30127-2001-ชิ้นส่วนเครื่องกลในงานเมคคาทรอนิกส์

151

10. การกำหนดมาตรฐานของ Stud ดงั น้ี M12 x 75 ในการบอก 75 คืออะไร

ก. ขนาดเสน้ ผ่านศูนยก์ ลาง ข. ระบบของเกลยี ว

ค. ราคา ง. ความยาว

152

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 15 หนว่ ยที่ 15

วิชา ช้ินส่วนเคร่อื งกลในงานเมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ เวลารวม 5 ชม.
รหสั วิชา 3127-2001 สอนครัง้ ท่ี 16
ช่ือหนว่ ย การถอดประกอบช้นิ ส่วนเครอ่ื งจกั รกล เวลาสอน 5 ชม.

ชอื่ เรือ่ ง การถอดประกอบชน้ิ สว่ นเครือ่ งจกั รกล

1. หวั ข้อเรื่อง

1.1 ด้านความรู้ (ทฤษฎ)ี
1. การวางแผนการถอดประกอบชนิ้ สว่ นทั่วไป
2. ขน้ั ตอนการปฏิบตั ิในการซอ่ มบำรงุ
3. การเตรียมข้อมลู ในการถอดประกอบชิ้นส่วน

1.2 ดา้ นทักษะ (ปฏบิ ัติ)
4. การถอดประกอบช้นิ ส่วนเคร่ืองจักรกล

1.3 คุณลกั ษณะอันพึงประสงคท์ ต่ี ้องการให้เกิด (ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม และค่านยิ มหลกั ของคนไทย)
กำหนดการปลูกฝ�งคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ของผู้เรียนวิชาชิ้นสว่ นเครื่องกลในงานเมคคาทรอนิกส์

เรื่องการถอดประกอบชิน้ ส่วนเครื่องจักรกลให้สอดคล้องกับเน้ือหาลักษณะตัวชี้วัด พฤติกรรมบ่งชี้ และเกณฑ์
การให้คะแนน คุณลักษณ์อันพึงประสงค์ที่จะประเมินในแผนการจัดการเรียนรู้นี้ มีการพัฒนาคุณธรรม
จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ผู้สอนสามารถสังเกตเห็นได้ ในด้านความมีมนุษย์สัมพันธ์
ความมวี นิ ยั ความรับผิดชอบ ความเช่อื ม่นั ในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรกั สามัคคี ความกตัญ�กู ตเวที
2. สาระสำคญั

การถอดประกอบชิ้นส่วนเครอ่ื งกลมีความสำคญั มากในการซอ่ มบำรุงเครื่องจักรกลดงั นน้ั จะต้องมคี วามรู้
ความเข้าใจเกย่ี วกับเครอื่ งมือและอปุ กรณ์ วธิ ีการใช้เครอื่ งมอื และอปุ กรณ์ และวธิ กี ารถอดประกอบชน้ิ ส่วน
เครอ่ื งกล เพ่ือจะไดน้ ำความรูค้ วามเขา้ ใจไปใชใ้ นการซอ่ มบำรุงเคร่อื งจกั รกลต่อไป
3. สมรรถนะประจำหนว่ ย

1. จำแนกประเภทของการถอดประกอบชน้ิ ส่วนเครื่องจกั รกล
2. เลือกใชก้ ารถอดประกอบช้นิ สว่ นเครื่องจักรกล
4. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
จดุ ประสงคท์ ัว่ ไป
1. เพ่อื ใหม้ ีความรู้เกี่ยวกับการถอดประกอบชนิ้ ส่วนเครือ่ งจักรกล
2. เพอื่ ให้มีทกั ษะในการเขียนผังมโนทัศนเ์ รอื่ งการถอดประกอบช้นิ สว่ นเครื่องจักรกลได้อยา่ งถูกต้อง
จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. อธบิ ายการวางแผนการถอดประกอบชน้ิ สว่ นไดถ้ กู ตอ้ ง
2. บอกขั้นตอนการปฏบิ ัตใิ นการซ่อมบำรุงไดถ้ ูกต้อง
3. อธิบายหลักการเตรยี มข้อมลู ในการถอดประกอบชิ้นสว่ นและสามารถเตรียมงานไดถ้ ูกตอ้ ง

153

5. เน้ือหาสาระ / สาระการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (ทฤษฎี)
1. การวางแผนการถอดประกอบชน้ิ ส่วนท่ัวไป
2. ขนั้ ตอนการปฏบิ ตั ิในการซ่อมบำรงุ
3. การเตรยี มขอ้ มูลในการถอดประกอบช้นิ ส่วน
ด้านทกั ษะ (ปฏบิ ตั ิ)
4. การถอดประกอบชนิ้ สว่ นเครอื่ งจักรกล

6. กิจกรรมการจัดการเรยี นรู้
1. ข้ันเตรยี ม

1.1 จัดเตรยี มเอกสาร สอื่ การเรียนการสอน
แนะนำรายวชิ า วธิ ีการสอนการมอบหมายงาน และวธิ ีวดั ผลประเมินผล
(บรรลุจุดประสงทัว่ ไปข้อท่ี 3)

1.2 ครกู ล่าวทักทายนกั เรยี น
1.3 ครตู รวจรายช่ือนักเรียนตามบัญชรี ายชือ่
1.4 ครอู ธบิ ายเกณฑก์ ารวดั ผลและประเมนิ ผลการเรยี นรู้คร้ังนี้
1.5 ครูบอกตำรา เอกสารหรือแหล่งขอ้ มลู สำหรบั คน้ คว้าเพ่มิ เติมดว้ ยตนเอง
1.6 ครแู จกแบบทดสอบย่อยกอ่ นเรยี นหน่วยท่ี 15
พรอ้ มกระดาษคำตอบให้นักเรียนทุกคน เพ่ือประเมนิ พน้ื ฐานความรแู้ ละแบง่ กลุ่ม
1.7 ครใู หน้ กั เรยี นทุกคนคืนแบบทดสอบกอ่ นเรียน พรอ้ มท้งั แลกกระดาษคำตอบกับเพื่อนเพอ่ื ตรวจคำตอบ
โดยครูเปน� ผเู้ ฉลยคำตอบโดยครูจะตรวจสอบคะแนนสอบอกี คร้งั ในภายหลงั
1.8 ครูเกบ็ รวบรวมกระดาษคำตอบจากนกั เรยี น เพ่ือเก็บผลคะแนนการประเมนิ
1.9 ครูแจ้งผลการทดสอบก่อนเรียนเพอื่ ประเมนิ พนื้ ฐานความรู้ใหน้ ักเรยี นทราบพร้อมท้งั แบง่ กลมุ่ ผู้เรียน โดย
แบ่งตามคะแนนแบบทดสอบก่อนเรยี นที่ได้คะแนนมาก ปานกลาง นอ้ ย คละกนั เพ่อื ใหเ้ พอ่ื นช่วยเพ่อื น
2. ขั้นการเรยี นการสอน
2.1 นำเสนอบทเรียนตอ่ นกั เรียน

2.1.1 ครชู ้แี จงจดุ ประสงคก์ ารเรียนให้นักเรยี นทราบ
2.1.2 ครูทบทวนความรเู้ ดิมของนกั เรยี น
- ครูทบทวนความรเู้ ดมิ โดยใชว้ ธิ แี สดงภาพของวสั ดไุ ฟฟา้ และอเิ ลก็ ทรอนกิ สช์ นดิ ตา่ งๆจากแผ่นภาพ
และถามนกั เรียนให้ตอบเพ่อื ทดสอบพ้ืนความรู้เดิม
2.1.3 ครสู อนเนอ้ื หาใหม่
- ครแู สดงวิดีทัศน์/Power Pointประกอบการบรรยายเรอ่ื งการถอดประกอบชิน้ สว่ นเครอ่ื งจกั รกล
(บรรลจุ ุดประสงค์ทวั่ ไปข้อที่ 1)
2.2เรียนกลมุ่ ย่อย
ครใู ห้นกั เรียนในแตล่ ะกล่มุ ทำใบงานที่ 15 เร่อื งงานเขยี นผงั มโนทศั นเ์ รื่อง การถอดประกอบชิ้นสว่ น
เครอ่ื งจกั รกลโดยดตู วั อย่างการเขยี นผังมโนทศั นจ์ ากใบความรู้ท่ี 1 เรอ่ื งวธิ กี ารเขียนผังมโนทศั น์

