รายงานประจำปี2553

อัตราป่ วย/100,000

180 159.05
160
140 142.61 126.51
120 87.32
100
70.54 56.75
80 28.26
60 41.01 37.65
40
20 8.72

0

เ ืมอง
เ ิดมบางนางบวช

่ดานช้าง
บางปลาม้า
ศ ีรประจันต์
ดอนเจ ีดย์
สอง ่ีพน้อง
สาม ุชก

ูอ่ทอง
หนองหญ้าไซ

รูปท่ี 1 อตั ราปุวยด้วยโรคอาหารเปน็ พิษ ปี 2553 จําแนกตามอําเภอในจังหวดั สพุ รรณบรุ ี

60 เมอื ง
50 เดมิ บางนางบวช
40 ดา่ นชา้ ง
30 บางปลามา้
20 ศรีประจนั ต์
10 ดอนเจดยี ์
สองพน่ี อ้ ง
0 สามชกุ
มค. กพ. มคี . เมย. พค. มยิ . กค. สค. กย. ตค. พย. ธค. อทู่ อง
หนองหญา้ ไซ

รปู ที่ 2 อตั ราปุวยด้วยโรคอาหารเป็นพษิ จาํ แนกเปน็ รายเดอื น รายอําเภอ
จังหวดั สุพรรณบรุ ี ปี 2553

การเฝาระวัง ปองกัน แก้ไขปญั หาโรคไขเ้ ลือดออก

นับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2553 ถึงวันท่ี 28 ธันวาคม 2553 สํานักงานสาธารณสุขจังหวัด
สุพรรณบุรี ได้รับรายงานผู้ปุวยโรคไข้เลือดออกรวม จํานวนท้ังสิ้น 570 ราย คิดเป็นอัตราปุวย 66.99 ต่อ
ประชากรแสนคน ไม่มีรายงานผู้ปุวยเสียชีวิต โดยพบผู้ปุวยเพศชายมากกว่าเพศหญิง โดยพบเพศชาย 308
ราย เพศหญิง 262 ราย อัตราส่วนเพศชายต่อเพศหญิง เท่ากับ 1.18 : 1 สําหรับกลุ่มอายุท่ีพบสูงสุดคือกลุ่ม
อายุ 10 - 14 ปี อัตราปุวยต่อประชากรแสนคนเท่ากับ 274.98 โดยอาชีพท่ีมีจํานวนผู้ปุวยสูงสุด คือ
นกั เรียน จาํ นวนผปู้ ุวยเทา่ กับ 289 ราย รองลงมาคือ อาชีพรับจ้าง, อาชีพ นปค., อาชีพเกษตร และอื่น ๆ
โดยพบผู้ปุวยสงู สุดในเดือนกันยายนจาํ นวนผ้ปู วุ ย เท่ากับ 92 ราย

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 90

อาํ เภอทมี่ อี ัตราปวุ ยต่อประชากรแสนคนสูงสุด คือ อําเภอ เมืองฯ อัตราปุวยเท่ากับ 138.70
ต่อประชากรแสนคน รองลงมา คือ อําเภอสองพี่น้อง, อําเภอศรีประจันต์, อําเภออู่ทอง, อําเภอหนองหญ้า
ไซ, อําเภอเดิมบางนางบวช, อําเภอบางปลาม้า, อําเภอด่านช้าง, อําเภอดอนเจดีย์, อําเภอสามชุก, อัตราปุวย
เท่ากับ 113.16, 64.67, 48.29, 41.48, 30.96, 24.85, 19.94, 19.62, 12.73 ต่อประชากรแสนคน
ตามลําดบั

จงั หวัดสุพรรณบุรีจึงได้จัดทําโครงการเฝูาระวัง ปูองกัน แก้ไขปัญหาโรคไข้เลือดออกจังหวัด
สุพรรณบรุ ีขนึ้ โดยมีวัตถุประสงคเ์ พ่ือเพ่ือลดอตั ราปุวยของโรคไข้เลือดออกลงอย่างน้อย ร้อยละ 20 เม่ือเทียบ
กบั ค่ามัธยฐาน 5 ปยี ้อนหลงั (พ.ศ. 2548-2552) และมีอตั ราปุวยตายด้วยโรคไข้เลือดออกให้ไม่เกิน ร้อยละ
0.13 โดยเรง่ รัดใหม้ กี ารกาํ จดั ลูกนาํ้ และแหล่งเพาะพันธ์ุยุงลายก่อนการเกิดโรคและควบคุมโรคโดยเร็วเมื่อ
เกิดการระบาด สรา้ งการมสี ว่ นรว่ มของชมุ ชน ในการรณรงคก์ ําจัดแหลง่ เพาะพันธ์ุยุงลาย เฝูาระวัง ปูองกัน
โรคอยา่ งต่อเนื่อง รวมทัง้ กาํ หนดแนวทางการดูแลรกั ษาผปู้ วุ ยที่สถานีอนามัย และผู้ปุวยท่ีเข้ารับการรักษา
ท่ีโรงพยาบาล โดยดําเนินการเฝูาระวัง ปูองกัน และแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดโรคไข้เลือดออก โดยท้องถ่ิน
และชมุ ชนมสี ่วนรว่ ม โดยการใส่ทรายทีมีฟอส ในภาชนะใส่นา้ํ การทาํ ลายแหล่งเพาะพนั ธย์ุ ุงลาย การพ่นเคมี
ในพ้ืนทที่ มี่ กี ารระบาดของโรค ใน ทุกอาํ เภอของจังหวัดสุพรรณบรุ ี โดยเนน้ หนกั ในพน้ื ที่เปูาหมาย อําเภอ
ละ 1 หมู่บา้ น

ผลการดาเนินงานโครงการเฝาระวงั ปองกัน แกไ้ ขปัญหาโรคไขเ้ ลอื ดออก

1. การเฝาระวังโรค

1.1 เนน้ คุณภาพการรายงานทถ่ี ูกตอ้ ง ทนั เวลา
1.2 วิเคราะห์รายงานจากระบบรายงานทางระบาดวิทยาในระดับจังหวัดและอําเภอ โดยมี
การวิเคราะห์สถานการณ์การเกิดโรคเป็นรายสัปดาห์ เพ่ือให้สามารถควบคุมโรคได้อย่างรวดเร็ว และสามารถ
คาดการณส์ ถานการการเกดิ โรคได้
1.3 ใช้ข้อมูลทางระบาดวิทยาเพื่อการเตือนภัยในทุกระดับ (ใช้ Target line, Base Line
และค่า Median)
1.4 ทีม SRRT สอบสวนโรคเพ่ือหาแหล่งโรคในพื้นท่ีท่ีมีการระบาด และดําเนินการ ควบคุม
โรคทันทีที่ได้รับรายงานโรค ให้โรคสงบโดยเร็ว ไม่มีพื้นที่ต่อเน่ือง โดยมีทีม SRRT ในการดําเนินงาน
สอบสวนและควบคุมโรคในพ้นื ทีท่ ่ีเกดิ โรคทันทีท่ีได้รับรายงาน จํานวน 14 ทีม (ระดับจังหวัด 4 ทีม ระดับ
อําเภอ 10 ทีม) สําหรับพ้ืนท่ีเปูาหมายของโครงการจะใช้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพ้ืนท่ี และอสม.เป็นทีม
สอบสวนและควบคุมโรคในพ้นื ที่
1.5 การเฝาู ระวังโรคเชิงรุก โดยการรณรงค์กาํ จัดแหลง่ เพาะพนั ธุ์ยุงลาย

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 91

1.6 สํารวจค่าดัชนีลูกน้ํายุงลายเพ่ือประเมินผลระบบการเฝูาระวังและการควบคุมโรค ซึ่งผล
การสํารวจค่าดัชนีลูกน้ํายุงลายในพื้นท่ีเปูาหมายของโครงการ โดยทีมสํารวจของ สคร.4 จังหวัดราชบุรี สรุป
ผลได้ดังนี้

อําเภอ หมู่บ้าน ค่าดชั นลี ูกนาํ้ ยงุ ลายครัง้ ท่ี 1 ค่าดัชนีลกู นํา้ ยุงลายคร้งั ท่ี 3 หมาย
HI CI HI CI เหตุ
51.7 11.1 21.7 2.4
ศรีประจันต์ หมู่ 7 ตําบลมดแดง 80.0 24.6 10.0 0.8
อู่ทอง หมู่ 20 ตําบลดอนคา 56.7 11.9 14.4 2.0
สองพ่ีนอ้ ง หมู่ 8 ตาํ บลทุ่งคอก 55.0 17.3 10.0 1.6
บางปลามา้ หมู่ 2 ตําบลสาลี 67.5 17.5 20.8 3.4
เมอื งฯ หมู่ 7 ตําบลดอนกํายาน 21.1 5.36 11 4.22
ด่านชา้ ง หมู่ 4 ตาํ บลนิคม 28.3 8.97 8.9 2.36
หนองหญา้ ไซ หมู่ 5 ตําบลทพั หลวง 12.8 1.26 6.5 1.12
ดอนเจดีย์ หมู่ 4 ตาํ บลดอนเจดยี ์ 38.0 6.58 12.4 2.36
เดมิ บาง หมู่ 6 ตาํ บลนางบวช 50.0 6.38 16.8 2.46
สามชกุ หมู่ 2 ตําบลกระเสียว

จากผลการสาํ รวจท้ัง 3 คร้งั พบวา่ ค่าดชั นคี วามชุกชุมของลูกนํ้ายุงลายจากการสํารวจในพ้ืนท่ีเปูาหมายในครั้งท่ี
3 ตา่ํ กวา่ คร้ังท่ี 1 ในทกุ หมู่บ้าน (พนื้ ทเ่ี ปูาหมายท่ีเพิ่มจากเปูาหมายของเขต อีก 5 หมู่บ้าน ดําเนินการสุ่มสํารวจ
โดยทมี ของสํานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั )

2. รณรงค์ทาลายแหล่งเพาะพันธ์ุยุงลายในหมู่บ้าน/ชุมชนในเขตเทศบาล โรงเรียน และ
โรงพยาบาล โดยเฉพาะพ้นื ทเ่ี ปาู หมาย โดยสํานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั เป็นผู้สนับสนุนทรายเคมี น้ํายาฉีด
พ่น อุปกรณ์ในการสํารวจ และกําจัดลูกน้ํา ฯลฯ พร้อมทั้ง ติดตามประเมินผลการดําเนินงานในทุกพ้ืนที่
โดยเฉพาะในพนื้ ท่เี ปาู หมายทง้ั 10 หมู่บา้ น

3. ทบทวนแนวทางการรักษาพยาบาลผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกเบื้องต้น สาหรับสถานี
อนามยั และแนวทางการรักษาพยาบาลผ้ปู ว่ ยไขเ้ ลือดออกทเ่ี ขา้ มารบั การรกั ษาที่โรงพยาบาล โดยได้จัด
อบรมทบทวนแนวทางการวินิจฉัยเบ้ืองต้น และแนวทางการส่งต่อสําหรับเจ้าหน้าท่ีสถานีอนามัยทุกแห่ง
เปน็ เวลา 1 วัน รวมทั้งการกระตุน้ เตอื นการควบคุมปูองกันโรคในพ้ืนทท่ี กุ หมู่บา้ นของจงั หวัดสุพรรณบุรี

สําหรับแนวทางการรักษาพยาบาลผู้ปุวยไข้เลือดออกที่เข้ามารับการรักษาที่โรงพยาบาล ได้
เชญิ กุมารแพทย์ อายุรแพทย์ และแพทย์ทั่วไป เข้ารับการอบรมกับวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ แพทย์หญิง ศิริเพ็ญ
กัลยาณรุจ จากสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี เปน็ เวลา 1 วัน มีแพทย์เข้ารับการอบรม จํานวน 40
คน

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 92

สําหรับพยาบาลที่ดูแลผู้ปุวยโรคไข้เลือดออก ได้เข้ารับการอบรมจํานวน 45 คน จากทุก
โรงพยาบาลในจังหวัดสุพรรณบุรี โดยได้รับเกียรติวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ คุณวารุณี วัชรเสวี จากสถาบัน
สขุ ภาพเด็กแหง่ ชาติมหาราชินี

4. การปองกันควบคมุ โรคในชุมชน
4.1 บูรณาการงานควบคุมโรคไขเ้ ลือดออกกบั หน่วยงานท่ีเก่ียวข้องในระดับท้องถิ่น โดยการ

ประชาสัมพันธ์และแจ้งขอ้ มูลข่าวสารเพื่อสรา้ งความตระหนักและการให้ความรว่ มมือในการปูองกันควบคุม
โรคผา่ นสอ่ื ทอ้ งถิ่นควบคุมการระบาดในพื้นที่โดยการสอบสวน ทําลายแหล่งเพาะพันธ์ุยุงลายโดยบุคลากร
สาธารณสขุ รว่ มกับบคุ ลากรท้องถน่ิ

4.2 สนบั สนุนการสรา้ งชมุ ชนเขม้ แขง็ โดยดาํ เนนิ การบา้ นปลอดลกู นา้ํ ยุงลาย อําเภอละ 1
หมู่บ้าน โดยการรณรงค์เพื่อกําจัดแหล่งเพาะพันธ์ุยุงลายในระดับครัวเรือน โดยใช้มาตรการทางกายภาพ
ชวี ภาพ ทรายทีมีฟอสกาํ จดั ลูกนํ้า และภูมิปญั ญาท้องถนิ่ ประกอบด้วยกิจกรรมตา่ ง ๆ ดงั น้ี

- การทําประชาคมหมู่บา้ นต้นแบบ
- สรา้ งแกนนาํ ปูองกันโรคไข้เลอื ดออกครัวเรอื นละ 1 คน
- สร้างแกนนํานักเรียนปูองกันโรคไข้เลือดออก ห้องเรียนละ 2 คน (กรณีที่ใน
หมู่บา้ นเปูาหมายมโี รงเรยี น)
- แกนนําชุมชน อสม. ดําเนินการกําจัดลูกน้ํายุงลาย และทําลายแหล่งเพาะพันธ์ุ
ยุงลายอยา่ งตอ่ เนื่อง
- ประชาสมั พนั ธผ์ ่านสือ่ ในพ้นื ที่ เพ่ือให้ชุมชนใหค้ วามรว่ มมือและเกิดความตระหนัก
ในการปอู งกนั ควบคุมโรคไขเ้ ลือดออกโดยชุมชนเอง
5. ทีม SRRT ระดับตาบล อาเภอ และจังหวัด สุ่มประเมินลูกน้ายุงลายทุกเดือน และส่ง
รายงานให้จังหวดั ทราบ
6. สนับสนุนทรายทีมีฟอส ปลากินลูกน้า ยากันยุง เคมีไล่ยุง อุปกรณ์สารวจลูกน้า ฯลฯ ให้
หมูบ่ า้ นเปูาหมายตามความเหมาะสม เพอื่ ดาํ เนนิ การปอู งกนั ควบคุมโรคไข้เลอื ดออกอย่างจริงจงั

บทเรียนทีไ่ ด้จากการดาเนนิ งาน
1. นวตั กรรมใหม่ด้านการสรา้ งเสริมสุขภาพและปองกนั โรค
- แผน่ โปรง่ ในหา่ งไกลไขเ้ ลอื ดออก
- มือปราบใหญข่ จัดภัยไข้เลือดออก
- ตลาดนัดลูกนํา้
- รว่ มคิด รว่ มทํา ปอู งกันไขเ้ ลือดออก
2. แนวทางการพฒั นา : สามารถนําไปดาํ เนินการในพ้นื ท่ีอืน่ ๆ ไดต้ ามความเหมาะสมของ

แต่ละพื้นท่ี โดยขอให้ทกุ พนื้ ทีด่ ําเนนิ การอย่างจริงจงั และต่อเนอื่ ง

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี หน้า 93

งานควบคมุ วณั โรค

เปาหมายการดาเนินงาน : อตั ราความสําเร็จของการรักษาในผปู้ วุ ยวัณโรคปอดรายใหม่เสมหะ
พบเชื้อไม่นอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 85

สภาพปญั หาของพน้ื ท่ี
ปงี บประมาณ 2553 จังหวัดสุพรรณบุรีมีผู้ปุวยวัณโรครวมทั้งส้ิน 807 ราย คิดเป็นอัตราปุวย 92

ต่อประชากรแสนคน จําแนกเป็นผูป้ ุวยวณั โรคปอดรายใหม่เสมหะบวก 429 ราย วัณโรคปอดเสมหะลบ
228 ราย วัณโรคนอกปอด 131 ราย และวณั โรคกลับเป็นซํ้าเสมหะบวก 19 ราย คิดเป็นร้อยละ 53.16
,28.25 ,16.23 และ 1.12 ตามลําดับ หลังปีงบประมาณ 2545-2550 ผู้ปุวยวัณโรคมีแนวโน้มลดลง
ปงี บประมาณ 2552-2553 จํานวนผู้ปุวยเริ่มสูงขนึ้ ผู้ปุวยวณั โรคนอกปอดมีแนวโนม้ สงู ขนึ้ อย่างชดั เจน

จำนวน (รำย)

1000

800 900 816 859 869 806 862 750 777 807
668 662 671
600 555 M+
M-
400 R
EP
200 TOTAL

0
2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553

รปู ที่ 3 จาํ นวนผู้ปุวยวัณโรค จังหวดั สพุ รรณบรุ ี ปี พ.ศ. 2541-2553

ผลการดําเนินงานอตั ราความสาํ เร็จของการรกั ษาในรอบปงี บประมาณ 2552 ผ้ปู วุ ยวณั โรคปอด
รายใหมเ่ สมหะบวกรักษาสําเร็จ คอื ร้อยละ 83.18 ผปู้ วุ ยเสยี ชีวติ ร้อยละ 10.90 ขาดยารอ้ ยละ 1.18 และ
โอนออกไมท่ ราบผลการรกั ษารอ้ ยละ 0.47 การเสียชีวิตของผู้ปวุ ยวัณโรคยังเป็นปญั หาสาํ คัญของจังหวัด
สุพรรณบรุ ี

แผนงานการดาเนินงาน
ปงี บประมาณ 2553 สํานกั งานสาธารณสุพรรณบรุ ไี ดจ้ ัดทําโครงการรวมพลังชาวสพุ รรณ หยุดยง้ั

วณั โรค ได้รับการสนบั สนุนงบประมาณสง่ เสริมและปอู งกันโรค(PP Areabased)จํานวน 147,712 บาท
โดยมีกจิ กรรมหลกั ๆ ดงั น้ี

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 94

1.เรง่ รัดการคน้ หาผมู้ อี าการสงสยั ให้ไดร้ ับการวนิ ิจฉยั และรกั ษาวณั โรคตง้ั แต่ระยะแรก
- คัดกรองวัณโรคในกลมุ่ ทม่ี คี วามเส่ียงสูง ไดแ้ ก่ ผตู้ ิดเชื้อเอดส์ ผู้สมั ผัสโรคร่วมบ้าน ผ้ตู ้องขังใน
เรือนจํา ผู้สูงอายแุ ละ/หรือผู้ปุวยทมี่ โี รคเรื้อรังหรือได้รับยากดภูมิต้านทานเป็นเวลานานท้ังในชมุ ชน และ
ทมี่ ารับบริการท่สี ถานบริการต่างๆ

2. การประกันคณุ ภาพการตรวจวินจิ ฉยั ทางห้องปฏบิ ตั ิการ(EQA)
3.การรักษาวณั โรคตามมาตรฐานแนวทางการควบคมุ วัณโรคแห่งชาติ โดยการจดั ประชุมช้ีแจง
แนวทางการรกั ษาวณั โรค การรกั ษาวัณโรคในเด็ก วณั โรคดอ้ื ยาหลายขนาน ตามมาตรฐานสากลการดแู ล
รกั ษาวณั โรค(ISTC) และระบบบริหารจดั การวณั โรคแบบครบวงจรของสาํ นักงานหลกั ประกนั สุขภาพ
แหง่ ชาติ แก่ แพทย์ เภสชั กรและเจ้าหนา้ ทที่ เ่ี กยี่ วข้อง 30 คน 1 ครั้งคร้ังละ 1 วนั
4. การควบคุมกาํ กบั การกนิ ยาวณั โรคแบบมพี เี่ ลี้ยง ผปู้ ุวยวัณโรคปอดเสมหะบวกต้องมีเจา้ หนา้ ท่ี
สาธารณสขุ เปน็ พ่ีเลยี้ งควบคมุ กาํ กับการกนิ ยาไมน่ อ้ ยกว่ารอ้ ยละ 50 และผปู้ วุ ยวณั โรคประเภทอน่ื ๆ
ไดร้ บั การตดิ ตามเยี่ยมบ้านตามมาตรฐานจนครบการรกั ษา
5.นิเทศควบคุมกาํ กับ ติดตามและประเมินผลโรงพยาบาลรัฐบาล โรงพยาบาลเอกชน สํานักงาน
สาธารณสขุ อาํ เภอและเรอื นจาํ อย่างต่อเนือ่ งปีละ 4 ครั้ง และสรุปสถานการณแ์ ละปัญหาการดาํ เนินงานทกุ
3 เดือน แก่ผเู้ กย่ี วขอ้ ง
6.จดั ประชุมเพื่อพฒั นางานและติดตามความกา้ วหนา้ การดําเนินงาน (DOTS Meeting)ระดับ
จงั หวดั ปีละ 2 ครงั้
7.เผยแพรป่ ระชาสัมพนั ธ์ความรูเ้ รือ่ งวณั โรคและจัดกิจกรรมรณรงค์การค้นหา/คดั กรองและการ
ปูองกนั เนอื่ งในวันวณั โรคโลก (วันท่ี 24 มีนาคม 2552) ในสถานบรกิ ารทกุ ระดบั
8. ปรับปรงุ การบริหารจัดการข้อมลู ผ้ปู ุวยวณั โรคดว้ ยระบบสารสนเทศ

