แผนวิชาเทคนิคองค์ประกอบศิลป์

แผนการจดั การเรียนรู้

ประเภทวิชาศลิ ปกรรม

หลักสตู รประกาศนยี บัตรวิชาชพี พุทธศักราช 2562

รหัสวชิ า 20301-2009 เทคนคิ องคป์ ระกอบศลิ ป์
อาจารยผ์ ู้สอน นางสาวจฑุ าทิพย์ ฝั้นแบน

วิทยาลัยอาชีวศึกษาแพร่
สถาบันอาชีวศกึ ษาภาคเหนอื 2
สำนกั งานคณะกรรมการอาชีวศึกษา

กระทรวงศกึ ษาธิการ

การวิเคราะหห์ ลกั สตู ร

วทิ ยาลยั อาชวี ศกึ ษาแพร่

เทคนิคองค์ประกอบศลิ ป์ (20301-2009) 3 (4)

จดุ ประสงคร์ ายวชิ า
1. มีความเข้าใจในการสรา้ งสรรค์งานองค์ประกอบศิลป์ดว้ ยการเลือกใชเ้ ทคนิคต่าง ๆ มาผสมผสาน

กนั (Mixed Technique)
2. มคี วามร้คู วามเข้าใจในการสรา้ งสรรค์งานองคป์ ระกอบศลิ ป์ในรูปแบบต่าง ๆ และสื่อผสม
3. มีทักษะในการนำเสนอผลงานประเมนิ คณุ ค่าผลงานของตนเองและเพือ่ นรว่ มชั้น
4. มรี ะเบียบวินัยและมกี จิ นสิ ยั ที่ดใี นการทำงาน
5. เขา้ ใจและซาบซงึ้ ในคุณค่าของงานองค์ประกอบศิลป์

มาตรฐานรายวิชา
1. มีความเข้าใจในการสร้างงานองค์ประกอบศิลป์ด้วยการเลือกใช้เทคนิควิธีการต่าง ๆ และนำมา

ผสมผสานกันการสร้างองคป์ ระกอบศลิ ป์ในรปู แบบตา่ ง ๆ และสอื่ ผสม
2. สามารถสร้างงานองค์ประกอบศิลป์ด้วยเทคนิคต่าง ๆ และองค์ประกอบศิลป์รูปแบบสื่อผสมได้

ถูกตอ้ งตามหลักการการใช้วัสดุอุปกรณก์ ารจัดภาพความคิดสร้างสรรคแ์ ละการนำเสนอผลงาน
คำอธิบายรายวชิ า

ศึกษาการทำงานองค์ประกอบศลิ ป์ดว้ ยการเลือกใชเ้ ทคนิคต่าง ๆ และนำมาผสมผสานกนั รวมท้ังการ
สร้างงานองค์ประกอบศิลป์ในรูปแบบสือ่ ผสมปฏิบัติการสร้างงานองค์ประกอบศิลปด์ ้วยการใช้เทคนิคต่าง ๆ
มาผสมผสานกันรวมท้ังปฏบิ ตั ิการสรา้ งงานองค์ประกอบศลิ ป์ในรูปแบบสอื่ ผสม

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

โครงสรา้ งการจดั การเรยี นการสอน

วิทยาลัยอาชีวศึกษาแพร่

บทท่ี 1 เทคนิคองคป์ ระกอบศลิ ป์

สาระสำคัญ
เทคนคิ องค์ประกอบศลิ ป์หมายถึงวธิ ีการตา่ ง ๆ หรอื กลวิธขี องศลิ ปนิ สำหรับการสร้างสรรคง์ านศิลปะ

สาขาทัศนศิลป์เทคนิคท่ีนำมาใช้นับว่ามีความสำคัญในการสร้างผลงานศลิ ปะสามารถช่วยให้ผู้ทำงานศิลปะ
ทำงานไดร้ วดเร็วสะดวกและง่ายข้ึนทำให้ผลงานมีความแปลกใหมท่ ำให้เกิดความงามโดยบังเอิญหรอื ทำให้เกิด
พื้นผิวต่าง ๆ มากมายรวมทั้งทำให้ศิลปินเกิดจินตนาการสร้างสรรค์รูปทรงต่าง ๆ ผสมผสานมีเนื้อหาใหม่
เพิ่มขึ้นโครงสร้างขององค์ประกอบศิลป์ประกอบด้วยทัศนธาตุหรือส่วนประกอบของศิลปะหลักของ
องค์ประกอบศิลป์และหลักการสนับสนุนให้องค์ประกอบสมบูรณ์นั้นจะร่วมกันสร้างใหผ้ ลงานศิลปะมีความ
สมบรู ณย์ งิ่ ข้ึน

จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
1. อธบิ ายความหมายของคำวา่ เทคนคิ และองคป์ ระกอบศิลปไ์ ด้
2. สรุปความสำคญั ของเทคนคิ ในการสร้างผลงานศลิ ปะได้
3. สรปุ เนือ้ หาของทศั นธาตหุ รอื สว่ นประกอบของศลิ ปะได้ 6 เนอ้ื หา
4. ยกตัวอย่างภาพที่เป็นรูปร่างและรูปทรงอย่างละ 1 ภาพพร้อมให้เหตุผลว่าทำไมจึงเรยี กว่ารูปร่าง

หรือรปู ทรงได้
5. วิเคราะห์ภาพแสดงเป็นลายเส้นตามหลักองค์ประกอบศิลป์จำนวน 2 ภาพโดยกล่าวถึงหัวข้อ

ตอ่ ไปน้ไี ด้ ไดแ้ ก่ เอกภาพจดุ เดน่ การเนน้ และดลุ ยภาพ
6. เปรียบเทียบความแตกตา่ งระหว่างหัวข้อต่อไปนี้ได้-จังหวะกับสัดส่วน-การเคลื่อนไหวกับการผนั

แปร-ทิศทางกบั ระนาบ-การลวงตากบั ปรมิ าตร-บรรยากาศกับการลดหล่ัน
7. ออกแบบองคป์ ระกอบศิลป์เรือ่ ง“ หุ่นนง่ิ ” 2 ภาพดว้ ยเทคนคิ ดินสอสขี นาด 6x8 น้วิ ได้
8. คดั เลือกผลงานทีอ่ อกแบบจำนวน 1 ภาพมาขยายขนาด 9x12 น้วิ และระบายด้วยสโี ปสเตอรไ์ ด้

วธิ กี ารสอนและกิจกรรมการเรียนการสอน
1. บรรยาย อธิบายตามเน้อื หาจากบทเรียนวตั ถปุ ระสงค์ พร้อมยกตวั อยา่ งภาพประกอบ
2. ผูเ้ รียนและผสู้ อนร่วมกบั จบั ประเดน็ ของเนือ้ ที่เก่ียวข้องกบั บทเรยี น
3. ทำแบบฝึกหัด
4. นกั ศึกษาจัดกลุม่ เพอ่ื ศกึ ษาเนอ้ื หาตามหัวขอ้ ทก่ี ำหนดใหแ้ ล้วน าเสนอเป็นกลุ่ม

วิทยาลัยอาชวี ศึกษาแพร่
สื่อการเรยี นการสอน

1. เอกสารประกอบการสอน
2. ผลงานภาพประกอบตา่ งๆ
3. วิชวลไลเซอร์ และอธบิ ายภาพประกอบด้วย Power Point

การวัดผลประเมนิ ผล
1. แบบสมุดบนั ทึกผลการเรียน เวลาการเข้าเรียนของนกั ศกึ ษา
2. การสังเกตพฤตกิ รรมผู้เรยี น
3. ผลงานจากการทำแบบฝึกหดั
4. การนำาเสนอผลงานกลุม่ สมาชกิ ที่คน้ ควา้ ทีม่ อบหมาย

กิจกรรมท่ี 1.1
1. ให้อธิบายความหมายของคำว่าเทคนคิ และองคป์ ระกอบศลิ ป์มาให้เข้าใจ
2. ใหส้ รุปความสำคญั ของเทคนิคตอ่ การสร้างผลงานศลิ ปะพร้อมยกตวั อยา่ งประกอบ
3. ใหส้ รุปเนื้อหาเร่ืองทศั นธาตุหรือส่วนประกอบของศิลปะมา 5 เนื้อหา
4. ให้ยกตัวอย่างรูปร่างและรูปทรงอย่างละ 1 ภาพพร้อมให้เหตุผลว่าทำไมจึงเรียกว่ารูปร่างหรือ