154

(บรรลุจดุ ประสงคท์ ว่ั ไปข้อท่ี 2)
จากนั้นใหน้ กั ศึกษาแตล่ ะกลุ่มสรุปความรูท้ ่ีไดศ้ กึ ษาเรื่องแร่และรายงานหน้าชน้ั เรยี นไดอ้ ยา่ งอสิ ระ โดย

จดั ทำสือ่ ประกอบการรายงานตาม ศักยภาพของกลุม่ และเวลาทกี่ ำหนด เมอ่ื รายงานหนา้ ชน้ั เรียนแลว้ ให้ผฟู้ �ง
ซกั ถามป�ญหา ข้อสงสัยเก่ียวกับ “การถอดประกอบชิน้ สว่ นเครื่องจักรกล” จากนน้ั ใหผ้ รู้ ายงานตง้ั คำถามเพอื่
ถามผูฟ้ ง� อยา่ งนอ้ ย 2 คำถาม
โดยใหผ้ ้ฟู �งแสดงความคดิ เห็นภายในชัน้ เรยี นไดอ้ ย่างอิสระ(Democracy ดา้ นประชาธปิ ไตย:3D)
(บรรลุจดุ ประสงค์ทวั่ ไปข้อท่ี 3)

2.3 ครรู ่วมกับนักเรียนสรปุ เนือ้ หาสาระสำคัญที่เรียนมา
2.4 ครูให้นกั เรียนทุกคนทำแบบฝ�กหดั หนว่ ยที่ 15 ช่อื เร่ืองการถอดประกอบช้ินส่วนเครอื่ งจักรกล
2.5 ครูให้นักเรียนทกุ คนแลกแบบฝก� หัดกบั เพอื่ นเพ่อื ตรวจคำตอบโดยครูเปน� ผเู้ ฉลยคำตอบ
2.6 ครูเก็บรวบรวมแบบฝ�กหดั ท่ีตรวจแล้วจากนักเรยี น เพอ่ื เกบ็ คะแนน
2.7 ครูแจ้งผลการประเมนิ แบบฝก� หัดใหน้ กั เรียนทกุ คนทราบ สำหรบั นกั เรยี นท่ีไมผ่ ่านเกณฑ์ทีก่ ำหนด ตอ้ ง
ศกึ ษาเนื้อหาการเรยี นรูแ้ ล้วมาประเมินใหมอ่ กี ครั้ง
2.8 ครใู หน้ ักเรียนประเมินตนเองและเพือ่ นในชนั้ เรยี นตามแบบประเมินคณุ ธรรม จริยธรรม คณุ ลักษณะอัน
พงึ ประสงค์เพือ่ ประเมนิ ผล
2.9 ครูเก็บรวบรวมและประเมินนกั เรยี นตาม
แบบประเมินคุณธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ เพอื่ เกบ็ คะแนนและประเมนิ ผล
2.10 ครูแจ้งผลการประเมนิ คณุ ธรรม จริยธรรม
คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ใหน้ กั เรียนทุกคนทราบ สำหรบั นักเรยี นทไ่ี ม่ผ่านเกณฑ์ทกี่ ำหนด แจ้งใหท้ ราบว่าควร
ปรับปรุงแก้ไขในข้อนัน้ ๆ ใหด้ ขี ้นึ โดยครูจะตดิ ตามผลจากการเรียนรู้ครั้งต่อไป
2.11 ครปู ระเมนิ นักเรียนตามแบบประเมินใบงานและประเมนิ ผลการนำเสนอ พร้อมทง้ั เก็บรวบรวม
เพ่ือประเมินผล
2.12 ครูแจง้ ผลการประเมนิ แบบประเมนิ ใบงานและประเมนิ ผลการนำเสนอใหน้ กั เรยี นทุกคนทราบ
สำหรบั นักเรียนทไี่ ม่ผา่ นเกณฑท์ ก่ี ำหนด แจง้ ให้ทราบว่าควรปรับปรุงแก้ไขในขอ้ นน้ั ๆ ใหด้ ขี ้ึน โดยครูจะตดิ ตาม
ผลจากการเรียนร้คู รงั้ ต่อไป
2.13 ครปู ระเมินนกั เรยี นตามแบบตามแบบประเมินกระบวนการทำงานกลุ่ม พร้อมท้ังเกบ็ คะแนนเพอื่
ประเมนิ ผล
2.14 ครแู จ้งผลการประเมนิ แบบประเมนิ กระบวนการทำงานกลมุ่ ใหน้ กั เรียนทกุ คนทราบ สำหรับนกั เรยี นที่
ไมผ่ ่านเกณฑ์ท่ีกำหนด แจง้ ใหท้ ราบว่าควรปรับปรงุ แกไ้ ขในข้อน้นั ๆ ให้ดีข้นึ โดยครูจะติดตามผลจากการเรยี นรู้
ครงั้ ตอ่ ไป
3. ข้นั สรปุ
3.1 ครูสรุปเนอื้ หาในภาพรวมและป�ญหาทเี่ กดิ ขน้ึ พร้อมให้ขอ้ เสนอแนะแกน่ ักเรยี นในการเรียนรคู้ ร้งั ต่อไป
3.2 ครแู จกแบบทดสอบหลงั เรยี นเรื่องการถอดประกอบชน้ิ สว่ นเครื่องจักรกลพรอ้ มกระดาษคำตอบให้
นกั เรยี นทกุ คนทำแบบทดสอบ เพ่อื ประเมนิ ผลการเรยี น
3.3 ครใู ห้นกั เรียนทุกคนคืนแบบทดสอบหลังเรียนพรอ้ มแลกกระดาษคำตอบกับเพ่ือนเพื่อตรวจคำตอบโดย
ครูเปน� ผู้เฉลยคำตอบโดยให้คะแนนข้อละ 1 คะแนนโดยครจู ะตรวจสอบคะแนนสอบอกี ครั้งในภายหลงั

155

3.4 ครเู ก็บรวบรวมกระดาษคำตอบจากนกั เรยี น เพอื่ เกบ็ คะแนนการประเมนิ ผล
3.5 ครแู จ้งผลการประเมินแบบทดสอบหลงั เรยี นให้นกั เรียนทกุ คนทราบ สำหรับนกั เรียนท่ไี ม่ผา่ นเกณฑ์ท่ี
กำหนด ต้องศึกษาเนอ้ื หาการเรียนร้แู ลว้ มาประเมินใหม่อีกครัง้
3.6 ครูใหน้ ักเรียนทุกคนศกึ ษาเน้ือหาหนว่ ยท่ี 16
เรื่องการกดั กร่อนและการป้องกนั เพ่ือเตรียมความพรอ้ มในการเรียนรคู้ ร้ังต่อไป

7. กิจกรรมเสนอแนะ/งานทม่ี อบหมาย (ถา้ มี)
ก่อนเรยี น
1. ช่วยผสู้ อนเตรียมเอกสาร ส่อื การเรียนการสอนฟง� ผ้สู อนแนะนำรายวิชา การมอบหมายงานและวิธีวัดผล
ประเมนิ ผล
2. ทดสอบย่อยก่อนเรียนหน่วยท่ี 15
3. รับฟง� ผู้สอนแจง้ ผลการทดสอบก่อนเรยี นและดำเนินการแบง่ กลมุ่ ตามที่ผสู้ อนกำหนด

ขณะเรียน
1. รับฟง� การนำเสนอบทเรียนจากครู
2. การเรียนกล่มุ ยอ่ ย

2.1 ปฏบิ ัติตามใบงานท่ี 15 งานเขียนผังมโนทัศนเ์ ร่ือง การถอดประกอบชน้ิ ส่วนเครอ่ื งจกั รกล
2.2 ดตู วั อยา่ งใบความร้ทู ี่ 1 เรือ่ งวธิ กี ารเขียนผงั มโนทัศน์
3. ประเมินตนเองและแลกแบบประเมนิ คณุ ธรรม จริยธรรม คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์กบั เพอื่ นในชั้นเรยี น
4. สง่ แบบประเมินคณุ ธรรม จริยธรรม คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ คืนครู
5. รับฟง� ผลการประเมินคณุ ธรรม จริยธรรม คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ จากครู
6. รับฟง� ผลการประเมนิ ใบงานและประเมนิ ผลการนำเสนอจากครู
7. รับฟ�งผลการประเมินกระบวนการทำงานกลมุ่ จากครู
8. ทำแบบฝก� หดั หนว่ ยที่ 15
9. แลกแบบฝก� หดั กบั เพื่อน และฟ�งครเู ฉลยคำตอบ
10. รับฟง� การตรวจแบบฝก� หัดทา้ ยหนว่ ยเรียนหนว่ ยท่ี 15
หลังเรียน
1. รว่ มกับครูสรุปเน้อื หาสาระสำคัญท่ีเรียนมา
2. ทดสอบหลังเรยี นหนว่ ยที่ 15
3. ฟง� ครสู รุปเน้ือหาและป�ญหาทีเ่ กิดข้ึน พร้อมขอ้ เสนอแนะ
4. ศกึ ษาเนอื้ หาหน่วยที่ 16 การถอดประกอบชนิ้ ส่วนเครื่องจกั รกลเพื่อเตรยี มความพรอ้ มในการเรยี นรคู้ รั้ง
ตอ่ ไป

156

8. ส่ือและแหลง่ การเรียนรู้
ส่ือส่งิ พมิ พ์
1. หนงั สอื เรียนวชิ า ชน้ิ ส่วนเคร่อื งกลในงานเมคคาทรอนกิ ส์ ใชป้ ระกอบการเรยี นการสอนเพอื่ ใหบ้ รรลุ

จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรมขอ้ ที่ 1-7
2. แผน่ ภาพเร่อื งการถอดประกอบช้ินสว่ นเคร่ืองจกั รกลชนดิ ตา่ งๆใช้ประกอบการเรียนการสอนขนั้ การเรียน

การสอนข้อ2.1.2
3. แบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยที่ 15 ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนขั้นเตรียม ข้อ 1.6
4. ใบความร้ทู ่ี 1 เร่ืองวธิ ีการเขยี นผงั มโนทัศน์ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนขั้นการเรียนการสอน ข้อ 2.2
5. ใบงานที่ 15 เรือ่ งงานเขยี นผังมโนทศั นเ์ รอ่ื งการถอดประกอบช้ินสว่ นเคร่อื งจกั รกลใชป้ ระกอบการเรยี น

การสอนข้ันการเรยี นการสอน ขอ้ 2.2
6. แบบประเมนิ ตนเองและเพื่อนในชน้ั เรยี นตามแบบประเมนิ คุณธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์

ใช้ประกอบการเรียนการสอนขนั้ การเรยี นการสอนขอ้ 2.8
7. แบบประเมินผลงานตามใบงานใชป้ ระกอบการเรียนการสอนข้นั การเรยี นการสอน ขอ้ 2.11
8. แบบประเมนิ พฤติกรรมกลุ่มการทำงานกลุ่มใชป้ ระกอบการเรยี นการข้ันการเรยี นการสอนขอ้ 2.13
9. แบบฝ�กหดั หนว่ ยเรียนที่ 15 ใช้ประกอบการเรยี นการขนั้ การเรียนการสอนขอ้ 2.4
10. แบบทดสอบหลงั เรยี นหนว่ ยท่ี 15 ใชป้ ระกอบการเรยี นการข้นั สรปุ ขอ้ 3.2
11. แบบเฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น แบบเฉลยแบบทดสอบยอ่ ยก่อนเรยี นหนว่ ยที่ 2 และเฉลยแบบฝ�กหดั

หนว่ ยเรียนที่ 15 ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนขน้ั เตรยี ม ขนั้ การเรยี นการสอนและขน้ั สรุป

สอ่ื โสตทศั น์
1. วิดีทศั น์ เรือ่ งการถอดประกอบชิ้นส่วนเคร่อื งจกั รกลใช้ประกอบการเรียนการขน้ั การเรียนการสอน
2. Power Point เร่อื งการถอดประกอบชนิ้ สว่ นเครื่องจกั รกลใช้ประกอบการเรยี นการขนั้ การเรียนการ

สอน
หนุ่ จำลองหรือของจรงิ

-
แหล่งเรยี นรู้เพิม่ เตมิ

ศกึ ษาคน้ ควา้ เพ่ิมเตมิ หลังเวลาเรียนจากอนิ เตอร์เนต็ และ Google class rom

9. การวดั ผลประเมินผล
ก่อนเรยี น

1. ตรวจแบบทดสอบ กอ่ นเรียนหนว่ ยท่ี 15
ขณะเรียน

1. ตรวจแบบประเมนิ คณุ ธรรม จริยธรรม คุณลักษณะอนั พึงประสงค์
2. ตรวจผลงานตามใบงานที่ 15 งานเขียนผังมโนทศั นเ์ รอื่ งการถอดประกอบชิ้นส่วนเครือ่ งจักรกล
3. ตรวจแบบประเมินกระบวนการทำงานกล่มุ

157

4. ตรวจแบบฝ�กหัดหน่วยที่ 15
หลงั เรียน

1. ทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยที่ 15
10. บนั ทึกหลงั การใช้แผนการจัดการเรียนรู้

ภาคเรียนท่ี ……………….. สปั ดาห์ท.ี่ ........ วนั ท่ี...........เดือน..............................พ.ศ.......................
นกั ศกึ ษา ชน้ั ................สาขาวชิ า..................................สาขางาน..................................กลุ่ม.........

10.1 ผลการใช้แผนการสอน
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรยี นของนักเรียน
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ป�ญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ
.............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ลงชอื่ .........................................................................
(นายกติ ตชิ ัย ใจหนกั )

158

แบบทดสอบก่อนเรียน – หลงั เรยี น
หนว่ ยท่ี 15 เร่ือง การถอดประกอบชิน้ สว่ น

คำสัง่ จงเลอื กคำตอบทถ่ี กู ตอ้ งท่ีสุดเพยี งคำตอบเดียว

1. ในการวางแผน (Planning) ข้ันตอนแรกทีต่ ้องปฏิบตั ิคือขอ้ ใด

ก. วางนโยบายและกฎเกณฑ์ ข. กำหนดจดุ มุ่งหมาย

ค. วางแผน ง. ดำเนนิ ตามแผน

2. หลกั การพ้ืนฐานในการถอดประกอบช้นิ ส่วนเครอ่ื งจกั รกลท่ัวไป ข้อใดกล่าวผิด

ก. ตรวจและบนั ทกึ สภาพชิ้นส่วนต่างๆ ก่อนทำการถอดประกอบ
ข. หากเป�นไปไดค้ วรจัดเตรยี มอะไหล่ท่จี ะทำการเปลี่ยนให้ครบ
ค. ไมจ่ ำเป�นตอ้ งศึกษาขอ้ มลู จากคมู่ อื เคร่ืองจกั รก็ได้
ง. จัดเตรยี มภาชนะที่ใชว้ างหรือเรียงอุปกรณ์
3. การถอดประกอบแบบทตี่ ้องคำนึงถึงการประกอบทส่ี ลับซบั ซอ้ นมาจากโรงงานผลิตที่มีอุปกรณ์

อันทนั สมัยกว่า ซึง่ ไมจ่ ำเป�นก็อยา่ ไปถอดออก คือการถอดประกอบชนดิ ใด

ก. การถอดประกอบแบบยกชุด ข. การถอดประกอบแบบแยกยอ่ ย

ค. การถอดประกอบแบบดิวอ้ี ง. การถอดประกอบแบบอิสระ

4. การตรวจสอบสภาพแบง่ ออกไดเ้ ปน� กี่ลักษณะ

ก. 1 ข. 2

ค. 3 ง. 4

5. การตรวจสอบสภาพโดยการใชอ้ ุปกรณ์ เครอื่ งมือ สามารถกระทำได้ 3 ลักษณะ ข้อใดกลา่ วผิด

ก. ตรวจสภาพทว่ั ไป ข. ตรวจการทำงาน
ค. ตรวจความปลอดภยั ง. ตรวจสอบด้วยสายตา
6. จากภาพทีก่ ำหนดตรงกับความหมายข้อใด

ก. ตดิ ต้งั (Install) ข. ประกอบ (Assembling)
ค. ร้อื ออก ถอดออก (Dismantle) ง. ถอดแยก (Disassemble)

159

7. จากภาพทีก่ ำหนดตรงกับความหมายข้อใด

ก. ตดิ ตง้ั (Install) ข. ประกอบ (Assembling)
ค. รอ้ื ออก ถอดออก (Dismantle) ง. ถอดแยก (Disassemble)
8. จากภาพท่กี ำหนดตรงกบั ความหมายข้อใด

ก. ตดิ ต้ัง (Install) ข. ประกอบ (Assembling)

ค. ร้อื ออก ถอดออก (Dismantle) ง. ถอดแยก (Disassemble)

9. ข้อใดไม่ใช่ปฐมสาเหตขุ องการวิเคราะห์ชนิ้ สว่ น

ก. ลักษณะของเครอ่ื งจกั รที่ไมเ่ อือ้ อำนวยต่อการใช้งาน

ข. การใชง้ านของผูป้ ฏิบัติ

ค. เครือ่ งจักรออกแบบมาสลบั ซบั ซ้อน

ง. สภาพแวดลอ้ มในการติดต้ังเครื่องจักร

10. ข้นั ตอนปฏิบตั เิ มอ่ื รอู้ าการชำรดุ ของเครอ่ื งจกั รมีกขี่ น้ั ตอน

ก. 7 ข. 8

ค. 9 ง. 10

160

เฉลย แบบทดสอบกอ่ นเรยี น – หลงั เรยี น
หน่วยที่ 15 เร่ือง การถอดประกอบชิน้ สว่ น

คำสงั่ จงเลอื กคำตอบทีถ่ กู ตอ้ งท่ีสุดเพียงคำตอบเดยี ว

1. ในการวางแผน (Planning) ข้นั ตอนแรกท่ตี ้องปฏบิ ตั คิ ือข้อใด

ก. วางนโยบายและกฎเกณฑ์ ข. กำหนดจดุ มุ่งหมาย

ค. วางแผน ง. ดำเนนิ ตามแผน

2. หลักการพน้ื ฐานในการถอดประกอบช้นิ สว่ นเครอ่ื งจกั รกลทวั่ ไป ขอ้ ใดกล่าวผิด

ก. ตรวจและบันทกึ สภาพชิน้ สว่ นต่างๆ ก่อนทำการถอดประกอบ
ข. หากเปน� ไปไดค้ วรจดั เตรียมอะไหล่ท่ีจะทำการเปลี่ยนใหค้ รบ
ค. ไมจ่ ำเปน� ตอ้ งศกึ ษาขอ้ มูลจากคูม่ ือเคร่ืองจักรก็ได้
ง. จัดเตรยี มภาชนะท่ใี ชว้ างหรือเรยี งอปุ กรณ์
3. การถอดประกอบแบบท่ีต้องคำนึงถึงการประกอบท่สี ลับซับซ้อนมาจากโรงงานผลติ ท่มี อี ุปกรณ์

อันทนั สมัยกวา่ ซ่งึ ไม่จำเปน� ก็อย่าไปถอดออก คอื การถอดประกอบชนิดใด

ก. การถอดประกอบแบบยกชุด ข. การถอดประกอบแบบแยกยอ่ ย

ค. การถอดประกอบแบบดิวอี้ ง. การถอดประกอบแบบอิสระ

4. การตรวจสอบสภาพแบ่งออกได้เปน� ก่ีลักษณะ

ก. 1 ข. 2

ค. 3 ง. 4

5. การตรวจสอบสภาพโดยการใชอ้ ปุ กรณ์ เคร่ืองมือ สามารถกระทำได้ 3 ลกั ษณะ ข้อใดกลา่ วผิด

ก. ตรวจสภาพท่วั ไป ข. ตรวจการทำงาน
ค. ตรวจความปลอดภยั ง. ตรวจสอบดว้ ยสายตา
6. จากภาพที่กำหนดตรงกับความหมายขอ้ ใด

ก. ตดิ ตั้ง (Install) ข. ประกอบ (Assembling)
ค. รอ้ื ออก ถอดออก (Dismantle) ง. ถอดแยก (Disassemble)

161

7. จากภาพทีก่ ำหนดตรงกับความหมายข้อใด

ก. ตดิ ตง้ั (Install) ข. ประกอบ (Assembling)
ค. รอ้ื ออก ถอดออก (Dismantle) ง. ถอดแยก (Disassemble)
8. จากภาพท่กี ำหนดตรงกบั ความหมายข้อใด

ก. ตดิ ต้ัง (Install) ข. ประกอบ (Assembling)

ค. ร้อื ออก ถอดออก (Dismantle) ง. ถอดแยก (Disassemble)

9. ข้อใดไม่ใช่ปฐมสาเหตขุ องการวิเคราะห์ชนิ้ สว่ น

ก. ลักษณะของเครอ่ื งจกั รที่ไมเ่ อือ้ อำนวยต่อการใช้งาน

ข. การใชง้ านของผูป้ ฏิบัติ

ค. เครือ่ งจักรออกแบบมาสลบั ซบั ซ้อน

ง. สภาพแวดลอ้ มในการติดต้ังเครื่องจักร

10. ข้นั ตอนปฏิบตั เิ มอ่ื รอู้ าการชำรดุ ของเครอ่ื งจกั รมีกขี่ น้ั ตอน

ก. 7 ข. 8

ค. 9 ง. 10

162

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 16 หนว่ ยที่ 16

วิชา ชิ้นสว่ นเครอื่ งกลในงานเมคคาทรอนิกสแ์ ละหุ่นยนต์ เวลารวม 5 ชม.
รหสั วิชา 3127-2001 สอนครง้ั ที่ 17
ช่อื หนว่ ย การบำรงุ รักษา เวลาสอน 5 ชม.

ชือ่ เรอื่ ง การบำรงุ รักษา

1. หวั ขอ้ เรอื่ ง

1.1 ด้านความรู้ (ทฤษฎี)
1. จุดม่งุ หมายของการบำรุงรกั ษา
2. วธิ กี ารบำรุงรักษา
3. สาเหตกุ ารขัดขอ้ งและมาตรการป้องกนั

1.2 ดา้ นทกั ษะ (ปฏิบัติ)
3. การบำรงุ รักษา

1.3 คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ที่ต้องการให้เกิด (ด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านยิ มหลกั ของคนไทย)
กำหนดการปลกู ฝ�งคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ของผู้เรียนวิชาชิน้ ส่วนเครื่องกลในงานเมคคาทรอนิกส์

เรื่องการบำรุงรักษา ให้สอดคล้องกับเนื้อหาลักษณะตัวชี้วัด พฤติกรรมบ่งชี้ และเกณฑ์การให้คะแนน คุณ
ลักษณ์อันพึงประสงค์ที่จะประเมินในแผนการจัดการเรียนรู้นี้ มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และ
คุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ผู้สอนสามารถสังเกตเห็นได้ ในด้านความมีมนุษย์สัมพันธ์ ความมีวินัย ความ
รับผิดชอบ ความเช่อื มั่นในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี ความกตัญ�กู ตเวที

2. สาระสำคัญ

การบำรุงรกั ษาเครอ่ื งจักรน้ันเปน� ส่ิงทจ่ี ำเปน� เพราะอายกุ ารใช้งาน สภาพเครอ่ื งจักร ตลอดจนผลผลิตที่
ได้จากเครอ่ื งจกั รมีความสำคญั ตอ่ คุณภาพสนิ คา้ หากเครอื่ งจกั รขาดการบำรุงรกั ษาและการดแู ลท่ดี แี ล้วย่อมทำ
ใหค้ ณุ ภาพขงสนิ ค้าลดลงได้

3. สมรรถนะประจำหน่วย
1. จำแนกสาเหตขุ องการบำรงุ รกั ษาอยา่ งครบถ้วน

2. เลอื กใชก้ ารบำรุงรักษาอย่างปลอดภยั

4. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
จุดประสงคท์ ั่วไป
1. เพ่ือใหม้ คี วามรู้เก่ยี วกบั ความหมายของการบำรุงรักษา

2. เพ่อื ให้มที กั ษะในการเขียนผงั มโนทศั นเ์ ร่อื งการบำรุงรกั ษา

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
1. บอกจุดมุ่งหมายของการบำรงุ รักษาได้ถูกต้อง

2. อธิบายวธิ ีการบำรุงรักษาได้ถกู ตอ้ ง

163

3. วิเคราะหส์ าเหตกุ ารขัดขอ้ งและมาตรการปอ้ งกนั ได้ถกู ตอ้ ง
5. เน้ือหาสาระ / สาระการเรยี นรู้

ด้านความรู้ (ทฤษฎ)ี
1. จดุ มุ่งหมายของการบำรุงรกั ษา
2. วิธกี ารบำรงุ รกั ษา

3. สาเหตุการขัดข้องและมาตรการปอ้ งกนั
ด้านทกั ษะ (ปฏบิ ัติ)
3. การบำรุงรักษา

6. กิจกรรมการจัดการเรียนรู้
1. ข้นั เตรยี ม

1.1 จดั เตรยี มเอกสาร ส่ือการเรยี นการสอน
แนะนำรายวชิ า วธิ กี ารสอนการมอบหมายงาน และวิธีวัดผลประเมินผล
(บรรลจุ ดุ ประสงทั่วไปข้อที่ 3)

1.2 ครกู ลา่ วทักทายนกั เรียน
1.3 ครูตรวจรายชอื่ นักเรียนตามบญั ชรี ายชื่อ
1.4 ครูอธบิ ายเกณฑก์ ารวดั ผลและประเมนิ ผลการเรียนรคู้ ร้ังนี้
1.5 ครูบอกตำรา เอกสารหรือแหล่งข้อมลู สำหรบั ค้นคว้าเพ่ิมเตมิ ดว้ ยตนเอง
1.6 ครแู จกแบบทดสอบย่อยก่อนเรยี นหน่วยท่ี 16
พร้อมกระดาษคำตอบให้นักเรยี นทุกคน เพอื่ ประเมนิ พนื้ ฐานความร้แู ละแบง่ กลุ่ม
1.7 ครใู ห้นักเรยี นทกุ คนคนื แบบทดสอบกอ่ นเรยี น พรอ้ มทง้ั แลกกระดาษคำตอบกบั เพ่อื นเพ่อื ตรวจคำตอบ
โดยครูเปน� ผ้เู ฉลยคำตอบโดยครจู ะตรวจสอบคะแนนสอบอกี ครั้งในภายหลัง
1.8 ครูเก็บรวบรวมกระดาษคำตอบจากนักเรียน เพ่อื เก็บผลคะแนนการประเมนิ
1.9 ครแู จง้ ผลการทดสอบก่อนเรยี นเพือ่ ประเมินพน้ื ฐานความรู้ให้นกั เรียนทราบพรอ้ มทง้ั แบง่ กลุ่มผ้เู รยี น โดย
แบง่ ตามคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียนท่ไี ด้คะแนนมาก ปานกลาง นอ้ ย คละกัน เพื่อให้เพอ่ื นช่วยเพอ่ื น

2. ขน้ั การเรยี นการสอน
2.1 นำเสนอบทเรียนตอ่ นกั เรยี น
2.1.1 ครูช้แี จงจุดประสงค์การเรียนให้นกั เรยี นทราบ
2.1.2 ครูทบทวนความรเู้ ดมิ ของนกั เรยี น
- ครทู บทวนความรเู้ ดมิ โดยใชว้ ธิ แี สดงภาพของการบำรุงรกั ษาชนิดต่างๆจากแผน่ ภาพและถามนักเรยี น

ใหต้ อบเพือ่ ทดสอบพนื้ ความรเู้ ดิม
2.1.3 ครสู อนเน้ือหาใหม่
- ครแู สดงวิดที ศั น/์ Power Pointประกอบการบรรยายเรอ่ื งการบำรุงรักษา

(บรรลจุ ุดประสงคท์ ่ัวไปขอ้ ท่ี 1)
2.2เรียนกลุม่ ยอ่ ย

164

ครใู ห้นักเรยี นในแต่ละกล่มุ ทำใบงานที่ 16 เร่ืองงานเขียนผังมโนทศั น์เรอ่ื ง การบำรงุ รักษาโดยดู
ตวั อยา่ งการเขยี นผงั มโนทัศนจ์ ากใบความรูท้ ่ี 1 เร่อื งวธิ ีการเขียนผงั มโนทัศน์
(บรรลุจุดประสงคท์ ั่วไปขอ้ ที่ 2)

จากนัน้ ให้นกั ศกึ ษาแตล่ ะกล่มุ สรปุ ความร้ทู ่ไี ดศ้ ึกษาเรื่องแรแ่ ละรายงานหนา้ ชัน้ เรยี นไดอ้ ย่างอิสระ โดย
จดั ทำสอ่ื ประกอบการรายงานตาม ศักยภาพของกลุ่มและเวลาทก่ี ำหนด เมอื่ รายงานหนา้ ชน้ั เรียนแลว้ ให้ผฟู้ �ง
ซักถามปญ� หา ข้อสงสัยเกีย่ วกบั “การบำรุงรักษา” จากน้นั ใหผ้ ้รู ายงานตงั้ คำถามเพอื่ ถามผฟู้ �ง
โดยให้ผฟู้ �งแสดงความคิดเห็นภายในชัน้ เรียนไดอ้ ย่างอสิ ระ(Democracy ดา้ นประชาธิปไตย:3D)
(บรรลจุ ุดประสงค์ทว่ั ไปข้อที่ 3)

2.3 ครูรว่ มกับนักเรียนสรปุ เนอ้ื หาสาระสำคญั ที่เรียนมา
2.4 ครใู ห้นักเรียนทุกคนทำแบบฝก� หดั หนว่ ยท่ี 16 ช่อื เรอื่ งการบำรุงรกั ษา
2.5 ครใู หน้ กั เรยี นทุกคนแลกแบบฝ�กหดั กบั เพื่อนเพือ่ ตรวจคำตอบโดยครูเปน� ผู้เฉลยคำตอบ
2.6 ครูเก็บรวบรวมแบบฝก� หดั ที่ตรวจแลว้ จากนักเรยี น เพ่อื เก็บคะแนน
2.7 ครูแจ้งผลการประเมินแบบฝ�กหัดใหน้ ักเรยี นทุกคนทราบ สำหรบั นักเรยี นท่ีไม่ผ่านเกณฑท์ ีก่ ำหนด ตอ้ ง
ศกึ ษาเนอ้ื หาการเรยี นรู้แล้วมาประเมนิ ใหม่อกี ครง้ั
2.8 ครูใหน้ กั เรยี นประเมินตนเองและเพอ่ื นในชนั้ เรยี นตามแบบประเมนิ คุณธรรม จริยธรรม คณุ ลกั ษณะอนั
พึงประสงคเ์ พอ่ื ประเมนิ ผล
2.9 ครเู กบ็ รวบรวมและประเมนิ นักเรียนตาม
แบบประเมินคุณธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ เพื่อเกบ็ คะแนนและประเมนิ ผล
2.10 ครูแจ้งผลการประเมินคณุ ธรรม จริยธรรม
คุณลักษณะอันพึงประสงคใ์ ห้นักเรยี นทุกคนทราบ สำหรบั นกั เรียนทไ่ี มผ่ า่ นเกณฑท์ กี่ ำหนด แจ้งให้ทราบวา่ ควร
ปรบั ปรุงแกไ้ ขในข้อนนั้ ๆ ให้ดขี น้ึ โดยครจู ะติดตามผลจากการเรยี นรู้ครง้ั ต่อไป
2.11 ครูประเมนิ นักเรยี นตามแบบประเมนิ ใบงานและประเมนิ ผลการนำเสนอ พรอ้ มทัง้ เก็บรวบรวม
เพอื่ ประเมินผล
2.12 ครแู จ้งผลการประเมนิ แบบประเมินใบงานและประเมนิ ผลการนำเสนอใหน้ ักเรียนทกุ คนทราบ
สำหรบั นักเรยี นทีไ่ มผ่ ่านเกณฑท์ ี่กำหนด แจง้ ใหท้ ราบวา่ ควรปรับปรุงแก้ไขในข้อนั้นๆ ใหด้ ขี ้นึ โดยครูจะตดิ ตาม
ผลจากการเรียนรู้ครัง้ ต่อไป
2.13 ครปู ระเมนิ นกั เรียนตามแบบตามแบบประเมินกระบวนการทำงานกลุ่ม พรอ้ มทัง้ เก็บคะแนนเพอื่
ประเมนิ ผล
2.14 ครแู จง้ ผลการประเมนิ แบบประเมินกระบวนการทำงานกลมุ่ ใหน้ กั เรยี นทุกคนทราบ สำหรับนักเรยี นท่ี
ไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด แจง้ ใหท้ ราบว่าควรปรบั ปรุงแก้ไขในขอ้ น้ันๆ ให้ดีขน้ึ โดยครูจะตดิ ตามผลจากการเรยี นรู้
ครัง้ ตอ่ ไป

3. ขั้นสรุป
3.1 ครูสรปุ เน้ือหาในภาพรวมและป�ญหาท่เี กดิ ขน้ึ พรอ้ มใหข้ ้อเสนอแนะแก่นักเรียนในการเรียนรคู้ รง้ั ตอ่ ไป
3.2 ครูแจกแบบทดสอบหลงั เรียนเร่อื งการกดั -กร่อนและการป้องกันพรอ้ มกระดาษคำตอบใหน้ ักเรียนทุกคน

ทำแบบทดสอบ เพื่อประเมินผลการเรยี น

165

3.3 ครูใหน้ ักเรยี นทุกคนคืนแบบทดสอบหลังเรยี นพรอ้ มแลกกระดาษคำตอบกับเพ่อื นเพอ่ื ตรวจคำตอบโดย
ครเู ปน� ผู้เฉลยคำตอบโดยให้คะแนนขอ้ ละ 1 คะแนนโดยครูจะตรวจสอบคะแนนสอบอีกครง้ั ในภายหลัง

3.4 ครูเก็บรวบรวมกระดาษคำตอบจากนกั เรยี น เพอ่ื เก็บคะแนนการประเมินผล
3.5 ครูแจ้งผลการประเมนิ แบบทดสอบหลงั เรยี นใหน้ กั เรียนทุกคนทราบ สำหรบั นักเรยี นท่ีไมผ่ ่านเกณฑท์ ี่
กำหนด ตอ้ งศกึ ษาเน้ือหาการเรียนรูแ้ ล้วมาประเมนิ ใหมอ่ ีกครงั้

3.6 ครูให้นักเรียนทุกคนศึกษาเนอื้ หาหน่วยที่ 17
เร่ืองการตรวจสอบวสั ดุอตุ สาหกรรมเพื่อเตรียมความพร้อมในการเรียนร้คู รัง้ ตอ่ ไป

7. กิจกรรมเสนอแนะ/งานที่มอบหมาย (ถา้ มี)
ก่อนเรยี น
1. ชว่ ยผู้สอนเตรียมเอกสาร สอ่ื การเรียนการสอนฟง� ผสู้ อนแนะนำรายวิชา การมอบหมายงานและวธิ ีวัดผล
ประเมินผล
2. ทดสอบย่อยก่อนเรียนหนว่ ยที่ 16
3. รับฟ�งผ้สู อนแจง้ ผลการทดสอบกอ่ นเรยี นและดำเนินการแบ่งกลมุ่ ตามท่ีผสู้ อนกำหนด

ขณะเรยี น
1. รบั ฟง� การนำเสนอบทเรียนจากครู

2. การเรียนกลุม่ ยอ่ ย
2.1 ปฏบิ ัตติ ามใบงานที่ 16 งานเขียนผังมโนทัศนเ์ รอื่ ง การบำรงุ รักษา
2.2 ดตู ัวอยา่ งใบความรู้ท่ี 1 เรอ่ื งวิธกี ารเขียนผังมโนทัศน์

3. ประเมินตนเองและแลกแบบประเมนิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์กบั เพ่ือนในช้ันเรยี น
4. ส่งแบบประเมนิ คุณธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ คืนครู
5. รับฟ�งผลการประเมินคณุ ธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ จากครู
6. รับฟง� ผลการประเมนิ ใบงานและประเมินผลการนำเสนอจากครู
7. รับฟง� ผลการประเมินกระบวนการทำงานกลุม่ จากครู
8. ทำแบบฝก� หดั หน่วยที่ 16
9. แลกแบบฝก� หัดกบั เพื่อน และฟ�งครูเฉลยคำตอบ
10. รบั ฟ�งการตรวจแบบฝก� หัดท้ายหน่วยเรยี นหนว่ ยท่ี 16

หลังเรียน
1. รว่ มกับครูสรุปเนื้อหาสาระสำคัญทเ่ี รียนมา
2. ทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยท่ี 16
3. ฟง� ครสู รุปเนือ้ หาและปญ� หาทเ่ี กิดขน้ึ พร้อมขอ้ เสนอแนะ
4. ศกึ ษาเนื้อหาหนว่ ยที่ 17 เรอ่ื งบำรงุ รกั ษาเพ่ือเตรียมความพร้อมในการเรยี นร้คู ร้งั ตอ่ ไป

166

8. สื่อและแหล่งการเรยี นรู้

สือ่ สงิ่ พิมพ์
1. หนงั สอื เรียนวชิ า ชนิ้ สว่ นเครอ่ื งกลในงานเมคคาทรอนกิ ส์ ใช้ประกอบการเรยี นการสอนเพ่อื ใหบ้ รรลุ
จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรมขอ้ ท่ี 1-7
2. แผ่นภาพเร่ืองการบำรงุ รักษาชนิดตา่ งๆใชป้ ระกอบการเรียนการสอนขั้นการเรยี นการสอนข้อ2.1.2
3. แบบทดสอบก่อนเรยี นหนว่ ยที่ 16 ใช้ประกอบการเรียนการสอนข้ันเตรยี ม ข้อ 1.6
4. ใบความรู้ที่ 1 เร่อื งวธิ กี ารเขยี นผงั มโนทัศนใ์ ชป้ ระกอบการเรียนการสอนขัน้ การเรยี นการสอน ข้อ 2.2
5. ใบงานท่ี 16 เรื่องงานเขยี นผังมโนทศั นเ์ ร่ืองการกดั กร่อนและการปอ้ งกันใชป้ ระกอบการเรยี นการสอนข้นั
การเรยี นการสอน ข้อ 2.2
6. แบบประเมินตนเองและเพอื่ นในชน้ั เรยี นตามแบบประเมินคุณธรรม จรยิ ธรรม คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
ใชป้ ระกอบการเรยี นการสอนขนั้ การเรยี นการสอนขอ้ 2.8
7. แบบประเมนิ ผลงานตามใบงานใชป้ ระกอบการเรียนการสอนข้ันการเรียนการสอน ข้อ 2.11
8. แบบประเมนิ พฤตกิ รรมกลุ่มการทำงานกลมุ่ ใชป้ ระกอบการเรยี นการขัน้ การเรยี นการสอนขอ้ 2.13
9. แบบฝก� หัดหนว่ ยเรียนท่ี 16 ใช้ประกอบการเรยี นการขัน้ การเรยี นการสอนขอ้ 2.4
10. แบบทดสอบหลงั เรยี นหน่วยท่ี 16 ใชป้ ระกอบการเรยี นการขั้นสรุปขอ้ 3.2
11. แบบเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน แบบเฉลยแบบทดสอบย่อยกอ่ นเรียนหนว่ ยที่ 16 และเฉลยแบบฝ�กหัด
หน่วยเรยี นท่ี 16ใชป้ ระกอบการเรยี นการสอนขน้ั เตรยี ม ขน้ั การเรยี นการสอนและขั้นสรุป
สื่อโสตทศั น์
1. วิดที ศั น์ เร่ืองการบำรุงรกั ษาใชป้ ระกอบการเรียนการข้ันการเรยี นการสอน
2. Power Point เรื่องการบำรงุ รักษาใชป้ ระกอบการเรยี นการข้นั การเรยี นการสอน
หุ่นจำลองหรือของจรงิ
-
แหล่งเรยี นรู้เพม่ิ เตมิ
ศึกษาคน้ ควา้ เพ่ิมเตมิ หลังเวลาเรยี นจากอนิ เตอรเ์ นต็ และ Google class rom

9. การวัดผลประเมนิ ผล

กอ่ นเรียน
1. ตรวจแบบทดสอบ ก่อนเรียนหนว่ ยที่ 16

ขณะเรียน
1. ตรวจแบบประเมนิ คณุ ธรรม จรยิ ธรรม คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
2. ตรวจผลงานตามใบงานที่ 16 งานเขียนผงั มโนทศั นเ์ รอ่ื งการกดั กร่อนและการปอ้ งกนั
3. ตรวจแบบประเมินกระบวนการทำงานกล่มุ
4. ตรวจแบบฝ�กหดั หน่วยท่ี 16

หลงั เรยี น
1. ทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยท่ี 16

167

10. บันทึกหลังการใช้แผนการจัดการเรียนรู้

ภาคเรียนที่............. สปั ดาหท์ ่ี................. วนั ท.ี่ ..........เดือน..............................พ.ศ.......................
นกั ศกึ ษา ชน้ั ................สาขาวิชา..................................สาขางาน..................................กลุม่ .........

10.1 ผลการใช้แผนการสอน
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.2 ผลการเรยี นของนักเรียน
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

10.3 ผลการสอนของครู
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

10.4 ป�ญหา อปุ สรรคและข้อเสนอแนะ
.............................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ...............................................................................
(นายกติ ติชัย ใจหนกั )

168

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น – หลังเรยี น
หน่วยที่ 16 เรอ่ื ง การบำรงุ รักษา

คำสั่ง จงเลือกคำตอบท่ถี กู ตอ้ งท่ีสดุ เพียงคำตอบเดยี ว

1. ขอ้ ใด ไม่ใช่ จดุ ม่งุ หมายของการบำรงุ รกั ษา เพ่ือใหเ้ ครอ่ื งจกั รมรี าคาสงู เมื่อ
เพอ่ื ใหก้ ารผลิตมีประสิทธภิ าพ
ก. เพ่อื ยดื อายกุ ารใชง้ านของเครือ่ งมือ ข.
ขาย
ค. เพ่ือให้คงสภาพเดิมของเครอื่ งจักรไว้ ง.
2. Optimun Availability เปน� การบำรุงรกั ษาที่ม่งุ อะไร

ก. มุง่ ความพร้อมสูงสดุ ของเครอ่ื งจกั รเตรียมไว้กรณีฉกุ เฉนิ
ข. มุ่งดำรงรักษาไวซ้ ่ึงอายกุ ารใชง้ านสูงสดุ ของเครือ่ งจักร
ค. มงุ่ ความพรอ้ มสูงสดุ ของเครอ่ื งจกั รในกระบวนการผลิต
ง. ไมม่ ขี ้อถกู
3. ข้อใดคอื การบำรงุ รกั ษาแบบไม่มแี บบแผนแนน่ อน

ก. การบำรงุ รักษาตามสภาพเคร่ืองจักร ข. การบำรงุ รักษาตามคนซ่อม

ค. การบำรงุ รักษาแบบแก้ไข ง. ถูกทุกขอ้

4. การบำรงุ รักษาตามลกั ษณะงานมอี งค์ประกอบอะไรบา้ ง

ก. การซอ่ มแซม (Reparing) ข. งานบำรงุ รักษา (Maintenance)

ค. การเสียหายขัดข้อง (Defect) ง. ขอ้ ก และ ข ถูก

5. การบำรุงรักษาเพื่อปอ้ งกนั การเสียหายโดยไม่คำนงึ ถงึ สภาพของชิ้นสว่ น แต่จะดอู ายุการใช้งาน

เป�นหลัก คือ

ก. การบำรงุ รักษาตามสภาพ ข. การบำรุงรักษาโดยตรวจสอบ

ค. การบำรงุ รักษาโดยป้องกัน ง. การบำรุงรักษาแบบแก้ไข

6. เมอ่ื เครื่องจักรหยุดทำงานกะทันหนั แล้วจงึ มีการซ่อมบำรงุ เรียกวา่

ก. การบำรงุ รักษาตามสภาพ ข. การบำรงุ รกั ษาโดยตรวจสอบ
ค. การบำรงุ รักษาโดยป้องกัน ง. การบำรุงรักษาแบบแก้ไข

7. ขอ้ ใดคือสาเหตุของการขดั ข้องทเ่ี กิดขนึ้ ในชว่ งแรกๆ ของการใชง้ าน

ก. Wearout Failure ข. Random Failure

ค. Shutdown Inspection ง. Early Failure

8. ขอ้ ใดคอื สาเหตุของการขัดข้องเป�นครั้งคราวที่มีสาเหตุมาจากสว่ นเลก็ ๆ น้อยๆ

ก. Wearout Failure ข. Random Failure

ค. Shutdown Inspection ง. Early Failure

169

9. ข้อใดคือสาเหตุของการขัดขอ้ งที่เกิดจากชิน้ ส่วนสึกหรอจนไม่สามารถทำงานได้

ก. Wearout Failure ข. Random Failure

ค. Shutdown Inspection ง. Early Failure

10. ขอ้ ใด ไมใ่ ช่ กรรมวธิ ีในการตรวจสภาพ (Inspection Method)

ก. ตรวจขณะเดินเคร่ือง ข. ตรวจขณะหยดุ เครอื่ ง
ค. ตรวจขณะซอ่ มใหญ่ ง. ตรวจตามคนทป่ี ฏิบตั งิ าน

170

เฉลย แบบทดสอบกอ่ นเรยี น – หลังเรยี น
หน่วยท่ี 16 เร่อื ง การบำรงุ รักษา

คำส่ัง จงเลือกคำตอบทถ่ี ูกต้องท่ีสดุ เพียงคำตอบเดียว

1. ข้อใด ไมใ่ ช่ จุดมุ่งหมายของการบำรุงรกั ษา เพอ่ื ใหเ้ ครอ่ื งจกั รมรี าคาสงู เมื่อ
เพื่อใหก้ ารผลิตมีประสทิ ธภิ าพ
ก. เพ่อื ยืดอายุการใช้งานของเครือ่ งมือ ข.
ขาย
ค. เพอ่ื ให้คงสภาพเดิมของเครอ่ื งจกั รไว้ ง.
2. Optimun Availability เป�นการบำรงุ รกั ษาทีม่ งุ่ อะไร

ก. มุ่งความพรอ้ มสงู สุดของเครื่องจกั รเตรียมไว้กรณีฉุกเฉนิ
ข. มุ่งดำรงรกั ษาไวซ้ ง่ึ อายกุ ารใช้งานสูงสุดของเครือ่ งจกั ร
ค. ม่งุ ความพร้อมสูงสดุ ของเคร่ืองจกั รในกระบวนการผลติ
ง. ไม่มขี ้อถกู
3. ขอ้ ใดคือการบำรุงรกั ษาแบบไม่มีแบบแผนแน่นอน

ก. การบำรงุ รักษาตามสภาพเครือ่ งจักร ข. การบำรุงรักษาตามคนซ่อม

ค. การบำรุงรักษาแบบแกไ้ ข ง. ถูกทกุ ขอ้

4. การบำรุงรักษาตามลักษณะงานมีองคป์ ระกอบอะไรบา้ ง

ก. การซ่อมแซม (Reparing) ข. งานบำรงุ รกั ษา (Maintenance)

ค. การเสยี หายขัดข้อง (Defect) ง. ข้อ ก และ ข ถูก

5. การบำรุงรกั ษาเพอื่ ปอ้ งกันการเสียหายโดยไม่คำนึงถงึ สภาพของช้นิ ส่วน แต่จะดอู ายุการใช้งาน

เป�นหลกั คอื

ก. การบำรงุ รักษาตามสภาพ ข. การบำรงุ รักษาโดยตรวจสอบ

ค. การบำรงุ รักษาโดยปอ้ งกัน ง. การบำรงุ รักษาแบบแก้ไข

6. เมื่อเครื่องจักรหยุดทำงานกะทนั หันแล้วจึงมกี ารซอ่ มบำรงุ เรียกวา่

ก. การบำรงุ รักษาตามสภาพ ข. การบำรุงรักษาโดยตรวจสอบ
ค. การบำรงุ รักษาโดยป้องกัน ง. การบำรงุ รักษาแบบแก้ไข

7. ข้อใดคือสาเหตุของการขดั ข้องทเ่ี กิดขึ้นในช่วงแรกๆ ของการใชง้ าน

ก. Wearout Failure ข. Random Failure

ค. Shutdown Inspection ง. Early Failure

8. ข้อใดคอื สาเหตขุ องการขดั ข้องเปน� ครั้งคราวทม่ี สี าเหตุมาจากส่วนเล็กๆ น้อยๆ

ก. Wearout Failure ข. Random Failure

ค. Shutdown Inspection ง. Early Failure

171

9. ข้อใดคอื สาเหตขุ องการขัดขอ้ งทเี่ กิดจากชน้ิ ส่วนสึกหรอจนไมส่ ามารถทำงานได้

ก. Wearout Failure ข. Random Failure

ค. Shutdown Inspection ง. Early Failure

10. ขอ้ ใด ไม่ใช่ กรรมวิธีในการตรวจสภาพ (Inspection Method)

ก. ตรวจขณะเดินเครื่อง ข. ตรวจขณะหยุดเคร่ือง
ค. ตรวจขณะซ่อมใหญ่ ง. ตรวจตามคนท่ีปฏิบตั ิงา

172

ภาคผนวก

ผงั การสรา้ งแบบทดสอบ (Test Blueprint) สำหรับสอบปลายภาคเรียน

หลกั สตู รประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ช้นั สงู สาขาวชิ าเมคคาทรอนกิ ส์ สาขางานเมคคาทรอนิกสแ์ ละห่นุ ยนต์
ประจำภาคเรยี นท่ี 2

ตามโครงการ ยกระดบั สถานศกึ ษาต้นแบบทวิภาคี 100% สู่ความเป�นเลิศทางวชิ าการ Thailand 4.0
รหัสวชิ า 3127-2001 วิชา ชิ้นส่วนเครอื่ งกลในงานเมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ (1-3-2)

ระดบั พฤติกรรมพุทธพิ ิสัย

ชือ่ หนว่ ย จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม ความรู้
ความเ ้ขาำใจ
นำไปใ ้ช
ิวเคราะห์
ประเ ิมน ่คา
สร้างสรร ์ค

รวม

1.เคร่อื งมอื อุปกรณ์ ในการ 1. อธบิ ายหลกั การและวธิ ีการใช้ 3 3 4 10
10
ถอดประกอบและปรับตัง้ เครื่องมือท่ัวไปไดอ้ ย่างถูกต้อง

2. อธิบายขอบเขตการใชง้ านของ

เคร่ืองมือทว่ั ไปไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

3. อธบิ ายการบำรุงรกั ษาเครอื่ งมอื

ได้อย่างถกู ตอ้ ง

4. เตรียมความพรอ้ มดา้ น วัสดุ

อปุ กรณ์ สอดคล้องกับงานและใช้

วสั ดุ อปุ กรณ์ อยา่ งคมุ้ คา่ ประหยัด

ไดอ้ ยา่ งถูกต้องตามหลักปรัชญา

เศรษฐกิจพอเพยี ง

2.ระบบสง่ กำลัง 1. บอกหน้าที่และสว่ นประกอบ 2 3 5

เครอื่ งจกั รกล ของระบบสง่ กาลังได้

2. บอกประเภทของคลัตช์

3. อธิบายหลักการทางานของ

คลัตช์ได้

4. อธิบายหลักการทางานของเกียร์

แบบเฟ�องขบกนั คงทีไ่ ด้

5. ปฏบิ ัตงิ านถอดประกอบและ

ตรวจเชค็ บริการคลตั ชไ์ ด้

6. ปฏิบัตงิ านถอดประกอบและ

ตรวจเช็คบรกิ ารเกยี รแ์ บบเฟ�องขบ

กนั คงที่และ เพลาข้อเหวีย่ งได้

ในงานอุตสาหกรรมไดอ้ ย่างถูกต้อง

เหมาะสม

3.ระบบงานสวม 1. อธิบายคาํ นยิ ามต�างๆของ 2 3 5 173
พกิ ัดความเผ่ือได� 10
4.เพลา 2. บอกสัญลกั ษณ�พกิ ดั ความเผ่ือ
ได้ 10
5.ลมิ่ ส่งกำลัง 3. คํานวณพิกดั ความเผ่อื ได้
6.รองเลื่อน (Bushing 4. อธิบายชนิดงานสวมได�ทัง้ 3 10
Bearing) ชนิด 10
5. อธิบายระบบงานสวม ISO ได�
ทัง้ 2 ระบบ
6. เลือกใช�ค�าพกิ ดั ความเผ่ือ
จากตารางมาตรฐานระบบงานสวม
ISO ได้
7. คํานวณหาค�าพกิ ดั ความเผื่อ
ระบบ ISO ได้

1. อธิบายความหมายของเพลาได้ 2 4 4
อย่างถกู ต้อง
2. อธบิ ายมาตรฐานเพลาอเมรกิ า
ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
3. อธิบายมาตรฐานเพลาเยอรมนั
(DIN)ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. อธิบายมาตรฐานเพลาญี่ปนุ่
(JIS)ได้อยา่ งถูกตอ้ ง
5. เขียนผงั มโนทศั น์เรื่องมาตรฐาน
เพลาไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง เหมาะสม

1. อธบิ ายชนิดและลกั ษณะของลมิ่ 3 3 4
สง่ กำลังไดถ้ กู ตอ้ ง
2. อธบิ ายหลักการถอดประกอบ
และผลติ รอ่ งลิ่มได้ถูกต้อง

1. บอกองค์ประกอบในการผลติ
รองเลื่อนได้ถกู ต้อง
2. อธิบายชนดิ ของรองเลื่อนได้
ถกู ตอ้ ง 2 3 5
3. จำแนกวสั ดทุ ี่ใชใ้ นการผลิตรอง
เลอ่ื นไดถ้ กู ตอ้ ง

4. อธิบายหลกั การหล่อลน่ื และ 174
10
การตรวจสอบรองเล่อื นไดถ้ กู ต้อง 10
10
7.ตลบั ลกู ปน� 1. บอกชนดิ ของตลบั ลกู ป�นได้
10
ถูกต้อง 10
10
2. อธบิ ายการเลอื กใชต้ ลบั ลกู ปน� ได้ 2 3 4 1
ถกู ต้อง

3. บอกหลกั การถอดประกอบตลบั

ลกู ปน� ได้ถกู ตอ้ ง

8.เฟอ� ง 1. บอกชนิดของเฟ�องไดถ้ ูกตอ้ ง

2. อธิบายถึงวสั ดุและวธิ ีการผลติ

เฟอ� งได้ถูกต้อง 2233
3. บอกหลกั การตรวจสอบ การ

ซ่อมแซม และการบำรงุ รักษาเฟอ� ง

ไดถ้ กู ตอ้ ง

9.สายพานและล้อสายพาน 1. อธิบายลกั ษณะการสง่ กำลังดว้ ย 3 4 3

สายพานไดถ้ ูกตอ้ ง

2. จำแนกลักษณะของสายพาน

และล้อสายพานไดถ้ ูกต้อง

3. บอกถึงการซ่อมแซมและ

บำรุงรักษาสายพานไดถ้ ูกต้อง

10.ลูกเบย้ี ว (Cams) 1. บอกชนิดของลูกเบีย้ วไดอ้ ยา่ ง

ถกู ต้อง

2. อธิบายถึงการนำเอาลูกเบยี้ วไป 2 2 3 3
ประยกุ ต์ใช้งานได้อย่างถกู ตอ้ ง

3. อธบิ ายขนั้ ตอนการตรวจสอบลกู

เบย้ี วได้อยา่ งถูกต้อง

11. คับปลิง (Coupling) 1. จำแนกชนดิ ของคบั ปลงิ ได้

ถูกตอ้ ง 2233
2. อธิบายหลกั การซอ่ มแซมและ

บำรงุ รักษาคบั ปลงิ ไดถ้ กู ต้อง

12. คลัตช์ Clutch 1. บอกชนิดและลักษณะของคลัตช์

ไดถ้ ูกต้อง

2. อธิบายการซอ่ มแซมและ 2233
บำรงุ รักษาคลตั ช์ไดถ้ ูกต้อง

ถูกตอ้ ง

175

13. เบรก Brake 1. จำแนกชนดิ และการทำงานของ 3 4 3 10

เบรกได้ถูกต้อง

2. อธิบายหลกั การปรับแต่งและ

ซ่อมแซมเบรกไดถ้ ูกตอ้ ง

3. บอกหลักความปลอดภัยในการ

ตรวจซอ่ มเบรกได้ถกู ตอ้ ง

4. จำแนกประเภทของยางได้อย่าง

ถูกตอ้ ง

14.สกรู โบลต์ และนัต 1. อธิบายชนดิ และหนา้ การใชง้ าน 3 4 3 10

ของสกรู โบลต์และนอตไดถ้ กู ต้อง

2. อธิบายมาตรฐานของสกรู โบลต์

และนอตได้ถกู ตอ้ ง

3. บอกหลักการปอ้ งกนั การคลาย

ตัวไดถ้ กู ต้อง

4. อธบิ ายหลกั การใช้เครือ่ งมือใน

การถอดประกอบได้ถูกต้อง

15.การถอดประกอบชิน้ ส่วน 1. อธบิ ายการวางแผนการถอด 3 4 3 10

เครือ่ งจักรกล ประกอบชน้ิ สว่ นไดถ้ กู ต้อง

2. บอกขั้นตอนการปฏบิ ตั ใิ นการ

ซอ่ มบำรุงไดถ้ กู ตอ้ ง

3. อธิบายหลกั การเตรียมข้อมลู ใน

การถอดประกอบช้นิ สว่ นและ

สามารถเตรียมงานไดถ้ กู ต้อง

16.การบำรงุ รกั ษา 1. บอกจุดมงุ่ หมายของการ 343 10

Maintenance บำรุงรักษาไดถ้ ูกตอ้ ง

2. อธบิ ายวธิ กี ารบำรงุ รกั ษาได้

ถกู ต้อง

3. วเิ คราะห์สาเหตุการขดั ขอ้ งและ

มาตรการป้องกันได้ถูกต้อง

รวม 39 50 58 13 0 0 160

ลำดบั ความสำคัญ 3214

176