รายงานประจำปี2553

ตารางท่ี 9 จํานวนผ้เู ข้ารว่ มชุมนุมในเหตกุ ารณ์ความไม่สงบและการติดตามเย่ยี ม จังหวัดสพุ รรณบุรี

ผลการติดตามเยย่ี ม

ประเภท จํานวน ไมพ่ บ พบ

PISCES-18 (ปกต)ิ PISCES-18( เสยี่ ง )

รว่ มชุมนมุ 19 15 3 1(สามชุก )

ไปรับจา้ งคุม

เครอื่ งเสียง 4 0 4 0

รวม 23 15 7 1

ทม่ี า : ขอ้ มูลจากรายงานการตดิ ตามผู้ได้รบั ผลกระทบจากเหตกุ ารณไ์ มส่ งบทางการเมอื ง ( สสจ. สพุ รรณบรุ ี )

จากขอ้ มลู ในตารางท่ี 5 ซงึ่ เป็นรายช่ือของผูอ้ ยใู่ นเหตกุ ารณก์ ารชมุ นมุ รวม 23ราย (จาก
กระทรวงมหาดไทย ) ทางสํานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี ไดป้ ระสานงานไปยังพน้ื ท่ี เพ่อื ตดิ ตาม
จากรายงานการตดิ ตามเยย่ี มของพนื้ ท่ี ทราบว่า ไม่พบบุคคลดังกลา่ ว จาํ นวน 15 ราย ซึง่ สว่ นใหญ่ ทราบว่า
มชี ่ืออยใู่ นทะเบียนบ้าน แต่ตวั จรงิ ย้ายไปอยทู่ ่ีอ่ืน และ บางส่วนไปทาํ งานอย่ทู ี่ กทม. และ ติดตามเยย่ี ม
พบ จํานวน 8 ราย มี 4ราย ที่ ไมไ่ ดไ้ ปร่วมเพือ่ ชุมนมุ แต่ไปรบั จา้ งคุมเคร่อื งเสียงในงานการชุมนมุ และจาก
การประเมินสภาพจิตใจพบว่าปกตดิ ี มี 1 ราย ท่ไี ด้รับการประเมนิ แลว้ พบวา่ มภี าวะซึมเศร้า ผลการ
ประเมิน PISCES-18 เท่ากับ 33 คะแนน ทางโรงพยาบาลสามชุก ได้ให้การดแู ล และ ตดิ ตาม เพื่อเฝูา
ระวังปญั หาทางดา้ นสุขภาพจิต จนในปัจจบุ นั พบวา่ มอี าการทางจิตท่ีปกตดิ ีแลว้ สามารถทํางานและอยู่ใน
ชมุ ชนได้ เหมอื นปกติที่ผา่ นมา

3.3 การเยียวยาสุขภาพจิตแกผ่ ู้ไดร้ ับผลกระทบจากเหตกุ ารณ์น้ําท่วม
ตามท่ี จังหวดั สพุ รรณบุรี ได้รบั ผลกระทบจากเหตุการณ์น้ําท่วมในช่วงเดือนตุลาคม 2553 ท่ีผ่านมาน้ัน ซึ่ง
เหตุการณ์ดังกล่าว ได้ส่งผลกระทบทางด้านสาธารณูปโภคข้ันพ้ืนฐาน อาคารบ้านเรือน รวมถึงพื้ นท่ี
การเกษตรท่ไี ด้รับความเสียหาย และบางครอบครัวต้องมีผู้สูญเสียชีวิตซ่ึงสาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากจากการ
จมน้ํา ความสูญเสียทีเ่ กดิ ขึ้นสง่ ผลกระทบต่อจิตใจของผู้ประสบภัย และครอบครัว จนอาจเกิดปัญหาทาง
สุขภาพจิต หรือโรคทางจิตเวชตามมา ได้นั้น สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี และหน่วยงานจาก
สว่ นกลาง ซ่งึ ไดแ้ ก่ ศูนย์สุขภาพจิตที่ 4 และสถาบันกัลยาณ์ราชนครินร์ ได้ความร่วมมือกับผู้รับผิดชอบ
งานสุขภาพจิตของโรงพยาบาล และสํานักงานสาธารณสุขอําเภอ ในการออกเย่ียมติดตามเพ่ือประเมิน
สภาพทางด้าน จิตใจของผู้ท่ีได้รับผลกระทบ ซ่ึงส่วนใหญ่พบว่ามีปัญหาความเครียดอยู่ในระดับปานกลาง
สามารถจดั การความเครียดในเบ้อื งต้นได้ ส่วนกลุม่ ทม่ี ีปัญหาความเครียดรุนแรง ก็ได้รับการส่งต่อพบแพทย์
เพื่อรับยา และติดตามดูแลโดยทมี พยาบาลผ้เู ชีย่ วชาญด้านสุขภาพจิต ของแต่ละพ้นื ท่ีต่อไป

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 140

ตารางท่ี 10 แบบสรุปรายงานการติดตามเยย่ี มครอบครวั ผเู้ สียชวี ิตจากเหตุการณ์นํา้ ท่วม

พ้นื ที่ รายช่อื ผ้เู สียชีวติ ลาํ ดับ เย่ยี มบคุ คลในครอบครัว

อําเภอเมอื งสุพรรณบุรี 1.นายพยงุ เชิดฉันท์ 1 ภรรยาผู้เสยี ชีวติ
2 มารดาผเู้ สยี ชีวิต
2.นายอนันต์ ขําสกุล 3 น้องชายผเู้ สยี ชีวติ
อาํ เภอเดมิ บางนางบวช 3.นายนกุ ลู นาควงษ์ - ไม่พบญาตผิ เู้ สียชวี ิต
4 มารดาผเู้ สียชีวติ
4.นายทองสุข ตน้ วงษ์ 5. ภรรยาผเู้ สียชีวติ
6. หลานสาวผู้เสยี ชีวิต
อาํ เภอสองพน่ี ้อง 5.นายอานนท์ แตงโสภา 7. หลานชายผู้เสียชีวิต
6.นายชูชาติ ทสั สะ - ไมพ่ บญาตผิ ูเ้ สียชีวิต

7.น.ส.กฤษณา พลายยงค์ 8. ภรรยาผเู้ สียชีวิต
9. มารดาผ้เู สียชวี ติ
10. พี่สาวผู้เสยี ชีวิต

อาํ เภอบางปลาม้า 8.นายจรญู หนโสภณ 11. ภรรยาผเู้ สียชีวิต

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี

จังหวดั สุพรรณบุรี ปี 2553

ผลการประเมิน ผลการประเมินภาวะซึมเศรา้ การดแู ลช่วยเหลอื
ความเครยี ด
ปานกลาง เส่ียง ให้คาํ ปรึกษา supportive
ปกติ
ปกติ ปกติ ใหค้ ําปรึกษา supportive
ปกติ
- ให้คาํ ปรกึ ษา supportive
- ปกติ
ปกติ เสยี่ ง -
เล็กนอ้ ย ปกติ
ปกติ ปกติ ใหค้ ําปรึกษา supportive
ปกติ
- ใหค้ ําปรึกษา supportive
- เสี่ยง
เสี่ยง ให้คําปรกึ ษา ssuuppppoorr2ttiivvee
ปานกลาง เสยี่ ง ใหค้ าํ ปรกึ ษา
ปานกลาง
-
สูง
ให้ยาคลายเครยี ด + ส่งพืน้ ทดี่ แู ลต่อ

ใหย้ าคลายเครยี ด + ส่งพื้นท่ดี ูแลต่อ

ให้ยาคลายเครียด + Refer รพ.

สมเดจ็ พระสังฆราช ฯ

ปานกลาง ปกติ ให้คาํ ปรึกษา supportive

หน้า 141

ประเดน็ ที่ 4. การเฝาระวังผู้เสี่ยงต่อปัญหาฆ่าตัวตายเปน็ ไปตามแนวทาง 3 ประการ คือ

4.1 มกี ารปอู งกนั และชว่ ยเหลือผ้ทู ่พี ยายามฆ่าตัวตาย

สํานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี ได้บูรณาการการดําเนนิ งาน ระหว่างงานควบคมุ โรคไม่ติดตอ่
และสขุ ภาพจิต กบั งานควบคมุ โรคเอดสแ์ ละกามโรค โดยดําเนินการ อบรมเจ้าหนา้ ท่ีสาธารณสุขทป่ี ฎิบตั ิใน
สถานีอนามัยทุกแห่ง, ผู้รับผิดชอบงานของสํานกั งานสาธารณสุขอาํ เภอและโรงพยาบาลทุกแห่ง เรื่องการให้
คําปรึกษา (Counseling) หลกั สูตร Basic Counseling

4.2 มีการปูองกนั และช่วยเหลือผ้ทู ม่ี ีความเสย่ี งตอ่ การฆา่ ตวั ตาย

สาํ นักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ไดจ้ ัดให้มกี ารดําเนินการ คดั กรองและเฝาู ระวังภาวะซึมเศร้า

ในกลมุ่ เส่ยี ง โดยจําแนกเป็น 2 กลุม่ คือ ของประชาการท่ีมีอายรุ ะหว่าง 15 – 59 ปี (ร้อยละ 5) และ ของ

ประชากรอายุ 60 ปขี ้นึ ไป (ร้อยละ 50 ) ต้องได้รบั การคดั กรองตามแบบคดั กรอง 2Q, 9Q และ 8Q (ดงั

รายละเอียดตามโครงการการเฝูาระวงั ภาวะซึมเศร้าและลดอตั ราการฆา่ ตัวตาย จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี

ปีงบประมาณ 2553 ข้างตน้ )

สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี ไดด้ ําเนนิ การ ส่งเสริมให้เจ้าหน้าทพ่ี ัฒนากระบวนการบรกิ าร

เพื่อเป็นตน้ แบบการพฒั นากระบวนการบริการปอู งกนั และช่วยเหลือผทู้ ม่ี ีความเสี่ยงต่อการ ฆ่าตัวตายใน

ครอบครวั และชุมชน คอื

1. การศกึ ษาวจิ ยั เร่อื ง Group Support ในผปู้ วุ ยซมึ เศร้า ของโรงพยาบาลสามชกุ จังหวัดสุพรรณบุรี

ได้รับงบประมาณจากสาํ นักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี เปน็ จาํ นวนเงนิ 8,000 บาท (แปดพนั บาท

ถว้ น)

2. โครงการพฒั นาระบบการดูแลผปู้ วุ ยทมี่ ีภาวะซึมเศรา้ และเสย่ี งตอ่ การฆ่าตัวตาย อําเภอสามชกุ

จงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปีงบประมาณ 2553 ได้รับเงนิ งบงบประมาณจากเงนิ บํารงุ ของโรงพยาบาลสามชุก เป็น

จํานวนเงิน 20,000 บาท (สองหมื่นบาทถว้ น)

3.โครงการศกึ ษาสาเหตุ สัญญาณเตือน และวิถีการปรับแกป้ ัญหาของผู้ทพี่ ยายามฆา่ ตวั ตายและฆา่ ตัว
ตายสําเร็จ โดยมกี ล่มุ ตวั อย่าง คือ ผู้มารบั บริการรักษาที่โรงพยาบาลศรีประจันต์ ด้วยปญั หาพยายามฆา่ ตัว
ตาย หรอื ฆ่าตัวตายสําเร็จ ระหวา่ งปี 2552 ถงึ 31 มีนาคม 2553

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 142

ผลการดาเนนิ งาน

ตารางที่ 11 อตั ราการพยายามฆา่ ตวั ตายต่อประชากรแสนคนของจังหวดั

จังหวดั ปีงบประมาณ 2553
2550 2551 2552 76.15

จงั หวดั สุพรรณบุรี 53.44 66.7 67.19

ตารางท่ี 12 จาํ นวนการติดตามดูแล ผู้ท่ที าํ รา้ ยตนเอง จาํ แนกรายอําเภอ ปีงบประมาณ 2553

ผูพ้ ยายามฆ่าตวั ตาย (คน ) การติดตามเยี่ยม (คน )

อําเภอ ทง้ั หมด ไมส่ ําเรจ็ ทง้ั หมด(คน) รอ้ ยละ

เมอื งสุพรรณบรุ ี 122 110 105 95.45

เดิมบางนางบวช 77 69 62 89.85

ด่านชา้ ง 47 41 36 87.80

บางปลาม้า 47 43 5 81.39

ศรีประจนั ต์ 50 45 42 53.30

ดอนเจดยี ์ 86 81 74 91.35

สองพีน่ อ้ ง 108 101 92 91.08

สามชกุ 19 15 13 86.66

อทู่ อง 66 62 55 88.70

หนองหญา้ ไซ 26 23 20 86.95

รวม 648 590 534 90.50

ที่มา : แบบเฝูาระวัง ภาวะซมึ เศร้าและการทาํ รา้ ยตนเอง ของกรมสุขภาพจติ รง 506.DS ปีงบประมาณ 2553

จากรายงาน 506.DS ป2ี 553 พบว่า มีผู้ทที่ าํ รา้ ยตนเองไม่สําเร็จ จํานวน 590 คน ได้รับการ
ติดตาม/ดแู ล จํานวน 534 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 90.50 โดยอาํ เภอเมือง มกี ารตดิ ตามเยีย่ มได้สงู สดุ คดิ เปน็
ร้อยละ 95.45 รองลงมาไดแ้ ก่ อําเภอดอนเจดีย์ มกี ารตดิ ตามเยีย่ ม ได้ รอ้ ยละ 91.35 ซึ่งในทุกโรงพยาบาล
จะมกี ระบวนการตดิ ตาม/ดแู ล กลุ่มประชาชนทีม่ ีการทาํ รา้ ยตนเองไมส่ าํ เรจ็ ดงั นี้

1. โรงพยาบาลทร่ี บั รักษาผู้ปุวย ตอ้ งส่งข้อมูลของผ้ปู ุวยกลับไปยงั พืน้ ที่ เพ่ือให้เจา้ หนา้ ทรี่ ะดับสถานี
อนามยั ในพื้นที่ตดิ ตามเยยี่ ม/ดูแลผู้ปุวย ภายใน 15 วัน และรายงานการดาํ เนินงานใหส้ ํานกั งานสาธารณสุข
อาํ เภอ และสํานักงานสาธารณสขุ จังหวัดฯ ทราบ

2. สาํ หรับผู้ปุวยท่ีอาศยั อยู่ในเขตรบั ผิดชอบของโรงพยาบาล เจ้าหนา้ ที่ผ้รู ับผิดชอบงานของ
โรงพยาบาลน้ัน เป็นผตู้ ิดตามเย่ยี ม/ดูแลผู้ปุวย ภายใน 15 วัน และรายงานการดาํ เนนิ งานสํานกั งาน
สาธารณสขุ จงั หวัดฯ ทราบ

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 143

3. สาํ หรับผู้ปุวยทอ่ี าศัยอยตู่ ่างอาํ เภอกับสถานบริการทเ่ี ข้ารบั การดูแล ทางเจ้าหน้าทีข่ องสถานบริการ
นน้ั ๆ จะประสานไปยัง เจ้าหน้าที่เครือข่ายสขุ ภาพจิต ในพืน้ ทท่ี ีผู้ปุวยอาศยั อยู่จรงิ เพอื่ ส่งต่อข้อมลู ในการ
ติดตามเยีย่ มตอ่ ไป

ตารางที่ 13 อัตราการฆา่ ตัวตายสําเรจ็ ต่อประชากรแสนคน ย้อนหลัง 3 ปี ของจังหวัดสพุ รรณบุรี

จงั หวดั ปงี บประมาณ
จังหวัดสุพรรณบุรี 2550 2551 2552 2553
4.4 6.2 6.16 6.81

ตารางที่ 14 จาํ นวนผู้ฆา่ ตวั ตายสําเรจ็ กบั ผลการดําเนนิ งานจําแนกรายอาํ เภอ

จาํ นวนผฆู้ า่ ตัวตายสําเรจ็

อําเภอ พ.ศ. 2552 พ.ศ.2553

จํานวน อัตราตอ่ แสน ปชก. จํานวน อัตราต่อ แสน ปชก.

เมืองสุพรรณบุรี 10 6.13 12 7.17

เดิมบางนางบวช 8 10.76 8 10.76

ดา่ นช้าง 2 3.12 6 9.2

บางปลามา้ 1 1.24 4 4.97

ศรปี ระจนั ต์ 9 14.2 5 7.88

ดอนเจดีย์ 2 4.36 5 10.89

สองพ่ีนอ้ ง 5 3.93 7 5.42

สามชกุ 5 9.08 4 7.27

อู่ทอง 7 5.78 4 3.27

หนองหญา้ ไซ 3 6.18 3 6.22

รวม 52 6.16 58 6.81

ตารางที่ 15 อตั ราการเขา้ ถึงบริการของผู้ปุวยโรคซมึ เศรา้ ตอ่ ประชากรแสนคน จําแนกตามลาํ ดับ

ระดับ ปงี บประมาณ
จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี 2550 2551 2552 2553
244.49 108 310.71 335.63

จากตารางท่ี 15 พบอตั ราการเขา้ ถึงบรกิ ารของผู้ปวุ ยโรคซมึ เศรา้ ในพื้นทีเ่ พม่ิ ขึ้นจากปีที่ผ่านมา คดิ เป็นรอ้ ยละ
8.02 ( เปูาหมายการเพ่มิ ขน้ึ ของผูป้ วุ ยซมึ เศร้า ร้อยละ 5 )

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 144

ตารางท่ี 16 จาํ นวนผู้ปุวยโรคซมึ เศรา้ ที่เข้าถงึ บริการกับผลการดาํ เนนิ งาน จาํ แนกรายอําเภอ

อําเภอ จํานวนผู้ปุวย 2552 จํานวนผู้ปุวย2553 (ต.ค52- ก.ย 53)
(การบันทกึ ใน web application)

เมอื งสพุ รรณบุรี 1,946 50

เดมิ บางนางบวช 28 111

ด่านช้าง 27 828

บางปลามา้ 15 50

ศรีประจันต์ 47 84

ดอนเจดยี ์ 13 649

สองพี่น้อง 61 798

สามชกุ 32 110

อ่ทู อง 14 145

หนองหญา้ ไซ 2 31

รวม 2,185 2,856

ท่ีมา : แบบสรปุ รายงาน CUP/คปสอ. (รง.1/1 และ รง.1/2 ) ของกรมสขุ ภาพจิต และขอ้ มลู จาก
ระบบรายงานโปรแกรมดแู ลเฝาู ระวังโรคซมึ เศร้า ช่วง ต.ค 52 – ก.ย 53

ปัญหาและข้อเสนอแนะ
1. การตดิ ตามเยยี่ มบา้ นในผู้ทพ่ี ยายามฆา่ ตวั ตาย ทาํ ไดค้ อ่ นข้างยากในการพบตวั จากการดาํ เนินงานที่

ผ่านมาในเกือบทุกพ้ืนที่ พบแต่ญาติเท่าน้ัน เน่ืองจากหลายสาเหตุด้วยกัน คือ มีการย้ายที่อยู่ใหม่ หรือ ไป
ประกอบอาชีพนอกบา้ น เป็นต้น

2. โปรแกรมการดูแลเฝูาระวังโรคซึมเศร้า ยังมีปัญหาในเร่ืองการประมวลผลรายงาน ท่ีมีข้อมูล
บางส่วนไม่สมบูรณ์ การประสานงานกับผู้ดูแลระบบ มักเกิดความล่าช้า เน่ืองจากมีหลายจังหวัดที่ยังมีปัญหา
เรื่องการใช้โปรแกรม

3. ระบบการสง่ ต่อผทู้ ่ีคดั กรองแล้วพบมปี ญั หาเร่อื งซมึ เศร้า( มีคะแนน 9Q >7 ) พบว่ายังไมม่ รี ูปแบบ
ทช่ี ดั เจน ซ่งึ ตอ้ งมกี ารจัดระบบการดูแลใหช้ ัดเจนขนึ้ โดยสาํ นกั งานสาธารณสุขจะได้จดั ประชมุ เครอื ข่าย
คณะทํางานสขุ ภาพจิต ในโรงพยาบาล และในชมุ ชน เพื่อรบั ทราบปัญหา และหาแนวทางการดําเนนิ งานท่ี
ชัดเจน

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 145

งานผพู้ ิการ

ปงี บประมาณ 2553 สํานกั งานหลักประกนั สุขภาพแหง่ ชาติ เขต 5 จังหวดั ราชบรุ ี สนับสนนุ
งบประมาณให้หนว่ ยบรกิ ารในสังกัดสาํ นักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี เป็นจํานวนเงนิ 2,295,900 บาท
(สองล้านสองแสนเกา้ หมน่ื หา้ พนั เกา้ ร้อยบาทถว้ น) เพอ่ื ให้ผูป้ วุ ยระยะเฝาู ระวงั (Sub acute) และคนพิการ
ได้รับบริการดา้ นการฟ้นื ฟสู มรรถภาพและอุปกรณ์เครอ่ื งชว่ ยความพิการได้อย่างทว่ั ถงึ ครอบคลุม เพ่อื พฒั นา
ระบบบรกิ ารฟืน้ ฟสู มรรถภาพให้สามารถจดั บริการและอุปกรณ์เครอื่ งชว่ ยความพกิ ารให้ครอบคลมุ และ
ตอบสนองต่อความจําเปน็ ของคนพกิ ารในพ้ืนท่ไี ดม้ ากขนึ้ และเพอื่ ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาศกั ยภาพและความ
เขม้ แขง็ ขององค์คนพกิ ารใหส้ มารถร่วมมือกับสถานบริการและมสี ่วนร่วมในการดูแลสุขภาพและช่วยเหลือผู้
พิการด้วยกันเองในระยะยาว

โดยกําหนดกจิ กรรมใหจ้ ดั จ้างนกั กายภาพบาํ บดั ไวใ้ นโรงพยาบาล จาํ แนกการจดั สรรเงินงบประมาณ
ดงั นี้ โรงพยาบาลศนู ยเ์ จ้าพระยายมราช จัดสรรงบประมาณ ให้เปน็ จาํ นวนเงนิ 750,000 บาท (เจ็ดแสนห้า
หมน่ื บาทถ้วน)

รพท.สมเด็จพระสังฆราชองคท์ ี่ 17 จดั สรรงบประมาณ ให้เป็นจํานวนเงนิ 350,000 บาท
(สามแสนหา้ หมน่ื บาทถ้วน)

โรงพยาบาลชุมชน จดั สรรงบประมาณ ใหแ้ ห่งละ 200,000 บาท รวมเป็นจํานวนเงนิ 1,195,900
บาท (หน่งึ ลา้ นหน่ึงแสนเกา้ หมนื่ หา้ พนั เก้ารอ้ ยบาทถ้วน)

ตารางท่ี 17 แสดงรายละเอยี ดการไดร้ ับจัดสรรเงนิ งบประมาณการดําเนินงานด้านการฟน้ื ฟสู มรรถภาพ

ทางการแพทย์ ปีงบประมาณ 2553

ลาํ ดับ ชอื่ สถานพยาบาล จํานวนเงนิ โครงการ

1 รพศ. เจา้ พระยายมราช (บาท)
750,000 โครงการจดั ตง้ั เครือข่ายฟ้ืนฟู รพ.สง่ เสรมิ สขุ ภาพ

2 รพท. สมเดจ็ พระสังฆราช ต.สระแก้ว อ.เมือง จ.สพุ รรณบุรี
350,000 โครงการพฒั นาระบบบรกิ ารฟน้ื ฟสู มรรถภาพด้านการแพทย์

องคท์ ี่ 17 ในอาํ เภอสองพ่นี ้อง จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี
3 รพช. ด่านช้าง 200,000 โครงการพฒั นาระบบบริการฟน้ื ฟสู มรรถภาพ ผพู้ กิ าร

4 รพช. บางปลามา้ ทางการเคลื่อนไหว
195,900 โครงการฟน้ื ฟูสมรรถภาพทางการแพทยใ์ นเขตอาํ เภอ

5 รพช. ศรปี ระจนั ต์ บางปลาม้า จ.สพุ รรณบรุ ี
200,000 โครงการพัฒนาการให้บริการกายภาพบําบดั

6 รพช. สามชุก 200,000 โครงการจัดหานักกายภาพบาํ บัด รพ.สามชกุ จ.สพุ รรณบรุ ี

7 รพช. ดอนเจดีย์ 200,000 โครงการพัฒนาระบบบริการฟื้นฟสู มรรถภาพ ด้านการแพทย์
8 รพช. หนองหญา้ ไซ 200,000 โรงพยาบาลดอนเจดยี ์
รวม 8 แห่ง 2,295,900 โครงการพัฒนาศักยภาพการบรกิ ารด้านฟนื้ ฟูสมรรถภาพ
ผ้ปู ุวยระยะเฝูาระวังและผ้พู กิ าร รพ.หนองหญ้าไซ

8 โครงการ

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 146

นอกจากนี้ สํานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ได้จดั ทําโครงการจดั บริการฟืน้ ฟูศกั ยภาพผู้ดูแล
คนพกิ าร จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2553 ซ่ึงไดร้ ับการจัดสรรเงินงบประมาณจากสาํ นักปลัดกระทรวงสาธารณสขุ
เป็นจํานวนเงิน 78,800 บาท (เจ็ดหมน่ื แปดพนั แปดรอ้ ยบาทถ้วน) โดยดําเนนิ การอบรมการฟ้ืนฟู
สมรรถภาพคนพกิ าร ให้กับพยาบาลวชิ าชพี ทปี่ ฎบิ ัตงิ านในสถานอี นามัย จํานวน 64 คน จําแนกผู้เขา้ รบั การ
อบรมตามอําเภอ รายละเอียดตามตาราง

ตารางที่ 18 จาํ นวนผูเ้ ขา้ รับการอบรมการฟืน้ ฟสู มรรถภาพคนพิการ ปีงบประมาณ 2553

ลําดบั อาํ เภอ จาํ นวน (คน) หมายเหตุ

1 อําเภอเมืองสพุ รรณบุรี 16

2 อําเภอเดมิ บางนางบวช 6

3 อําเภอด่านช้าง 3

4 อําเภอบางปลาม้า 4

5 อาํ เภอศรีประจันต์ 4

6 อาํ เภอดอนเจดยี ์ 5

7 อาํ เภอสามชกุ 8

8 อาํ เภอสองพีน่ อ้ ง 12

9 อําเภออ่ทู อง 5

10 อาํ เภอหนองหญ้าไซ 1

รวม 10 แหง่ 64

งานยาเสพติด

ปงี บประมาณ 2553 สํานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี ไดร้ ับการสนบั สนุนเงินงบประมาณ จาก
สํานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ให้ดาํ เนนิ งานด้านการปูองกนั และแก้ไขปัญหายาเสพติด เป็นจาํ นวนเงิน
183,400 บาท โดยจัดทําโครงการเพื่อดําเนนิ งาน จาํ นวน 3 โครงการ ดังน้ี

1. โครงการพฒั นาเครือขา่ ยการปอู งกนั และแก้ไขปญั หายาเสพติด จังหวดั สุพรรณบุรี ปีงบประมาณ
2553 เป็นจํานวนเงิน 50,000 บาท พัฒนาเครือขา่ ยจาํ นวน 3 แหง่ ได้แก่ อําเภอเดมิ บางนางบวช, อําเภอ
เมืองสุพรรณบรุ ี และอาํ เภอหนองหญ้าไซ

2. โครงการพฒั นาระบบขอ้ มลู ยาเสพติด (บสต. 1-5) จงั หวดั สุพรรณบุรี ปงี บประมาณ 2553 เปน็
จํานวนเงิน 50,000 บาท

3. โครงการบาํ บัดรกั ษาผู้เสพ/ผู้ติดยาเสพระบบสมัครใจ จังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2553 เป็น
จํานวนเงนิ 83,400 บาท

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 147

วัตถุประสงค์
1. เพ่อื ใหผ้ ูเ้ สพ/ผูต้ ดิ ยาเสพติด ในระบบสมัครใจได้รับการบาํ บดั /รักษาและฟื้นฟสู มรรถภาพ

ตามมาตรฐาน
2. เพอ่ื ใหผ้ เู้ สพ/ผู้ติดยาเสพติด ได้รบั การติดตามดูแลหลังการบาํ บัด/รักษาและฟ้ืนฟูสมรรถภาพ อย่าง

เหมาะสม สามารถดํารงชีวติ อยู่ในสังคมไดต้ ามปกติ
3. เพื่อให้ผู้ปุวยยาเสพติดได้รบั การจาํ หนา่ ยแบบครบเกณฑ์ทก่ี าํ หนด ไมน่ ้อยกว่าร้อยละ 80
4. เพอ่ื พฒั นาการดาํ เนินดา้ นการปอู งกันและแกไ้ ขปัญหายาเสพติด

5. เพ่ือสนบั สนุนการพฒั นาศกั ยภาพบคุ ลากรท่ปี ฎบิ ัติงานดา้ นยาเสพตดิ

เปาหมาย

ประชาชนผเู้ สพ/ผตู้ ดิ ยาเสพติดไดร้ บั การบาํ บดั รักษาระบบสมัครใจ จํานวน 30 ราย

สรปุ ผลการดาเนินงาน
1. บําบัดรักษาและฟ้นื ฟสู มรรถภาพผ้ปู วุ ยยาเสพติด ระบบสมคั รใจ ท่โี รงพยาบาล จาํ นวน 93 ราย

เขา้ รับการบําบัดรักษาครบตามเกณฑ์ จํานวน 49 ราย และบําบัดรักษาไมค่ รบครบตามเกณฑ์ (Drop Out)
จาํ นวน 44 ราย (เปูาหมายทก่ี ระทรวงสาธารณสขุ กาํ หนดให้ ในปีงบประมาณ 2553 จาํ นวน 30 ราย)

2. บําบัดรกั ษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผูป้ วุ ยยาเสพติด ระบบบงั คับบําบดั ทโ่ี รงพยาบาล จาํ นวน 301
ราย

3. เป็นวทิ ยากรในการดาํ เนนิ งาน บาํ บดั รกั ษาและฟ้นื ฟูสมรรถภาพผูต้ ดิ ยาเสพติด ระบบบงั คบั บาํ บดั
คา่ ยปรับเปลยี่ นพฤติกรรม จาํ นวน 5 รุ่น (ผปู้ วุ ยยาเสพติด จํานวน 247 ราย)

4. เปน็ วทิ ยากรและร่วมดําเนินงาน บาํ บดั รักษาและฟื้นฟสู มรรถภาพผตู้ ิดยาเสพตดิ ระบบบงั คบั บาํ บัด
(วิถีพุทธ) จํานวน 1 รนุ่ (ผู้ปุวยยาเสพตดิ จํานวน 23 ราย)

5. สนับสนุนชุดตรวจหาสารเสพติดในปัสสาวะ ให้กับหน่วยงานทีข่ อรบั การสนบั สนนุ จํานวนทงั้ สนิ้
42,500 ชุด (สํานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี จดั ซอื้ จาํ นวน 33,250 ชดุ เปน็ จํานวนเงิน 498,750
บาท และไดร้ ับการสนบั สนุนชุดตรวจฯ จากศนู ยว์ ทิ ยาศาสตร์การแพทย์ที่ 4 สมทุ รสงคราม จาํ นวน 9,250 ชดุ )

6. จา่ ยเงนิ ใหก้ บั ศนู ยว์ ิทยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 4 สมทุ รสงคราม เปน็ ค่าตรวจวิเคราะหป์ ัสสาวะเพอ่ื
ยืนยันสารเสพตดิ จํานวน 228,250 บาท

งาน TO BE NUMBER ONE

ชื่อตวั ชวี้ ดั : 1. ร้อยละของผู้มีอายุ 10-24 ปี เป็นสมาชิก TO BE NUMBER ONE และเคยเขา้ รว่ ม
กิจกรรมไมน่ ้อยกว่ารอ้ ยละ 85
2. รอ้ ยละของอําเภอมชี มรม TO BE NUMBER ONE และดําเนินงานศนู ย์เพ่ือนใจวัยรนุ่
ตามเกณฑ์ทก่ี าํ หนด ร้อยละ 100

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 148

สถานการณ์

ปญั หาของวยั รุ่น ยังคงเป็นปัญหาสาํ คัญท่ีตอ้ งได้รับการแก้ไข สืบเน่ืองจากทผี่ า่ นมา ยังไมม่ ีวิธีการแก้ไข
ปัญหาวัยรุ่นทไ่ี ด้ผลดีและยง่ั ยนื ไม่วา่ จะเป็นปญั หายาเสพติด ปญั หาพฤตกิ รรม การใช้ความรุนแรง ปัญหาการ
เรียน ปัญหาด้านอารมณ์และจิตใจ ฯลฯ ล้วนแต่บ่ันทอนคุณภาพชีวิตวัยรุ่น ทําให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ไม่มี
คณุ ภาพ เน่อื งจากวยั รนุ่ เปน็ วัยแหง่ หวั เลยี้ วหวั ตอ่ ของการเสรมิ สร้างสิ่งดีๆ และการเกดิ ปญั หาต่างๆ เน่ืองจาก
ธรรมชาติของวยั รนุ่ เป็นวัยที่เปล่ียนแปลงบุคลิกลักษณะ มีความต้องการแสดงออกซึ่งความคิดเห็นของตนเอง
เพือ่ ใหผ้ อู้ นื่ ยอมรบั ตอ้ งการอิสระ มีการปลีกตวั ออกจากการเก่ยี วพนั ทางบ้าน ไม่ชอบให้คนอื่นมายุ่งเกี่ยวเร่ือง
ส่วนตวั เช่น การแต่งกาย การคบเพื่อน การเที่ยวเตร่ รักและต้องการเพ่ือนมากต้องการอยู่กับเพ่ือนมากกว่า
บ้าน เชื่อเพ่ือนมากกว่าเช่ือพ่อ แม่ เลียนแบบซ่ึงกันและกัน ท้ังการแต่งกาย บุคลิกลักษณะ การพูดจา การ
แสดงพฤตกิ รรมตา่ งๆ เพอ่ื ใหเ้ พือ่ นในกลุม่ ยอมรบั เขา้ เปน็ สมาชิกในกลุ่ม ต้องการค้นพบความถนัด ความสนใจ
ของตนเองอย่างแท้จริง มีความเจริญเติบโตทางสมองเต็มที่ สามารถใช้ความคิดในการแก้ปัญหาต่างๆได้ด้วย
ตนเอง ชอบแสดงออกในลกั ษณะที่แสดงความเด่นความดงั เปน็ ตน้

ดงั น้ัน เพื่อสนองความตอ้ งการของวัยร่นุ ท่ีต้องการสงิ่ พึ่งพาทางจติ ใจ โดยเฉพาะจากผ้ทู ่ีมคี วามร้แู ละ
ทักษะใหค้ ําปรึกษาวยั ใกลเ้ คียงกนั หรอื วัยเดยี วกนั ช่วยเหลือให้คาํ แนะนาํ ในลักษณะเพ่ือนช่วยเพ่ือน จึงเป็น
ทมี่ าของการจดั ตงั้ “ศูนย์เพ่อื นใจวยั รุ่น” (TO BE NUMBER ONE FRIEND CORNER) ขึ้น ในสถานศกึ ษา
อําเภอละ 1 แห่ง ภายใตก้ ารดําเนนิ โครงการรณรงค์ปอู งกันและแกไ้ ขปัญหายาเสพตดิ (TO BE NUMBER
ONE) แตก่ ารดําเนนิ งานในปที ่ีผ่านมา พบว่าบางอาํ เภอไม่สามารถดําเนินงานศนู ย์ฯ ท่ีมีประสิทธิภาพ เน่ืองจาก
สถานศึกษายงั ไมใ่ ห้ความสาํ คัญ คดิ ว่าเป็นการเพ่มิ ภาระงาน แกนนาํ ท่เี คยอบรมไว้จบการศกึ ษา เปล่ยี น
ผู้บรหิ ารสถานศึกษาใหม่ ฯลฯ

กิจกรรม
1. ประสานกับผรู้ ับผดิ ชอบงานยาเสพติด งานเอดส์ และงานสง่ เสรมิ สขุ ภาพ เพื่อบรู ณาการกจิ กรรมที่จะ
ดาํ เนินงานรว่ มกนั ในกลุ่มสมาชกิ TO BE NUMBER ONE

ผลการดาเนนิ งาน

ผลการดําเนินงาน : ผู้ที่มีอายุ 10 – 24 ปี เป็นสมาชิก TO BE NUMBER ONE ร้อยละ 89.85 เมื่อ
พิจารณาเป็นรายอําเภอ พบว่า อําเภอเมือง มีผลการดําเนินงานสูงท่ีสุด รองลงมาได้แก่ อําเภออู่ทอง และ
อาํ เภอ ด่านช้าง ตามลําดับ ในภาพรวมของจังหวัดถือว่าผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัด ตัวชี้วัดท่ี 2 ร้อยละของอําเภอมี
ชมรม TO BE NUMBER ONE และดําเนินงานศูนย์เพื่อนใจวัยรุ่นตามเกณฑ์ท่ีกําหนด จังหวัดสุพรรณบุรีได้
ดาํ เนนิ การจัดต้งั ครบท้ัง 10 อําเภอ คิดเป็นรอ้ ยละ 100 ผ่านเกณฑ์ช้ีวดั (ตารางที่ 19-20)

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 149

ตารางท่ี 19 เปรียบเทียบผลการดําเนนิ งาน รอ้ ยละของผมู้ อี ายุ 10-24 ปี
เปน็ สมาชกิ TO BE NUMBER ONE และเคยเข้าร่วมกิจกรรม ไมน่ ้อยกว่าร้อยละ 85

หนว่ ยงาน/อาํ เภอ เปาู หมาย ผลการดาํ เนนิ งาน ร้อยละ
37,135 ผลงาน 95.64
เมืองสุพรรณบรุ ี 14,405 35,517 86.41
เดิมบางนางบวช 15,146 12,448 90.00
ด่านช้าง 17,535 13,631 88.55
บางปลามา้ 12,862 15,528 89.40
ศรปี ระจนั ต์ 10,191 11,498 88.70
ดอนเจดีย์ 29,611 9,039 87.61
สองพน่ี ้อง 11,039 25,942 86.02
สามชกุ 27,349 9,496 91.34
อ่ทู อง 10,782 24,980 84.26
หนองหญ้าไซ 186,055 9,085 89.85
รวมทงั้ จงั หวัด 167,164
ระดับจังหวดั ในปีทผ่ี า่ นมา 187,964 -
ระดบั ประเทศ(ปีทีผ่ า่ นมา) - -

ตารางที่ 20 เปรียบเทียบผลการดําเนินงาน ร้อยละของอาํ เภอมีชมรม TO BE
NUMBER ONE และดาํ เนินงานศนู ยเ์ พ่อื นใจวัยร่นุ ตามเกณฑ์ทกี่ าํ หนด รอ้ ยละ 100

หนว่ ยงาน/อําเภอ เปาู หมาย ผลการดําเนนิ งาน ร้อยละ
1 ผลงาน 10
เมอื งสุพรรณบรุ ี 1 1 10
เดมิ บางนางบวช 1 1 10
ดา่ นชา้ ง 1 1 10
บางปลามา้ 1 1 10
ศรปี ระจนั ต์ 1 1 10
ดอนเจดีย์ 1 1 10
สองพี่น้อง 1 1 10
สามชุก 1 1 10
อู่ทอง 1 1 10
หนองหญ้าไซ 10 1 100
รวมทัง้ จงั หวัด 10
ระดับจงั หวัดในปที ผี่ า่ นมา 10 100
ระดับประเทศ (ปีที่ผา่ นมา) - 10 -
-

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 150

งานอุบัติเหตุและการแพทย์ฉุกเฉิน

1. จาํ นวนผบู้ าดเจ็บและเสียชีวติ จากอบุ ัติเหตกุ ารขนสง่ ทางบก ปี 2553

ขอ้ มลู ผู้บาดเจบ็ จากอุบัตเิ หตกุ ารขนส่งทางบกปี 2553 (ตลุ าคม 2552 - กันยายน 2553)

ผู้บาดเจ็บ ผู้บาดเจบ็ ใน ผู้บาดเจบ็ ตายทงั้

เดือน ท้ังหมด จังหวดั รกั ษาใน รพ. ตายทั้งหมด จังหวดั ตายก่อนถึง รพ. ตายใน รพ.
ชาย หญงิ
ชาย หญงิ ชาย หญงิ ชาย หญิง ชาย หญิง ชาย หญงิ ชาย หญิง
24
ตลุ าคม 763 420 685 367 177 72 7 6 7 6 6 4 20
81
พฤศจกิ ายน 852 480 763 441 190 73 11 4 11 4 10 2 21
10 1
ธนั วาคม 967 556 879 483 225 86 17 3 15 3 9 2 91
50
มกราคม 913 536 807 493 232 105 11 5 9 5 8 3 80
21
กุมภาพนั ธ์ 894 487 809 439 212 72 15 3 14 2 5 2 22
20
มีนาคม 844 515 717 435 189 73 18 6 18 5 12 5 41

เมษายน 1018 643 910 576 253 131 15 2 15 2 10 1 56 12
พฤษภาคม 739 512 656 461 182 85 9 3 9 3 1 3

มถิ ุนายน 839 509 737 441 203 100 5 2 4 2 3 1

กรกฎาคม 763 483 688 420 181 105 12 7 13 6 9 4

สงิ หาคม 734 463 664 425 164 89 9 3 8 3 7 2

กันยายน 713 438 621 389 163 66 13 2 11 2 8 1
รวม
10039 6042 8936 5370 2371 1057 142 46 134 43 88 30

ที่มา ข้อมลู จาก รายงาน 19 สาเหตุ สํานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

2. ขอ้ มูลการบาดเจบ็ จากสาเหตุของการบาดเจ็บ 19 สาเหตุ ปี 2553 (ตุลาคม 2552-กันยายน 2553)

สาเหตุของการบาดเจ็บ ผ้บู าดเจ็บ ผ้บู าดเจบ็ ตาย

จาํ นวน อัตราต่อแสนประชากร จํานวน อตั ราต่อแสนประชากร

1. อุบตั ิเหตกุ ารขนสง่ ทางบก(v01-v89) 16081 1889.84 188 22.09

2. อบุ ัติเหตุอ่นื ๆ 37488 4405.58 94 11.04

2.1 พลัด ตก หรือหกล้ม (W00-W19) 8507 999.74 7 0.82

2.2 สัมผัสกบั แรงเชิงกลวตั ถสุ ิง่ ของ (W20-W49) 13974 1642.22 7 0.82

2.3 สมั ผัสกบั แรงเชิงกลของสตั ว์/คน (W50-W64) 10459 1229.14 1 0.12

2.4 การตกนา้ํ จมน้ํา (W65-W74) 113 13.27 49 5.75

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 151

2. ข้อมูลการบาดเจบ็ จากสาเหตุของการบาดเจ็บ 19 สาเหตุ ปี 2553 (ตุลาคม 2552-กันยายน 2553) ..ตอ่

ผบู้ าดเจ็บ ผบู้ าดเจ็บตาย

สาเหตุของการบาดเจ็บ จาํ นวน อัตราต่อแสนประชากร จํานวน อัตราต่อแสนประชากร

2.5 คกุ คามการหายใจ (W75-W84) 49 5.75 6 0.71

2.6 สมั ผัสกระแสไฟฟูา รังสีและอณุ หภูมิ (W85-W99) 286 33.61 19 2.23

2.7 สัมผัสควัน ไฟ และเปลวไฟ (X00-X09) 122 14.33 1 0.12

2.8 สมั ผสั ความร้อน ของรอ้ น (X10-X19) 454 53.35 1 0.12

2.9 สมั ผสั พิษจากสัตวห์ รอื พชื (X20-X29) 2860 336.11 0 0

2.10 สมั ผัสพลังงานจากธรรมชาติ (X30-X39) 8 0.94 0 0

2.11 สมั ผัสพิษและสารอืน่ ๆ (X40-X49) 352 41.37 2 0.24

2.12 การออกแรงเกิน (X50-X57) 67 7.87 0 0

2.13 สมั ผัสกับสิง่ ไม่ทราบแน่ชดั (X58-X59) 237 27.85 1 0.12

3. ทาํ ร้ายตวั เองดว้ ยวิธีตา่ ง ๆ (X60-X84) 625 73.44 33 3.88

4. ถกู ทํารา้ ยดว้ ยวิธีตา่ งๆ (X85-Y09) 2752 323.41 28 3.29

5. บาดเจบ็ โดยไม่ทราบเจตนา (Y10-Y33) 478 56.17 8 0.94

6. ดาํ เนนิ การทางกฎหมายหรือสงคราม (Y35-Y36) 37 4.35 1 0.12

7. ไม่ทราบทง้ั สาเหตุและเจตนา (Y34) 168 19.74 11 1.29

รวม 57629 6772.55 363 42.66

(ประชากรปี 53 จํานวน 850,920 คน)

3. การพัฒนาระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน
การพฒั นาของระบบการแพทย์ฉกุ เฉนิ จังหวดั สุพรรณบรุ ไี ดม้ กี ารพัฒนามาโดยลาํ ดับ ตั้งแตป่ ี 2549

ซึง่ ได้มกี ารพฒั นาศกั ยภาพบคุ ลกรกชู้ ีพของโรงพยาบาล การจัดตงั้ ศนู ยร์ บั แจง้ เหตแุ ละส่งั การ ตลอดจนขยาย
เครือขา่ ยหนว่ ยปฏิบตั กิ ารฉุกเฉินในพื้นที่ ปัจจบุ ันมีหน่วยปฏบิ ัตกิ าร ระดับ ALS จาํ นวน 14 แห่ง ระดับ
BLS จาํ นวน 54 แห่ง ระดบั FR จาํ นวน 131 แห่ง ในปี 2552 มกี ารออกปฏิบัตกิ ารการแพทย์ฉกุ เฉนิ
จํานวน 3,123 ครัง้ แบ่งเป็น ระดบั ALS จํานวน 583 ครงั้ (คิดเปน็ รอ้ ยละ 18.61) ระดับ BLS จํานวน
199 ครัง้ (ร้อยละ 6.37) ระดับ FR จํานวน 2,341 ครั้ง (รอ้ ยละ 74.96) การปฏิบตั ิการแยกรายพน้ื ที่
ไดแ้ ก่ อาํ เภอเมืองสุพรรณบรุ ี จาํ นวน 1,718 คร้งั อําเภอสองพ่ีนอ้ ง จาํ นวน 221 ครั้ง อาํ เภอเดิมบาง
นางบวช จํานวน 130 คร้งั อาํ เภอด่านชา้ ง จาํ นวน 190 ครงั้ อาํ เภอบางปลาม้า 163 ครั้ง อาํ เภอ
ศรปี ระจนั ต์ 326 ครัง้ อําเภอดอนเจดีย์ 121 ครง้ั อําเภอสามชกุ 61 ครัง้ อําเภออทู่ อง จํานวน 177 คร้งั
อําเภอหนองหญ้าไซ จํานวน 16 ครง้ั

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 152

กิจกรรมดาเนินการ

เพอ่ื พัฒนาการดาํ เนินงานดา้ นการแพทย์ฉุกเฉินจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ในปีงบประมาณ 2553 นี้ ได้

กาํ หนดโครงการและกิจกรรมดําเนินการ ดงั นี้

แผนงาน/โครงการ กิจกรรม กลมุ่ เปูาหมาย ระยะเวลาดาํ เนินการ แหล่งงบประมาณ

1.โครงการพัฒนาระบบ 1.พัฒนาระบบบริการจัดการ คณะกรรมการ/ ต.ค.52-ก.ย.53 งบพัฒนาระบบ

บรกิ ารแพทย์ฉกุ เฉิน -ประชุมคณะกรรมการ/ คณะทํางาน บริการแพทยฉ์ กุ เฉิน

เตรียมความพรอ้ มรบั คณะทํางานแพทย์ฉุกเฉนิ (สาํ นกั ระบบฯ จังหวัดสุพรรณบุรี

เหตุสาธารณภยั ปี -ขึน้ ทะเบยี นและทาํ บตั ร สสจ.)

2553 ประจําตัวสมาชิก

-บนั ทกึ ตรวจสอบขอ้ มูล และ

เบกิ จา่ ยค่าตอบแทนหน่วย

ปฏบิ ัติการ

-ติดตามประเมินหนว่ ย

ปฏบิ ัติการในระบบ

-ประชาสมั พนั ธ์ 1669

-จัดทําแผนสาธารณภัย(ด้าน

การแพทย์และสาธารณสุข)

และรว่ มซ้อมแผนกับจังหวดั

สุพรรณบรุ ี

2.สนบั สนุนการดาํ เนนิ งาน ศูนย์รับแจ้งเหตฯุ
ศูนยร์ บั แจง้ เหตฯุ (รพศ.)
3.พฒั นาบคุ ลากรและคณุ ภาพ
2.โครงการพฒั นา หนว่ ยปฏบิ ัตกิ าร รพ.ทุกแห่ง จาํ นวน 3 รุ่นๆละ 2 วัน งบพัฒนาระบบ
ศกั ยภาพบคุ ลากรหน่วย -อบรมฟนื้ ฟอู าสากชู้ พี บรกิ ารแพทยฉ์ ุกเฉิน
ปฏบิ ัติการขัน้ สงู ระบบ พัฒนาความร้แู ละทักษะ บุคลากร ระหวา่ ง ก.พ.-ม.ี ค. 53 จังหวดั สพุ รรณบรุ ี
บริการแพทย์ฉกุ เฉินใน บคุ ลากรกชู้ ีพด้านการกู้ชีพขนั้
การชว่ ยเหลอื ผู้ปวุ ย สงู และสาธารณภัย ปฏิบตั งิ านกชู้ ีพใน
ฉุกเฉนิ ในสภาวะปกติ
และสาธารณภยั (โดย รพ.ทกุ แห่ง แหง่
รพศ.)
ละ 10 คน สอ. 40

แหง่ และบคุ ลากร

ที่ปฏบิ ัตงิ านศูนย์

รบั แจ้งเหตุและส่ัง

การ 40 คน รวม

230 คน

ผลการดาเนนิ งาน หน้า 153

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

1. การปฏบิ ัติการการแพทย์ฉกุ เฉนิ (ระหว่างวันท่ี 21/09/09 ถึง 20/09/10)

-จํานวนปฏบิ ัตกิ ารกู้ชีพทง้ั ส้ิน จาํ นวน 2931 ราย

บรกิ ารระดับ FR จาํ นวน 2060 ราย หรอื รอ้ ยละ 70.28

บริการระดบั BLS จาํ นวน 198 ราย หรอื รอ้ ยละ 6.28

บริการระดับ ALS จาํ นวน 658 ราย หรอื ร้อยละ 22.45

-วธิ กี ารแจง้ เหตุ

รบั แจ้งจากประชาชนทาง 1669 จาํ นวน 595 ราย หรือ ร้อยละ20.30

รับแจ้งจากประชาชนแจง้ เหตทุ างหมายเลขอ่ืน จํานวน 5 ราย หรือ ร้อยละ 0.17

รบั แจ้งจากวทิ ยุสอื่ สารประชาชน จํานวน 1 ราย หรอื ร้อยละ 0.03

รับแจ้งจากเครอื ขา่ ยตํารวจ จํานวน 12 ราย หรือ รอ้ ยละ 0.41

รบั แจ้งจากเครือขา่ ยอาสาสมัคร จาํ นวน 2197 ราย หรอื รอ้ ยละ 74.96

รบั แจ้งจากหนว่ ยกู้ภยั (ไมใ่ ช่อาสาสมคั ร) จํานวน 1 ราย หรอื รอ้ ยละ 0.03

รบั แจง้ ทางวธิ อี ่ืนๆ จาํ นวน 20 ราย หรือ ร้อยละ 0.68

รบั แจง้ จากหนว่ ยกูช้ ีพในระบบ จาํ นวน 87 ราย หรอื ร้อยละ 2.97

-ประเภทของเหตุท่ีให้บรกิ าร

เหตุผู้ปวุ ยฉกุ เฉิน จํานวน 939 ราย หรือ ร้อยละ 32.04

อุบตั เิ หตุจราจร จาํ นวน 1655 ราย หรอื ร้อยละ 56.47

พลดั ตกหกลม้ จํานวน 106 ราย หรือ ร้อยละ 3.62

ตกจากทีส่ ูง จํานวน 18 ราย หรอื รอ้ ยละ 0.61

เหตุจมน้ํา จํานวน 4 ราย หรือ รอ้ ยละ 0.14

เหตุถกู ทาํ รา้ ยร่างกาย จํานวน 121 ราย หรอื ร้อยละ 4.13

เหตุทาํ รา้ ยตนเอง จาํ นวน 21 ราย หรอื ร้อยละ 0.72

เหตุไฟฟาู ดูด จาํ นวน 4 ราย หรือ ร้อยละ 0.14

-การใหบ้ ริการดแู ลรักษา ณ จุดเกิดเหตุ

Response Time ภายใน 10 นาที จาํ นวน 2545 ราย หรือ รอ้ ยละ 86.83

On Scene Time ภายใน 10 นาที จาํ นวน 2710 ราย หรอื ร้อยละ 92.46

ระยะทางไปถึงท่ีเกดิ เหตภุ ายใน 10 กม. จํานวน 666 ราย หรอื ร้อยละ 22.72

ระยะทางไปถงึ โรงพยาบาลภายใน 10 กม. จาํ นวน 2071 ราย หรือ รอ้ ยละ 70.66

-การดแู ลรกั ษา

ให้การดูแลรกั ษา ณ จุดเกดิ เหตแุ ละนาํ สง่ จํานวน 2810 ราย หรอื รอ้ ยละ 95.87

ใหก้ ารดแู ลรกั ษา ณ จดุ เกิดเหตแุ ละไมน่ ําส่ง จาํ นวน 12 ราย หรือ รอ้ ยละ 0.41

ใหก้ ารดแู ลรกั ษา แต่เสียชีวติ ณ จุดเกดิ เหตุ จาํ นวน 1 ราย หรอื รอ้ ยละ0.03

เสียชีวิตกอ่ นหนว่ ยไปถงึ จาํ นวน 29 ราย หรอื ร้อยละ 0.99

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 154

แนะนาํ กลบั บ้านโดยไม่ตอ้ งรกั ษา จํานวน 5 ราย หรือ รอ้ ยละ 0.17
ยกเลิกปฏิบตั ิการ จาํ นวน 47 ราย หรอื ร้อยละ 1.60
ไมพ่ บเหตุ จํานวน 13 ราย หรือ ร้อยละ 0.44

2. การบริหารจัดการการแพทยฉ์ กุ เฉนิ
-ประชุมคณะกรรมการปูองกันและบรรเทาสาธารณภัยจงั หวัดสุพรรณบุรี จํานวน 2 ครัง้
-ประชมุ คณะทาํ งานระบบบรกิ ารการแพทย์ฉกุ เฉินจงั หวัด จาํ นวน 3 คร้ัง
-ซ้อมแผนเตรียมความพรอ้ มรับสาธารณภัย(ด้านการแพทยแ์ ละสาธารณสขุ ) จาํ นวน 2 ครง้ั

3. การบรหิ ารจัดการของศูนย์รบั แจ้งเหตุและสง่ั การ
3.1 รายการครภุ ณั ฑ์สํานกั งานและครุภณั ฑป์ ระเภทไฟฟาู และวทิ ยทุ ีม่ ีในศูนยร์ บั แจ้งเหตุและสง่ั

การและวัสดทุ จ่ี ําเปน็ ดังน้ี
- โทรศพั ท์ (ระบบ TOT) จํานวน 3 หมายเลข (5 เคร่อื ง) โชว์เบอร์ 2 หมายเลข (จํานวน 4
เครือ่ ง) และ ไม่โชวเ์ บอร์ 1 หมายเลข (จํานวน 1 เคร่อื ง)
- วิทยุส่ือสาร ระบบ VHF จาํ นวน 4 เครอื่ ง ระบบ SSB จํานวน 1 เคร่อื ง ความถใ่ี ชง้ าน
155.775 mhz ความถี่ standby 154.925 mhz, 153.385 mhz, 168.475 mhz, 146.840 mhz,
148.940 mhz ระบบ HF 7.6450 mhz

- คอมพิวเตอร์ 3 เครือ่ ง ความเรว็ อนิ เตอร์เนต 2 MB เชอ่ื มตอ่ กับเซิร์ฟเวอรข์ องโรงพยาบาล
3.2 บุคลากรด้านการให้บริการการแพทยฉ์ ุกเฉิน
มพี ยาบาลสงั่ การ จํานวน 1 คน/เวร จัดเวรตลอด 24 ชว่ั โมง (3 ผลัด) พยาบาลสั่งการที่

ปฏบิ ตั งิ าน ผ่านการอบรมหลกั สตู รพยาบาลประจําศูนยร์ ับแจง้ เหตแุ ละส่ังการ และมีประสบการณ์ปฏบิ ตั งิ าน
ณ จุดเกดิ เหตอุ ย่างนอ้ ย 1 ปี

เจ้าหน้าท่ีรบั แจง้ เหตุ/เจ้าหน้าทบี่ ันทกึ ข้อมูล จํานวน 1 คน/เวร จัดเวรตลอด 24 ชัว่ โมง (3ผลัด)
เจ้าหน้าทร่ี ับแจ้งเหตทุ ่ีปฏิบัตงิ าน ผ่านการอบรมหลักสูตร FR และเจา้ หนา้ ทแ่ี จ้งเหตุ (Dispatcher) ทกุ คน
และผ่านการอบรมหลัดสูตร EMTB จาํ นวน 5 คน

การดาเนินงานควบคมุ การบรโิ ภคเคร่ืองด่ืมแอลกอฮอลแ์ ละยาสูบ

สถานการณ์
ผลิตภัณฑย์ าสูบประเภทบุหรเ่ี ปน็ สาเหตุทที่ ําใหเ้ กิดโรคต่างๆ มากกวา่ 25 โรค ทั้งในผู้สบู บหุ รแ่ี ละผู้

ใกลช้ ิดทไ่ี ม่สบู บุหรี่ ทาํ ใหเ้ สยี ชีวติ กอ่ นวยั อันควร องคก์ ารอนามยั โลกประมาณการว่าปจั จบุ นั จะมผี ู้สบู บหุ รี่
ทง้ั สนิ้ 1,100 ลา้ นคน ในจํานวนนี้ร้อยละ 80 อยใู่ นประเทศทม่ี รี ายไดน้ อ้ ยและรายไดป้ านกลาง และประชากร
โลกเสยี ชีวิตถึงปีละ 4.9 ล้านคน หรอื วันละ 13,600 คน คาดวา่ อกี 30 ปขี ้างหนา้ จะเพิม่ จํานวนเป็น 10 ลา้ น
คนต่อปี จากขอ้ มลู สํานกั งานสถติ แิ ห่งชาติ ในปี 2549 อัตราการสบู บุหรรี่ วมทกุ ประเภทรอ้ ยละ 18.94 ช่วงอายุ
ที่มกี ารสบู บหุ รี่สงู สุด คอื ประชากรอายุ 41-59 ปี รองลงมาคือ 25-40 ปี กลุ่มอายุ 15-18 ปี มีการสูบบหุ รี่
เพม่ิ ขึ้น ถอื เป็นกล่มุ เสีย่ งและเป็นนกั สูบหนา้ ใหมท่ ี่ต้องเฝูาระวงั มากทส่ี ดุ

การบรโิ ภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทยมีแนวโน้มสูงขึ้น จากการสํารวจปี 2550 พบวา่
ประชากรอายุ 15 ปีขน้ึ ไป 51.2 ลา้ นคน เปน็ ผู้ท่ีดื่มสุรา 14.9 ล้านคนหรอื รอ้ ยละ 29.3 โดยผูช้ ายยงั คงด่มื สรุ า

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 155

มากกว่าผู้หญิงประมาณ 6 เท่า ในขณะเดียวกันผปู้ ุวยทเ่ี ปน็ โรคที่เก่ยี วกับการบรโิ ภคเครือ่ งดื่มแอลกอฮอล์ก็มี
จาํ นวนสูงขึน้ ดว้ ยเชน่ กัน นอกจากน้ีผลกระทบท่มี องเหน็ อยา่ งเดน่ ชัดคอื การเกดิ อุบตั เิ หตบุ นท้องถนนซ่ึงนํา
ความสญู เสียทางด้านเศรษฐกจิ สงั คม สขุ ภาพ มาสู่ตนเอง ครอบครัว ชุมชน และประเทศชาตอิ ยา่ งมหาศาล
ปญั หาดังกล่าวพบได้ท่วั โลกและทุกประเทศพยายามทําการแก้ไขเพ่ือลดปญั หาอย่างตอ่ เนือ่ ง ในมติ
คณะรัฐมนตรเี ม่อื วนั ท่ี 14 ธนั วาคม 2547 ไดก้ ําหนดหา้ มจําหนา่ ยบุหร่ีแกเ่ ดก็ อายุตา่ํ กว่า 18 ปี และหา้ ม
จาํ หน่ายสรุ าแกเ่ ดก็ อายุ ต่ํากว่า 20 ปี และกําหนดเวลาจําหน่ายสรุ าชนิดขายปลีกตง้ั แต่ 11.00 น.-14.00 น.
และ 17.00 น.-24.00 น.

กจิ กรรมดาเนินการ

เพื่อให้การดาํ เนนิ งานใช้บังคับกฎหมายควบคุมการบริโภคเครื่องด่ืมแอลกอฮอล์และยาสูบ ในระดับ

พื้นที่เป็นไปด้วยความเรียบร้อย เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล มีความเข้มแข็ง ต่อเน่ือง เป็น

รูปธรรม สร้างขวัญและกําลังใจของพนักงานเจ้าหน้าท่ี ช่วยให้ประชาชนและผู้ประกอบการมีความรู้ ความ

เข้าใจ ตระหนักถึงโทษ พิษภัยและผลกระทบของสุรา-ยาสูบ รวมถึงร่วมมือปฏิบัติตามกฎหมาย อย่าง

ถูกต้อง อันจะช่วยลดจํานวนผู้บริโภคหน้าใหม่ ลดปริมาณการบริโภคในกลุ่มท่ีเสพอยู่แล้ว และลดผลกระทบ

ด้านต่างๆท่เี ปน็ ผลจากการบรโิ ภคลง

ผลการดาเนินงานการออกตรวจสถานประกอบการ
- พนกั งานเจ้าหนา้ ท่ีไดอ้ อกดําเนนิ การเฝูาระวังตรวจเตอื นประชาสมั พันธ์เกยี่ วกบั กฎหมายควบคุม

เครื่องดื่มแอลกอฮอลแ์ ละยาสบู ในจงั หวดั สพุ รรณบุรี รา้ นคา้ สว่ นใหญใ่ ห้ความร่วมมือเปน็ อย่างดี มีบางรายท่ี
ยงั ไมเ่ ข้าใจเก่ียวกับ พรบ.ควบคุมเครื่องด่ืมแอลกอฮอล์ เชน่ เวลาที่จาํ หน่ายได้คือ 11.00 น - 14.00 น และ
เวลา 17.00 น. -24.00 น. การหา้ มโฆษณาเกยี่ วกับเครือ่ งดื่มแอลกอฮอล์และหา้ มจาํ หน่ายสรุ าให้แกเ่ ดก็ ทีอ่ ายุ
ต่ํากวา่ 20 ปแี ละคนเมาจนครองสตไิ ม่ได้ และไม่จาํ หน่ายบุหรใี่ ห้เดก็ อายุตํา่ กวา่ 18 ปี ซ่ึงทาง จนท.สาธารณสขุ
ได้ให้คําแนะนาํ เกย่ี วกบั กฎหมายดังกลา่ ว

ผลการดาเนนิ งานออกตรวจรว่ มกบั สานกั งานคณะกรรมการควบคุมเคร่ืองด่ืมแอลกอฮอล์

การดาํ เนนิ งานตรวจสถานประกอบการรว่ มกบั ทีมนิตกิ รของสาํ นักงานคณะกรรมการควบคุมเครอ่ื งดื่ม
แอลกอฮอล์ ในวนั ท่ี 11 พฤศจิกายน 2553 ได้มีประชมุ ก่อนออกตรวจของสํานกั งานคณะกรรมการควบคมุ
เครอ่ื งดื่มแอลกอฮอล์ สาํ นักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี สํานกั งานสาธารณสขุ อําเภอเมอื งสุพรรณบรุ ี
และตาํ รวจภธู รจงั หวดั สพุ รรณบุรี เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี โดยเปูาหมายในการดําเนินงานได้แก่ รา้ นขายสง่
ขายปลกี ร้านจําหน่ายอาหารและเครอื่ งดม่ื สถานบริการ และสถานบนั เทิง โดยตรวจเตอื นสถานประกอบการ
จาํ นวน 9 แห่ง ประกอบด้วยร้านค้าสง่ จํานวน 2 แห่ง รา้ นจาํ หนา่ ยอาหารและเคร่ืองดืม่ จาํ นวน 2 แหง่ ผับ
จาํ นวน 3 แหง่ โรงแรม จาํ นวน 2 แหง่ โดยสถานประกอบการสว่ นใหญ่ไม่ทราบกฎหมาย และขาดความ
ตระหนักถึงโทษและพิษภัยของแอลกอฮอล์จงึ ใหค้ วามสาํ คญั เรื่องนี้นอ้ ย แต่ในภาพรวมสถานประกอบการไดใ้ ห้
ความร่วมมือและปฏิบัตติ ามคําแนะนาํ ของพนักงานเจา้ หน้าทเ่ี ป็นอย่างดี

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 156

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 157

งานทันตสาธารณสขุ

1. การส่งเสริมสขุ ภาพช่องปากเดก็ ปฐมวยั (0-5 ปี)
สถานการณ์

จากการสํารวจสภาวะสุขภาพช่องปาก เพ่ือเฝูาระวังสถานการณ์สุขภาพช่องปากของประชาชน
จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ตั้งแตป่ ี 2548 - 2552 พบว่า เด็กอายุ 3 ปี เปน็ โรคฟันผุร้อยละ 69.7, 69.05, 67.06, 64.9
และ 61.34 ตามลําดับ จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นว่าเด็กอายุ 3 ปี ในจังหวัดสุพรรณบุรี เป็นโรคฟันผุมีอัตราสูง
และสงู กว่าเกณฑข์ องระดับประเทศ (เกณฑร์ ะดบั ประเทศ เดก็ อายุ 3 ปี เป็นโรคฟนั ผไุ มเ่ กนิ ร้อยละ 60)

รอ้ ยละ เทียบเกณฑ์ระดบั ประเทศ รอ้ ยละ 60

72

70 69.7 69.05
68
66 67.06

64 64.9

62
60 61.34

58

56

ปี 2548 ปี 2549 ปี 2550 ปี 2551 ปี 2552

รูปที่ 1 อตั ราการเกิดโรคฟนั ผุในเด็กอายุ 3 ปี จังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2548 - 2552

โรคฟนั ผุในเดก็ ปฐมวยั เป็นปญั หาสาธารณสขุ ปัญหาหนึ่งของจงั หวดั สพุ รรณบุรี ในช่วงระยะเวลา 5 ปี
ตั้งแต่ปี 2548 - 2552 ซึ่งจังหวัดสุพรรณบุรี ได้กําหนดแนวคิดและหลักการปูองกันฟันผุในเด็กปฐมวัย
เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวอย่างเป็นระบบ และต่อเน่ือง ซึ่งจากรูปท่ี 1 จะเห็นว่าอัตราการเกิดโรคฟันผุ
ในเดก็ อายุ 3 ปี จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2548 - 2552 มีแนวโน้มลดลงตลอดช่วงระยะเวลา 5 ปี ซึ่งอาจจะเป็น
ผลกระทบจากการดําเนินโครงการส่งเสริมปูองกันสุขภาพช่องปากในเด็กปฐมวัยของจังหวัดสุพรรณบุรี
อย่างต่อเนื่อง และจากหลักการการสร้างเสริมสุขภาพท่ีดีจะต้องมีความต่อเนื่อง และเชื่อมโยงกัน
ดังน้ัน ในปีงบประมาณ 2553 จังหวัดสุพรรณบุรี จึงจัดกิจกรรมส่งเสริมช่องปากเด็กปฐมวัยเพ่ือแก้ไขปัญหา
ทนั ตสขุ ภาพในเดก็ ปฐมวยั

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 158

แผนงาน/โครงการ แก้ไขปัญหา

1. กิจกรรมการสง่ เสริมสขุ ภาพชอ่ งปากเด็กปฐมวยั
1) ตัวชี้วัดงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากเด็กปฐมวัย ของสํานักทันตสาธารณสุข และแผนการตรวจ
ราชการและนิเทศงานระดบั กระทรวง
1.1 รอ้ ยละของหญิงตัง้ ครรภ์ ไดร้ ับการตรวจช่องปาก และคาํ แนะนํา
1.2 รอ้ ยละของผปู้ กครองเดก็ อายุ 9 - 12 เดือน ไดร้ บั การฝึกแปรงฟันให้เดก็
1.3 รอ้ ยละของเด็กอายุ 1 ½ ปี ไดร้ บั การแปรงฟนั กอ่ นนอนทุกวนั

2) ตัวช้วี ดั ของสํานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี
2.1 รอ้ ยละของผปู้ กครองเดก็ อายุ 1 ½ ปี ไดร้ ับการฝกึ แปรงฟนั ให้เดก็

3) เปาู หมาย
3.1 ร้อยละ 87 ของหญิงต้ังครรภ์ท่ีมาฝากครรภ์ในสถานบริการได้รับการตรวจช่องปากและ
คําแนะนํา
3.2 ร้อยละ 82 เด็กอายุ 9 - 12 เดือน , 1 ½ ปี ที่มารับวัคซีนในสถานบริการได้รับการตรวจฟัน
และผ้ปู กครองเด็กไดร้ ับการฝึกแปรงฟนั ใหเ้ ด็ก
3.3 ร้อยละ 70 ของเดก็ อายุ 1 ½ ปี ท่มี ารบั วัคซีนในสถานบริการได้รบั การแปรงฟันก่อนนอนทุกวัน

4) กิจกรรมท่ีดาํ เนนิ การ
4.1 ตรวจสุขภาพช่องปาก และให้คําแนะนําการดูแลสุขภาพช่องปากแก่หญิงตั้งครรภ์ที่มาฝาก
ครรภ์ในสถานบรกิ าร
4.2 ตรวจฟันเด็กท่ีมารับวัคซีนหัด (9 เดือน) ในสถานบริการ และให้คําแนะนําการดูแลสุขภาพ
ชอ่ งปากและฝกึ การแปรงฟนั เด็กใหแ้ กผ่ ปู้ กครองเด็ก
4.3 ตรวจฟันเด็กท่ีมารับวัคซีนดีทีพี เข็มที่ 4 ในสถานบริการและให้คําแนะนําการดูแลสุขภาพ
ช่องปากและฝกึ การแปรงฟันเด็กใหแ้ กผ่ ูป้ กครองเดก็
4.4 กระตุ้นให้ผปู้ กครองเดก็ 1 ½ ปี แปรงฟนั กอ่ นนอนทุกวนั
4.5 สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี จัดประกวดสถานบริการสาธารณสุขดีเด่นด้านการ
ดาํ เนนิ งานสง่ เสริมสุขภาพช่องปากเดก็ ปฐมวัย

5) งบประมาณ
จากสํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ งบส่งเสริมปูองกันโรค ปี 2553 (PP area base)

จํานวน 92,875 บาท

6) ผลการดําเนนิ งาน
6.1 หญิงตงั้ ครรภ์ในสถานบริการสาธารณสุขท้ังหมด จํานวน 7,614 คน ได้รับการตรวจสุขภาพ
ช่องปาก และให้คําแนะนําการดูแลช่องปาก จํานวน 6,695 คน คิดเป็นร้อยละ 87.93

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี หน้า 159

ซึ่งผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดของสํานักทันตสาธารณสุข และแผนการตรวจราชการ และนิเทศงาน
ระดบั กระทรวง
6.2 เด็กท่ีมารับวัคซีนหัดในสถานบริการสาธารณสุข จํานวน 8,520 คน ได้รับการตรวจฟันและ
ผู้ปกครองเด็กได้รับคําแนะนําการดูแลสุขภาพช่องปาก และได้รับการฝึกแปรงฟันให้เด็ก
จํานวน 8,030 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 94.25 ผ่านเกณฑต์ ัวชี้วดั ของสํานกั ทันตสาธารณสขุ
6.3 เด็กที่มารับวัคซีนดีทีพี เข็มท่ี 4 ในสถานบริการสาธารณสุข จํานวน 8,171 คน
ได้รับการตรวจฟันและผู้ปกครองเด็กได้รับคําแนะนําการดูแลสุขภาพช่องปากและได้รับการ
ฝกึ แปรงฟันใหเ้ ด็กจาํ นวน 7,737 คน คิดเปน็ ร้อยละ 94.69 ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดของสํานักงาน
สาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี และได้รับการแปรงฟันก่อนนอนทุกวัน จํานวน 7,048 คน
คดิ เป็นรอ้ ยละ 86.26 ผ่านเกณฑต์ ัวชี้วัดของสํานกั ทันตสาธารณสขุ
6.4 ผลการประกวดสถานีอนามัยดีเดน่ ด้านการสง่ เสรมิ สุขภาพชอ่ งปากเดก็ ปฐมวัยระดับจังหวดั

 รางวลั ชนะเลศิ ได้แก่ สถานีอนามัยตาํ บลวงั ลึก อ.สามชกุ
ไดร้ บั เงินรางวัล 5,000 บาท พร้อมโล่

 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ได้แก่ สถานีอนามัยตําบลนางบวช อ.เดิมบางนางบวช
ได้รบั เงินรางวลั 3,000 บาท พรอ้ มโล่

 รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ได้แก่ สถานีอนามัยตําบลสระกระโจม อ.ดอนเจดีย์
ไดร้ ับเงินรางวลั 2,000 บาท พรอ้ มโล่

2. โครงการปรับเปลย่ี นพฤตกิ รรมทนั ตสขุ ภาพที่ถูกต้องมหกรรมทันตสาธารณสุข “5 ปีสู่ฝัน หนูน้อยฟัน
ไม่ผุ” จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี
1) ตัวชี้วดั ของสาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี
ร้อยละของประชากรกล่มุ เปูาหมายได้รบั ความรดู้ า้ นทนั ตสุขภาพ
2) เปาู หมาย รอ้ ยละ 80
3) กิจกรรมที่ดาํ เนินการ
3.1 จดั ประชมุ เจา้ หน้าทที่ ีเ่ กย่ี วขอ้ ง
3.2 ประสานงานกับหน่วยงานท่เี กย่ี วข้อง
3.3 ประชาสมั พันธผ์ า่ นสอ่ื ตา่ งๆ
3.4 จดั ประกวด/แข่งขนั กิจกรรมท่ีเก่ียวขอ้ งกบั การสง่ เสรมิ ทันตสุขภาพของนกั เรียน
3.5 มอบเกียรติบัตรแกเ่ ดก็ อายุ 5 ปี ทไี่ ม่มฟี นั ผุ
3.6 เกม/การแสดงของนกั เรยี น
3.7 จัดกจิ กรรม “Walk Rally ความรู้ทนั ตสุขภาพ”

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 160

4) งบประมาณ
จากสํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ งบส่งเสริมปูองกันโรค ปี 2553 (PP area base)
จาํ นวน 153,750 บาท

5) ผลการดําเนนิ งาน
สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดมหกรรมทันตสาธารณสุข “5 ปีสู่ฝัน หนูน้อย

ฟันไม่ผุ” จังหวัดสุพรรณบุรี คร้ังที่ 8 ในวันท่ี 5 กุมภาพันธ์ 2553 ณ โรงเรียนเทศบาล 2 วัดปราสาททอง
อําเภอเมือง จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

มหกรรมทันตสาธารณสขุ ประกอบด้วย
1. การมอบเกียรติบตั ร/ของขวญั แก่เด็กอายุ 5 ปี (เกิดปี 2547) ที่ไมม่ ฟี นั ผุ จํานวน 670 คน
2. การประกวดระบายสีภาพ มีเด็กอนบุ าลเขา้ ร่วมแขง่ ขัน จํานวน 239 คน
3. การประกวดวาดภาพระบายสี 3 ระดับ คือ ระดับชั้น ป.1-2, ป.3-4 และ ป.5-6 ในหัวข้อภาพ
“เคลด็ ลับฟันดี” ผเู้ ขา้ แข่งขัน จาํ นวน 239 คน
4. การประกวดทันตสุขภาพ “หนูน้อยฟันดี” สําหรับเด็กช้ันอนุบาล อายุ 4-5 ปี มีผู้เข้าแข่งขัน
จาํ นวน 37 คน
5. กิจกรรม “Walk Rally ความรู้ทันตสุขภาพ” มีผู้ปกครองและเด็กอนุบาลเข้าร่วมกิจกรรม
จํานวน 500 คน
6. การแสดงนิทรรศการและเกมความรู้ด้านทันตสุขภาพ มีเด็กนักเรียน และผู้ปกครองเข้าร่วม
กิจกรรม 1,000 คน ประชาชนกลุ่มเปูาหมายได้รับความรู้ด้านทันตสุขภาพ จํานวน 1,000 คน
(เปูาหมาย 1,000 คน) คิดเป็นร้อยละ 100 ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดของสํานักงานสาธารณสุขจังหวัด
สุพรรณบุรี

3. โครงการสง่ เสริมปองกนั ทันตสขุ ภาพในศนู ยพ์ ฒั นาเด็กเลก็ และโรงเรียนช้ันอนุบาล
1.) ตวั ช้ีวัดของสํานักทันตสาธารณสุข
1.1 ร้อยละของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันด้วยยาสีฟัน
ผสมฟลูออไรด์
1.2 ร้อยละของศนู ย์พฒั นาเดก็ เลก็ จัดผลไมเ้ ปน็ อาหารวา่ งใหเ้ ดก็ 3-5 วัน/สัปดาห์
1.3 ร้อยละของโรงเรียนประถมศึกษาจัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันด้วยยาสีฟัน
ผสมฟลูออไรด์

2) เปาู หมาย
2.1 ร้อยละ 90 ของศูนยพ์ ัฒนาเด็กเล็กจัดกจิ กรรมแปรงฟนั หลงั อาหารกลางวนั ทุกวันด้วยยาสีฟัน
ผสมฟลอู อไรด์
2.2 ร้อยละ 82 ของศูนยพ์ ฒั นาเด็กเล็กจดั ผลไมเ้ ปน็ อาหารวา่ งให้เดก็ 3-5 วนั /สปั ดาห์

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 161

2.3 ร้อยละ 95 ของโรงเรียนประถมศึกษาจัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวัน
ดว้ ยยาสฟี ันผสมฟลูออไรด์

3) กิจกรรมที่ดาํ เนินการ
3.1 ศนู ยพ์ ัฒนาเด็กเล็ก และโรงเรียนชน้ั อนบุ าลจัดกจิ กรรมส่งเสริมปอู งกนั ทนั ตสขุ ภาพ
- ผู้ดูแลเด็ก และครูตรวจสุขภาพช่องปากเด็กปีละ 2 ครั้ง เดือนมิถุนายน และเดือน
ธนั วาคม
- ศนู ย์พฒั นาเดก็ เล็กจัดผลไม้เปน็ อาหารว่างให้เด็ก 3-5 วัน/สัปดาห์
3.2 บคุ ลากรสาธารณสขุ ดําเนนิ กจิ กรรมสง่ เสริมปอู งกันทันตสุขภาพในศนู ยเ์ ด็กเล็ก
- ฝึกแปรงฟันให้เด็กอายุ 3-5 ปี
- ให้ทันตสขุ ศกึ ษา

4) ผลการดาํ เนนิ งาน
4.1 ผู้ดูแลเด็กตรวจสุขภาพช่องปากเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กได้ จํานวน 266 แห่ง 9,648 คน
คิดเปน็ ร้อยละ 100 ของจาํ นวนศูนย์ และรอ้ ยละ 98.56 ของจํานวนเดก็
4.2 ครูชั้นอนบุ าลตรวจสุขภาพช่องปากเด็กนักเรียนช้ันอนุบาล ได้จํานวน 424 แห่ง 19,498 คน
คดิ เป็นร้อยละ 96.58 ของจํานวนโรงเรียน และร้อยละ 97.6 ของจํานวนนักเรยี น
4.3 ศูนย์พฒั นาเด็กเลก็ จดั กจิ กรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
จาํ นวน 249 แห่ง 9,024 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 93.61 ของจํานวนศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และร้อยละ
93.53 ของจํานวนนกั เรียน ผา่ นเกณฑต์ ัวช้วี ดั ของสาํ นกั ทันตสาธารณสุข
4.4 โรงเรยี นชนั้ อนุบาลจดั กิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
จํานวน 434 โรงเรียน 19,262 คน คิดเป็นร้อยละ 98.86 ของจํานวนโรงเรียน และร้อยละ
96.58 ของจํานวนนักเรียน ผ่านเกณฑต์ ัวช้วี ดั ของสํานกั ทนั ตสาธารณสุข
4.5 ให้ทันตสุขศึกษาแก่เด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโดยบุคลากรสาธารณสุข จํานวน 251 แห่ง
9,161 คน คิดเป็นร้อยละ 94.36 ของจํานวนศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และร้อยละ 94.95
ของจํานวนเดก็ เล็ก
4.6 ให้ทันตสุขศึกษาแก่นักเรียนช้ันอนุบาลโดยบุคลากรสาธารณสุข จํานวน 417 โรงเรียน
18,234 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 94.98 ของจาํ นวนโรงเรียน และรอ้ ยละ 91.42 ของจํานวนนกั เรียน
4.7 เดก็ อายุ 3-5 ปี ได้รับการฝกึ ปฏบิ ตั แิ ปรงฟนั จาํ นวน 31,843 คร้งั

4. กจิ กรรมการพฒั นาดา้ นทนั ตสาธารณสุขเชิงรกุ ในศูนยพ์ ฒั นาเด็กเล็ก
1) ตวั ชีว้ ดั ของสาํ นกั งานสาธาณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กผ่านเกณฑ์ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กด้านทันตสาธารณสุขของจังหวัดสุพรรณบุรี
อาํ เภอละ 1 แห่ง

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 162

2) เปูาหมาย
ศนู ยพ์ ฒั นาเด็กเล็กที่ผา่ นเกณฑ์ศูนย์เดก็ เลก็ น่าอยู่ อําเภอละ 1 แห่ง รวม 10 แหง่

3) กจิ กรรมทด่ี ําเนนิ การ
3.1 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กดําเนินกิจกรรมตามเกณฑ์ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กด้านส่งเสริมทันตสุขภาพ
ของจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี โดยโรงพยาบาล และสถานีอนามยั ใหก้ ารสนบั สนนุ และคําแนะนํา
3.2 ประกวดศูนย์พัฒนาเด็กเล็กดเี ดน่ ด้านสง่ เสริมทนั ตสุขภาพในระดบั จังหวดั

4) งบประมาณ
จากสํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ งบส่งเสริมปูองกันโรคปี 2553 (PP area base)
เปน็ เงนิ 37,530 บาท

5) ผลการดาํ เนินงาน
5.1 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กผ่านเกณฑ์ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กด้านทันตสาธารณสุข จํานวน 9 อําเภอ
9 ศูนย์ คดิ เป็นร้อยละ 90 ของเปูาหมาย
5.2 ผลการประกวดศูนย์พัฒนาเดก็ เลก็ ดเี ด่นดา้ นสง่ เสริมทันตสุขภาพ ระดบั จงั หวดั

 รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านมะขามล้ม อําเภอบางปลาม้า
ไดร้ ับเงนิ รางวลั 5,000 บาท พร้อมโล่

 รางวลั รองชนะเลิศอันดับ 1 ได้แก่ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านดอนสําโรง อําเภอหนองหญ้าไซ
ไดร้ บั เงินรางวลั 3,000 บาท พร้อมโล่

 รางวัลรองชนะเลศิ อนั ดบั 2 ไดแ้ ก่ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตําบลปากน้ํา อําเภอเดิมบางนางบวช
ได้รับเงนิ รางวลั 2,000 บาท พร้อมโล่

 ร า ง วั ล ช ม เช ย ไ ด้ แ ก่ ศู น ย์ พั ฒ น า เ ด็ ก เ ล็ ก หน อ ง ม ะ ค่ าโ ม ง อํ า เภ อ ด่ า น ช้ า ง
ได้รบั เงินรางวลั 1,000 บาท พร้อมโล่

สรุป
การดําเนินงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากเด็กปฐมวัย ตามแผนงานโครงการในปีงบประมาณ2553

สามารถดาํ เนนิ งานไดต้ ามเกณฑ์ตัวชีว้ ัดที่กําหนดไว้ และจากการสํารวจสุขภาพช่องปากของประชาชนจังหวัด
สุพรรณบุรี ปี 2553 เพ่ือเฝูาระวังสถานการณ์สุขภาพช่องปากของเด็กอายุ 3 ปี พบว่า เป็นโรคฟันผุร้อยละ
62.4 เม่อื เปรยี บเทยี บกับปี 2552 (จากรูปท่ี 2) จะเห็นว่า ในปี 2553 มีอัตราการเกิดโรคฟันผุในเด็กอายุ 3 ปี
เพิม่ ขนึ้ กว่าปที ่ีผา่ นมา และสงู กว่าเกณฑต์ วั ชีว้ ดั ระดบั ประเทศ (เด็กอายุ 3 ปี เป็นโรคฟนั ผไุ ม่เกินร้อยละ 60)

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 163

90 80.8
80 76.3 69.7 72.1

70 60 61.34 62.4 62.7 59.3
60 53.1 54.8 57.5

50 45.5

40

30

20

10

0

รูปที่ 2 ร้อยละของเด็กอายุ 3 ปี ทเี่ ปน็ โรคฟนั ผุ จําแนกรายอําเภอ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2553

จากรูปที่ 2 จากผลการสํารวจสุขภาพช่องปากของเด็กอายุ 3 ปี จังหวัดสุพรรณบุรี แยกรายอําเภอ
พบว่า อําเภอท่ีมีอัตราการเกิดโรคฟันผุในเด็กอายุ 3 ปี สูงมาก ได้แก่อําเภอดอนเจดีย์ ร้อยละ 80.8 นับเป็น
พื้นทีท่ ีต่ อ้ งเรง่ รดั แก้ไขปัญหา สว่ นอาํ เภอทมี่ ีอัตราการเกดิ โรคในฟันผุในเด็กอายุ 3 ปี เกินเกณฑ์ระดับประเทศ
อีก 4 อําเภอ ได้แก่ อําเภออู่ทอง อําเภอด่านช้าง อําเภอเดิมบางนางบวช และอําเภอศรีประจันต์ เป็นพ้ืนที่ท่ี
ตอ้ งให้ความสาํ คญั เพ่ือแก้ไขปัญหาแก่กลมุ่ เด็กปฐมวัยด้วยเช่นกัน อีก 5 อําเภอ แม้ว่าจะมีอัตราการเกิดโรคฟันผุ
ของเดก็ อายุ 3 ปี ต่าํ กวา่ เกณฑร์ ะดบั ประเทศก็ตอ้ งเปน็ พื้นทที่ ่ีใหก้ ารเฝาู ระวงั โรค

สถานการณ์สขุ ภาพชอ่ งปากเดก็ ปฐมวยั นี้ นอกจากจะข้ึนกับการดูแลสุขภาพช่องปากระดับบุคคลแล้ว
การจัดบริการสุขภาพของหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องก็เป็นส่วนสําคัญย่ิง การส่งเสริมสุขภาพช่องปากเด็กปฐมวัย
เกีย่ วข้องกับหลายภาคส่วน ได้แก่

1. พ่อแม่ผู้ปกครอง จะต้องตระหนักถึงความสําคัญของการดูแลสุขภาพช่องปากเด็กอย่างถูกต้อง
และสม่าํ เสมอ

2. บุคลากรสาธารณสขุ ทเี่ กี่ยวขอ้ ง จะต้องตระหนักในบทบาทหนา้ ทีท่ ่ีไดร้ บั มอบหมาย
3. พ่ีเล้ียงเด็ก ผู้นําชุมชน องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น เป็นผู้มีส่วนสําคัญในการสนับสนุนการ

ดําเนนิ งานส่งเสรมิ ปอู งกนั และแกไ้ ขปัญหาสขุ ภาพช่องปากในเด็กปฐมวัยของแต่ละชมุ ชน

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 164

2. งานส่งเสริมสขุ ภาพชอ่ งปากเดก็ วยั เรียน (อายุ 6-14 ป)ี

สถานการณ์
จากการสํารวจสภาวะสุขภาพช่องปากประชาชนจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2548-2552 เพื่อเฝูาระวัง

สถานการณ์สุขภาพชอ่ งปากของเดก็ อายุ 12 ปี พบวา่ เดก็ อายุ 12 ปี เป็นโรคฟันผุ ร้อยละ 64.4, 54.7, 54.7,
44.8 และ 49.3 ตามลําดับ และมเี ฉล่ยี ผุ ถอน อดุ คนละ 1.9, 1.9, 1.5, 1.5 และ 1.8 ตามลาํ ดบั

70 64.4 54.7 54.7 ฟันผุ
60 ค่าเฉล่ีย ผุ ถอน อุด (DMFT)
50 1.9 1.5
40 49.3
30 ปี 2549 ปี 2550 44.8
20
10 1.9 1.5 1.8
0
ปี 2551 ปี 2552
ปี 2548

รูปที่ 3 อตั ราการเกดิ โรคฟนั ผุ และคา่ เฉลี่ย ผุ ถอน อดุ (DMFT) ในเด็กอายุ 12 ปี
จังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปี 2548-2552

จากรูปที่ 3 จะเห็นว่าอัตราการเกิดโรคฟันผุในเด็กอายุ 12 ปี ตั้งแต่ปี 2548-2551 มีแนวโน้มลดลง
แตม่ าเพมิ่ สูงข้ึนอีกในปี 2552 ท้ังน้ี เพราะเด็กวัยเรียนเป็นกลุ่มอายุที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคฟันผุ สาเหตุ
ของการเกิดโรคมีหลายอย่างโดยเฉพาะอย่างยิ่งสาเหตุท่ีมาจากวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปตามการพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมของประเทศ ดังนั้นการแก้ไขปัญหาสุขภาพช่องปากในเด็กวัยเรียน ต้องจัดการให้เกิดการดูแล
ทันตสุขภาพอย่างครบวงจร ต้ังแต่การส่งเสริมทันตสุขภาพการปูองกันโรคในช่องปาก และการบริการ
ทนั ตสุขภาพทมี่ คี ุณภาพครอบคลมุ และมปี ระสิทธภิ าพตอบสนองความจาํ เปน็ ของนักเรียนได้โดยสอดคล้องกับ
บริบทของพ้ืนท่ีและระบบบริการสุขภาพโดยรวม

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 165

แผนงาน/โครงการแก้ไขปญั หา
1. โครงการเฝาระวังและสง่ เสรมิ ทนั ตสุขภาพในโรงเรยี นประถมศึกษา

1) เปาู หมายและตวั ช้ีวดั ของสาํ นกั ทนั ตสาธารณสุข
1.1 ร้อยละ 95 ของโรงเรียนประถมศึกษาแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันด้วยยาสีฟันผสม
ฟลอู อไรด์
1.2 รอ้ ยละ 73 ของโรงเรียนประถมศึกษาปลอดนํ้าอดั ลม

2) กจิ กรรมทด่ี ําเนินการ
2.1 โรงเรียนดาํ เนนิ กจิ กรรมเฝูาระวงั และสง่ เสรมิ ทันตสขุ ภาพ
1. ตรวจสุขภาพช่องปากนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 1-6 โดยครู ปีละ 2 ครั้ง เดือนมิถุนายน
และเดอื นธนั วาคม
2. โรงเรียนประถมศึกษาจัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันทุกวันด้วยยาสีฟันผสม
ฟลูออไรด์
2.2 บคุ ลากรสาธารณสุขดาํ เนนิ กิจกรรมส่งเสรมิ ปอู งกนั ทนั ตสขุ ภาพในโรงเรียนประถมศกึ ษา
1. ให้ทันตสขุ ศกึ ษาแก่นกั เรยี น
2. ฝกึ ปฏิบตั ิแปรงฟัน และย้อมสีฟนั แก่นักเรยี น ป.1-6
2.3 ตรวจสขุ ภาพช่องปากและให้ทันตสขุ ศกึ ษาแกน่ กั เรยี นช้นั ม.1 โดยบุคลากรสาธารณสขุ
3) ผลการดําเนนิ งาน
3.1 ครตู รวจสขุ ภาพช่องปากนกั เรียนชน้ั ป.1-6 ได้จํานวน 424 โรงเรียน 56,456 คน คิดเป็นร้อย
ละ 95.49 ของจาํ นวนโรงเรียน และรอ้ ยละ 94.54 ของจาํ นวนนักเรียน
3.2 นกั เรยี นชั้นป.1-6 โรงเรียนประถมศกึ ษาจัดกิจกรรมแปรงฟันหลังอาหารกลางวันด้วยยาสีฟัน
ผสมฟลอู อไรด์ จํานวน 436 โรงเรยี น 58,969 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 98.2 ของจํานวนโรงเรียน
และ รอ้ ยละ 98.75 ของจํานวนนกั เรียน ผ่านเกณฑต์ ัวชี้วัดของสาํ นักทันตสาธารณสุข
3.3 ให้ทันตสุขศึกษาแก่นักเรียนช้ัน ป.1-6 โดยบุคลากรสาธารณสุข จํานวน 420 โรงเรียน
56,312 คน คิดเป็นร้อยละ 94.59 ของจํานวนโรงเรียน และร้อยละ 94.3 ของจํานวน
นักเรยี น
3.4 โรงเรียนท่ีปลอดนํา้ อดั ลม จํานวน 200 แหง่ คิดเป็นร้อยละ 54.4 ของโรงเรียนท่ที าํ การ
สาํ รวจ จํานวน 361 แห่ง ไมผ่ า่ นเกณฑ์ตัวชี้วัดของสํานักทันตสาธารณสขุ
3.5 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และได้รับทันตสุขศึกษา
จาํ นวน 106 โรงเรียน 9,724 คน คดิ เป็นร้อยละ 84.8 ของจํานวนโรงเรียน และร้อยละ 87.2
ของจาํ นวนนกั เรียน
3.6 เด็กอายุ 6-14 ปี ได้รับฝกึ ปฏิบตั แิ ปรงฟันและย้อมสฟี นั จาํ นวน 63,847 คร้ัง

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 166

2. กิจกรรมการส่งเสริมและปองกันโรคด้านทันตกรรมสาหรับเด็ก “ยิ้มสดใส เด็กไทยฟันดี ”
ภายใต้โครงการส่งเสรมิ สขุ ภาพและปองกันโรคในช่องปากตามกลมุ่ วัย
1) ตวั ช้วี ัดการตรวจราชการและนิเทศงานระดับกระทรวง
- ร้อยละของนกั เรยี น ป.1, ป.3 และป.6 ได้รับบริการตรวจฟนั
- รอ้ ยละของนักเรียน ป.1 และป.6 ได้รบั บริการเคลอื บหลมุ ร่องฟัน
2) เปาู หมาย
2.1 รอ้ ยละ 80 ของนกั เรียนประถมศึกษาปีท่ี 1,3 และ 6 ไดร้ บั บริการตรวจฟนั
2.2 รอ้ ยละ 40 ของนักเรยี นประถมศกึ ษาปีที่ 1 ไดร้ ับบริการเคลือบหลมุ รอ่ งฟนั
2.3 รอ้ ยละ 20 ของนกั เรียนประถมศึกษาปีท่ี 6 ได้รับบรกิ ารเคลอื บหลมุ รอ่ งฟัน
3) กจิ กรรมทด่ี าํ เนินการ
3.1 กจิ กรรมด้านการบริการ
3.1.1 ตรวจฟัน (Full Mouth Examination) นักเรียนประถมศึกษาปีที่ 1, 3 และ 6
และลงบนั ทกึ ในฐานขอ้ มลู
3.1.2 เคลอื บหลมุ รอ่ งฟัน (Sealant) ใหแ้ กน่ กั เรยี นประถมศึกษาปีที่ 1 และ 6
3.2 กิจกรรมดา้ นการบริหารจัดการ
3.2.1 จดั ประชมุ ทนั ตบคุ ลากร เพอ่ื การประสานแผน และติดตามผลงาน
3.2.2 จัดอบรมแนวทางการดาํ เนินงาน สําหรบั ผปู้ ฏิบตั ิ
3.2.3 การตรวจสอบคุณภาพ (การติดแน่นของสารเคลือบหลุมร่องฟัน) การติดแน่นของ
Sealant
3.2.4 การตดิ ตามผลการดําเนนิ งานของ CUP
3.2.5 ตรวจข้อมูลบริการก่อนการนําส่งส่วนกลางทุกเดือน โดยใช้โปรแกรมสําเร็จรูป
และสรปุ ผลงาน
4) ผลการดาํ เนนิ งาน
4.1 ผลงานด้านบรกิ าร
1. การตรวจฟัน (Full Mouth Examination) และลงบันทึกฐานข้อมูล นักเรียน
ประถมศึกษาปีที่ 1 จาํ นวน 9,114 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 92.82 ของเปูาหมาย
2. การตรวจฟัน (Full Mouth Examination) และลงบันทึกฐานข้อมูล นักเรียน
ประถมศกึ ษาปที ่ี 3 จาํ นวน 8,006 คน คดิ เป็นร้อยละ 80.04 ของเปาู หมาย
3. การตรวจฟัน (Full Mouth Examination) และลงบันทึกฐานข้อมูลนักเรียน
ประถมศกึ ษาปีที่ 6 จาํ นวน 12,050 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 97.61
ผลงานการตรวจฟันของนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 1, 3 และ 6 ผ่านเกณฑ์ตัวช้ีวัดการตรวจราชการ

และนเิ ทศงานระดบั กระทรวง และไดส้ รุปผลการดาํ เนินงานราย CUP ดังตารางท่ี 1

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 167

ตารางท่ี 1 ผลงานการตรวจฟนั ของนกั เรียนประถมศึกษาปีที่ 1, 3 และ 6 แยกราย CUP ปงี

CUP ตรวจ ป.1 (คน) ตรวจ ป.3 (คน)

เปาู หมาย ผลงาน รอ้ ยละ เปาู หมาย ผลงาน รอ้

รพศ.เจ้าพระยายม

ราช 2,140 2,012 94.02 2,242 1,792 7

รพ.สมเดจ็ ฯ 1,581 1,391 87.98 1,584 1,230 7

รพ.เดิมบางนางบวช 751 792 105.46 740 668 9

รพ.ด่านชา้ ง 878 915 104.21 841 644 7

รพ.บางปลาม้า 730 577 79.04 751 618 8

รพ.ศรปี ระจนั ต์ 557 582 104.49 614 475 7

รพ.ดอนเจดีย์ 589 376 63.84 627 326 5

รพ.สามชุก 592 587 99.16 633 484 7

รพ.อทู่ อง 1,588 1,473 92.76 1,529 1,433 9

รพ.หนองหญ้าไซ 413 409 99.03 442 336 7

รวม 9,819 9,114 92.82 10,003 8,006 8

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี

งบประมาณ 2553 ตรวจ ป.1+3+6 (คน)
ตรวจ ป.6 (คน) เปูาหมาย ผลงาน ร้อยละ

อยละ เปาู หมาย ผลงาน รอ้ ยละ

79.93 2,668 3,095 116.00 7,050 6,899 97.86
77.65 1,882 1,876 99.68 5,047 4,497 89.10
90.27 894 928 103.80 2,385 2,388 100.13
76.58 1,093 1,113 101.83 2,812 2,672 95.02
82.29 964 616 63.90 2,445 1,811 74.07
77.36 709 729 102.82 1,880 12,786 95.00
51.99 821 890 108.40 2,037 1,592 78.15
76.46 828 913 110.27 2,053 1,984 96.64
93.72 1,914 1,420 74.19 5,031 4,326 85.99
76.02 572 470 82.17 1,427 1,215 85.14

80.04 12,345 12,050 97.61 32,167 29,170 90.68

หน้า 168

4. การเคลอื บหลุมรอ่ งฟัน (Sealant) ใหแ้ ก่นักเรียนประถมศกึ ษาปที ี่ 1 จาํ นวน 4,902 คน
คดิ เปน็ รอ้ ยละ 49.92 ของเปูาหมาย

5. การเคลือบหลุมรอ่ งฟัน (Sealant) ให้แกน่ กั เรยี นประถมศกึ ษาปที ี่ 6 จาํ นวน 3,368 คน
คิดเปน็ รอ้ ยละ 27.28 ของเปูาหมาย

ผลงานการเคลือบหลุมร่องฟันนักเรียนประถมศึกษาปีท่ี 1 และ 6 ผ่านเกณฑ์ตัวช้ีวัดการตรวจ

ราชการ และนเิ ทศงานระดับกระทรวง และไดส้ รุปผลการดาํ เนินงานราย CUP ดงั ตารางที่ 2

ตารางท่ี 2 ผลงานการเคลอื บหลุมร่องฟนั ของนักเรียนประถมศกึ ษาปีที่ 1 และ 6 แยกราย CUP

ปีงบประมาณ 2553

CUP Sealant ป.1 (คน) Sealant ป.3 (คน)

เปาหมาย ผลงาน รอ้ ยละ เปาหมาย ผลงาน รอ้ ยละ

รพศ.เจ้าพระยายมราช 2,140 1,078 50.37 2,668 982 36.81

รพ.สมเด็จพระสังฆราชองค์ท่ี 17 1,581 577 36.50 1,882 612 32.52

รพ.เดิมบางนางบวช 751 423 56.32 894 181 20.25

รพ.ดา่ นชา้ ง 878 577 65.72 1,093 228 20.86

รพ.บางปลามา้ 730 379 51.92 964 237 24.59

รพ.ศรปี ระจันต์ 557 284 50.99 709 324 45.70

รพ.ดอนเจดยี ์ 589 195 33.11 821 358 43.61

รพ.สามชุก 592 300 50.68 828 254 30.68

รพ.อู่ทอง 1,588 787 49.56 1,914 0 0.00

รพ.หนองหญา้ ไซ 413 302 73.12 572 192 33.57

รวม 9,819 4,902 49.92 12,345 3,368 27.28

4.2 ผลงานดา้ นบริหารจดั การ
1. จดั ประชมุ ทนั ตบุคลากร เพ่ือการประสานแผนและตดิ ตามผลงาน จํานวน 10 ครั้ง
ผู้เข้าประชมุ จาก CUP 10 แหง่ จํานวน 18 คน
2. จัดอบรมแนวทางการดําเนินสําหรบั ผปู้ ฏบิ ัติ จํานวน 2 ครั้ง ผูเ้ ขา้ ประชมุ
ประกอบด้วย ทนั ตาภิบาล จํานวน 60 คน
3. ตรวจสอบคุณภาพ Sealant 2 ครัง้ ครัง้ ท่ี 1 ดําเนินการเดือนมถิ ุนายน 2553 คร้งั ที่ 2
ดาํ เนนิ การเดอื นกันยายน 2553 เพอ่ื ตรวจสอบการติดแน่นของสารเคลือบหลุมร่อง
ฟนั และยืนยันข้อมูลการให้บรกิ ารของ CUP โดยส่มุ ตรวจสอบนกั เรียนประถมศกึ ษา
ปีที่ 1 และ 6 จากการตรวจสอบ ได้ผลการยดึ ตดิ แน่นของสารเคลือบหลุมรอ่ งฟัน ดัง
ตารางท่ี 3

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 169

ตารางที่ 3 ผลการตรวจสอบการตดิ แนน่ ของสารเคลอื บหลมุ ร่องฟนั ของนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 1 และ 6

ปีงบประมาณ 2553

ครง้ั กาหนดการ นักเรียนประถมศกึ ษาปที ่ี 1 นักเรยี นประถมศกึ ษาปที ่ี 6
ที่ ท่ี จานวนทีต่ รวจสอบ สถานะการใหบ้ รกิ าร จานวนที่ตรวจสอบ สถานะการใหบ้ รกิ าร
คณุ ภาพ Sealant Sealant (ซ)่ี คณุ ภาพ Sealant Sealant (ซ)่ี
ดาเนนิ งาน
คน ซี่ ตดิ แนน่ % คน ซ่ี ติดแนน่ %

1 มิ.ย.53 282 844 747 88.51 143 355 266 74.93

2 ก.ย.53 368 1,024 577 56.35 196 459 337 73.42

สรุปผลการตรวจสอบการติดแน่นของสารเคลือบหลมุ ร่องฟัน

คร้งั ที่ 1 ผลการสมุ่ ตรวจสอบการติดแนน่ ของสารเคลอื บหลุมร่องฟนั ในนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 1

ติดแน่น ร้อยละ 88.51 ของจํานวนที่ตรวจสอบ ผ่านเกณฑ์ท่ีกําหนด (เกณฑ์ร้อยละ 80)

สว่ นในนักเรยี นประถมศึกษาปีท่ี 6 ติดแน่นรอ้ ยละ 74.93 ไมผ่ ่านเกณฑ์

ครั้งท่ี 2 ผลการสุ่มตรวจสอบการติดแนน่ ของสารเคลือบหลมุ รอ่ งฟันในนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 1

ติดแน่น ร้อยละ 56.35 ไม่ผ่านเกณฑ์ และต่ํากว่าเกณฑ์มาตรฐานมาก และในนักเรียน

ประถมศกึ ษาปีท่ี 6 ติดแน่นร้อยละ 73.42 ไม่ผา่ นเกณฑ์

จากข้อมูลการสุ่มตรวจสอบคณุ ภาพของสารเคลือบหลมุ รอ่ งฟัน พจิ ารณาไดว้ า่ การเคลือบหลุมร่อง

ฟันในนักเรียนประถมศึกษาปีท่ี 1 และ 6 ไม่ได้คุณภาพตามมาตรฐาน ซ่ึงสํานักงานสาธารณสุขจังหวัด

สุพรรณบรุ ี ตอ้ งหาแนวทางแก้ไขปญั หา

4. สาํ นักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ไดต้ ดิ ตามตรวจเยี่ยม CUP จํานวน 10 แห่ง

5) งบประมาณ

5.1 งบค่าชดเชยบริการ (ค่าตรวจสุขภาพช่องปาก และค่าบริการเคลือบหลุมร่องฟัน จาก

สปสช. ในสว่ นรายการและอัตราค่าชดเชยบรกิ าร หรือการสนับสนุนเพ่ิมเติม (On top)

ซึ่งจะไดร้ ับตามผลงานการให้บรกิ าร (Itemized Perchasing)

5.2 งบค่าบริหารจัดการ ไดร้ บั 2 สว่ น

5.2.1 งบส่งเสรมิ ปูองกันโรคปี 2553 (PP area base) จํานวน 67,070 บาท

5.2.2 งบกรมอนามัย จาํ นวน 46,000 บาท

3. โครงการโรงเรยี นในฝันด้านทันตสุขภาพจังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 170
1) ตัวชีว้ ัดของสํานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี
ร้อยละของนักเรยี นในโรงเรียนเปาู หมายปราศจากฟนั ผุ
2) เปูาหมาย ร้อยละ 100
3) กิจกรรมท่ดี ําเนนิ การ
3.1 จัดประชุม/อบรม

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี

3.2 คดั เลอื กโรงเรียน

3.3 จดั ทาํ เกณฑ์โรงเรยี นในฝันดา้ นส่งเสรมิ ทนั ตสขุ ภาพ จังหวดั สพุ รรณบุรี

3.4 พัฒนาโรงเรียนตามเกณฑ์ฯ

3.5 ประเมินโรงเรียนระดับอําเภอ และระดบั จงั หวดั ตามเกณฑฯ์

3.6 ประกวดโรงเรียนดีเดน่ ดา้ นการส่งเสรมิ ทันตสขุ ภาพ

4) ผลการดําเนินงาน

4.1 จดั ประชุมทนั ตบุคลากรเพื่อเป็นแกนนาํ จาํ นวน 10 โรงพยาบาล 1 คร้ัง

4.2 โรงพยาบาลคัดเลือกโรงเรียนประถมศึกษา เข้าร่วมโครงการอําเภอละ 1 โรงเรียน

จํานวน 9 โรงเรยี น

4.3 จัดประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรกู้ ารสง่ เสรมิ ทันตสุขภาพในโรงเรยี นประถมศกึ ษา ผ้เู ข้าร่วม

ประชมุ ประกอบดว้ ย ครู เจา้ หนา้ ที่สาธารณสุข และทันตบคุ ลากร จํานวน 53 คน

ในวันท่ี 5 มนี าคม 2553 มกี าํ หนดการดงั น้ี

- ภาคเช้า ประชมุ ทห่ี อ้ งประชมุ โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช

- ภาคบ่าย ประชุมแลกเปลีย่ นเรยี นรูท้ ี่โรงเรยี นวดั ทา่ มะนาว อาํ เภอเดมิ บางนางบวช

จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี (ชนะเลศิ โรงเรียนดเี ด่นดา้ นสง่ เสริมทนั ตสุขภาพ

จังหวดั สพุ รรณบุรี ปี 2552)

4.4 โรงเรียนทีเ่ ขา้ ร่วมโครงการ 9 โรงเรียน ดาํ เนินการพฒั นากจิ กรรมส่งเสริมปอู งกนั

ทันตสขุ ภาพในโรงเรยี นรว่ มกบั โรงพยาบาลและหนว่ ยงานท่ีเก่ียวขอ้ ง

4.5 โรงพยาบาล 9 แห่ง รว่ มกับสาํ นกั งานสาธารณสขุ อําเภอ และสถานอี นามัยประเมิน

โรงเรียน

ท่ีเข้าร่วมโครงการระดับอําเภอตามเกณฑ์ฯ

4.6 สาํ นักงานสาธารณสขุ จงั หวัดประเมินโรงเรยี นระดบั จงั หวัด ตามเกณฑ์ฯ ซึ่งโรงเรียนที่เข้า

รว่ มโครงการ 9 แหง่ ผ่านเกณฑ์ฯ

4.7 โรงเรยี นประถมศึกษาท่ีผา่ นเกณฑ์ฯ ไดร้ ับเงินรางวัล 2,000 บาท พรอ้ มเกยี รตบิ ตั ร

4.8 ผลการประกวดโรงเรยี นดเี ดน่ ดา้ นการสง่ เสรมิ ทันตสุขภาพระดบั จังหวัด

รางวลั ชนะเลิศ ได้แก่ โรงเรียนวัดหนองโรง อาํ เภอสามชกุ

ไดร้ ับเงนิ รางวลั 5,000 บาท พร้อมโล่

รางวัลชนะเลศิ อนั ดบั 1 ไดแ้ ก่ โรงเรียนวดั คลองโมง อําเภอบางปลาม้า

ไดร้ บั เงินรางวัล 3,000 บาท พรอ้ มโล่

รางวัลรองชนะเลิศอันดบั 2 มี 2 รางวัล ไดแ้ ก่ โรงเรียนวัดกาบบวั อาํ เภอเดิมบางนางบวช

และโรงเรียนวัดสวุ รรณาคี อําเภอเมืองฯ

ได้รับเงนิ รางวัล 2,000 บาท พรอ้ มโล่

5) งบประมาณ จากสปสช. : PP area base ปี 2553 เป็นเงนิ 60,574 บาท

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี หน้า 171

4. โครงการประกวดคู่หูโรงเรยี นส่งเสรมิ ทันตสุขภาพ

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขดําเนินโครงการประกวดกิจกรรมส่งเสริมทันตสุขภาพใน

โรงเรียนประถมศึกษา ตั้งแต่ปี 2548 ถึง 2550 สามารถคัดเลือกโรงเรียนดีเด่นทางทันตสุขภาพได้จํานวน

103 โรงเรียน และสรา้ งกระแสการดแู ลทนั ตสุขภาพของนักเรียน ครู และทุกฝุายท่ีเกี่ยวข้อง มีการร่วมกัน

คิดคน้ และพัฒนาการจดั กจิ กรรมส่งเสริมทันตสุขภาพ ซ่งึ ทาํ ใหเ้ กดิ แนวคดิ และแนวทางการดําเนินงานใหม่ๆ

ในการพัฒนารูปแบบการดําเนินกิจกรรมส่งเสริมทันตสุขภาพในโรงเรียนประถมศึกษาอย่างมากมาย

นอกจากเป็นแบบอย่างให้กับโรงเรียนประถมศึกษาอื่นแล้ว ยังก่อให้เกิดเครือข่ายทันตสุขภาพที่มีการ

แลกเปลีย่ นเรียนรู้ร่วมกันอยา่ งกว้างขวางระหว่างบุคลากรด้านสาธารณสุข และด้านการศึกษา ดังน้ัน ในปี

2553 กรมอนามัยจงึ จดั ประกวดคหู่ โู รงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพขน้ึ อีก โดยแบง่ กจิ กรรมออกเป็น 3 หมวด

หมวดที่ 1 การจัดกจิ กรรมการเรยี นรเู้ รอ่ื งทนั ตสุขภาพทสี่ อดคลอ้ งกบั หลักสตู ร

การศกึ ษาข้นั พนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2544

หมวดท่ี 2 การควบคุมการบรโิ ภคอาหาร/ขนมทเ่ี ป็นอันตรายตอ่ สุขภาพ

หมวดที่ 3 การแปรงฟนั หลังอาหารกลางวันด้วยยาสฟี ันผสมฟลอู อไรดท์ กุ วัน

สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดประกวดคู่หูโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพระดับ

จังหวดั โดยให้โรงเรียนนาํ เสนอผลงานเด่นเป็นเอกสาร/ผลงาน/โครงการ/กิจกรรมส่งเสริมทันตสุขภาพโดย

แจง้ วตั ถุประสงค์ ขัน้ ตอนการดาํ เนนิ งาน ผลทไ่ี ด้รบั จากโครงการ สง่ ภาพถา่ ย วีดีทัศน์ หรือนําเสนอสื่ออื่นๆ

โดยไมจ่ าํ กัดรปู แบบเพื่อหาคู่หูโรงเรียนส่งเสริมทันตสขุ ภาพระดับจงั หวัดเข้าประกวดในระดับเขต

ผลการประกวดคู่หโู รงเรียนส่งเสริมทันตสขุ ภาพ ปีงบประมาณ 2553 ระดับจังหวัด

โรงเรยี นท่ีชนะเลิศการประกวดไดร้ บั เงนิ รางวลั 2,000 บาท พรอ้ มโลม่ ีผลการประกวดดังนี้

หมวดที่ 1 ได้แก่ โรงเรียนวัดวงั หิน และโรงเรยี นวดั วังหวา้ อําเภอสามชุก

หมวดท่ี 2 ได้แก่ โรงเรยี นวัดวังพลับเหนอื และโรงเรียนวัดเทพสธุ าวาส

อาํ เภอศรีประจนั ต์

หมวดท่ี 3 ไดแ้ ก่ โรงเรยี นวัดวังหิน และโรงเรียนวัดวงั หว้า อาํ เภอสามชุก

โรงเรียนที่ได้รบั รางวัลชนะเลศิ ท้ัง 3 หมวดเป็นตัวแทน
ของจงั หวัดเขา้ ประกวดในระดับเขต

จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวด
คู่หูโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพระดับเขต หมวดท่ี 1
(กจิ กรรมการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ เรื่อง ทันตสุขภาพ) ได้แก่
โรงเรียนวัดวังหนิ และโรงเรยี นวัดวังหว้า อําเภอสามชกุ ได้รับ
เงินรางวัล 7,000 บาท พร้อมโล่ โดยกรมอนามัยได้จัดให้มี
พธิ มี อบโล่รางวลั ใหแ้ ก่ คู่หโู รงเรยี นส่งเสริมทันตสุขภาพของ
ทกุ เขต (12 เขต) ในการประชุมเวทีแลกเปล่ียนเรียนรู้การ
ดําเนินงานโครงการคู่หูโรงเรียนส่งเสริมทันตสุขภาพ ใน
ระหว่าง วันที่ 31 มกราคม ถึง 1 กุมภาพันธ์ 2554 ณ โรงแรมเอเชีย แอร์พอร์ต อําเภอลําลูกกา จังหวัด
ปทุมธานี
งบประมาณ : จากศนู ย์อนามัยท่ี 4 ราชบรุ ี จํานวน 12,000 บาท

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 172

5. โครงการพฒั นาเครอื ขา่ ยโรงเรยี นเดก็ ไทยฟันดี จังหวัดสพุ รรณบรุ ี

จงั หวดั สพุ รรณบุรี ได้เริม่ ดาํ เนนิ โครงการพฒั นาเครือข่ายเดก็ ไทย ในปงี บประมาณ 2552 เพื่อ
พัฒนาโรงเรยี นประถมศึกษาท่ีมีศักยภาพสูงในการดาํ เนินงานสง่ เสริมทนั ตสขุ ภาพในโรงเรียนใหเ้ ปน็ แกนนํา
ขยายแนวทางการดาํ เนินงานในโรงเรยี นประถมศกึ ษาอื่นๆ ในรปู แบบเครือข่าย ในปงี บประมาณ 2552
เครือขา่ ยเดก็ ไทยฟนั ดที รี่ ่วมโครงการ มที ้งั หมด 3 เครอื ขา่ ย และจะดาํ เนนิ การพัฒนาตอ่ เนอ่ื ง ใน
ปงี บประมาณ 2553 เครอื ข่ายท้ัง 3 เครือข่าย มีดังน้ี

ลาดบั โรงพยาบาลที่ดาเนนิ การ ชือ่ เครือขา่ ย โรงเรียนท่เี ขา้ ร่วมเครอื ข่ายฯ
ท่ี เครอื ขา่ ยโรงเรียนเดก็ ไทยฟันดี สามชุกรวมใจเด็กไทยฟันดี (โรงเรยี น)
เครือขา่ ยสัมพันธป์ อู งกนั ฟนั ผุ
(ปีงบประมาณ 2553) เครอื ข่ายอําเภอหนองหญา้ ไซ โรงเรียนประถมศึกษาอําเภอ
สามชกุ จาํ นวน 8 แหง่
1 โรงพยาบาลสามชกุ
โรงเรยี นประถมศกึ ษาอาํ เภอ
2 โรงพยาบาลศรีประจนั ต์ ศรีประจนั ต์ จํานวน 8 แห่ง
โรงเรยี นประถมศึกษาอําเภอ
3 โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ หนองหญ้าไซจาํ นวน 8 แห่ง

กจิ กรรมและผลการดาเนนิ งาน
1. สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ช้ีแจงแนวทางการดําเนินโครงการพัฒนาเครือข่าย
โรงเรียนเดก็ ไทยฟันดี ปีงบประมาณ 2553 ในการประชุมประจําเดือนของทนั ตบุคลากร
2. เครอื ข่ายโรงเรยี นเด็กไทยฟันดี 3 เครือข่ายๆ ละ 8 โรงเรียน ดําเนินการพัฒนารูปแบบการ
ส่งเสริมทันตสุขภาพในโรงเรยี น
3. เครือข่ายโรงเรียนเด็กไทยฟันดี 3 เครือข่าย เข้าร่วมประชุม แลกเปล่ียนเรียนรู้คู่หูโรงเรียน
ส่งเสริมทันตสุขภาพ และเครือข่ายโรงเรียนเด็กไทยฟันดี ปี 2553 ในระหว่างวันที่ 2 - 3
สิงหาคม 2553 ณ โรงแรมรอยัลริเวอร์แคว รีสอร์ท อ.เมือง จ.กาญจนบุรี จัดประชุมโดย
ศนู ย์อนามัยท่ี 4 ราชบุรี
4. ทนั ตบคุ ลากรจากสํานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี โรงพยาบาลสามชุก และครูจาก
โรงเรียนวัดวงั หิน อาํ เภอสามชุก และโรงเรยี นวัดวงั หว้า อําเภอสามชุก เข้าร่วมประชุม
โครงการเวทวี ชิ าการเพอ่ื การพฒั นาเครือข่ายโรงเรียนเดก็ ไทยฟันดี เพอื่ นําเสนอผลงานและ
นวัตกรรมของเครอื ขา่ ย “สามชุกรวมใจเดก็ ไทยฟันดี” พรอ้ มทั้งรับมอบเกียรตบิ ตั ร ในวันที่
25-26 สิงหาคม 2553 ณ โรงแรมเอเชยี แอร์พอรต์ อําเภอลําลกู กา จังหวดั ปทมุ ธานี ซึง่ จัด
ประชมุ โดยกรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี หน้า 173

5. สาํ นกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบุรี จัดประชุมโครงการเวทวี ชิ าการเพอ่ื พฒั นาเครอื ข่าย
โรงเรียนเด็กไทยฟันดี ในวนั ท่ี 24 กนั ยายน 2553 ท่ีโรงพยาบาลหนองหญ้าไซ โดยให้
เครอื ข่ายโรงเรยี นเดก็ ไทยฟนั ดี 3 เครือข่าย นาํ เสนอผลงานและนวตั กรรม ผูเ้ ข้าประชมุ
ประกอบด้วยครใู นโรงเรยี นเครอื ขา่ ย 3 แหง่ และทันตบคุ ลากรจากโรงพยาบาลทกุ แหง่

งบประมาณ
จาก สปสช. งบสง่ เสริมปอู งกนั โรค ปี 2553 (PP area base) จํานวน 16,400 บาท

สรุป
จากการสาํ รวจสภาวะสขุ ภาพช่องปาก เพ่อื เฝาู ระวังสถานการณ์สุขภาพช่องปากประชาชนจังหวัด

สุพรรณบรุ ี ปี 2553 พบวา่ เด็กอายุ 12 ปี เปน็ โรคฟันผุ ร้อยละ 45.26 ซ่ึงผ่านเกณฑ์ตัวช้ีวัดระดับประเทศ
(เกณฑ์ระดับประเทศ เด็กอายุ 12 ปี เปน็ โรคฟนั ผุไม่มากกว่ารอ้ ยละ 55)

ร้อยละ

80 72.7

70 60.58

60 55 51.2 50.33 50.46
43.43
50 45.26
36.22
40 30.78

30 25.83 24.56

20

10

0

รูปที่ 4 รอ้ ยละของเด็กอายุ 12 ปี ทเ่ี ปน็ โรคฟนั ผุ จาํ แนกรายอาํ เภอ จังหวัดสุพรรณบุรี
ปีงบประมาณ 2553

อยา่ งไรกต็ ามแมส้ ถานการณ์โรคฟันผุ ในเดก็ อายุ 12 ปี ในภาพรวมของจงั หวัดตาํ่ กว่าเกณฑ์ตัวชี้วัด
ระดับประเทศก็ตาม แต่เมื่อพิจารณาจากรูปท่ี 4 จะเห็นว่า สถานการณ์โรคฟันผุในเด็กอายุ 12 ปี ของ
อําเภอศรีประจันต์ มีอัตราสูงกว่าเกณฑ์ตัวช้ีวัดระดับประเทศมาก คือร้อยละ 72.7 และอําเภอสองพ่ีน้อง
ร้อยละ 60.58 ซงึ่ ทง้ั 2 อําเภอ นี้ เปน็ พื้นทที่ ต่ี ้องเรง่ แก้ไขปญั หาโรคฟันผใุ นเดก็ วยั เรยี น ส่วนพื้นที่ในอําเภอ
อนื่ ๆ กต็ ้องมกี ารเฝาู ระวงั อยา่ งสม่ําเสมอ

แนวทางการจัดการกับปัญหาฟันผุในเด็กวัยเรียนท่ีได้ผล และยั่งยืนอีกประการหน่ึงด้วย จําเป็นที่
จะต้องปรบั แนวคดิ และแนวทางการดําเนนิ งานให้เป็นระบบ คอื

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 174

1. ผูม้ ีสว่ นได้เสียทุกฝุายเขา้ มามีสว่ นรว่ มในการคิดและทาํ
2. ระดมทรัพยากรจากทุกภาคสว่ น
3. ปรับเข้าเป็นส่วนหนึ่งของวิถีวิชิตครูและนักเรียน โดยบูรณาการเข้ากับกิจกรรมการส่งเสริม

สุขภาพและจดั สภาพแวดลอ้ มในโรงเรียน

3. งานฟันเทียมพระราชทาน และการส่งเสรมิ สขุ ภาพชอ่ งปากผสู้ งู อายุ
สถานการณ์

จากผลการสํารวจสภาวะสุขภาพช่องปาก เพื่อเฝูาระวังสถานการณ์สุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ
(อายุ 60-70 ป)ี จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2552 เป็นดงั น้ี

1. ผู้สงู อายุมคี สู่ บฟันหลังเปน็ ฟนั แทก้ ับฟนั แท้ 4 คขู่ ้ึนไป ร้อยละ 29.52
2. ผู้สูงอายมุ ีค่สู บฟันหลงั เปน็ ฟันแท้ และ/ หรือฟนั เทียม 4 คขู่ น้ึ ไป รอ้ ยละ 19.52
3. ผสู้ งู อายมุ ีฟนั แทใ้ ชง้ านได้ 20 ซ่ี ร้อยละ 35.80
4. ผสู้ ูงอายุแปรงฟันก่อนนอน รอ้ ยละ 74.05
จากข้อมลู ดงั กลา่ ว พบว่า ผู้สูงอายุ (60-74 ปี) มีการสูญเสียฟันในอัตราสูง สํานักงานสาธารณสุข
จังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพปูองกันโรค รักษา และฟ้ืนฟูสภาพในช่องปากให้แก่
ผสู้ ูงอายุ เพื่อลดการสูญเสยี ฟัน และให้ผสู้ ูงอายมุ ีฟนั ใช้เคย้ี วอาหารไดอ้ ย่างเหมาะสม

แผนงาน/โครงการ แกไ้ ขปญั หา
1. กจิ กรรมการส่งเสริมสุขภาพชอ่ งปากผ้สู งู อายุ จังหวดั สพุ รรณบุรี

1) ตวั ชี้วัดของสาํ นักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี
1.1 ผสู้ ูงอายุในชมรมผู้สูงอายุตําบลละ 1 ชมรม ไดร้ บั การส่งเสรมิ สขุ ภาพช่องปาก

2) เปาู หมาย
2.1 ผูส้ งู อายใุ นชมรมผสู้ ูงอายทุ ุกตาํ บลๆละ 1 ชมรม จาํ นวน 110 ชมรม

3) กิจกรรมและผลการดําเนนิ งาน
3.1 ประชุมทันตบุคลากรในการประชุมประจําเดือนของทันตบุคลากร เพื่อให้เป็นแกนนําในการ
ดําเนินงานระดับอําเภอ ผู้เขา้ รว่ มประชมุ ประกอบดว้ ย ทันตบุคลากรจากโรงพยาบาลทุกแห่ง
10 แห่ง จํานวน 18 คน
3.2 โรงพยาบาลและสถานีอนามัยคัดเลือกชมรมผู้สูงอายุเข้าร่วมโครงการฯ เพ่ือจัดกิจกรรมส่งเสริม
สขุ ภาพชอ่ งปากในชมรมผสู้ งู อายุ โดยการให้ความรู้การดูแลสุขภาพช่องปากแก่ผู้สูงอายุ การตรวจ
สขุ ภาพชอ่ งปากแก่ผสู้ งู อายุ รวมทั้งสน้ิ 112 ชมรม คดิ เป็นร้อยละ 101.82 ผ่านเกณฑ์ตวั ชี้วดั
3.3 โรงพยาบาลจัดนิทรรศการส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุในวันผู้สูงอายุ (16 เมษายน)
9 โรงพยาบาล คิดเปน็ รอ้ ยละ 90 ของเปูาหมาย

2. โครงการฟนั เทยี มพระราชทานเฉลมิ พระเกยี รตพิ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว
1) ตัวช้ีวดั ของสาํ นกั ทันตสาธารณสขุ
รอ้ ยละของผูส้ ูงอายุตามเปาู หมายทีก่ าํ หนด ไดร้ ับบริการใสฟ่ ันเทียม

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 175

2) เปาู หมาย รอ้ ยละ 80
3) กจิ กรรมท่ีดาํ เนินการ

3.1 การบริการ
1. CUP จดั บรกิ ารใส่ฟันเทียมในสถานบรกิ ารทุกแห่ง มีการดาํ เนินงาน ดังนี้
- ตรวจประเมินสภาวะช่องปากผสู้ งู อายุ
- ตรวจขึ้นทะเบยี น และให้บรกิ ารใส่ฟนั เทียม
- ใหค้ าํ แนะนาํ การดูแลฟันแท้และฟนั เทยี ม
2. CUP บันทึกข้อมูลกรณีคนไข้บัตรทองผ่านโปรแกรม e-claim ของสปสช. ภายใน 1
เดอื น

3.2 การบริหาร
1. จัดประชมุ ทันตบคุ ลากร
2. ติดตาม ตรวจสอบ ประเมนิ คณุ ภาพบริการ

4) ผลการดําเนนิ งาน
4.1 การบริการ
ผู้สูงอายุได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากเพื่อข้ึนทะเบียน และได้รับการใส่ฟันเทียม จํานวน
510 ราย คดิ เป็นรอ้ ยละ 119.44 ของเปาู หมาย ผ่านเกณฑ์ตัวชวี้ ัด
สรุปจํานวนผสู้ งู อายุ ทีไ่ ด้รบั บรกิ ารใส่ฟันเทียมแยกราย CUP ดังตารางที่ 4

ตารางที่ 4 จาํ นวนผู้สูงอายุ (60 ปีข้ึนไป) ได้รบั บริการใสฟ่ ันเทยี มแยกราย CUP ปีงบประมาณ 2553

โรงพยาบาล เปาหมาย ผลงาน
(ราย) (ร้อยละ)
เจ้าพระยายมราช (ราย) 137 137.00
สมเด็จพระสังฆราช องค์ท่ี 17 100 59 131.11
เดิมบางนางบวช 45 40 100.00
ดา่ นชา้ ง 40 37 100.00
บางปลามา้ 37 34 113.33
ศรีประจันต์ 30 57 142.50
ดอนเจดยี ์ 40 37 105.71
สามชกุ 35 30 100.00
อูท่ อง 30 49 122.50
หนองหญา้ ไซ 40 30 100.00
30 540 119.44
รวม 427

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 176

4.2 การบริหาร
4.2.1 จดั ประชมุ ทันตบุคลากร 10 โรงพยาบาล ร่วมกับกิจกรรมส่งเสริมและปูองกันโรค
ในช่องปากด้านทันตกรรมสําหรับเด็ก “ย้ิมสดใส เด็กไทยฟันดี” จํานวน 10 ครั้ง
ผเู้ ขา้ รว่ มประชมุ จาํ นวน 18 คน
4.2.2 ประเมินคุณภาพบริการและความพึงพอใจผู้สูงอายุท่ีรับบริการใส่ฟันเทียม
โดยสุ่มติดตามประเมินคุณภาพบริการและความพึงพอใจของผู้สูงอายุที่ได้รับ
บริการใสฟ่ ันเทียม รอ้ ยละ 10 ของผู้รับบริการ จํานวน 51 คน และได้สรุปผลการ
ประเมินคณุ ภาพบรกิ ารและความพึงพอใจของผู้สูงอายุท่ีรับบริการใส่ฟันเทียม คิด
เป็นร้อยละ 96.08 ของเปาู หมาย

4.3 ผ้สู งู อายเุ ขา้ รว่ มงานรณรงค์ และนิทรรศการเพื่อการดูแลสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ “ ประสาน
ความคิด เนรมติ ผ้สู ูงวยั ฟันดี” จัดโดย กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ที่โรงแรมริชมอนด์
จังหวัดนนทบุรี ในวันท่ี 22 เมษายน 2553 มีผสู้ ูงอายเุ ขา้ ร่วมกิจกรรม ดังน้ี
1. ผู้สูงอายุ จํานวน 3 คน ท่ีได้รับบริการใส่ฟันเทียมพระราชทานเข้ารับมอบฟันเทียม
พระราชทานจากประธานในพธิ ีเปดิ
2. สมาชิกชมรมผู้สงู อายุ โรงพยาบาลเจา้ พระยายมราช จํานวน 44 คน เขา้ รว่ มกิจกรรม

5) งบประมาณ
ได้รบั การสนับสนุนงบประมาณสําหรับการจดั บรกิ าร 2 สว่ น
1. จากกองทนุ โครงการฟันเทียมพระราชทานเป็นค่าตอบแทนทีมผู้ให้บริการใส่ฟันเทียมให้กับ

ผู้สูงอายุ รายละ 1,000 บาท
2. จากสํานกั งานหลกั ประกนั สุขภาพแหง่ ชาติ ตามโปรแกรม e-claim

3. กิจกรรมการประกวด 10 ยอดฟันดี วัย 80 ปี
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ได้จัดกิจกรรมประกวด 10 ยอดฟันดี วัย 80 ปี ปีงบประมาณ

2553 มผี ลดําเนินการ ดังนี้
1. สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี คัดเลือกผู้สูงอายุ ฟันดีระดับจังหวัด ได้แก่ จ.ส.ต.
ประสิทธ์ิ เรือนทอง อายุ 83 ปี ส่งเข้าประกวดระดับ
เขต
2. ศูนย์อนามัยที่ 4 คัดเลือกผู้สูงอายุ ฟันดีระดับเขต
เข้าประกวดระดับประเทศ ซึ่ง จ.ส.ต.ประสิทธิ์
เรือนทอง ได้รับการคัดเลือกเป็นผู้สูงอายุฟันดีระดับ
เขต ได้เข้าประกวดผ้สู งู อายฟุ ันดรี ะดับประเทศ
3. สํานักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวง
สาธารณสุข จัดการประกวด 10 ยอดฟันดี วัย 80 ปี

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 177

ระดับประเทศ ในวันท่ี 4 - 6 พฤศจิกายน 2552 ณ โรงแรม รชิ มอนด์ จงั หวัดนนทบุรี ผลการ
ประกวด 10 ยอดฟนั ดี วัย 80 ปี ระดบั ประเทศ ดงั นี้
รางวัลชนะเลิศ จ.ส.ต.ประสทิ ธ์ิ เรือนทอง ได้รับเงนิ รางวลั 5,000 บาท พร้อมเกยี รติ
บัตร (เป็น 1 ใน 10 ยอดฟนั ดีวัย 80 ป)ี

สรุป
จากการสํารวจสภาวะสุขภาพช่องปาก เพื่อเฝูาระวังสถานการณ์สุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ

จังหวัดสพุ รรณบุรี ปี 2553 พบว่า สถานการณส์ ขุ ภาพของผสู้ ูงอายุ (อายุ 60-74 ป)ี เปน็ ดังนี้

ตารางท่ี 5 สถานการณ์สุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ (อายุ 60-74 ปี) จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2552 และ 2553

เปรยี บเทยี บกับเกณฑ์ระดับประเทศ

ผ้สู ูงอายุ (อายุ 60-74 ) ตัวชวี้ ัด ปี 2552 ปี 2553
ระดับประเทศ

1. มีคู่สบฟันหลังเป็นฟันแท้กับฟันแท้ 4 คู่ ร้อยละ 51 29.52 26.22

สบ

2. มฟี นั แทใ้ ชง้ านได้อย่างนอ้ ย 20 ซี่ รอ้ ยละ 35 35.8 25.16

3. มกี ารแปรงฟันกอ่ นนอน รอ้ ยละ 75 74.05 74.7

ผลการสํารวจสภาวะสุขภาพช่องปาก เพื่อเฝูาระวังสถานการณ์สุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ (อายุ 60-
74 ปี) จังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2553 จะเห็นว่าไม่ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดระดับประเทศ ดังน้ันการจัดบริการ
ผสมผสานทั้งการส่งเสริมสุขภาพ การปูองกันและการควบคุมโรค การรักษาและฟ้ืนฟูสุขภาพช่องปากท่ี
เหมาะสม จงึ เป็นสิ่งจาํ เป็นท่ีต้องดําเนนิ การอย่างตอ่ เน่อื งในปีต่อไป

4. การคมุ้ ครองผู้บริโภคดา้ นทนั ตสขุ ภาพ
สถานการณ์
ฟันตกกระ

จากการสํารวจทันตสุขภาพแห่งชาติ ครั้งท่ี 6 (พ.ศ.2549 – 2550) โดยสุ่มพ้ืนท่ีสํารวจเป็นตัวแทนภาค
และกรุงเทพมหานคร รวม 17 จังหวัด ได้แก่ นครนายก, ตราด, สุพรรณบุรี, สมุทรสงคราม, ชัยภูมิ,
หนองบวั ลําภู, มุกดาหาร, ศรีษะเกษ, อทุ ัยธานี, อุตรดิตถ์, พะเยา, ลําพูน, ระนอง, นครราชสีมา, ตรัง, สตูล และ
กรุงเทพฯ ซึ่งทําการตรวจฟันเด็กอายุ 12 ปี จังหวัดละประมาณ 90-150 คน พบเด็กฟันตกกระทุกจังหวัดที่
ดาํ เนินการสํารวจ

จากผลการตรวจวิเคราะห์ ปริมาณฟลูออไรด์ในน้ําบริโภคชุมชน จังหวัดสุพรรณบุรี ของสํานักทันต
สาธารณสขุ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เม่ือเดอื นตุลาคม 2552 พบว่า มีแหล่งน้ําที่มีปริมาณฟลูออไรด์สูง
เกินมาตรฐานของกรมอนามัย คือ เกิน 0.7 มิลลิกรัมต่อลิตร กระจายอยู่ทุกอําเภอ ของจังหวัดสุพรรณบุรี

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 178

กรมอนามัยกําหนดค่ามาตรฐานปริมาณฟลูออไรด์สําหรับน้ําบริโภคได้ไม่เกิน 0.7 มิลลิกรัมต่อลิตร
จากการศึกษา พบว่า เดก็ ท่บี รโิ ภคน้ําท่ีมฟี ลอู อไรด์มากกว่า 0.7 มิลลิกรัมต่อลิตร มีโอกาสเป็นฟันตกกระเพิ่มขึ้น
ประมาณ 4 เทา่
แผนงาน/โครงการแกไ้ ขปญั หา

1. โครงการเฝาระวังฟันตกกระและปรมิ าณฟลูออไรดใ์ นน้าบรโิ ภคชุมชน จังหวัดสุพรรณบุรี

1) ตวั ชี้วัดของสาํ นักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี
พัฒนาระบบเฝาู ระวงั ปริมาณฟลูออไรดใ์ นนา้ํ บรโิ ภคชมุ ชนในพ้นื ที่ 10 อําเภอ

2) เปาู หมาย
ผู้รบั ผดิ ชอบพ้นื ที่เสย่ี งตอ่ การเกดิ ฟันตกกระตามข้อมูล ผลการตรวจวิเคราะห์ปรมิ าณ
ฟลูออไรด์
ในนาํ้ บรโิ ภคชมุ ชนจากทุกหนว่ ยงาน ไดแ้ ก่ โรงพยาบาล, สํานกั งานสาธารณสขุ อาํ เภอ,
สถานอี นามัย และองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่

กิจกรรมและผลการดาเนนิ งาน
1. จัดประชมุ ชแ้ี จง เรื่อง “การเฝูาระวงั ฟันตกกระและปรมิ าณฟลอู อไรด์ในนํ้าบรโิ ภค
ชุมชน” ในวันที่ 17 พฤษภาคม 2553 ณ ห้องประชุมโรงพยาบาลศูนยเ์ จ้าพระยายมราช
ผู้เข้าประชุม ประกอบดว้ ย ทนั ตบุคลากรจากโรงพยาบาลทกุ แหง่ เจ้าหน้าทีส่ าธารณสุข
จากสํานกั งานสาธารณสุข, สถานีอนามัย และเจ้าหนา้ ที่จากองค์การปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
จาํ นวน 166 คน
2. ตดิ ตาม เย่ียมเยียน พืน้ ท่เี สย่ี งตอ่ ฟนั ตกกระในอําเภอ

3) งบประมาณ
งบประมาณ ปี 2553 (Non Uc) ผลผลิตที่ 4 ประชาชนไดร้ บั การเฝาู ระวงั โรคภัยสขุ ภาพและ
การคมุ้ ครองผบู้ รโิ ภคตามสภาพปัญหาของพ้นื ที่ จํานวน 23,200 บาท

สรุป
วตั ถปุ ระสงคข์ องการดาํ เนนิ โครงการดงั กล่าวหวงั ผลเชงิ รกุ ใหพ้ นื้ ทส่ี ามารถตรวจจับความผดิ ปกติ

ทเ่ี กดิ ข้นึ มกี ารสอบสวนสาเหตขุ องปัญหาฟนั ตกกระอยา่ งเปน็ ระบบ และหาแนวทางแก้ไขเปน็ การคุ้มครอง
และดแู ลสุขภาพของประชาชน แตพ่ บว่ามปี ัญหาอปุ สรรคในการดาํ เนินงาน คอื หนว่ ยงานท่มี ีส่วนเกี่ยวข้อง
ในการแกไ้ ขปญั หาในพื้นท่ีเสยี่ งตอ่ ฟันตกกระหลายพืน้ ท่ีไม่เหน็ ความสําคญั ของปัญหา พน้ื ทบ่ี างแห่งที่มี
ปรมิ าณฟลูออไรดใ์ นน้าํ บริโภคชมุ ชนเกนิ มาตรฐาน จึงยังไมไ่ ด้รบั การแก้ไข ระบบเฝาู ระวงั ปรมิ าณฟลูออไรด์
ในนํ้าบริโภคชมุ ชนในพ้นื ทเี่ ส่ยี งใน 10 อําเภอ ยังไม่มีความเข้มแข็งท่ีจะเป็นช่องทางเพื่อแกไ้ ขปัญหาของ
ชมุ ชนได้

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 179

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 180

งานอนามัยสง่ิ แวดลอ้ มและอาชีวอนามยั

การดาเนินงานสขุ าภบิ าลอาหาร
จังหวดั สพุ รรณบรุ ี มรี ้านอาหารจํานวน 298 แห่ง แผงลอยจําหน่ายอาหารจํานวน 1,034 แหง่

รวม 1,332 แหง่ การดําเนนิ งานตามโครงการอาหารสะอาด รสชาตอิ ร่อยและโครงการก๋วยเตยี๋ วอนามยั
ส่งเสริมคนไทยสขุ ภาพดี นน้ั ส่วนใหญ่ได้รบั ความรว่ มมอื จากหนว่ ยงานทัง้ ภาครฐั และเอกชนเป็นอย่างดี
รา้ นอาหารและแผงลอยจําหนา่ ยอาหารเริม่ เห็นความสาํ คัญของการมปี าู ยอาหารสะอาด รสชาติอร่อย และ
รักษามาตรฐานไวไ้ ด้ มีการจดั ตงั้ ชมรมผปู้ ระกอบการจําหนา่ ยอาหารในทุกอาํ เภอ มีการจัดประชมุ สญั จร
เพอื่ ติดตามความก้าวหน้าและนาํ เสนอกจิ กรรมต่างๆของชมรมฯ รวมทั้งการช่วยเหลือ ให้ข้อคิดเห็นในกรณี
มปี ัญหาตา่ งๆ มกี ารจดั มหกรรมอาหารในแตล่ ะอาํ เภอไดร้ บั การสนบั สนุนงบประมาณจากกระทรวง
สาธารณสุข ท้องถ่นิ และภาคเอกชน สว่ นโครงการก๋วยเต๋ียวอนามยั สง่ เสริมคนไทยสขุ ภาพดีนั้น เปน็
โครงการท่ีเร่ิมดาํ เนนิ การตงั้ แต่ปี 2552 ซ่ึงพัฒนาได้ตามเกณฑ์ที่กรมอนามยั กาํ หนด

ในปี 2553 กลุ่มงานอนามยั สงิ่ แวดล้อมและอาชีวอนามัย จดั ทําโครงการสง่ เสรมิ สนบั สนุนพัฒนา
ภาคีเครอื ข่ายดา้ นอาหารและอนามัยส่งิ แวดลอ้ ม จังหวดั สุพรรณบุรี เพื่อสนับสนุนการดาํ เนินงานตาม
โครงการอาหารสะอาด รสชาตอิ ร่อย และโครงการกว๋ ยเตย๋ี วอนามยั ฯ ของกระทรวงสาธารณสขุ โดยได้รบั
งบประมาณจากสาํ นักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข จาํ นวน 135,800 บาท กิจกรรมหลกั คือการจัด
ประชุมเครือข่ายชมรมผปู้ ระกอบการจําหน่ายอาหาร การพฒั นายกระดบั ร้านอาหาร แผงลอย โรงอาหารให้
ไดม้ าตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย การพฒั นารา้ นอาหาร/แผงลอยท่ีจําหน่ายกว๋ ยเตี๋ยวใหไ้ ดม้ าตรฐาน
กว๋ ยเต๋ียวอนามัย การสนบั สนนุ การจดั มหกรรมอาหารระดับอาํ เภอ และการประชาสมั พันธ์ร้านอาหาร/แผง
ลอยทไ่ี ดร้ บั มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอรอ่ ย

ปัจจบุ ันมีร้านอาหาร จํานวน 298 แหง่ แผงลอยจําหนา่ ยอาหารจํานวน 1,034 แห่งรวม 1,332
แห่ง รา้ นอาหารผา่ นเกณฑ์อาหารสะอาด รสชาตอิ ร่อย จาํ นวน 249 แหง่ คิดเป็นร้อยละ 83.56 และมีแผง
ลอยจาํ หน่ายอาหารผา่ นเกณฑอ์ าหารสะอาด รสชาติอรอ่ ยจํานวน 917 แห่งคดิ เปน็ รอ้ ยละ 88.68 รวมมี
รา้ นอาหารและแผงลอยจําหน่ายอาหารผ่านเกณฑอ์ าหารสะอาด รสชาตอิ รอ่ ย จํานวน 1,166 แห่ง คดิ เปน็
รอ้ ยละ 87.54 ผ่านเกณฑ์ตัวชวี้ ดั ของกรมอนามยั ซ่ึงต้ังไว้ร้อยละ 80 ของรา้ นอาหารและแผงลอยจําหนา่ ย
อาหารทง้ั หมด รา้ นอาหารทีไ่ ด้รบั การรบั รองเมนชู ูสขุ ภาพ จํานวน 64 ร้าน รา้ นอาหาร 5 ดาว จํานวน 8
ร้าน รา้ นอาหาร/แผงลอยท่จี ําหนา่ ยกว๋ ยเต๋ียว จาํ นวน 223 แหง่ ผา่ นเกณฑก์ ๋วยเต๋ยี วอนามัยฯ 99 แห่ง คิด
เปน็ รอ้ ยละ 44.39 การตรวจเฝูาระวงั ด้วยนํา้ ยา SI-2 จํานวน 3,870 ตวั อยา่ ง พบเช้ือ 484 ตัวอย่าง คดิ เป็น
รอ้ ยละ 12.51 และได้จดั ทาํ คมู่ ือ “เที่ยวไป กนิ ไป ในสพุ รรณบุรี” เพ่ือประชาสัมพนั ธ์รา้ นอาหาร/แผงลอย
จําหนา่ ยอาหารท่ไี ด้มาตรฐาน อาหารสะอาด รสชาติอร่อย รวมทงั้ ประชาสัมพนั ธผ์ า่ นเวปไซด์ การท่องเทีย่ ว
แห่งประเทศไทย

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 181

การดาเนนิ งานตลาดสดนา่ ซื้อ

การดาํ เนินงานตลาดสดนา่ ซือ้ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2553 ได้ดําเนนิ การพัฒนา

ตลาดสดประเภท ที่ 1 จํานวน 12 แหง่ ให้ไดม้ าตรฐาน “ตลาดสดน่าซอื้ ” ของอนามัย กระทรวง

สาธารณสขุ จาํ นวน 11 แห่ง คดิ เป็นรอ้ ยละ 91.67 โดยเป็นตลาดสดน่าซือ้ ระดับ “ดมี าก” (ห้าดาว)

จาํ นวน 1 แหง่ และระดับ “ด”ี (สามดาว) จํานวน 10 แห่ง เกนิ เปาู หมายของกระทรวงสาธารณสุข

ที่กําหนดไว้ ร้อยละ 80.00 ในปีงบประมาณ 2553ได้ยกระดับมาตรฐานตลาดสดนา่ ซ้อื ใหม่ระดบั ดี (3ดาว)

1 แหง่ ไดแ้ ก่ ตลาดสดเจ๊ลุ้ยหนองหญ้าไซ สว่ นตลาดท่ียกระดับได้แลว้ ก็ใหร้ ักษามาตรฐานเดมิ ไว้ คงเหลือ

ตลาดสดประเภท ที่ 1 อีก 1 แหง่ ทีอ่ ยใู่ นระหวา่ งการพัฒนาใหไ้ ด้มาตรฐาน คือ ตลาดสดเทศบาลเมอื ง

สุพรรณบรุ ี ดังสรุปตารางที่ 1 ในป2ี 553-54 สํานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี ไดร้ ว่ มกับสาํ นักงาน

ผตู้ รวจราชการเขต 4 กาํ ลงั ดาํ เนินการสํารวจขอ้ มูลพนื้ ฐานของตลาดนดั ของจังหวดั สุพรรณบุรีพรอ้ มทั้ง

พฒั นาตลาดนัดใหเ้ ปน็ ตลาดนัดต้นแบบของจงั หวัดสพุ รรณบุรีใหไ้ ดเ้ ปน็ ไปตามมาตรฐานกฎกระทรวง

สาธารณสุข 2551 วา่ ด้วยการดําเนนิ งานสขุ ลักษณะตลาดนดั

ตารางท1ี่ ตลาดสดที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานจงั หวัดสพุ รรณบุรี ปงี บประมาณ2553

ประเภทตลาด จํานวน ผลงาน รอ้ ยละ ร้อยละ
(แหง่ ) (แห่ง) (ผลงาน) (เปูาหมาย)

ตลาดสดประเภทท่ี1 ผ่านเกณฑม์ าตรฐาน 12 11 91.67 80.00

ระดบั “ดี” และ “ดมี าก”

ตลาดสดประเภทท่ี 2 ผ่านเกณฑม์ าตรฐาน 12 12 100.00 100.00

ระดับ “พื้นฐาน”

การดาเนินงานสนบั สนนุ และพฒั นาความเข้มแข็งและการมีสว่ นร่วมของขบวนการสุขภาพภาค
ประชาชนงานเมอื งนา่ อยแู่ ละการพฒั นาสว้ มสาธารณะ

จงั หวดั สุพรรณบรุ ี มีเทศบาล จาํ นวน 37 แหง่ แบง่ ออกเป็นเทศบาลเมอื ง 2 แห่ง เทศบาล
ตาํ บล 35 แห่ง องคก์ ารบรหิ ารส่วนตาํ บล 89 แห่ง แบ่งออกเปน็ องค์การบรหิ ารสว่ นตําบลขนาด
กลาง 4 แห่ง ขนาดเลก็ 85 แห่ง ในการดําเนนิ งานกระบวนการเมอื งนา่ อยูด่ า้ นสขุ ภาพ ทง้ั ใน
เทศบาลและองค์การบริหารสว่ นตาํ บล ยังมกี ารดําเนนิ งานไปแล้วบา้ งซง่ึ ตอ้ งข้นึ อย่กู ับความพร้อมของ
ผู้บรหิ ารและองค์กรทีต่ ้องมผี รู้ บั ผดิ ชอบอย่างชัดเจน อีกทัง้ ยังต้องทาํ ความเข้าใจใหก้ บั ผู้บรหิ ารขององค์กร
น้ันๆใหเ้ ข้าใจในกระบวนการเมอื งนา่ อยูใ่ ห้เขา้ ใจอย่างชัดเจน จงึ จะสามารถท่ีจะดําเนินการไดต้ าม
กระบวนการนั้น ในปี 2553 ศูนย์อนามยั ท่ี 4 ราชบุรี ไดก้ าํ หนดแนวทางในการท่จี ะประเมินผลสมั ฤทธิ์
ทางดา้ นกจิ กรรมการดําเนินงานอนามัยสง่ิ แวดลอ้ มในพ้นื ที่ของเทศบาลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาํ บลที่
ดําเนินการเมืองน่าอยู่ โดยกําหนดกิจกรรมใหเ้ ทศบาลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตําบลเป็นผู้รายงาน ซ่งึ
ในทางปฏบิ ัตนิ นั้ บางเทศบาลและองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ ยังไม่มีผรู้ ับผดิ ชอบท่ีชัดเจน จึงทําให้เกิด
ปัญหาในเรือ่ งของการรายงานและข้อมูลบางอยา่ งต้องเก็บจากเจ้าหน้าทีข่ องโรงพยาบาลและสถานีอนามัย

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 182

ในพ้ืนท่ที ่ีรบั ผิดชอบ แต่ผู้ที่รายงานไม่เขา้ ใจจงึ ไม่สามารถท่จี ะรายงานได้ ซ่งึ สํานกั งานสาธารณสุขจังหวัด
สุพรรณบุรี ไดป้ ระสานกับสํานกั งานสาธารณสุขอําเภอและโรงพยาบาลเพื่อที่จะได้ทาํ ความเข้าใจกับ
ผู้เกยี่ วข้อง เพอื่ ขอข้อมลู กับเจา้ หนา้ ท่ขี องเทศบาลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตําบลเพื่อที่จะไดร้ ายงานไปยงั
ศนู ยอ์ นามัยที่ 4 ราชบรุ ี ตามลําดบั ต่อไป

การดําเนนิ งานพฒั นาสว้ มสาธารณะ ของจังหวดั สุพรรณบุรี มีการประเมินและพัฒนาส้วม
สาธารณะจํานวน 14 setting ได้แก่ โรงเรยี น โรงพยาบาล สถานีบริการนาํ้ มนั ร้านอาหาร สถานท่ี
ทอ่ งเท่ยี ว ศาสนสถาน หา้ งสรรพสินค้า ตลาด สถานีขนสง่ สถานที่ราชการ สวนสาธารณะ สถานศกึ ษา
ของคณะกรรมการอาชวี ศกึ ษา สถานอี นามัย สว้ มริมทาง โดยการแตง่ ตัง้ คณะกรรมการระดบั จงั หวดั และ
ระดับอาํ เภอประเมนิ และดําเนินการพัฒนาส้วมสาธารณะใหไ้ ดม้ าตรฐาน HAS ของกรมอนามยั กระทรวง
สาธารณสุข ดาํ เนินการพัฒนาและประเมินในแต่ละอาํ เภอทั้งหมด 1,079 แหง่ ซงึ่ ผ่านเกณฑม์ าตรฐาน
จํานวน 709 แห่ง คิดเป็นรอ้ ยละ65.70 (เปูาหมายร้อยละ 60)

ในแต่ละ Setting ของสว้ มสาธารณะทไี่ ดร้ ับรางวัลชนะเลิศในระดบั จงั หวัดจะไดร้ ับการคดั เลือกสง่
เขา้ ประกวดในระดบั เขต และได้รับรางวัลในระดับเขตจาํ นวน 3 รางวัล ไดแ้ ก่

1. ประเภทสว้ มสถานบี รกิ ารนํ้ามนั ได้แก่ ปตท.สาลี จํากัด อําเภอบางปลาม้า
2. ประเภทส้วมโรงเรียนของรฐั ระดบั ประถม ไดแ้ ก่ โรงเรียนวดั ทุง่ คอก อําเภอสองพี่น้อง
3. ประเภทส้วมตลาด ไดแ้ ก่ ตลาดสดเมอื งทอง อาํ เภอดอนเจดีย์
สรุปผลงานการประกวดสุดยอดส้วมที่ผ่านมา
1.วัดบ้านกร่าง อาํ เภอศรีประจันต์ ไดร้ บั การคัดเลือกเป็นสดุ ยอดส้วมในระดับประเทศ ปี 2551
2.โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองคท์ ี่ 17 อําเภอสองพ่ีนอ้ ง ได้รบั การคดั เลอื กใหเ้ ปน็ สดุ ยอดส้วม
ในระดับประเทศ ปี 2552
ในปี 2553 ร่วมกับศนู ย์อนามยั ที่ 4 ราชบรุ ีดําเนนิ งานโครงการสาธารณสขุ รวมใจลดโลกรอ้ นด้วยการ
สุขาภิบาลทยี่ งั่ ยนื ปี 2553โดยมกี ิจกรรมท่ีเก่ยี วกบั การสขุ าภิบาล การใช้จุลินทรียช์ ีวภาพ(EM) การคดิ คํานวน
คารบ์ อนเครดิต การลดการใช้พลังงาน ซึง่ มีโรงพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการดําเนินงานดงั กล่าวและได้รับการ
รับรองให้เป็นโรงพยาบาลตน้ แบบในการดําเนนิ กิจกรรมต่างๆท่มี ีส่วนช่วยในการลดภาวะโลกรอ้ นและสามารถ
เปน็ ตน้ แบบใหแ้ ก่โรงพยาบาล สถานบริการสาธารณสขุ และส่วนราชการอ่นื ๆเขา้ ศกึ ษาดงู านเพ่ือนําไปเป็น
แบบอยา่ งได้ ไดแ้ ก่ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 17 อําเภอสองพีน่ อ้ ง จังหวัดสุพรรณบรุ ี ซ่งึ ยังไดร้ บั
การยกย่องให้เปน็ โรงพยาบาลท่ีมีการลดการใชพ้ ลังงานในระดับอาเซ่ียนอวอรด์ อีก 1 รางวลั
การเฝูาระวังคุณภาพน้ําประปา ตามโครงการพัฒนาคุณภาพนํ้าประปาดม่ื ได้ ของกรมอนามัย
กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดสุพรรณบรุ ี มปี ระปาที่เข้ารว่ มโครงการจํานวน 6 แห่ง ซง่ึ อยู่ในระหว่างการพฒั นา
คุณภาพของนํ้าและดําเนินการเกบ็ ตัวอยา่ งนํ้าส่งตรวจ ได้แก่ ประปาหม่บู ้านบางย่ีหน ตําบลตะค่า ประปา
หมู่บ้านชีปะขาว ประปาหมู่บ้านดารา ตําบลตะค่า อําเภอบางปลาม้า ประปาโรงพยาบาลดอนเจดยี ์ ประปา
หมู่ 9 บ้านดอน ตําบลบ้านดอน อําเภออู่ทอง และประปาโรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ท่ี 17 อําเภอ
สองพีน่ ้อง

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 183

การดาํ เนินงานโครงการพฒั นาสถานทท่ี าํ งานนา่ อย่นู า่ ทาํ งาน มสี ถานประกอบการและหน่วยงาน
ของรฐั เขา้ ร่วมโครงการจํานวน 2 แห่ง ผ่านเกณฑ์การพัฒนาฯ จาํ นวน 2 แห่ง

- ระดับดมี าก ได้แก่ โรงงาน น้ําตาลมติ รผล จาํ กดั
- ระดบั ดี ได้แก่ โรงพยาบาลอู่ทอง
ซงึ่ ในปี 2554 จะมีการดาํ เนินงานประเมนิ ซา๊ํ สําหรบั สถานประกอบการและโรงพยาบาลท่ีครบอายุ 2
ปี จํานวน 1 แหง่ ได้แก่โรงพยาบาลสมเด็จพระสงั ฆราชองค์ท่ี 17 อําเภอสองพี่นอ้ ง

การดาเนนิ งานพัฒนาสถานบรกิ ารแต่งผม-เสริมสวย ปีงบประมาณ 2553
ในปีงบประมาณ 2553 งานอนามยั สิ่งแวดลอ้ มและอาชวี อนามัย สาํ นักงานสาธารณสุขจังหวดั

สพุ รรณบุรี ได้ดําเนินการพฒั นายกระดับสถานบรกิ ารแต่งผม-เสริมสวย ตามเกณฑ์ของกรมอนามัย
กระทรวงสาธารณสขุ จาํ นวนทง้ั ส้ิน 278 แหง่ ดังน้ี

ลําดบั รายชอื่ อําเภอ ผ่านเกณฑก์ ารประเมิน (แหง่ )
ระดับดีมาก ระดบั ดี ระดบั พื้นฐาน รวม

1 อําเภอเมอื งสุพรรณบรุ ี 32 51 52 135

2 อําเภออู่ทอง 8 33 21 62

3 อําเภอดอนเจดีย์ 0 3 7 10

4 อําเภอหนองหญา้ ไซ 3 31 7

5 อาํ เภอสามชกุ 3 8 5 17

6 อําเภอเดมิ บางนางบวช 3 23 21 47

รวม 50 121 107 278

การดาเนินงานสนับสนนุ องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ ในการใช้ พรบ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535
เปาหมาย/ตวั ช้วี ัด

- เทศบาล/อบต.มกี ารออกข้อกาํ หนดตาม พรบ. การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ร้อยละ 50/7
-เหตุรอ้ งเรียนไดร้ บั การตรวจสอบ/แกไ้ ข ร้อยละ 100

กิจกรรมการดาเนินงาน
ในปีงบประมาณ 2553 จงั หวดั สุพรรณบรุ ไี ดด้ าํ เนนิ งานดา้ นกฎหมายสาธารณสขุ ในส่วนที่

เกีย่ วขอ้ งต่าง ๆ มรี ายละเอยี ด ดังน้ี
1. การอบรมพฒั นาศักยภาพเจ้าหน้าที่ทเ่ี ก่ียวข้อง เจา้ หน้าที่สาธารณสขุ ของ สอ., สสอ., รพ.,

องค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ จํานวน 1 เรอื่ ง ดงั นค้ี อื
- พรบ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 กบั การแกไ้ ขปัญหารอ้ งเรียนเหตรุ าํ คาญ ประจาํ ปี 2553

(วนั ที่ 9 กรกฎาคม 2553) จาํ นวน 126 คน ใชง้ บประมาณ 38,880 บาท

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 184

การดาเนนิ การแกไ้ ขเหตรุ อ้ งเรยี น-เหตรุ าคาญ
2.ได้รับเรอื่ งรอ้ งเรียน จํานวน 13 เร่ือง ซ่งึ ส่วนใหญ่ร้องเรยี นเกี่ยวกับเร่ือง กลน่ิ เหมน็ จาก

ฟารม์ เล้ียงสัตว์ จากกิจการป่ันถุงขยะรไี ซเคิล, ควันไฟจากการเผาถ่าน, คุณภาพนํา้ ประปา, กลิน่ ควันจาก
การประกอบอาหาร และการรวั่ ไหลของแอมโมเนยี จากโรงนํ้าแข็ง เปน็ ตน้

- ดาํ เนนิ การตรวจสอบ และแกไ้ ขสาํ เร็จ (ในระดับหนง่ึ ) จาํ นวน 13 เร่อื ง คดิ เปน็ รอ้ ยละ 100.0
3. ตดิ ตาม สนบั สนนุ และสํารวจข้อมูลการออกข้อกาํ หนดของเทศบาล และ อบต. ในเขตพ้ืนท่ี
เทศบาล จํานวน 35 แหง่ , อบต. จํานวน 91 แห่ง คดิ เปน็ ร้อยละ 100

สรปุ ผลการดาํ เนนิ งานสนับสนนุ องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน ในการใช้ พรบ.การสาธารณสุข
พ.ศ. 2535 ของจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2553 ดงั นี้

1. เทศบาล/อบต.มกี ารออกขอ้ กําหนดตาม พรบ. การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ร้อยละ 71.9/22.6
2. เหตุร้องเรยี นไดร้ บั การตรวจสอบ/แกไ้ ข ร้อยละ 100
การดาเนินการปองกันและแกไ้ ขปัญหาสารหนใู นพื้นท่เี สย่ี งอาเภอด่านชา้ ง จงั หวดั สุพรรณบุรี
ในปีงบประมาณ 2553 งานอนามยั สิง่ แวดลอ้ มฯ สํานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบุรี
ร่วมกบั สถานีอนามยั บา้ นทุ่งมะกอก ตาํ บลองค์พระ สถานีอนามัยบ้านทบั ผงึ้ นอ้ ย สํานกั งานสาธารณสขุ
อําเภอด่านช้าง โรงพยาบาลด่านช้าง คณะอนกุ รรมการปูองกนั และแกไ้ ขปัญหาสารหนใู นพื้นที่เสย่ี ง
อาํ เภอดา่ นชา้ ง จงั หวดั สุพรรณบุรี และผ้ทู เ่ี ก่ยี วข้อง ไดด้ าํ เนินงานตามบทบาทหนา้ ที่ดังนี้

1.การเกบ็ ตัวอย่างดา้ นสิ่งแวดล้อมส่งตรวจวิเคราะหป์ ริมาณสารหนู
งานอนามัยสิ่งแวดลอ้ มและอาชีวอนามัย ได้ดาํ เนินการเก็บตัวอย่างนาํ้ 19 ตวั อย่าง สง่ ตรวจ
วเิ คราะหค์ ุณภาพนา้ํ สําหรบั ผลการตรวจวิเคราะห์พบวา่ มีปริมาณสารหนเู กินเกณฑม์ าตรฐาน 8 ตัวอย่าง ดงั น้ี

ปรมิ าณสารหนู (มลิ ลิกรัมตอ่ ลิตร)

สถานที่เกบ็ น้ํา เกบ็ ตวั อยา่ งวันท่ี 8 เม.ย. เกบ็ ตัวอย่างวันที่ 1 ต.ค.53

53

1.นาํ้ ผิวดนิ ม.2 บ้านหนองยายเงิน 0.131 Not Detected

2.นํา้ ประปาบาดาล (เดิม) ม.2 บ้านหนองยายเงนิ 0.109 Not Detected

3.นาํ้ ประปาบาดาล(เจาะใหม่) ม.2 บา้ นหนองยายเงนิ 0.126 0.005

4.น้ําสระ ม.4 บา้ นทรพั ยพ์ มิ พพ์ า 0.738 Not Detected

5.น้ําประปา (บ่อน้าํ ต้นื ) ม.6 บ้านบุ่งยาง 0.095 Not Detected

6.น้ําประปา(ผ่านระบบ) ม.5 บ้านหนองมะเขือข่ืน 0.775 Not Detected

7.นํ้าดิบ ประปาผิวดิน ม.5 บ้านหนองมะเขือขืน่ 0.881 Not Detected

8.น้ําประปาบาดาล (เจาะใหม่) ม.2 บา้ นหนองยายเงนิ 0.004 Not Detected

9.นํ้าผวิ ดนิ ม.5 บ้านหนองมะเขอื ข่นื (ทาํ การเกษตร) 0.028 Not Detected

10.นํ้าดบิ (อ่างเกบ็ น้าํ )ม.5 บา้ นหนองมะเข่ือขื่น ไม่ไดเ้ ก็บตวั อยา่ ง Not Detected

หมายเหตุ : เกณฑม์ าตรฐานของกรมอนามัย ต้องไมเ่ กิน 0.01 มิลลกิ รมั /ลติ ร

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 185

2.เกบ็ ตัวอย่างปัสสาวะสง่ ตรวจวิเคราะห์หาปรมิ าณสารหนใู นปัสสาวะของประชาชนในพืน้ ท่ี
ตาํ บลองค์พระ และตาํ บลวงั คนั อําเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี ส่งตรวจ ณ ศนู ยอ์ า้ งอิงทาง
ห้องปฎบิ ัติการและพิษวทิ ยา สํานักโรคจากการประกอบอาชีพและส่ิงแวดล้อม เมอ่ื วันท่ี 23,25 สงิ หาคม
2553 รวมทงั้ สนิ้ 420 ตัวอย่าง ผลการตรวจปัสสาวะสรุปไดด้ ังนี้

พื้นท่ี จาํ นวนตัวอย่างท่เี กบ็ เกินเกณฑ์ (ตวั อยา่ ง) ร้อยละ
ตาํ บลองคพ์ ระ 119 102 85.71

ตาํ บลวังคัน 301 181 60.13
67.38
รวม 420 283

หมายเหตุ : เกณฑ์มาตรฐานของ ACGIH.ตอ้ งไม่เกิน 35 ไมโครกรมั /ลิตร

3.การประชุมเพอ่ื ถอดบทเรียน
-ร่วมกับสํานักงานปูองกนั ควบคุมโรคท่ี 4 ราชบุรี จดั ประชุมเพื่อถอดบทเรยี น โดยการคน้ หา
และรวบรวมแนวทางการจัดการข้อมลู ดา้ นผลกระทบต่อสุขภาพจากสารหนูในพ้นื ท่ีจงั หวดั สพุ รรณบุรี เม่ือ
วนั ท่ี 29 มีนาคม 2553 ณ หอ้ งประชุม อบต.องค์พระ อาํ เภอด่านชา้ ง โดยมผี ู้เขา้ ประชมุ จาํ นวน 30 คน
- รว่ มกบั สาํ นักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม และสํานักงานปูองกันควบคุมโรคที่
4 จังหวัดราชบุรี จัดประชุมถอดบทเรียนเพ่ือค้นหาและรวบรวมข้อมูลแนวทางการจัดการผลกระทบต่อ
สุขภาพจากสิ่งแวดล้อม : กรณกี ารดาํ เนินงานปูองกนั และแกไ้ ขปญั หาสารหนูในพื้นท่ีอําเภอด่านชา้ ง จังหวัด
สพุ รรณบรุ ี เมื่อวนั ที่ 7 มถิ นุ ายน 2553 ณ ห้องประชุม อบต.องค์พระ อําเภอด่านช้าง โดยมีผู้เข้าประชุม
จํานวน 45 คน
4.ดา้ นการศกึ ษาวิจัย
ในปงี บประมาณ 2553 ได้ร่วมกบั ศนู ยว์ จิ ัยและฝึกอบรมดา้ นสิง่ แวดล้อม โรงพยาบาลด่านช้าง
สาํ นักงานสาธารณสขุ อําเภอดา่ นช้าง สถานอี นามยั บา้ นท่งุ มะกอก สถานีอนามัยบา้ นทบั ผ้ึงน้อย อบต.องค์
พระ และ อบต.วงั คัน จัดทําโครงการศกึ ษาวิจยั เพื่อประเมนิ ความรเู้ กย่ี วกบั สารหนู พฤตกิ รรมการ
ปอู งกันสารหนู และปรมิ าณสารหนูในปสั สาวะของประชาชนในพื้นทอ่ี าํ เภอด่านชา้ ง จาํ นวน 3 เรื่อง ดังนี้

4.1 โครงการประเมนิ ความเสยี่ งและคา่ ความปลอดภัยของสารหนูในพ้ืนที่อําเภอดา่ นช้าง
จังหวดั สุพรรณบรุ ี

ผลการวจิ ยั สรปุ ไดว้ ่า ความเสี่ยงต่อการได้รบั สารหนูปนเปื้อนและความเส่ียงตอ่ การเกดิ
โรค มะเรง็ ของประชาชน ทัง้ ในตําบลองค์พระและตําบลวงั คนั อย่ใู นระดับความรุนแรง สาเหตุเกิดจากการ
บรโิ ภคดินโดยไมไ่ ด้ต้งั ใจเป็นประเดน็ หลัก รองลงมาคอื การบรโิ ภคอาหารที่มกี ารปนเป้ือนสารหนู สาํ หรับ
ความเสี่ยงท่ีเกิดจากการบรโิ ภคดินโดยไมไ่ ด้ตง้ั ใจ พบว่า ประชากรในพ้ืนทตี่ าํ บลองค์พระ มีความเส่ียงตอ่
การได้รับสารหนมู ากกวา่ ประชากรในพ้ืนที่ตาํ บลวังคนั

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 186

ข้อเสนอแนะจากการวิจัย

- ควรศึกษาพฤตกิ รรมของประชาชนทีเ่ กี่ยวกบั สารหนูในด้านการบรโิ ภคอาหาร ความถ่ใี น
การสมั ผัสดนิ นาํ้ ผวิ ดิน และนาํ้ ประปาที่ปนเป้อื นสารหนอู ย่างละเอยี ด เพ่ือใชใ้ นการใหค้ วามรกู้ ับประชาชน
ในการปอู งกันตนเอง
- ควรเก็บขอ้ มลู ตัวอย่างดิน นาํ้ ผิวดินและนํ้าประปาเพม่ิ เติม เพอ่ื ให้มกี ารกระจายตัวของ
ขอ้ มูลและมีจํานวนทมี่ ากพอทจ่ี ะเปน็ ตัวแทนของขอ้ มลู การปนเปือ้ นของสารหนูในสง่ิ แวดล้อม

- ควรเกบ็ ข้อมลู ดา้ นสุขภาพของประชาชน เชน่ โรคประจําตัว นา้ํ หนัก สว่ นสูง เพ่อื
ประเมนิ ผลกระทบด้านสขุ ภาพอนามัย เพื่อเป็นการเฝูาระวงั ติดตามสถานการณก์ ารปนเปื้อนของสารหนู

- ควรมีการบาํ บัดสารหนทู ีป่ นเปือ้ นในสิง่ แวดลอ้ ม
- ควรให้คําแนะนําในการปฏิบัติตัวเพอื่ หลกี เลี่ยงและปอู งกันสารหนูมิให้เขา้ สู่รา่ งกาย
แกป่ ระชาชนในพนื้ ที่เสี่ยง

4.2 โครงการศกึ ษาพฤตกิ รรมที่เกย่ี วขอ้ งกับความเสย่ี งที่จะไดร้ บั สารหนูจากการบริโภคดนิ ท่ี
ปนเปื้อนสารหนโู ดยไมไ่ ดต้ งั้ ใจของประชาชน ในพ้นื ท่อี ําเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบรุ ี

ผลการวิจยั สรุปไดว้ า่ ปัจจยั ท่ีเกี่ยวข้องกบั ความเสี่ยงท่จี ะไดร้ ับสารหนทู ปี่ นเปื้อนในดินเข้า
สูร่ ่างกายของประชาชนในพ้ืนท่ตี าํ บลองคพ์ ระ และตําบลวงั คนั อําเภอด่านช้าง มี 2 ประการ คอื ปัจจยั
ดา้ นกายภาพและปัจจยั ดา้ นพฤตกิ รรม

ข้อเสนอแนะจากการวจิ ัย
-ควรปรบั ปรงุ ลักษณะทางด้านกายภาพ เชน่ การปลูกพืชคลมุ ดนิ บริเวณบ้าน ปลูกพืชแนว
ร้วั เพอื่ ปอู งกนั ฝุนละออง การปรบั ปรุงพน้ื ดนิ อดั ในบ้านใหเ้ ป็นพื้นปูน
- ควรปรบั เปลยี่ นพฤติกรรมในการดาํ รงชีวติ ประจําวัน เช่น การลา้ งมอื กอ่ นรับประทาน
อาหาร หรือภายหลังจากทํากิจกรรมที่เกย่ี วข้องกบั ดิน การล้างวตั ถุดิบกอ่ นนํามาปรงุ อาหาร การเกบ็
ภาชนะใส่อาหารมใิ ห้ปนเป้อื นฝุนละอองดิน
- ควรใหค้ วามรขู้ อ้ มูลข่าวสารแกป่ ระชาชนเก่ยี วกับปัญหาสารหนูทเี่ กดิ ข้ึนในพ้นื ทข่ี อง
ตนเอง
4.3 โครงการศึกษาวิจัยเรอ่ื ง ความรเู้ ก่ียวกบั สารหนแู ละพฤติกรรมเสย่ี งกบั ปริมาณสารหนใู น
ปัสสาวะของประชาชน อําเภอดา่ นช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี

ผลการวจิ ัยสรุปได้ว่า
- กลมุ่ ตวั อย่างสว่ นใหญ่ มีความรู้เก่ียวกบั สารหนูและพฤติกรรมการปอู งกันสารหนู ใน
ระดบั ปานกลาง มปี ริมาณสารหนใู นปสั สาวะเกนิ เกณฑ์มาตรฐาน ร้อยละ 70.55 ปรมิ าณสารหนูใน
ปสั สาวะตํา่ สุด 13.79 ไมโครกรัม/ลิตร สูงสุด 395.24 ไมโครกรมั /ลิตร และคา่ เฉล่ีย 59.78 ไมโครกรัม/ลิตร

- ความเส่ยี งตอ่ การไดร้ บั สารหนู ได้แก่ การดม่ื นํ้าฝน ด่ืมนํ้าประปา ใช้น้ําฝนหุงข้าว การ
ใชน้ ํา้ ประปา นํา้ ผิวดนิ นา้ํ บาดาล ล้างถ้วยชาม/ซกั ผ้า/ถบู า้ น มีความสมั พันธก์ ับปรมิ าณสารหนใู นปสั สาวะ
- ความร้เู ก่ยี วกบั สารหนู มีความสัมพันธก์ ับพฤตกิ รรมการปูองกันสารหนู
- ความรู้เกี่ยวกับสารหนู ไม่มคี วามสัมพนั ธก์ ับปริมาณสารหนใู นปัสสาวะ

- พฤติกรรมการปูองกนั สารหนู ไม่มคี วามสัมพันธ์กับปรมิ าณสารหนใู นปัสสาวะ

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี หน้า 187