รายละเอยี ดของกิจกรรมและงบประมาณดําเนินงานดงั ตาราง

กิจกรรม รวมทัง้ ส้นิ งบดําเนนิ การ งบลงทุน(บาท)

(บาท) คา่ ตอบแทน ค่าใช้สอย ค่าวสั ดุ ค่าครภุ ณั ฑ์ ค่าทีด่ นิ
สิ่งก่อสร้าง

1.ประชุมเพ่อื พัฒนาและตดิ ตาม 26,712 6,000 19,200 1,512
8,400 3,600 3,600 1,200
ความกา้ วหน้าการดําเนินงาน 12,600
วัณโรค 2 ครง้ั 100,000 12,600
100,000
2.อบรมแพทย์ เภสชั กร และ
เจ้าหนา้ ที่เรือ่ งวัณโรคในเดก็
และวณั โรคด้อื ยา
3.นเิ ทศงาน ตดิ ตามและ
ประเมินผล 4 ครัง้
4.รณรงคค์ น้ หาผมู้ อี าการสงสยั
วัณโรค วันวณั โรคโลก ปี 2553

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 95

ผลการดาเนินงาน
ผลสําเรจ็ ของการรักษาวัณโรคปงี บประมาณ 2553 เทา่ กับร้อยละ 85.04 สามารถบรรลุ

เปูาหมายรอ้ ยละ 85 เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่มีการดําเนนิ งานวัณโรคดว้ ยกลวธิ ี DOTS เป็นต้นมา ผู้ปวุ ยวณั
โรคเสียชีวติ 46 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 10.90 (เปน็ ผูป้ วุ ยวณั โรคและตดิ เชอื้ เอดส์ 7 ราย สว่ นใหญ่เป็น
ผู้ปวุ ยวัณโรคสูงอายุท่มี ีโรคประจาํ ตวั เรือ้ รงั ) ผ้ปู ุวยวัณโรคขาดยา 9 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 2 รกั ษาล้มเหลว
5 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.11 และโอนออกไมท่ ราบผลการรักษา 3 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.67
ตารางท่ี 2 ผลสําเร็จของการรักษาผู้ปุวยวัณโรค ปีงบประมาณ 2553

หน่วยงาน/อาเภอ เปาหมาย ผลการดาํ เนนิ งาน ร้อยละ
109 ผลงาน 90.82
เมืองสพุ รรณบรุ ี 38 99 89.47
เดมิ บางนางบวช 45 34 84.44
ดา่ นช้าง 23 38 91.30
บางปลาม้า 21 21 80.95
ศรีประจนั ต์ 29 17 79.31
ดอนเจดีย์ 76 23 85.53
สองพ่นี อ้ ง 29 65 82.76
สามชกุ 58 24 81.03
อู่ทอง 20 47 70.00
หนองหญา้ ไซ 448 14 85.26
รวมทงั้ จังหวัด 422 382 83.18
ระดบั จังหวัดในปที ่ผี า่ นมา 351

ท่มี า รายงาน TB08 งวดท่ี 1-4/2552

เมื่อประเมนิ ผลการดาํ เนินรายอําเภอพบว่าอําเภอท่ีมีผลสาํ เร็จของการรักษามากกวา่ รอ้ ยละ 85
มจี ํานวน 4 อําเภอ ได้แก่ อําเภอบางปลาม้า (91.30%) อาํ เภอเมืองสุพรรณบรุ ี (89.91%) อําเภอเดมิ
บางนางบวช (89.47%) และอําเภอสองพี่น้อง(85.53) ปัญหาสาํ คัญท่ีทําใหก้ ารดาํ เนนิ งานวณั โรคในหลาย
อําเภอยงั ไม่บรรลุเปาู หมายคือ

1.การเสยี ชวี ติ โดยเฉพาะในระยะเข้มขน้ ของการรกั ษา เนอื่ งจากผปู้ วุ ยเข้าส่รู ะบบการรักษา
ลา่ ชา้ เป็นผู้ปุวยสงู อายุ มาโรงพยาบาลเมื่อมีอาการมากแลว้ บางรายมโี รคเรอ้ื รงั ประจาํ ตวั /ติดเชื้อเอดส์
ร่วมดว้ ย หรอื ผปู้ วุ ยท่ีมอี าการหนักมาโรงพยาบาลด้วยโรคอืน่ ๆแตต่ รวจพบวา่ เป็นวัณโรครว่ มด้วย

2.ปญั หาด้านสขุ ภาพจิต มผี ู้ปวุ ยวณั โรคท่ตี ิดเชื้อเอดสฆ์ ่าตวั ตายสาํ เร็จ ขาดยาไม่ยอมรักษาตอ่
และมีอาการทางจิตระหวา่ งได้รับยารักษาวณั โรคแบบด้ือยา ปญั หาทางจิตสง่ ผลใหก้ ารรักษาวณั โรคสําเรจ็

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 96

นอ้ ยลง เนื่องจากผูป้ ุวยปฏิเสธการรักษาเพราะมีอาการทางจิต แต่จะสง่ ให้ไปรักษาอาการทางจิต ทางจติ
เวชก็ปฏิเสธเพราะกลวั จะไปแพรโ่ รคให้ผู้ปุวยจิตเวชรายอน่ื ๆ

แนวทางการแก้ปัญหาของจังหวดั สุพรรณบรุ ใี นปีต่อไป คือ ยงั ต้องเนน้ การเร่งรดั คน้ หา/คดั กรอง
ผมู้ ีอาการสงสัยวัณโรคในกล่มุ เสยี่ งต่างๆไดแ้ ก่ ผู้สมั ผสั โรครว่ มบ้าน ผู้ตดิ เชอื้ /ผปู้ วุ ยเอดส์ ผสู้ ูงอายุ ผู้ปวุ ย
โรคเรือ้ รงั ผตู้ อ้ งขงั เรือนจาํ ฯลฯ ในชมุ ชนและสถานบรกิ ารอย่างตอ่ เน่อื ง การประสานงานกบั หนว่ ยงาน
ทเ่ี ก่ียวขอ้ งกบั การดแู ลผู้ปุวยจติ เวช เพอ่ื หาแนวทางการดแู ลผปู้ ุวยร่วมกนั การปรับปรุงโปรแกรมสําเรจ็ รปู
TB HUNTER ซึง่ มฐี านขอ้ มูลเดยี วกับโปรแกรมท่ีโรงพยาบาลสง่ ให้สาํ นักงานหลักประกนั สุขภาพแห่งชาติ
มาใชใ้ นการควบคุมกํากับและประมวลผลระดับอําเภอ ทาํ ใหก้ ารติดตามผปู้ วุ ยรวดเรว็ ข้นึ ผู้ปุวยขาดยา
นอ้ ยลง การนเิ ทศติดตามทุกระดบั /ทกุ ไตรมาส การประชมุ ตดิ ตามความก้าวหนา้ ทุกไตรมาส

ปญั หาอปุ สรรคและข้อเสนอแนะ
1.การดแู ลผ้ปู ุวยวัณโรคที่มปี ัญหาทางจิตเวช ยงั ไม่มแี นวทางการจัดการทีม่ ปี ระสิทธิภาพ ผู้ปุวย

จิตเวชท่ีปุวยเป็นวัณโรคมกั ถูกส่งกลับพื้นทีท่ ัง้ ท่ียังมอี าการปุวยทางจติ ทําใหก้ ารกินยารักษาวณั โรคไม่
ต่อเน่อื ง

2.งบประมาณดําเนินการในระดบั จงั หวดั ไม่เพียงพอ การจัดสรรเงนิ ไประดบั อาํ เภอเป็นกอ้ นใหญ่
หากอําเภอใดไม่ให้ความสําคัญกบั การควบคุมวัณโรค ก็ไม่มีกจิ กรรมเชงิ รกุ ทําใหม้ ีผู้ปุวยสงู ข้นึ ผูป้ ุวย
เสยี ชวี ติ ในระยะเริม่ รักษามากขึ้น

3.การดแู ลผปู้ วุ ยวัณโรคดื้อยาหลายขนาน(MDR-TB) เป็นปัญหาสาํ คัญสําหรบั โรงพยาบาลศูนย์/
โรงพยาบาลทวั่ ไป เนือ่ งจากผู้ปวุ ยไมไ่ ดอ้ ยใู่ นเขตรบั ผดิ ชอบของโรงพยาบาล ติดตามผปู้ ุวยไดย้ ากและมี
แนวโนม้ วา่ การรกั ษาจะไมป่ ระสบผลสําเรจ็ เพราะตัวผูป้ วุ ยเองมีพฤติกรรมดอ้ื ไมก่ ินยาอย่างสม่าํ เสมอมา
ตั้งแรกเรม่ิ การรักษาครงั้ แรกๆ จนพฒั นามาเปน็ ผูป้ ุวยวัณโรคเชื้อด้ือยาหลายขนาน

งานสร้างเสรมิ ภมู คิ มุ้ กันโรค

เปาหมาย : เดก็ ตา่ํ กว่า 5 ปีและหญิงมีครรภ์ในพน้ื ท่ีรบั ผิดชอบได้รับวัคซีนแต่ละชนดิ ครบชุด และ
มคี วามครอบคลุมไมน่ ้อยกวา่ รอ้ ยละ 90 เป็นรายพืน้ ท่ี (หมบู่ า้ น,ตําบล/เทศบาล)

สถานการณ์
การสร้างเสรมิ ภมู คิ มุ้ กนั โรค นับเป็นวิธกี ารปอู งกนั โรคทด่ี ี และมปี ระสทิ ธิภาพมากที่สดุ วิธหี นึง่

กระทรวงสาธารณสุขได้ขยายงานและผสมผสานบูรณาการงานสรา้ งเสรมิ ภูมิคมุ้ กนั โรคเขา้ กบั ระบบบรกิ าร
สาธารณสขุ ในพนื้ ที่ ในปี พ.ศ. 2520 ทําให้ความครอบคลมุ การได้รับวัคซนี ของประชาชนกลุ่มเปูาหมาย
เพม่ิ สงู ขนึ้ โรคติดต่อทปี่ ูองกันไดด้ ว้ ยวัคซีนทีส่ าํ คัญๆ ได้แก่ วัณโรค คอตีบ ไอกรน หดั หัดเยอรมัน
ตับอักเสบบี และไขส้ มองอกั เสบเจอี ลดลงอยา่ งเหน็ ไดช้ ดั

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 97

วตั ถปุ ระสงค์ของแผนปฏบิ ตั งิ านโรคติดต่อทปี่ ูองกันได้ด้วยวคั ซนี ทีส่ ําคญั คอื การกวาดล้างโรค
โปลิโอใหห้ มดไป การกําจดั โรคบาดทะยกั ในทารกแรกเกดิ ใหเ้ หลือไมเ่ กิน 1 ตอ่ พันเดก็ เกดิ มีชพี รายอาํ เภอ
และลดอัตราปุวยด้วยโรคติดต่อทีป่ ูองกนั ไดด้ ว้ ยวัคซีน อาทิ คอตีบ ไอกรน หัดทุกกลุ่มอายุและโรคไขส้ มอง
อกั เสบเจอี โดยมีกลวธิ หี ลักคอื การรักษาระดบั ความครอบคลมุ การให้วัคซีนเกินกวา่ กวา่ ร้อยละ 90 ใหท้ กุ
หมูบ่ ้าน/ตาํ บล การรณรงค์ให้วคั ซนี โปลโิ อ การเฝาู ระวงั ผู้ปวุ ยกลา้ มเน้ือออ่ นแรงเฉยี บพลนั พัฒนาระบบ
การเฝูาระวงั อาการภายหลังการไดร้ ับวคั ซนี การพฒั นาคุณภาพการใหบ้ รกิ ารให้ได้มาตรฐาน และการเฝาู
ระวงั สอบสวนและควบคุมโรคเม่อื มกี ารระบาด

สําหรับจังหวัดสุพรรณบุรีสามารถรักษาระดับความครอบคลุมของการได้รับวัคซีนในประชาชน
กลุ่มเปูาหมายเกินกว่าร้อยละ 90 ทุกหมู่บ้าน/ตําบลและเทศบาล มากว่า 10 ปี จังหวัดสุพรรณบุรีมี
รายงานผู้ปุวยโปลิโอรายสุดท้ายในปี พ.ศ. 2535 ท่ีอําเภอดอนเจดีย์ โรคคอตีบรายสุดท้ายพบที่อําเภอ
เมืองสุพรรณบุรีปี พ.ศ. 2535 และโรคบาดทะยักในเด็กแรกเกิดมีรายงานคร้ังสุดท้ายปี พ.ศ. 2543 ท่ี
อําเภอเมอื งสพุ รรณบุรี เช่นกนั

ปีงบประมาณ 2553 มผี ้ปู ุวยโรคหัดและหัดทีม่ ีโรคแทรกในเด็กอายตุ ่ํากว่า 5 ปี รวมทั้งส้นิ 12 ราย
พบทอ่ี ําเภอเมอื งสุพรรณบุรี อําเภอเดิมบางนางบวช อําเภอสามชกุ และอําเภอบางปลาม้าอําเภอละ 2 คน
อําเภออู่ทองและอําเภอด่านช้าง อําเภอละ 1 คน ไมม่ รี ายงานโรคไข้สมองอักเสบ ไมม่ รี ายงานผู้ปุวยโปลิโอ
คอตีบ ไอกรน และบาดทะยกั ในเด็กแรกเกิด รวมทงั้ ไม่มีการระบาดของโรคทปี่ ูองกนั ไดด้ ้วยวคั ซีนเนื่องจาก
จงั หวัดสุพรรณบุรมี ีการดําเนินงานสร้างเสริมภมู ิคมุ้ กันในกลมุ่ เปูาหมายครอบคลุมเกอื บทกุ คน

แผนการดาเนนิ งาน
ปงี บประมาณ 2553 จังหวัดสุพรรณบุรีมีการปรบั เปล่ยี นระบบการกระจายวัคซีนจากเดมิ ที่เบกิ -

จ่ายจากกรมควบคมุ โรค(ผา่ นสํานกั งานปูองกันควบคุมโรคท่ี 4 จงั หวัดราชบรุ ี) เปน็ ระบบ VMI ในเดอื น
กรกฎาคม 2553 โดยมโี รงพยาบาล 10 แหง่ เปน็ คลงั วคั ซนี ระดับอําเภอ ดแู ลและบรหิ ารจัดการวคั ซีนแก่
สถานีอนามัย เทศบาลและโรงพยาบาลเอกชนในโครงการหลักประกนั สขุ ภาพในเขต ยกเลกิ แบบรายงาน
ความครอบคลุมการให้บริการวคั ซนี รายไตรมาส แต่ใช้การประมวลผลงานจาก 18 แฟมู และ 12+8 แฟมู ใน
โปรแกรม Hosxp แทน กิจกรรมหลกั ๆทดี่ าํ เนินการในปี 2553 ไดแ้ ก่

1.การประชุมผู้รบั ผดิ ชอบงานสรา้ งเสรมิ ภมู คิ ุ้มกันโรคของสํานกั งานสาธารณสขุ อําเภอ/
โรงพยาบาล และเภสัชกรทท่ี ําหนา้ ทร่ี บั ผิดชอบคลังวัคซีน เพ่อื วางแนวทางการกระจายวคั ซีนระบบ VMI

2.การอบรมฟน้ื ฟคู วามรู้เรื่องวคั ซนี และระบบลกู โซ่ความเยน็ ให้แกเ่ จ้าหนา้ ท่ีสาธารณสุข
ทุกระดับ

3.การรณรงคใ์ หว้ คั ซนี โปลิโอ 2 คร้งั (เดือนธนั วาคม 2552 และมกราคม 2553)
4.การเฝาู ระวงั อาการหลังการไดร้ บั วคั ซีน (AEFI)
5.การเฝูาระวงั ผูป้ ุวยอัมพาตกล้ามเน้ือออ่ นแรงเฉยี บพลัน (AFP)
6.การนเิ ทศติดตามการบรหิ ารจัดการวัคซีนระบบ VMI ทคี่ ลงั วัคซนี อําเภอและสถานี
อนามยั และการบนั ทึกข้อมูลการให้บรกิ ารวคั ซนี (18 แฟูมและ 12+8 แฟูมในโปรแกรม Hosxp)

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 98

ผลการดาเนินงาน
ตารางที่ 3 แสดงจาํ นวนและรอ้ ยละของเด็กอายุ 0-1 ปี ทไี่ ด้รบั วคั ซีนหัดหรอื MMR

อาเภอ ผลการดาํ เนนิ งาน ร้อยละ
เปาหมาย ผลงาน 60.05
995 68.14
เมืองสพุ รรณบรุ ี 1657 986 51.60
355 67.37
สองพน่ี อ้ ง 1447 572 55.28
408 71.75
เดมิ บางนางบวช 688 414 72.52
343 53.23
ด่านช้าง 849 264 74.68
885 50.33
บางปลาม้า 738 227 63.65
5449 99.9
ศรปี ระจนั ต์ 577 8,149
รอ้ ยละ
ดอนเจดีย์ 473 51.86
66.47
สามชกุ 496 64.39
74.46
อทู่ อง 1185 47.69
63.68
หนองหญา้ ไซ 451 66.67
61.76
ระดบั จังหวดั 1 8561 81.53
68.28
รอบปีทผ่ี า่ นมา2 8,156 64.43
99.9
ท่มี า 1. 18 แฟมู และ 12+8 แฟูม โปรแกรม Hosxp
หน้า 99
2. รายงานความครอบคลุมวคั ซนี งวดท่ี 1-4 ปีงบประมาณ 2552

ตารางที่ 4 แสดงจํานวนและรอ้ ยละของเด็กอายุ 2-3 ปี ท่ไี ดร้ ับวัคซีนJE เขม็ 3

อาเภอ ผลการดําเนินงาน
เปาหมาย ผลงาน
906
เมอื งสุพรรณบรุ ี 1747 1136
519
สองพีน่ อ้ ง 1709 650
382
เดิมบางนางบวช 806 419
342
ด่านช้าง 873 294
1033
บางปลามา้ 801 366
6047
ศรปี ระจันต์ 658 8,006

ดอนเจดยี ์ 513

สามชกุ 476

อูท่ อง 1267

หนองหญา้ ไซ 536

ระดบั จังหวัด1 9386

รอบปีทผ่ี ่านมา2 8,013

ท่ีมา 1. 18 แฟูม และ 12+8 แฟมู โปรแกรม Hosxp

2. รายงานความครอบคลุมวัคซีนงวดท่ี 1-4 ปีงบประมาณ 2552

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

ตารางที่ 5 แสดงจํานวนและรอ้ ยละของเดก็ อายุ 4-5 ปี ทไี่ ด้รับวคั ซีน DTP เข็ม 5

อาเภอ ผลการดาเนนิ งาน รอ้ ยละ
เปาหมาย ผลงาน 46.82
934 54.62
เมอื งสุพรรณบรุ ี 1995 1029 59.84
529 58.54
สองพ่ีนอ้ ง 1884 514 41.80
400 57.50
เดมิ บางนางบวช 884 418 56.24
356 54.53
ด่านช้าง 878 271 69.99
975 60.89
บางปลาม้า 957 355 55.42
5781 99.9
ศรีประจันต์ 727 8,017

ดอนเจดยี ์ 633

สามชกุ 497

อทู่ อง 1393

หนองหญา้ ไซ 583

ระดบั จังหวัด1 10431

รอบปีทผี่ า่ นมา2 8,020

ทีม่ า 1. 18 แฟมู และ 12+8 แฟูม โปรแกรม Hosxp

2. รายงานความครอบคลมุ วคั ซนี งวดที่ 1-4 ปีงบประมาณ 2552

วเิ คราะห์ผลงาน
ท่ผี ่านมา ความครอบคลมุ การให้วัคซีนของจงั หวดั สพุ รรณบรุ ีในกลุ่มเดก็ ตํ่ากวา่ 5 ปี ได้จากการ

รายงานความครอบคลมุ รายไตรมาส รายงานเปน็ รายตาํ บลทกุ 3 เดอื นพบวา่ ทกุ หมู่บา้ น/ตาํ บล/อาํ เภอ
สามารถดําเนินงานได้ครอบคลุมตามเปูาหมายเกินกว่ารอ้ ยละ 90 แต่ในปีงบประมาณ 2553 ไดม้ ีการ
ปรับเปล่ียนระบบการประเมินผลการดาํ เนนิ งาน ด้วยการประมวลผลจากการบันทึกขอ้ มลู ใน 18 แฟมู และ
12+8 แฟูมในโปรแกรม Hosxp แทน พบว่าในปนี ้ผี ลการดําเนนิ งานตํ่ากวา่ ปที ่ีผ่านมามาก ไม่มีอําเภอใด
บันทกึ ผลงานยอ้ นหลังลงในโปรแกรมได้ถงึ รอ้ ยละ 90

การรณรงคใ์ ห้วคั ซีนโปลิโอปี พ.ศ. 2552 มีพน้ื ทเ่ี ปาู หมาย จาํ นวน 34 ตาํ บล ให้บริการหยอด
วัคซนี เด็กไทยอายุตาํ่ กว่า 5 ปี 12,617 คน เดก็ ตา่ งชาติ 360 คน สามารถดําเนินการหยอดวัคซนี ให้
กลุ่มเปูาหมาย ครอบคลมุ มากกว่าร้อย 90 ทกุ ตาํ บล

ปีงบประมาณ 2553 มรี ายงานผู้ปวุ ยอมั พาตกล้ามเนอ้ื อ่อนแรงเฉียบพลัน (AFP) ในเดก็ อายตุ ํา่
กวา่ 14 ปี รวมทัง้ สิ้น 4 ราย พบในอําเภอเมอื งสพุ รรณบุรี 2 ราย อําเภอดอนเจดีย์และอาํ เภออู่ทอง
แห่งละ 1 ราย สามารถดาํ เนนิ การเกบ็ ตัวอย่างส่งตรวจ สอบสวนโรคและให้วคั ซีน (ORI) ทันตาม
กําหนดเวลา ครบตามเกณฑ์ทุกราย