รูปทรง
5. ให้วิเคราะห์ภาพแสดงเป็นลายเส้นตามหลักองค์ประกอบศิลป์จำนวน 2 ภาพโดยกล่าวถึงหัวข้อ

ต่อไปนี้ ไดแ้ ก่ เอกภาพจุดเด่นการเน้นและดุลยภาพ (การบา้ น)
6. จงเปรียบเทยี บความแตกต่างระหว่างหัวขอ้ ต่อไปนีม้ าให้เข้าใจ-จังหวะกับการเคลื่อนไหว-ทศิ ทาง

กบั การผนั แปร-การลวงตากับบรรยากาศ-สดั ส่วนกับระนาบ-ปริมาตรกบั การลดหลน่ั

กิจกรรมที่ 1.2
1. ให้นกั เรียนออกแบบองคป์ ระกอบศิลป์เรื่อง“ หุน่ นิ่ง” จำนวน 2 ภาพดว้ ยเทคนคิ ดนิ สอสีขนาด 6x8

นิ้ว
2. ครูและนกั เรียนร่วมกันเลอื กรูปที่ออกแบบจำนวน 1 ภาพนำมาขยายขนาด 9x12 นิ้วและระบาย

ดว้ ยสีโปสเตอร์

วทิ ยาลัยอาชวี ศึกษาแพร่

ใบความรู้

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

บทที่ 2 การถา่ ยทอดผลงานศลิ ปะ 3 รปู แบบ

สาระสำคญั
การถ่ายทอดผลงานศลิ ปะศลิ ปนิ มกั จะเรมิ่ จากแรงบนั ดาลใจอันเกิดจากความประทบั ใจตอ่ สิง่ แวดลอ้ ม

และธรรมชาตหิ รอื เกดิ ความคิดแวบข้ึนมาและนำความคิดน้นั มาถ่ายทอดเป็นผลงานศลิ ปะแหล่งที่มาของแรง
บนั ดาลใจอาจมาจากธรรมชาตวิ ัตถสุ ถาปตั ยกรรมศาสนสถานถาวรวตั ถุ ฯลฯ

การถา่ ยทอดผลงานศิลปะศิลปินสามารถถา่ ยทอดได้ 3 รปู แบบ ได้แก่ การถา่ ยทอดศิลปะแบบเหมอื น
จริงศิลปะแบบกึ่งนามธรรมและศิลปะแบบนามธรรมโดยเฉพาะการถ่ายทอดแบบกึ่งนามธรรมและแบบ
นามธรรมศิลปินจะต้องรู้จักวิธีการคลี่คลายรูปแบบในงานศิลปะจากเนื้อหาจริงตามธรรมชาติสู่ศิลปะแบบ
นามธรรมหรอื เปน็ ผลงานศิลปะแบบใดแบบหนงึ่ ตามทเ่ี หน็ สมควร

จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
1. อธบิ ายความหมายของแรงบนั ดาลใจได้
2. ยกตัวอย่างแหลง่ ที่มาของแรงบันดาลใจได้ 5 แหลง่
3. เปรียบเทียบความแตกต่างของการถ่ายทอดศลิ ปะ 3 รปู แบบได้ 3 คู่ดังนี้
-แบบเหมอื นจรงิ กับแบบกึง่ นามธรรม
-แบบเหมือนจรงิ กับแบบนามธรรม
-แบบกง่ึ นามธรรมกบั แบบนามธรรม
4. สรปุ วิธีการคลคี่ ลายผลงานศิลปะจากแบบเหมือนจรงิ สู่แบบนามธรรมได้
5. ยกตัวอยา่ งศิลปินทแ่ี สดงการคลีค่ ลายผลงานตามความหมายในข้อ 4 ได้ 2 ทา่ น
6. จดั องค์ประกอบศิลป์แสดงรูปแบบศลิ ปะได้ 3 2 รปู แบบ

