในการปฏิบตั ิ และองคป์ ระกอบในสว่ น “กิจ” (task) ซึง่ เปน็ กจิ สาคัญยิ่ง (mission essential task) น้ัน ถือว่า
เป็นตัวกาหนดสว่ นปฏบิ ัตหิ ลกั (main effort) และสาหรับรวมการปฏิบัตอิ ื่น ๆ มุ่งสกู่ ารบรรลุภารกจิ

2.3) แนวความคิดในการปฏิบัติจะแสดงให้เห็นถึงส่วนปฏิบัติ ส่วนปฏิบัติสนับสนุนของหน่วยเหนือ
และแสดงให้เห็นว่าผู้บังคับหน่วยเหนือมองภาพการปฏิบัติภารกิจนั้นอย่างไร ผู้บังคับหน่วยที่เป็นส่วนปฏิบัติหลักจะ
ได้รับเสรีในการปฏิบัติสูงสุดเท่าที่จะทาได้ ในขณะเดียวกันผู้บังคับหน่วยท่ีเป็นส่วนปฏิบัติสนับสนุนจะมีเสรีในการ
ปฏิบัตินอ้ ยกวา่ ท้ังนเ้ี พราะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องตามการปฏิบัติของส่วนปฏิบัติหลัก นอกจากนี้แนวความคิดในการ
ปฏิบัติยังระบุรายละเอียดของการควบคุมการยิงและควบคุมส่วนสนับสนุนการรบซ่ึงช่วยเพ่ิมอานาจกาลังรบอื่น ๆ
(เช่น ทหารช่าง เคร่ืองมืออิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น) ซ่ึงจาเป็นต้องมีความประสานสอดคล้องและต้องรวมการสนับสนุน
แก่สว่ นปฏิบตั หิ ลักอีกด้วย

2.4) เวลา เป็นเครื่องมืออีกรูปแบบหน่ึงที่ใช้ควบคุมทั้งเป็นหน่วยและเป็นบุคคล ท้ังนี้ด้วยการ
กาหนดเวลาเรม่ิ ตน้ การปฏบิ ตั แิ ละสนิ้ สดุ การปฏิบัตทิ ีแ่ น่ชัด มาตรการควบคุมด้วยเวลานี้ถือว่ามีความสาคัญอย่างย่ิงใน
กรณที ่ีหมวดปนื เลก็ จะตอ้ งปฏบิ ัติการให้สอดคล้องกับการปฏบิ ัติของหนว่ ยอืน่ หรือกับสว่ นสนบั สนุนตา่ ง ๆ

2.5) วิธีการควบคุมอื่น ๆ ได้แก่ การกาหนด และใช้มาตรการควบคุม เช่น คาแนะนาในการปฏิบัติ
สาหรับหน่วยรอง คาสั่งยิง การใช้ภาพสัญลักษณ์ต่าง ๆ บนแผ่นบริวาร ในกรณีท่ีมีทางเลือกและสถานการณ์ไม่บีบ
บังคับ มาตรการควบคุมมักเป็นสิ่งกีดขวางเสรีในการปฏิบัติ ควรมีการทบทวนอย่างรอบคอบก่อนกาหนดให้หน่วยรอง

-3-

เพื่อให้มีการควบคุมเพียงเท่าท่ีจาเป็น มาตรการควบคุมท่ีไม่มีความมุ่งหมายเจาะจงแน่ชัดและไม่จาเป็นแก่การบรรลุ
ภารกิจไมค่ วรนามาใช้

2.5 ผู้บังคบั หมวดและผูบ้ งั คับหมูป่ นื เลก็ ใช้ภารกิจแบบยทุ ธวิธี ในการปฏิบัตใิ ห้บรรลภุ ารกิจ ด้วยการออก
คาส่ังและให้คาแนะนาในการปฏิบัติแก่หน่วยรอง โดยให้หน่วยรองเข้าใจเจตนารมณ์ของบังคับหน่วยช้ันเหนือขึ้นไป
ภารกิจ (ซึ่งให้เข้าใจแจ่มแจ้ง ทั้งกิจ : task และความมุ่งหมาย : purpose) ของหน่วยและแนวความคิดในการปฏิบัติ
พร้อมดว้ ยมาตรการควบคมุ

ผู้บังคับหมวด และผู้บังคับหมู่ปืนเล็ก ใช้ภารกิจแบบยุทธวิธี เพ่ือให้ผู้บังคับหน่วยรองเข้าใจและระลึก
เสมอว่า ตนตอ้ งสามารถรเิ ร่มิ และตกลงใจได้เองเมือ่ สถานการณ์เปลยี่ นแปลงไมเ่ ป็นไปดังที่วางแผนไว้ก่อนหน้านนั้

3. ระเบยี บการนาหนว่ ย
ระเบียบการนาหน่วยคือ กรรมวิธีท่ีผู้บังคับหน่วยใช้ในการเตรียมหน่วยเพ่ือปฏิบัติให้บรรลุภารกิจทาง

ยุทธวิธี เร่ิมต้นเมื่อได้รับการแจ้งเตือนให้เตรียมปฏิบัติภารกิจ และเริ่มต้นใหม่อีกคร้ังเมื่อได้รับคาสั่งให้ปฏิบัติภารกิจ
ใหม่ ระเบียบการนาหน่วยประกอบด้วยขั้นตอนต่าง ๆ ดังท่ีจะกล่าวต่อไปนี้ ซึ่งต้ังแต่ขั้นตอนท่ี 3 ถึง 8 อาจไม่
จาเป็นต้องเรียงลาดับตามนั้นโดยเคร่งครัดก็ได้ หลาย ๆ ข้ันตอนอาจปฏิบัติไปพร้อม ๆ กันก็ได้ ในระหว่างการรบ
เป็นไปได้ยากท่ีผู้บังคับหน่วยจะสามารถปฏิบัติในแต่ละข้ันตอนได้อย่างละเอียด แต่ต้องใช้ระเบียบการนาหน่วยเป็น
แนวทาง แม้จะปฏบิ ตั ิได้แต่เพียงอยา่ งย่นยอ่ กต็ าม ทงั้ นกี้ ็เพือ่ ใหม้ นั่ ใจไดว้ ่าในการวางแผนและเตรยี มการน้ัน ๆ ผู้บังคับ
หน่วยมไิ ดล้ ะเลยสงิ่ หนึง่ ส่ิงใดทจี่ าเป็นไป และเพอ่ื ใหท้ หารเป็นรายบุคคลมีความเข้าใจภารกิจของหมู่และหมวดและได้
มีการเตรียมการอย่างเหมาะสมเพียงพอ ในระหว่างเตรียมการหน่วยต่าง ๆ ต้องมีการปรับแก้การประมาณ
สถานการณข์ องตนใหท้ นั สมยั ต่อสถานการณ์อยู่เสมอและต้องปรับปรุงแผนตามให้ทนั ความเปลย่ี นแปลง

ขน้ั ตอนระเบยี บการนาหนว่ ยมี 8 ขั้น ดงั น้ี
ขน้ั ท่ี 1 รับภารกิจ
ข้นั ที่ 2 ออกคาส่ังเตอื น
ขน้ั ที่ 3 จัดทาแผนข้ันต้น (make a tentative plan)
ขั้นท่ี 4 เรมิ่ การเคลือ่ นย้ายที่จาเป็น
ขนั้ ท่ี 5 ลาดตระเวนตรวจภูมิประเทศ
ขนั้ ท่ี 6 ทาแผนสมบรู ณ์
ขัน้ ที่ 7 ออกคาสง่ั
ขั้นท่ี 8 กากบั ดูแล
3.1 ข้ันท่ี 1 รับภารกิจ อาจได้รับในรูปของคาสั่งเตือน คาสั่งยุทธการ หรือคาส่ังเป็นส่วน ๆ ทันทีท่ีได้รับ
คาส่ัง ต้องเริม่ วิเคราะหภ์ ารกิจโดยใช้ปจั จยั มลู ฐาน (METT – T) ดงั น้ี

- ภารกิจ ให้ทาอะไร
- ทราบอะไรบา้ งเกยี่ วกบั ขา้ ศกึ
- ลกั ษณะภูมิประเทศและลมฟูาอากาศมีผลกระทบต่อการปฏบิ ัติอยา่ งไร
- กาลังท่ีมีอยู่ มีอะไรบ้าง
- มีเวลาอยเู่ ท่าใด
1) ผู้บงั คับหนว่ ยไมค่ วรใช้เวลาเกนิ กวา่ หนึ่งในสามของเวลาทม่ี ีอยู่สาหรับการวางแผนในส่วนของตนเอง
และในการออกคาสั่งยุทธการ ส่วนที่เหลืออีกสองในสามเป็นเวลาสาหรับหน่วยรองในการวางแผนและเตรียมการ
ปฏิบัติ การวางแผนใช้เวลาที่มีอยู่ ควรพิจารณาปัจจัยอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่นห้วงเวลาท่ีมีแสงสว่างและเวลาท่ีต้องใช้ใน
การเดินทางไปและกลับจากการรับคาส่งั หรอื การซกั ซอ้ ม เปน็ ต้น ในการเข้าตีต้องคิดหน่ึงในสามของห้วงเวลาตั้งแต่รับ

-4-

ภารกจิ จนถงึ เวลาผา่ นแนวออกตี ในส่วนการตั้งรบั คดิ หนงึ่ ในสามของห้วงเวลาต้ังแต่รับภารกิจจนถึงเวลาที่จะให้หมวด
และหมูป่ นื เลก็ พรอ้ มต้านทานขา้ ศึก

2) การวางแผนใช้เวลาสาหรับดาเนินการเร่ืองต่าง ๆ ในการเตรียมการนั้น ควรวางแผนย้อนหลัง โดย
เริ่มต้งั แต่เวลาผ่านแนวออกตี หรอื เวลาพร้อมตา้ นทานและต้องจดั เวลาให้เพียงพอสาหรบั ดาเนนิ การในแตล่ ะเรื่องได้ทัน

3.2 ข้ันที่ 2 การออกคาสัง่ เตือน ในคาส่ังเตือนจะตอ้ งมขี อ้ มลู ขา่ วสารเพียงพอสาหรับเริ่มต้นเตรียมการได้
ทันที และมีคาแนะนาท่ีจาเปน็ ข้ันต้นใหก้ ับหนว่ ยรองด้วย ใน รปจ.ของหมวดปนื เล็กกาหนดตัวบุคคลไว้เลยว่า ใครบ้าง
ทต่ี ้องรบั คาส่ังเตอื น และหลังรับคาสั่งเตือนแลว้ ต้องปฏิบัติอย่างไรบ้าง ตัวอยา่ งเชน่ การเบกิ กระสนุ เสบียงแห้งและน้า
และการตรวจสอบเครื่องมือส่ือสารต่างๆ เป็นต้น คาส่ังเตือนไม่มีแบบฟอร์มตายตัว บางกรณีอาจใช้หัวข้อตาม
แบบฟอร์มของคาส่ังยุทธการก็ได้แต่ต้องมีข้อมูลข่าวสารมากท่ีสุดเท่าท่ีมีอยู่ขณะนั้น และแก้ไขเพ่ิมเติมได้ตามความ
จาเป็นโดยไม่ต้องคอยข้อมูลข่าวสารให้ครบตามหัวข้อแบบฟอร์ม ตัวอย่างของคาส่ังเตือนตามรูปที่ 1 - 1 หากทาได้
ขอ้ มลู ขา่ วสารในคาส่งั เตือนควรมดี งั น้ี

- ภารกจิ หรอื ลกั ษณะของการปฏบิ ัติ
- สว่ นทีต่ ้องเก่ยี วข้องกบั การปฏิบัติ
- เวลาที่จะปฏบิ ตั กิ าร
- เวลาและสถานท่ที ี่จะออกคาส่งั ยทุ ธการ

แบบฟอรม์ คาอธบิ ายแบบฟอร์ม ตัวอยา่ งคาสัง่ ด้วยวาจา (เข้าตี)
สถานการณ์
กล่าวโดยสรุปถึงสถานการณ์ฝาุ ย ตอ่ ไปน้ีเป็นคาส่ังเตอื น ขอให้ทกุ คนต้ัง
ข้าศกึ และฝาุ ยเรา ระบทุ ่ตี ัง้ สาคญั ใจฟงั สอบถามไดเ้ มอ่ื จบคาสง่ั
โดยชบี้ นภูมิประเทศ แผนท่ีหรือภาพ หนว่ ยลาดตระเวนของเราตรวจการณ์
สงั เขปและกล่าวถึงหนว่ ยขน้ึ สมทบ พบหมวดปืนเล็กยานยนต์ มียานยนต์
หรอื หน่วยแยกของหมวด/หมปู่ ืนเลก็ แบบ BTR อยา่ งนอ้ ยสองคันตั้งรบั
บริเวณเนิน 876 พกิ ดั จแี อล
123456 กาลงั ดดั แปลงภมู ิประเทศ
คาดวา่ ขา้ ศกึ ต้องการค้มุ ครองทางแยก
ถนนบริเวณ พกิ ัด จีแอล 126463
กาลงั ของหมวดอ่ืน ๆ ในกองร้อยเดียว
กันวางกาลงั ถัดตอ่ ๆ ไปทางทศิ ตะวนั
ตกถึงเนิน 899 ผู้บังคับกองร้อยได้
ออกคาส่งั เตอื นให้กองรอ้ ยเตรยี มการ

รูปที่ 1 - 1 ตวั อย่างคาส่ังเตือนของหมวดปนื เลก็

-5-

แบบฟอรม์ คาอธิบายแบบฟอรม์ ตวั อยา่ งคาส่งั ด้วยวาจา (เขา้ ตี)
ภารกิจ แทรกซึมใน 110200 ก.ค.45 เข้ายึด
การปฏิบตั ิ แถลงให้ชัดเจน ระบกุ จิ (task) และ
ความมุง่ หมาย (purpose) (ใคร เนิน 876 เพ่อื ยิงข่มข้าศกึ สนับสนนุ
อะไร เมอ่ื ใด ที่ไหน และทาไม) ถา้ การเข้าตีหลักของกองพนั ท่เี นนิ 899
ยังไมส่ ามารถระบุไดท้ ัง้ หมดให้บอก หนว่ ยสมทบและหนว่ ยแยกไมม่ ี
ด้วยว่าส่วนใดทยี่ ังไม่แน่นอน หมวด 3 เข้าตีใน 110200 ก.ค.45
สรปุ แนวความคิดในการปฏิบตั ิขนั้ ตน้ ยึดเนิน 876 (จีแอล 123456) ยงิ ขม่
ขา้ ศกึ บรเิ วณเนิน 899 เพ่ือสนับสนนุ
แผนการใช้เวลา การเขา้ ตีหลกั ของกองพนั
- เวลาอยา่ งเร็วท่ีสุดในการเร่ิมต้น
เคล่อื นย้าย หมวดของเราจะเข้าตีโดยเคลือ่ นท่ี
- เวลาและสถานทอ่ี อกคาสั่งยทุ ธการ
- เวลาท่ีคาดว่าจะเริ่มปฏบิ ตั ิ พรอ้ มกบั หมวดสอง ส่วนหมวดหนงึ่
- เวลาสาหรับการตรวจสอบความ จะเป็นฐานยงิ รว่ มกบั ค.60 และอาวุธ
พรอ้ มและรายการที่จะต้องรับตรวจ ตอ่ สู้รถถงั ของกองรอ้ ย แผนการใช้
นอกเหนอื จากท่กี าหนดใน รปจ. เวลาจะเป็นไปตามนี้ คอื ผ่านแนว
- เวลาสาหรับการซักซ้อม สถานทแ่ี ละ ออกตีเวลา 0200 เวลาพร้อมเคลื่อน
การปฏบิ ัติทตี่ อ้ งซักซ้อม ยา้ ยคอื 2330 หลงั จาก 2300 แล้ว
การมอบกจิ เฉพาะแกผ่ ูบ้ ังคับหน่วย ทุกคนตอ้ งเคลื่อนย้ายได้ภายใน 10
รองและเจา้ หน้าทที่ สี่ าคญั นาที หลงั จากรบั คาส่ังให้เคล่ือนยา้ ย
- รองผบู้ ังคับหมวด ผมจะตรวจความพรอ้ มครงั้ สดุ ทา้ ย
- ผบู้ งั คับหมู่ ท่ีน่เี วลา 2300 ตง้ั แตห่ วั หนา้ ชุดยิง
- พลวทิ ยุ ข้นึ ไปตอ้ งร่วมการซักซ้อมกบั กองร้อย
- เจ้าหน้าที่เสนารกั ษ์ ในเวลา 1600 บริเวณทีบ่ งั คบั การ
- หนว่ ยขึ้นสมทบ กองร้อย เราจะพบกันก่อนท่ีนี่เวลา
- เจา้ หนา้ ทีช่ ่วยเตรียมคาสั่งยุทธการ 1530 แล้วเดินทางไปพรอ้ มกัน
- อนื่ ๆ ทจี่ าเปน็ สาหรับการซกั ซ้อมภายในหมวดของ
การให้คาแนะนาในการปฏบิ ัตทิ วั่ ๆไป เราจะดาเนนิ การท่นี เ่ี วลา 1330 มี
ผบู้ ังคับหมู่ หัวหนา้ ชดุ ยิง เจา้ หนา้ ที่
เสนารักษผ์ ู้ตรวจการณ์หนา้ และพล
นาสาร และเราจะซกั ซ้อมเตม็ รปู แบบ
ทั้งหมดในเวลา 2100 เพอ่ื คุน้ เคยกบั
ความมดื เรือ่ งทจ่ี ะซักซอ้ มคอื การ
ปฏิบตั ิ ณ ทหี่ มาย สว่ นหมปู่ ืนเล็กให้
ทาการซกั ซ้อมกนั เองในเรอื่ งการเจาะ
ทหี่ มายและการปฏิบตั ิเม่อื เริ่มปะทะ

รูปท่ี 1 - 1 ตวั อยา่ งคาสั่งเตือนของหมวดปนื เล็ก(ต่อ)

-6-

แบบฟอรม์ คาอธิบายแบบฟอร์ม ตัวอยา่ งคาสั่งดว้ ยวาจา (เขา้ ตี)
การชว่ ยรบ
กับข้าศกึ ผมจะออกคาสั่งยทุ ธการทีน่ ี่

เวลา 1030 รองผบู้ งั คับหมวดหลงั
จบคาสง่ั เตอื นแล้ว ผมขอหารอื ด้วย
เร่ืองการส่งกาลังเพิ่มเติม หลังจากนัน้
ให้ช่วยวางแผนการสง่ กลบั ผู้บาดเจ็บ
และเตรยี มคาสัง่ ยทุ ธการขอ้ 4
ใหผ้ มดว้ ย
ผู้บังคับหมู่ 1 หมู่ของคุณจะเปน็

หนว่ ยนาในการเขา้ ตี งานสาคญั ของ
คณุ คือลาดตระเวนเส้นทางจากที่นี่
จนถึงแนวออกตี ผตู้ รวจการณห์ น้า
ผมอยากใหค้ ุณไปขอรบั สาเนาแผน
การยิง จากชดุ ประสานการยงิ สนบั
สนุนโดยเร็วที่สุดเทา่ ทจ่ี ะทาได้ เพ่อื ที่
เราจะดวู ่าต้องการใหเ้ พมิ่ ท่หี มายใด
อีกบา้ ง “จ่าสน่ัน คณุ ไปแจง้ สบิ เอก
สุรศกั ดิ์ พรอ้ มลูกมอื ขนึ้ มาพบผมท่นี ่ี
ภายใน 20 นาทีน้ี เพือ่ ใหช้ ว่ ยกนั ทา
ภมู ปิ ระเทศจาลอง บรเิ วณทห่ี มาย”

งานทางดา้ นการช่วยรบทีจ่ ะตอ้ ง “แตล่ ะหมปู่ ืนเล็กนาอาวธุ ต่อสู้รถถัง

ดาเนินการนอกเหนือจากทก่ี าหนดไว้ AT-4 ไปดว้ ย เพือ่ ทาลายยานยนต์

ใน รปจ. ของหนว่ ย หรือบังเกอรข์ ้าศึกเม่อื พบ”

การบงั คบั บญั ชา ทตี่ ้ังทบ่ี ังคบั การ การมอบหมายลาดบั ไม่เปลีย่ นแปลงจากการจดั เดมิ ของ
และการสื่อสาร
การบงั คบั บัญชา (หากไมไ่ ดก้ าหนด หมวด ที่บงั คบั การยังคงตงั้ อยทู่ ีน่ ่ี
ไว้ใน รปจ.) นปส. ท่ีมีผลบงั คบั ใช้ นปส. ฉบับปจั จุบนั ยงั คงมผี ลบงั คับใช้
สญั ญาณตา่ ง ๆ ขณะนี้เวลา 1620 ใครจะซักถาม
อะไรบ้าง ?

รปู ท่ี 1 - 1 ตวั อยา่ งคาสั่งเตือนของหมวดปืนเล็ก (ต่อ)

3.3 ขั้นที่ 3 จัดทาแผนขั้นต้นโดยใช้ประมาณสถานการณ์เป็นหลัก ในการจัดทาการประมาณสถานการณ์
เป็นกรรมวิธีในการแสวงข้อตกลงใจทางทหารมีข้ันตอนปฏิบัติอยู่ 5 ขั้นตอน คือ การวิเคราะห์ภารกิจ การวิเคราะห์
สถานการณ์และพัฒนาหนทางปฏิบัติ การวิเคราะห์หนทางปฏิบัติ การเปรียบเทียบหนทางปฏิบัติ และการตกใจ แผน
ข้ันตน้ หรือผลของการประมาณสถานการณ์ คือ ข้อตกลงใจที่ได้น่ันเอง การประมาณสถานการณ์ต้องทาอย่างต่อเน่ือง

-7-

และปรบั แกแ้ ผนขั้นตน้ ตามไปดว้ ยตลอดเวลา แผนข้ันต้น คือจุดเร่ิมต้นสาหรับการประสานงาน การลาดตระเวน การ
จัดเฉพาะกิจ (ถา้ จาเป็น) และการใหค้ าแนะนาในการเคลอ่ื นย้าย ผบู้ ังคบั หน่วยจะดาเนนิ การตามขั้นตอนการประมาณ
สถานการณ์ หรือขัน้ ตอนการแก้ปัญหานี้อย่างละเอียดที่สุดเท่าที่เวลาจะอานวย และในการดาเนินการดังกล่าวต้องใช้
ปัจจยั มลู ฐาน (METT – T) คอื

1) ภารกิจ พิจารณาภารกิจท่ีได้รับมอบ วิเคราะห์ภารกิจตามเจตนารมณ์ของผู้บังคับบัญชาเหนือข้ึนไป
2 ระดับ และกาหนดกจิ สาคัญยิง่ (essential task) ท่หี นว่ ยตอ้ งปฏิบตั เิ พื่อการบรรลุภารกิจ

2) ข้าศึกพิจารณา ประเภท ขนาด การจัด ยุทธวิธี และยุทโธปกรณ์ ของข้าศึกท่ีคาดว่าจะเผชิญหน้า
รวมทั้งพสิ ูจน์ทราบภยั คุกคามท่ีรุนแรงทีส่ ุดตอ่ ภารกจิ ของฝุายเรา และจดุ ออ่ นท่สี าคญั ท่ีสุดของฝุายขา้ ศกึ

3) ภูมิประเทศ พิจารณาผลกระทบของลักษณะภูมิประเทศและลมฟูาอากาศต่อกาลังฝุายเราและฝุาย
ขา้ ศกึ ตามขอ้ พิจารณาลักษณะภมู ิประเทศทางทหาร (OCOKA) ดงั นี้

3.1) การตรวจการณ์และพ้ืนการยิงพิจารณาท่ีต้ังบนพ้ืนดิน ซ่ึงสามารถตรวจการณ์ฝุายข้าศึกได้ทั่ว
ทั้งพื้นท่ีปฏิบัติการ สาหรับพื้นการยิงน้ันพิจารณาตามคุณลักษณะของอาวุธแต่ละชนิดท่ีมีอยู่ ตัวอย่างเช่น ระยะยิง
หวังผลสงู สุด ระยะการยิงกวาด และระบบยิง/เวลาแลน่ ของอาวธุ ต่อสรู้ ถถงั ชนิดต่าง ๆ เปน็ ตน้

3.2) การกาบงั และการซ่อนพราง พิจารณาลักษณะภูมิประเทศที่ให้การปูองกันการยิงจากอาวุธยิง
เล็งตรงและเล็งจาลอง (การกาบงั ) และใหก้ ารปอู งกันการตรวจการณข์ องขา้ ศึกทง้ั จากพ้ืนดนิ และทางอากาศ (การซอ่ นพราง)

3.3) เคร่ืองกีดขวาง ในการเข้าตีจะต้องพิจารณาผลกระทบของภูมิประเทศบังคับที่จะขัดขวางการ
ดาเนินกลยุทธ์ฝุายเรา ในการตั้งรับพิจารณาผสมผสานเครื่องกีดขวางท่ีมีอยู่เข้ากับลักษณะภูมิประเทศ เพ่ือขัดขวาง
หันเห ตรึง หรือสกัดกน้ั กาลงั ฝาุ ยข้าศึก และเพ่ือปูองกนั กาลังฝุายเราจากการจโู่ จมของข้าศึก

3.4) ภูมิประเทศสาคัญ หมายถึงตาบลหรือพื้นที่ใด ซึ่งหากฝุายใดยึดหรือครอบครองเอาไว้ได้จะ
เกดิ ความไดเ้ ปรียบอยา่ งเห็นไดช้ ดั ในการเลอื กท่ตี ัง้ ทส่ี าคญั เช่น ท่ีหมาย ที่ต้ังส่วนสนับสนุนการเข้าตี เส้นทางเข้าตี ท่ี
มนั่ ตั้งรับ ฯลฯ เหลา่ น้จี ะพจิ ารณาใช้ภมู ิประเทศสาคัญเป็นหลกั

3.5) แนวทางเคลือ่ นที่ หมายถงึ เสน้ ทางบนพน้ื ดินหรอื ในอากาศสาหรับหน่วยที่เข้าตีขนาดใดขนาด
หนงึ่ ทศิ ทางมงุ่ ไปยังทห่ี มาย หรือผา่ นไปตามแนวภูมปิ ระเทศสาคัญ ในการเขา้ ตี แนวทางเคล่ือนที่ท่ีดีคือ แนวทางท่ีให้
การระวังปอู งกันสูงสดุ และมงุ่ ไปสูบ่ ริเวณทเ่ี ป็นจุดอ่อนของข้าศึก ในการต้ังรับต้องวางอาวุธยิงไว้ตามแนวทางเคล่ือนที่
ที่คาดว่าข้าศกึ น่าจะใชม้ ากท่ีสดุ

3.6) ลมฟูาอากาศ พิจารณาผลกระทบทมี่ ีต่อทศั นวิสยั และความสามารถในการจราจร
4) กาลังที่มีอยู่ พิจารณาสถานภาพกาลังพลของหน่วยรอง คุณลักษณะขีดความสามารถของระบบ
อาวธุ และขดี ความสามารถของหน่วยท่ีมาข้ึนสมทบก่อนที่จะมอบกจิ เฉพาะแกห่ น่วยรอง
5) เวลาท่ีมีอยู่ วางแผนการใช้เวลาโดยยึดถือแผนขั้นต้นเป็นหลัก และปรับแก้ตามสถานการณ์ที่
เปล่ียนแปลงไป
3.4 ข้ันท่ี 4 เร่ิมต้นการเคลื่อนย้ายท่ีจาเป็น หมวดปืนเล็กอาจจาเป็นต้องเริ่มเคล่ือนย้ายในขณะท่ีผู้บังคับ
หมวดยงั คงกาลงั วางแผนหรอื กาลังลาดตระเวนตรวจภูมิประเทศอยู่ข้างหน้า รองผู้บังคับหมวดหรือผู้บังคับหมู่ปืนเล็ก
อาจเป็นผู้ควบคุมการเคล่ือนย้ายหมวดข้ึนไปข้างหน้า ในระดับกองร้อยปกติจะอยู่ในความควบคุมของรองผู้บังคับ
กองร้อยหรือจ่ากองร้อย การปฏิบัติในข้ันตอนนี้อาจเกิดข้ึนก่อนหรือหลังข้ันตอนใดก็ได้ ในระหว่างดาเนินการตาม
ระเบียบการนาหนว่ ย
3.5 ขนั้ ที่ 5 การลาดตระเวนตรวจภูมิประเทศหากมีเวลาพอ ผบู้ ังคบั หมวดตอ้ งตรวจภูมิประเทศด้วยตนเอง
เพ่ือตรวจสอบผลการวิเคราะห์ภูมิประเทศ ปรับปรุงแผน ยืนยันสภาพเส้นทางท่ีใช้ได้ และกาหนดเวลาสาหรับการ
เคลือ่ นย้ายทสี่ าคญั (critical movements)

-8-

แต่หากมีเวลาจากัด ต้องตรวจภูมิประเทศจากแผนท่ี การตรวจภูมิประเทศในพ้ืนท่ีท่ีเลยออกไปจากหน้า
แนวทหารฝุายเดยี วกันต้องพิจารณาระมัดระวังความเสี่ยงจากการตรวจการณ์ หรือปะทะกับข้าศึกด้วย ในบางโอกาส
อาจจาเปน็ ตอ้ งอาศยั ผลการลาดตระเวนของหน่วยอ่ืน (เชน่ หมวดลาดตระเวน เปน็ ต้น) หากมีความเส่ียงสูงที่จะปะทะ
ข้าศกึ

3.6 ขั้นท่ี 6 ทาแผนสมบูรณ์ โดยใช้ผลจากการลาดตระเวนตรวจภูมิประเทศ และการปรับปรุงแผนตาม
สถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป มีการทบทวนภารกิจที่ได้รับมอบจากผู้บังคับหน่วยเหนือ เพ่ือให้มั่นใจได้ว่าแผนของ
หนว่ ยสอดคลอ้ งกบั ภารกิจของหน่วยเหนอื และอย่ใู นกรอบเจตนารมณ์ของผ้บู ังคบั บัญชา

3.7 ขั้นที่ 7 ออกคาสั่งที่สมบูรณ์ (Issue the Complete Order) โดยปกติแล้วในระดับหมวดและหมู่ปืน
เล็ก จะออกคาสั่งยุทธการดว้ ยวาจา

1) เพ่ือให้หน่วยรองเข้าใจแนวความคิดในการปฏิบัติภารกิจอย่างชัดเจน ควรออกคาสั่ง ณ บริเวณที่
สามารถมองเห็นที่หมาย หรือ ณ พ้ืนท่ีแนวต้ังรับ หากไม่สามารถทาได้ควรใช้ภูมิประเทศจาลอง หรือภาพสังเขปช่วย
ในการออกคาสั่ง

2) ต้องมั่นใจว่าผู้บังคับหน่วยรองเข้าใจภารกิจ เจตนารมณ์ของผู้บังคับบัญชา แนวความคิดในการ
ปฏิบัติ และกิจทไี่ ด้รบั มอบ (assign tasks) อาจใช้วิธีการให้ผู้บังคับหน่วยรองบรรยายสรุปกลับคาส่ังยุทธการในส่วนที่
ตนเองเกี่ยวขอ้ งทัง้ หมด หรือให้ช้ีแจงการปฏิบัติของหน่วยตนบนภูมิประเทศจาลอง หรือภาพสังเขปตามท่ีเข้าใจ และ
ควรมีการสมุ่ สอบถามทหารเปน็ บคุ คล เพ่ือตรวจสอบให้มั่นใจว่าทหารทุกคนเข้าใจภารกิจในบทท่ี 5 จะแสดงตัวอย่าง
คาถามสาหรับทหารเป็นบคุ คลเพอื่ ตรวจสอบความเข้าใจในภารกิจ

3.8 ขนั้ ท่ี 8 กากับดแู ล ทาไดโ้ ดยการซกั ซ้อม และการตรวจ
1) การซักซ้อมทาเพ่ือ
- ฝกึ ปฏบิ ตั กิ จิ สาคัญยง่ิ และปรับปรุงแก้ไขการปฏิบัติจนม่ันใจ
- ทาให้ทราบจุดอ่อนหรอื ปัญหาทม่ี ี
- ประสานการปฏบิ ตั ิระหว่างส่วนตา่ ง ๆ
- ทาใหท้ หารเขา้ ใจแนวความคดิ ในการปฏิบตั ิมากขน้ึ (ทาใหเ้ กดิ ความเชือ่ ม่ันสูงขึน้ )
1.1) ในการซกั ซอ้ ม ควรให้ผูบ้ ังคับหมู่แต่ละหมู่บรรยายสรุปแผนการปฏบิ ตั ิของหมู่ตามขั้นตอนให้ผู้

บงั คับหมวดฟงั ดว้ ย
1.2) ในการซักซ้อม ควรกระทา ณ บริเวณภูมิประเทศท่ีคล้ายคลึงกับพื้นที่ท่ีจะปฏิบัติจริง และใน

เวลาหรอื ทัศนวิสัยใกลเ้ คียงกบั การปฏบิ ตั ิจริง
1.3) หมวดปืนเลก็ อาจเรม่ิ ซกั ซ้อมไดก้ ่อนทีจ่ ะรับคาสั่งยุทธการโดยอาศัยการฝึกตามแบบฝึกทาการ

รบ และ รปจ. เป็นหลกั และเมอื่ ได้รบั คาสัง่ ยุทธการแล้ว จงึ ซกั ซ้อมการปฏิบัตติ ามกิจเฉพาะที่ได้รับมอบอีกครัง้
1.4) กจิ ตา่ ง ๆ ท่ีควรซักซอ้ มการปฏบิ ัตไิ ดแ้ ก่
- การปฏิบัติ ณ ที่หมาย
- การเขา้ โจมตี กวาดล้างคูตดิ ต่อ บังเกอร์ หรอื สิง่ ปลูกสรา้ ง
- การปฏบิ ัติ ณ ฐานโจมตี
- การเจาะผา่ นเครื่องกดี ขวาง (ลวดหนาม สนามทนุ่ ระเบิด)
- การใช้อาวุธพิเศษหรือเครื่องมอื ระเบิดทาลาย
- การปฏิบัติฉบั พลัน เมอื่ ปะทะข้าศึกโดยไมค่ าดคิด

-9-

2) การตรวจ ผู้บังคับหมู่ปืนเล็กควรทาการตรวจข้ันต้นทันที หลังจากได้รับคาส่ังเตือน รองผู้บังคับ
หมวดทาการตรวจเป็นจุด ๆ (spot check) การเตรียมการของทัง้ หมด ทง้ั ผ้บู งั คบั หมวดและรองผู้บังคับหมวด ต้องทา
การตรวจขั้นสดุ ท้ายในเรื่องต่าง ๆ ดังนี้

- อาวุธและกระสนุ
- เครือ่ งแต่งกายและเคร่อื งมอื เคร่อื งใช้
- เคร่อื งมือทีจ่ าเป็นสาหรบั ปฏบิ ตั ิกจิ สาคัญยิง่
- ความเข้าใจของทหารในภารกจิ และความรับผดิ ชอบของตนเอง
- การตดิ ต่อส่ือสาร
- เสบยี งแห้งและนา้
- การพราง
- ข้อบกพร่องจากการตรวจคราวก่อน
4. แบบฟอรม์ ของคาสั่งยทุ ธการ
คาส่ังยุทธการ เป็นคาสั่งแนะนาการปฏิบัติซึ่งออกจากผู้บังคับหน่วยเหนือ ถึงผู้บังคับหน่วยรอง เพ่ือให้ทุก
หน่วยประสานการปฏบิ ัตกิ นั สาหรับการรบครัง้ หนง่ึ ๆ
4.1 ผ้บู งั คบั หมวดออกคาสง่ั ยุทธการดว้ ยวาจา ตามหัวข้อในแบบฟอร์ม 5 ขอ้ ดังนี้

แบบฟอร์ม คาอธบิ ายแบบฟอรม์ ตวั อย่างคาสงั่ ดว้ ยวาจา ตัวอยา่ งคาสง่ั ด้วยวาจา
การจดั เฉพาะ (เข้าตี) (ตั้งรับ)
กจิ การจัดเฉพาะกิจ : แสดง การจัดเฉพาะกิจ คอื การจดั เฉพาะกิจ คอื หมู่
ให้เห็นถงึ การจดั กาลงั ของ หมู่ 1 กับปืนกลทัง้ สอง 1 หมู่ 2 กบั ปืนกล 1
1. สถานการณ์ หน่วยเพอ่ื ปฏิบตั ิการใน กระบอกของหมวด กระบอก

ก. กาลงั ฝาุ ย ครง้ั น้นั ๆ หากไม่เปลีย่ น หมู่ 2 และ หมู่ 3
ข้าศกึ แปลงไปจากการจัดคราว
กอ่ นให้ ระบคุ าว่า สถานการณ์ : สถานการณ์ :
“ไม่เปล่ยี นแปลง”
1.สถานการณ์ : กล่าวถงึ กาลังฝาุ ยขา้ ศึก : หน่วย กาลงั ฝาุ ยข้าศกึ : พนั .ร.
ขา่ วสารที่สาคัญท่ีหนว่ ย ลาดตระเวนยนื ยันวา่ เบาของขา้ ศึก มีสถาน-
รองจาเป็นตอ้ งทราบเพื่อ ข้าศกึ มีกาลงั 1 หมู่ปนื ภาพกาลังพลและยุทโธป
ให้เขา้ ใจสถานการณ์ เล็กยานยนต์ วางกาลงั กรณ์ประมาณ 85 %จะ
ก. กาลังฝาุ ยขา้ ศึก : อ้างถึง
แผ่นบริวารหรอื ภาพ
สงั เขป ประกอบดว้ ย ขา่ ว
กรองจากหนว่ ยเหนอื ขอ้

รูปที่ 1 - 2 ตวั อยา่ งคาสงั่ ยุทธการ

- 10 -

แบบฟอร์ม คาอธบิ ายแบบฟอร์ม ตวั อย่างคาสง่ั ด้วยวาจา ตัวอย่างคาส่ังด้วยวาจา

ข. กาลงั (เข้าตี) (ตงั้ รบั )
ฝุายเรา
เทจ็ จรงิ ตา่ ง ๆ และสมมตุ ิ- บรเิ วณท่หี มายของกอง เคลอื่ นท่มี งุ่ มาทางทศิ

ฐานเกีย่ วกบั ขา้ ศึก รอ้ ยในสว่ นทห่ี มวดของ ตะวันตกเฉยี งใต้ขนาน

วเิ คราะหแ์ ละสรปุ ออกมา เราได้รับมอบกาลงั ดดั กบั แนวถนนววั เดนิ เพื่อ

ตามหวั ข้อดงั นี้ แปลงภูมปิ ระเทศคาด เปน็ สว่ นเขา้ ตีสนบั สนุน

(1) การวางกาลงั การประ- วา่ จะตั้งรบั เหนยี วแน่น ของกรมในคนื วนั ท่ี 12

กอบกาลงั และสถานภาพ เพ่ือยึดรักษาภูมิประเทศ คาดวา่ กาลงั ส่วนลาด

กาลังพล อาวธุ ยทุ โธปกรณ์ นัน้ ที่ตง้ั และการวาง ตระเวนของฝุายขา้ ศึกจะ

(2) ขดี ความสามารถระบุ โดยประมาณตามท่ีเหน็ เข้าลาดตระเวนพ้นื ที่

ถงึ สิ่งทีข่ ้าศึกสามารถ ในภูมิประเทศจาลอง เวลาใดก็ได้ หลงั 1200

ปฏิบตั ไิ ดแ้ ละปฏิบตั ิได้ดี วนั ท่ี 12 น้ี

เพียงใด

(3) หนทางปฏบิ ัติทข่ี ้าศึก

น่ากระทามากทีส่ ดุ

ข. กาลังฝาุ ยเรา : กล่าวถงึ กาลงั ฝุายเรา : ร้อย.3 กาลังฝาุ ยเรา : ร้อย.1

ข่าวสารที่สาคญั ท่ีหน่วย เข้าตยี ดึ ทห่ี มายจง้ิ จอก ตง้ั รับใน 121000 ก.ค.

รองจาเปน็ ตอ้ งทราบเพ่ือ พิกดั จีแอล 162827 45 ทาลายกาลงั ข้าศกึ

การปฏบิ ตั ใิ ห้บรรลุภารกจิ เพ่ือปอู งกนั ไมใ่ ห้ขา้ ศกึ บริเวณพิกัด จีแอล

(1)หน่วยเหนือระบภุ ารกิจ รวมกาลงั กนั เขา้ ขดั 123456 พน้ื ที่โจมตจี ้งิ

ของหนว่ ยเหนือ 1 ระดบั ขวางการปฏิบตั หิ ลกั จอก และ จแี อล

ได้มาจากขอ้ 2 (ภารกจิ ) ของกองพัน ร้อย.1 เข้า 127439 พืน้ ทโี่ จมตี

และ ข้อ 3–ก (แนวความ ตยี ดึ ทีห่ มายกระทิง มงั กร เพื่อปอู งกนั ไม่ให้

คดิ ในการปฏิบตั ิ) ของ เจตนารมณ์ของผู้บงั คบั ขา้ ศึกโอบ รอ้ ย.2ซง่ึ เป็น

คาสัง่ ยทุ ธการหน่วยเหนือ กองรอ้ ยคอื ตอ้ งแยกที่ ส่วนปฏิบตั ิหลักของ

หมายให้ตัดขาดออก กองพัน เจตนารมณข์ อง

จากกนั ระหว่างดา้ นทศิ ผู้บังคับกองร้อยคือ ใช้

เหนอื และด้านทศิ ใต้ กาลงั 1หมวดเข้าประจา

เพอ่ื ไม่ให้หมวดปืนเลก็ ที่ม่ันรบด้านหนา้ คอยทา

ยานยนต์ซึง่ เปน็ สว่ น ลายสว่ นลาดตระเวนของ

ปฏิบัติหลักของข้าศกึ ข้าศึกอกี สองหมวด

ทางด้านทิศเหนือรวม ประจาท่มี น่ั รบถดั มา

กาลงั กันเขา้ ขัดขวาง รวมอานาจการยงิ ไปยัง

การเจาะของฝาุ ยเรา พ้ืนทีโ่ จมตีจงิ้ จอก โดยให้

ทางด้านทิศใตไ้ ดท้ ัน หมวดท่เี ป็นส่วน

ขณะเดยี วกนั ตอ้ งการ ปฏบิ ัตหิ ลักยิงทาลาย

ใหฝ้ าุ ยเราเจาะผา่ น ยานยนต์ข้าศึกล่วงหน้า

รปู ที่ 1 - 2 ตัวอยา่ งคาสั่งยุทธการ (ต่อ)

- 11 -

แบบฟอร์ม คาอธบิ ายแบบฟอรม์ ตวั อยา่ งคาสง่ั ดว้ ยวาจา ตัวอยา่ งคาส่งั ด้วยวาจา

(2) ภารกิจของหนว่ ย (เข้าตี) (ตั้งรับ)
ทางซา้ ย
(3) ภารกจิ ของหน่วย แนวข้าศึกใหไ้ ด้โดยเรว็ คร่งึ หนึ่งของพืน้ ทโ่ี จมตี
ทางขวา
ท่ีสดุ เพอ่ื รีบเคล่ือนท่ี จงิ้ จอก อกี 1 หมวดทา
(4) ภารกิจหนว่ ย
ด้านหน้า ไปค้มุ ครองสว่ นปฏบิ ัติ หนา้ ทข่ี ัดขวางขา้ ศกึ ไม่

หลักได้ทัน ใหโ้ อบสว่ นปฏบิ ตั หิ ลัก

ของกองร้อย หลงั จากทา

ลายสว่ นลาดตระเวนของ

ขา้ ศกึ ได้แลว้ หมวดทีอ่ ยู่

ดา้ นหน้าจะรวมอานาจ

โจมตมี ังกร กองพนั จะ

วางเครอื่ งกดี ขวางเพื่อ

บังคับใหข้ ้าศึกเคลือ่ นท่ี

เข้าส่พู ื้นทโี่ จมตมี ังกร

และพนื้ ที่โจมตจี ิง้ จอก

ทางดา้ นซา้ ยของเรา ทางดา้ นซา้ ยของเรา

หมวด 1 ตรงึ กาลงั ร้อย.2 ตง้ั รับตามแนว

ข้าศกึ บนท่ีหมาย ที่สงู ทอดไปทางทิศ

จ้งิ จอกเพ่ืออานวย ตะวนั ตกจนถึงบรเิ วณ

ความสะดวกแก่หมวด พกิ ัด จแี อล 111461

2 ในการเจาะแนว

ข้าศกึ

ทางด้านขวาของเรา ทางด้านขวาของเรา

หมวด 2 ทาการเจาะ หมวด 2 ซงึ่ เปน็ ส่วน

แนวขา้ ศึกบรเิ วณ พกิ ดั ปฏิบัตหิ ลกั ของกองร้อย

จแี อล 163826 เพอ่ื ตง้ั รับในทม่ี ัน่ รบเสอื ดา 1

อานวยความสะดวกแก่ เพ่อื ทาลายกาลังข้าศกึ

สว่ นเข้าตหี ลกั ผ่านเขา้ ในพน้ื ทโ่ี จมตจี ิง้ จอก

กวาดล้างทหี่ มาย

จงิ้ จอก

หมวดลาดตระเวนวาง

กาลงั ระวงั ปอู งกันพืน้ ท่ี

หน้าแนวทมี่ น่ั รบของกอง

ร้อยและจะถอนตัวผา่ น

พนื้ ท่ีของหมวด 2

- 12 -

แบบฟอร์ม คาอธิบายแบบฟอรม์ ตวั อยา่ งคาสัง่ ด้วยวาจา ตัวอย่างคาสง่ั ด้วยวาจา
(เข้าตี) (ตั้งรับ)
ค. หน่วยข้ึน (5) ภารกิจของกองหนุน ด้านหลังเรา ค.60
สมทบและ หรอื หนว่ ยทอี่ ย่ดู ้านหลัง ทาการยงิ ขม่ ข้าศึกบน หนว่ ยขึ้นสมทบและ
หน่วยแยก ทห่ี มายจงิ้ จอก เพือ่ หนว่ ยแยก : ไม่มี
(6) หนว่ ยตา่ ง ๆ ท่ีมา คุ้มครองการเจาะของ
2. ภารกิจ สนับสนุนหรอื เพ่ิมเตมิ หมวด 2 ภารกจิ : หมวด 1 ตง้ั รับ
กาลงั แกห่ น่วยเหนือ บนเนิน 202 (ท่มี ัน่ รบ
3. การปฏิบตั ิ ค. หน่วยขน้ึ สมทบและ หน่วยขึน้ สมทบและ เสือดา 2) ใน 121000
เจตนารมณ์ หนว่ ยแยก : หากไมไ่ ด้ หน่วยแยก : หมวดของ ก.ค.45 ทาลายกาลัง
แสดงไว้ในการจัดเฉพาะ เราไดร้ บั อาวุธต่อสู้รถ ข้าศกึ ในพนื้ ทโี่ จมตีจ้ิง
กจิ ให้ระบไุ วใ้ นข้อน้ีหรือ ถังนาวถิ ีดรากอนมา จอกบริเวณพิกัด จีแอล
ในผนวก โดยระบหุ น่วย ขนึ้ สมทบจานวน 3 123456 เพ่ือปอู งกัน
ทม่ี าขนึ้ สมทบกบั หมวด กระบอก ซ่ึงจะอยกู่ ับ ไม่ใหข้ า้ ศกึ โอบหมวด 2
หรอื หนว่ ยของหมวดที่ เราจนกว่ายึดทหี่ มาย
แยกไปสมทบกับหนว่ ยอ่นื ได้สาเร็จ การปฏบิ ตั ิ : แนวความ
และให้ระบวุ ันเวลาท่มี ผี ล คิดในการปฏิบตั ิ :
บงั คับใชด้ ว้ ย ภารกิจ : หมวด 3 เจตนารมณข์ องผมคือ
2. ภารกจิ : แถลงในรปู เข้าตีใน 140200 การเขา้ ประจาทมี่ ั่นรบ
ประโยคทกี่ ระทดั รัด ก.ค.45 ยดึ ขอบด้าน เสือดา 2 ดว้ ยกาลัง 2
ชดั เจนชัด ตะวนั ตกของเนนิ 652 หมูใ่ นแนวหนา้ และอกี 1
ระบกุ ิจทต่ี อ้ งปฏิบตั แิ ละ (ทีห่ มายแมว) บรเิ วณ
ความมุง่ หมายของการ พิกดั จแี อล 170934
ปฏิบัติกิจนัน้ (ใคร ทาอะไร เพ่อื ปูองกนั ไม่ใหข้ า้ ศึก
ที่ไหน ทาไม) ภารกจิ น้ีได้ รบกวนการเขา้ ตหี ลัก
จากการวิเคราะหภ์ ารกจิ ของกองพัน
ของผู้บังคบั หมวด
(ภารกจิ แถลงใหม่) การปฏิบัติ : แนวความ
3. การปฏิบัติ : คิดในการปฏบิ ัติ :
เจตนารมณ์ : แถลง เจตนารมณ์ของผมคอื
วสิ ัยทัศน์ (Vision) ของผู้ ต้องเข้าตเี จาะทหี่ มาย
บงั คับหมวด อธิบายอย่าง จากทางทิศตะวัน
ชดั เจนถงึ ความมุ่งหมาย ออกเฉียงเหนือ หลัง
ของการปฏบิ ัติ และภาพ

รูปท่ี 1 - 2 ตัวอยา่ งคาส่ังยุทธการ (ต่อ)

- 13 -

แบบฟอรม์ คาอธบิ ายแบบฟอรม์ ตัวอยา่ งคาสงั่ ด้วยวาจา ตวั อย่างคาสง่ั ด้วยวาจา

ก.แนวความ (เข้าตี) (ตัง้ รับ)
คิดในการ
ปฏบิ ตั ิ การปฏบิ ตั เิ พือ่ ให้บรรลุ จากนน้ั เราเคลอื่ นท่ี หม่ใู นทางลกึ เราตอ้ งทา

ความมงุ่ หมายนัน้ ใน ผา่ นตาบลท่เี จาะโดย ลายกาลงั ขา้ ศกึ ในพ้ืนท่ี

ระหว่างกาลงั ฝาุ ยเรา ข้าศึกบรเิ วณแนวทมี่ ั่น การโอบตอ่ สว่ นปฏบิ ตั ิ

ขา้ ศกึ และภูมิประเทศ เพ่อื สนับสนุนการเคลือ่ น หลกั ของกองร้อยและใช้

ทข่ี องส่วนเข้าตีหลกั เม่ือ 1 หมู่ ทาลายกาลงั ส่วน

จัดต้ังจดุ ตงั้ ตน้ นาของขา้ ศกึ และใช้

(foothold)ได้แลว้ เราจะ สนามทนุ่ ระเบดิ บีบบัง

เริ่มกวาดล้างทม่ี ั่นจาก คบั ให้ข้าศกึ เคลื่อนที่

ตะวันออกไปตะวันตก เข้าสูพ่ ืน้ ท่ีโจมตจี ง้ิ จอก

หวั ใจของความสาเร็จ ทาลายทนั ทีที่เข้าสู่พื้นท่ี

ครง้ั น้อี ยูท่ ี่ความเร็วใน ดังกลา่ ว ซงึ่ ถือวา่ เปน็

การเขา้ จดุ ต้งั ตน้ ซึ่งถือ จุดแตกหกั หากทาได้

วา่ เป็นจุดแตกหกั และ ตามนขี้ า้ ศกึ จะไม่

การยงิ กดแนวทม่ี ั่นเพอ่ื สามารถโอบหมวด 2 ได้

ให้ส่วนเขา้ ตีหลักเคลื่อน

ทภี่ ายในที่มนั่ ข้าศกึ ได้

เหล่าน้จี ะทาใหข้ ้าศกึ

ต้องคอยแก้ปญั หาและ

ไม่สามารถรบกวนการ

เขา้ ตีหลกั ของกองพันได้

ก. แนวความคิดในการ

ปฏิบัติ :

อ้างถงึ แผน่ บรวิ าร

ยทุ ธการและภาพสังเขป

ยุทธการ(concept sketch)

อธิบายภาพรวมโดยท่วั ไป

ถึงวิธีการท่หี มวดปืนเลก็

ภารกจิ ระบกุ จิ ท่ีสาคัญที่

สดุ ของหมวด (Mission

Essential Task) และกิจ

สาคัญอื่นๆ หากทาไดใ้ ห้

รปู ที่ 1 - 2 ตัวอย่างคาสง่ั ยุทธการ (ตอ่ )

- 14 -

แบบฟอรม์ คาอธบิ ายแบบฟอร์ม ตวั อย่างคาสัง่ ดว้ ยวาจา ตัวอยา่ งคาสั่งดว้ ยวาจา
(1) กลยุทธ์ (เข้าตี) (ต้งั รับ)
ระบจุ ดุ แตกหัก (Decisive
(2) การยิง Point)แบบของการดาเนิน กลยทุ ธ์ : หมู่ 1 ยิงกด กลยทุ ธ์ :หมู่ 1 ทาลาย
กลยุทธ์ เทคนคิ การตัง้ รับ แนวท่ีมัน่ เพอ่ื คมุ้ ครอง กาลังส่วนนาของขา้ ศึก
และปัจจัยท่สี าคญั ย่งิ อ่นื ๆ หมู่ 2 ในการเคลือ่ นท่ี เพือ่ บบี บังคับใหข้ า้ ศึก
หรอื หลกั การทางยุทธวิธี เข้าไปยังทม่ี ่ันขา้ ศกึ จาต้องปรับปรงุ รูป
ที่สาคญั หัวข้อน้ีควรมี หมู่ 2 เปน็ สว่ นปฏิบัติ ขบวน หมู่ 2 เป็นส่วน
ความยาวไม่เกนิ 6ประโยค หลัก กวาดลา้ งท่ีมน่ั ปฏิบัตหิ ลกั ทาลาย
(1) กลยุทธ์ : มอบหมายกิจ ข้าศกึ เพื่อปอู งกันไม่ให้ กาลงั ขา้ ศกึ ในพ้นื ที่
สาคญั แก่หน่วยรองโดยระบุ ข้าศกึ ขัดขวางการเขา้ โจมตจี ้งิ จอก เพือ่ ปอู ง
นามหนว่ ยหมูป่ นื เล็กและ ตีของกองพนั หมู่ 3 กันไม่ให้ข้าศกึ โอบ
หนว่ ยข้นึ สมทบแตล่ ะหน่วย เข้ายึดและวางกาลัง หมวด 2 หมู่ 3 สกดั
กาหนดการปฏิบัติหลักของ ขน้ั ตน้ ณ ทีห่ มายเพอื่ กน้ั ขา้ ศกึ สว่ นที่
หมวดซึ่งหมายถึงการปฏบิ ตั ิ สนับสนุนการเคลอ่ื นที่ พยายามจะโอบ หมู่ 2
จะบรรลุความสาเร็จในกิจ ของหมวด 2 ทันทีทข่ี า้ ศึกผ่านพ้น
สาคัญทส่ี ุดของหมวด ซงึ่ แนวถนนววั เดิน ทกุ
การปฏิบตั ิอน่ื ฟ ตอ้ งคล้อย การยงิ : ความม่งุ หมาย สว่ นตอ้ งเริ่มทาการยงิ
ตามการปฏิบตั ิหลักและระบุ ของการยงิ เพือ่ กาบงั การยงิ : ลาดบั ความ
ภารกิจ (กจิ และความ การตรวจการณข์ อง เรง่ ดว่ นในการยงิ ข้ัน
ม่งุ หมาย) ทีม่ อบหมายให้ ข้าศกึ ต่อบรเิ วณท่ีจะทา ต้น มอบให้กับ หมู่ 3
หน่วยรองทกุ หน่วย การเจาะ ลาดบั ความ เปน็ ลาดบั แรกและมอบ
เร่งดว่ นในการยิงของ ให้ หมู่ 2 เมอ่ื ขา้ ศกึ
(2) การยิง : อ้างถึงแผ่น ค.60 ให้กบั หมู่ 1 เร่ิมเขา้ ตี
บริวารแผนการยงิ สนบั สนุน เป็นลาดบั แรก ระหว่าง
และบัญชีเปาู หมาย อธบิ าย เสรมิ ความม่ันคง ณ
แนวความคดิ ในการยงิ สนบั
สนนุ ซ่ึงต้องรองรับและสอด
คลอ้ งกับแผนดาเนนิ กลยทุ ธ์
หากทาไดใ้ หร้ ะบุความเรง่
ดว่ นในการยงิ สนบั สนนุ
(รวมทงั้ การเปลย่ี นแปลงใน

รปู ท่ี 1 - 2 ตวั อยา่ งคาสัง่ ยุทธการ (ตอ่ )

- 15 -

แบบฟอร์ม คาอธิบายแบบฟอร์ม ตวั อยา่ งคาส่งั ด้วยวาจา ตัวอยา่ งคาสงั่ ดว้ ยวาจา

อนาคต) ลาดับความเรง่ ด่วน (เขา้ ตี) (ตั้งรับ)
ของเปูาหมาย(และผคู้ วบคมุ ท่ีหมาย มอบลาดับ
การยิงตอ่ เปูาหมายเหลา่ นั้น) ความเร่งด่วนให้ หมู่ 3
รวมถงึ มาตรการควบคมุ กองพันจะทาการยงิ
สาหรับจากดั การยงิ ท่ีจาเปน็ เตรยี ม 3 นาที บนที่
(3) สว่ นสนบั สนุนการรบอ่ืน หมายกระทิง เพอื่ รบ
ทเ่ี พิ่มเตมิ (เชน่ ทหารชา่ ง กวนระบบการบังคับ
ปตอ.เปน็ ต้น) ใหอ้ ธบิ ายแนว บญั ชา และควบคุม
ความคดิ ในการใชส้ ว่ นต่างๆ ของขา้ ศึก
เหล่านน้ั หรือระบถุ งึ ลาดับ
ข.การมอบ ความเร่งดว่ นของการสนับ กจิ เฉพาะของหนว่ ย กิจเฉพาะของหน่วย
กจิ เฉพาะ สนนุ เหลา่ นั้นให้กับหน่วยใด ดาเนนิ กลยุทธ์ : หมู่ 1 ดาเนนิ กลยุทธ์ : หมู่ 1
แกห่ น่วย ระบใุ ห้ชัดเจนถึงวธิ กี ารใช้ หลงั จากยงิ กดแนวที่ม่ัน จดั เตรยี มและเขา้
ดาเนนิ (ลาดบั ความเรง่ ด่วนในการ แลว้ ย้ายการยิงไปยัง ประจาทม่ี นั่ รบ BP-2A
กลยุทธ์ ปฏบิ ตั ิ) และวธิ ีการควบคมุ จดุ ตรวจสอบที่ 1 เพื่อ เตรียมทม่ี ่ันเพ่มิ เตมิ
เรือ่ งที่จะกล่าวถงึ ในหัวขอ้ เปิดทางให้ หมู่ 2 บรเิ วณน้ี (ชี้ภูมิประเทศ
“คาแนะนาในการประสาน เคล่อื นทเี่ ข้าแนวท่ีมั่น จาลอง)เพอ่ื ปอู งกันปกี
งาน” ไม่ต้องนามากลา่ วใน หมู่ 2 เตรยี มระเบดิ จัดท่ตี รวจการณ์ OPI
ขอ้ นี้ ทาลายบังเกอร์ หมู่ 3 และจัดสร้างเคร่อื งกีด
ข. ระบุกจิ เฉพาะนอกเหนอื เตรยี มการชว่ ยเหลือ ขวาง หมายเลข 1 หมู่
จากทีก่ ล่าวแล้วในขอ้ 3 ก(1) สว่ นปฏบิ ตั ิหลัก 2 จัดเตรยี มและเข้า
พรอ้ มดว้ ยความมุ่งหมายของ ประจาท่ีมน่ั รบ BP-2B
กิจเฉพาะนั้น โดยเรยี ง 1
กิจเฉพาะตอ่ 1 หัวข้อย่อย
กล่าวถงึ กองหนนุ เป็นหน่วย
สุดทา้ ย หากมีการจัดลาดบั
ความเร่งด่วนในการปฏบิ ัติ
หรือกาหนดข้ันตอนการ
ปฏิบัตใิ ห้ระบุลงไปดว้ ย

รูปท่ี 1 - 2 ตัวอย่างคาสงั่ ยุทธการ (ตอ่ )

- 16 -

แบบฟอรม์ คาอธิบายแบบฟอร์ม ตัวอย่างคาส่ังด้วยวาจา ตัวอย่างคาส่ังด้วยวาจา
(เขา้ ตี) (ตงั้ รับ)
ค. การมอบกจิ ค. หมวดปนื เล็กอาจได้รับ
เฉพาะแก่ หน่วยสนับสนุนการรบมา จัดสร้างเครือ่ งกดี ขวาง
หนว่ ยสนับ ขน้ึ สมทบ เช่น หมู่ทหาร หมายเลข 2 และจดั
สนนุ การรบ ชา่ ง เปน็ ตน้ ใหร้ ะบกุ ิจ สง่ กาลังพล 1 นายร่วม
สร้างสนามท่นุ ระเบดิ
เฉพาะของหน่วยดังกล่าว ของกองรอ้ ยบรเิ วณน้ี
ในหัวขอ้ ยอ่ ย โดยเรยี ง โดยใหไ้ ปรายงานตัว
ลาดบั ตามทปี่ รากฏนาม กับจ่ากองรอ้ ย ณ ทบ่ี งั
หน่วยในการจดั เฉพาะกิจ คับการกองรอ้ ย พกิ ดั
ระบุเฉพาะกิจทยี่ งั ไม่ได้ จแี อล 119445 วันนี้
กล่าวถึงในหวั ข้อใดมา เวลา 1400 หมู่ 3 จัด
กอ่ นเท่านน้ั เตรยี มและเข้าประจาที่
ง. คาแนะนาใน ง. คาแนะนาในการ ม่ันรบ BP-2C จัดที่
การประสาน ประสานงาน : กลา่ วถงึ ตรวจการณ์ OP2 สรา้ ง
งาน รายละเอียดการปฏิบตั ิที่ เคร่ืองกีดขวาง
ต้องมกี ารประสานงานกัน หมายเลข 3
และมาตรการควบคุมท่ี กจิ เฉพาะของหน่วย
สนับสนุนการรบ ค.60
เขา้ ท่ีตง้ั ยงิ ขั้นต้น
บรเิ วณ พกิ ัด จีแอล
167828 ภายใน
150425 ก.ค.45

คาแนะนาในการ คาแนะนาในการประ
ประสานงาน : ลาดบั สานงาน : ทุกหมปู่ ืน
การเคล่อื นย้ายของ เลก็ รบั ผดิ ชอบสรา้ ง
ร้อย.3 คอื หมวด 1 เครือ่ งกดี ขวางลวด

หมวด 2 ค.60 และ หนามปอู งกนั ตนและ

รปู ท่ี 1 - 2 ตวั อยา่ งคาสง่ั ยุทธการ (ต่อ)

- 17 -

แบบฟอรม์ คาอธิบายแบบฟอรม์ ตัวอยา่ งคาสัง่ ดว้ ยวาจา ตัวอยา่ งคาส่ังดว้ ยวาจา

ตอ้ งใช้ร่วมกนั ภายในหมวด (เข้าตี) (ตง้ั รบั )
ตงั้ แต่ 2 หนว่ ยขึ้นไป เรอื่ ง
ที่ควรจะกลา่ วถงึ ไดแ้ ก่ หัว หมวด 3 ลาดบั การ ยุทธวิธดี า้ นหนา้ แนวท่ี
ขอ้ ข่าวสารสาคญั (หขส.)
ความตอ้ งการข่าวสาร (ตข.) เคลื่อนย้ายของหมวด มน่ั ของตน รองผู้บังคับ
และการรายงานลักษณะ
ปูองกนั ตามสภาพภารกิจ คอื หมู่ 1 บก.หมวด หมวดจะเป็นผู้ประสาน
บังคับ (ลปภบ. MOPP)
คาแนะนาในการรกั ษาความ หมู่ 2 และ หมู่ 3 การปฏิบตั ิ สถานภาพ
ปลอดภยั ของหนว่ ย การ
กาหนดเงอ่ื นไขให้เร่มิ ปะทะ รูปขบวนการเดนิ ของ การใชอ้ าวธุ ต่อสู้
และผละออกจากการปะทะ
กับขา้ ศึก การยิงและมาตร หมวดคอื หมวดแถว อากาศยาน :
การควบคมุ คาแนะนาใน
การเสรมิ ความมั่นคงและ ตอน เวลาผ่านแนว บงั คบั ลาดับความเรง่
จัดระเบียบใหม่ (นอกเหนือ
จากที่กาหนดไว้ใน รปจ.) ออกตี 142300 ก.ค. ด่วนในการปฏิบัตงิ าน
การรายงานการปฏิบัตทิ ี
สาคัญ เชน่ เคลอ่ื นทผี่ า่ น 45 ทุกหนว่ ยเคล่อื นท่ี ตาม รปจ. ของหมวด
แนวออกตหี รอื จดุ ตรวจสอบ
คาแนะนาในการปฏิบัติการ จากทีร่ วมพลใน ระดบั การระวงั ปูองกนั :
กอ่ การร้ายและตอ่ ตา้ นการ
กอ่ การร้าย กิจเฉพาะทต่ี ้อง 152130 ก.ค.45 20 % จนถึง 112000
ปฏิบตั ดิ ว้ ยกนั มากกว่า 1
หมขู่ ้นึ ไป กฎการปะทะ รปภ.ระดบั 1 การซกั ก.ค.45 และ 50% จน
ลาดับการเคลอ่ื นยา้ ย และ
คาแนะนาเกยี่ วกบั การ ซ้อมระดบั หมวดจะ ถึงเวลาพรอ้ มต้านทาน
เคล่อื นย้าย
(อาจใชภ้ าพประกอบ) กระทาใน 1300 และ แผนการใชเ้ วลา

ระดับกองร้อยเวลา 10 ก.ค.45

1400 การเสริมความ 1700 รบั ประทาน

มัน่ คง ณ ทห่ี มายตาม อาหาร

ทีช่ ้ใี นภมู ิประเทศ 11 ก.ค.45

จาลอง แผนการใช้ 1515 เตรยี มพรอ้ ม

เวลา 0700 รับประทาน

1300 การซกั ซอ้ มของ อาหาร

หมวด 1000 ตรวจแนว

1400 การซักซอ้ มของ 1700 รับประทาน

กองร้อย อาหาร

1700 การตรวจ 12 ก.ค.45

1730 รับประทาน 0515 เตรียมพร้อม

อาหาร 0700 รับประทาน

1830 พกั ผ่อน อาหาร

2100 การซกั ซ้อม 0900 ตรวจแนวทมี่ น่ั

เวลากลางคนื ครั้งสดุ ทา้ ย

0045 เตรยี มพรอ้ ม 1000 พรอ้ มตา้ นทาน

รูปท่ี 1 - 2 ตัวอย่างคาสั่งยุทธการ (ต่อ)

- 18 -

แบบฟอรม์ คาอธบิ ายแบบฟอร์ม ตัวอย่างคาส่ังด้วย ตวั อยา่ งคาส่งั ดว้ ยวาจา
4. การช่วยรบ
4. การช่วยรบ : กลา่ ว วาจา(เข้าตี) (ตง้ั รับ)
ก. กลา่ วทว่ั ไป ครอบคลุมคาแนะนาและ
การปฏบิ ัติเกยี่ วกบั การ 0115 การตรวจคร้ัง และปรับปรุงท่มี ่ัน
สนบั สนนุ ทางการชว่ ยรบ
ในการปฏบิ ตั ิคราวนีใ้ น สดุ ทา้ ย ตอ่ ไป
สว่ นที่มีผลต่อหมวดปนื
เล็ก รวมท้ังเรื่องทีเ่ ปล่ียน 0200 ผา่ นแนวออกตี
แปลงไปจาก รปจ. และ
คาสั่งยุทธการคราวกอ่ น 0515 โจมตที ่หี มาย
ข้อ 4
“การชว่ ยรบ” น้ี โดยปกติ การช่วยรบ : การช่วยรบ :
รองผู้บงั คบั หมวดรบั ผดิ
ชอบการจัดทาและออก หลังจากยึดท่ีหมาย ขบวนสัมภาระ(รบ,พกั )
คาส่ัง จิง้ จอกได้แลว้ ขบวน ของกองร้อยตง้ั อยู่
ก.กล่าวท่ัวไป : มักอา้ งถึง สมั ภาระ(รบ, พกั )ของ ดา้ นตะวนั ตกของทาง
รปจ.ครอบคลุมงานการ กองร้อยจะตง้ั ท่ีทาง แยกถนน บรเิ วณพิกดั
ช่วยรบที่จะต้องทาอย่าง แยกถนน บริเวณ จแี อล 118440
ตอ่ เน่ือง ตลอดการปฏบิ ตั ิ พิกัด จีแอล
งานของหมวด ระบุทตี่ ั้ง 161823
ขบวนสมั ภาระของกองร้อย
ท้ังปัจจุบันและอนาคต
ตาบลรวบรวมผู้บาดเจบ็ และ
ส่งิ อุปกรณเ์ ก็บซ่อม รวมทงั้
เสน้ ทาง เขา้ – ออกท่ีตั้งและ
ตาบลเหล่าน้ัน

รูปที่ 1 - 2 ตวั อย่างคาสง่ั ยุทธการ (ตอ่ )

- 19 -

แบบฟอรม์ คาอธบิ ายแบบฟอร์ม ตัวอยา่ งคาสง่ั ด้วยวาจา ตัวอย่างคาส่ังดว้ ยวาจา
ข.ยุทธภัณฑ์ (เขา้ ตี) (ต้ังรบั )
และบรกิ าร ข. ยทุ ธภัณฑแ์ ละบริการ
(1) สง่ิ อุปกรณ์ สป.1 : อาหารร้อน
(1) ส่งิ อุปกรณ์ กลา่ วถงึ คา เสบยี ง ค. อาหารรอ้ น
(2) การขนสง่ แนะนาและการปฏบิ ัติ จนถงึ เวลาพรอ้ มต้าน
เก่ียวกบั สงิ่ อุปกรณท์ ุก ทาน หลังจากนั้น
(3) การบรกิ าร ประเภทที่เกีย่ วขอ้ งกับ เปลย่ี นแปลงเป็น
การปฏบิ ัตขิ องหมวด เสบียง ค. อาหารร้อน
(4) การซ่อม (2) การขนสง่ ระบขุ ้อจากดั เสบยี ง ค.
บารุง และข้อบังคบั ตา่ ง ๆ สป.5 จะส่งมาถงึ หมวด
กาหนดห้วงเวลาทาการ ของเราเช้าน้ี เวลา
วิธีการแจกจ่ายหรอื 1000 ให้รองผบู้ ังคับ
ระเบยี บปฏิบตั ติ า่ งๆ และ หมวดจดั กาลังพล 6
คาแนะนาอ่นื ๆ ในกรณีท่ี นาย ช่วยขนจากรถ
ให้ปฏบิ ัตเิ ปล่ยี นแปลงหรอื
แตกต่างไปจากทก่ี าหนด
ไวเ้ ดมิ ในเร่ืองการจัดการ
การควบคมุ การดาเนนิ
กรรมวธิ ี และการแจกจา่ ย
สงิ่ อปุ กรณ์
(3) การบริการ : ระบขุ ่าว
สารและคาแนะนาตา่ งๆ
เกีย่ วกบั การบรกิ ารใน
เรือ่ งชนดิ ของการบรกิ าร
และสงิ่ อานวยความสะดวก
ต่างๆ ทีจ่ ะไดร้ บั สถานท่ี
และกาหนดเวลาใหบ้ รกิ าร
(4) การซ่อมบารงุ : ระบุ
คาแนะนาและการปฏิบัติ
ต่าง ๆ ในเร่อื งการ
ปรนนบิ ัติบารงุ อาวธุ

ยุทโธปกรณท์ ่เี ปลี่ยนแปลง
ไปจาก รปจ.

รูปที่ 1 - 2 ตัวอย่างคาส่งั ยุทธการ (ตอ่ )

- 20 -

แบบฟอร์ม คาอธิบายแบบฟอร์ม ตัวอย่างคาสั่งด้วยวาจา ตวั อย่างคาสง่ั ด้วยวาจา

(เขา้ ตี) (ตั้งรบั )

(5) การสง่ กลับ (5) การสง่ กลบั สายแพทย์ ตาบลรวบรวมผบู้ าด ตาบลรวบรวมผู้บาด
สายแพทย์ ระบวุ ธิ ีการส่งกลบั ผูบ้ าด
เจ็บทเี่ ปลี่ยนแปลงไปจาก เจบ็ กองร้อยจะอยู่ตาม เจบ็ ของหมวดจะอยู่
รปจ.
แนวชอ่ งทางแทรกซมึ บริเวณนี้ กองรอ้ ยของ

ตาบลรวบรวมผบู้ าด เราไดร้ ับรถพยาบาล

เจ็บของหมวด เมือ่ ยึด มาสนับสนุน 1 คนั ให้

ท่ีหมายได้แล้วจะอยู่ รองผู้บงั คับหมวด

บริเวณท่ีข้าศึกวาง ลาดตระเวนหาเสน้ ทาง

กาลังยานรบในปจั จุบัน จากขบวนสัมภาระของ

กองร้อยมายงั ท่นี ่ี เพ่อื

ใหร้ ถพยาบาลสามารถ

วง่ิ มาถึงหมวดเราได้

และให้หาเสน้ ทางสง่

กลบั อืน่ ๆไว้หลาย ๆ

เส้นทางดว้ ย

ค. กาลงั พล ค. กาลงั พล : กลา่ วถึง กองรอ้ ยจะไดร้ ับกาลงั อนุศาสนาจารย์จะ
ตาบลรวบรวมเชลยศึกและ
คาแนะนาเพม่ิ เติมเกย่ี วกบั พลทดแทนในราวปลาย พร้อมสาหรับผ้ทู จ่ี ะ
การปฏบิ ตั ติ ่อเชลยศกึ
นอกเหนือจากท่ีกาหนด เดอื นกรกฎาคม คาดวา่ กระทาศาสนกจิ ณ
ไวใ้ น รปจ. และอน่ื ๆ
เกี่ยวกับกาลงั พล จะไดร้ บั 11 นาย ท่ีบงั คับการกองรอ้ ยนี้

ตาบลรวบรวมเชลยศึก เวลา 2000 ทกุ หมู่

จะอยู่ ณ ที่หมาย สง่ จานวนยอดผู้ที่

บรเิ วณด้านหลงั หมู่ 1 ตอ้ งการรว่ มพิธใี ห้

รองผบู้ ังคบั หมวดเวลา

1400 เพื่อนาส่งต่อจา่

กองร้อยตอ่ ไป

ง. เบ็ดเตล็ด ง.เบ็ดเตล็ด : ไดแ้ ก่คา
แนะนาในการทาลายส่ิง
อปุ กรณแ์ ละเร่ืองต่างๆ ที่
ไมไ่ ด้กลา่ วถงึ ไว้ในหัว
ข้อใด

รปู ที่ 1 - 2 ตัวอยา่ งคาสง่ั ยุทธการ (ตอ่ )

- 21 -

แบบฟอร์ม คาอธิบายแบบฟอร์ม ตัวอย่างคาส่ังด้วยวาจา ตัวอย่างคาสง่ั ด้วยวาจา
(เข้าตี) (ตัง้ รบั )

5. การบงั คบั 5. การบงั คบั บญั ชาและ การบังคับบัญชา : ผู้ การบังคับบัญชา : ผูบ้ ังคบั
บัญชาและการ การสือ่ สาร บังคบั กองร้อยจะ กองรอ้ ยจะประจาอยู่ใน
สื่อสาร เคลอ่ื นทีต่ ิดตามหมวด พนื้ ทีส่ ่วนปฏบิ ัตหิ ลกั
ก. การบงั คับ ก. การบังคบั บัญชา ของเราและจะจดั ต้ังท่ี ที่บังคบั การและท่บี งั คับ
บัญชา (1) ทอ่ี ยขู่ องผู้บังคบั บังคับการกองรอ้ ย การสารองของหมวดจะอยู่
หนว่ ยเหนือและท่ตี ง้ั ที่ บริเวณแนวท่ีมั่นขา้ ศึก บรเิ วณน้ี และบริเวณน้ี
บังคับการ ปัจจุบนั ในระหวา่ งการ (ชี้ให้ดใู นภูมปิ ระเทศ
(2) ที่อย่ขู องผบู้ ังคบั เคลื่อนท่ีผมจะตดิ ตาม จาลอง)
หมวดและทตี่ งั้ ทบ่ี ังคับการ หมู่ 1 และจะเข้า
(3) ทอี่ ย่ขู องรองผบู้ ัง ตะลมุ บอนพรอ้ มกับ การส่ือสาร : สัญญาณหยดุ
คับหมวดและท่ตี ง้ั ท่ีบังคบั หมู่ 2 สว่ นรองผู้บังคับ ยิงของกองรอ้ ย คือ พลดุ าวคู่
การสารอง หมวดจะตดิ ตามหมู่ 2 สเี ขียว 2 คู่ และตามดว้ ยสี
(4)ลาดบั การมอบหมาย ในขนั้ ตน้ หลังจากน้ัน แดงอีก 1 คู่ ประมวลลบั
การบังคับบัญชา (กรณไี ม่ ติดตาม หมู่ 1 ไปยัง สาหรบั เรมิ่ ยิงพ้นื ที่โจมตจี งิ้
ได้ระบไุ วใ้ น รปจ.) ฐานยงิ สนับสนนุ จอกด้วยอาวุธกล คอื ชบุ ทอง
การสอ่ื สาร : สัญญาณ และสาหรับการยิงด้วยอาวุธ
ข. การส่ือสาร ข. การส่ือสาร ผ่านเปน็ ตัวเลขคอื ทุกชนิดคอื ชา่ งเหล็ก สญั ญาณ
(1) บอก นปส.ฉบับทีม่ ี ผลลพั ธท์ ีร่ วมกันเป็น 7 ผา่ นสาหรบั หน่วยลาดตระเวน
ผลบงั คับใช้ ขณะนเ้ี วลา 1007 มี และยามคอยเหตทุ ่กี าลงั กลับ
(2) การระงับการใช้ ใครจะถามอะไรบา้ ง เขา้ แนว คอื ววั แดง ตามด้วย
วิทยุ (ถ้าใช้) จานวนยอดของกาลังพลที่
(3) ลาดับความเร่งด่วน กลับเขา้ แนว ขณะนเ้ี วลา
ของการใช้วิธีสอื่ สาร 1812 มีใครจะถามอะไรบา้ ง
(4) สญั ญาณฉกุ เฉนิ
ทัศนสญั ญาณ
(5) ประมวลลับ

รปู ที่ 1 - 2 ตัวอย่างคาส่ังยุทธการ (ตอ่ )

- 22 -

4.2 หากคาสัง่ ยุทธการที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีความจาเป็นต้องเปล่ียนแปลงข้อความบางส่วนสามารถทาได้โดย
ใช้คาสั่งเป็นส่วน ๆ แต่ยังคงใช้แบบฟอร์มคาสั่งยุทธการและจะกล่าวถึงเฉพาะหัวข้อที่มีการเปล่ียนแปลงเท่านั้น
ข้อความในคาสง่ั เปน็ สว่ น ๆ ควรสนั้ ง่ายแจม่ แจง้ และเจาะจงโดยแนช่ ัด

4.3 การปฏบิ ัตทิ มี่ ลี กั ษณะเฉพาะ เชน่ การยุทธเคลือ่ นทีท่ างอากาศ การเคล่ือนย้ายด้วยขบวนยานยนต์หรือ
เรอื การยุทธขา้ มลาน้า การลาดตระเวน และการยุทธส่งทางอากาศ ในการปฏิบัติครั้งน้ันๆ หากมีรายละเอียดจานวน
มากเกินกว่าที่ รปจ.ของหมวดได้กาหนดไว้ให้ทาเป็นผนวกประกอบคาสั่งยุทธการ ซึ่งใช้แบบฟอร์มเดียวกันกับคาส่ัง
ยุทธการ

4.4 แผ่นบริวารยุทธการ เป็นเครื่องแสดงมาตรการควบคุมเป็นภาพลักษณ์บนแผนท่ี ซึ่งจะแสดงเส้นแบ่ง
เขต ท่ีต้ังหน่วยต่าง ๆ เส้นทางเคล่ือนที่ ที่หมายและมาตรการควบคุมอ่ืนๆ ช่วยให้เข้าใจคาส่ังยุทธการได้ง่ายขึ้น โดย
ปกติหมวดปืนเล็กจะคัดลอกแผ่นบริวารยุทธการของกองร้อยเป็นหลัก ผู้บังคับหมู่ปืนเล็กคัดลอกลงแผนที่ของตนอีก
ต่อหน่ึง การคัดลอกแผ่นบริวารยุทธการของหนว่ ยเหนือมาใช้ควรจากดั จานวนแผ่นเท่าทจี่ าเปน็ เพอื่ ปอู งกันการร่ัวไหล
ไปยงั ฝาุ ยขา้ ศึก

4.5 การออกคาส่ังยุทธการ ควรให้เห็นภูมิประเทศจริงหรือภูมิประเทศจาลองประกอบการออกคาสั่งด้วย
และเครอ่ื งมอื ท่มี ปี ระโยชนอ์ ยา่ งยิง่ อกี ประการหนึ่งคือภาพสังเขปยุทธการ ซึ่งเป็นภาพวาดขนาดใหญ่วาดให้คล้ายคลึง
กับพื้นที่ปฏิบัติการภูมิประเทศและที่หมายโดยประมาณและไม่จาเป็นต้องตรงตามมาตราส่วนใช้เ พื่ออธิบายลักษณะ
พ้ืนท่ปี ฏิบัติการและลาดับข้นั การปฏบิ ัตไิ ด้อยา่ งละเอยี ดและชดั เจนทาใหเ้ ข้าใจได้ง่าย

1) ภาพสังเขปยุทธการ แสดงที่ตั้งและการวางกาลังบริเวณที่หมายมาตรการควบคุมและภูมิประเทศ
สาคญั ทีม่ ผี ลต่อฝาุ ยเราและฝาุ ยข้าศึกการวาดภาพไมจ่ ะจาเปน็ ต้องตรงตามมาตราสว่ น

2) ภูมิประเทศจาลองมีลักษณะเป็นรูปทรงสามมิติ ภาพรูปท่ี 2, 3 มีประโยชน์มากในการบรรยายสรุป
หรือถกแถลงแผนการปฏิบัติบริเวณท่ีหมาย อาจจัดทาครอบคลุมท่ัวพื้นท่ีปฏิบัติการหรือไม่ก็ได้แต่ในการเข้าตีลาดับ
ความเรง่ ด่วนในการจัดทาควรให้ครอบคลุมบริเวณทีห่ มายกอ่ น

2.1) ควรจัดทาให้ตรงทิศกับในภูมิประเทศจริงและภูมิประเทศหลักๆ อ้างอิงหรือเทียบเคียงกับภูมิ
ประเทศจริงทมี่ องเห็นได้ดว้ ยตา

2.2) ข้นั ตอ่ ไปคอื กาหนดเสน้ กริดลงบนภมู ปิ ระเทศจาลอง ซงึ่ จะทาใหเ้ กิดความชัดเจนมากข้นึ
2.3) ในภูมิประเทศจาลองควรแสดงภูมิประเทศสาคัญ มาตรการควบคุมของฝุายเราและการวาง
กาลงั ข้าศึกดว้ ย
2.4) วัสดุท่ีใช้จัดทาภูมิประเทศจาลองใช้วัสดุอย่างง่าย ๆ ได้แก่ เชือก ด้าย สีต่าง ๆ ชอล์คสี แผ่น
การ์ดขนาด 3 นิ้ว คูณ 5 น้ิว สาหรับเขียนบอกทิศทางกาหนดเส้นต่าง ๆ เคร่ืองหมายแสดงที่ต้ังหน่วยต่าง ๆ และที่หมาย
เปน็ ตน้

- 23 -

คาถามทา้ ยบท

1. คาสงั่ เตอื นแจ้งหน่วยรองถงึ การปฏบิ ัติในอนาคต ใหห้ นว่ ยตา่ ง ๆ อย่างไร
2. การออกคาสง่ั ยุทธการของ ผบ.หมู่ มีกีข่ อ้ อะไรบ้าง
3. การออกคาสั่งยทุ ธการอยู่ในข้ันตอนใดของระเบียบการนาหน่วย
4. การออกคาส่งั ยุทะการของ ผบ.หมู่ ในขอ้ 3 ก. ว่าอยา่ งไร
5. ภารกจิ จะตอ้ งชดั เจน รัดกมุ ประกอบด้วยอะไรบา้ ง
6. ในหัวขอ้ การปฏิบัติ จะแสดงรายละเอียดเกย่ี วกับคาวา่ อะไร
7. คาสงั่ เป็นส่วน ๆ จะถูกออกใหแ้ กใ่ คร
8. การช่วยรบจะกลา่ วถึงอะไร
9. คาสงั่ ยทุ ธการ ข้อ 5 มีข้อยอ่ ยก่ีข้อ อะไรบา้ ง
10. คาสง่ั ยทุ ธการ ระดบั หมวดลงมา มกั จะให้คาส่งั ด้วยวิธีการใด

- 24 -

บทที่ 2
หลกั นิยม

1. กล่าวนา
หลกั นิยมพื้นฐานในการต่อสู้ของกองทัพบกยุคปัจจุบันนี้ เรียกว่า หลักนิยมการรบอากาศพื้นดิน (AirLand Battle)

เกิดจากหลักการพื้นฐานที่ใช้เวลาในการพิสูจน์มานับเป็นเวลายาวนาน โครงสร้างของการสงครามสมัยใหม่ และ
บทเรยี นจากการรบ หลกั นิยมการรบอากาศพ้ืนดินนี้เอง ได้ก่อให้เกดิ ภารกจิ เฉพาะเหล่า (a specific mission)
สาหรบั ทหารราบยคุ ปจั จบุ นั ด้วย

2. หลักการพนื้ ฐาน
ในบรรดาหลักการพื้นฐานต่าง ๆ ที่ทหารราบถือเป็นแนวทางน้ันคือ หลักการสงคราม องค์ประกอบของ

อานาจกาลังรบ และหลักนิยมการรบอากาศพ้ืนดิน ในบทนี้ จะกล่าวถึงภารกิจของเหล่าทหารราบ และการใช้หลัก
นิยมในขน้ั พ้นื ฐานสาหรบั หมวด และหมู่ปืนเล็ก ซ่ึงการใช้หลักนิยมดังกล่าวนี้ทาให้เกิดยุทธวิธี เทคนิค ระเบียบปฏิบัติ
และการฝึกปฏิบัติสาหรับหน่วยทหารราบระดับหมวด และหมู่ปืนเล็ก นอกจากน้ันในบทนี้ จะกล่าวถึงรายละเอียด
เร่อื งองคป์ ระกอบของอานาจกาลงั รบ รวมท้งั ทักษะที่จาเป็นต้องมีสาหรับผู้บังคับหน่วย และทหารเป็นบุคคลในหน่วย
ทหารขนาดเล็กอีกด้วย

3. ภารกิจ
ภารกิจของทหารราบ คือ เข้าประชิดข้าศึก ด้วยการยิงและการดาเนินกลยุทธ์ เพื่อเอาชนะ หรือจับข้าศึก

เปน็ เชลย หรือเพอ่ื ขับไลก่ ารโจมตขี องขา้ ศึกด้วยการยิง การรบประชิด หรือการตีโต้ตอบ
3.1 ไมว่ ่าฝาุ ยใดฝุายหน่งึ จะเหนอื กว่าหรือด้อยกว่าทางดา้ นเทคโนโลยีเพียงใดก็ตาม ฝุายท่ีเหนือกว่าในด้าน

การรบประชิดด้วยกาลังทางพื้นดินเท่านั้น ท่ีจะได้ชัยชนะเด็ดขาดในการรบ กาลังทหารราบไม่ว่าจะเป็นทหารราบ
มาตรฐาน ทหารราบส่งอากาศ ทหารราบเคล่ือนที่ทางอากาศ ทหารราบเบา หรือทหารราบจู่โจม ล้วนแต่เป็นกาลัง
หลกั ในการรบประชิดทั้งส้ิน ทัง้ น้ีเพราะทหารราบสามารถ

- เขา้ ตีตามแนวทางเคลอื่ นท่ที ี่กาลงั ขนาดใหญ่ (heavy forces) อน่ื ๆ ไมส่ ามารถเคลือ่ นท่ีได้
- เป็นหน่วยเริ่มเข้าตีเจาะในภูมิประเทศที่ยากลาบาก เพื่อการขยายผลของหน่วย รถถังหรือทหาร
ราบยานเกราะต่อไป
- ยึดรักษาส่ิงกีดขวางตามธรรมชาติท่ีมีอยู่ และภูมิประเทศที่ยากลาบากที่มีความสาคัญต่อการ
ดาเนินกลยทุ ธ์ ทัง้ ในระดบั ยทุ ธการและยุทธวธิ ี
- ยดึ หรอื ควบคมุ พน้ื ทีป่ ุา ภูเขา และพนื้ ที่สิ่งปลูกสรา้ งได้
- ควบคมุ เส้นทางบังคบั สาหรบั ใหห้ น่วยฝุายเดยี วกนั ใชใ้ นอนาคต
- ปฏิบัตกิ ารในเวลากลางคนื หรอื ในห้วงเวลาทศั นวสิ ยั จากดั ไมว่ ่าโดยธรรมชาติ หรือสร้างข้นึ ก็ตาม
- เคล่ือนท่ีติดตามและสนับสนุนการขยายผลของหน่วยใหญ่ เมื่อได้รับการเพ่ิมเติมขีดความสามารถ
ในการเคล่อื นยา้ ย
- ปฏิบตั กิ ารรบในพ้นื ท่สี ่วนหลังโดยอาศัยความคล่องแคลว่ ในการเคลอื่ นทท่ี างอากาศ
3.2 ความสาเร็จในการรบ ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของหน่วยระดับหมวดและหมู่ในการรบประชิด กล่าวคือ
ความสามารถในการตอบโตเ้ ม่ือเกดิ การปะทะ การยงิ ขม่ ขา้ ศึก การดาเนินกลยุทธ์ต่อปีกท่ีล่อแหลมของข้าศึก และการ
รบทะลุลวงเข้าเอาชนะ ทาลายหรอื จับข้าศึกเป็นเชลย ส่วนความสาเรจ็ ในการปฏิบัติของหน่วยขนาดเล็กนั้น ข้ึนอยู่กับ

- 25 -

ขีดความสามารถของผู้บังคับหน่วยและตัวทหารเป็นบุคคลในการใช้ภูมิประเทศให้ได้เปรียบ การใช้อาวุธได้อย่าง
แม่นยาและมีผลทาลายล้างสงู ทัง้ นี้ด้วยการคดิ เคลือ่ นที่ และใชว้ ิธีรบในลกั ษณะทีข่ ้าศึกคาดไม่ถึง

3.3 โดยปกติแล้ว หมวด และหมู่ปืนเล็ก จะปฏิบัติการรบเป็นส่วนหน่ึงของหน่วยใหญ่ และอยู่ภายใต้การ
สนับสนุนจากหน่วยทหารราบด้วยกัน หน่วยยานเกราะ ปืนใหญ่ เครื่องยิงลูกระเบิด การสนับสนุนทางอากาศโดย
ใกล้ชิด การปูองกันภัยทางอากาศ และเคร่ืองมือทางการช่าง นอกจากน้ีหมวด และหมู่ปืนเล็กยังสามารถใช้อาวุธ
ภายในหนว่ ยทาการยิงข่มขา้ ศกึ ทงั้ เพอ่ื ขบั ไล่การโจมตีของขา้ ศกึ และเพ่อื สนับสนุนการดาเนินกลยทุ ธ์ของหนว่ ยเอง

4. อานาจการรบ
หลักนิยมของทหารราบนั้น ส่วนหนึ่งมีพื้นฐานมาจาก องค์ประกอบ 4 ประการ ของอานาจกาลังรบ ซ่ึง

ประกอบดว้ ยการดาเนนิ กลยทุ ธ์ อานาจการยงิ การพทิ กั ษ์หนว่ ยและผ้นู า
4.1 การดาเนินกลยุทธ์ หมายถึง การเคล่ือนย้ายกาลัง โดยมีการยิงสนับสนุนไปยังตาบลที่ได้เปรียบ ซ่ึง

สามารถทาลายหรือข่มขู่ท่ีจะทาลายข้าศึกได้ กาลังทหารราบ เคล่ือนที่เพ่ือควบคุมตาบลที่ได้เปรียบเหนือข้าศึก และ
เพ่อื ครอบครองความได้เปรยี บนน้ั ไว้ ทหารราบดาเนินกลยุทธ์ เพอื่ เขา้ ตีทางปกี ทางด้านหลัง ตาบลส่งกาลังบารุง และ
ท่ีบังคับการของข้าศึกในการต้ังรับทหารราบดาเนินกลยุทธ์เพื่อตีโต้ตอบทางปีกด้านใดด้านหนึ่งของข้าศึก การดาเนิน
กลยทุ ธท์ มี่ กี ารยิงสนับสนุนอย่างเหมาะสม จะทาให้ทหารราบสามารถเข้าประชิดข้าศึก และได้ชัยชนะเด็ดขาดในการ
รบ

4.2 อานาจการยิง หมายถึง ความสามารถของหน่วยในการยิงไปยังที่หมายอย่างมีประสิทธิภาพ อานาจ
การยิงสามารถสังหาร หรือกดข้าศึกให้อยู่ในท่ีมั่น ลวงข้าศึก และสนับสนุนการดาเนินกลยุทธ์ ทหารราบย่อมไม่
สามารถดาเนนิ กลยุทธไ์ ด้หากไม่มีการยิงสนับสนุนที่มีประสิทธิภาพ ก่อนที่หน่วยจะเร่ิมดาเนินกลยุทธ์จะต้องจัดต้ังฐาน
ยิงก่อน ฐานยิงจะต้องวางตาบลยิงไปยังกาลังหรือท่ีต้ังของข้าศึก เพื่อลดหรือขจัดขีดความสามารถของข้าศึกท่ีจะรบกวนส่วน
ดาเนินยทุ ธข์ องฝาุ ยเรา ผู้บงั คับหน่วยตอ้ งร้วู ิธคี วบคุมการยงิ รวมอานาจการยิงและผสมผสานการยิงกับการดาเนินกล
ยุทธ์ ทั้งยังต้องสามารถพิสูจน์ทราบท่ีหมายท่ีสาคัญเร่งด่วนสูงสุด ภายในเวลาท่ีรวดเร็ว สามารถอานวยการยิงไปยังท่ี
หมายเหลา่ นั้น ดว้ ยการยิงที่หนาแน่นเพียงพอจนข้าศึกไม่สามารถยิงตอบโต้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันต้อง
ไมม่ ากเกินไปจนเกนิ ความจาเป็น

4.3 การพิทักษ์หน่วย หมายถึง การดารงรักษาศักยภาพในการต่อสู้ของกาลังรบเอาไว้ เพ่ือที่จะให้พร้อม
ใช้ได้ทันที ณ ตาบล และเวลาที่ต้องการรบแตกหัก หน่วยจะต้องไม่ยอมให้ข้าศึกชิงเป็นฝุายได้เปรียบโดยท่ีฝุายเราไม่
คาดคิด หมวด และหมู่ปืนเล็ก ต้องมีมาตรการท้ังเชิงรุกและเชิงรับท่ีจะปูองกันหน่วยจาก การจู่โจม การตรวจการณ์
การตรวจจับ การรบกวน การจารกรรม การก่อวินาศกรรม หรือการก่อกวนของข้าศึก ข้อพิจารณาพื้นฐานในก าร
พทิ กั ษ์หนว่ ยมอี ยู่ 2 ประการ คอื การดูแลเอาใจใสต่ อ่ ตัวทหารเป็นบุคคล กับการปฏิบัติการต่อต้านอานาจกาลังรบของ
ข้าศกึ

1) ขอ้ พจิ ารณาประการแรก เป็นเร่อื งท่ีเกย่ี วกับเทคนคิ ที่จาเป็น สาหรับการดารงสภาพความเป็นกาลัง
รบที่มีประสิทธิภาพของหมวดและหมู่อย่างต่อเน่ือง เช่น การรักษาสุขภาพพลานามัยของทหาร เพื่อดารงขวัญในการ
รบ โดยการดาเนินการอย่างเหมาะสมในเรื่อง สุขศาสตร์ทหาร การออกกาลังกาย และแผนการพักผ่อนควบคู่กับการ
ดูแลรักษาอาวุธยุทโธปกรณ์ให้อยู่ในสภาพที่ใช้การได้ดีอยู่เสมอ รวมทั้งจัดให้มีและรักษาไว้ซ่ึงส่ิงอุปกรณ์ต่าง ๆ อย่าง
เพียงพอ นอกจากน้ียังหมายถึงการจัดแผนการบรรทุกของทหารเป็นบุคคลอย่างเหมาะสม ให้ทหารบรรทุกส่ิงของติด
ตัวเฉพาะเท่าที่จาเป็นและเหมาะสมกับสภาพการรบเทา่ นนั้

2) ข้อพิจารณาประการที่สอง เกี่ยวกับการระวังปูองกัน การกระจายกาลัง การกาบัง การซ่อนพราง
การลวง และการยงิ ข่มอาวธุ ขา้ ศกึ ส่ิงสาคัญท่สี ดุ คือ ทหารราบต้องอย่พู ้นวสิ ัยการตรวจจับของฝุายข้าศึกให้ได้จึงจะอยู่
รอดได้ ไม่เช่นนั้นแล้ว ทหารราบจะกลายเปูาหมายที่ล่อแหลมจากอานาจการยิงของข้าศึกทุกชนิด และเม่ือตกเป็น

- 26 -

เปูาหมายของฝุายข้าศึกแล้ว ทหารราบจาเป็นต้องทาการรบแตกหัก หรือเข้าประชิดและทาลายข้าศึกซ่ึงไม่ใช่สิ่งที่พึง
ประสงค์ แต่ส่ิงที่ทหารราบมีความมุ่งประสงค์อยู่ตลอดเวลาก็คือ การได้เป็นฝุายกาหนดตาบลและเวลาของการรบ
ดงั นนั้ จึงต้องพิทกั ษห์ น่วยเอาไว้ จนกวา่ จะถึงเวลาท่ีกาหนดตาบลและเวลาของการรบได้แล้วเข้าทาการรบด้วยอานาจ
กาลงั รบสูงสดุ และด้วยการจโู่ จม

4.4 ผู้นา ผู้นาทางทหาร หมายถงึ วิธกี ารทที่ หารชักจงู บคุ คลอ่นื ปฏบิ ตั ภิ ารกิจใหส้ าเรจ็ การใชล้ กั ษณะผู้นาที่
ถูกต้องจะทาให้หนว่ ยสามารถปฏบิ ตั ิการได้อย่างมีประสิทธิภาพ เน่ืองจากการใช้ความเป็นผู้นาอย่างถูกต้องน้ัน จะทา
ให้ทหารทกุ คนทราบความมุ่งหมาย วิธีปฏิบัติ และมีแรงจูงใจ ในการปฏิบัติการรบ ผู้นาต้องมีความรู้ ความเข้าใจเป็น
อย่างดี เรื่องงานในอาชีพ ทหารในการบังคับบัญชาของตน และเครื่องมือรบ (tool of war) ผู้นาประเภทนี้เท่านั้น ที่
จะสามารถทาให้ทหารเตม็ ใจปฏบิ ัตงิ านภายใตส้ ภาพอันตราย และสภาวะความกดดันได้

5. ทักษะของผู้นา
ผู้บังคับหมวด และผู้บังคับหมู่ปืนเล็ก ต้องเป็นนักยุทธวิธี คือ ไม่ยึดติดอยู่กับตาราในการแก้ปัญหายุทธวิธี

แต่ต้องมีความเข้าใจ และใช้ความริเร่ิมในการปฏิบัติให้บรรลุภารกิจ กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ มีความรู้ความสามารถใน
การวิเคราะหส์ ถานการณอ์ ยา่ งรวดเร็ว และตกลงใจได้อย่างฉับพลัน ใช้เจตนารมณ์ของผู้บังคับบัญชาเป็นแนวทาง ทั้ง
ยงั ต้องพร้อมที่จะปฏิบัติการเป็นอิสระโดยลาพังเม่ือจาเป็น ศิลปะในการตกลงใจได้อย่างถูกต้องในเวลาอันรวดเร็วน้ัน
ได้มาจากความรอบรู้ทางยุทธวิธี กรรมวิธีในการประมาณสถานการณ์ รวมท้ังเทคนิค และระเบียบปฏิบัติของหน่วย
ระดบั หมวดและหมู่

ทักษะที่ผูบ้ งั คบั หน่วยทหารราบทุกคนจาเปน็ ตอ้ งมีนัน้ ประกอบไปด้วย ความแข็งแกร่งทาง ร่างกาย ความ
รอบรู้ทางเทคนิค ความมีจิตใจรุกรบ และความม่ันคงหนักแน่นที่จะสามารถจูงใจให้ทหารทาการรบอย่างม่ันใจ ใน
สภาวะการณท์ ่ียากลาบาก

6. ทักษะของทหาร
ประสิทธิภาพในการรบเป็นส่วนรวมของหมวดและหมู่ ย่อมเกิดจากการที่ทหารแต่ละคนได้รับการฝึกฝน

อย่างหนักในเร่ืองของการรบ ซ่ึงประกอบด้วยความแข็งแกร่งทางสมรรถภาพร่างกาย ความเชี่ยวชาญในการใช้อาวุธ
ของตนเอง และความช่าชองในทักษะเฉพาะเหล่าของทหารราบ เช่นการใช้แผนที่ เข็มทิศ การพราง เทคนิคการ
เคล่อื นที่เปน็ บคุ คล เทคนิคการดารงชีพ เทคนคิ การอยู่รอดในสนามรบ และอ่ืน ๆ และประการสุดท้ายคือ ทหารแต่ละ
คนจะต้องเข้าใจบทบาทของตนเองในฐานะเป็นสมาชิกคนหนึ่งของชุดยิง หมู่ และหมวด และต้องสามารถปฏิบัติตาม
บทบาทนัน้ ๆ ได้ อยา่ งถูกตอ้ ง

7. การฝกึ
หน่วยทหารราบ ตอ้ งทาการฝึกอยา่ งเพยี งพอและเหมาะสมกบั ท่ีจะทาการรบ และต้องเป็นไปตามหลักนิยม

ของกองทัพบก โดยใช้คู่มือต่าง ๆ ท่ีว่าด้วยหลักนิยมซึ่งจะทาให้ผู้บังคับหน่วยสามารถดาเนินการฝึกได้อย่างถูกต้อง
ตามระเบียบปฏิบัติและหลกั การต่าง ๆ ของหลักนิยม ผู้บังคับหน่วยและทหารแต่ละคนต้องมีความเข้าใจในมาตรฐาน
การปฏิบตั ิตามหลกั การตา่ ง ๆ ของหลักนิยมตามท่ีปรากฏในคู่มือต่าง ๆ เหล่าน้ันเป็นอย่างดี คู่มือที่ควรใช้สาหรับการ
ฝกึ คอื คู่มอื การฝกึ ว่าดว้ ยการฝกึ และประเมนิ ผลการฝกึ หมู่ปนื เลก็ และหมวดปืนเลก็ เหล่าทหารราบ (คฝ. 7 - 8) ซึ่งจะ
กาหนดเง่อื นไขและมาตรฐานเฉพาะสาหรับการฝกึ ปฏบิ ตั ติ ามเทคนคิ และระเบียบปฏิบัติต่าง ๆ ท่ีกล่าวไว้ในคู่มือนี้ ใน
การฝึกนัน้ ส่ิงทต่ี อ้ งการคอื ต้องทาให้ผบู้ ังคับหน่วยมีการใช้ความริเรม่ิ และตกลงใจอย่างรวดเร็ว สภาวะแวดล้อมในการ
ฝึกต้องสมจริง และมีความกดดันจริงๆ นอกจากน้ี การฝึกต้องเป็นส่ิงที่ท้าทายทหารแต่ละคนท่ีจะแสดงออกถึงขีด
ความสามารถในงานของทหารราบทั้งหมดทั้งสิ้นอย่างเต็มท่ี ท้ังท่ีต้องปฏิบัติเป็นบุคคลและที่เป็นหน่วย ทั้งยังต้องเป็น
ส่ิงทกี่ ระต้นุ เตอื นใจทาใหท้ หารราบทุกคนระลกึ ถึงภารกิจ ลักษณะของความเป็นทหารราบซึ่งสืบทอดต่อ ๆ กันมาเป็น
เวลานาน รวมทั้งความแข็งแกร่ง ทรหดอดทน ทั้งร่างกายและจิตใจ ซ่ึงจะต้องมีอยู่ในตัวทหารราบทุกคน การฝึกใน

- 27 -

ระดับหมวดปืนเลก็ นน้ั จะตอ้ งกอ่ ใหเ้ กิดผลในการสร้างความเป็นน้าหนึ่งใจเดียวกันภายในหน่วยด้วย จนถึงขั้นที่ว่าแม้
ทกุ ระบบลม้ เหลว แตห่ นว่ ยของตนจะต้องมงุ่ มน่ั ต่อสจู้ นถงึ ทส่ี ดุ

8. การปฏบิ ัตกิ ารยุทธข์ องหมวด
การปฏบิ ตั ิการทางยุทธวิธขี องหมวด และหมปู่ ืนเล็ก ใน 3 รูปแบบหลัก คือ การเคลื่อนที่ การรบด้วยวิธีรุก

และการรบด้วยวิธีรับ นอกจากน้ันจะกล่าวถึงการระวังปูองกัน ซึ่งหมวดปืนเล็กจะต้องปฏิบัติในทุกรูปแบบของการ
ปฏบิ ัติ ยทุ ธวิธีของทหารราบ มีพืน้ ฐานมาจาก หลักสาคัญ 5 ประการ คือ

8.1 เม่อื ปะทะกับขา้ ศกึ หมูแ่ ละหมวดปืนเล็ก จะเข้าทาการรบ เอาชนะข้าศึกด้วยกาลังของหน่วยระดับต่า
ทส่ี ดุ เท่าทจี่ ะเปน็ ไปได้

8.2 หมปู่ นื เล็กทป่ี ะทะจะตอ้ งรบี ทาการยิงกดตอ่ ฝุายขา้ ศึกให้ได้ผลก่อน จึงจะดาเนินกลยุทธ์ หรือให้หมู่ปืน
เล็กอื่น ๆ ดาเนินกลยุทธ์ หากหมู่ปืนเล็กไม่สามารถเคล่ือนท่ีภายใต้การยงิ คุ้มครองจากอาวุธภายในหมู่เองได้ หมวดปืน
เลก็ ต้องทาการยิงกดให้ และดาเนินกลยุทธต์ ่อทม่ี ัน่ ของขา้ ศึกทนั ที

8.3 หมวดและหมู่ปืนเล็กทาการรบเป็นหน่วย โดยการดารงความเป็นชุดยิงและหมู่ ชุดบุคคลคู่ (buddy team)
เชน่ ผู้บังคบั หมูค่ ู่กับพลยิงอาวธุ กล และพลยิงเคร่อื งยิงลกู ระเบดิ คู่กบั พลปืนเลก็ เป็นต้น

8.3 ความสาเร็จของภารกิจ ข้ึนอยู่กับการท่ีทหารทุกคนรู้ว่า หมวดของตนกาลังมุ่งที่จะทาอะไรอยู่ และรู้
ขน้ั ตอนทีจ่ ะตอ้ งปฏิบัติจนบรรลุภารกจิ น้นั ๆ

8.5 ผู้บงั คบั หมวดปืนเล็กจะต้องพัฒนาสถานการณ์ได้โดยไม่จาเป็นต้องคอยผลการปฏิบัติของหมู่ปืนเล็กที่
กาลังปะทะ เมือ่ ใดก็ตามที่ชดุ ยิงใดชุดยิงหน่ึงเกิดการปะทะ หมวดปืนเล็กจะเริ่มการปฏิบัติท่ีจาเป็นโดยทันที ด้วยวิธีน้ี
จะทาให้หมวดปนื เลก็ สามารถให้การสนับสนุนเพ่ิมเติมหรือดาเนินกลยุทธ์เพื่อช่วยเหลือในการโจมตี หรือทาการขยาย
ผลแหง่ ความสาเร็จ แก่หมูป่ นื เลก็ ทก่ี าลังปะทะนนั้ ไดท้ ันที

9. การเคลอ่ื นท่ี
การเคลื่อนที่หมายถงึ การโยกย้าย (shifting) กาลังในสนามรบ หวั ใจสาคญั ของความสาเร็จในการเคล่ือนที่

คือ ความสามารถของผู้บังคับหน่วยที่จะผสมผสานใช้ท้ังรูปขบวนและเทคนิคในการเคล่ือนท่ีที่ดีที่สุด ในแต่ละ
สถานการณ์ โดยพจิ ารณาปจั จยั ภารกิจ ข้าศึก ภูมิประเทศ กาลังและเวลาท่ีมีอยู่ (METT - T) ในการเลือกเส้นทางที่ดี
ท่สี ดุ กับเลือกรูปขบวนและเทคนิคการเคล่ือนท่ีที่เหมาะสมที่สุด อย่างไรก็ตามการตกลงใจเลือกวิธีการเคลื่อนที่ของผู้
บงั คบั หน่วยจะตอ้ งอานวยใหก้ ารเคลอื่ นท่ีของหมวดเป็นไปในลักษณะดงั นี้

- ดารงไว้ซง่ึ ความเปน็ ปกึ แผ่นของหน่วย
- ดารงไว้ซึ่งแรงหนนุ เนื่อง
- สามารถพิทกั ษ์หนว่ ยไดม้ ากท่สี ดุ
- เม่ือปะทะข้าศกึ สามารถปรับเปล่ียนการรบเปน็ วธิ รี ุก หรอื รับไดส้ ะดวกและรวดเรว็
9.1 รูปขบวน หมายถึง การจัดลักษณะตาแหน่ง ท่ีอยู่ ระยะ และทิศทางของหน่วย/ส่วนต่าง ๆ และตัว
ทหารให้มีความสัมพันธ์ซ่ึงกันและกัน หมวดและหมู่ปืนเล็กใช้รูปขบวนในการเคลื่อนท่ี เพ่ือประโยชน์ในการควบคุม
การระวังปูองกนั และเพือ่ ความอ่อนตัว

1) การควบคุม หมู่ปืนเล็กทุกหมู่และทหารทุกคน มีตาแหน่งท่ีอยู่ในแต่ละรูปขบวนเป็นมาตรฐาน
แน่นอน ทหารแต่ละคนมองเห็นหัวหน้าชุดของตน หัวหน้าชุดยิงแต่ละคนมองเห็นผู้บังคับหมู่ของตน ผู้บังคับหน่วย
สามารถควบคุมหนว่ ยดว้ ยทัศนสญั ญาณ (มอื และแขน)

2) การระวังปูองกันรูปขบวนต่าง ๆ สามารถทาการระวังปูองกันรอบตัวได้รอบตัว และยังเอื้ออานวยให้
หน่วยสามารถวางน้าหนักอานาจการยิงท้ังทางด้านปีก หรือด้านหน้าแล้วแต่จะคาดการณ์ว่าการปะทะน่าจะเกิดข้ึน
ทางดา้ นใด

- 28 -

3) ความออ่ นตัว รปู ขบวนการเคล่ือนที่จะไม่กาหนดระยะและรูปร่างท่ีแน่นอน ตายตัวหมวดและหมู่ปืน
เล็กต้องมีความออ่ นตวั ในการเลือกใชร้ ปู ขบวนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ การใช้รูปขบวนที่เหมาะสมจะช่วยให้ทหาร
แต่ละคนสามารถปฏิบัติเป็นอัตโนมัติตามที่ได้ฝึกซ้อมมา ตามแบบฝึกทาการรบ (Battle drill) ได้อย่างรวดเร็ว และ
มั่นใจได้ว่าตัวผู้บังคับหน่วยและทหารแต่ละคนจะอยู่ ณ ตาแหน่งที่เหมาะสมเป็นท่ีรู้กัน และสามารถปฏิบัติการได้
อยา่ งถกู ต้องตามที่จะบรรลุภารกจิ

9.2 เทคนิคการเคลื่อนที่ หมายถึง การจัดความสัมพันธ์ของตาแหน่งที่ต้ังหน่วยต่าง ๆ เช่น หมู่ปืนเล็กและ
ชดุ ยงิ ในระหว่างการเคลอ่ื นท่ี เทคนิคการการเคลื่อนที่ของหมวด และหมู่ปนื เล็ก มี 3 ลกั ษณะ คือ เทคนิคการเคลื่อนที่
แบบเดนิ ทาง เดินทางเฝาู ตรวจ และเฝาู ตรวจเคลื่อนท่สี ลับ

1) เทคนิคการเคลอ่ื นที่ ใชเ้ พอ่ื การควบคมุ หน่วย การระวงั ปูองกนั และเพ่ือความอ่อนตัวในการเคล่ือนที่
ของหนว่ ย เช่นเดียวกับรูปขบวนการเคลื่อนที่

2) เทคนคิ การเคล่อื นท่ี แตกตา่ งจากรปู ขบวนการเคลอื่ นท่ี 2 ประการ คือ
2.1) รูปขบวนการเคล่ือนท่ี น้ันค่อนข้างจะแน่นอนกว่า เทคนิคการเคล่ือนที่ โดยเฉพาะในเร่ืองของ

ระยะห่างระหว่างบุคคล หรือหน่วยต่าง ๆ ตัวอย่าง เช่น ในการใช้เทคนิคการเคลื่อนท่ีแบบเฝูาตรวจเคล่ือนที่สลับนั้น
ระยะห่างระหว่างสว่ นทีเ่ ฝาู ตรวจกับส่วนทเี่ คล่อื นที่ จะไมก่ าหนดแนช่ ดั ข้นึ อยู่กบั ปจั จยั METT-T

2.2) รปู ขบวน ทาให้หมวดปืนเล็กสามารถวางน้าหนักการยิงไปยังทิศทางท่ีต้องการ ส่วนเทคนิคการ
เคลื่อนท่ี ทาให้หม่ปู ืนเลก็ สามารถเข้าปะทะกับข้าศึกด้วยกาลังส่วนท่ีเล็กท่ีสุด ซ่ึงท้ังสองประเภทนี้ทาให้ผู้บังคับหมวด
สามารถจดั ตั้งฐานยิงเริ่มยิงกดขา้ ศึกไดก้ อ่ น และสามารถดาเนินกลยุทธ์ได้ โดยไม่ต้องผละจากการรบก่อน หรือต้องรอ
การเพิ่มเตมิ กาลงั เสียกอ่ น

3) ผู้บังคับหมวด จะเลือกใช้เทคนิคการเคล่ือนท่ีแบบใดขึ้นอยู่กับโอกาสท่ีจะเกิดการปะทะกับข้าศึก
และความเร็วทีต่ ้องการเปน็ หลัก

9.4 ข้อพิจารณาอ่ืน ๆ ในการวางแผนการเคล่ือนท่ีทางยุทธวิธี ผู้บังคับหมวดควรพิจารณาถึงปัจจัยท่ีสาคัญ
ต่าง ๆ ดว้ ย ดังน้ี

- การลาดตระเวน
- การกระจายกาลงั
- การระวงั ปูองกนั
- การกาบัง และการซอ่ นพราง
- ความเร็ว
- การตรวจการณ์ และพ้ืนยิง
- พน้ื ท่ดี าเนินกลยุทธ์
- การบงั คับบญั ชา และการควบคมุ
10. การรบดว้ ยวธิ ีรกุ
ความมุ่งหมายของการรบด้วยวิธีรุก คือ เพ่ือทาลายกาลัง และความต้ังใจในการต่อสู้ของฝุายข้าศึก เพื่อยึด
ภูมิประเทศ พิสจู น์ทราบกาลงั และการวางกาลังของขา้ ศึก หรอื เพ่ือลวงหนั เหความสนใจหรือตรึงกาลังข้าศึก โดยปกติ
หมวดและหมู่ปืนเล็กจะปฏิบัติการรบด้วยวิธีรุกเป็นส่วนหนึ่งของหน่วยใหญ่ แต่ก็สามารถปฏิบัติการรบด้วยวิธีรุกใน
บางรูปแบบเป็นอิสระได้ ผลสาเร็จจะอยู่ที่ผู้บังคับกองร้อยสามารถใช้อานาจกาลังรบอย่างเหมาะสม ณ จุดที่ต้องการ
ผลแตกหัก
คุณลักษณะของการรบด้วยวิธีรุกประกอบด้วย ความอ่อนตัว การจู่โจม การรวมกาลัง ความเร็ว และ
ความห้าวหาญ

- 29 -

การปฏิบัติการรบด้วยวิธีรุก ประกอบด้วย การเคล่ือนที่เข้าปะทะ การเข้าตี การตีโฉบฉวย การ
ลาดตระเวน และระวังปูองกัน และการซมุ่ โจมตี

10.1 การเคล่ือนทเี่ ข้าปะทะ การเคล่ือนท่เี ข้าปะทะ เป็นการปฏิบัติเชิงรุกเข้าหาข้าศึก โดยมีความมุ่งหมาย
เพ่ือให้ปะทะข้าศึกหรือเพื่อกลับเข้าปะทะกับข้าศึกใหม่ โดยปกติมักจะขาดข่าวสารข้าศึกอย่างละเอียด ทันทีท่ีปะทะ
ขา้ ศึกหนว่ ยจะรีบคลค่ี ลายสถานการณ์ใหท้ ราบจุดแขง็ และจดุ อ่อนของขา้ ศึกโดยเรว็ ตามปกติหมวดปืนเล็กจะเคลื่อนท่ี
เขา้ ปะทะเปน็ ส่วนหนง่ึ ของกองรอ้ ย

ขอ้ พิจารณาในการวางแผนและปฏบิ ตั กิ ารเคลือ่ นทีเ่ ข้าปะทะประกอบดว้ ย
- เร่มิ ปะทะขา้ ศกึ ดว้ ยกาลงั ส่วนน้อยท่ีสุดก่อน
- ปกปิดกาลังส่วนใหญไ่ มใ่ ห้ถูกตรวจพบ จนกว่าจะใช้เขา้ ทาการรบ
- ระวงั ปูองกันรอบตัวตลอดเวลา
- รายงานข่าวสารทัง้ สนิ้ ทีร่ วบรวมไดอ้ ย่างรวดเร็ว และถูกต้อง
- เม่ือปะทะข้าศกึ แลว้ ดารงการปะทะไว้ตลอดเวลา
- ทาการรบใหส้ าเรจ็ ด้วยกาลงั ในระดบั ตา่ ที่สดุ เทา่ ทจี่ ะทาได้
10.2 การแทรกซึม การแทรกซึมเป็นรูปแบบหน่ึงของการดาเนินกลยุทธ์ในการรบด้วยวิธีรุก เป็นวิธีการ
เคลอ่ื นท่เี ข้าถงึ สว่ นหลงั ของขา้ ศกึ โดยไม่ตอ้ งสรู้ บผา่ นการต้ังรับท่ีเข้มแข็งของข้าศึก หมวดปืนเล็กทาการแทรกซึมเพ่ือ
เคล่ือนที่ไปยัง หรือผ่านพื้นท่ีใดพื้นที่หน่ึง โดยไม่ให้ข้าศึกได้ยิน หรือตรวจการณ์พบ การแทรกซึม มิใช่ความมุ่งหมาย
ของการปฏิบัติการรบด้วยวธิ รี กุ แต่เปน็ เพยี งวิธกี ารใหบ้ รรลุความมงุ่ หมายเทา่ นั้น
1) หมวดปนื เล็กทาการแทรกซึมเพ่อื

- รวบรวมข่าวสาร
- เขา้ ตที มี่ ัน่ ข้าศึกจากดา้ นหลงั
- ตโี ฉบฉวย หรอื ซุ่มโจมตี ในพ้ืนท่ีสว่ นหลังของขา้ ศกึ
- จับขา้ ศกึ เป็นเชลย
- ยดึ ภมู ปิ ระเทศสาคัญเพอื่ สนับสนุนการปฏิบตั ขิ องหนว่ ยอืน่
- สนับสนนุ การเขา้ ตีหลกั
2) การแทรกซมึ แบง่ เปน็ 5 ขนั้ ตอน
2.1) การลาดตระเวน เพื่อค้นหาช่องวา่ ง จดุ ออ่ นในแนวตั้งรับ และทตี่ ัง้ ข้าศึก
2.2) การเตรียมการ ประกอบด้วยวางแผน ออกคาส่ัง ประสานงานกับหน่วยด้านหน้า และทางปีก
และการซักซ้อม
2.3) การแทรกซึม ใช้วิธกี ารแทรกซึมแบบใดแบบหน่ึง หลีกเลี่ยงการปะทะ และไม่ต้องสนใจต่อการยิง
ทไี่ มม่ ปี ระสิทธิภาพของข้าศกึ วิธกี ารแทรกซมึ มอี ยู่ 3 วิธี คอื

(1) การแทรกซึมหลายช่องทาง ใช้เม่ือมีช่องทางแทรกซึมตามธรรมชาติอยู่แล้วหลายช่องทาง
และลักษณะภูมิประเทศก็เกื้อกูลแก่การเคล่ือนที่หลายช่องทาง ตามวิธีนี้หมู่ปืนเล็กแต่ละหมู่ต่างเคลื่อนที่ในช่องทาง
ของตนเอง

(2) การแทรกซึมช่องทางเดียว ครั้งละหมู่ปืนเล็ก ใช้เมื่อมีช่องทางแทรกซึมตามธรรมชาติจากัด
หรอื เม่ือภูมิประเทศไม่เก้ือกูลให้ใช้ช่องทางแทรกซึมหลายช่องทาง ตามวิธีน้ีหมู่ปืนเล็กจะเคลื่อนท่ีในช่องทางเดียวกัน
แตต่ ่างเวลากัน

(3) การแทรกซึมชอ่ งทางเดียว 1 หมู่ปืนเล็ก ใช้เมื่อมีช่องทางแทรกซึมเพียงช่องเดียวเท่าน้ันท่ีหมู่
ปืนเลก็ สามารถใช้เคลื่อนท่ไี ด้

- 30 -

2.4) การเสริมความม่ันคง เป็นการปฏิบัติในพื้นที่ส่วนหลังของข้าศึก หรือบริเวณจุดบรรจบหน่วย
หลังจากนัน้ จึงเคล่ือนทีไ่ ปยงั ฐานโจมตี (assault position) หรือจดุ นดั พบ ณ ทีห่ มายเพ่อื ปฏิบตั ภิ ารกจิ ตอ่ ไป

2.5) การปฏิบตั ภิ ารกิจ เปน็ การปฏิบัติภารกิจตามท่ีได้รับมอบ ซึ่งอาจเป็นภารกิจทาลายกาลัง หรือ
ยทุ โธปกรณข์ า้ ศกึ ยึดภูมิประเทศสาคัญ หรือพ้นื ท่สี าคัญ จับขา้ ศึกเป็นเชลย หรือเพ่ือรวบรวมข่าวสาร

10.3 แบบของการเข้าตี การเข้าตีเป็นการปฏิบัติการรบด้วยวิธีรุกแบบหน่ึง มีคุณลักษณะที่สาคัญ คือ การ
เคลื่อนท่ีที่มีการสนับสนุนด้วยการยิง แบบของการเข้าตีมี 2 แบบ คือ การเข้าตีเร่งด่วน และการเข้าตีประณีต ข้อ
แตกตา่ งทส่ี าคญั อยทู่ ปี่ จั จยั เวลาท่ีมีอยู่สาหรับการเตรียมการเข้าตี นอกจากนี้ยังมีการเข้าตีอีกแบบหนึ่ง ซึ่งแยกไว้เป็น
การเฉพาะคอื การเขา้ ตที ี่มีความมงุ่ หมายพเิ ศษได้แก่การตีโฉบฉวย และการซุ่มโจมตี ความสาเร็จในการเข้าตีอยู่ที่การ
รวมอานาจกาลังรบที่ข่มขวัญสูงสุด และการปฏิบัติอย่างรุนแรงต่อกาลังฝุายศึก อานาจข่มขวัญ และความรุนแรงของ
ทหารราบไดม้ าจากการจูโ่ จมเป็นสาคัญ โดยมคี วามมุ่งหมายเพอื่ ทาลายขวญั ความประสานสอดคล้อง แผน ความเป็น
ปกึ แผ่น และกาลังใจในการสู้รบของข้าศกึ

ความสาเรจ็ ของการเข้าตีอยู่ท่ีการผสมผสานแผนการดาเนินกลยุทธ์เข้ากับแผนการยิงสนับสนุน ทั้งการยิง
เล็งตรงและเล็งจาลองที่สอดคล้องกัน การดาเนินกลยุทธ์และการยิงสนับสนุนของหมวดปืนเล็กในการเข้าตีนั้น จะมุ่ง
กระทาไปยังจุดอ่อน ปีกด้านที่ล่อแหลม หรือด้านหลังของข้าศึก ทันทีท่ีทราบตาบลท่ีจะเข้ากระทาการดังกล่าว ผู้
บังคับหมวดจะจัดตั้งฐานยิง (Base of fire) ทาการยิงเพื่อสังหาร ตรึง หรือกดข้าศึกไว้ ณ ตาบลนั้น แล้วใช้กาลังที่
เหลอื ดาเนนิ กลยุทธ์ไปยงั ด้านทส่ี ามารถเขา้ โจมตีต่อตาบลดงั กล่าวน้นั ได้

1) การเข้าตีเร่งด่วน การเข้าตีเร่งด่วนเป็นการเข้าตีที่ดาเนินการโดยกาลังท่ีมีอยู่ขณะน้ันเพื่อดารงความ
หนนุ เนื่อง หรอื เพอ่ื ชิงความไดเ้ ปรียบจากฝาุ ยขา้ ศกึ โดยปกติไมม่ เี วลาสาหรับเตรียมการอยา่ งละเอียด

2) การเขา้ ตีประณีต การเข้าตีประณตี เป็นการเขา้ ตที ม่ี ีการวางแผน และประสานงานอย่างละเอียด มีเวลา
พอสาหรบั การลาดตระเวนอย่างทวั่ ถงึ การประเมินค่าข่าวกรองทม่ี ีอย่แู ละอานาจกาลังรบเปรียบเทียบในเวลาน้ัน การ
วเิ คราะห์หนทางปฏบิ ัติหลาย ๆ หนทาง รวมท้ังปัจจัยอืน่ ๆ ทม่ี ผี ลกระทบตอ่ การเข้าตี โดยท่ัวไปแล้วการเข้าตีประณีต
จะเปน็ การเข้าตตี อ่ ที่มัน่ ข้าศกึ ทมี่ กี ารจดั ระเบียบตั้งรับอย่างดี ซงึ่ ไมส่ ามารถทาการเข้าตีเร่งดว่ นได้ หรือใช้เมื่อการเข้าตี
เร่งด่วนล้มเหลว

3) การตีโฉบฉวย การตีโฉบฉวยเป็นการเข้าตีเจาะลึกเข้าไปพื้นท่ีของข้าศึก เพื่อรวบรวมข่าวสาร ทาให้
ขา้ ศกึ สบั สน หรอื เพือ่ ทาลายท่ตี ้ังข้าศกึ เมอื่ บรรลุความมงุ่ หมายแลว้ ทาการถอนตวั กลับตามแผนทีว่ างไว้

4) การซุ่มโจมตี การซุ่มโจมตีเป็นการเข้าตีด้วยการยิงอย่างจู่โจมจากท่ีวางตัว ซ่ึงปกปิดกาบัง อาจกระทา
ตอ่ ขา้ ศึกขณะเคลื่อนที่ หรอื หยดุ อยกู่ บั ทีก่ ไ็ ด้ การซ่มุ โจมตเี ป็นการผสมผสานคุณลักษณะท่ีได้เปรียบจากการรบด้วยวิธี
รุก และวิธรี บั รว่ มกัน

10.4 การใชค้ วามรเิ รม่ิ ในการเขา้ ตี การท่ีจะช่วงชิง และรักษาไว้ซึ่งความริเริ่มน้ันมิใช่กระทาด้วยการจู่โจมเพียง
อย่างเดียวเท่าน้ัน แต่ต้องวางแผนและเตรียมการสาหรับปฏิบัติการรบเป็นอย่างดีด้วย และต้องมีการปฏิบัติต่าง ๆ
ดังนี้ คือ ค้นหาข้าศึกให้พบก่อนเป็นลาดับแรก หลีกเล่ียงการตรวจพบจากฝุายข้าศึก ตรึงข้าศึก ค้นหา หรือสร้าง
จดุ ออ่ นข้าศึกและดาเนนิ กลยทุ ธ์ เพื่อขยายผลต่อจดุ ออ่ นนน้ั ด้วยการเข้าโจมตีอย่างรวดเร็วและรุนแรง

1) การวางแผนและการเตรียมการ ผู้บังคับหมวดใช้ระเบียบการนาหน่วยเพ่ือให้มั่นใจว่าได้มีการ
ดาเนินการในข้ันตอนท่ีสาคัญ สาหรับเตรียมการรบครบถ้วนทุกขั้นตอน นอกจากน้ันยังใช้หัวข้อการประเมิน
สถานการณ์ เพ่ือวิเคราะห์ปัจจัย METT - T และเพื่อพิจารณาหาหนทางปฏิบัติที่ดีท่ีสุด รวมทั้งเพ่ือให้มั่นใจได้ว่าผู้
บังคับหน่วยทุกระดับทหารทุกคน รวมท้ังยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ สามารถปฏิบัติกิจเฉพาะต่าง ๆ ที่จาเป็นต่อการบรรลุ
ภารกิจเป็นส่วนรวมไดเ้ ป็นอย่างดี

- 31 -

2) คน้ หาขา้ ศึก ผบู้ งั คับหมวดสามารถค้นหาขา้ ศกึ ได้โดยรูห้ ลกั นิยมของข้าศึก วิเคราะห์ภูมิประเทศตามท่ีรู้
หลกั นยิ มขา้ ศกึ และหลังจากน้ันลาดตระเวนคน้ หาใหพ้ บข้าศกึ

3) หลกี เลย่ี งการถกู ตรวจพบ หมวดปืนเล็ก หลีกเล่ียงการถูกตรวจพบโดยเคล่ือนที่ตามแนวทางที่ข้าศึกไม่
คาดคิด ซึ่งโดยธรรมดาย่อมเป็นแนวทางท่ียากลาบาก เพื่อใช้ลักษณะภูมิประเทศปิดบังการเคลื่อนท่ี ใช้เทคนิคการ
พรางอย่างเหมาะสม และใช้วิธีการเคล่ือนที่แบบลักลอบ เมื่อสามารถหลีกเล่ียงการถูกตรวจพบได้ย่อมทาให้หมวดปืน
เล็กเปน็ ฝุายจู่โจมไดต้ ลอดเวลา แตค่ วามสาเรจ็ เหล่านีข้ ึน้ อยกู่ บั จินตนาการ และความคดิ ที่ละเอียดอ่อน กว้างไกล ของ
ผู้บังคับหมวด และความเขง็ แกรง่ ทรหดอดทนของทหารทกุ คน

4) ตรงึ ขา้ ศึก หมวด และหมปู่ ืนเลก็ ตรึงกาลงั ข้าศึกโดยการยิงกด เพ่ือสังหารข้าศึกส่วนท่ีอยู่นอกการกาบัง
และทาลายระบบอาวธุ ตา่ ง ๆ อย่างนอ้ ยที่สุดต้องทาให้ลดความหนาแนน่ และความแมน่ ยาในการยิงของขา้ ศึกได้

5) ค้นหาหรือสร้างจุดอ่อน ทาได้ด้วยการค้นหาช่องว่างภายในแนวปีกด้านที่ล่อแหลม หรือตาบลอับ
กระสุนจากการยิงของข้าศึก หากไม่สามารถค้นหาจุดอ่อนได้จะต้องทาให้เกิดจุดอ่อนข้ึนเช่นใช้การยิงกด หรือการจู่
โจมดว้ ยการปรากฏตัวจากทศิ ทางข้าศึกไมค่ าดคิด

6) ดาเนินกลยุทธ์เพื่อขยายผลจุดอ่อน ทาได้ด้วยการเคลื่อนที่ไปยังตาบลซ่ึงให้การกาบังและซ่อนพรางดี
ทสี่ ุด และจากตาบลน้ันเขา้ โจมตี เพ่อื ทาลายเอาชนะหรอื จบั เปน็ เชลย

7) เสริมความม่ันคงและจัดระเบียบใหม่ หมวดและหมู่ปืนเล็กต้องรีบเสริมความมั่นคงในพื้นท่ีที่วางกาลัง
อยู่ เพอื่ ปอู งกนั การตีโตต้ อบของขา้ ศึก หลังจากนั้นทาการจดั ระเบียบใหม่เพ่อื เตรยี มปฏิบตั ภิ ารกจิ ต่อไป

10.5 มาตรการควบคุม ผู้บังคับหมวดใช้ภาพสัญลักษณ์ทางทหารเป็นมาตรการควบคุมสาหรับการเคลื่อนย้าย
การวางกาลัง และการยิงของหมวด

1) มาตรการควบคุม ไม่ได้มีไว้เพื่อจากัดเสรีในการปฏิบัติ ผู้บังคับหมวดกาหนดมาตรการควบคุม เพ่ือ
แสดงเจตนารมณ์เน้นนา้ หนักความพยายามของหมวดหรือหมู่ และเพ่ือให้มั่นใจในความประสานสอดคล้อง มาตรการ
ควบคุมแต่ละชนิดควรมีความมุ่งหมายเฉพาะเพื่อการบรรลุภารกิจเป็นสาคัญ หากยังไม่มีความมุ่งหมายดังกล่าวผู้
บังคับหมวดยงั ไมค่ วรนามาใช้

2) มาตรการควบคุมสามารถกาหนดบนแผนที่ แผ่นบริวารยุทธการ ภาพสังเขปยุทธการหรือภูมิประเทศ
จาลองก็ได้ แต่ต้องพยายามใช้หลักความง่ายในการกาหนดและการตีความ มาตรการควบคุมในการรบด้วยวิธีรุก
ประกอบด้วย ที่รวมพล ฐานออกตี เส้นแบ่งเขต เส้นทางจุดเร่ิมตน จุดแยก จุดเร่ิมต้น เส้นหลักการรุก ทิศทางเข้าตี
แนวขน้ั จุดตรวจสอบ จุดติดตอ่ จดุ บรรจบ ชอ่ งทางแทรกซึม แนวปรับรูปขบวน และแนวจากัดการรุก และอ่ืนๆพ้ืนท่ี
เตรยี มตะลมุ บอน

10.6 การเขา้ ตรี ะหว่างทศั นวิสัยจากัด การเข้าตีระหว่างทัศนวิสัยจากัดทาให้ได้มาซึ่งการจู่โจม หลีกเล่ียงการ
สูญเสียอย่างหนัก สร้างความตื่นตระหนกแก่ข้าศึกส่วนที่อ่อนแอและขาดระเบียบ ขยายผลแห่งความสาเร็จ ดารง
ความหนนุ เนื่อง และสร้างความกดดันต่อกาลังข้าศึก หมวดและหมู่ปืนเล็กเข้าตีเวลาใดก็ได้ในระหว่างทัศนวิสัยจากัด
ความมดื หมอก ฝนตกหนกั หรอื หิมะตก รวมทั้งควันและฝุนในสนามรบช่วยทาให้เกิดสภาพทัศนวิสัยจากัด ซ่ึงอานวย
ใหห้ มวดและหมูป่ นื เลก็ เคลื่อนท่ีโดยไม่ถกู ตรวจพบจากฝาุ ยข้าศึกได้

1) หลักพนื้ ฐานการเข้าตีระหว่างทัศนวิสัยจากัด ประยุกต์ใช้หลักการเข้าตีในเวลากลางวันและต้องอาศัย
ปจั จัยต่าง ๆ ดังน้ี

- หมู่ปนื เลก็ ต้องได้รบั การฝกึ เป็นอย่างดี
- มแี สงตามธรรมชาตเิ พียงพอตอ่ การใชเ้ ครอื่ งมือตรวจการณ์เวลากลางคนื
- แผนการปฏิบัตมิ คี วามงา่ ยและมมี าตรการควบคุมทีเ่ หมาะสม

- 32 -

- มีการลาดตระเวนอย่างละเอียด และได้ผลบริเวณที่หมาย เส้นทาง จุดผ่านแนว ที่ต้ังของส่วน
สนบั สนุนการเขา้ ตดี ้วยการยงิ และทต่ี งั้ ทส่ี าคัญอน่ื ๆ

2) ข้อพิจารณา ผู้บังคับหมวดต้องพิจารณาถึงความยุ่งยากที่เพ่ิมมากขึ้นอันเน่ืองมาจากสภาพทัศนวิสัย
จากัด ทจี่ ะมีผลต่อการปฏบิ ตั ติ ่าง ๆ ดังน้ี

- การควบคมุ การเคล่อื นที่ทั้งเป็นบุคคล และเปน็ หนว่ ย
- การพสิ ูจนท์ ราบเปูาหมาย และการควบคุมการยงิ ทง้ั ยงิ เล็งตรงและเล็งจาลอง
- การรักษาทศิ ทางในการเคลอื่ นทใี่ หถ้ กู เปาู หมาย
- การพิสูจน์ทราบกาลังฝุายเราและฝาุ ยตรงขา้ ม
- การจัดต้ังตาบลรวบรวม การรกั ษาพยาบาล และการสง่ กลับผ้บู าดเจ็บ
- การคน้ หาทีต่ ั้ง การออ้ มผา่ น หรอื การเจาะเคร่อื งกดี ขวางข้าศกึ
11. การรบดว้ ยวิธีรับ
สาระสาคัญท่ีจะกล่าวถึงในข้อน้ี ประกอบด้วยคุณลักษณะของการรบด้วยวิธีรับ แนวความคิดในการ
ปฏิบัติ (concept) ของผู้บังคับหมวดในการรวมความพยายามท้ังมวลของหมวดและหมู่รวมถึงข้อพิจารณาอื่น ๆ
สาหรับการวางแผนในการรบด้วยวธิ ีรับ
คณุ ลักษณะของการรบด้วยวิธีรับได้แก่ การเตรียมการ การขัดขวาง การรวมกาลงั และความอ่อนตวั
โดยปกติหมวดและหม่ปู นื เล็กทาการต้ังรับเปน็ ส่วนหน่ึงของหนว่ ยเหนือ เพ่ือขัดขวาง ทาลายรูปขบวน รั้ง
หนว่ ง หรอื ทาลายการเข้าตีของข้าศึก รักษาพื้นที่ที่ไม่ยอมให้ข้าศึกใช้ หรือเพื่อปูองกันปีก ในบางโอกาสหมวดและหมู่
อาจทาการตั้งรับเป็นส่วนหนึ่งของหน่วยใหญ่ในการรบด้วยวิธีร่นถอยก็ได้ ส่ิงสาคัญเฉพาะหน้าสาหรับฝุายต้ังรับคือ
ตอ้ งรกั ษาความเปน็ ฝาุ ยริเริม่ ตลอดเวลา ซ่งึ จะทาให้ข้าศึกจาต้องปฏิบัติการตอบโต้ตามท่ีฝุายเราต้องการให้ทา และไม่
มโี อกาสทจี่ ะปฏบิ ตั ิการตามแผนการของตน
11.1 ความริเริม่ ในการต้ังรบั เม่อื ข้าศกึ เป็นฝุายเลือกตาบลและเวลาในการเข้าตี ผู้บังคับหน่วยฝุายตั้งรับ
ต้องรีบช่วงชิง และรักษาความเป็นฝุายริเร่ิมไว้ให้ได้ โดยการวางแผนอย่างละเอียดรอบคอบ มีการเตรียมการ
ประสานงาน และซักซ้อมการปฏิบัติ ผู้บังคับหมวดวางแผนและเริ่มต้นการต้ังรับ เพ่ือค้นหาข้าศึกก่อนเป็นลาดับแรก
ต่อมาโดยที่ไมใ่ หข้ า้ ศกึ เหน็ ต้องตรงึ ให้ข้าศึกอยกู่ ับทด่ี ้วยการใชเ้ คร่ืองกดี ขวางและการยิง ค้นหาหรือสร้างจุดอ่อนในการ
เขา้ ตีของขา้ ศึก หลงั จากนนั้ ดาเนินกลยทุ ธ์เพื่อขยายจุดออ่ นของข้าศึกด้วยการตีโต้ตอบอย่างรวดเร็วและรุนแรง

1) การวางแผนและการเตรียมการ ผู้บังคับหมวดใช้ระเบียบการนาหน่วยเพื่อประกันว่า ได้
ดาเนนิ การตามขัน้ ตอนต่าง ๆ ที่สาคญั ทุกขนั้ ตอนในการเตรยี มการตั้งรับ และวิเคราะห์ปัจจัย METT-T เพ่ือหาหนทาง
ปฏิบัติท่ีดีท่ีสุด ซึ่งในการต้ังรับหมายถึง พื้นท่ีบริเวณที่จะสามารถสังหารข้าศึกด้วยการยิงได้ดีท่ีสุด ฝุายต้ังรับต้องทา
การวางอาวธุ ยงิ หลกั ให้สามารถรวมอานาจการยิงไปยังบริเวณน้ัน สนธิการยิงเข้ากับเครื่องกีดขวางที่มีอยู่ หลังจากน้ัน
วางอาวุธยิงส่วนท่ีเหลือของหมวดและหมู่ ให้สามารถสนับสนุนและระวังปูองกันแก่อาวุธยิงหลักเหล่าน้ันได้ รวมท้ัง
ตอ้ งมกี ารลาดตระเวนอยา่ งตอ่ เนอื่ ง และซกั ซ้อมการตโี ต้ตอบด้วย

2) ค้นหาข้าศึก ผู้บังคับหมวดปืนเล็กจะค้นหาข้าศึกได้ต่อเมื่อรู้วิธีการรบของข้าศึก วิเคราะห์ลักษณะ
ภูมิประเทศตามวิธีรบของข้าศึก การจัดตั้งท่ีตรวจการณ์ตามช่องทางท่ีคาดว่าข้าศึกน่าจะเคล่ือนท่ีเข้าหาฝุายเรา และ
ตอ้ งทาการลาดตระเวนเชงิ รกุ เพอื่ ค้นหาทตี่ ้งั กาลังของขา้ ศึกให้พบ

3) หลีกเล่ียงการตรวจจับ (avoid detection) หมวดปืนเล็กจะหลีกเล่ียงให้พ้นจากการถูกตรวจจับ
ความเคลือ่ นไหว โดยฝาุ ยขา้ ศึกด้วยการระวังปูองกันที่มั่นตั้งรับหรือพื้นท่ีต้ังรับของหมวดแต่เนิ่นและอย่างต่อเนื่อง ไม่
วางกาลังหมู่ปืนเล็กและอาวุธยิงต่าง ๆ ตามแนวร่องรอยของธรรมชาติท่ีมีอยู่ หรือในลักษณะภูมิประเทศที่สังเกตเห็น
เดน่ ชัด และดว้ ยการพราง การรกั ษาวนิ ยั ในการใชแ้ สง เสียงอย่างมปี ระสิทธิภาพ

- 33 -

4) ตรึงข้าศึก หมวดปืนเล็กต้องใช้เครื่องกีดขวางทางยุทธวิธีผสมผสานกับการยิง ท้ังแบบเล็งตรงและ
เล็งจาลอง เพื่อขดั ขวางการเข้าตขี องขา้ ศึกและตรงึ ข้าศึกไวใ้ นบรเิ วณที่จะทาลายดว้ ยการยงิ ทีก่ าหนดไว้

5) ค้นหาหรือสร้างจุดอ่อน สามารถทาได้โดยทาลายปมการบังคับบัญชาและควบคุมของข้าศึก แยก
รูปขบวนการเข้าตีให้ส่วนต่าง ๆ ถกู ตดั ขาดจากส่วนสนบั สนุน กดดันให้ข้าศึกจาต้องลงจากยานรบแล้วเดินด้วยเท้า ซ่ึง
จะทาใหก้ ารเคลื่อนที่ชา้ ลง และทาให้ยานรบข้าศึกเกิดความล่อแหลมมากขึ้น ใช้เคร่ืองมือตรวจการณ์ในเวลากลางคืน
เพ่ือให้ได้เปรียบด้านทัศนวสิ ยั หรือด้วยการยิงสอ่ งสว่างอย่างมีประสิทธิภาพเพ่ือทาให้ข้าศึกตาพร่ามัว หรือเพ่ือให้การ
เขา้ ตีของขา้ ศกึ ถกู เปดิ เผย

6) ดาเนนิ กลยุทธ์เพื่อขยายผลต่อจุดอ่อน เม่ือสร้างจุดอ่อนให้ฝุายข้าศึกได้แล้ว หมวดปืนเล็กสามารถ
ขยายผลต่อจดุ อ่อนนนั้ โดยการเขา้ ตโี ต้ตอบตอ่ ปกี หรอื ด้านหลังของข้าศึก ด้วยการยิงหรือการดาเนินกลยุทธ์ หมวดปืน
เล็กต้องประสานการปฏิบัติ และซักซ้อมส่วนต่าง ๆ ของการตีโต้ตอบอย่างรอบคอบ เพื่อให้การปฏิบัติเป็นไปอย่าง
สอดคล้องในการเลื่อนและย้ายการยิง ท้ังยิงเล็งตรงและเล็งจาลอง รวมทั้งต้องพิจารณาถึงกาลังส่วนตามของข้าศึกท่ี
จะมาทาลายการตีโตต้ อบของฝุายเราดว้ ย

7) การจดั ระเบยี บใหม่ หมวดและหมปู่ นื เล็กตอ้ งสามารถจดั ระเบยี บใหม่อยา่ งรวดเรว็ เพอ่ื ทาการต้ังรับ
ตอ่ ไปต่อกาลงั ข้าศกึ ที่ตดิ ตามมาอีก

11.2 การต้ังรับลาดหลังเนิน (Defense on a Reverse Slope) กองร้อยอาวุธเบาหรือหมวดปืนเล็ก
สามารถทาการตั้งรับบนลาดหลงั เนินได้ (รปู ที่ 2 - 1) การต้งั รบั ชนดิ น้จี ะวางกาลงั บนส่วนหน่ึงของเนนิ หรือสันเขา ซึ่งมี
การกาบงั อาวธุ ยงิ เล็งตรงและการตรวจการณท์ างพนื้ ดนิ โดยยอดเนินด้านทีบ่ ังทิศทางข้าศึก หมวดปืนเล็กต้องคุ้มครอง
ยอดเนินนี้ให้ได้ดว้ ยการยิง

1) ข้อไดเ้ ปรียบของการตัง้ รับลาดหลังเนิน
- กาบังการตรวจการณท์ างพนื้ ดนิ จากฝาุ ยขา้ ศกึ
- มีเสรีในการเคลือ่ นยา้ ยภายในท่ีมน่ั เนอ่ื งจากขา้ ศกึ ตรวจการณ์ทางพนื้ ดนิ ไม่พบ
- ขา้ ศกึ ไมส่ ามารถใชอ้ าวุธยงิ เลง็ ตรงยิงตอ่ ที่มน่ั ฝุายเรา
- การยิงเล็งจาลองของข้าศึกต่อที่ม่ันฝุายเราไม่มีประสิทธิภาพ เน่ืองจากขาดการตรวจการณ์ทาง

พน้ื ดนิ
- ฝุายตง้ั รับสามารถใชก้ ารจู่โจมได้
- หากข้าศกึ ตียดึ ยอดเนิน จะกลายเป็นหนว่ ยที่ถกู ตดั ขาดจากหน่วยสนบั สนนุ ต่าง ๆ

รปู ที่ 2 - 1 การตั้งรบั ลาดหลังเนนิ

- 34 -

2) ข้อเสียเปรียบของการตัง้ รับลาดหลังเนิน
- ตรวจการณ์ฝุายข้าศึกได้ยากลาบาก เนื่องจากทหารสามารถมองเห็นได้ไกลสุดเพียงยอดเนิน

เท่าน้ัน จึงไมส่ ามารถทราบความคืบหนา้ ในการเคลือ่ นท่ขี องฝาุ ยข้าศกึ ได้ และจะยิ่งลาบากมากข้ึนในระหว่างทัศนวิสัย
จากดั ดังน้นั จึงตอ้ งจัดตง้ั ทตี่ รวจการณห์ ลาย ๆ แห่งเลยหนา้ ยอดเนินออกไปเพื่อให้ตรวจการณ์ได้ไกลและแจ้งเตือนแต่
เนิน่

- การเคล่ือนที่ออกจากที่ม่ันต้ังรับภายใต้ความกัดดันจากข้าศึก ทาได้ยากลาบากกว่าการต้ังรับ
แบบอน่ื

- โดยปกตจิ ะมีพ้ืนการยิงจากดั การยงิ กวาดอาจทาได้ในระยะนอ้ ยกว่า 600 เมตร
- การคุ้มครองเครื่องกีดขวางท่ีวางไว้บนลาดหน้าเนิน ทาได้ด้วยการยิงเล็งจาลอง หรือการยิงเล็ง
ตรงจากหน่วยท่ีอย่ทู างปีกเทา่ นน้ั เว้นแต่จะมกี ารวางอาวุธยงิ ไว้ขา้ งหน้าแต่เนิน่
- หากข้าศึกเข้าตียึดยอดเนินได้ จะสามารถเข้าตีลงมาจากยอดเนิน อาจทาให้ข้าศึกเป็นฝุาย
ได้เปรียบทางจิตวิทยา
- หากจัดตั้งท่ีตรวจการณ์ไม่เพียงพอหรือไม่เหมาะสม ข้าศึกอาจปรากฏตัวขึ้นอย่างฉับพลันใน
ระยะใกล้ โดยฝาุ ยตง้ั รบั ไม่ไดร้ บั การแจ้งเตือนมากอ่ น
3) สาหรับหมวดปืนเล็กในแนวหน้าจะอยู่ห่างจากยอดเนินประมาณ 200 - 500 เมตร ซึ่งจะทาให้มี
พ้นื การยงิ ทดี่ ที ่ีสุด และขณะเดียวกนั กม็ คี วามได้เปรียบจากการใช้ลาดหลงั เนนิ ดว้ ย
4) หากอยู่ในระยะท่สี ามารถยิงสนับสนุนกันได้ อาจวางกาลังหมวดปืนเล็กเฝูาตรวจ (overwatching)
ไว้บนลาดดา้ นหนา้ ของเนนิ อกี ลกู หนึง่ ซง่ึ อยถู่ ดั ไปข้างหลงั (counter slope) เพ่ือให้ปฏิบตั กิ ิจตา่ ง ๆ ดงั นี้
- ปูองกนั ปกี และด้านหลังของกาลังส่วนทอ่ี ยูข่ ้างหนา้
- เพิม่ เตมิ กาลังยงิ ให้แกก่ าลังส่วนที่อย่ขู ้างหน้า
- สกัดกนั้ การเจาะแนวต้งั รับกาลงั สว่ นท่อี ยู่ข้างหนา้
- กาบงั การถอนตวั ให้แก่หนว่ ยข้างหน้า
- ตโี ตต้ อบ
5) ผู้บังคับหมวดปืนเล็ก ต้องวางแผนการยิงเล็งจาลองในการยิงฉากปูองกันข้ันสุดท้าย บนยอดเนิน
หรือใกลเ้ คียง เพือ่ ขัดขวางไมใ่ หข้ า้ ศึกเขา้ ยดึ ยอดเนนิ และเพื่อหยุดการเขา้ ตขี องขา้ ศึก เมอ่ื ขา้ ศึกเคลอื่ นท่ีถึงยอดเนนิ
6) หมวดปืนเล็กแต่ละหมวดต้องจัดตั้งท่ีตรวจการณ์ไว้บนยอดเนินหรือเลยหน้ายอดเนินออกไป
เพือ่ ใหส้ ามารถตรวจการณ์เหน็ ครอบคลุมเขตการยิงของหมวดได้อย่างทั่วถึง ทีต่ รวจการณ์เหล่าน้ีอาจจัดกาลังแตกต่าง
กนั ตัง้ แตแ่ หง่ ละ 2 นาย จนถึง 1 หมปู่ นื เลก็ เพิม่ เตมิ กาลังดว้ ยปนื กลหรืออาวุธต่อส้รู ถถัง
7) การวางเคร่ืองกดี ขวาง ควรวางบรเิ วณต่ากว่ายอดเขาลงมาทางด้านกาลังฝุายเรา สนธิด้วยแผนการ
ยงิ ฉากปูองกนั ข้ันสดุ ท้าย จะทาให้การเขา้ ตีของข้าศกึ ต้องหยดุ หรอื ชักชา้ ลงได้
8) การปฏิบัติการตั้งรับลาดหลังเนิน คงเหมือนกับการปฏิบัติการตั้งรับลาดหน้าเนินนั่นเอง จะมี
แตกต่างกันบ้างในเร่ืองที่ตรวจการณ์ต่าง ๆ หน้าที่ม่ันตั้งรับไม่เพียงแต่ทาหน้าท่ีแจ้งเตือนการเข้ามาของข้าศึกเท่านั้ น
แต่จะทาหนา้ ที่ร้งั หน่วง ลวง และทาลายระเบียบในการเข้าตขี องข้าศึกดว้ ยการยิงอีกด้วย หลังจากน้ันจะถอนตัวก่อนที่
จะเกิดการรบติดพันกับข้าศึก โดยจุดตรวจการณ์ที่มีปืนกลร่วมอยู่ด้วยจะถอนตัวก่อน เพ่ือรีบเข้าท่ีม่ันหลักของตน
ก่อนท่ีข้าศึกจะถึงยอดเนิน ระหว่างการถอนตัวของที่ตรวจการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้ อาวุธวิถีโค้งจะยิงลงบนลาดหน้าเนิน
และบนยอดเนิน เพื่อสกัดก้ันการรุกของข้าศึกไว้ กาลังส่วนใหญ่ในท่ีมั่นตั้งรับหลักจะยังไม่ทาการยิงจนกว่าข้าศึกจะ
เคลื่อนที่ข้ามพน้ ยอดเนนิ ลงมาจงึ เปิดฉากยงิ ดว้ ยอาวธุ ทุกชนิดที่มีอยู่

- 35 -

9) ในกรณที ี่ข้าศกึ เข้าตีข้ามยอดเนินมาแล้ว แต่การเข้าตีล้มเหลว ข้าศึกอาจเลือกปฏิบัติอย่างใดอย่าง
หน่ึงคือ ถอยกลับ อ้อมผ่าน หรือพยายามโอบล้อมฝุายเรา เพื่อตอบโต้การปฏิบัติดังกล่าวกาลังส่วนที่ทาหน้าที่เฝูา
ตรวจอยู่ต้องวางการยิงไปยังปีกของลาดหน้าเนิน และกาลังส่วนต้ังรับหลักเองก็ต้องมีที่ม่ันเพ่ิมเติมท่ีเหมาะสมและมี
เคร่ืองกีดขวางเพียงพอในทิศทางต่าง ๆ ขณะเดียวกันกาลังระวังปูองกันต้องแจ้งเตือนได้ทันการว่าข้าศึกกาลังจะอ้อม
ผ่าน หรือโอบล้อมท่ีม่ันต้ังรับ และเพ่ือปูองกันยานเกราะ ยานยนต์ หรือกาลังส่วนท่ีเคลื่อนที่เข้าตีตามเส้นทางเข้ามา
ทางปีก ผบู้ ังคบั หนว่ ยฝุายตงั้ รับทกุ ระดบั ควรวางการยงิ อาวุธต่อสูร้ ถถัง และอาวุธกลไปทางปีกของลาดหลังเนิน

11.3 การตั้งรับรอบตัว (Perimeter Defense) ข้อได้เปรียบประการสาคัญของการต้ังรับรอบตัว
(รูปที่ 2 - 2) คือ หมวดปืนเล็กมีความพร้อมต่อการเข้าตีของขา้ ศึกทุกทิศทาง สว่ นข้อเสียเปรียบประการสาคัญคือ ไม่มี
การรวมอานาจกาลังรบต่อแนวทางการเคลื่อนท่ีของข้าศึกไว้แต่เริ่มแรก การตั้งรับรอบตัวแตกต่างจากการต้ังรับแบบ
อนื่ ดังนี้

- แนวท่ีมนั่ ตัง้ รับของหมวดมลี ักษณะเป็นวงกลมหรือสี่เหล่ยี ม แทนทีจ่ ะเป็นแนวเสน้ ตรง
- พ้นื ที่รอยต่อระหว่างทม่ี ั่นตง้ั รับของหมู่ปนื เลก็ แคบกว่า
- ปกี ของหมู่ปืนเลก็ โคง้ มาข้างหลังเพ่อื ต่อแนวกันเป็นวงรอบ
- อานาจกาลังรบทั้งหมดวางอยบู่ นแนวเส้นรอบวง
- กองหนนุ วางกาลงั บริเวณจุดศนู ยก์ ลาง

รูปท่ี 2 - 2 การตั้งรับรอบตัว

11.4 การต้ังรับในเขตปฏิบัติการ (Defense in Sector) การต้ังรับน้ีเกื้อกูลให้ทหารราบสามารถใช้อานาจ
กาลงั รบทมี่ อี ยู่ได้สูงสุด เปิดโอกาสให้หมวดปนื เลก็ ปฏบิ ตั กิ ารรบไดท้ ่ัวทั้งความลึกของเขตปฏิบัติการ โดยใช้วิธีกระจาย
กาลงั และใช้ยุทธวิธีการรบด้วยหนว่ ยขนาดเล็ก

1) หมวดปืนเล็กมักได้รับการแบ่งมอบเขตปฏิบัติการเป็นส่วนหนึ่งของเขตปฏิบัติการกองร้อย (รูปท่ี 2 - 3)
และผู้บังคับหมวดก็อาจแบ่งมอบเขตปฏิบัติการต่อไปให้กับแต่ละหมู่ปืนเล็กอีกก็ได้ เพื่อให้หมู่ปืนเล็กมีเสรีในการ
ปฏบิ ตั ิสงู สดุ ในการตั้งรับ อย่างไรก็ตามผบู้ ังคับหมวดต้องระลึกว่า หมปู่ นื เล็กไมส่ ามารถร้องขอการยงิ สนับสนุนโดยทาง
ใดได้ นอกจากต้องร้องขอผ่านหมวดปืนเล็กเท่านั้น ในบางโอกาสหมวดอาจได้รับการสมทบผู้ตรวจการณ์หน้า แต่ผู้
บังคบั หมวดและผ้บู งั คับหมตู่ อ้ งสามารถรอ้ งขอและชว่ ยในการปรบั การยิงได้

- 36 -

รูปที่ 2 - 3 การแบง่ มอบเขตปฏบิ ัตกิ าร
2) หมปู่ นื เล็กแตล่ ะหมูท่ าการลาดตระเวนอยา่ งละเอียดภายในเขตปฏบิ ัติการของตน
เพ่ือพิสูจนท์ ราบแนวทางเคลื่อนทที่ ุกแนวทางทีข่ า้ ศกึ อาจใช้ชอ่ งทางบงั คบั ต่าง ๆ พน้ื ทสี่ งั หาร
เครื่องกีดขวาง ฐานลาดตระเวน และตาบลรวบรวมตา่ ง ๆ รวมทัง้ กาหนดท่มี น่ั ตั้งรับข้นั ต้น
3) ผ้บู งั คับหมวดปืนเล็กเป็นผู้ตกลงใจ ยืนยัน หรือเปล่ียนแปลงตาบลที่ต้ังต่าง ๆ ที่เลือกไว้ขั้นต้น โดย
ปรบั ให้สอดคล้องกับแนวความคดิ ในการปฏบิ ัตขิ องหมวด (รูปที่ 2 - 4) แลว้ กาหนดท่ีม่ันต้ังรับขั้นต้นและตามลาดับขั้น
ซ่ึงอาจต้องเข้าวางกาลังในอนาคต รวมทั้งให้คาแนะนาท่ีจาเป็นแก่หมู่ปืนเล็กเกี่ยวกับการวางแผนเผชิญเหตุ การกาหนดจุด
นัดพบและคาแนะนาในการประสานงานอื่น ๆ
4) ผู้บังคับหมู่ปืนเล็ก เตรียมการต้ังรับตามลาดับข้ันตามที่ผู้บังคับหมวดกาหนดให้ โดยปกติจะเร่ิม
เตรยี มท่ีมัน่ ตั้งรับหลักขั้นต้นก่อน ต่อจากนั้นเตรียมที่มั่นเพ่ิมเติมเร่งด่วนแล้วจึงเตรียมท่ีม่ันสารองตามลาดับ หลังจาก
นน้ั ทาการปรับปรงุ ทม่ี ั่นตา่ ง ๆ อย่างตอ่ เนอื่ งเท่าทีเ่ วลาจะอานวยให้

- 37 -

รูปที่ 2 - 4 แนวความคดิ ในการปฏิบัตสิ าหรบั การตง้ั รบั ในเขตปฏบิ ัติการ
5) เม่ือได้รับแจ้งเตือนการเข้ามาของข้าศึกจากส่วนระวังปูองกัน หมู่ปืนเล็กจะเข้าประจาที่มั่นต้ังรับ
หลักพร้อมทาการรบกับข้าศึก เตรียมการซุ่มโจมตีหากข้าศึกเคล่ือนที่เข้าสู่ช่องทางบังคับหรือพื้นที่สังหาร การรบติด
พนั กบั ขา้ ศกึ จะยงั ไม่รบแตกหกั แต่จะเคล่ือนที่ผละไปข้างหลังแล้วดาเนินการเช่นเดียวกับคร้ังแรก ผู้บังคับหมู่ต้องวาง
แผนการผละจากการรบ (disengagement) ไว้ล่วงหน้า การยิงคุ้มครองจากท่ีมั่นอื่น ๆ การใช้ควัน และการซักซ้อม
เปน็ ปจั จัยสาคญั ในการผละจากการรบไดส้ าเรจ็ อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ
เทคนคิ การปฏิบัตอิ าจแตกต่างกนั ขนึ้ อยกู่ บั ปัจจัย METT - T เปน็ ประการสาคัญ แต่ในรูปแบบการรบ
ของการตัง้ รบั จะเป็นไปในลกั ษณะน้เี หมือนกนั หมด ตวั อยา่ งของเทคนคิ ต่าง ๆ ดังกลา่ วคอื

5.1) ปล่อยให้ข้าศึกอ่อนแรงลงเรื่อย ๆ เพราะการกระทาของข้าศึกเอง ที่ต้องต่อต้านการซุ่มโจมตี
ของฝุายเราครั้งแล้วคร้ังเล่า หลังจากน้ันทาการตีโต้ตอบอย่างรุนแรงตามแนวทางเคลื่อนท่ีท่ีฝุายเราได้ซักซ้อมไว้แล้ว
เพื่อทาลายขา้ ศึกอย่างเด็ดขาด ผู้บังคบั หมวดปืนเล็กอาจเลอื กใชว้ ธิ ีหนึ่งคือ : เตรียมกาลังส่วนใหญ่ของหมวดที่จะใช้รบ

- 38 -

แตกหักไวใ้ นความควบคมุ โดยตรง เพ่ือสงั่ ใช้ได้ทันทีเมอ่ื ถงึ เวลารบแตกหัก (ตีโต้ตอบ) หรืออาจสั่งให้รวมกาลังภายหลัง
ณ จุด นัดพบเมอ่ื ถงึ เวลารบแตกหัก (ตโี ตต้ อบ) โดยกาหนดสัญญาณรวมกาลงั ไวก้ อ่ นล่วงหน้าก็ได้

5.2) กาลังส่วนซุ่มโจมตีท่ีวางไว้หน้าสุด ระงับการยิงไว้ก่อน จนกว่า ข้าศึกเคล่ือนท่ีผ่านเลยไปจน
เข้าสู่พื้นที่ซุ่มโจมตีของหน่วยถัดไปทางลึก เพื่อคอยซุ่มโจมตีข้าศึกขบวนถัดไป เทคนิคน้ีสามารถทาลายความเป็น
ปึกแผ่นของข้าศึกได้ และจะได้ผลดีอย่างย่ิงหากสามารถซุ่มโจมตีทาลายส่วนบังคับบัญชา (command group) ของ
ขา้ ศกึ ได้

5.3) วางแผนการยิงสนับสนุนจากระบบอาวุธเล็งจาลอง ณ ตาบลซุ่มโจมตี และตามเส้นทาง
เคล่อื นทีเ่ พ่ือเพม่ิ การสญู เสยี กาลงั พลฝาุ ยขา้ ศึก

6) สง่ิ ที่จะทาไดย้ ากลาบาก หากใช้เทคนิคการต้งั รับแบบนี้คือ การส่งกลับผู้ปุวยเจ็บ การส่งกาลัง สป.
5 และน้าเพมิ่ เติม

11.5 การสนับสนุนซ่ึงกันและกันในที่มันรบ (Mutually Supporting Battle Positions) หมวดและหมู่ปืน
เล็กใช้เทคนิคการตั้งรับแบบนี้ เพ่ือรวมอานาจกาลังยิงไปยังพื้นที่โจมตี (engagement area) ท่ีได้รับมอบ และเพื่อ
ปอู งกนั ไม่ใหฝ้ าุ ยข้าศกึ ทราบแผนการตง้ั รับเป็นส่วนรวม

1) ผู้บังคับหมวดและผู้บังคับหมู่ต้องจัดเตรียมที่ม่ันให้มีความลึก สามารถวางการยิงครอบคลุม
แนวทางเคลื่อนท่ีทุกแนวทาง และมีเขตการยิงทาบทับกัน แต่ละท่ีมั่นต้องสามารถยิงสนับสนุนซึ่งกันและกันได้ และ
สามารถทาการยงิ ไปยงั ปีกหรือด้านหลังของขา้ ศึกได้ ผูบ้ ังคบั หน่วยจะต้องสนธิเครือ่ งกีดขวางเข้ากับแผนการยิง เพื่อให้
ข้าศึกเคล่ือนที่ช้าลงหรือหยุดลง ณ พื้นที่โจมตี รวมทั้งการใช้สนามทุ่นระเบิดร่วมด้วย หมู่ปืนเล็กแต่ละหมู่จัดกาลัง
ลาดตระเวนระวังปูองกันด้านหน้าท่ีมั่น ทาการขัดขวางข้าศึก ทาลายระเบียบ และสร้างความสับสนลวง ข้าศึกให้
เขา้ ใจผดิ ว่าเป็นทีม่ ัน่ ต้งั รบั หลัก

หมายเหตุ : หลุมบคุ คลต่าง ๆ จะไมว่ างบนแนวทางการเคลอื่ นท่ขี องขา้ ศึก
2) ปัจจัยสาคัญของความสาเร็จในการใช้เทคนิคน้ี อยู่ท่ีการกาหนดที่ตั้งของท่ีม่ันรบของหมู่ การ

กาหนดและจัดระเบยี บพืน้ ทโ่ี จมตี และมาตรการควบคุมการยงิ ผู้บงั คบั หมวดต้องวางกาลังหมปู่ นื เล็ก ให้สอดคล้องกับ
แนวทางการเคล่ือนท่ีของข้าศึก และกาหนดมาตรการควบคุมที่จาเป็นในการรวมอานาจการยิงไปยังข้าศึกท่ีอยู่ในเขต
ปฏบิ ตั ิการ

3) ตัวอย่างวธิ กี ารตา่ ง ๆ ในการใช้เทคนิคนีไ้ ด้แก่
- เปิดฉากการยิงพร้อมกนั แล้วถอนตัวเมอ่ื ส่ัง
- เปิดฉากการยิงทีละหน่วย เมื่อข้าศึกเริ่มทาการยิงและเริ่มจะดาเนินกลยุทธ์ต่อหน่วยที่เปิดฉาก

การยงิ นั้น สว่ นที่เหลือจึงเปิดฉากการยงิ จากน้นั หน่วยที่เปิดฉากการยิงเป็นหน่วยแรก ถอนตัวทันทีท่ีการยิงจากข้าศึก
เบาบางลง โดยอาจถอนตวั ไปยงั ท่มี ่ันรบแหง่ ใหมห่ รือไปยงั จุดนัดพบของหมวดก็ได้

- ดาเนินกลยุทธเ์ พือ่ ปอู งกนั การถอนตัวหรือเพ่มิ เติมกาลังของฝุายข้าศึก
- กาหนดพ้ืนที่โจมตีไว้มากกว่า 1 แห่ง มีท่ีม่ันเพ่ิมเติม และท่ีมั่นรบท่ีกาหนดให้เข้าประจาท่ีเมื่อสั่ง
และกาหนดเขตการยงิ รอง (secondary sectors of fire) เพอื่ รวมอานาจการยงิ ไปยังพืน้ ท่ีโจมตที ี่ต้องการ
11.6 มาตรการควบคุม ผ้บู งั คับหมวดใช้มาตรการควบคุม เพื่อกาหนดความรับผิดชอบ ประสานการยิงและ
การดาเนินกลยุทธ์ ควบคุมการปฏิบัติการรบและเพ่ือให้หน่วยรองมีความเข้าใจแนวความคิดในการปฏิบัติของหมวด
อย่างชัดเจน นอกจากนี้มาตรการควบคุมยังมีไว้เพื่อให้มั่นใจว่า ได้มีการวางอานาจการยิงอย่างท่ัวถึงท่ัวทั้งพื้นที่
รับผิดชอบของหมวด มีการวางที่มนั่ รบขน้ั ตน้ และกาหนดขั้นตอนการดาเนนิ กลยุทธ์ของหมู่ปืนเล็กอย่างเหมาะสม
1) มาตรการควบคุมที่เป็นสัญลักษณ์ ใช้ในการต้ังรับประกอบด้วย เขตปฏิบัติการ (sectors) ท่ีมั่นรบ
(battle positions) เส้นแบ่งเขต จุดติดต่อ จุดประสานการปฏิบัติ ขอบหน้าพื้นท่ีการรบ จุดต้านทานแข็งแรง

- 39 -

(strong points) จุดอ้างอิงเปูาหมาย (target reference point : TRP) ท่ีรวมพล แนวข้ัน จุดส่งผ่าน หรือช่องทาง
ส่งผา่ น จดุ แยก และพ้นื ท่ีโจมตี

2) คาสั่งยิงและมาตรการควบคุมการยิง ท้ังอาวุธประจากายและอาวุธประจาหน่วยถือว่าเป็น
มาตรการควบคุมแบบหน่งึ ของผ้บู ังคบั หน่วย มาตรการควบคุมการยงิ ของอาวธุ ตา่ ง ๆ
ประกอบดว้ ยแผ่นจดระยะ เขตการยงิ ทิศทางการยิงหลัก แนวยิงฉากปูองกันขั้นสุดท้าย การยิงฉากปูองกันข้ันสุดท้าย
และจุดอ้างอิงเปูาหมาย ซึ่งเกือบทั้งหมดจะปรากฏอยู่ในแผ่นจดระยะ รายละเอียดและตัวอย่างจะกล่าวไว้ในบทที่ 2
นอกจากนี้ยังมีมาตรการควบคุมอาวุธต่อสู้รถถัง ปืนกล ชุดยิง หมู่ปืนเล็ก และหมวดปืนเล็ก ด้วยการกาหนดลาดับ
ความเรง่ ด่วนของเปูาหมาย และคาสัง่ ยิงเปน็ ต้น

11.7 เคร่ืองกีดขวาง หากใช้ได้อย่างเหมาะสมจะเพิ่มความแข็งแกร่งให้กับการต้ังรับ หมวดและหมู่ปืนเล็ก
ต้องผสมผสานการใช้เคร่ืองกีดขวางทั้งตามธรรมชาติและท่ีสร้างขึ้นให้เป็นประโยชน์สูงสุดแก่การต้ังรับ รวมทั้งการใช้
สนามทนุ่ ระเบิดและลวดหนามดว้ ย

1) ข้อพิจารณา ผู้บังคับหมวดต้องสนธิแผนฉากขัดขวางเข้ากับแผนการยิงทั้งเล็งตรงและเล็งจาลอง
และให้สอดคล้องกับแผนการดาเนินกลยุทธ์ด้วย ทั้งต้องมีการคุ้มครองเคร่ืองกีดขวางด้วยการตรวจการณ์และการยิง
การปูองกันการรื้อถอนเคร่ืองกีดขวาง อาจทาได้โดยใช้ทุ่นระเบิดสังหารบุคคล ลวดสะดุดและเคร่ืองมือแจ้งเตือนต่าง
ๆ ท่ซี ่อนพรางไว้ให้กลมกลนื กบั ลักษณะภูมิประเทศ ในบทที่ 2 จะกล่าวถงึ เทคนคิ การใช้เคร่อื งกีดขวาง ซ่ึงถือว่าเป็นส่ิง
ท่ีสาคญั ทงั้ ในระดบั หมูแ่ ละหมวดปืนเลก็

2) ประเภทของเครื่องกีดขวางลวดหนาม แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ตามลักษณะการใช้และตาบลท่ี
วาง โดยปกติจะจัดให้การวางลวดหนามทางยุทธวิธีเป็นความเร่งด่วนลาดับแรก แต่ผู้บังคับหน่วยสามารถจัดการวาง
เคร่ืองกดี ขวางให้ใชไ้ ด้ทง้ั ทางยทุ ธวธิ แี ละปอู งกันตนเองได้ โดยการใช้เครือ่ งกดี ขวางเพยี งชนิดเดยี วก็ได้

2.1) ลวดหนามทางยุทธวิธี เป็นลวดหนามที่วางขนานตามแนวยิงฉากปูองกันขั้นสุดท้ายของอาวุธ
ประจาหน่วย ลวดหนามทางยุทธวิธีจะทาหน้าที่ร้ังหน่วงข้าศึกไว้ในพื้นท่ี ท่ีสามารถสังหารหรือสร้างความสูญเสียโดย
อาวธุ อัตโนมตั ิ ระเบิดเคลยโ์ ม ระเบดิ ขว้างและปนื กลได้ดีท่สี ุด

2.2) ลวดหนามปูองกนั ตน มไี วเ้ พ่อื ปูองกันการโจมตีอย่างจู่โจมของข้าศึกในระยะใกล้ โดยทั่วไปจะ
วางไว้ในระยะที่ปลอดภัยจากการใช้ลูกระเบิดขว้างของข้าศึก และต้องสามารถตรวจการณ์เห็นได้ท้ังกลางวันและ
กลางคนื

2.3) ลวดหนามเพ่มิ เตมิ หมวดและหมปู่ นื เลก็ จดั วางลวดหนามเพ่ือลวงแนวท่ีแท้จริงของลวดหนาม
ยทุ ธวธิ ี และเพือ่ เชือ่ มต่อแนวเครือ่ งกดี ขวางตามแผนฉากขัดขวางของกองร้อย

12. การระวงั ปอู งกนั
การระวังปูองกนั หมายถึง มาตรการท่ีหมวดและหมู่ปืนเล็กใช้เพ่ือต่อต้านการปฏิบัติใด ๆ ของข้าศึกที่จะ

เป็นการลดประสิทธิภาพในการรบของหน่วย เช่น การหลีกเลี่ยงจากการถูกตรวจจับจากฝุายข้าศึกหรือการลวงข้าศึก
เกีย่ วกับท่ตี ้งั และเจตนารมณฝ์ าุ ยเรา รวมถงึ การคน้ หาขา้ ศกึ และการร้ถู ึงทตี่ ้ังหน่วยและเจตนารมณ์ของฝุายข้าศึกด้วย
การระวังปูองกันจะช่วยให้หน่วยมีเสรีในการปฏิบัติและดารงความเป็นฝุายริเริ่มได้ การปฏิบัติการทุกชนิดของหมวด
ปนื เลก็ ลว้ นตอ้ งมีการระวังปูองกันท้ังสิ้น ท้ังหมวดและหมู่ปืนเล็กต้องระวังปูองกันตนเองเสมอ ไม่ว่าจะเคล่ือนที่ เข้าตี
หรือต้ังรับก็ตาม ในฐานะท่ีเป็นส่วนหนึ่งของกาลังส่วนใหญ่ หมวดปืนเล็กอาจได้รับมอบภารกิจระวังปูองกันในเร่ือง
เกี่ยวกับการลาดตระเวน การจัดตั้งที่ตรวจการณ์ระดับหมู่ตามแนวระวังปูองกัน หรือเป็นกาลังส่วนล่วงหน้า กอง
กระหนาบ หรอื กองระวังหลงั ให้กบั กาลังส่วนใหญ่ในการเคล่อื นทเ่ี ข้าปะทะกไ็ ด้

12.1 การระวังปูองกันระหว่างเคล่ือนที่ หมวดและหมู่ปืนเล็กสามารถเพิ่มความปลอดภัยในระหว่าง
เคล่อื นท่ีได้โดย

- 40 -

- ใช้รปู ขบวนและเทคนิคการเคลอื่ นทท่ี ี่เหมาะสม
- เคลือ่ นที่ใหเ้ ร็วท่สี ุดเทา่ ท่ีสถานการณ์จะอานวยให้ ซึ่งจะช่วยลดความสามารถในการตรวจจับของ
ขา้ ศึก หรือหากตรวจจับได้กท็ าการยิงไม่ได้ผล
- เคลอ่ื นทีต่ ามแนวภมู ปิ ระเทศทมี่ กี ารกาบงั และซอ่ นพราง
- รกั ษาวินัยการใชแ้ สงและเสียง
- ใชเ้ ทคนคิ การพรางอยา่ งเหมาะสม
12.2 การระวังปอู งกนั ในการรบด้วยวิธีรุก ประกอบดว้ ยการลาดตระเวนและระวังปูองกัน หรือเพ่ือค้นหา
ท่ีตั้งข้าศึก และปูองกันกาลังฝุายเราจากการจู่โจม เม่ือปะทะข้าศึกสามารถรักษาเสรีในการปฏิบัติไว้ได้ ใน
ขณะเดียวกันหมวดและหมู่ปืนเล็ก ยังต้องรับผิดชอบระวังปูองกันหน่วยของตนเองด้วย ในบางกรณีอาจได้รับมอบกิจ
เฉพาะให้ลาดตระเวนระวงั ปูองกนั ตามแผนของกองร้อย หรือกองพัน หมวดและหมู่ปืนเล็กจะปฏิบัติกิจเฉพาะดังกล่าว
ให้สาเร็จไดด้ ้วยการลาดตระเวน จดั ตง้ั ท่ีตรวจการณ์ และเคล่ือนที่โดยใช้รปู ขบวนและเทคนิคการเคล่อื นที่ที่เหมาะสม
12.3 การระวังปูองกันในการรบด้วยวิธีรับ หมวดและหมู่ปืนเล็กใช้มาตรการระวังปูองกันท้ังเชิงรุกและ
เชงิ รับ รวมท้งั การปฏบิ ัติตา่ งๆ ทีจ่ ะขดั ขวางกาลังส่วนลาดตระเวนของข้าศึกไม่ให้ทราบท่ีต้ังท่ีแท้จริงของฝุายเรา ท้ังน้ี
ด้วยการทาลายกาลังส่วนลาดตระเวนของขา้ ศกึ หรือดว้ ยการลวงขา้ ศึก
1) มาตรการเชิงรุกประกอบด้วย

- การจดั ตง้ั ทต่ี รวจการณแ์ ละการลาดตระเวน
- การจัดให้มีการเตรยี มพรอ้ มรบั สถานการณ์ ในระดบั ต่าง ๆ โดยใช้ปจั จยั
METT-T เปน็ ขอ้ พจิ ารณา
- การจดั ให้มีการเขา้ ประจาแนวพรอ้ มรบตามห้วงเวลา โดยกาหนดรายละเอยี ดไว้ใน รปจ.
2) มาตรการเชิงรับประกอบด้วยการพราง การควบคุมการเคลื่อนท่ี วินัยการใช้ แสง - เสียง
ระเบียบการใช้วิทยุ - โทรศัพท์ การใช้เครื่องมือตรวจการณ์เวลากลางคืน รวมทั้งเครื่องมือตรวจการณ์ท้ังในเวลา
กลางวนั และกลางคืนสาหรับอาวธุ ต่อสูร้ ถถัง

- 41 -

คาถามท้ายบท

1. หลักนิยมพืน้ ฐานในการต่อสขู้ องกองทพั บกยคุ ปัจจุบนั นีเ้ รยี กว่าอะไร
2. ภารกิจของทหารราบคืออะไร
3. หลักนิยมของทหารราบน้ัน ส่วนหน่ึงมีพ้ืนฐานมาจากองค์ประกอบ 4 ประการของอานาจกาลังรบ
ประกอบดว้ ยอะไรบ้าง
4. อานาจการยิงหมายถงึ อะไร
5. การดาเนินกลยุทธ์หมายถึงอะไร
6. ประสิทธิภาพในการรบเป็นส่วนรวมของหมวด และหมู่ ย่อมเกิดจากการท่ีทหารแต่ละคนได้รับการฝึกฝน
อย่างหนักในเรื่องของการรบ ซึ่งประกอบด้วยความแข็งแกร่งทางสมรรถภาพร่างกาย ความเชี่ยวชาญในการใช้อาวุธ
ของตนเองและความชา่ ชองในทักษะเฉพาะเหลา่ ทหารราบ เรียกวา่ อะไร
7. ยทุ ธวิธีของทหารราบมีพนื้ ฐานมาจากหลักสาคัญอะไรบา้ ง
8. เทคนคิ การเคลือ่ นท่ี แตกต่างจากรูปขบวนเคล่อื นทอ่ี ยา่ งไร
9. ความหมายของการรบด้วยวธิ ีรกุ คืออะไร
10. หมวดปืนเลก็ จะทาการแทรกซมึ เพอ่ื อะไร

- 42 -

บทที่ 3
การเข้าตีในเวลากลางวัน

1. กลา่ วนา
1.1 ระเบยี บการนาหน่วย (Troop Leading Procedures)
ระเบียบการนาหน่วย คือกรรมวิธีที่ผู้บังคับหน่วยใช้ในการเตรียมหน่วยเพื่อปฏิบัติภารกิจ และเริ่มต้น

ใหม่อีกครั้งเมื่อได้รับคาส่ังให้ปฏิบัติภารกิจใหม่ ระเบียบการนาหน่วยประกอบด้วยข้ันตอนต่าง ๆ ดังจะกล่าวต่อไปน้ี
ซง่ึ ตง้ั แต่ข้ันตอนท่ี 3 ถึง 8 อาจไม่จาเป็นต้องเรียงลาดับตามนั้นโดยเคร่งครัดก็ได้ หลายข้ันตอนอาจปฏิบัติไปพร้อม ๆ
กัน ก็ได้ในระหว่างการรบ เป็นไปได้ยากที่ผู้บังคับหน่วยจะสามารถปฏิบัติในแต่ละขั้นตอนได้อย่างละเอียด แต่ต้องใช้
ระเบียบการนาหน่วยเป็นแนวทาง แม้จะปฏิบัติได้เพียงบางส่วนก็ตาม ทั้งน้ีเพื่อให้มั่นใจได้ว่าในการวางแผนและ
เตรยี มการนัน้ ๆ ผู้บังคับหนว่ ยมไิ ด้ละเลยสิง่ หนึ่งสง่ิ ใดทจ่ี าเป็นไป และเพื่อให้ทหารเป็นรายบุคคลมีความเข้าใจภารกิจ
ของหมู่และหมวด และได้มีการเตรียมการอย่างเหมาะสม เพียงพอในระหว่างเตรียมการหน่วยต่าง ๆ ต้องมีการ
ปรบั แก้การประมาณการของตนใหท้ ันสมยั ต่อสถานการณ์อยู่เสมอ และตอ้ งปรับปรุงแผนให้ทนั ต่อความเปล่ยี นแปลง

1) ขน้ั ที่ 1 รบั ภารกจิ (receive mission) อาจไดร้ ับในรูปของคาส่ังเตือน คาสั่งยุทธการ หรือคาส่ังเป็น
สว่ นๆ ทนั ทที ไี่ ด้รบั คาส่งั ตอ้ งเร่ิมวิเคราะหภ์ ารกจิ โดยใช้ปจั จัยมูลฐาน (METT – T) ดงั นี้

1.1) ภารกจิ ทาอะไร (M-Mission)
1.2) ทราบข้อมลู อะไรบา้ งเกี่ยวกบั ฝุายตรงข้าม (E–Enemy)
1.3) ลักษณะภูมิประเทศและลมฟาู อากาศมีผลกระทบต่อการปฏิบตั ภิ ารกิจอย่างไร (T-Terrain)
1.4) กาลังและยุทโธปกรณ์ฝาุ ยเราทมี่ อี ยู่ มีอะไรบ้าง (T-Troop Available)
1.5) มีเวลาอยเู่ ทา่ ใด (T-Time Available)

ผู้บังคับหน่วยไม่ควรใช้เวลาเกินหน่ึงในสามของเวลาท่ีมีอยู่สาหรับวางแผนในส่วนของตนเอง
และในการออกคาสั่งยุทธการ ส่วนท่ีเหลืออีกสองในสามสาหรับหน่วยรองในการวางแผน และเตรียมการปฏิบัติ ใน
การเข้าตีคิดต้ังแต่รับภารกิจ จนถึงเวลาผ่านแนวออกตี ในส่วนการตั้งรับคิดหน่ึงในสามของห้วงเวลาตั้งแต่รับภารกิจ
จนถงึ เวลาท่หี มวดและหมูป่ นื เลก็ พรอ้ มต้านทานข้าศึก

2) ขั้นที่ 2 การออกคาส่ังเตือน (issue warning order) ในคาสั่งเตือนจะต้องมีข้อมูลข่าวสารเพียงพอ
สาหรับเริ่มต้นเตรียมการได้ทันที และมีคาแนะนาที่จาเป็นขั้นต้นให้กับหน่วยรองด้วย คาสั่งเตือนไม่มีแบบฟอร์ม
ตายตัว อาจใชห้ วั ขอ้ ตามแบบฟอรม์ ของคาสัง่ ยุทธการก็ได้ แต่ต้องมีข้อมูลข่าวสารมากที่สุดในขณะน้ัน เพ่ิมเติมได้ตาม
ความจาเป็นโดยไมต่ อ้ งคอยข้อมลู ขา่ วสารใหค้ รบตามแบบฟอรม์ ขอ้ มูลขา่ วสารใน คาสั่งเตอื นควรมดี งั น้ี

2.1) ภารกจิ หรอื ลกั ษณะของการปฏบิ ตั ิ
2.2) เวลาท่ีจะปฏบิ ัตกิ าร
2.3) คาแนะนาให้กบั สว่ นท่เี กีย่ วข้องกับการปฏิบตั ิ
2.4) เวลาและสถานท่ีท่ีจะออกคาส่ังยทุ ธการ
3) ขน้ั ท่ี 3 จัดทาแผนขนั้ ตน้ (make a tentative plan) โดยการประมาณสถานการณ์ เป็นหลักในการ
จัดทาการประมาณสถานการณ์เป็นกรรมวิธีในการแสวงข้อตกลงใจทางทหาร มีขั้นตอนปฏิบัติ 5 ข้ันตอน คือ การ
วิเคราะห์ภารกิจ การวิเคราะห์ สถานการณ์และหนทางปฏิบัติ การวิเคราะห์หนทางปฏิบัติ การเปรียบเทียบหนทาง
ปฏิบัติ และตกลงใจ แผนข้ันตน้ คือจดุ เริม่ ต้นของการประสานงาน การลาดตระเวน การจัดเฉพาะกิจ (ถ้าจาเป็น) และ
การให้คาแนะนาในการเคลื่อนย้าย ผู้บังคับหน่วยจะดาเนินการตามข้ันตอนประมาณสถานการณ์ หรือขั้นตอนการ
แก้ปัญหานีอ้ ยา่ งละเอยี ดทส่ี ุดเทา่ ท่ีเวลาจะอานวย และใน การดาเนินการดงั กล่าวจะตอ้ งใช้ปัจจัยมูลฐาน (METT – T)

- 43 -

3.1) ภารกิจ พจิ ารณาภารกิจทไ่ี ด้รบั มอบ วเิ คราะห์ภารกจิ ตามเจตนารมณข์ องผู้บงั คบั บัญชา
เหนอื ขน้ึ ไป 2 ระดับ และกาหนดกจิ สาคญั ยิง่ (essential task) ท่หี นว่ ยต้องปฏบิ ัตเิ พื่อการบรรลุภารกิจ

3.2) ข้าศึก พิจารณา ประเภท ขนาด การจัดทางยุทธวิธี และยุทโธปกรณ์ ของข้าศึกท่ีคาดว่าจะ
เผชิญหนา้ รวมทั้งพสิ ูจน์ทราบภัยคกุ คามทร่ี ุนแรงท่ีสุดต่อภารกิจของฝุายเรา และจุดอ่อนที่สาคัญทีส่ ุดของฝาุ ยขา้ ศึก

3.3) ภูมิประเทศ พิจารณาผลกระทบของลักษณะภูมิประเทศ และลมฟูาอากาศต่อกาลังฝุายเรา
และฝุายขา้ ศึก ตามข้อพิจารณาภูมิประเทศทางทหาร (OCOKA)

3.4) กาลังท่ีมีอยู่ พิจารณาสถานภาพของหน่วยรอง คุณลักษณะและขีดความสามารถของระบบ
อาวุธ และขดี ความสามารถของหนว่ ยที่มาสมทบก่อนทจ่ี ะมอบกิจเฉพาะให้หนว่ ยรอง

3.5) เวลาทมี่ ีอยู่ วางแผนการใช้เวลา โดยยึดถือแผนข้ันต้นเป็นหลัก และปรับแก้ตามสถานการณ์ท่ี
เปลยี่ นแปลงไป

4) ขั้นที่ 4 การเคลือ่ นยา้ ยหน่วยทจ่ี าเป็น (initiate movement)
- กระทาเพ่ือ : ประหยดั เวลา
- หนว่ ยเหนือ : กาหนดใหห้ น่วยรอง
- การเคลื่อนย้าย : กาหนดเป็น ระเบียบปฏิบตั ิประจา (รปจ.)ได้

5) ขนั้ ที่ 5 การลาดตระเวนตรวจภมู ิประเทศ (conduct reconnaissance)
กระทาเพื่อ : เพ่ือแสวงหาข้อมูลในพื้นที่การรบ และพื้นที่ ระวังปูองกัน (รวป.) เพื่อใช้ทาแผน

สมบูรณ์ผู้บังคับหมวดต้องตรวจภูมิประเทศด้วยตนเอง เพ่ือตรวจสอบผลการวิเคราะห์ภูมิประเทศ ปรับปรุงแผน ยืนยัน
สภาพเส้นทางที่ใช้ได้ และกาหนดเวลาสาหรับการเคลื่อนย้ายที่สาคัญ หากมีเวลาจากัดต้องตรวจภูมิประเทศจากแผน
ที่

6) ขน้ั ที่ 6 ทาแผนสมบูรณ์ (complete the plan)
อาศัยข้อมูลจากการลาดตระเวน (ลว.) ตรวจภูมิประเทศ
ตกลงใจ : จัดทาคาสัง่ ยุทธการ โดย สามารถพิจารณา และตกลงใจ ไดว้ า่
ในการต้งั รบั ..“จะใช้กาลัง และ วางอาวุธยิง สนับสนนุ (สน.) ให้หนาแนน่ และ สมั พันธ์กนั .. ที่

ใดบา้ ง ?”
ในการเข้าตี..“จะเคล่ือนท่ี และ เข้ายึด ทหี่ มายอย่างไร ? จึงจะบรรลคุ วามสาเรจ็ ”

7) ขน้ั ที่ 7 ออกคาส่งั สมบูรณ์ (issue the order)
การส่งั การของ ผ้บู ังคบั หมู่(ผบ.หม)ู่ และ ผ้บู งั คับหมวด(ผบ.มว.)
โดยปกติ : จะออกคาสง่ั ด้วยวาจา
ในการเข้าตี..“จะสัง่ การในท่ี ทสี่ ามารถมองเห็น ท่หี มาย (ทม.) ได้”
ในการต้ังรบั - ถอนตัว..“จะสง่ั การใน .. แนวต้ังรบั ”
ในขณะส่งั การ .. ตอ้ งจาลองภูมปิ ระเทศ/จัดทาแผนทส่ี ังเขป เพื่อ .. ช่วยให้เขา้ ใจแผน/คาสงั่

- 44 -

8) ขั้นท่ี 8 การกากับดูแล (supervise)
วัตถุประสงค์ : ให้แน่ใจว่า .. กาลังพลของหน่วย ได้มีการเตรียมการ เพ่ือให้งานบรรลุความสาเร็จ

เกี่ยวกับ เรอ่ื งต่าง ๆ ดังน้ี
8.1) การยงิ /การดาเนนิ กลยุทธ์
8.2) การปฏบิ ัตเิ มื่อปะทะข้าศึก
8.3) การตะลุมบอน/การทาลาย
8.4) การรอ้ื ถอน/การใช้อาวุธพเิ ศษ
8.5) การตรวจส่ิงอุปกรณ์ (สป.) ตา่ ง ๆ
ขน้ั กากบั ดูแล : ผบ.หน่วยทกุ ระดับ “ต้องกระทาอย่างตอ่ เน่อื ง”

2. คาสั่งเตือน (Warning Order)
เป็นคาแนะนาเร่ิมแรกของผู้บังคับหมวด จะออกมาในรูปของคาส่ังเตือน ในคาส่ังเตือนของ ผู้บังคับหมวด

จะใหร้ ายละเอียดพอเพียงสาหรบั หมขู่ องท่าน ในการเตรียมการสาหรับการออกปฏิบัตกิ าร
2.1 คาสง่ั เตือน คาสง่ั ตอ้ งสนั้ แตส่ มบรู ณ์ ดังนี้
1) ภารกิจ
2) เวลาปฏบิ ตั ิการ
3) คาแนะนาเฉพาะเจาะจง
- สายการบังคับบญั ชา
- ชดุ ปฏิบตั ิการพเิ ศษ
- เครอื่ งแบบและยุทโธปกรณอ์ าวุธพเิ ศษ
4) เวลา และ สถานทร่ี บั คาส่ังยทุ ธการ
2.2 ตวั อยา่ งการออกคาสัง่ เตือน
หมู่ของเรา จะทาการเข้าตี ในวันนี้เวลา .............. โดยเป็นส่วนหน่ึงของหมวด เพื่อเข้ายึดท่ีหมาย

บริเวณ............................พิกัด........................................... ...... (ชี้ในแผนท่ีหรือภูมิประเทศจาลอง) เพ่ือทาลายและจับ
ข้าศกึ เป็นเชลย โดย หมขู่ องเราเปน็ หมูเขา้ ตีหลัก .....................ของทห่ี มาย (ชใี้ นแผนท่หี รือภมู ปิ ระเทศจาลอง) ให้สิบ
เอก.......................................................................หัวหน้าชุดยิง ก.(หน.ชุดยิง ก) เป็นตัวแทนเบิกรับอาวุ ธกระสุน
เพ่มิ เติม (กระสนุ ปืนเล็กยาว คนละ 140 นัด, ปืนเล็กกล(ปลก.) ปืนละ 2 สาย, ปืนเอ็ม 203 ปืนละ 3 สาย) ,ลูกระเบิด
ขวา้ งสงั หาร(ลข.สังหาร) คนละ 2 ลูก ลูกระเบิดควัน หมู่ละ 2 ลูก และให้ หน.ชุดยิง ก. เป็น ผู้แจกจ่าย ให้แล้วเสร็จ
ก่อน เวลา ......................พร้อมท้ังตรวจสอบการพราง และการตั้งศูนย์รบของอาวุธภายในหมู่ ให้เรียบร้อยก่อนท่ีจะ
เคลอ่ื นยา้ ยจากที่รวมขน้ั สดุ ท้ายของกองร้อย อาหารเช้าให้รับประทานให้แล้วเสร็จในท่ีรวมพล น้าด่ืมคนละ 2 กระติก
ผบู้ งั คับหมู่(ผบ.หมู่) จะไปรบั คาสงั่ ยุทธการจาก ผบู้ ังคับหมวด(ผบ.มว.) ใน ................................ในขณะที่ ผบ.หมู่ ไม่อยู่
ให้ หน.ชดุ ยิง ก. ปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ีแทน และ ผบ.หมู่ จะกลบั มาใหค้ าสงั่ ยุทธการ ณ ทร่ี วมพล
มใี ครสงสัยให้ซักถาม
ถา้ ไม่มขี ณะนีเ้ วลา(ต้ังเวลาใหต้ รงกนั ) ............................................

3. คาส่ังยุทธการ (Operation Order)
3.1 การเตรียมและออกคาส่ังยุทธการ เป็นส่วนหน่ึงของระเบียบการนาหน่วยการเตรียมการนั้นเป็นการ

ปฏิบัติที่ตอ่ เนื่องจนกว่าจะได้คาสัง่ ที่สมบูรณ์ การออกคาสั่งนนั้ เป็นขั้นตอนท่ี 7 ของระเบียบการนาหน่วย คาส่ังยุทธการ
เป็นคาสั่งแนะนาการปฏิบัติซึ่งออกจาก ผบ.หน่วยเหนือถึง ผบ.หน่วยรองให้ทุกหน่วยประสานการปฏิบัติกันสาหรับ
การรบครง้ั หน่งึ ๆ ในระดับหมวด ควรออกคาสง่ั ยทุ ธการด้วยวาจาซ่งึ มหี ัวข้อสาคญั 5 ขอ้ ดังน้ี

- 45 -

1) สถานการณ์ (Situation)
2) ภารกิจ (Mission)
3) การปฏบิ ัติ (Execution)
4) การช่วยรบ (Service support)
5) การบงั คบั บัญชา และ การสื่อสาร (Command and signal)
3.2 คาอธิบายคาสง่ั ยทุ ธการ
1) สถานการณ์ กล่าวถงึ ขา่ วสารที่สาคญั ทห่ี นว่ ยรองจาเป็นต้องทราบเพือ่ ให้เขา้ ใจสถานการณ์

1.1) กาลังฝุายข้าศึก : อ้างถึงแผ่นบริวารหรือภาพสังเขปประกอบด้วย ข่าวกรองจากหน่วยเหนือ
ข้อเทจ็ จริงตา่ ง ๆ และสมมุตฐิ านเกย่ี วกับ ข้าศึกวเิ คราะห์และสรุปออกมาตามหวั ข้อดังน้ี

(1) การวางกาลัง การประกอบกาลังและสถานภาพกาลงั พล อาวธุ ยุทโธปกรณ์
(2) ขีดความสามารถระบุถึงส่งิ ที่ขา้ ศึกสามารถปฏิบัตไิ ดแ้ ละปฏิบัติไดด้ ีเพยี งใด
(3) หนทางปฏิบตั ทิ ี่ข้าศกึ นา่ กระทามากทีส่ ุด
1.2) กาลังฝุายเรา ข่าวสารนี้อยู่ใน ข้อ 1 ข. ข้อ 2 และ 3 ของคาสั่งยุทธการของหน่วยเหนือ จะ
แสดงถงึ ภารกิจของหน่วยอ่ืน ๆ ของฝุายเรา โดยแสดงตามลาดบั ดงั น้ี
(1) หนว่ ยเหนือ ไดแ้ ก่ ภารกจิ และแนวความคดิ ของหน่วยเหนอื ขนึ้ ไป 1 ระดับ
(2) หน่วยขา้ งเคยี ง แสดงภารกิจของหน่วยทางซ้าย, ขวา, หน้า, หลัง
(3) หน่วยยงิ สนบั สนุน หรือหนว่ ยเพมิ่ เติมกาลงั เชน่ ทหารช่าง

(3.1) ลงอาวุธยงิ สนับสนนุ ใหห้ นว่ ยท่าน
(3.2) เครอ่ื งมอื รอ้ งขอการยงิ สนบั สนนุ
(3.3) ทต่ี ัง้ ของหน่วย (ถา้ ร้)ู
1.3) หน่วยสมทบและหน่วยแยก แสดงถึงหน่วยที่มาสมทบ หรือจัดแยกออกไปจาก มว. และ หมู่
และต้องกาหนดเวลาท่มี ีผลบงั คบั ใช้ไว้ดว้ ย
2) ภารกิจ
ภารกิจของหนว่ ยต้องแนช่ ัด ภารกิจต้องกลา่ วซ้า 2 คร้ังเสมอ จะมาจากการวเิ คราะหภ์ ารกิจ
องคป์ ระกอบของภารกิจ (5 w)
ใคร (Who)
ทาอะไร (What)
เมอ่ื ใด (When)
ทไ่ี หน (Where)
ทาไม (Why)
เน้อื หาของภารกิจถ้ามีหลายอย่าง การปฏิบัติท่ีสัมพันธ์กันต้องเขียนเรียงลาดับเหตุการณ์ การเขียน
จะตอ้ งสมบูรณค์ รบทกุ องคป์ ระกอบโดยไม่มีการอา้ งเอกสารใดอีก
เว้นแผนท่ี ในสว่ นรายละเอียดของคาว่า “ท่ีไหน” ของภารกิจให้เขียนลักษณะภูมิประเทศท่ีปรากฎ
เชน่ เนนิ 302, ส่ีแยก, ระบุพกิ ดั ไวด้ ว้ ย และรวมถึงคาว่าท่หี มาย ท่มี ัน่ รบ ถา้ ใช้ก็ใหย้ ึดแนวทางเดยี วกัน