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 100

ปญั หาและขอ้ เสนอแนะ
1.มกี ารรายงานการเฝูาระวงั อาการหลังการได้รบั วัคซนี มีนอ้ ยมาก เจ้าหนา้ ท่ีมกั ใหย้ าแกป้ วดแก่

ผปู้ กครองแลว้ ไมม่ กี ารตดิ ตามอาการเพิม่ เติม ทําให้ปีงบประมาณ 2552 มีผูป้ ุวยทม่ี อี าการข้างเคยี งหลัง
การได้รบั วคั ซนี ชนิดรุนแรงและมีการรอ้ งเรยี นองคก์ รเอกชนถงึ 2 ราย ภายหลังมีการสอบสวนพบว่าเป็น
อาการผดิ ปกติแต่กําเนิดของเด็กแต่ผปู้ กครองก็ยังไม่พอใจ เจ้าหน้าท่ีที่ให้บรกิ ารควรมกี ารให้ความรแู้ ก่
ผปู้ กครอง/ผ้ดู ูแลเด็กทกุ รายและทกุ ครงั้ ท่ีให้บริการและมกี ารตดิ ตามเย่ยี มบ้าน (หรือใหอ้ สม.ตดิ ตามเย่ยี ม)
เพราะอาการข้างเคยี งอาจเกิดข้ึนหลังการฉดี วัคซีนบางชนดิ หลายวัน

2.ความแตกต่างของการใหว้ ัคซีนของสถานบริการของรัฐบาลและเอกชน ทําใหเ้ จ้าหนา้ ท่ีสบั สน
เชน่ วัคซนี JE คลินกิ เอกชนใช้ชนดิ เช้อื เปน็ ฉีดเพียง 2 คร้ัง หา่ งกนั 3 เดือน มกั เร่ิมให้เด็กต้งั อายุ 1 ปี
ในขณะทขี่ องสถานอี นามยั เป็นชนิดเชอ้ื ตาย ฉดี 3 ครั้ง เรมิ่ ให้ 2 คร้งั แรกตอนอายุ 1 ปคี ร่งึ และกระตุน้
เข็ม 3 เมอื่ อายุ 2 ปีครง่ึ

3.มีเจ้าหนา้ ท่ีจบใหม่ใหบ้ รกิ ารวัคซีนตามแนวทางเวชปฏิบัตทิ ี่เรียนมาแต่ไมต่ รงกับแนวทางที่กรม
ควบคมุ โรคกําหนด อาจทําใหก้ ารสรา้ งภมู คิ ุ้มกันโรคได้ไม่เพียงพอ เกดิ การแพร่ระบาดของโรคท่ีปูองกนั ได้
ด้วยวคั ซีนในภายหลัง นอกจากน้ปี จั จุบันมคี วามก้าวหนา้ และการเปลยี่ นแปลงเรอื่ งของวคั ซีนหลายชนิด
ฉะน้นั ควรมีการอบรม/ฟ้นื ฟูความร้แู กผ่ ูป้ ฏบิ ตั ิงานทกุ ปี

4.การประมวลผลงานโดยใช้ 18 แฟมู /12+8 แฟูมยังไมค่ รบถว้ น เน่ืองจากความสมบรู ณข์ อง
โปรแกรม การบันทึกขอ้ มูลของผู้ปฏิบัติงานไมค่ รบถ้วนหรือไม่บนั ทกึ ขอ้ มูลย้อนหลัง ทําให้ผลงานความ
ครอบคลมุ ตํ่าลงโดยเฉพาะวัคซนี ทใ่ี หใ้ นเดก็ ท่ีมีอายุมากกวา่ 2 ปี

การดาเนินงานโครงการพฒั นาศักยภาพบุคลากร ผนู้ า ประชาชน ในการเตรียมความพร้อม
ตอบโต้ภาวะฉกุ เฉินดา้ นสาธารณสุข เพ่อื รองรับการระบาดใหญข่ องโรคไขห้ วัดใหญ่ สาย
พนั ธ์ุใหม่ (H1N1) 2009

จากสภาพปัญหาของการเปล่ียนแปลงของโลก ไม่ว่าจะเป็นทางด้านสภาพภูมิศาสตร์ สภาพ
ภูมิอากาศ สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ รวมทั้งจุลินทรีย์หรือสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กอีกมากมายหลายชนิดบนโลกเกิดการ
เปลย่ี นแปลง เชน่ ไวรัส แบคทีเรยี เช้ือรา และปาราสติ เป็นตน้ ทําใหป้ จั จุบันมีโรคติดต่อท่ี ไม่เคยเกิดข้ึนใน
มนษุ ย์มาก่อนไดอ้ ุบัติขนึ้ โรคตดิ ตอ่ ที่เคยสามารถควบคุมยบั ยงั้ และกําจดั ใหห้ มดไปแล้วกลับมาเป็นปัญหาใหม่
อกี รวมเรียกวา่ โรคติดต่ออบุ ตั ใิ หมอ่ ุบตั ิซ้าํ

การระบาดของไขห้ วดั ใหญ่สายพนั ธใ์ุ หม่ 2009 เปน็ การแพรร่ ะบาดทัว่ ของไขห้ วดั ใหญ่ ชนิด A
H1N1 ท่ีเร่ิมพบการระบาดต้ังแต่เดอื นเมษายน พ.ศ. 2552 เป็นต้นมา ไวรัสสายพันธุ์ดังกล่าวมีวิวัฒนาการ
บางสว่ นมาจากไขห้ วัดใหญใ่ นมนุษย์ ในสตั ว์ปีก และในสกุ ร ซ่งึ สามารถแพร่ระบาดอย่างรวดเร็วทั่วโลก จน
เม่อื วนั ท่ี 11 มิถนุ ายน พ.ศ. 2552 องคก์ ารอนามัยโลกไดป้ ระกาศให้ระดับการระบาดของเช้ือเป็น โรคระบาด
ระดับ 6 แม้ว่าผู้ปุวยด้วยโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ (H1N1) 2009 ส่วนใหญ่ แสดงอาการออกมาเพียง

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบุรี หน้า 101

เล็กนอ้ ยเทา่ นัน้ แตก่ ็มบี างรายที่แสดงอาการอย่างรุนแรง สามารถติดต่อระหว่างมนุษย์สู่มนุษย์ผ่านทางการ
หายใจ อาการของโรคมักปรากฏเป็นเวลา 4-6 วัน โดยมีรายงานผู้ปุวยไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ (H1N1)
2009 มากกว่า 208 ประเทศ และมีผเู้ สยี ชวี ิตอย่างนอ้ ย 16,226 ราย และจากการเฝูาระวังโรค ตั้งแต่วันท่ี
28 เมษายน 2552-ปัจจุบัน ประเทศไทยพบผู้เสียชีวิตจากการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ (H1N1)
2009 จาํ นวน 264 ราย สว่ นจํานวนผปู้ ุวย คาดวา่ จะมหี ลายล้านคนท่ัวประเทศ ซึง่ การประมาณการติดเชื้อ
ของประชาชนในชว่ งการระบาดระลอกแรกเป็นเวลา 6 เดือน (ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม-ตุลาคม 2552) คาด
ว่ามีผู้ติดเช้ือประมาณ 8.4 ล้านคน สําหรับจังหวัดสุพรรณบุรี พบว่า ตั้งแต่มีการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่
สายพนั ธ์ุใหม่ (H1N1) 2009 พบผปู้ วุ ยทยี่ นื ยันการตดิ เช้อื จาํ นวน 212 คน ไมพ่ บผู้เสียชวี ติ

การดําเนินงานตอบโต้ภาวะฉุกเฉินทางด้านสาธารณสุข เพ่ือให้การช่วยเหลือทางด้านการแพทย์
และสาธารณสขุ เพ่ือลดผลกระทบต่อภยั คุกคามสุขภาพของประชาชนใหก้ ลับสูภ่ าวะปกติ ภายในระยะเวลา
อนั ส้นั อยา่ งมีประสิทธภิ าพ เพ่ือประโยชน์ในการวางแผน การเตรยี มความพร้อมในการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน
ทางด้านสาธารณสุข เพอ่ื ให้ประชาชนมสี ขุ ภาวะที่ดี ปลอดภัยจากโรคและภัยคุกคามสุขภาพต่าง ๆ รวมถึง
ลดความสูญเสียจากภัยอันตรายท่ีเกิดข้ึนต่อสังคม และเศรษฐกิจของจังหวัดให้น้อยท่ีสุด ท้ังนี้ เพื่อพัฒนา
ความรคู้ วามเขา้ ใจพน้ื ฐานเก่ยี วกบั การจดั การ และการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุข โดยการใช้ระบบ
บัญชาการสถานการณ์ (Incidence Command System for Emergency Management) สําหรับผู้บริหาร
ผู้ปฏิบัติการ ผู้นําชุมชน และประชาชน และพัฒนารูปแบบของศูนย์ข้อมูลและการจัดการข้อมูล ในการ
เตรียมความพร้อมในการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุข ตลอดจน เตรียมการจัดทําตามแนวปฏิบัติ
(SOP) ของหน่วยงาน ชุมชน และครอบครัวในการเตรียมความพร้อมตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุข
ส่งเสริมให้มีการเฝูาระวัง ปูองกัน และแกไ้ ขปัญหาการแพร่ระบาดโรคไขเ้ ลอื ดออกโดยชมุ ชนอย่างต่อเนอ่ื ง

ผลการดาเนินงานในปี 2553

1.ประชุมหลักสูตรและการฝึกอบรมการจัดการภาวะฉุกเฉินด้วยระบบบัญชาการสถานการณ์
(Incidence Command System for Emergency Management) สําหรับผู้บริหาร และประชุม
หลักสูตรการจัดการและการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขในเบื้องต้น โดยใช้ระบบบัญชาการใน
สถานการณ์ ขั้นพ้ืนฐาน (Basic Course) สําหรับผู้ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล และ สํานักงานสาธารณสุข
อําเภอ โดยการจัดอบรม 2 วัน มผี เู้ ขา้ รบั การอบรม จาํ นวน 105 คน ประกอบด้วย

- ผอู้ าํ นวยการโรงพยาบาลศูนย์/ท่ัวไป/ชุมชน หรือผู้แทน 10 คน
- สาธารณสขุ อําเภอ หรือผแู้ ทน 10 คน
- หวั หนา้ กลมุ่ งานการพยาบาล หรอื ผูแ้ ทน 10 คน
- หัวหนา้ กลมุ่ งานบรหิ าร โรงพยาบาล 10 คน
- หัวหนา้ กล่มุ งานเภสัชกรรม โรงพยาบาล 10 คน
- หวั หนา้ กลุ่มงานเวชกรม โรงพยาบาล 10 คน
- เจา้ หนา้ ท่สี าธารณสุข สสจ./สสอ./รพสต. 55 คน

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 102

เนื้อหาหลักของการอบรม ประกอบด้วย การจัดการภาวะฉุกเฉินด้วยระบบบัญชาการสถานการณ์
(Incidence Command System for Emergency Management) และการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้าน
สาธารณสุขในเบื้องต้น โดยใช้ระบบบัญชาการในสถานการณ์ ข้ันพ้ืนฐาน (Basic Course) โดยได้รับการ
สนบั สนุนวทิ ยากรจากกรมการแพทย์ทหารบก และโรงพยาบาลเจา้ พระยายมราช

2.ประชมุ หลกั สูตรการจัดการ และการตอบโต้ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุข ในกลุ่มผู้นําชุมชนและ
ประชาชนในพ้ืนท่ีเสี่ยงทางสาธารณสุข โดยทําการฝึกอบรมที่ สํานักงานเทศบาลตําบล ท่าเสด็จ อําเภอ
เมืองฯ จังหวัดสุพรรณบุรี ผู้เข้ารับการอบรม ประกอบด้วย รองนายกเทศมนตรี, สมาชิกสภาเทศบาล,
ผู้ใหญ่บ้าน, เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข, อสม. และผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้อง รวม 50 คนโดยได้รับการสนับสนุน
วิทยากรจากโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช สํานักงานสาธารณสุขอําเภอเมืองฯ และสํานักงานสาธารณสุข
จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

การเตรียมการซ้อมแผนตาม SOP ทางสาธารณสุขในหน่วยงานที่เก่ียวข้อง และภาคประชาชน
ดําเนินการในวันท่ี 20 สิงหาคม 2553 โดยได้รับการสนับสนุนวิทยากรจากโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช
สํานกั งานปศุสตั ว์จังหวดั สํานักงานปูองกันและบรรเทาสาธารณภยั จงั หวดั โรงเรียนบ้านท่าเสด็จ สํานักงาน
ปศุสัตวอ์ ําเภอเมืองฯ สํานักงานสาธารณสขุ อาํ เภอเมอื งฯ และสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี โดย
ได้รับการสนับสนุนจากภาคเอกชน และองคก์ รเอกชนทเี่ กีย่ วข้อง ได้แก่ เณรแก้วกู้ภัย อาสาสมัครกู้ภัยเมือง
สุพรรณบุรี ชมรมอาสาสมัครสาธารณสุขอําเภอเมืองฯ รวมผู้เข้าร่วมซ้อมแผนฯ ระดับตําบลในคร้ังน้ี
จํานวนประมาณ 300 คน

3.จัดทํา SOP ทางสาธารณสุขของพ้ืนท่ีตามการวิเคราะห์ความเส่ียง (Risk analysis) โดยจัดการ
อบรม 2 วัน โดยไดร้ ับการสนับสนุนวิทยากรจากโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช และสํานักงานสาธารณสุข
จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี มผี ้เู ข้ารบั การอบรม จํานวน 70 คน ประกอบด้วย แพทย์ พยาบาล เจ้าหนา้ ท่ีสาธารณสุข
ประจําโรงพยาบาล โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตาํ บล และสาํ นักงานสาธารณสขุ อําเภอ ซ่ึงท่ีประชุมมีมติให้
จดั ทําแผนเตรียมการตอบโตภ้ าวะฉุกเฉนิ ตามความเสีย่ งของพน้ื ทโ่ี ดยภาพรวมของจังหวดั ประกอบดว้ ย

- ภยั จากโรคไข้หวัดนกและการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวดั ใหญ่
- ภัยจากการระบาดใหญข่ องโรคอาหารเป็นพษิ
- ภยั จากการระบาดใหญข่ องโรคไข้เลอื ดออก
ทงั้ นี้ ท่ีประชุมเห็นวา่ ควรมกี ารเตรียมการรบั ภยั ธรรมชาติท่อี าจจะเกดิ ขน้ึ ได้แก่ ภัยจาก น้ําท่วม
(การเกดิ ภัยจะเปน็ ลักษณะท่วมขงั ซึ่งเปน็ ระยะเวลานาน โดยเฉพาะพื้นท่ีอําเภอสองพี่น้อง อําเภอบางปลา
ม้า และอําเภอเมอื งฯ บางส่วน) และภัยจากอุบัติเหตุทางท้องถนน (โดยเฉพาะถนนสายสุพรรณบุรี-บางบัว
ทอง/สพุ รรณบรุ ี-ชยั นาท ทเ่ี นน้ ในช่วงเทศกาลสําคญั และชว่ งวันหยดุ ตดิ ตอ่ หลายวนั )

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี หน้า 103

4.ดําเนนิ การจดั การบรหิ ารขอ้ มลู ของศนู ยต์ อบโต้ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขของจังหวัด

อานวยการ ผบู้ ญั ชาการ

นพ.ชช.ดา้ นเวชกรรมป้ องกนั สสจ. นายแพทยส์ าธารณสขุ จงั หวดั

ประชาสมั พนั ธ์ ความปลอดภยั

หวั หน้างานสุขศกึ ษาสสจ. ผบู้ งั คบั การตารวจภธู รจงั หวดั .

Planning Operation Logistics Finance/Admin.
นพ.ชช.ดา้ นเวชกรรมป้ องกนั สสจ. ผอู้ านวยการ รพศ.เจา้ พระยายมราช หวั หนา้ กลมุ่ งานคุม้ ครองฯ สสจ. หวั หน้าคลงั จงั หวดั

วเิ คราะหข์ อ้ มลู สอบสวนควบคมุ โรค ยานพาหนะ การเงนิ
จนท.งานระบาด สสจ. จนท. ควบคมุ โรค สสจ. รพศ. หวั หน้ากลมุ่ งานบรหิ าร สสจ. หวั หน้าสานักงานจงั หวดั

จดั ทาแผน รกั ษาพยาบาล สาธารณูปโภค จดั ซอื้ จดั จา้ ง
หวั หน้ากลุ่มงานการพยาบาล รพ หวั หน้าฝา่ ยบรหิ าร สสจ. หวั หน้างานพสั ดุ สสจ.
หวั หน้างานควบคมุ โรคตดิ ตอ่ สสจ.
ศ. อาหาร นา้ ดม่ื
สารสนเทศ หวั หนา้ กาชาดจงั หวดั
ผอก.สปฐ.จงั หวดั ตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ าร
เวชภณั ฑ์
ธรุ การ หวั หนา้ ฝา่ ยชนั สูตร รพศ. หวั หน้ากลมุ่ งานเภสชั ฯ รพศ.
หวั หน้างานธรุ การ สสจ.
การจดั การคน้ หา
เครอื ขา่ ยผปู้ กครอง

ผลการดาเนินงานปองกนั ควบคุมโรคไข้หวัดใหญส่ ายพนั ธใ์ุ หม่ ชนดิ เอ (H1 N1)

ต้ังแต่กลางเดือนมีนาคม 2552 เป็นต้นมา ประเทศเม็กซิโกเร่ิมพบผู้ปุวยไข้หวัดใหญ่ และผู้ปุวย
ปอดบวมสูงข้ึนผิดปกติ จากน้นั จึงเรมิ่ มกี ารสง่ ตวั อยา่ งจากผูป้ ุวยตรวจทางห้องปฏิบัตกิ าร พบเปน็ การติด
เชื้อไขห้ วดั ใหญ่สายพนั ธใุ์ หม่ ชนิดเอ (H1 N1) และการแพร่ระบาดของโรคยังคงมีการระบาดอย่างต่อเนื่อง
และขยายวงกว้างขึ้นเร่ือย ๆ และจากการเฝูาระวังโรค พบว่า ทั่วทุกภาคของประเทศพบผู้ปุวยยืนยัน
เพม่ิ ข้นึ และแนวโนม้ การระบาดหลกั ๆ ยังอยใู่ นจังหวดั เดิม พน้ื ทกี่ ารระบาดส่วนใหญ่ยังคงเป็นสถานศึกษา
และสํานักงาน

สําหรับจงั หวดั สุพรรณบุรี จากการเฝูาระวังโรคตั้งแต่เริ่มมีการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่ สาย
พนั ธุใ์ หม่ H1N1 โดยการเกบ็ ตัวอยา่ งสารคัดหลง่ั โดยวธิ ี Nasopharyngeal Swab สง่ ตรวจที่หอ้ งปฏิบัติการ
กรมวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ จํานวน 631 ราย พบผลบวก H1N1 จาํ นวน 218 ราย ไม่มีผู้เสียชีวิต ซึ่งการ
ระบาดมีท้งั ในโรงเรยี น สถานบนั เทงิ แหลง่ ท่องเทีย่ ว และในชุมชน

มาตรการปองกนั การระบาดของโรค
ต้ังแต่ ปี พ.ศ. 2547 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนของไทย ได้ดําเนินการตามแผน

ยุทธศาสตร์ระดับชาติในการแก้ไขปัญหาไข้หวัดนก รวมทั้ง การเตรียมความพร้อมในการปูองกันและ
แก้ปัญหาการระบาดใหญ่ของไข้หวัดใหญ่มาเป็นลําดับ ดังนั้น เม่ือเกิดการระบาดของไข้หวัดใหญ่ สาย

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 104

พันธ์ุใหม่ ชนิดเอ (H1 N1) จึงสามารถปรับใช้มาตรการดําเนินงานท่ีได้เตรียมความพร้อมไว้ได้ โดยดําเนิน
มาตรการท่ีเหมาะสมกบั สถานการณ์ ดังน้ี

1. การเฝาระวงั โรค

เนน้ การคน้ หา สอบสวน และควบคุมการปุวยเป็นกลุ่ม การเก็บตัวอย่างส่งชันสูตรของผู้ปุวย
กลุ่มเสยี่ ง และเน้นหนกั การให้คาํ แนะนาํ และขอ้ มูลความรู้ในการปูองกันโรคแก่ประชาชนมากกวา่

2. การรักษา

แนะนาํ ใหผ้ ปู้ วุ ยส่วนใหญ่ท่ีมอี าการนอ้ ย ดูแลตนเองท่ีบ้าน หากมีอาการรุนแรงให้รีบมาพบแพทย์
แพทย์จะให้ยาต้านไวรัสตามแนวทางการดูแลรักษาผู้ปุวยของกระทรวงสาธารณสุข โดยเน้นการให้ยาต้านไวรัส
เร็วท่สี ดุ ในกลมุ่ ผู้ปุวยท่ีมอี าการรุนแรง กลมุ่ เส่ียง โดยได้การกระจายยาต้านไวรัส Oseltamivir ไปยังโรงพยาบาล
เอกชน และคลนิ กิ เอกชน เพ่ือใหป้ ระชาชนเข้าถึงยาเรว็ ท่ีสุด เพอ่ื ปอู งกันการเสยี ชวี ิต

3. การปองกนั โรค

3.1 เร่งสรา้ งความเข้าใจ ลดความตระหนก และส่งเสรมิ พฤตกิ รรมปอู งกนั โรค
3.2 หากมผี ปู้ วุ ยในโรงเรียน โรงงาน สถานที่ทํางาน ขอให้ผู้ปุวยหยุดเรียนหรือหยุดงาน เพื่อ
รกั ษาและพักผ่อนอยบู่ า้ นจนหายปุวย ซง่ึ มีประโยชน์กว่าการปิดสถานที่
3.3 ให้คําแนะนําและประสานความร่วมมือแก่กลุ่มท่ีเสี่ยงต่อการระบาด เช่น โรงเรียน
สถานศึกษา สถานประกอบการ ห้างสรรพสินคา้ เรือนจาํ สถาบันกวดวชิ า ร้านเกมส์ เปน็ ต้น
3.4 มรี ะบบการบริการเพื่อปอู งกนั โรคในโรงพยาบาล

การดาเนนิ การรับการระบาดของโรคไขห้ วดั ใหญส่ ายพนั ธใ์ุ หม่ ชนดิ เอ H1N1

1. จัดทําโครงการเพื่อการปูองกัน ควบคุมโรคไข้หวัดใหญ่ สายพันธ์ุใหม่ H1N1 พร้อมทั้ง
แต่งตั้งคณะกรรมการ และคณะทํางาน เตรียมรับการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่ สายพันธุ์ใหม่ H1N1
จังหวัดสุพรรณบุรี รวม 6 คณะ ตามแนวทางการดําเนินงานปูองกันและควบคุมโรคไข้หวัดนก และการ
ระบาดใหญ่ขงโรคไขห้ วดั ใหญ่ โดยคณะกรรมการอาํ นวยการ มผี วู้ ่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี เป็นประธาน
และนายแพทย์สาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี เป็นเลขานกุ าร

2. เตรียมความพร้อมสําหรับทีมสอบสวนโรคเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) จํานวน 14 ทีม
ประกอบดว้ ย ระดับจังหวัด 4 ทีม ระดับอําเภอ 10 ทีม ที่สามารถออกสอบสวนปูองกันโรคตลอด 24 ช่ัวโมง ไม่
เวน้ วนั หยดุ ราชการ

2.1 การติดตามสอบสวนโรคโดย ทีม SRRT ระดับจังหวัด ออกสอบสวนโรค เพื่อการเฝูา
ระวงั โรคในกรณีท่ีมกี ารเกดิ โรคเปน็ กลุ่ม โดยออกตดิ ตามผู้ติดเช้ือยืนยัน ดําเนินการเฝูาระวัง ผู้สัมผัส
รว่ มบา้ น และผู้สัมผสั ใกล้ชิดผูป้ ุวย

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 105

2.2 การตดิ ตามสอบสวนโรคโดย ทมี SRRT ระดับอําเภอ ออกสอบสวนโรค เพื่อการเฝูา
ระวังโรคในกรณีทีไ่ ด้รบั การยืนยันการติดเช้ือ H1N1 จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดยออกติดตามผู้ติด
เชือ้ ยนื ยันทุกราย

3. จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการรับการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ ชนิดเอ H1 N1 ที่
สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี

4. ให้ความร้แู ก่ อสม.เพอ่ื เฝาู ระวงั โรคในพน้ื ที่ และใหร้ ายงานสถานการณผ์ ิดปกตใิ ห้เจ้าหน้าท่ี
สาธารณสขุ ทราบทันทีทไี่ ด้รับทราบขอ้ มูล พร้อมท้ังถา่ ยทอดความรแู้ ก่ประชาชน

5. โรงพยาบาลทุกแหง่ มีการเตรยี มห้องแยกผู้ปุวย ยา-เวชภัณฑ์ในการรักษา อุปกรณ์ปูองกัน
ไว้อย่างเพียงพอ และมีการสํารองไว้ท่ีสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีสําหรับให้การสนับสนุน
หนว่ ยงานตา่ ง ๆ หากมกี ารระบาดใหญ่

6. การประชาสมั พันธ์ใหค้ วามรูแ้ ก่ประชาชนทางส่อื สาธารณะ
7. ประชุมเจ้าหน้าท่ีผู้รับผิดชอบงาน ในระดับอําเภอและตําบล โรงพยาบาล, สาธารณสุข
อําเภอ และสถานีอนามัย เรื่องแนวทางการเตรียมรับการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่ สายพันธ์ุใหม่
ชนิดเอ H1 N1
8. ดําเนนิ การซอ้ มแผนรับการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธ์ุใหม่ ชนิดเอ H1 N1 ระดับ
จงั หวดั อาํ เภอ และตาํ บล
9. อบรมผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรม ห้างสรรพสินค้า สถานบันเทิง ฯลฯ หรือผู้แทน
โดยการขอความรว่ มมือในการประชาสมั พนั ธใ์ ห้พนกั งาน หรือลกู ค้าท่ีมีอาการปุวยเป็นไข้หวัดให้งดการเข้า
มาในท่ชี ุมนมุ ชน และ/หรอื ให้สวมหน้ากากอนามยั เพ่ือปอู งกนั การแพรเ่ ชื้อสบู่ คุ คลอืน่
10. รับการสนับสนุนนํ้ายาฆ่าเช้ือโรค และอัลกอฮอร์เจล จากองค์การบริหารส่วนจังหวัด
สุพรรณบรุ ี เพอื่ จัดสรรใหห้ นว่ ยงานสาธารณสขุ ทกุ ระดบั และหนว่ ยงาน/สถานทเี่ สี่ยง
11. มีการบันทึกและรายงานผู้ปุวยอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) และผู้ปุวยปอดบวม ตาม
ระบบรายงานของสํานักระบาดวิทยา พร้อมท้ัง มีการวิเคราะห์สถานการณ์เป็นรายสัปดาห์ ในช่วงท่ีมีการ
ระบาด และเปน็ รายเดือนในช่วงปกติ
14. ดําเนินการสํารองเวชภณั ฑ์ วัสดุ อุปกรณต์ ามเกณฑ์ข้ันต่ําที่กระทรวงสาธารณสุขกําหนด
โดยโรงพยาบาลของรฐั ทกุ แหง่ และสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดได้กําหนดเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบไว้ชัดเจน
และสามารถแลกเปลี่ยนหรือให้การสนับสนุนได้ทันที ไม่เวน้ วันหยดุ ราชการ
15. การให้บริการวัคซีนปูองกันโรคไข้หวัดใหญ่ สายพันธุ์ใหม่ ชนิดเอ H1 N1 สามารถ
ใหบ้ ริการไดถ้ ึง 87.29 % ของเปาู หมาย (เปูาหมาย 27,390 คน ให้บริการฉีดวัคซีน รวม 23,908 คน) และ
วัคซีนปอู งกนั ไขห้ วดั ใหญ่ตามฤดูกาล สามารถให้บริการได้ถงึ 84.52 % ของเปูาหมาย ดงั นี้

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 106

ลําดับ อาํ เภอ ผลการดาํ เนินงานให้บริการวัคซนี ไขห้ วดั ใหญ่

1 เมืองฯ เปูาหมาย ผลงาน รอ้ ยละ
2 สองพนี่ อ้ ง
3 เดิมบางนางบวช 6548 6083 92.89
4 ดา่ นช้าง
5 บางปลามา้ 4260 3804 89.29
6 ศรีประจันต์
7 ดอนเจดีย์ 3642 3335 91.57
8 สามชกุ
9 อูท่ อง 3158 3047 96.48
10 หนองหญา้ ไซ
11 สสจ.สุพรรณบรุ ี 3022 1820 60.22

รวม 3252 3058 94.03

2420 2029 83.84

2920 2089 71.54

4666 2697 57.80

1456 1041 71.49

740 622 84.05

36120 30524 84.52

นอกจากน้ี สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ยังได้รวบรวมพันธมิตรในการปูองกัน
ควบคุมโรคไข้หวัดใหญ่ สายพันธุ์ใหม่ H1N1 2009 ไว้หลายหน่วยงาน ซึ่งสามารถให้ความร่วมมือในการ
ดําเนนิ งานปอู งกัน ควบคุมโรคในพน้ื ท่ไี ดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพเปน็ อยา่ งย่ิง ได้แก่

1. ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพ่ือเตรียมความพร้อมของแต่ละหน่วยงานในการ
รับมือกบั สถานการณ์ที่อาจจะเกิดขึน้

2. สนับสนุนหน้ากากอนามัย นํ้ายาฆ่าเช้ือ ให้กับสถานบริการสาธารณสุขทุกแห่ง รวมท้ัง
หน่วยงานที่ให้บริการแก่ประชาชน เช่น สํานักงานท่ีดินจังหวัด สํานักงานประกันสังคม สวัสดิการและ
คุ้มครองแรงงานจงั หวดั สํานกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศกึ ษาสุพรรณบรุ ี ทง้ั 3 เขต เปน็ ตน้

3. จัดกิจกรรมควบคมุ ปูองกันโรค ในการแข่งขนั กีฬาทุกประเภทกีฬา ท้ังระดับจังหวัด ระดับ
เขต ระดบั ประเทศ และนานาชาติ

4. มีการสรุปผลการซ้อมแผนเตรียมความพร้อมรับการระบาดใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่
จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งพบว่า ในภาพรวมแล้วบรรลุตามวัตถุประสงค์ และได้ตามมาตรฐานของเคร่ืองมือที่
กาํ หนดไว้ และหลังเข้ารว่ มการฝึกซอ้ ม ผู้เข้าร่วมการฝึกซ้อมเห็นว่าเป็นไปตามแผนยุทธศาสตร์เร่งรัดแก้ไข
ปัญหาไข้หวัดนก และยุทธศาสตร์เตรียมความพร้อมรองรับการระบาดใหญ่ของไข้หวัดใหญ่ ตลอดทั้ง
สอดคลอ้ งกับนโยบายท่ีสามารถนําไปเป็นแนวทางปฏิบัติจริงได้ ผู้เข้าร่วมฝึกซ้อมมีความรู้/ความเข้าใจ ใน
บทบาทมากขน้ึ และทราบบทบาทภารกิจของแตล่ ะหนว่ ยงานด้วย

จากมาตรการปูองกันการระบาดของโรค และการดําเนินการรับการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่ สาย
พันธุ์ใหม่ ชนิดเอ H1 N1 ที่กล่าวมาข้างต้น นับว่าเป็นมาตรการที่สําคัญท่ีนําไปสู่การปูองกัน ควบคุมโรค
ไข้หวัดใหญ่ สายพันธ์ุใหม่ H1 N1 ท่ีได้มาตรฐาน และประสบความสําเร็จ สามารถชะลอการแพร่ระบาด
ของโรคลงได้ และยุติลงได้ โดยไมม่ ีการสญู เสยี ชีวติ ของประชาชนในพ้ืนที่

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 107

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 108

การดาเนนิ งานการปองกนั และแกไ้ ขปัญหาเอดส์

สภาพปัญหาเอดส์
จังหวัดสุพรรณบุรี ประสบกับปัญหาการแพร่ระบาดของเช้ือเอ็ชไอวี ตั้งแต่ปี พ .ศ. 2533

เรอ่ื ยมาจนถึงปัจจุบันรวมเป็นระยะเวลา ประมาณ 20ปี โดยเริ่มพบการแพร่ระบาดในกลุ่มผู้ติดยาเสพติด
ก่อน หลังจากน้ันประมาณ 1 ปี ก็พบการแพร่ระบาดของเชื้อเอ็ชไอวีในกลุ่มหญิงต้ังครรภ์ ปัจจุบัน
สถานการณ์เอดสเ์ ปน็ ดงั นี้

1. สถานการณ์การเจ็บป่วยดว้ ยโรคเอดส์
จังหวัดสุพรรณบุรี พบผู้ปุวยเอดส์รายแรกปี พ.ศ. 2533 จนถึงปัจจุบัน (31 ธันวาคม 2553 )

มีผู้ปุวยเอดส์ 4,999 ราย เสียชีวิต 1,547 ราย ผู้ติดเช้ือปรากฏอาการ 1,736 ราย เสียชีวิต 403 ราย
(ตารางท่ี 1 ) ร้อยละ 80.9 ของผู้ปุวยเอดส์ติดเชื้อจากการมีเพศสัมพันธ์ กลุ่มอายุที่ปุวยมากท่ีสุดได้แก่
กลุ่มอายุ 25-34 ปี (ร้อยละ 45.11) และส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง (ร้อยละ58.34)(ตารางท่ี2,3,4,5)
อัตราสว่ นระหว่างเพศชายต่อเพศหญิงเท่ากับ 2.25 : 1

อําเภอที่มีอัตราปุวยต่อประชากรแสนคนสูงสุดในปี พ.ศ. 2553 3 อันดับแรก คือ อําเภอ
ดอนเจดยี ์ อัตราปวุ ยเท่ากับ 39.2 ต่อประชากรแสนคน รองลงมาได้แก่ อําเภอเดิมด่านช้าง และอําเภอหนอง
หญา้ ไซ อัตราปุวย 7.8 , 6.2 ตอ่ แสนประชากร ตามลําดบั ดังรปู ที่ 1

โรคติดเชื้อฉวยโอกาสในผู้ปุวยเอดส์ พบมากที่สุด 5 อันดับแรกคือ Mycobacterium
tuberculosis, Pulmonary or extrapulmonary (ร้อยละ 39.6) รองลงมา คือ โรคปอดบวมจากเช้ือ
Penicillium carinii ( ร้อยละ 19.5 ) ,โรค Wasting syndrome(รอ้ ยละ 8.6),โรค Cryptococcosis (ร้อย
ละ 7.6 ) โรค Candidiasis ของหลอดอาหาร หลอดลม หรือปอด (ร้อยละ 1.9 ) และโรค Pneumonia
recurent ( Bacteria) มากกวา่ 1ครั้งใน 1 ปี ( รอ้ ยละ 1.1 ) ตามลําดบั

ตารางที่ 1 จํานวนผู้ปวุ ยเอดสแ์ ละผู้ตดิ เชอื้ เอดสป์ รากฏอาการ จําแนกตามสภาพผ้ปู ุวยขณะรายงาน
ตั้งแต่ พ.ศ. 2533 ถึง 30 กนั ยายน 2553 จ. สุพรรณบุรี

ประเภทผปู้ ว่ ย/เสยี ชวี ิต พ.ศ. 2533 - 2548 2549 2550 2551 2552 2553
2553
เอดส์ /เสียชวี ติ 367 / 92 289 /53 303/43 193/37 113/14 39/2
ผตู้ ดิ เช้อื ปรากฏอาการ/ 4999/ 1547 3 / 0 1/ 0 6/4 1/0 0/0 0/0
เสียชวี ิต
1736/ 403 309/47 194/37 13/14 39 / 2
รวม
ทมี่ า รง.506/1 6735 / 1950 370 / 92 292 /53

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 109

อตั ราตอ่ 100,000 ประชากร 2550
2551
80 2552
60
40
20
0

เเ ิดืมมองบาุสงพนรารงณบวุบ ีชร
่ดานช้าง
บางปลาม้า

ศ ีรประจันต์
ดอนเจ ีดย์
สอง ่ีพน้อง
สาม ุชก

ูอ่ทอง
จังหวหัดน ุสองพรหรญ้าณไบุ ีซร

รปู ที่ 1 อตั ราปวุ ยต่อแสนประชากรดว้ ยเอดสแ์ ละผูต้ ดิ เช้ือเอดสป์ รากฏอาการ จําแนกตามท่อี ยปู่ ัจจุบัน
จงั หวดั สุพรรณบุรี พ.ศ. 2550-2553

2.) สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของเชือ้ เอ็ชไอวี
จากการเฝาู ระวงั การตดิ เชอ้ื เอ็ชไอวขี องจงั หวดั สพุ รรณบรุ ตี ั้งแตเ่ ดอื นมถิ นุ ายน 2533

จนถงึ ปจั จุบนั (มถิ นุ ายน 2553) ในกลุ่มประชากรทเี่ ปน็ ตัวแทนของประชากรวยั เจริญพันธ์ุ 2 กลุ่ม ไดแ้ ก่
กล่มุ ชายไทยฯ อายุ 21 ปี และกลุม่ หญงิ ตั้งครรภ์ พบว่า กลุ่มหญิงต้ังครรภม์ ีแนวโน้มลดลงในชว่ งเดอื น
มถิ ุนายน 2547 จนถึง มิถนุ ายน 2550 และเพิม่ ขน้ึ จนถงึ รอบเดอื นมิถุนายน 2552 และรอบเดอื นมถิ ุนายน
2553 ลดลงจากปที ่ีผ่านมาคือร้อยละ1.33เปน็ รอ้ ยละ 1.11 ตามลําดบั

สําหรับความชุกของการติดเช้ือเอ็ชไอวีชายไทยอายุ21ปีมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่
รอบการสํารวจ พฤษภาคม 2538 เป็นต้นมา จนถึงรอบล่าสุด พฤษภาคม 2552 ไม่พบการติดเชื้อเอ็ชไอวี
และในรอบการสํารวจรอบพฤษภาคม 2553 เพม่ิ ขึ้นเปน็ ร้อยละ 0.8 ดงั รูปที่ 2

ความชกุ (%)

3.5

3

ANC
2.5 ชายไทยฯ

2

1.5

1

0.5

0

2536 2537 2538 2539 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553

ANC 3.21 1.73 1.32 1.72 2.93 2.02 2.02 1.42 1.7 1.45 1.4 0.9 1.36 1.12 0.66 1.02 1.33 1.11

ชายไทยฯ 3.3 2.7 2.8 1.2 1.2 1.2 0.1 0.3 0.4 1 0 0.4 0 0 0 0.8

รูปที่ 2 อัตราความชุกการติดเชอื้ เอ็ชไอวี กลมุ่ หญงิ ตั้งครรภ์ และชายไทยอายุ 21 ปี
จังหวัดสพุ รรณบุรี พ.ศ.2535-2553

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 110

ประชากรกลุม่ เสี่ยงได้แก่ กลุ่มหญิงบริการตรง หญิงบริการแฝง ผู้ติดยาเสพติด และชายท่ีมา
ตรวจกามโรคในช่วง 17 ปีที่ผ่านมา หญิงบริการตรง มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่ในรอบล่าสุดพบ
ความชุก ร้อยละ 2.4 เพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมา ผู้ติดยาเสพติด มีแนวโน้มลดลงเช่นเดียวกัน รอบล่าสุด พบ
ความชุก ร้อยละ 1.3 ส่วนกลมุ่ ชายทีม่ าตรวจกามโรคมีแนวโนม้ ข้ึนลงไมค่ งที่ และรอบล่าสุดมีจํานวน ผู้มา
รบั บริการตรวจตา่ํ กว่า 20 ราย จงึ ไมส่ ามารถนํามาวเิ คราะห์ผลได้ ดงั รูปท่ี 3

ความชุก(%)

70 ญ.บริการตรง
60 ญ.บริการแฝง
50
40
30 ผตู้ ิดยาเสพติด

20
10
0
2537 2538 2539 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553

ญ.บริการตรง 25.7 31.7 32.4 30.5 27.5 22.7 22.2 22.7 19.6 12.4 18.3 13.7 10.8 10.8 6.7 3.3 3.7

ญ.บริการแฝง 16.4 10.4 13.4 9.5 9.7 7.7 11.9 9.2 9 6.1 12 9.5 7.8 0 1.3 2.4 1.8

ผตู้ ดิ ยาเสพติด 32.3 41.8 47.1 53.3 57.6 38.1 42.1 38.2 27.9 7.9 13.6 10 1.5 0 1.8 1.3 0

ชายที่มาตรวจกามโรค 14.3 23.2 25.7 13.5 13.3 16.2 11.4 9.9 2.2 3.9 7.9 11.4 2.3 10.9 5 0 0

รปู ท่ี 3 อตั ราความชุกการติดเชอ้ื เอ็ชไอวี กล่มุ หญงิ บรกิ ารตรง หญิงบรกิ ารแฝง ผตู้ ิดยาเสพติด
และชายท่ีมาตรวจกามโรค จังหวัดสพุ รรณบุรี พ.ศ.2537-2553

3. สถานการณโ์ รคติดตอ่ ทางเพศสัมพันธ์

สถานการณโ์ รคติดตอ่ ทางเพศสมั พนั ธข์ องจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2553 มีอัตรา
ปุวย 5.5 ต่อประชากรแสนคน และเม่ือพิจารณาแนวโน้ม 5 ปีย้อนหลัง ตั้งแต่ปี 2549-2553 มีแนวโน้ม
ข้นึ ลงไมค่ งท่ี คืออัตรา 9.2 ,7.8 ,8.5,8.1 และ 5.5 ต่อประชากรแสนคน เมื่อพิจารณาเป็นรายโรค 5 โรค
ได้แก่ ซิฟิลิส ,หนองใน , แผลริมอ่อน, กามโรคของต่อมและท่อนํ้าเหลือง และหนองในเทียม พบว่า โรค
หนองในมีแนวโน้มเพ่ิมขึ้นในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (2550-2552) อัตรา 5.5 , 6.1, และ 5.6 แต่ในปี 2553
อัตราปวุ ยลดลงเป็น 4.3 ตอ่ ประชากรแสนคน ตารางที่ 2 รูปที่ 4

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 111

ตารางท่ี 2 จํานวนและอตั ราปวุ ยตอ่ แสนประชากร ดว้ ยโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ จําแนกตามชนดิ โรค

5 โรค ปงี บประมาณ 2548-2552 จงั หวัดสพุ รรณบุรี

ชนดิ โรคตดิ ต่อ ปีงบประมาณ

ทางเพศสมั พันธ์ 2549 2550 2551 2552 2553

จาํ นวน อตั รา จาํ นวน อตั รา จาํ นวน อัตรา จาํ นวน อัตรา จาํ นวน อตั รา

หนองใน 45 5.2 48 5.5 51 6.1 47 5.6 36 4.3

ซิฟลิ ิส 25 2.9 15 1.7 11 1.3 17 2.0 9 1.0

หนองในเทียม 9 1 1 0.1 7 0.8 2 0.2 1 0.1

แผลรมิ ออ่ น 1 0.1 0 0 0 0 0 0 1 0.1

กามโรคของตอ่ มฯ 0 0 4 0.5 2 0.2 2 0.2 0 0

รวม 80 9.2 68 7.8 71 8.4 68 8.00 47 5.5

ทมี่ า รง. ก1,ก2

อตั ราต่อแสนประชากร หนองใน
ซฟิ ิลสิ
12 หนองในเทียม
10 แผลริมอ่อน
กามโรคของตอ่ มฯ
8 กามโรครวม
6

4

2

0

2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รูปที่ 4 อัตราปวุ ยต่อแสนประชากร ดว้ ยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ จําแนกตามชนดิ โรค 5 โรค
ปงี บประมาณ 2548-2552 จังหวดั สุพรรณบุรี

4. สถานการณด์ า้ นพฤติกรรมทีส่ ัมพนั ธ์กับการตดิ เชือ้ เอ็ชไอวี
การเฝูาระวังพฤติกรรมท่ีสัมพันธ์กับการติดเชื้อเอชไอวีวัยรุ่นจังหวัดสุพรรณบุรีพ.ศ.2548 -

2553ทําการสํารวจพฤติกรรม(Cross sectional Survey) ในกล่มุ ประชากร 6 กลุ่ม ได้แก่กลุ่มนักเรียนชาย
ชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ 2 กลุม่ นกั เรียนหญงิ ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 2 กลุ่มนักเรียนชายชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่ม
นักเรียนหญิงช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5 และกลุ่มนักเรียนอาชีวศึกษาชาย(ปวช.ปี 2)กลุ่มนักเรียนอาชีวศึกษา
หญงิ (ปวช.ปี 2) การคัดเลือกตัวอย่างใช้วิธีการ สุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random -Sampling) ใน
ทุกกลุ่มประชากร จํานวนตัวอย่างอยู่ท่ีกลุ่มละ 380-400ตัวอย่าง ผลการเฝูาระวังพฤติกรรมฯ รอบ 6ปีที่
ผา่ นมา (2548-2553) พบวา่

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี หน้า 112

การมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 2 ท้ังเพศชายและหญิง มีสัดส่วน
คอ่ นข้างตาํ่ ไม่เกนิ ร้อยละ 10,นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มนักเรียนชายปี 2553 เพิ่มข้ึน ร้อยละ
22.1 กลุ่มนักเรียนหญิงมีแนวโน้มสูงขึ้น ร้อยละ 40 กลุ่มนักเรียนหญิงมีแนวโน้มสูงขึ้น (ร้อยละ
16,18,27,27,40 และ 40.3 ตามลําดบั ) ดงั รูปที่ 5

อายุเฉล่ียของการมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ท้ังเพศชายและหญิงอยู่ที่
อายุ 13 ปี นักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5 และนักเรียนอาชีวศึกษา ปวช.ปี 2 ท้ังเพศชาย อยู่ที่อายุ 15 ปี
ส่วนใน ปี 2553 นักเรียนหญิงช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 และนักเรียนอาชีวศึกษา ปวช.ปี 2 มีอายุเฉลี่ยของ
การมเี พศสมั พันธค์ รง้ั แรกลดลงคือ อายุ 14 ปี ดังรูปที่ 6

ร้อยละ 212119 22 22 22 36 40 40 40
17 25 2727 2727
40 13 11 18
35 3136 9 ปวช.2 ชาย
30 3 4258 นร.หญงิ ม.2 5 ปวช.2 หญงิ
25 นร.ชาย ม.2
20
15
10
5
0

นร.ชาย ม.5 นร.หญงิ ม.5

2549 2550 2551 2552 2553

รปู ท่ี 5 รอ้ ยละของการมเี พศสัมพันธค์ ร้ังแรกของกลุ่มนักเรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2 ชาย /หญงิ , นกั เรยี น
ชน้ั มธั ยมศึกษาปี 5 ชาย/หญิง นกั เรยี นอาชีวฯ ปวช.2 ชาย/หญิง จ.สพุ รรณบรุ ี ปี 2548-2553

ร้อยละ

16 13 13 13 1313 14 151514 1515 15 151515 15 1515161515 15 15151515
14 13 1313 13 นร.หญิง ม.5 ปวช.2 ชาย ปวช.2 หญิง

12

10

8

6

4

2

0
นร.ชาย ม.2 นร.หญิง ม.2 นร.ชาย ม.5

2548 2549 2550 2551 2552 2553

รูปท่ี 6 รอ้ ยละของอายุเฉล่ยี การมเี พศสมั พันธค์ ร้ังแรกของกล่มุ นักเรยี นช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี 2 ชาย/หญงิ ,
นกั เรียนชนั้ มธั ยมศกึ ษาปี 5 ชาย/หญงิ นกั เรียนอาชีวศึกษา ปวช.2 ชาย/หญงิ จ.สุพรรณบรุ ี
2548-2553

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 113

อัตราการใช้ถุงยางอนามัยในรอบปีท่ีผ่านมา กับแฟน/คนรักของการสํารวจ 6 รอบ พบว่า อัตรา
การใช้ถุงยางอนามัยเพ่ิมขึ้นในกลุ่มนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2 ท้ังเพศชายและเพศหญิง(รอบล่าสุดอยู่ท่ี
รอ้ ยละ38.9 หญิงอยู่ทร่ี อ้ ยละ56) และกลุ่มนักเรียนชายชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีแนวโน้มของการใช้ถุงยาง
อนามยั ลดลง คือนักเรียนชายร้อยละ 27.8 และนักเรียนหญิงร้อยละ 8.3 กลุ่มนักเรียนอาชีวศึกษาปวช.2
ทั้งชายและหญงิ มแี นวโนม้ ลดลงเชน่ กัน เมือ่ เปรียบเทยี บรอบการสํารวจปี 2552กบั ปี 2553 พบว่านักเรียน
ชายจากร้อยละ 34 เปน็ ร้อยละ 27.9 และนักเรียนหญิงจากรอ้ ยละ 21.7 เปน็ รอ้ ยละ 18.5 ดงั รูปที่ 7

รอ้ ยละ

100 84 88
80 73

60 43 50 47
17 22
40 33 37 2724 31 34 26 24
25 2530 37 9 22

20 22

0 นร.หญิง ม.2 นร.ชาย ม.5 นร.หญิง ม.5 ปวช.2 ชาย ปวช.2 หญิง
นร.ชาย ม.2
2548 2549 2550 2551 2552 2553

รปู ท่ี 7 อัตราการใชถ้ ุงยางอนามัยกบั แฟนคนรักในรอบปที ีผ่ า่ นมาของกล่มุ นกั เรยี นชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 2
ชาย /หญิง, นักเรียนชัน้ มธั ยมศึกษาปี 5 ชาย/หญิง นักเรยี นอาชีวศกึ ษา ปวช.2 ชาย/หญิง
จ.สุพรรณบรุ ี 2548-2553

อัตราการใช้ถุงยางอนามัยในรอบปีที่ผ่านมากับคนอ่ืน พบว่า อัตราการใช้ถุงยางอนามัย มี
แนวโน้มเพ่ิมขึ้นอย่างชัดเจนในกลุ่มนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ท้ังชายและหญิง, นักเรียนหญิง ชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 5, นักเรียนหญิงอาชีวศึกษา ปวช. 2 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มนักเรียนหญิง
มัธยมศกึ ษาปีที่ 5 สงู ถึงร้อยละ100 สว่ นในนักเรยี นชายชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5 นกั เรยี นชายอาชีวศึกษา ปวช.
2 มีแนวโนม้ การใชถ้ ุงยางอนามัยลดลง ดงั รูปที่ 8

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 114

ร้อยละ 100 86 100 100 100 100
83
100 100 100
80 67 75
60 59
59
40 25 50 50
20 50
0
0
นร.ชาย ม.2
นร.หญงิ ม.2 นร.ชาย ม.5 นร.หญงิ ม.5 ปวช.2 ชาย ปวช.2 หญงิ

2548 2549 2550 2551 2552 2553

รูปท่ี 8 อตั ราการใชถ้ ุงยางอนามัยในรอบปีท่ีผา่ นมากับคนอนื่ ของกลมุ่ นกั เรยี นช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2ชาย/
หญิง,นักเรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษาปี 5 ชาย/หญงิ นักเรียนอาชวี ศึกษา ปวช.2 ชาย/หญิง
จ.สุพรรณบุรี 2548-2553

อัตราการใช้ถงุ ยางอนามยั ในการมีเพศสัมพันธ์คร้ังลา่ สุด กับแฟน/คนรัก พบวา่ อตั ราการใช้
ถงุ ยางอนามัยในนักเรียนทุกกลุ่มท่ที าํ การสํารวจ พบวา่ มีแนวโน้มลดลงจากปี2552 ยกเว้น ในกลุม่ นักเรียน
หญิงช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2 สงู ขนึ้ จากร้อยละ 44.4 เป็นรอ้ ยละ 60.7 ดงั รูปที่ 9

รอ้ ยละ

80 73
70 60
60 53 56 57 61 404540 51 54 61 54
50 50
40 28 44 41 43 40 41 43
30 44 36
20
20 26 26 13
13

10 0

0

นร.ชำย ม.2 นร.หญิง ม.2 นร.ชำย ม.5 นร.หญิง ม.5 ปวช.2 ชำย ปวช.2 หญิง

2548 2549 2550 2551 2552 2553

รูปท่ี 9 อตั ราการใชถ้ งุ ยางอนามยั ในการมีเพศสัมพนั ธ์ครัง้ ล่าสุดกับแฟน คนรกั ของกลุ่มนกั เรียนช้นั
มัธยมศกึ ษาปีที่ 2 ชาย /หญิง, นักเรียนชนั้ มธั ยมศกึ ษาปี 5 ชาย/หญงิ นกั เรยี นอาชวี ศึกษา
ปวช.2 ชาย/หญงิ จ.สุพรรณบรุ ี 2548-2553

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 115

อัตราการใช้ถุงยางอนามยั ในการมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุด กับคนอ่ืน พบว่า อัตราการใช้ถุงยาง
อนามัยมีแนวโน้มลดลงเกือบทุกกลุ่ม ได้แก่ กลุ่มนักเรียนชายช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2 กลุ่มนักเรียนชาย
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 กลุ่มนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 และกลุ่มนักเรียนหญิงอาชีวศึกษา ปวช.2
(ร้อยละ50,72.4,14.3,53.8 ตามลําดับ) ส่วนในกลุ่มนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และนักเรียนชาย
อาชีวศึกษาปวช.2มีอัตราการใช้ถุงยางอนามัยกับคนอื่นสูงข้ึน จากรอบการสํารวจปีที่ผ่านมา (ร้อยละ 75
และ 97.5 ตามลาํ ดับ) ดงั รปู ที่ 10

รอ้ ยละ

100 89 100 100 70 86 100
80 77
80 50 50 60 65 48 56
0 58 22
60 34 40 46 50
40
27 20 2430
14 9255
20

0
นร.ชำย ม.2 นร.หญงิ ม.2 นร.ชำย ม.5 นร.หญิง ม.5 ปวช.2 ชำย ปวช.2 หญงิ

2548 2549 2550 2551 2552 2553

รูปที่ 10 อตั ราการใชถ้ งุ ยางอนามยั ในการมีเพศสัมพนั ธ์คร้งั ลา่ สดุ กบั คนอืน่ ของกลมุ่ นักเรียนชนั้
มัธยมศึกษาปีที่ 2 ชาย /หญงิ , นกั เรยี นช้นั มธั ยมศึกษาปี 5 ชาย/หญงิ นักเรียนอาชวี ศึกษา
ปวช.2 ชาย/หญิง จ.สพุ รรณบรุ ี 2548-2553

ความรู้เร่ืองโรคเอดส์ พบว่า ทุกกลุ่มตัวอย่างสามารถตอบข้อคําถามถูกครบทุกข้อ(6 ข้อ) มี
สัดส่วนคอ่ นข้างต่าํ ไม่เกนิ ร้อยละ30 กลุม่ นกั เรียนชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 2 มีสัดส่วนตอบถูกครบทุกข้อตํ่าที่สุด
แต่ในภาพรวมทุกกล่มุ ตัวอยา่ งสามารถตอบขอ้ คําถามถูกครบทุกขอ้ (6 ข้อ) เพม่ิ ข้ึนจากรอบการสํารวจของปี
ท่ผี ่านมายกเว้นในกลุ่มนักเรยี นอาชวี ศึกษา ปวช. 2 ลดลงจากปที ผ่ี ่านมาจากร้อยละ18.1 เป็น 16.2 ดังรูป
ที่11

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 116

ร้อยละ 2548 2549 2550 2551 2552 2553

30 11 16 1618 2022 18 22
25 6777 1314 1617 15 15 1514
20 13 1211
15 8 12
10
5 9
0 4554

นร.ชำย ม.2 นร.หญิง ม.2 นร.ชำย ม.5 นร.หญิง ม.5 ปวช.2 ชำย ปวช.2 หญิง

รูปที่ 11 รอ้ ยละความรเู้ ร่ืองโรคเอดสต์ อบถกู ครบ 6 ขอ้ ของกลุ่มนักเรียนชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 2
ชาย/หญงิ ,นักเรียนช้นั มัธยมศกึ ษาปี 5 ชาย/หญงิ นักเรยี นอาชวี ศึกษา ปวช.2 ชาย/
หญงิ จ.สพุ รรณบรุ ี 2548-2553

อัตราความชกุ ของการตดิ เช้ือเอ็ชไอวใี นกล่มุ หญงิ ตงั้ ครรภ์ เลอื ดบริจาค และค่าเฉลี่ยอัตราการ
ครองเตียงในโรงพยาบาลทุกแหง่ จําแนกตามรายปี พ.ศ. 2545 – 2553 จังหวดั สุพรรณบรุ ี พบว่า การตดิ
เชือ้ ในกลมุ่ หญงิ ต้ังครรภ์ มีแนวโน้มลดลงจากปี 2545 จนถงึ ปี 2549 และเพ่ิมข้นึ ในปี 2550 – 2551 แต่ใน
ปี 2552 – 2553 พบอัตราการติดเชอื้ เอ็ชไอวี ลดลง การตดิ เชอ้ื ในกลุ่มเลอื ดบริจาค พบวา่ มแี นวโน้มลดลง
จากปี 2545 – 2552 และเพ่มิ ข้นึ ในปี 2553 อัตราการครองเตยี ง พบวา่ มีแนวโนม้ ลดลงในปี 2545 -2547
และเพมิ่ ขึ้นในปี 2548 – 2549 จากนนั้ มแี นวโนม้ ลดลงจนถึงปัจจุบนั ( พ.ศ.2553) รปู ที่ 12

รอ้ ยละ(%)

รปู ท่ี 12 อัตราความชุกของการติดเชอ้ื เอช็ ไอวี กลุม่ หญิงต้ังครรภ์ เลือดบรจิ าค และคา่ เฉลีย่ อตั รา
การครองเตียงในโรงพยาบาลทกุ แห่ง จําแนกตามรายปี พ.ศ. 2545 – 2553 จงั หวัดสพุ รรณบุรี

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี หน้า 117

จากสภาพปัญหาเอดส์ ,การเฝาู ระวงั พฤตกิ รรมทส่ี ัมพนั ธก์ ับการติดเชื้อเอช็ ไอวแี ละการเฝูาระวงั
โรคเอดสเ์ ฉพาะพ้นื ที่ ปี 2553 ของจังหวัดสุพรรณบุรี ทําให้ทราบว่าประชากรส่วนหน่ึงมีพฤติกรรมที่เสี่ยง
ต่อการติดเชื้อเอ็ชไอวีโดยเฉพาะวัยรุ่นที่มีเพศสัมพันธ์ต้ังแต่อายุยังน้อย และยังมีการเปลี่ยนคู่นอน ส่วน
ใหญ่ ไม่นยิ มการใชถ้ ุงยางอนามัยโดยเฉพาะกบั แฟนและคนรัก ซึ่งสอดคล้องกับปญั หาของการแพร่ระบาด
โรคเอดสใ์ นปจั จุบัน ซึ่งมีความรู้เร่ืองโรคเอดส์ค่อนข้างต่ํา ดังน้ัน การปูองกันและควบคุมโรคเอดส์ในพื้นท่ี
จะตอ้ งสรา้ งความรู้ ความเข้าใจท่ีถูกต้องแก่ประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นให้มีความรู้เร่ืองเอดส์ อนามัย
การเจริญพันธุ์ และการไม่มีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดปัญหาการต้ังครรภ์ท่ีไม่พึง
ประสงค์ การตั้งครรภอ์ ายนุ ้อย การทาํ แทง้ แบบผดิ ๆ และลดการตดิ โรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พันธ์และเอ็ชไอวี

ซง่ึ ในปจั จบุ ันจังหวัดสุพรรณบรุ ีมหี ลายหน่วยงานท่มี โี ครงการในการดําเนินงานในกลุ่มเยาวชน
ดงั กล่าว แต่พฤตกิ รรมในการปูองกันโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์กลับลดลง และในด้านความรู้
เรือ่ งโรคเอดสใ์ นนักเรยี นทุกกลมุ่ ยังคงตาํ่ อยู่ คือไมถ่ ึงร้อยละ 30

ดังนั้น เราทุกคนในหน่วยงานสาธารณสุขที่มีหน้าที่ในการให้ความรู้ สร้างความตระหนัก เพื่อ
ปรับเปล่ียนพฤติกรรมการปูองกันโรคที่ถูกต้องควรมาร่วมกันคิด วิเคราะห์หาแนวทางร่วมกันในการ
ดําเนินงานปูองกันและแก้ไขปัญหาเอดส์ให้ตรงจุดว่ามีกระบวนใดที่ดําเนินการไปแล้วไม่ประสบผล สําเร็จ
แลว้ นํามาแก้ไขเพื่อการดาํ เนินงานที่มีประสทิ ธิภาพตอ่ ไป

5. ผลการดาเนินงานการดูแลรกั ษาผู้ตดิ เชอ้ื เอชไอวี/ผปู้ ่วยเอดส์
5.1 โครงการพัฒนาระบบบริการดูแลรักษาผู้ติดเช้ือเอ็ชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ ด้วยยาต้าน

ไวรสั เอดส์ ภายใต้ระบบหลกั ประกันสุขภาพถ้วนหนา้ ปงี บประมาณ 2553 จงั หวัดสุพรรณบุรี

จงั หวดั สพุ รรณบรุ ดี าํ เนนิ การดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอ็ชไอวี/ผ้ปู วุ ยเอดส์ด้วยยาต้านไวรสั ภายใต้
การบริหารจัดการกองทุนเอดส์ สํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติต่อเนื่องมาโดยตลอด ซ่ึงใน
ปีงบประมาณ 2553มีผลงานการใหบ้ ริการดูแลรกั ษาผู้ติดเชอ้ื เอช็ ไอวีและผ้ปู ุวยเอดส์ทเ่ี ข้าเกณฑ์และสมควร
ท่ีจะต้องได้รับการรักษาด้วย ยาต้านไวรัสเอดส์ จํานวน 351 ราย และ ผู้ติดเช้ือเอ็ชไอวีและผู้ปุวยเอดส์ที่
เข้าเกณฑแ์ ละได้รับการรกั ษาด้วยยาต้านไวรสั เอดส์ จาํ นวน 342 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 97.43 ซง่ึ พิจารณาใน
ภาพรวมของจงั หวดั พบว่า ผลการดําเนินงานฯ ผ่านเกณฑ์ คือ (ไม่ต่ํากว่าร้อยละ 95 ) แต่เม่ือพิจารณา
เป็นรายโรงพยาบาล พบว่า มีโรงพยาบาลท่ีมีผลการดําเนินงาน ไม่ผ่านเกณฑ์ 2 โรงพยาบาล ได้แก่
โรงพยาบาลหนองหญ้าไซ (ร้อยละ63.63) และโรงพยาบาลศรีประจันต์ (รอ้ ยละ 92.85) ดงั ตารางท่ี 3

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 118

ตารางที่ 3 จํานวนผตู้ ิดเช้อื เอ็ชไอวีและผปู้ ุวยเอดสท์ ่ีเข้าเกณฑ์และไดร้ บั ยาตา้ นไวรสั เอดส์ ปีงบประมาณ

2553 จงั หวัดสพุ รรณบุรี เป็นรายโรงพยาบาล

ตวั ชวี้ ดั เกณฑ์ โรงพยาบาล ผลการดาเนินงาน

เปาหมาย ผลงาน รอ้ ยละ

0904 ร้อยละของผู้ติดเช้ือเอ็ช ไม่ตํ่ากว่าร้อยละ95 รพศ.เจ้าพระยาฯ 122 122 100.00

ไอวแี ละผู้ปุวยเอดส์ท่ีได้รับการ รพท.สมเด็จฯ 62 62 100.00

รกั ษาด้วยยาตา้ นไวรัสเอดส์ รพ.อ่ทู อง 43 43 100.00

รพ.ดอนเจดยี ์ 9 9 100.00

รพ.บางปลาม้า 9 9 100.00

รพ.ศรปี ระจนั ต์ 14 13 92.85

รพ.เดิมบางนางบวช 17 17 100.00

รพ.สามชกุ 19 19 100.00

รพ.ดา่ นชา้ ง 34 34 100.00

รพ.หนองหญา้ ไซ 22 14 63.63

รพ.วภิ าวด-ี ปยิ ราษฎร์ 0 0 0.00

หมอสําเรงิ 0 0 0.00

รวม 351 342 97.43

ทม่ี า : รง.520

จํานวนผูป้ ุวยเอดส์ทเ่ี ข้าถงึ ระบบบริการดแู ลรกั ษาด้วยยาต้านไวรัสเอดส์ และยงั คงรบั ประทาน
ยาต้านไวรัสในแต่ละปี ประมาณ 300-400 ราย และ ณ ปัจจุบันมีผู้ปุวยรับประทานยารวม 2,414 ราย
(ตารางท่ี 4) คิดเป็นร้อยละ 36.09 ของจํานวนผู้ปุวยเอดส์ท่ียังคงมีชีวิตอยู่ (6,688) ที่เข้าถึงระบบ
บรกิ ารดูแลรกั ษาดว้ ยยาต้านไวรัสเอดส์ ดงั น้นั การทํางานด้านแก้ไขปัญหาเอดส์ต้องเร่งดําเนินการรณรงค์
ประชาสัมพันธ์ให้กลุ่มเส่ียงได้เข้าถึงระบบบริการดูแลรักษาด้วยยาต้านไวรัสเอดส์ให้มากย่ิงขึ้นและต้อง
ดําเนินการอยา่ งต่อเนอื่ ง ซงึ่ กลยทุ ธ์ท่ีทําใหก้ ารเขา้ ถงึ การบริการดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอ็ชไอวีและผู้ปุวยเอดส์
คือ การเข้าถึงบริการปรึกษาเพ่ือการตรวจหาเช้ือ เอ็ชไอวีโดยความสมัครใจ(VCT) เพื่อกระตุ้นให้กลุ่มท่ี
ปุวยแลว้ ได้รับการรกั ษาไดเ้ ร็วข้ึนซ่ึงจะทาํ ใหย้ ดื อายุให้ยนื ยาวขนึ้ ตารางท่ี 5

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี หน้า 119

ตารางท่ี 4 จาํ นวนผปู้ ุวยตดิ เชอ้ื เอช็ ไอวี/ผู้ปุวยเอดสท์ ไี่ ด้รบั ยาตา้ นไวรัสเอดสแ์ ละกินยา ณ ปัจจุบัน

จําแนกเปน็ รายโรงพยาบาล และ ตง้ั แตป่ ีงบประมาณ 2547-2553 จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

รายช่อื โรงพยาบาล ปงี บประมาณ 2547-2553

รพศ.เจา้ พระยายมราช 741

รพท.สมเดจ็ พระสังฆราชองค์ที่ 17 423

รพ.อู่ทอง 324

รพ.ดอนเจดีย์ 87

รพ.บางปลามา้ 118

รพ.ศรีประจนั ต์ 142

รพ.เดมิ บางนางบวช 157

รพ.สามชุก 128

รพ.ด่านชา้ ง 190

รพ.หนองหญา้ ไซ 70

รพ.วิภาวด-ี ปิยราษฎร์ 34

สถานพยาบาลหมอสาํ เริง 0

รวม 2414

ทีม่ า : รง.520

ตารางท่ี 5 ผลการดําเนนิ งานการให้บริการปรึกษาและตรวจเลอื ดหาการติดเชอื้ เอ็ชไอวโี ดยความสมคั รใจ

(VCT) แยกเป็นรายโรงพยาบาล ปงี บประมาณ 2553 (1ตุลาคม 2552– 30 กันยายน 2553)

รายชอื่ โรงพยาบาล ประชาชน(ไมร่ วมหญงิ กจิ กรรม พบการติด ร้อยละของ
ได้รับการตรวจ

ตั้งครรภ์) Anti-HIV เช้อื HIV การติดเชอ้ื HIV

ได้รับการปรึกษาฯ

รพศ.เจา้ พระยายมราช 261 261 32 12.26

รพท.สมเดจ็ พระสงั ฆราช 4514 4514 92 2.03

รพ.อู่ทอง 882 882 50 5.66

รพ.ดอนเจดยี ์ 224 224 19 12.94

รพ.บางปลาม้า 643 643 15 2.33

รพ.ศรปี ระจนั ต์ 94 94 8 8.51

รพ.เดิมบางนางบวช 1344 1344 59 4.38

รพ.สามชุก 606 606 19 3.13

รพ.ดา่ นชา้ ง 792 792 51 6.43

รพ.หนองหญ้าไซ 136 136 20 14.70

รพ.วิภาวด-ี ปยิ ราษฎร์ 43 43 1 2.32

รพ.หมอสาํ เริง 45 45 5 11.11

รวม 9584 9584 371 3.87
ที่มา : รง.520

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 120

6. โครงการส่งเสริมการใช้ถุงยางอนามยั เพ่อื ปองกันโรคเอดส์และโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสัมพนั ธ์

1. กระจายถุงยางอนามัยฟรีแก่ประชากรกลุ่มต่าง ๆ ได้แก่ พนักงานบริการทางเพศ,
ประชาชนท่ัวไป และสถานประกอบการโรงแรม พบว่า ภาพรวมการกระจายถงุ ยางอนามัยฟรีสนับสนุน
แก่ กลมุ่ ประชากรดังกล่าว มจี ํานวนเพมิ่ สูงข้ึน ยกเวน้ กลมุ่ นักเรียน นักศึกษา และกลุ่มผู้ติดเชื้อเอ็ช
ไอวี มจี าํ นวนลดลงเลก็ น้อย และในกลุม่ พนักงานบรกิ ารทางเพศ ประชากรทวั่ ไป นักเรียน นักศึกษา และ
สถานประกอบการโรงแรมเหล่านี้ มคี วามต้องการ ใช้ถุงยางอนามัยขนาดใหญ่ (Size 52) เพ่ิมมากข้ึน
ตารางท่ี 6, ตารางท่ี 7 แต่ในปีงบประมาณ 2553 สํานักงานปูองกันควบคุมโรคท่ี4 จังหวัดราชบุรีได้
สนับสนนุ ถุงยางอนามัยขนาด 52 ลดลง จึงทาํ ให้สถานบริการบางแห่ง ไม่ขอรับการสนับสนุนถุงยาง
อนามัยขนาดอื่น ถา้ ไมม่ ถี งุ ยางอนามยั ขนาด 52

ตารางที่ 6 จาํ นวนการกระจายถุงยางอนามยั ฟรแี กป่ ระชากรกล่มุ ต่าง ๆ เพื่อปูองกันโรคเอดสแ์ ละรคติดต่อ

ทางเพศสัมพนั ธ์ ปีงบประมาณ 2549- 2553 จังหวัดสุพรรณบรุ ี จําแนกตามกลุ่มประชากร

กลมุ่ ประชากร 2549 2550 2551 2552 2553

พนักงานบรกิ ารทางเพศ 242,860 235,170 194,447 258,487 277,613

ประชาชนทว่ั ไป 303,504 278,114 315,041 389,471 265,792

นกั เรียน/นักศกึ ษา 63,932 87,098 95,335 87,391 64,383

ผตู้ ดิ เช้อื เอ็ชไอวี 33,726 58,808 64,986 41,010 18,850

ผตู้ ดิ ยาเสพติด - 1,040 1,200 1,900 420

สถานประกอบการโรงแรม 55,134 75,541 93,122 97,835 88520

รวม 699,156 735,771 764,131 876,094 715,578

ทม่ี า : รง.ตอ.100

ตารางท่ี 7 จาํ นวนความตอ้ งการถงุ ยางอนามัยขนาดใหญ่(Size 52) เพอ่ื ปูองกนั โรคเอดสแ์ ละโรคติดตอ่ ทาง

เพศสัมพนั ธ์ ปีงบประมาณ 2548- 2552 จังหวดั สพุ รรณบรุ ี จําแนกตามกลุ่มประชากร

กลุ่มประชากร 2549 2550 2551 2552 2553
พนักงานบรกิ ารทางเพศ 5,700 1,500 33,762 94,870 54,000

ประชาชนท่วั ไป 2,700 4,400 29,576 59,460 31,240

นักเรียน/นกั ศกึ ษา 900 100 8,936 15,130 8,900

ผตู้ ดิ เชื้อเอช็ ไอวี 0 4,000 7,036 4,400 2,500

ผตู้ ิดยาเสพตดิ 0 0 1,050 100 100

สถานประกอบการ 0 6,000 8,232 13,100 5,700

โรงแรม รวม 9,400 16,000 88,592 187,060 102,440

ทีม่ า : รง.ตอ.100

7. โครงการพัฒนาอนามยั การเจริญพนั ธว์ุ ยั รนุ่ และเยาวชนจังหวัดสพุ รรณบุรี ปีงบประมาณ 2553

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี หน้า 121

สํานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี ได้ดําเนนิ งานโครงการพัฒนาอนามยั การเจริญพันธ์ุวยั รนุ่
และเยาวชนจงั หวัดสุพรรณบุรขี ึ้น เพอื่ ประสานความร่วมมอื กับหน่วยงาน องค์กรและเครอื ขา่ ยทเี่ กี่ยวขอ้ ง
กับการพัฒนาอนามัยเจรญิ พนั ธุ์วยั รนุ่ และเยาวชนในจังหวัดสพุ รรณบุรี โดยมุง่ ม่นั พฒั นาความรว่ มมือให้
วัยรนุ่ และเยาวชนชาวสุพรรณบรุ ี มคี วามรู้ ความเขา้ ใจ เจตคติทดี่ ี เคารพในบทบาทชายหญงิ ยดึ ม่ันใน
วฒั นธรรมไทย รักนวลสงวนตัว มเี พศสมั พันธใ์ นวยั ท่ีเหมาะสม ปลอดภัย โดยมีครอบครวั ชุมชน และสงั คม
เป็นแบบอยา่ งทด่ี ี และอยู่ทา่ มกลางสภาพแวดลอ้ มท่เี หมาะสม ในปี 2553 ไดร้ ับการสนับสนุนงบประมาณ
จากโครงการเสรมิ สรา้ งการพฒั นาอนามยั เจริญพนั ธเ์ุ ยาวชนและสง่ เสริมคณุ ภาพชีวิตผู้สงู อายุ (งบกลุม่
จงั หวัด) ดําเนนิ กิจกรรมดังตอ่ ไปน้ี

1. จัดกิจกรรมอบรมการใหค้ วามรเู้ รื่องการดแู ลสุขภาพอนามัยเจริญพันธ์ุและการปอู งกนั เอดส์
ในจังหวดั สุพรรณบุรี จํานวน 10 อาํ เภอ (สาํ นักงานสาธารณสุขอําเภอ / โรงพยาบาล) สาํ หรบั นักเรยี นชั้น
มธั ยมศึกษาปที ี่ 1, นักเรียนช้นั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 4 และนักเรยี นอาชีวะศกึ ษาปที ี่ 1 จาํ นวน 17,108 คน
แยกเปน็ นกั เรียนช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1 จาํ นวน 9,381 คน (นักเรียนชาย 4,732 คน นักเรียนหญงิ 4,649
คน), นักเรียนช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี 4 จํานวน 4,873 คน (นกั เรยี นชาย 1,985 คน นกั เรียนหญิง 2,888 คน)
และนักเรยี นอาชวี ะศกึ ษาปีที่ 1จาํ นวน 2,854 คน (นกั เรยี นชาย 1,613 คน นกั เรยี นหญงิ 1,214 คน) มีการ
วัดผลความรูเ้ รือ่ งอนามัยเจริญพันธุ์และเอดส์ ดงั นี้

1.1 การวัดผลความรูเ้ รอ่ื งอนามยั เจรญิ พนั ธ์ุ แยกเป็นนกั เรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1 เข้าอบรม
จาํ นวน 9,171 คน ตอบถูกทกุ ขอ้ 1-6 จาํ นวน 7,248 คิดเปน็ ร้อยละ 79.03 เปน็ นกั เรียนชาย 4,609 คน
ตอบถูกทุกข้อ 1-6 จํานวน 3,581 คน คิดเปน็ ร้อยละ 77.70 นักเรียนหญงิ 4,562 คน, ตอบถกู ทุกข้อ 1-6
จํานวน 3,730 คดิ เป็นรอ้ ยละ 81.76, นักเรยี นช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 เขา้ อบรมจาํ นวน 4,712 คน ตอบถูก
ทกุ ขอ้ 1-6 จํานวน 3,957 คดิ เป็นร้อยละ 83.97 เป็นนกั เรยี นชาย 1,880 คน ตอบถกู ทกุ ข้อ 1-6 จาํ นวน
1,554 คน คิดเป็นร้อยละ 82.66 นักเรียนหญิง 2,832 คน ตอบถูกทกุ ข้อ 1-6 จาํ นวน 2,403 คิดเป็นรอ้ ย
ละ 84,85 นกั เรยี นอาชีวะศกึ ษาปที ่ี 1เขา้ อบรม 2,740 คน ตอบถกู ทุกขอ้ 1-6 จํานวน 2,387 คิดเป็นรอ้ ย
ละ 87.11เป็นนกั เรยี นชาย 1,541 คน ตอบถูกทกุ ข้อ 1-6 จาํ นวน 1,343 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 87.15
นกั เรยี นหญงิ 1,199 คน ตอบถูกทุกขอ้ 1-6 จาํ นวน 1,044 คิดเป็นรอ้ ยละ 87,07

1.2 การวดั ผลความรเู้ รื่องเอดส์ แยกเป็นนักเรยี นชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1 เข้าอบรม จาํ นวน
9,171 คน ตอบถูกทุกข้อ 1-6 จํานวน 6,748 คิดเป็นร้อยละ 73.57 เป็นนักเรยี นชาย 4,609 คน ตอบถูก
ทกุ ขอ้ 1-6 จํานวน 3,282 คน คิดเป็นร้อยละ 71.21 นกั เรยี นหญงิ 4,562 คน, ตอบถกู ทกุ ขอ้ 1-6 จํานวน
3,466 คิดเปน็ รอ้ ยละ 75.98 นกั เรียนชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 เขา้ อบรมจาํ นวน 4,712 คน ตอบถูกทุกข้อ 1-6
จาํ นวน 3,645 คิดเปน็ ร้อยละ 77.35 เป็นนกั เรยี นชาย 1,880 คน ตอบถกู ทกุ ขอ้ 1-6 จาํ นวน 1,450 คน
คิดเป็นร้อยละ 77.13 นกั เรยี นหญงิ 2,832 คน ตอบถูกทกุ ข้อ 1-6 จาํ นวน 2,195 คิดเปน็ รอ้ ยละ 77.51
นักเรยี นอาชวี ะศึกษาปีที่ 1เข้าอบรม 2,740 คน ตอบถูกทกุ ข้อ 1-6 จาํ นวน 2,356 คดิ เปน็ ร้อยละ 85.98
เปน็ นักเรยี นชาย 1,541 คน ตอบถกู ทกุ ข้อ 1-6 จํานวน 1,371 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 88.97 นักเรียนหญงิ
1,199 คน ตอบถกู ทุกขอ้ 1-6 จาํ นวน 985 คดิ เปน็ รอ้ ยละ 82.15

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี หน้า 122

หมายเหตุ: ยงั ไมไ่ ด้รับข้อมลู ของสาํ นักงานสาธารณสขุ อาํ เภอหนองหญ้าไซ, สาํ นกั งานสาธารณสุขอําเภอ
เดมิ บางนางบวช และอาํ เภอสองพ่นี ้อง (สํานักงานสาธารณสุขอําเภอ / โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชฯ)

2. จัดอบรมหลักสูตรการใหบ้ รกิ ารทเ่ี ป็นมิตรสาํ หรบั เยาวชน
2.1 จดั อบรมผู้ใหก้ ารปรกึ ษาที่ใหบ้ ริการท่เี ป็นมิตรสาํ หรบั เยาวชนจังหวัดสพุ รรณบรุ ี รุน่ ที่ 1

และ 2 สําหรบั เจ้าหนา้ ท่สี าธารณสุข 9 อาํ เภอ (สํานกั งานสาธารณสขุ อําเภอ และโรงพยาบาล) จาํ นวน 78
คน (ยกเวน้ อําเภอสองพี่นอ้ งจดั การอบรมภายใต้โครงการพฒั นาศูนย์บริการทีเ่ ป็นมิตรสาํ หรับเยาวชน
จังหวัดสุพรรณบุรีแลว้ )

3. การพัฒนาศนู ย์บรกิ ารทีเ่ ปน็ มติ รสาํ หรบั เยาวชน
3.1 การประกวดศนู ย์บรกิ ารทเ่ี ปน็ มิตรสําหรับเยาวชนในระดบั โรงพยาบาล และสถานี

อนามัย โดยใช้เกณฑก์ ารให้คะแนน จากมาตรฐานบรกิ ารสุขภาพทีเ่ ปน็ มติ รสาํ หรับวยั รุ่นและเยาวชน ของ
สํานกั อนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข สําหรบั หนว่ ยบรกิ ารสาธารณสุขระดับ
โรงพยาบาล 9 แห่ง และระดบั สถานีอนามัย 9 แห่ง (ยกเว้นอาํ เภอสองพีน่ อ้ งจัดประกวดภายใตโ้ ครงการ
พฒั นาศนู ย์บริการที่เปน็ มติ รสาํ หรบั เยาวชนจงั หวัดสุพรรณบรุ ี) มหี นว่ ยบริการทช่ี นะการประกวดได้รับโล่
พร้อมเงินรางวลั ดังน้ี

1) ระดบั โรงพยาบาลได้แก่
- โรงพยาบาลศรปี ระจนั ต์ ผ่านเกณฑม์ าตรฐานบริการสุขภาพท่เี ป็นมิตรสาํ หรับวยั รุ่น

และเยาวชน ร้อยละ 71-80 ได้รับโล่พรอ้ มเงนิ รางวลั 3,000 บาท
- โรงพยาบาลด่านช้าง ผ่านเกณฑ์มาตรฐานบริการสุขภาพท่ีเปน็ มิตรสําหรับวัยร่นุ และ

เยาวชน รอ้ ยละ 60-70 ไดร้ บั โลพ่ รอ้ มเงนิ รางวลั 2,000 บาท
- โรงพยาบาลอู่ทอง ผ่านเกณฑ์มาตรฐานบรกิ ารสุขภาพท่ีเปน็ มติ รสาํ หรับวัยรุ่นและ

เยาวชน รอ้ ยละ 55 ได้รบั โลพ่ รอ้ มเงินรางวลั 1,000 บาท
2) ระดับ สถานีอนามยั
- สถานอี นามยั ตําบลดอนมะสังข์ อาํ เภอเมืองสพุ รรณบรุ ี ผา่ นเกณฑ์มาตรฐานบรกิ าร

สุขภาพทเ่ี ป็นมติ รสาํ หรับวยั รุ่นและเยาวชน ร้อยละ 71-80 ได้รับโล่พรอ้ มเงนิ รางวัล 3,000 บาท
- สถานอี นามยั ตาํ บลสระยายโสม อําเภออู่ทอง ผ่านเกณฑ์มาตรฐานบริการสขุ ภาพ

ที่เป็นมติ รสาํ หรบั วยั รนุ่ และเยาวชน รอ้ ยละ 71-80 ได้รับโลพ่ รอ้ มเงนิ รางวัล 3,000 บาท
- สถานอี นามัยตําบลวงั ยาง อําเภอศรปี ระจนั ต์ ผ่านเกณฑ์มาตรฐานบรกิ ารสุขภาพท่ี

เป็นมติ รสําหรบั วยั รุ่นและเยาวชน รอ้ ยละ 60-70 ไดร้ บั โลพ่ รอ้ มเงนิ รางวลั 2,000 บาท
3.2 ผลิตสอื่ ประชาสัมพนั ธ์
1) คมู่ อื เรียนร้เู รอ่ื งเพศ จํานวน 3,000 เล่ม จัดสรรใหโ้ รงเรียนมธั ยมทกุ แหง่ ในจังหวัด

สุพรรณบุรี
2) แผน่ พบั "พฒั นาการทางเพศ" จํานวน 1,950 ฉบบั จัดสรรให้สถานบริการสาธารณสขุ

ทกุ แห่งในจังหวดั สุพรรณบุรี

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 123

3) เส้อื ยืดวยั รุ่น จาํ นวน ตัว 320 ตวั จดั สรรใหส้ ถานบรกิ ารสาธารณทกุ แห่งในจังหวดั
สุพรรณบุรี

4. ประสานความรว่ มมือภาคีเครอื ขา่ ย
4.1 จดั ประชมุ เครอื ขา่ ยการพฒั นาสุขภาพอนามัยการเจรญิ พนั ธ์ุวัยรุ่นและเยาวชนจงั หวัด

สุพรรณบรุ ี สําหรบั เจา้ หน้าท่สี าธารณสขุ 10 อําเภอ จาํ นวน 64 คน
5. จัดทาํ ฐานข้อมลู พฤติกรรมวัยร่นุ จดั ทาํ ระบบประเมินผลเปูาประสงค์ของแผนฯ จัดทาํ ระบบ

การเฝูาระวังพฤตกิ รรมเด็กและเยาวชน
5.1 การอบรมเชงิ ปฏบิ ัตกิ ารการจัดทําฐานขอ้ มูลพฤตกิ รรมวยั รุ่น ผเู้ ขา้ รว่ มอบรม

ประกอบดว้ ยเจ้าหน้าท่ีสาธารณสขุ (สํานักงานสาธารณสขุ อําเภอ/โรงพยาบาล และสํานักงานสาธารณสุข
จังหวดั ) 46 คน องค์กรเครือขา่ ย (สาํ นักงานพัฒนาสังคมและความม่นั คงของมนุษยจ์ งั หวัด, สํานกั งานเขต
พืน้ ทกี่ ารศกึ ษาสพุ รรณบรุ ี, สํานกั งานการศกึ ษานอกระบบและศกึ ษาตามอัธยาศัยจงั หวัดและวัฒนธรรม
จังหวัด) 6 คน จาํ นวน 52 คน

6. สรปุ ผลการสัมมนาสรปุ บทเรยี นโครงการเสรมิ สรา้ งการพัฒนาอนามยั การเจริญพันธ์ุเยาวชน
ผ้เู ข้ารว่ มประชุมประกอบดว้ ยเจา้ หน้าที่สาธารณสุข (สาํ นักงานสาธารณสขุ อําเภอ/โรงพยาบาล และ
สาํ นักงานสาธารณสขุ จงั หวดั ) 76 คน องคก์ รเครอื ข่าย (สํานักงานพฒั นาสังคมและความมัน่ คงของมนษุ ย์
จังหวัด, สํานกั งานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษาสุพรรณบรุ ี, สาํ นักงานการศกึ ษานอกระบบและศึกษาตามอธั ยาศยั
จงั หวดั และวัฒนธรรมจงั หวัด) 6 คน จํานวน 52 คน

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี หน้า 124

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี หน้า 125

งานควบคมุ โรคโรคไม่ติดตอ่ และสขุ ภาพจิต

สถานการณ์โรคไม่ติดตอ่ เรือ้ รงั
โรคไม่ตดิ ต่อเปน็ ปัญหาสาธารณสุขที่สําคัญระดบั ประเทศ ซึ่งปัจจุบันได้ทวคี วามรุนแรงมากข้ึนโดย

สง่ ผลตอ่ สขุ ภาพวถิ ีชีวิตความเป็นอยู่ ตลอดจนสภาพแวดลอ้ มของประชากรเปน็ อย่างมาก เนอื่ งจากเปน็ โรค
ท่เี ปน็ สาเหตกุ ารตาย การเจ็บปุวย ที่สาํ คญั ทั้งในเขตเมอื งและชนบท ไมว่ ่าจะเป็น โรคเบาหวานความดัน
โลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด ซงึ่ กลุ่มโรคเรื้อรังเหล่าน้ีอาจมปี ัจจยั เส่ยี งร่วมหนึง่ ปัจจัยหรือมากกว่า
ได้แก่ การสบู บหุ ร่ี ด่มื สุราเกินขนาด การบริโภคอาหารทไี่ ม่ถูกสัดส่วนและปริมาณไมเ่ หมาะสม ขาด
การออกกําลังกาย ภาวะอว้ น

สาํ หรบั แนวโน้มการปวุ ยด้วยโรคไมต่ ดิ ต่อเรอื้ รงั ได้แก่กลมุ่ โรค โรคเบาหวาน โรคความดันโลหติ
สูง โรคโรคหลอดเลอื ดสมอง โรคหวั ใจขาดเลือด และไตวายเร้อื รงั ของจังหวดั สุพรรณบรุ ี พบวา่ ทุกโรคมี
แนวโนม้ สงู ข้ึนอย่างต่อเนือ่ งต้ังแต่ปี พ.ศ. 2544 เป็นต้นมาจนถงึ ปจั จบุ นั ดังรปู ที่ 1

อตั ราตอ่ แสน ความดนั โลหิตสงู
2000 เบาหวาน
หัวใจขาดเลอื ด
1500 หลอดเลือดสมองใหญ่
ไตวายเรอื้ รัง
1000

500

0

พ.ศ.

รูปที่ 1 อตั ราปวุ ยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผู้ปุวยในด้วยโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน
โรคหัวใจขาดเลอื ด โรคหลอดเลือดสมองใหญ่ และไตวายเร้ือรัง จ.สพุ รรณบุรี
ปี พ.ศ. 2542-2553

และเมอื่ เปรียบเทยี บแน้วโน้มการปวุ ยดว้ ยกลุ่มโรคความดนั โลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหวั ใจขาด
เลอื ด โรคหลอดเลอื ดสมองใหญ่ และไตวายเรอ้ื รงั ของจงั หวดั สุพรรณบุรกี ับประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ.
2542-2552 ทําใหพ้ บว่าแนวโนม้ ของการปุวยด้วยกลมุ่ โรคดังกล่าวทงั้ ของจงั หวดั สุพรรณบุรกี ับประเทศมี
ลักษณะเดียวกนั คอื มีแนวโนม้ เพ่ิมขนึ้ อย่างตอ่ เนอ่ื งตั้งแตป่ ี พ.ศ. 2544 เป็นตน้ มา และทส่ี าคญั คอื
แนวโนม้ การปว่ ยของจังหวัดสพุ รรณบรุ ีทงั้ 5 กล่มุ โรค สงู กวา่ ภาพรวมในระดบั ประเทศเป็นอยา่ งมาก
(รปู ท่ี 2-6)

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 126

อัตราตอ่ แสน สุพรรณบรุ ี
1200 ประเทศไทย
1000
800
600
400
200
0
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รูปที่ 2 อตั ราป่วยต่อประชากร 100,000 คน ของผปู้ ่วยใน ดว้ ยโรคเบาหวาน
จ.สุพรรณบรุ ี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

อตั ราตอ่ แสน สุพรรณบรุ ี
ประเทศไทย
1600
1400
1200
1000
800
600
400
200

0
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รูปที่ 3 อตั ราป่วยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผปู้ ่วยใน ด้วยโรคความดันโลหิตสงู
จ.สุพรรณบุรี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

อัตราตอ่ แสน สุพรรณบรุ ี
ประเทศไทย
500
450
400
350
300
250
200
150
100
50

0
2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รูปที่4อัตราปว่ ยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผปู้ ว่ ยใน ดว้ ยโรคหัวใจขาดเลอื ด
จ.สพุ รรณบรุ ี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 127

อัตราตอ่ แสน สุพรรณบรุ ี
ประเทศไทย
400
350
300
250
200
150
100
50

0

2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รปู ท5ี่ อัตราปว่ ยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผปู้ ่วยในดว้ ยโรคหลอดเลอื ดสมองใหญ่
จ.สุพรรณบรุ ี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

อัตราตอ่ แสน สพุ รรณบรุ ี
ประเทศไทย
400
350
300
250
200
150
100
50

0

2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552

รปู ท6่ี อตั ราปว่ ยตอ่ ประชากร 100,000 คน ของผปู้ ่วยในดว้ ยโรคไตวายเร้อื รงั
จ.สุพรรณบุรี และประเทศไทย ปี พ.ศ. 2542-2552

ผลการดาเนินงานคดั กรองโรคเบาหวานและโรคความดนั โลหิตสูง ปีงบประมาณ 2553
จากสถานการณด์ งั กล่าว สาํ นักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี จึงได้ดําเนินมาตรการการปูองกัน

และควบคุมโรคไม่ติดตอ่ เรื้อรัง โดยจดั ต้ังคณะกรรมการการดาํ เนนิ งานปูองกนั ควบคมุ โรค ไม่ติดต่อเรื้อรัง
จังหวัดสุพรรณบุรี มีการจดั ทาํ นโยบายและแผนปฏบิ ัติงานปอู งกันควบคมุ โรคไม่ติดต่อเร้ือรัง การดําเนินงานมี
ระบบเฝูาระวังและสื่อสารเตือนภัยในชุมชน การเพ่ิมคุณภาพการปูองกันและควบคุมความเส่ียงในชุมชมการ
ดําเนินการลดปัจจัยเส่ียงเพื่อลดโรค โดยการจัดทําโครงการหมู่บ้านสุขภาพดีวิถีไทย เปูาหมายอําเภอละ 1
หมู่บ้าน การเพ่ิมคุณภาพการดูแลรักษาโรคเร้ือรัง เพ่ือลดภาวะแทรกซ้อน โดยการตรวจจอประสาทตาและ
ตรวจประเมินภาวะแทรกซ้อนท่ีเท้าในผู้ปุวยเบาหวาน เพื่อปูองกันและค้นหาผู้ปุวยเบาหวานที่มี
ภาวะแทรกซอ้ น ใหไ้ ด้รบั การรกั ษาที่เหมาะสม รวมท้ังเพ่ิมประสทิ ธภิ าพการคัดกรองให้มีการดําเนินงานอย่าง
มรี ะบบ การดําเนินงานคัดกรองเบาหวานในภาพรวมของจังหวัด พบว่าคัดกรองได้ ร้อยละ 86.07 อยู่ในกลุ่ม
ปกติจาํ นวน 311,057 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 83.83กลุ่มเสีย่ ง จาํ นวน 40,711 คน คิดเป็นร้อยละ 10.97 กลุ่ม

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 128

ปุวย จํานวน 19,284 คน คิดเป็นร้อยละ 5.20 และการดําเนินงานคัดกรองความดันโลหิตในภาพรวมของ
จงั หวัด พบว่า คดั กรองไดร้ ้อยละ 87.50 อยู่ในกลุ่มปกติจํานวน 293,317 คน คิดเป็นร้อยละ 77.76
กลุ่มเสี่ยง จํานวน 56,504 คน คิดเป็นร้อยละ 14.98 กลุ่มปุวย จํานวน 27,375 คน คิดเป็นร้อยละ 7.26
โดยประชาชนท่ีอยู่ในกลุ่มเส่ียงได้รับคําแนะนําในการปฎิบัติตัวเพ่ือลดภาวะเสี่ยง เข้าค่ายปรับเปลี่ยน
พฤตกิ รรมสขุ ภาพ และกลุ่มปวุ ยไดร้ บั การส่งต่อเพ่ือไปรับการตรวจวินิจฉัยและรักษาจากแพทย์ท่ีโรงพยาบาล
ตามตารางที่ 1-2

ตารางท่ี 1 ผลการดําเนนิ งานคัดกรองโรคเบาหวาน ปงี บประมาณ 2553 จ.สพุ รรณบุรี

หนว่ ยงาน/อาํ เภอ ประชากรเปูาหมาย ผลการดาํ เนินงาน ร้อยละ
83,350 ผลงาน 79.47
เมืองสพุ รรณบรุ ี 40,854 66,235 81.18
เดิมบางนางบวช 30,036 33,166 92.63
ดา่ นชา้ ง 42,370 27,821 86.57
บางปลามา้ 34,414 36,678 91.83
ศรปี ระจันต์ 23,503 31,603 81.96
ดอนเจดีย์ 61,318 19,262 82.20
สองพ่นี ้อง 30,235 50,403 93.20
สามชกุ 60,096 28,178 92.17
อ่ทู อง 24,921 55,388 89.55
หนองหญา้ ไซ 431,097 22,318 86.07
รวมทง้ั จังหวัด 371,052

ตารางท่ี 2 ผลการดําเนนิ งานคดั กรองความดันโลหติ สูง ปงี บประมาณ 2553 จ.สพุ รรณบรุ ี

หนว่ ยงาน/อําเภอ ผลการดาํ เนนิ งาน

ประชากรเปาู หมาย ผลงาน รอ้ ยละ
79.95
เมอื งสพุ รรณบรุ ี 83,350 66,638 81.18
93.46
เดมิ บางนางบวช 40,854 33,166 86.57
91.83
ดา่ นช้าง 30,036 28,071 82.94
91.12
บางปลามา้ 42,370 36,678 93.20
91.83
ศรีประจนั ต์ 34,414 31,603 89.51
87.50
ดอนเจดยี ์ 23,503 19,493

สองพ่ีน้อง 61,318 55,872

สามชุก 30,235 28,178

อู่ทอง 60,096 55,189

หนองหญา้ ไซ 24,921 22,308

รวมท้ังจงั หวัด 431,097 377,196

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี หน้า 129

นอกจากมาตรการดาํ เนินงานคดั กรองโรคเบาหวานและความดนั โลหิตสูงในกลุม่ ประชากร

เปาู หมาย แล้ว ไดม้ ีมาตรการตรวจคดั กรองภาวะแทรกซอ้ นในผ้ปู ุวยเบาหวาน ได้แกก่ ารตรวจคัดกรอง

จอประสาทตา (diabetic retinopathy) และคัดกรองภาวะแทรกซ้อนท่ีเท้าในผู้ปุวยเบาหวาน (foot

examination) (ตารางท่ี 3-4) โดยผลการตรวจคดั กรองจอประสาทตามีดงั น้ี

 ภาวะ No DR นัด 1 ปี จํานวน 12,915 ราย คิดเป็นร้อยละ 86.1

 ภาวะ Mild NPDR นดั 6 เดือน จํานวน 465 ราย คิดเป็นรอ้ ยละ 3.1

 ภาวะ Moderate NPDR นัด 3 เดือน จาํ นวน 1,005 ราย คดิ เปน็ ร้อยละ 6.7

 ภาวะ Severe NPDR สง่ จกั ษแุ พทย์ จํานวน 330 ราย คดิ เปน็ ร้อยละ 2.2

 ภาวะ PDR สง่ จักษแุ พทย์ จํานวน 285 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 1.9

สาํ หรับผลการตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ้อนทเี่ ท้าในผู้ปวุ ยเบาหวาน มีดงั น้ี

 ภาวะ Low risk จํานวน 10,995 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 73.3

 ภาวะ Moderate risk จาํ นวน 3,210 ราย คิดเป็นรอ้ ยละ 21.4

 ภาวะ High risk จํานวน 795 ราย คิดเปน็ ร้อยละ 5.3

ตารางท่ี 3 การตรวจคดั กรองจอประสาทตา (diabetic retinopathy) ในผ้ปู ุวยเบาหวาน
จ.สพุ รรณบุรี ปีงบประมาณ 2553 จําแนกรายโรงพยาบาล

ลาํ ดบั โรงพยาบาล เปาู หมาย (ราย) ผลงาน (ราย) ร้อยละ

1 เจ้าพระยายมราช 3,754 3,754 100
2 สมเดจ็ ฯ 2,399 2,399 100

3 อทู่ อง 2,490 2,490 100

4 เดมิ บางนางบวช 1,838 1,838 100

5 ศรปี ระจนั ต์ 937 937 100

6 สามชุก 664 664 100

7 บางปลามา้ 823 823 100

8 ดอนเจดยี ์ 653 653 100

9 หนองหญ้าไซ 350 350 100

10 ด่านช้าง 1,092 1,092 100

รวม 15,000 15,000 100

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี หน้า 130

ตารางท่ี 4 การตรวจคดั กรองภาวะแทรกซอ้ นที่เท้า (foot examination)) ในผู้ปุวยเบาหวาน
จ.สพุ รรณบุรี ปีงบประมาณ 2553 จําแนกรายโรงพยาบาล

ลาํ ดบั โรงพยาบาล เปาู หมาย (ราย) ผลงาน (ราย) รอ้ ยละ

1 เจา้ พระยายมราช 3,754 3,754 100
2 สมเดจ็ ฯ 2,399 2,399 100

3 อู่ทอง 2,490 2,490 100

4 เดิมบางนางบวช 1,838 1,838 100

5 ศรปี ระจันต์ 937 937 100

6 สามชกุ 664 664 100

7 บางปลามา้ 823 823 100

8 ดอนเจดีย์ 653 653 100

9 หนองหญา้ ไซ 350 350 100

10 ดา่ นชา้ ง 1,092 1,092 100

รวม 15,000 15,000 100

แผนงาน/โครงการทสี่ าคญั ในการแกไ้ ขปญั หาโรคไม่ตดิ ตอ่ เรื้อรัง
สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดทําโครงการหมู่บ้านสุขภาพดีวิถีไทย จังหวัด

สุพรรณบุรีข้ึน โดยมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอ่ื เพ่ือให้มหี มบู่ า้ นตน้ แบบสุขภาพดวี ิถีไทย อําเภอละ 1 แห่ง ประชาชนใน
หมู่บ้านมีการปรับเปลยี่ นพฤตกิ รรมออกกําลังกายสมํา่ เสมอสัปดาห์ละอย่างน้อย 3-5 วัน วันละอย่างน้อย 30
นาที และรับประทานผักและผลไม้สดวนั ละอย่างน้อยครึง่ กิโลกรมั ขนึ้ ไป หรอื กนิ ผักครึง่ หน่งึ อย่างอ่ืนครึ่งหนึ่ง
และลดอาหารไขมัน โดยการดําเนินงานในโครงการมีการรณรงค์ให้ความรู้และแจ้งข่าวสารเตือนภัยแก่
ประชาชนทัว่ ไป รวมทั้งรู้จักแนวทางปฎิบัติในการปูองกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเร้ือรัง และประชาชนกลุ่ม
เสี่ยงโดยเฉพาะอายุ 35 ปีข้ึนไป ได้รับบริการคัดกรองความเสี่ยงเบ้ืองต้นต่อการเป็นโรคเบาหวาน ความดัน
โลหิตสงู และโรคหลอดเลอื ดสมอง (อมั พฤกษ์ อัมพาต) ประชาชนกลุ่มเส่ียงได้รับคําแนะนําในการปฎิบัติตัว
เพื่อลดภาวะเสี่ยง และเข้าค่ายปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และ กลุ่มผู้ปุวยได้รับการส่งต่อเพ่ือไปรับการ
ตรวจวนิ จิ ฉัยละรักษาจากแพทย์ที่โรงพยาบาล โดยมีกลยุทธ์การดําเนินงานปูองกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อ
เร้อื รัง ดังนี้

1. ดา้ นนโยบายและแผนการปฎบิ ตั งิ าน
- สํานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั และเครอื ข่ายสถานบริการทกุ แห่ง มแี ผนการปฎิบตั กิ าร

ปอู งกนั และควบคุมโรคไมต่ ิดต่อเรอ้ื รงั ครบถว้ น
- มกี ารพฒั นาระบบขอ้ มูล โดยมีระบบรายงานผลการดําเนินงานไตรมาสละ 1 คร้ัง
- มีการส่งต่อและติดตามผู้ปุวยเปน็ รปู แบบเดียวกัน และเชอ่ื มโยงในระดับตําบล อาํ เภอและ

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสุขจังหวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 131

- จงั หวดั
2. การเฝูาระวังโรคไม่ตดิ ตอ่ เรือ้ รงั
- สาํ นกั งานสาธารณสุขจงั หวดั รวบรวมข้อมลู สถานการณโ์ รคปจั จัยเสย่ี งต่อการเกิดโรค
- - วิเคราะหแ์ ละแปลผลการกระจายของการระบาดในประชากรในระดบั อําเภอ จงั หวัด
เผยแพร่ผลการวเิ คราะห์แก่สถานบริการสาธารณสุขทกุ ระดับ
- มีการประชมุ เชงิ ปฏิบตั ิการเพ่ือเฝาู ระวงั โรคไมต่ ิดต่อเร้อื รัง
3. การปอู งกันการระบาดของโรคและควบคมุ ปจั จัยเส่ยี งตอ่ การเกิดโรคไม่ตดิ ตอ่ เร้ือรงั
- ประชาสัมพนั ธ์รณรงค์ สอื่ สาร เตือนภัย สร้างความตระหนกั ในการปอู งกนั ควบคุมโรค

- ไมต่ ิดตอ่ เรื้อรงั
- สนบั สนุนการดาํ เนนิ งานบังคับใช้ตามมาตรการและกฎหมายท่เี กยี่ วข้อง
4. การควบคุมการระบาดของโรคไมต่ ิดต่อเรอ้ื รัง
เฝูาระวงั การเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ของโรค
ประชมุ พฒั นาระบบการจัดเก็บ/วิเคราะหข์ อ้ มูล การจดั ทําทะเบยี นคดั กรอง ทะเบยี นผปู้ วุ ย
การเชอื่ มโยงระบบรายงาน ระดบั จงั หวัด/อาํ เภอ/ตาํ บล

ผลการดาเนินงานดา้ นสุขภาพจิต

สถานการณ์

จากรายงานการใหบ้ รกิ ารผู้ปวุ ยนอกจิตเวช (8 โรค) ปงี บประมาณ 2553 ของโรงพยาบาลทกุ แหง่
ในจงั หวัดสุพรรณบุรี พบว่ามผี ู้ปวุ ยทมี่ ารบั บรกิ ารท้งั สน้ิ 17,605 คน โดยโรคและปญั หาที่มีผรู้ ับบรกิ ารทม่ี า
รับบรกิ ารสงู สุด 3 อันดับแรกไดแ้ ก่ โรคจิต (รอ้ ยละ 36.50 ) ปญั หาสุขภาพจิตอื่น ๆ (รอ้ ยละ 20.49 )
และโรคซึมเศร้า (ร้อยละ 17.06 ) รายละเอยี ดดังตารางที่ 5

และจากการรวบรวมรายงาน 506.DS ปีงบประมาณ2553 (ต.ค 52- ก.ย 53 )พบวา่ ประชาชนท่มี ี
ภูมลิ าํ เนาในจังหวัดสุพรรณบุรี ที่ทํารา้ ยตัวเองท้งั หมด มีจํานวน 648 คน คิดเป็นอตั ราการทํารา้ ยตนเอง
76.15 ตอ่ แสนประชากร โดยอาํ เภอดอนเจดยี ์มีอัตราการทํารา้ ยตนเองสงู สุด (187.44ต่อแสนประชากร)
รองลงมาคอื อําเภอเดมิ บางนางบวช (103.63 ต่อแสนประชากร) ต่ําทส่ี ดุ คอื อาํ เภอสามชกุ (34.56 ตอ่ แสน
ประชากร) เมอื่ พจิ ารณาแนวโนม้ การทาํ ร้ายตวั เองโดยภาพรวมของจงั หวัด ตง้ั แตป่ งี บประมาณ 2549-2553
พบว่า มีแนวโน้มสูงขนึ้ และในปงี บประมาณ 2553 พบวา่ อัตราการฆา่ ตัวตายสาํ เร็จต่อแสนประชากรใน
ภาพรวมจังหวดั เทา่ กบั 6.81 ซง่ึ อําเภอดอนเจดีย์ มอี ตั ราฆ่าตวั ตายสําเร็จสงู สุด คือ 10.89 ตอ่ แสน
ประชากร รองลงมาคือ อาํ เภอเดมิ บางนางบวช มีอัตราฆา่ ตัวตายสําเร็จเทา่ กบั 10.76 ตอ่ แสนประชากร
รายละเอียดดังตารางท่ี 6

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 132

ตารางที่ 5 รายงานการให้บรกิ ารผ้ปู ุวยนอกจิตเวช (8 โรค) ปงี บประมาณ 2553

หน่วยงาน โรคจิต โรควิตกกงั วล โรคซึมเศร้า ปัญญาออ่ น ออทิสติก(พูดชา้ ) ลมชัก ผตู้ ดิ สารเสพติด ปญั หา
(F40-45, F48 ) (F84 ) คน ครัง้ คน ครัง้ สุขภาพจิต
รพ.เจา้ พระยายม (F20-25, F28-29 ) คน ครงั้ (F30-34, F38-39 ) (F30-34, F38-39 )
ราช* คน ครัง้ อื่น ๆ
รพ.สังฆราช ฯ คน ครั้ง คน ครัง้ คน ครัง้
รพ.อทู่ อง 20 - 2019
รพ.ดอนเจดยี ์ 4206 - 81 - 2269 - 75 - 20 - 24 - 155 - 108
รพ.บางปลาม้า 305 - 372 - 82 - 3- 0- - -- 557 - 285
รพ.ศรปี ระจันต์ 263 - 191 - 76 - 18 - 0- -- 34 - 1170
รพ.สามชกุ 87 - 134 - 189 - 7- 0- 38 - 288 - 0
รพ.เดิมบางนาง 393 - 358 - 71 - 33 - 0- -- 0 - 0
บวช 153 - 347 - 117 - 9- 4- -- 56 - 24
รพ.หนองหญ้าไซ 168 - 507 - 59 - 7- -- 59 -
รพ.ด่านชา้ ง 0- 0
149 - 325 - 96 - 3- 0- 47 - 77 - 0
รวม 0- 0- - 21 - 0
รอ้ ยละ 23 - 252 - 42 - 8- 44 - - - 118 - 3606
163 - 0.25 - 109 - 1365 - 20.49
679 - 321 - 3 - 0.93 - 0.62 - 7.75 -

6426 - 2888 - 3004 -

36.50 - 16.4 - 17.06 -

ตารางที่ 6 ข้อมูลการทาํ รา้ ยตนเอง และการตดิ ตามเยี่ยมแยกรายอําเภอ ปีงบประมาณ 2553

ประชากร จํานวนผ้ทู ี่ทาํ รา้ ยตนเอง ผ้ทู ํารา้ ยตนเองท่ีไมส่ าํ เร็จ
กลางปี ไดร้ ับการเยี่ยม
อาํ เภอ (คน) สําเร็จ ไมส่ ําเรจ็ รวม (คน) ร้อยละ
เมืองสุพรรณบรุ ี
167,273 (คน) อตั ราต่อ (คน) อัตราตอ่ แสน (คน) อตั ราต่อ 105 95.45
แสน ปชก.
แสน ปชก. ปชก.
122 72.93
12 7.17 110 65.76

เดมิ บางนางบวช 74,301 8 10.76 69 92.86 77 103.63 62 89.85

ด่านช้าง 65,195 6 9.20 41 62.88 47 72.09 36 87.80

บางปลาม้า 80,477 4 4.97 43 53.43 47 58.40 35 81.39

ศรีประจันต์ 63,395 5 7.88 45 70.98 50 78.87 42 93.33

ดอนเจดีย์ 45,880 5 10.89 81 176.54 86 187.44 74 91.35

สองพ่นี ้อง 129,025 7 5.42 101 78.27 108 83.70 92 91.08

สามชกุ 54,970 4 7.27 15 27.28 19 34.56 13 86.66

อทู่ อง 122,188 4 3.27 62 50.74 66 54.01 55 88.70

หนองหญา้ ไซ 48,217 3 6.22 23 47.70 26 53.92 20 86.95

รวมทั้งจงั หวดั 850,921 58 6.81 590 69.33 648 76.15 534 90.50

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี หน้า 133

กจิ กรรมท่ดี าเนนิ การ

กระบวนการดําเนินงานสขุ ภาพจิต ของสาํ นักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปีงบประมาณ
2553 ตามประเดน็ ในการกาํ กับ / ตดิ ตาม ของกรมสขุ ภาพจติ ที่ 4 จํานวน 4 ประเดน็ หลกั รายละเอยี ด
ดังนี้
ประเดน็ ท่ี 1. การเพ่มิ การเข้าถึงบริการของผู้ป่วยโรคซมึ เศรา้ มากกว่าร้อยละ 5 จากตวั เลขของปีที่

ผา่ นมา (หน่วยนับ-ราย)
สาํ นกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี ได้จัดทําโครงการเฝูาระวังภาวะซมึ เศร้าและลดอตั ราการ
ฆ่าตวั ตาย จังหวัดสพุ รรณบุรี ปีงบประมาณ 2553 ซึ่งได้รับเงนิ งบประมาณจาก งบ PP Area Based
service เปน็ จํานวนเงิน 178,650 บาท มีกิจกรรมการดาํ เนนิ งาน คือ
1. พัฒนาระบบงานสุขภาพจติ
2. พฒั นาศักยภาพบคุ ลากร

1. พัฒนาระบบงานสขุ ภาพจติ
1.1 ใชโ้ ปรแกรมการคัดกรองเฝาู ระวงั ภาวะซมึ เศร้า

ซง่ึ มจี ํานวนประชากรที่เป็นกลุ่มเปาู หมาย รวม ทัง้ ส้นิ 88,431 คน ทาง สํานกั งานสาธารณสขุ จังหวัด
สพุ รรณบรุ ี โดยงานควบคุมโรคไมต่ ิดต่อและสุขภาพจิตพรอ้ มด้วย ศูนย์สารสนเทศ ซึง่ เป็นผดู้ ูแลระบบการ
ใชง้ านโปรแกรมดูแล เฝูาระวงั โรคซมึ เศรา้ ได้ออกนเิ ทศติดตามการดําเนนิ งานในพ้ืนท่ี ซง่ึ พบว่าสว่ นใหญ่
เจ้าหนา้ ท่ี ท่ีปฏบิ ัตงิ านในพื้นทีย่ ังขาดความรู้ ความเขา้ ใจ ในการใช้โปรแกรม ตลอดจนรายละเอยี ดตา่ ง ๆ
ในการบนั ทึกขอ้ มูล ทําใหไ้ ม่สามารถบนั ทกึ และส่งขอ้ มลู เพือ่ เขา้ โปรแกรมได้ จากปัญหาดังกลา่ วทาง
สาํ นักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี จึงได้ลงพน้ื ที่ชี้แจงรายละเอียดแก่ผูป้ ฏิบตั งิ าน ในทกุ อําเภอ เพือ่ ให้
เกิดความเข้าใจมากขึน้ และ ได้จัดทําคมู่ ือ ขนั้ ตอนการตดิ ตั้งโปรแกรม การส่งออก -นาํ เขา้ ขอ้ มูล และการ
บนั ทึกขอ้ มลู ต่าง ๆ ไว้อย่างละเอียดเพอ่ื ให้ผู้ปฏบิ ัติงานได้เขา้ ใจ ส่งผลให้มีการบนั ทกึ ขอ้ มูลลงในโปรแกรม
การใช้งาน เพ่ิมขึน้ นอกจากน้ี ยังได้มกี ารจัดระบบการสง่ ตอ่ ในเบื้องตน้ เพือ่ ใหผ้ รู้ บั บรกิ ารไดเ้ ขา้ ถงึ บรกิ าร
ได้อยา่ ง รวดเร็ว และมีการสอื่ สารขอ้ มูลการส่งตอ่ เบื้องตน้ ใหท้ ราบโดยการจดั ทํา “ แบบบนั ทกึ สาํ หรบั การ
ส่งต่อเพ่ือประเมินภาวะ Depression “ และมผี ลการดาํ เนินงานดังรูปกราฟดา้ นลา่ ง

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี หน้า 134

รูปท่ี 7 จํานวนผปู้ วุ ยโรคซึมเศรา้ ของจงั หวดั สุพรรณบุรี แยกรายอาํ เภอ ปี 2553

รปู ท่ี 8 จํานวนผ้ปู ุวยโรคซมึ เศร้าของจังหวดั สุพรรณบรุ ี แยกตามชว่ งอายุ ปี 2553

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี หน้า 135

รปู ท่ี 9 จํานวนผู้ปวุ ยแยกตามระดบั คะแนน 9Q ปี 2553

รปู ที่ 10 จาํ นวนผ้ปู ุวยแยกตามระดบั คะแนน 8Q ปี 2553

รูปที่ 11 จํานวนผปู้ วุ ยแยกตามสถานะและระยะการดูแล ปี 2553

หมายเหตุ : * ขอ้ มลู จากการรายงานของโปรแกรมยังมขี ้อผดิ พลาดในเรอ่ื งการประมวลผลในบางสว่ น ซงึ่ ผู้รับผิดชอบงานสุขภาพจิต ของสาํ นักงาน
สาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ได้ประสานงานกบั ผู้ดแู ลโปรแกรมการใชง้ าน ของ รพ. พระศรีมหาโพธิ์ เพ่ือรบั ทราบและหาแนวทางแกไ้ ขต่อไป

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี หน้า 136

1.2 การบงั คับใชพ้ ระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ ๒๕๕๑

ตามท่กี รมสุขภาพจิตไดจ้ ัดทาํ พระราชบัญญตั สิ ุขภาพจติ พ.ศ ๒๕๕๑ และมีผลบงั คับใชต้ ้ังแต่

วันที่ ๒๑ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๕๑ ซงึ่ พระราชบัญญตั สิ ขุ ภาพจติ นเี้ ป็นกฎหมายทค่ี ้มุ ครองผทู้ ม่ี ีปญั หาสุขภาพจติ

ให้ไดร้ ับการบาํ บดั รกั ษา รวมทัง้ เป็นการปอู งกนั อันตราย อนั เกดิ จากผปู้ ุวยจติ เวช ทม่ี ีทั้งต่อตนเอง ผอู้ น่ื

และสงั คม สํานักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรีในฐานะเลขานุการคณะอนกุ รรมการประสานงานเพ่ือ

การบงั คบั ใชพ้ ระราชบญั ญตั ิสุขภาพจิต พ.ศ ๒๕๕๑ ของจงั หวดั สุพรรณบุรจี งึ ไดท้ ําการแต่งตัง้

คณะอนกุ รรมการประสานงานเพอ่ื การบงั คบั ใช้พระราชบัญญตั สิ ขุ ภาพจิต พ.ศ ๒๕๕๑ระดับจังหวัดขนึ้ เพอ่ื

ส่งเสริม สนับสนุนและกํากับให้ผู้ท่เี กยี่ วขอ้ งได้ปฏิบัตงิ านตามภารกจิ ทีก่ าํ หนดไว้ ซึง่ ไดช้ ีแ้ จงให้

คณะอนกุ รรมการทกุ ท่าน ไดร้ ับทราบ เปน็ ท่ีเรียบรอ้ ยแลว้

2. พฒั นาศกั ยภาพบุคลากร ใหม้ ีความร้คู วามสามารถ ในการให้คําปรึกษา
2.1 จดั อบรมหลักสตู ร Basic Counseling แก่เจา้ หนา้ ท่ีผูป้ ฎบิ ัตงิ านของโรงพยาบาล , สํานักงาน

สาธารณสขุ อําเภอ และสถานอี นามัยทุกแหง่ (100%) ทีย่ งั ไม่ผ่านการอบรม กล่มุ เปูาหมายจาํ นวน 140
คน โดยแบ่งการอบรมเป็น 2 ร่นุ คอื

- รนุ่ ท่ี 1 วันท่ี 18-19 สิงหาคม 2553 ผเู้ ข้าอบรม จํานวน 70 คน
- รนุ่ ท่ี 2 วันที่ 30-31 สิงหาคม 2553 ผเู้ ข้าอบรม จํานวน 70 คน
2.2 อบรมหลักสูตร การปฐมพยาบาลทางจติ ใจ แกบ่ คุ ลากรในโรงพยาบาล และในระดบั สถานี
อนามัย จํานวน 70 คน โดยไดร้ ับการสนับสนนุ งบประมาณการจัดประชมุ ตลอดจนวิทยากรจาก ศนู ย์
สขุ ภาพจติ ท่ี 4 กรมสุขภาพจิต

ประเดน็ ที่ 2. การเฝาระวังปัญหาสขุ ภาพจิต โดยใชแ้ บบประเมนิ สขุ ภาพจติ คนไทยฉบบั สน้ั 15 ขอ้
ของกรมสขุ ภาพจติ (ฉบับปี พ.ศ. 2550) ซ่งึ จะเปน็ การเสรมิ ศักยภาพของพ้ืนทใี่ นระยะยาว

สาํ นักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี จดั ทํากิจกรรม ประเมินความผาสุขของประชากรใน
จังหวดั สพุ รรณบุรี ปี 2553 ท้ังน้ี โดยใชแ้ บบประเมินสุขภาพจติ คนไทยฉบบั สนั้ 15 ขอ้ คําถาม ของศนู ย์
สขุ ภาพจติ ที่ 4 กระทรวงสาธารณสุข เป็นเครือ่ งมือในการจัดเกบ็ ข้อมูล ในชว่ งเดอื น มิถุนายน 2553 ซง่ึ
ผลการสํารวจดชั นีชีว้ ัดความสุขคนไทยใน จงั หวดั สุพรรณบุรี จํานวน 1,084 ราย พบวา่ มคี ะแนนเทา่ กบั
76.32 % ซง่ึ อย่ใู นระดับดีกว่าคนปกตทิ ัว่ ไป ( ค่าร้อยละของดัชนชี ้ีวัดความสุข ของคนปกติ อยู่ชว่ ง 25
% - 75% ) รายละเอยี ดข้อมูลดงั ตารางที่ 7

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบุรี หน้า 137

ตารางท่ี 7 ผลการประเมนิ ความผาสุขของประชากรในจังหวดั สพุ รรณบุรี ปี 2553 (n = 1,084)

ข้อ คําถาม คะแนนภาพรวม

(ร้อยละ )

1 ทา่ นรู้สกึ พึงพอใจในชวี ิต 71.08

2 ท่านรู้สึกสบายใจ 70.75

3 ทา่ นร้สู กึ เบื่อหน่ายทอ้ แทก้ บั การดาํ เนนิ ชวี ิตประจาํ วนั 82.54

4 ท่านรสู้ กึ ผิดหวงั ในตวั เอง 86.98

5 ทา่ นรสู้ กึ วา่ ชีวิตของท่านมีแต่ความทกุ ข์ 85.14

6 ท่านสามารถทาํ ใจยอมรับไดส้ ําหรับปญั หาท่ยี ากจะแก้ไข ( เมือ่ มปี ัญหา) 63.16

7 ท่านมน่ั ใจวา่ จะสามารถควบคมุ อารมณไ์ ดเ้ ม่อื มเี หตุการณค์ ับขัน หรือรา้ ยแรง 64.78

8 ทา่ นมัน่ ใจทีจ่ ะเผชญิ เหตกุ ารณร์ า้ ยแรงทเ่ี กิดขึ้นในชีวติ 66.47

9 ทา่ นร้สู ึกเห็นอก เหน็ ใจ เมอ่ื ผู้อืน่ มีทุกข์ 72.25

10 ทา่ นร้สู ึกเปน็ สขุ ในการช่วยเหลือผอู้ ืน่ ที่มีปัญหา 75.31

11 ท่านให้ความช่วยเหลอื แกผ่ อู้ ่ืนเมอ่ื มีโอกาส 74.22

12 ท่านรูส้ กึ ภมู ิใจในตนเอง 79.44

13 ทา่ นรสู้ กึ มัน่ คง ปลอดภยั เมอ่ื อยู่ในครอบครวั 83.65

14 หากทา่ นปุวยหนัก ทา่ นเช่อื วา่ ครอบครัวจะดูแลท่านเป็นอย่างดี 82.92

15 สมาชกิ ในครอบครัวมคี วามรักและผูกพนั ตอ่ กัน 86.04

รวม 76.32

ประเด็นที่3. การค้นหาปญั หาสุขภาพจติ ในชมุ ชนและการแกป้ ัญหาสุขภาพจติ ที่สาคัญในชมุ ชน
3.1 สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ดําเนินการจัดทําโครงการ บูรณาการเครือข่าย

สขุ ภาพจิต ในชมรมผสู้ งู อายุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2553 (จาํ นวน 8 อําเภอ ได้แก่อาํ เภอเมือง
สพุ รรณบรุ ี, อาํ เภอดอนเจดยี ์ ,อาํ เภอสามชุก ,อําเภอสองพี่น้อง , อําเภอบางปลาม้า , อําเภอศรีประจันต์ ,
อําเภออู่ทอง และอําเภอด่านช้าง) ได้รับเงินงบประมาณจากกรมสุขภาพจิตที่ 4 กระทรวงสาธารณสุข
อาํ เภอละ 3,500 บาท รวมเปน็ จํานวนเงิน 28,000 บาท (สองหมื่นแปดพนั บาทถ้วน) มวี ัตถุประสงค์เพื่อ
พัฒนาระบบการดแู ลผ้สู งู อายุ ของครอบครวั และชมุ ชน เปน็ หม่บู า้ นตน้ แบบ ใหผ้ สู้ ูงอายุได้รับการดูแล เฝูา
ระวัง วินิจฉัยโรค/รักษาโรคซึมเศร้า ตลอดจนได้รับการติดตามปูองกันการกลับเป็นซ้ํา จํานวน
กลุ่มเปูาหมายจาํ นวน 300 คน โดยมกี จิ กรรมการดําเนินงาน ได้แก่ การจัดประชุมเพื่อเสริมสร้างความรู้
ด้านสุขภาพจิตในกลุ่มประชาชนผู้สูงอายุ เร่ืองโรคภาวะซึมเศร้า และเพิ่มศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ ให้มี
ความรู้ความสามารถในการใหค้ ําปรกึ ษา

รายงานประจาปี 2553 : สานักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี หน้า 138

3.2 การเยยี วยาสขุ ภาพกาย สุขภาพจติ แก่ผู้ได้รบั ผลกระทบทางการเมือง สบื เนอ่ื งจากการเกดิ

สถานการณค์ วามรุนแรงทางการเมอื ง ซ่งึ เหตุการณ์ดงั กล่าวไดส้ ง่ ผลกระทบต่อประชาชน เกิดความวนุ่ วาย

ปราศจากความสุข ประชาชนอยู่ในภาวะหวาดระแวง รู้สกึ ไมป่ ลอดภยั ในชวี ติ และทรพั ยส์ ิน เกิดความวติ ก

กังวล เครยี ด ซมึ เศร้า ทอ้ แท้ นอนไม่หลบั อันจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและใจ ในสภาวะเช่นนี้

จําเป็นอยา่ งย่งิ ทบ่ี คุ ลากรที่ให้การดูแลด้านสุขภาพจติ ต้องเขา้ ไปให้การช่วยเหลอื เยียวยาจิตใจ อย่าง

ถกู ต้องและรวดเรว็ เพื่อปอู งกันการเกิดปญั หาดา้ นสขุ ภาพจติ ทีร่ นุ แรงและเปน็ การช่วยผ้ทู ไี่ ดร้ บั ผลกระทบ

ใหส้ ามารถใช้ชีวติ อยู่ในสงั คมไดต้ ามปกติ ซง่ึ ในเหตุการณ์นมี้ รี ายชอื่ ประชาชนในพืน้ ทข่ี องจงั หวัด

สุพรรณบรุ ี จํานวน 26 ราย ทางสถาบนั กัลยาณร์ าชนครินทรไ์ ด้ประสานงาน กบั สาํ นักงานสาธารณสขุ

จงั หวัดสพุ รรณบุรเี พอ่ื จดั อบรมให้ความร้แู ก่เจ้าหนา้ ที่ เร่อื งการให้คาํ ปรึกษาและเยยี วยาจิตใจผู้ไดร้ ับ

ผลกระทบทางการเมือง เม่อื วนั ที่ 17 มถิ ุนายน 2553 และใหท้ ําการตดิ ตามเยี่ยมพรอ้ มส่งขอ้ มูลใหก้ รม

สขุ ภาพจติ รบั ทราบ ตามรายช่ือทีแ่ จง้ มา ซ่งึ มรี ายละเอียด ดงั ตารางที่ 8 และ ตารางท่ี 9

ตารางท่ี 8 จํานวนผู้ได้รับบาดเจบ็ จากเหตุการณ์ชมุ นมุ และการติดตามเย่ยี ม ของจังหวัดสุพรรณบุรี

ผลการตดิ ตามเย่ยี ม

ประเภท จาํ นวน ไม่พบ พบ

PISCES-18 (ปกติ) PISCES-18( เสยี่ ง )

ทหาร 2 20

( * รพ.ศรปี ระจนั ต์พบเพ่ิม 1 ราย ) 0

ปชช 2 2 0 0

รวม 4 2 2 0

ที่มา : ข้อมลู จากรายงานการติดตามผ้ไู ด้รบั ผลกระทบจากเหตุการณ์ไมส่ งบทางการเมือง (สสจ. สุพรรณบรุ ี )

จากข้อมูลในตารางท่ี 4 ซึ่งเป็นข้อมูลของผทู้ ีไ่ ดร้ ับการบาดเจบ็ จากการเข้ารว่ มชมุ นุม ซ่ึงเป็น
ประชาชน 2 ราย จากรายงานการติดตามเย่ียมของพื้นท่ี ทราบวา่ ไมพ่ บบุคคลดังกลา่ ว มีแตช่ ื่ออยใู่ น
ทะเบียนบ้าน แต่ ตัวจรงิ ไปทาํ งานอยูท่ ่ี กทม. ส่วนอีก 2 รายเป็นทหารผไู้ ด้รบั บาดเจบ็ มี 1 ราย ยงั นอน
พกั รักษาตวั อย่ทู ่ี โรงพยาบาลศริ ริ าช เจ้าหนา้ ทจี่ ึงไดต้ ิดตามเย่ยี มบคุ คลในครอบครัว ซ่งึ พบภรรยาของ
ผไู้ ด้รบั บาดเจบ็ จากการประเมนิ สภาพจิตใจพบว่าปกติดี ไม่มภี าวะเครยี ด สว่ นทหารอีก 1 ราย (ซง่ึ จนท.
รพ.ศรปี ระจันต์ ได้พบโดยบังเอญิ ในชุมชน ) และได้ทาํ การประเมนิ ติดตามเย่ยี มตามแนวทางปฏบิ ัติ พบว่า
สภาพจิตใจปกติดี ไมภ่ าวะเครยี ด บาดแผลที่ขาแห้งดี ใกล้หายเปน็ ปกติ

รายงานประจาปี 2553 : สานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี หน้า 139