วธิ ีการสอนและกจิ กรรมการเรียนการสอน
1. บรรยาย อธิบายตามเน้ือหาจากบทเรยี นวตั ถปุ ระสงค์ พรอ้ มยกตัวอยา่ งภาพประกอบ
2. ผเู้ รยี นและผสู้ อนรว่ มกบั จบั ประเด็นของเน้อื ทเี่ กยี่ วข้องกบั บทเรียน
3. ท้าแบบฝกึ หัด
4. ปฏิบตั กิ ารวาดภาพทิวทัศนต์ ามกระบวนการด้วยเทคนคิ ตา่ งๆ ทเ่ี หมาะสมตามความถนดั

ส่อื การเรยี นการสอน
1. เอกสารประกอบการสอน
2. ผลงานภาพประกอบต่างๆ
3. วชิ วลไลเซอร์ และอธบิ ายภาพประกอบดว้ ย Power Point

วิทยาลัยอาชีวศึกษาแพร่

การวดั ผลประเมินผล
1. แบบสมุดบันทึกผลการเรยี น เวลาการเขา้ เรยี นของนกั ศึกษา
2. การสงั เกตพฤติกรรมผเู้ รยี น
3. ผลงานจากการท้าแบบฝึกหดั
4. การน้าเสนอผลงานเปน็ รายบคุ คลตามความถนดั ของผเู้ รยี น

กจิ กรรมที่ 2.1
1. จงอธบิ ายความหมายของแรงบนั ดาลใจมาให้เข้าใจ
2. จงยกตัวอย่างแหลง่ ทม่ี าของแรงบนั ดาลใจมา 5 แหล่ง
3. จงเปรียบเทียบความแตกต่างของการถ่ายทอดผลงานศิลปะ 3 รูปแบบดังนี้-แบบเหมือนจริงกับ

แบบกง่ึ นามธรรม-แบบเหมือนจรงิ กบั แบบนามธรรม-แบบกึง่ นามธรรมกับแบบนามธรรม
4. จงสรุปวธิ กี ารคลี่คลายผลงานศิลปะจากแบบเหมือนจริงสแู่ บบนามธรรมมาใหเ้ ข้าใจ
5. จงยกตวั อยา่ งศิลปินทีแ่ สดงการคลีค่ ลายผลงานตามความหมายในข้อ 4 จำนวน 2 ท่าน (โดยไม่ใช่

ศิลปินท่ปี รากฏในบทน้ี)

กจิ กรรมที่ 2.2
1. ให้นักเรียนออกแบบองค์ประกอบศิลป์เรอ่ื งสาระธรรมชาติเช่นตน้ ไม้ใบไม้สัตว์ 2 เท้าแมลงหรือคน

โดยแสดงรูปลักษณ์แบบเหมอื นจริงแบบกงึ่ นามธรรมและแบบนามธรรมดว้ ยเทคนคิ ดนิ สอสหี รอื ดนิ สอดำแบบ
ละ 1 ภาพรวมจำนวน 3 ภาพขนาด 6x8 น้ิว

2. ครูและนักเรียนร่วมกันพิจารณาปรับปรุงแก้ไขผลงานออกแบบทั้ง 3 ภาพและให้นักเรียนนำมา
ขยายขนาด 9x12 นิว้ ระบายดว้ ยสีโปสเตอร์ (ใหป้ ฏบิ ัตใิ นหอ้ งเรยี น 2 ภาพและเป็นการบา้ น 1 ภาพ)

วทิ ยาลัยอาชวี ศึกษาแพร่

ใบความรู้

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศึกษาแพร่

บทท่ี 3 เทคนคิ การวาดเสน้ (Drawing Techniques)

สาระสำคัญ
เทคนิคการวาดเส้นนัน้ มหี ลายวิธบี างวิธมี ีขอ้ กำหนดตายตัว แตบ่ างวธิ ีสามารถวาดได้อย่างอิสระอาจ

เกิดเปน็ เส้นโดยบังเอิญการวาดเสน้ จะคำนึงถึงความถูกต้องสัดสว่ นและน้ำหนักซึ่งเนื้อหาในบทนี้ได้นำเสนอ
เทคนิคการวาดเส้น 7 วิธีเพื่อให้ผู้เรียนได้นำไปใช้ตามความเหมาะสม ได้แก่ เทคนิคการเกล่ียแบบกลมกลืน
เทคนิคการวาดเส้นโดยอัตโนมัติเทคนิคการวาดเส้นแบบขนนกเทคนคิ การแรเส้นเงาและการแรเส้นเงาขวาง
เทคนิคการลบออกเทคนคิ การแตม้ จุดและเทคนิคการสร้างร่องรอยเป็นต้น

จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. สรุปเทคนิคการวาดเสน้ ต่อไปนี้ได้ 4 เทคนคิ
-เทคนคิ การเกลี่ยกลมกลนื -เทคนคิ การแตม้ และจุด
-เทคนิคการแรเส้นเงาและการแรเสน้ เงาขวาง
-เทคนิคการสรา้ งร่องรอย
2. เปรยี บเทียบเทคนิคตอ่ ไปนี้ได้ 3 คู่
-เทคนคิ การวาดเสน้ โดยอตั โนมตั กิ ับเทคนิคการลบออก
-เทคนคิ การเกลยี่ กลมกลนื กับเทคนิคการวาดเสน้ แบบขนนก
-เทคนคิ การลบออกกับเทคนคิ การสรา้ งร่องรอย
3. จัดองคป์ ระกอบศิลปเ์ รอ่ื ง“ สัตว์ปกี หรอื แมลง” ได้

วิธีการสอนและกิจกรรมการเรยี นการสอน
1. บรรยาย อธิบายตามเนือ้ หาจากบทเรียนวตั ถุประสงค์ พรอ้ มยกตัวอยา่ งภาพประกอบ
2. ผ้เู รียนและผูส้ อนร่วมกับจบั ประเดน็ ของเนอ้ื ทเี่ ก่ยี วขอ้ งกบั บทเรียน
3. ท้าแบบฝึกหดั
4. ปฏบิ ตั ิการวาดภาพทิวทัศนต์ ามกระบวนการด้วยเทคนคิ ต่างๆ ทเ่ี หมาะสมตามความถนัด

สือ่ การเรียนการสอน
1. เอกสารประกอบการสอน
2. ผลงานภาพประกอบต่างๆ
3. วิชวลไลเซอร์ และอธบิ ายภาพประกอบด้วย Power Point

วิทยาลัยอาชีวศกึ ษาแพร่
การวดั ผลประเมนิ ผล

1. แบบสมุดบันทกึ ผลการเรียน เวลาการเข้าเรยี นของนักศึกษา
2. การสงั เกตพฤติกรรมผเู้ รียน
3. ผลงานจากการท้าแบบฝึกหัด
4. การนา้ เสนอผลงานเป็นรายบุคคลตามความถนดั ของผ้เู รยี น

กิจกรรมท่ี 3.1
1. จึงสรปุ เทคนิคการวาดเส้น 4 เทคนิคมาใหเ้ ขา้ ใจดงั น้ี
-เทคนคิ การเกลยี่ กลมกลืน
-เทคนคิ การแต้มและจดุ
-เทคนิคการแรเส้นเงาและการแรเสน้ เลาขวาง
-เทคนคิ การสร้างรอ่ งรอย
2. จงเปรยี บเทียบเทคนคิ ตอ่ ไปน้ี 3 คู่
-เทคนิคการวาดเส้นโดยอตั โนมตั ิกับเทคนิคการลบออก
-เทคนคิ การเกลี่ยกลมกลืนกบั เทคนิคการวาดเสน้ แบบขนนก
-เทคนคิ การสบออกกับเทคนคิ การสรา้ งร่องรอย

กิจกรรมที่ 3.2
1. ใหน้ กั เรยี นออกแบบองค์ประกอบศิลปเ์ รือ่ งสตั ว์ปกี หรอื แมลงดว้ ยดินสอดำหรอื ดินสอสขี นาด 6x8
น้วิ จำนวน 1 ภาพ
2. ครแู ละนกั เรียนรว่ มกนั วิจารณเ์ พอื่ ปรบั ปรุงผลงานและให้นกั เรียนนำภาพทป่ี รบั ปรงุ ไปขยายขนาด
10x12 น้วิ และเลอื กเทคนคิ ท่ีศึกษา 2 เทคนคิ นำมาสรา้ งผลงานในลักษณะเทคนิคผสม

วทิ ยาลัยอาชวี ศึกษาแพร่

ใบความรู้

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่

วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษาแพร่