ماس هادڤن ويلايه سمڤادن سلاتن مڠيكو ت ميسي ص.ا.ب.ت.
ايت ممڤوڽأي ڤكرجأن .اينله يڠ هاروس كيت جالني .اي تيدق اي برڬنتوڠ ڤد ڤمباڠونن سومبر مأنسي .ڤركمبڠن اوتق،
ممرلوكن باڽق كقواتن كران اين اداله تيتيق ڤروبهن و يلايه كچرداسن ،هاتي ،عقل دان مورال يڠ باءيك برساما-ساما دڠن
سمڤادن سلاتن. كادأن بادن دان كماهيران يڠ باءيك.
بركنأن بهاس تهاي ،ڤڠوكوران ڤڠڬونأن بهاس تهاي د مسئله ڤد هاري اين برڤونچا دري كڤلباڬايان ڤنديديقكن
كالڠن كانق-كانق د سيني ساڠت رنده .سكيراڽ تيدق داڤت دان چارا هيدوڤ .اڤبيل تامت تيڠكتن 6مريك ماسوق بلاجر
بركومونيكاسي دان ممڤلاجري دڠن باءيك كرجايا ستروسڽ د سكوله سواستا رعيت يڠ بسر .٢تتاڤي سكوله كچيل-كچيل
اكن منجادي سوكر كران بهاس تهاي سڤرتي بوتڠ ڤرتاما .ساي مڠالمي مسئلهكواليتي الت-الت ڤنديديقكن تيدق منچوكوڤي .
چوبا ممبري تاهو كڤد سموا اورڠ بهاوا بهاس ايت بوكن اڬام، اد مسئله ڤڤر يقسأن O - NETد سكوله كچيل-كچيل .لالو
بهاس اداله ڤلواڠ اونتوق بلاجر .ممڤلاجري بهاس تهاي،
ممڤلاجري بهاس ايڠڬريس بوكنله بردوسا تتاڤي اين اداله ڤلواڠ مريك تيدق بوليه برساءيڠن دڠن سكوله يڠ لبيه بسر..
دالم هيدوڤ .اوليهئت ،كامي تله مڠمبڠكن 18بواه سكوله يڠ ڤنتيڠ اداله دماسا هادڤن مريك مستي ممڤوڽاءي كرجايا.
ڤوليس سمڤادن سباڬاي موديل .ڤد ماسا لالو ص.ا.ب.ت. سبيلڠن دري مريك مڠهابيسكن ماسا 6 – 7تاهون د اينستيتوسي
برساما دڠن اونيۏرسيتي سوڠكلا ناكارين چاوڠن ڤتتاني مميليه ڤڠاجين ڤوندوق ،سمنتارا تمڤت منچاري ماكن ماكين بركورڠن.
سيسوا دان سيسوي سڤاي بنتو مڠاجر .ڤركارا ڤنتيڠ ،سومديج ستله تامت ڤنديديقكن مريك تيدق تاهو اڤ يڠ هاروس
ڤهرأ تيهڤ تله برتيته كڤد ص.ا.ب.ت .اونتوق ممبنتو دان دبوات .مسئله اين اداله ڤركارا يڠ مستي كيت لاكوكن اونتوق
منجاڬڽ .سكارڠ مماسوقكي تاهون كتيڬ دان كيت مولا مڠوبه سواي بهاوا تيدق كيرا د مانا سهاج مريك بلاجر ،ڤستي
اكن ممڤوڽأي كماهيرن اونتوق منروسكن كرجايا ڤد ماسا اكن
مليهت سماكين باڽق ڤروبهن يڠ بأيك.
ساي ايڠين مليهت ڬرادوان ممڤوڽأي ڤكرجأن دان مڠتاهوي داتڠ.
چارا دان دنيا كرجايا .كران والاو كيت سوده مڠمبڠ ببراڤ بوليهكه بلاجر اڬام برسام دڠن علمو ڤكرجأن؟ ببراڤ
ڤركارا دالم كاواسن تتاڤي جك ماسيه منداڤتي بليا مڠڠڬور هاري يڠ لالو كامي برچاكڤ دڠن ڤنتدبير كوليج تيكنيك
تمڤتن بركنأن ڤركارا اين كران كامي ماهو ڤلاجر يڠ تله لولوس
سلوروهكمڤوڠ سداڠكن مريك لولوس دري لوار نڬارا ،ايت
بوكن ڤركمبڠن يڠ بأيك .اوليهئت ،سماسا كيت مرنچڠ ميكانيسمى
ڤمباڠونن ايكونومي اي مستي برسلاراس دڠن ڤمباڠونن مأنسي.
تتاڤي ڤمباڠونن مأنسي اداله اساس ڤنتيڠ .اي اكن مماكن
ماسا دان مستي دكوڠسي برساما.
....
54ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
“اوليه ايت ساي ايڠين مڽمڤأيكن بهاوا نامون ،ساي ڤرچايا بهاوا د ماسا هادڤن اورڬانيساسي
10تاهون يڠ تله برلالو ،ص.ا.ب.ت. ايستيميوا اين مستي دسسوايكن مڠيكوت كأدأن.
سباڬاي ڤوست ڤڽلساين مسئله و يلايه
اوليهئايت ،ليما اتاو سڤولوه تاهون دري سكارڠ ،كيت
سمڤادن سلاتن اونتوق مڠورڠكن ڤرلو ممبايڠكن ڤرانن اورڬانيساسي يڠ مانا كموڠكينن بسر ايت
جوراڠ ،منڬق كعاديلن دان ممباوا
اي برڬنتوڠ ڤد ڤرسكيتران يڠ بربيذا.
كسجهترأن سچارا برككلن” . جكالاو مسئله ٢يڠ اد سكارڠ تله دسلسايكن اتاو سوده
هيلڠ دري تمڤت اين .موڠكين ص.ا.ب.ت .منجادي ساتو
هاري اين ،نڬارا تهاي تله منتڤكن ستراتيڬي ناسيونل 20 اورڬانيساسي يڠ بوليه بروبه بنتوق دان اوكورنڽ ،تنتو سكالي
تاهون ﴿ .﴾ 2018 – 2580ڤد تاهون 2022فاسا 1اكن اي تيدق تتڤ .اندايڽ ايكونومي تمڤتن برتمبه بأيك ص.ا.ب.ت.
برأخير .د سلاتن تهاي ،سكيراڽ أخير فاسا ،1اساسڽ مستي موڠكين مروڤاكن سبهاڬين كچيل دري ڤوست كواورديناسي
جلس دان مستي دڤرباأيقكي دان اڤبيلا منجلڠ تاهون 2022 ايكونومي اتاو ڤرلو دڤرلواسكن لاڬي .ص.ا.ب.ت .موڠكين
منجادي ڤوست اونتوق مڠهوبوڠكن ڤرداڬڠن دان ڤلابوارن
ببراڤ ڤركارا مستي سوده دسيڤكن همڤير سڤروه جالن. د دالم دان لوار نڬارا .اي موڠكين منجادي ڤوست اوتاما
كامي ايڠين مروڠكاي مسئله اين هيڠڬا برأخير ،والاوڤون مڠاواسي ايكونومي تمڤتن كران و يلايه سمڤادن سلاتن جأوه
تيدق . 100 %هاڽ دالم فيكيرن تيدق مڠاڤا كران مسئله اين
سر يڠ برلاكو د سموا رانتاو نڬارا اين .تتاڤي جاڠن كران ڤنداڤت دري ڤوست ڤنتدبيران نڬارا.
يڠ بربيذا ايت ممباوا كڤد ڤمبنتوقكن ڤاسوقكن برسنجات دان ڤندڠ لبيه جأوه 20 - 30تاهون كهادڤن ،موڠكين اكن
برتمڤور تيدق ڤرلو بونوه ممبونوه انتارا ساتو ساما لأين .ايت اداله اد اورڬانيساسي سڤرتي اين لاڬي .تتاڤي اڤاكه ناماڽ ،سجأوه
مانكه ڤراننڽ اي ترڬنتوڠ كڤد كادأن ڤد ماسا هادڤن .كران
متلامت ساي. اڬينسي اين ادله اڬينسي ايستيميوا يڠ در يكا بنتوق سڤرتي
اوليهئيت ساي ايڠين مڽمڤأيكن بهاوا 10تاهون يڠ تله اڬينسي د ڤر يڠكت كمنترين يڠ برادا دالم تمڤتن .تتاڤي اي اداله
برلالو ادڽ ص.ا.ب.ت .سباڬاي ڤوست ڤڽلساين مسئله و يلايه اڬينسي ڤنتيڠ كران اين ادلهكراجأن تهاي ،ساتو نڬارا .ڤركارا
سمڤادن سلاتن اونتوق مڠورڠكن جوراڠ ،منڬق كعاديلن دان يڠ ڤاليڠ ڤنتيڠ كيت هاروس ممبوات رعيت تهاي مراساكن
ممباوا كأمانن سچارا برككلن بوكن سقدر كات-كات يڠ هاڽ مريك دلاين دڠن عاديل ،هيدوڤ سقساما ،رواڠ جوراڠ
ملايڠ د اودارا. برتورون.
تتاڤي اي ادلهكات-كات يڠ ممڤوڽأي كڽاتأن دان برمولا مڠاڤ و يلايه لأين تيدق اد اورڬانيساسي سڤرتي اين؟
مليهت اراه توجو يڠ لبيه جلس سڤرتي كات-كات “ ص.ا.ب.ت. كران د كاوسن لأين ڤركارا-ڤركارا يڠ اد دالم كاوسن ايت
تيدق جأوه بربيذا .ڤوست ڤمرينتهن كراجأن موڠكين مموتوڠ
ادله اونيت ممبينا كماجوان تمڤت برڬنتوڠ كڤد رعيت”. باجو يڠ ساما دان مڠهنترڽ كو يلايه لمڤون ،بوليه مڠڬوناكنڽ
مڠناءي ڤلاجرن ،والاوڤون كيت تله لقسانا دالم برباڬاي د و يلايه سيسأكيت ،تتاڤي د سيني تيدق .باجو يڠ دسدياكن
ڤركارا تتاڤي اي ڤرلو باڽق بركمبڠ لبيه جأوه لاڬي .حال اين ايت موڠكين تيدق برفوڠسي د سيني ،سبب ايتله اورڬانيساسي
سنتياس اد دالم ڤميكيران ساي .باڬايماناكه چارا اونتوق ممبوات
سموا اورڠ ايت مليهت ڬمبران يڠ ساما .ڤركارا ڤاليڠ ڤنتيڠ، اين مستي اد.
و يلايه سمڤادن سلاتن اتاو نڬارا تهاي اكن امان داماي اتاو اوليهئيت ،ساي ايڠين مڽمڤأيكن دسيني بهاوا تمڤت اين
مستي اد .اڤ يڠ ڤرلو بوات؟ اورڠ-اورڠ د سيني ممڤوڽاءي
53 هارڤن بهاوا جك تمڤت اين ماسيهككل ،مريك يقين مسئله
اكن دسلسايكن .ايتله يڠ ايڠين ساي سمڤأيكن.
ماس هادڤن ويلايه سمڤادن سلاتن مڠيكو ت ميسي ص.ا.ب.ت.
ماس هادڤن ويلايه سمڤادن �لكسمانا مودا سومكيات ڤونڤرأيون
سلاتن د باوه ناوڠن ص.ا.ب.ت.
ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
“ كورڠكن جوراڠ ،منڬقكن
كعاديلن دان منچيڤتا كسجهترأن مڠورڠكن جوراڠ ڤمباڠونن اداله جوابن ترأخير باڬي ڤرانن
ص.ا.ب.ت.
بوكن سقدار كات-كات يڠ هاڽ
ملايڠ د اودارا”. جك ايڠين بركات بهاوا ڤنوبوهن ص.ا.ب.ت .اداله
كران و يلايه سمڤادن سلاتن اين تيدق سڤرتي تمڤت لأين .اي
ڤرانن ساي هاري اين اداله مڠورڠكن جوراڠ دالم ڤمباڠونن ادالهكاواسن ايستيميوا ،ايستيميوا كران ممڤوڽاءي ايتنيك ملايو
د و يلايه سمڤادن سلاتن .ستيڤ اڬينسي كراجأن يڠ برادا د براڬام اسلام ڤاليڠ باڽق د نڬارا اين .اي بربيذا دري بهاڬين
سيني اكن مڽاتوكن كرجا ،تتڤكن متلامت يڠ ساما ،كرجا لأين ،چارا هيدوڤ دان كڤرچايأن بربيذا دڠن بهاڬين لأين.
برساما دان مليهت برساما بهاوا ادكه اي سوده منچاڤاي متلامت كران كايستيميوأن اينله ص.ا.ب.ت .دتوبوهكن .اي منجادي
اتاو تيدق .جك تيدق ،جوراڠ انتارا كراجأن دان ڤندودوق سباڬاي ڤوست ،منجاڬ رواڠ ڤربيذأن ،منار يق سموا اورڠ
د كاوسن اين اكن مرڬڠكن لبيه جأوه لاڬي. اونتوق برڬابوڠ دان برساما.
52ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
بكس ڤڠوروسن ڤنجاواتن عوام يڠ اد بهاڬين دالم مڠڬرقكن كرجا ص.ا.ب.ت.
“ساتو ڤركارا يڠ هاروس دجاڬ اداله
روح دان جيوا ص.ا.ب.ت ،.دان
كروحانين ڤڬاواي ص.ا.ب.ت .مروڤا
تمڤت لاهير كاسيه سايڠ دان
كڤرچايأن”.
كروحانين ص.ا.ب.ت .
يڠمليا انچئ سوڠڤون سواد تام، ساي ڤرنه برتوڬس د ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
﴿ ص.ا.ب.ت 4 ﴾.كالي ،جوملهكسلوروهنڽ ملبيهي 10تاهون،
منتن ڬبنور و يلايه لمڤاڠ
لبيه لاما دري مان-مان تمڤت يڠ ساي برتوڬس.
ڤد ماسا يڠ ساما ،ساي سدار دان تاهو اڤاكهكاءستيميوأن
يڠ دميليكي اوليه اڬينسي اين يڠ بربيذا دڠن ڤيهق بركواسا لأين. برمولا دري مڠيكوتي كتوا دري بهاڬين ڤڽلارسن ڤنتدبيران،
دري سڬي اصل اصول ،ميسي ،چارا برفيكير ،قاعدةكرجا دان سبلوم ڤيندهكڤجابت و يلايه جالا دالم ماسا يڠ ڤينديق دان كمودين
يڠ ڤاليڠ ڤنتيڠ اياله “روح” اورڬانيساسي ،كحارمونيان ڤڬاواي
ص.ا.ب.ت .يڠ مڠومڤول دان منروسكن اونتوق دواريثي دري كمبالي سكالي لاڬي.
كمودين ،اد ڤرينته دري جابتن ڤنتدبيران و يلايه اونتوق
ساتو جنراسي ساتو جنراسي. كمبالي دان برتوڬس د لمباڬا ڤنتدبيران مقيم ﴿ ا.ب.ت ﴾ .سبلوم
والاو د ستيڤ تيمڤوه ستاتوس اورڬانيساسي ،داسر ڤميمڤين مماسوقكي سكولهكتوا ڤجابت دأيره دان كمبالي كڤد ص.ا.ب.ت.
دان كأدأن موڠكين بروبه ،تتاڤي ساتو ڤركارا يڠ هاروس دجاڬ اونتوق ڤوسيڠن كتيڬ .كالي اين برتوڬس د ص.ا.ب.ت .دڠن
اداله “ روح دان جيوا ص.ا.ب.ت ،.دان كحارمونين ڤڬاواي جڠكا ماسا يڠ ڤنجڠ سهيڠڬ تيبا ماسا اونتوق منجاوات كتوا ڤجابت
ص.ا.ب.ت .مروڤاكن تمڤت لاهير كاسيه سايڠ كڤرچايأن دان دأيره .اوليه ايت دمينتا كلوار دري كاواسن اونتوق ڤرڬي كڤاتتالوڠ.
كيقينن رعيت تمڤتن سباڬاي اورڬانيساسي يڠ “مماهمي ،مندكاتي كمودين تيدق لاما كادأن بروبه ،دڠن ڤمبوباران ص.ا.ب.ت.
دايكوتي دڠن ڤرڬولقكن تربارو .برلاكو ڤروبهن ڤوليتيك دان
دان بوليه دڤرچايأي”. ڤمبهاروان ص.ا.ب.ت .ساي منريما اراهن اونتوق كمبالي دان
دان ايتله يڠ ممبوات ص.ا.ب.ت .ماسيه مروڤاكن منروكا ص.ا.ب.ت .سمولا “ايرا بارو” برمولا دري كوسوڠ سهيڠڬا
اورڬانيساسي يڠ برنيلاي د مات رعيت “هرتا يڠ برنيلاي” يڠمانا منجادي كونكريت .كالي اين ساي برتوڬس سلاما 3تاهون دان
رعيت د سلاتن ممڤوڽاءي ساهم ،ادڤرسأن ترايكت سباڬاي ستروسڽ منجاوت سباڬاي تيمبالن ڬبنور و يلايه ڤتتاني دان دڤينده
توان ،مڠهرڬأي ،دان برسديا اونتوق منجڬا دان مليندوڠي سلاماڽ
كتمڤت لأين سچارا راسمي مڠيكوت اراهن.
تيدق كيرا اڤ يڠ برلاكو ڤد ماس اكن داتڠ. سڤنجڠ ماسا ساي بكرجا د سيني سباڬاي تمڤت “ماكن-
تيدور” د سينن ساي برڤلواڠ اونتوق مڽراڤ سواسانا ڤرسودارأن،
كران اي ادله روح ص.ا.ب.ت .دڠن رعيت د و يلايه ممڤلاجري دان مڠومڤول باڽق ڤڠالمن .سامأدا دري ڤڠاره ،دري
سمڤادن سلاتن سأومڤاما “بادن يڠ ساتو”. راكن سكرجا ،بهاڬين اكاديميك ،جاوتنكواس ڤنصيحة ،اونيت
.... يڠ بركأيتن دان ڤلباڬاي اورڬانيساسي راڠكين دالم كاواسن.
51
بكس ڤڠوروسن ڤنجاواتن عوام يڠ اد بهاڬين دالم مڠڬرقكن كرجا ص.ا.ب.ت.
ساي ايڠين مليهت ص.ا.ب.ت .
منجادي سباڬاي رومه سموا اورڠ
سباڬاي جار يڠن ص.ا.ب.ت .ممبر يكن ڤڠتاهوان تمبهن يڠمليا انچئ كيتتيئ سورأ كمهيڠ،
بركنأن حال ٢ادوان .ستله ايت كامي منداڤتي باڽق كيس
ادوان دان رايوان كران جار يڠن سوكارالاوان داڤت ممبنتو منتن تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
دڠن بأيك سهيڠڬ رعيت مولا ڤرچايا كڤد ڤيهق كراجأن.
ڤد ماس يڠ ساما ،كامي مڠڠڬونا ساينس فورينسيك ساي بكرجا دڠن ص.ا.ب.ت .كالي ڤرتام دڠن جاواتن ڤڠاره
دالم مڠوروس كسي .٢سهيڠڬ لبيه باڽق كيس داڤت ڤجابت ڤنتدبيران كعاديلن سلاما 9تاهون .كمودين برخدمت سباڬاي
دسلسايكن دڠن سواجرڽ .سهيڠڬ هاري اين اينستيتوت تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت .ڤد ايرا ستياوسها اڬوڠ يڠمليا انچئ
فورينسيك و يلايه سمڤادن سلاتن دأڠڬڤ سباڬاي اينستيتوسي
يڠ ڤاليڠ ماجو د نڬارا تهاي دڠن ستنادرد ،ISO 19000 سوڤنات سيئرانتاويئنيتئ.
ساتو-ساتوڽ د تهايليند .ترماسوق جوڬ ڤمر يقسأن ،DNA
ڤلورو بديل دان لأين . ٢سلأين ايت كامي جوڬ بكرجا ڤد ماس ايت ،مسئله اوتام د و يلايه سمڤادن سلاتن ادالهكعاديلن
ساما دڠن اورڬانيساسي لأين سڤرتي ڤجابت ڤندعوا راي، يأيت حاصيل درڤد ڤلقسانأن اوندڠ-اوندڠ خاص اوليه ڤڬاواي كسلامتن.
كران ڤڬاواي كسلامتن تيدق ممهمي سڤنوهڽ بركنأن كراڠك اوندڠ-اوندڠ
محكمه ،دان لأين.٢ اين .سبب اي اداله ڤركارا بارو دالم ڤڠوروسن كيس يڠ ماسيه لوڠڬر،
ڤد أخيرڽ ،كراجأن مندعوا 100اورڠ ،تتاڤي محكمه كيس ٢دبكوكن ،تيدق جلس ،تيدق اد اينتڬراسي انتارا اڬينسي كراجأن
مڠمبيل كڤوتوسن 3اورڠ سهاج .هيڠڬ ڤڬوام نڬارا يڠ بركاءيتن .سهيڠڬ ملاهيركن كسوسهن كڤد يڠ ترتودوه .سهيڠڬ
منوبوهكن ڤندعوا خاص كيس جنايه اونتوق مڠوروسكن ملاهيركن مسئله كلوارڬ دان مشاركت .دڠن اين كومڤولن ڬرقكن
كيس كسلامتن د و يلايه سمڤادن سلاتن .ڤد ماس اين،
ڤجابت ترسبوت برادا د و يلايه ڤتتاني ،ملنتيق سبواه جاوتنكواس مڠمبيل كسمڤتن سباڬاي السن دالم ملاكوكن سراڠن.
خاص اونتوق ممنتاو كيس ٢دالم ڤمرهاتين مشاركت .اي ڤڠاره ڤجابت ڤنتدبيران كعاديلن ڤد ماس ايت ساڠت برات .كامي
د ڤڠروسي اوليهكومندورك .4 -دان ساي سباڬاي ستيااوسها. ملاكوكن سڬلاڽ ،منريما ادوان ،سياست مڽياست كبنران ،سڤرتي كيس
مڠاداكن مشوارت ستيڤ بولن .هاري اين بوليه منجامين ڤڽقسأن ،كرجا ڤرليندوڠن حق ،كرجا ڤموليهن .دان كرجا منريما رايوان
بهاوا تونتوتن يڠ بركأيتن دڠن كأمنن سلاما 6بولن تله دري رعيت .تراوتما ڤركارا ڤڽياساتن .كامي كرجا ساما دڠن 15اورڠ
دسلسايكن. ڤڬاواي DSIدري 30اورڠ ڤڬاواي ڤكرجا.
ڤد ماس ايت ،منداڤتي باڽق مسئله رايوان دري رعيت .والاوڤون
“كرجا كعاديلن اداله ڤركارا يڠ هاروس دلاكوكن دالم كادأن كچور يڬأن تيدق اد يڠ ممڤرچايأي سسياڤا .تتاڤي اد سوكار يلاوان
اوليه ص.ا.ب.ت .رعيت اكن اد تمڤت برڬنتوڠ اڤبيل كعاديلن كومونيتي يڠ داتڠ اونتوق ممبنتو .كومڤولن سوكار يلاون اين،
مريك مڠهادڤي مسئله .ساي ماهو ص.ا.ب.ت .منجادي دتوبوهكن اوليهكمنترين كعاديلن ڤد ماس ساي منجاوات سباڬاي ڤڠاره
سباڬاي رومه باڬي سموا اورڠ يڠ مريك ممڤو برجالن ماسوق ڤجابت ڤرچوبأن بهاڬين ﴿ 9مڠاواسي 7و يلايه سلاتن بهاڬين باوه ﴾.
دان كلوار دڠن موده سباڬاي رومه داتؤ نينيق دان ستله ساي برتوڬس د ص.ا.ب.ت .ساي كرجاساما دڠن كومڤولن ايت
ص.ا.ب.ت .سباڬاي اورڠ تڠه دالم ڤڠوروسن مسئله.
....
50ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
بكس ڤڠوروسن ڤنجاواتن عوام يڠ اد بهاڬين دالم مڠڬرقكن كرجا ص.ا.ب.ت.
كراجأن هاروس ممندڠ ڤنديديقكن
سباڬاي مسئله كتڬوهن مأنسي
ڤنولوڠ ڤروفيسور ڤيئيأ كيتتاوون، ساي بكرج دڠن ص.ا.ب.ت .سجق ايرا يڠمليا انچئ
چارونچيت نأ سوڠكلا (ڤڠاره ص.ا.ب.ت .يڠڤرتام).
منتن تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
ڤد وقتو ايت ص.ا.ب.ت .منجالنكن توڬس يأيت
“بنتوان ڤموليهن مريك يڠ ترججس دري مڠاواسي ڤڬاواي كراجأن سڤاي جاڠن ڬوناكن كواس
مسئلهكأمانن كراجأن مستي اءخلاص ملمڤاوي باتسن .جك ممڤوڽأي مسئله ،بوليه دڤيندهكلوار دري
كاواسن دان تيدق بوليهكمبالي ككاوسن ايت لاڬي .بهاڬين
دالم ممبنتو اونتوق ڤري كمأنسيأن” لأين اداله مڠنأي لاتيهن كاكيتاڠن دان ڤڬاواي اونتوق مماهمي
معلومت بركنأن ايسيڽ باڬايمانا ،ادكه اي برو يه دري سڬي ايسي كونتيك كواسن.
كندوڠن اتاو تيدق كيت ايكوتيڽ. ڤد زمان كولونيل ڤوليس تاوي صودصوڠ ،ساي منجاوت
سباڬاي تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت .يڠمانا ڤد وقتو
“كراجأن جاڠن ڤرلو تاكوت بهاوا تاديكا اداله تمڤت ڤمبياق ايت ساي اداله ديكن فاكولتي سأينس ڤوليتيك ،اونيۏرسيتي
اديولوڬي ڤميسه .ساي تڬسكن بهاوا تيدق .كيت هاڽ منرڠكنڽ، سوڠكلا ناكارين چاوڠن ڤتتاني .ساي دبري كڤرچايأن اونتوق
ممبوكاكنڽ دان مليبتكنڽ .ڤرينسيڤ موده اياله سموا ايبو باڤ لقسانكن ڤكرجأن بهاڬين كعاديلن دان ڤموليهن .رانچڠن ڤروجيك،
مڠاسيهي انق-انق مريك ،ماهو انق-انق ممڤوڽأي اڬام دان مورال ستله ايت ساي منجاڬ حال ڤنديديقكن (تاديكا) تتاڤي بلوم
يڠ باءيك ،ايت سهاج .كيت مستي سچارا برانسور-انسور ممبينا برجايا كران ص.ا.ب.ت .تله داوبه ڤڠوروسن د باوه اوڤراسي
سيستم ڤمنتاوان .كونچي ڤنتيڠ اداله مريك ڤميليكڽ ،ملاكوكنڽ
اونتوق انق-انق ،اونتوق كبنران ،مريك سچارا برنسور-انسور . NCPO
اونتوق ممبري بنتوان كڤد مريك يڠ تركنا كروسوهن ،ايت
اكن بركمبڠ سندير”. برڬنتوڠ ڤد كاءخلاصن ڤمرينته دالم ممبر يكن بنتوان كمأنسيأن
“كراجأن هاروس ممندڠ ڤنديديقكن سباڬاي مسئلهكتڬوهن بنتو سموا ڤيهق يڠ ترليبت دڠن منجالني ڤروسيس ڤمر يقسأن يڠ
مأنسي بوكن هاڽ مليهت سباڬاي مسئله كأمانن سهاج .ساي
سؤرڠ ڬورو ،ساي تاهو اڤ يڠ هاروس دلاكوكن اڬر انق-انق جلس
دان عاديل .سڤرتي كيس د كروسيك دان تاكباي .كامي
داڤت بلاجر مڠيكوت ڤوتينسي مأنسي”. ممر يقسا معلومت لبيه سچارا تليتي ،ممبأيقكي كديامن ،ممبنتو،
مرانچڠ ڤڠڬونأن واڠ يڠ دتريما اونتوق فاءيده ترتيڠڬي ،سڤرتي
.... ممبلي تر يكتور ،ممبلي تانه ،دان سباڬايڽ سرتا مماجو ڤنديديقكن
49 انق چوچو.
بركنأن ڤڠاجين د سكوله تاديكا كامي بربينچڠ دڠن ڤميمڤين
اڬام دان اوستاذ دالم كاواسن .تراوتما دالم حال يڠ بركاءيتن
دڠن كور يكولوم ڤنديديقكن .اي تله دچاڤاي دڠن باءيك
هاڽ توڠڬو ڤڠومومن كمنترين سهاج .تله برلالو 5 6-تاهون ساي
داڤت تاهو اي تله دعمومكن اوليهكمنترين تتاڤي ساي تيدق اد
بكس ڤڠوروسن ڤنجاواتن عوام يڠ اد بهاڬين دالم مڠڬرقكن كرجا ص.ا.ب.ت.
ص.ا.ب.ت .سباڬاي اورڬانيساسي
يڠ ڤنتيڠ دالم كاواسن اين
دان ليندوڠي سموا دايمينسي ،ساما اد مسئله اڬام ،بودايا، يڠمليا انچئ ڤرأموك لأمون،
ڤمباڠونن دالم ڤلباڬاي بيدڠ ،هوبوڠن دڠن نڬارا لوار ،كواليتي
هيدوڤ دان لأين . ٢برفوڠسي دڠن ڤلباڬاي چارا كران منتن تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
توجوان اوتاما كامي اداله ممباڠون كواليتي هيدوڤ رعيت.
سبب يڠ ممنڠي هاتي رعيت ساي راسا كران كامي ساي تله برخدمت د و يلايه سمڤادن سلاتن سلاما
داڤت ممنوهي كماهوان رعيت دان منچاري كبنران .يڠ ببراڤ ديكد دان ساي ترايكت مماهمن كاواسن اين دڠن
ڤنتيڠ ،اد جاوتنكواس ڤنصيحة يڠ ممڤوڽأي ڤرانن يڠ جلس.
كاكيتاڠن ص.ا.ب.ت .ممڤوڽأي هوبوڠن راڤت دڠن بأيك.
رعيت ،مندڠر مسئله مريك دان منچاري ڤڽلساين تڤت ڤد
ماساڽ .ممڤوڽأي رانچڠن دان ڤروجيك يڠ سنتياس مڠيسي، ساي مڠمبيل ڤوسيسي سباڬاي تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ
مڽمبوڠ دان مڽلارس دڠن اونيت يڠ بركأيتن سچارا ڤرواكتيف. ص.ا.ب.ت .ڤد ايرا كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ يڠ
سهيڠڬ برجا يا موجودكن ڤرڤادوان انتارا اڬينسي يڠ مروڤاكن ساله ساتو ايرا د مان ص.ا.ب.ت .داڤت بكرجا
بكرجاسام دڠن ص.ا.ب.ت .دان جوڬ داڤت مڠررڠكن دڠن لنچر ،ممڤو مڽلسايكن مسئله دان ممباڠون كاواسن
دساتو تاهڤ .سباڬاي جوابن ترهادڤ چارا ڤڽلساين مسئله
جوراڠ انتارا كراجأن دڠن رعيت.
كامي برڤنداڤت بهوا جك مڽلسايكن مسئله دان مڠمبڠكن كسلامتن نڬارا دببراڤ بهاڬين.
رانچڠن سمڤاي كڤد ساسرن يڠ سبنر ،ممبري كڤنتيڠن كڤد اين دأڠڬڤ سباڬاي حصيل دري اوندڠ-اوندڠ
ستيڤ دايمينسي ،ستيڤ ميسي ص.ا.ب.ت .سچارا لڠسوڠ ص.ا.ب.ت .يڠ مننتوكن ڤرانن يڠ جلس دان لواس .ممڤو
ساي برفيكير بهوا ڤركارا اين ادله موديل يڠ دتريما كران تورون كڤادڠ اونتوق مندڠر دان منجاڬ رعيت دڠن تليتي
كامي ممڤو تيندق بالس كڤد رعيت. “سبب يڠ ممنڠي هاتي رعيت ساي
راسا كران ممنوهي كماهوان رعيت
ساي برڤنداڤت بهوا ص.ا.ب.ت .ماسيه مروڤاكن
اورڬانيساسي يڠ دڤرلوكن باڬي سموا بيدڠ ڤمباڠونن اونتوق دان منچاري كبنران”.
منيڠكتكن كستابيلن .ص.ا.ب.ت .مروڤاكن اورڬانيساسي
يڠ داعتراف دان دكنلي اوليه رعيت اورڠ-اورڠ سكين لاما.
ڤنمبهبأيكن ڤرانن دان تڠڬوڠجواب اتاو اڠڬران اونتوق ڤلباڬاي
ڤروجيك مستي سلاراس دڠن كهندق رعيت .جك داڤت
منجواب سؤالن اين سموا اورڠ اكن بهاڬيا.
....
48ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
بكس ڤڠوروسن ڤنجاواتن عوام يڠ اد بهاڬين دالم مڠڬرقكن كرجا ص.ا.ب.ت.
ممبينا كڤرچايأن دڠن رعيت
اداله چارا مڽلسايكن مسئله
ويلايه سلاتن
يڠمليا انچئ ويئسوت سيڠكاچون ۏوراكول، ڤد ماس لالو ،ص.ا.ب.ت .تروس لڠسوڠ دڠن اراهن
ڤردانا منتري اتاو ڤجابت ڤردانا منتري .ڤڠاره ص.ا.ب.ت .ادله
.منتن ڤڠاره ص.ا.ب.ت واكيل ستيااوسها تتڤ كمنتر ين دالم نڬري .اوليهئيت ڤڠاره
ص.ا.ب.ت.هاروس داڤت ڤرستوجوان منتري دالم نڬري دان
كيرا-كيرا 40-50اورڠ اڠڬوتا .سباهاڬين بسر ما سسا اكن برادا
د ڤيهق كيت ،هاسوتن تيدق بڬيتو قوات سڤرت زامان سكارڠ. ڤرستوجوان ڤردانا منتري.
اولهئت ص.ا.ب.ت .دسوكأي اوليه رعيت ڤد ايرا ايت
كران ڤميمڤين سبلوم ساي تله باڽق برخدمت ،سهيڠڬ ڤندودوق ڤد اول ،٢فوڠسي ڤنتيڠ اداله اونتوق مڽلاراس دان مڠاواسي
كمڤوڠ ڤرچايا .سياڤا ايڠين بوبر ص.ا.ب.ت .مريك تيدق ر يلا. ڤنتدبيران كراجأن د ڤلباڬاي ايڬينسي دان مڽلارسكن اوڤراسي
ڤد تاهون ،2010ص.ا.ب.ت .ممڤوڽاءي اوندڠ-اوندڠ
مڽوكوڠ اوڤراسي دري ڤارتي-ڤارتي ڤوليتيك ،تراوتماڽ ڤارتي ديموكرات، دڠن بهاڬين كسلامتن.
يڠ برڤنداڤت بهاوا ص.ا.ب.ت .هاروس ممڤوڽأي اكتا اوندڠ-اوندڠ ڤد ماس ايت تيدق اد باڽق اڠڬران سڤرتي هاري اين ،هاڽ
35جوتا /تاهون .تتاڤي اد واڠ ترڤيسه اونتوق ممبنتو براوڤرسي
سڤاي تيدق سنڠ اونتوق دبوبركن د ماسا هادڤن. ستيڤ تاهون دڠن جمله يڠ تيدق باڽق دري كمنترين ٢دان ايڬينسي
والاو باڬايماناڤون ،اكتا يڠ دڤراوليهي تيدق بڬيتو ممواسكن.
چونتوهڽ ،دالم سؤال كواسا مطلق ،اي تيدق بنر-بنر مطلق .سبيلڠن يڠ بركأيتن دڠن ڤمباڠونن.
مسئله ممبر يكن كقواتن يڠ ساڠت سديكيت .دالم ببراڤ ڤركارا يڠ ڤلقسانأن ٢ڤد ماس ايت دداسركن ڤد ڤرينسيڤ ڤنتيڠ اتاو
ستراتيڬي ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ دتوبوهكن اوليه مجليس
هاروس ممڤوڽأي كواسا تتاڤي تيدق اد. كسلامتن ناسيونل ﴿س.م.چ .﴾.اڤ يڠ ڤنتيڠ ،س.م.چ .اكن
دبهاڬيكن كڤد ڤلباڬاي ستراتيڬي اونتوق ممبيمبيڠ ص.ا.ب.ت.
“اڤ يڠ مستي دلاكوكن اوليه ص.ا.ب.ت .اداله ممبينا
كڤرچايأن كڤد رعيت .رانچڠ ستراتيڬي يڠ بأيك .ڤد ماس دان تنترا.
دهولو ،جك اد سسياڤا يڠ اڠين منجاتوهكن ص.ا.ب.ت .مك ستله ايت ص.ا.ب.ت .اكن ملقساناكن ستراتيڬي دڠن
مڠوبهڽ منجادي ڤروجيك .سباهاڬين بسرڽ بركأيتن دڠن ڤكرجأن
رعيت اكن بڠكيت ممڤرتاهنكنڽ”. ڤوليتيك ،يأيت ڤمبينأن ديوان رعيت سڤاي رعيت منچينتأي دان
ڤرچايا كڤد كراجأن .يڠ مانا كيت جوڬ سباڬاي اونيت سوكوڠن
.... ريسيقكن يڠبركأيتن دڠن مسئلهكأمنن كڤد تنترا جوڬ .ماسا ايت
كواورديناسي داڤت دلقسانا دڠن بأيك ،تنترا ساڠت تكتيكال،
تراوتماڽ زمان ساي اياله دالم تيمڤوه جنرال كيتتيء راتانأ چايا ﴿منتن
كومندور بهاڬين ك﴾4 -
ماسا ايت كجادين كڬانسن جارڠ برلاكو كران كراجأن تله
باڽق منجالنكن ڤمبسمين ،منڠكڤ دان راماي يڠ مڽراه ديري .كالاو
تيدق سيلڤ ساي ڤد تاهون ترأخير ،سكيتر تاهون ،1997اد
47
ڤروتوكول يڠ مماءينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مندوروڠ اوڤراسي ص.ا.ب.ت.
“اونتوق مڽلسايكن مسئله
كسلامتن ،كيت مستي مڽلسايكن
مسئله كميسكينن” .
يڠبربهاڬيا نيئڤون بونياماني، “ نيئڤون بونياماني” ساله سؤرڠ ڤروتوكول يڠ مندوروڠ اوندڠ-
اوندڠ ڤنتدبيران ڤمرينتهن و يلايه سمڤادن سلاتن ڤد تاهون .2010
تيمبالن منتري دالم نڬري ايرا ڤردانا منتري أفيئسيت ويچچاچيوأ ماسيه تروس ممفوكوسكن
اوندڠ-اوندڠ اين .دان يقين بهوا اي اكن داڤت مڽلسايكن مسئله
كامي رنچڠ ستروكتور ايت كران كامي ايڠين ص.ا.ب.ت. دو يلايه سمڤادن سلاتنن سچارا ممڤن د باوهكونسيڤ “ايكونومي يڠ
مميليقكي كواسا ڤنوه. بأيك ممڤو ممبينا مشاركت” دڠن مميسهكن كرجا كسلامتن دان
اكن تتاڤي ،دالم فصل ،10يڠ ساي مڠوبه راڠ اصلڽ تيدق كرجا ڤمباڠونن.
اد ،ڤركارا ڤنتيڠ اياله ص.ا.ب.ت .ممڤو مننتوكن زون ڤمباڠونن اوندڠ-اوندڠ مولأي بركواسا ڤد تاهون 2009-2010د ماسا
خاص كران كامي ايڠين منيڠكتكن ڤرانن ص.ا.ب.ت .يڠ جلس ڤردانا منتري أفيئسيت ويچچاچيوأ .سبلوم ايت ص.ا.ب.ت.
د مانا سسواي ص.ا.ب.ت .ممڤو مماسوقكي اونتوق ڤمباڠونن خاص. دبوبركن ،كادأن ڤد ماسا ايت سماكين مروسوت .ڤد ماس لالو
ماناكا فصل ،18ممڤو مميندهكن كواسا دري ڤلباڬاي كمنترين كامي ممڤوڽاءي ڤ.ت.ط( 43 .ڬابوڠن ڤمرينته عوام ،ڤوليس،
تنترا ، )43اد ص.ا.ب.ت ، .اد بهاڬين منجاڬ كسلامتن ،اد
كڤد ص.ا.ب.ت .سڤاي تروسكن ڤلقسانأن.
“اينله يڠ كامي سبوت ميكانيسمى خاص اونتوق ڤلابوران د بهاڬين ريسيكن ،ستله د بوبر مسئله ڤون لاهير .
و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ مروڤاكن ڤرانن اوتاما ص.ا.ب.ت .دالم ڤارتي ديموكريت ڤد ماس ايت منوڬسكن ساي دان ڤاسوقكن
مڽلسايكن مسئلهكمسكينن دان منچيڤتاكن ڤكرجأن .ممبري موتيۏاسي اهلي ڤرليمين مڠاواسي كاواسن اين .اوليهئت ،كامي برڤنداڤت بهوا
تار يق ڤلابور ككاواسن .جادي كامي منوليس اوندڠ-اوندڠ “اونتوق مڽلسايكن مسئلهكسلامتن ،كيت مستي مڽلسايكن مسئله
ممبري كواسا كڤدڽ” . كمسكينن ڤد ماسا يڠ ساما”.
“ داڤت د ليهت بهوا اهلي جاتنكواسا يڠد كتوأي اوليه ڤردانا كامي برڤنداڤت بهوا ISOCيڠ برتوڬس سڬي كأمنن ايت
منتري دڠن اد كابينيت منتري دري ستيڤ كمنترين سباڬاي تروس كڤد ڤردانا منتري ،اولهئت كامي برفيكير بهوا اورڬانيساسي
جاوتنكواسا يڠد ڤڠڬيل “كابينيت كچيل” .ايت كران كيت ايڠين ڤڽلساين مسئلهكميسكينن جوڬ هاروس تروس كڤد ڤردانا منتري.
ممبوات كڤوتوسن د سيني ،تيدق ڤرلو ماسوق كابينيت بسر ،كيت
ايتله ڤرينسيڤ اونتوق مندروڠكن اوندڠ-اوندڠ ص.ا.ب.ت.
مستي فهم كاءيستيميوأن د سيني”. ڤد ماس ايت ،كامي مڠاداكن ڤربينچڠن دڠن ببراڤ اورڠ
ڤروتوكل .ماسا دولو جاواتن ڤڠاره ص.ا.ب.ت .اداله ڤڬاواي
“ساي ماهو ص.ا.ب.ت .ملاكوكن ڤركارا بسر .برفيكير كراجأن تاهڤ ، 10جاواتن تيمبالن ستياوسها تتڤ كمنترين دالم
بسر كران ڤركارا لأين سوده ممڤوڽأي اڬينسي د كاواسن ايت بأيك نڬري .كواسا دان جوڬ سڤاي ممبري ص.ا.ب.ت .ممڤوڽأي كواسا
تمڤتن دان مشاركت تمڤتن .سڤاي داڤت منچيڤتاكن ڤكرجأن، ڤنوه يڠ مراڠكومي ستيڤ اونيت كراجأن دالم كاواسن ،كامي
مڠوبهكنڽ كڤد ستيااوسها اڬوڠ ،ساما دڠن جاواتن ستيااوسها اڬوڠ
مڽلسايكن كميسكينن ،دان مڽلسايكن مسئلهكأمن”. ديوان ڤمباڠونن ايكونومي ،سيكريتار يات مجليس كسلامتن سي .11
ساما دڠن جاواتن ستيااوسها تتڤ كمنترين دان تروس كڤد ڤردانا
.... منتري .ممڤوڽأي اهلي جاوتنكواس ممباڠون و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ
ترديري دري منتري-منتري يڠ مانا ڤردانا منتري سباڬاي كتوا.
46ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
ڤروتوكول يڠ مماءينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مندوروڠ اوڤراسي ص.ا.ب.ت.
سلاكو كتوا واكيل خاص كراجأن يڠ مڠاره دان منجاڬا ڬمبرن
كسلوروهن تنتڠ ڤڽلساين مسئله و يلايه سمڤادن سلاتن د بهاڬين ديليڬاسي
خاص دان بهاڬين ص.ا.ب.ت.
مڽلارس دان مڽاتوكن كرجا كأره
“ستابيل ،معمور ،ليستاري”
جنرال چايچان چاڠ موڠ خون كراجأن تله باڬيكن ميكانيسمى اونتوق مڽلسايكن مسئله د و يلايه
سمڤادن سلاتن كڤد 3ڤر يڠكت :ڤر يڠكت داسر ،ڤنوكرن داسر منجادي
تيمبالن منتري ڤرتاهنن
ڤلقسانأن دان ڤر يڠكت اونيت ڤلقسانأن.
د ماس يڠ تله لڤس ،واكيل خاص تله مڽوكوڠ د ڤر يڠكت ڤنوكرن داسر منجادي ڤلقسانأن دبهاڬيكن كڤد 2
دان ممڤروموسيكن ڤروجيك ص.ا.ب.ت .سڤرتي بهاڬين يأيت جاوتنكواس ڤڠڬرقن ڤڽلساين مسئله و يلايه سمڤادن سلاتن
ڤروجيك باندر موديل “ ،سڬيتيڬ ستابيل ،معمور، اتاو خ .ڤ.ط .برتڠڬوڠجواب دان برتوڬس اونتوق مڠاينترڬرا سيكن
ليستاري” .يأيت ڤروجيك اونتوق منولوڠ رعيت دالم ڤكرجأن اونتوق مڽلسايكن مسئله و يلايه سمڤادن سلاتن دڠن ڤلباڬاي
كاوسن ممڤوڽأي كواليتي هيدوڤ يڠ لبيه بأيك منوروت جابتن يڠترليبت .دڠن ادڽ ISOCدان ص.ا.ب.ت .سباڬاي اونيت
كتتڤن كابينيت يڠ تله مننتوكن د كوتا 3موديل ،يأيت:
.1ڤلنچوڠن ليستاري د دأيره بتوڠ ،و يلايه جالا .دڠن اوتاما اونتوق مڽاتوكن كرجا سام دان منجاديكنڽ لبيه چكڤ.
ممباڠون تمڤت ڤلنچوڠن بارو سڤرتي .Skywalk. 2كوتا اوليهئيت كراجأن تله ملنتيق “واكيل خاص كراجأن” اونتوق
موديل اونتوق ڤرداڬڠن سمڤادن ،ددأيره سوڠاي ڬولوق مڽلاراس دڠن اڬينسي دالم كاوسن دان مڠاينتڬراسيكن ڤلقسانأن سڬي
و يلايه ناراتيوات .اونتوق مميليقكي برباڬاي ڤركمبڠن سڬي كسلامتن جوڬ ڤمباڠونن يڠ سلاراس دڠن ايدينتيتي دان كڤرلوان
فيسيكال .ترماسوق ممڤرچڤتكن ڤمبينأن جمبتن ك 2 -د ڤندودوق دالم كاواسن مڠيكوت متلامت يأيت مڽلسايكن مسئله دالم
سوڠاي ڬولوق دان كاجين كموڠكينن ڤڽمبوڠن جالن
كريتاڤي دري سوڠاي ڬولوق ككوتا بهارو ﴿مليسيا﴾. سموا ايسڤيك.
دان مڽدياكن زون بيبس چوكاي دان .3بندار موديل واكيل خاص كراجأن برتڠڬوڠجواب اونتوق مڽوكوڠ ڤلقسانأن
ڤمڤروسيسن ايندوستري ڤرتانين دأيره نوڠ چيق ،و يلايه ص.ا.ب.ت .اونتوق مڠهوبوڠكن كرجا دالم ڤمباڠونن كاڤاسيتي ايكونومي
ڤتتاني .د مان ڤڠوسها ملابور سڤرتي كيلڠ ڤمڤروسيسن ،مڠڠكت تارف كهيدوڤن رعيت يڠ سسواي دڠن ڤڠمبڠن سومبر
دورين دان كيلڠ ڤمڤروسيسن كلاڤا ،سباڬاي حاصيل مأنسي دڠن ممبنركن رعيت دالم تمڤتن كك�لكن ايدينتيتيڽ دالم مشاركت
درڤد مندوروڠ لڠكه-لڠكه چوكاي دان ڤينجمن فأيده
رنده دان دري ڤنوبوهن ڤوست ڤڽلارسن ڤرداڬڠن بربيلڠ بودايا.
اوليهئت ،كومڤولن كرجا تله دتوڬسكن اونتوق برتڠڬوڠجواب دالم
دان ڤلابوران يڠ لڠكڤ. ڤلقسانأن ڤمباڠونن سچارا لڠسوڠ يأيت :كومڤولن ڤمباڠونن كواليتي هيدوڤ
دان كبوليهن كاواسن ،كومڤولن ڤڠوكوهن ڤلباڬاي بودايا دان كومڤولن
.... ڤنيڠكتن كچكڤن سيكتوركراجأن يڠ بكرجاساما دڠن ص.ا.ب.ت .سچارا
دكت اونتوق مڽلاراسكن ڤڠڬرقكن كرجا ڤمباڠونن منوروت رانچڠن
ڤروجيك يڠ بركأيتن سڤاي منچاڤأي كجايأن كوڠكريت يڠ ممڤو موجودكن
كأمانن د كاوسن اين د باوه كراڠكا ستراتيڬي ناسيونل 20تاهون،
“ستابيل ،معمور ،ليستاري”.
45
“اوڤراسي ص.ا.ب.ت .ڤد ماس
ايت ترتومڤو ڤد ڤنيڠكتن ڤنداڤتن
رعيت”
ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن .د مانا ڤراننڽ دكورڠكن، ڤنصيحة ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن”
دان ISOCبرتڠڬوڠجواب لبيه باڽق ترهادڤ مسئله ڤمباڠونن. اونتوق منجادي سوارا رعيت يڠ ترديري دري سموا لاڤيسن
سوألنڽ؟ مڠاڤ ص.ا.ب.ت .ايرا مڤوڽأي اوندڠ-اوندڠ مشاركت .ماله ڤميمڤين ميديا دان ڤميمڤين أڬام توروت
ممڤو بكرجا دڠن سنڠ دان لنچر؟ ڤرتاما كران سموا ڤڬاواي برتيندق سباڬاي ڤمبيمبيڠ ،ڤتونجوق دان ڤمبڠكڠ سڬي اڬاما
كراجأن يڠ داتڠ كسيني ڤوتوس دري اڬينسي اصل .كدوا دان بودايا .ترماسوق موجودكن ڤرسفهمن يڠ بأيك انتارا
ص.ا.ب.ت .ممڤوڽأي اڠڬران سنديري ،كتيڬ ص.ا.ب.ت.
بوليه ملاكوكن ڤراوليهن اتاو منداڤتكن سسواتو سنديري، سيكتورعوام دڠن رعيت دالم كاواسن.
دان كأمڤت ص.ا.ب.ت .بوليه منتدبير دان مڠوروس والاوباڬايماناڤون ص.ا.ب.ت .ماسيه د باوه ڤڠاواسن
ISOCك 4 -بهاڬين دڤن .مروڤاكن اڬينسي ڤمباڠونن
ڤروجيك سنديري. يڠ برتيندق سباڬاي ڬابوڠن دڠن جابتن كسلامتن .دان
دهاري اين ص.ا.ب.ت .ممڤوڽأي باڽق شرط اونتوق أخيرڽ مڠحاصي�لكن ڤنيڠكتن كتارا دالم اوڤراسي ص.ا.ب.ت.
ملقساناكن سسواتو ڤركارا .اوليه ايت ملاهيركن كليواتن اوڤراسي ص.ا.ب.ت .ڤد ماس ايت ممفوكوسكن ڤد
دالم مڠمبيل كڤوتوسن دان ڤلقسانأن .والاوڤون ممڤوڽأي ڤنيڠكتن ڤنداڤتن رعيت .ميثلڽ ،كامي منداڤتي بهاوا د و يلايه
كسوڠڬوهن دالم ڤكرجا يڠ ساما .تتاڤي ڤروسيس كرجا اكن سمڤادن سلاتن اد اورڠ مسكين دڠن ڤنداڤتن كورڠ دري
لبيه لاما .اين اداله هالڠن .سبنرڽ كامي ايڠين مڽلسايكن 1راتوس ريبو بات /اورڠ /تاهون .اڤاكهكيت هاروس
بوات؟ اورڠ يڠ دتينداس ،باڬايماناكه چارا ڤڽلساينڽ؟ ڤميمڤين
مسئله دان ڤمباڠونن يڠ بركسودهن د سيتو. اڬام د چور يڬاي ،اڤ يڠ ڤرلو دلاكوكن؟ سموا اين اداله
ڤتونجوق اونتوق كرجا كيت ڤد ماس ايت .يڠمان مجليس
اوليه ايت ،اڤ يڠ ايڠين ساي سمڤايكن د سيني اياله ڤنصيحة كمودين براوسها دان ترچاڤاي حاصيل مڠيكوت
ساي ماهو NCPOمڠمباليكن كواسا كڤد ستيااوسها اڬوڠ
دان ص.ا.ب.ت .ساي يقين بهاوا ستيااوسها اڬوڠ سكارڠ متلامت يڠ تله دتتڤكن.
ممڤو منجالنكن توڬس دڠن بأيك كران بلياو تله ملالوءي نامون ،ستله NCPOمماسوقكي ،مجليس ڤنصيحة
باڽق ڤرتيڠكرن دان ڤرتاروڠن .ساي فيكير بلياو جوڬ مماهمي دبط�لكن دان منجادي “مجليس ڤنصيحة ڤنتدبيران دان
ڤركارا اين دڠن بأيك.
....
:Nota QOدتمو رامه فد احير جنجواري 2021
44ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
ڤروتوكول يڠ مماءينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مندوروڠ اوندڠ-اوندڠ ڤنتدبران ويلايه سمڤادن سلاتن 2014
علمية
دراج “مماهمي مندكتي ممباڠون”
اداله چارا ڤڽلساين مسئله سلاتن
ايت .بلياو مڠوروسكن ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن دالم يڠبربهاڬيا تاوون سينيام،
بنتوق “ڤوليتيك مميمڤين تنترا” دڠن ممباوا ڤلاكو كسالهن
كمبالي كڤد ڤمباڠونن نڬارا .اي بركسن هيڠڬ اخيرڽ كأدأن تيمبالن منتري ڤڠڠكوتن
كمبالي بأيك داڤت ليهت دڠن جلس. ساي سباڬاي ساله سؤرڠ درڤد ڤندوروڠ اوندڠ-اوندڠ
سلڤس تاهون ،2004كجادين منجادي سماكين تڬن ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن ﴿ ،﴾2553اتاو يڠ دكنل
كران كيت ڬاڬل .كأدأن تيدق برتمبه باءيك .ڤد تاهون سباڬاي “اوندڠ-اوندڠ ص.ا.ب.ت ”.يڠ لاهير ڤد ماس
،2008دأخير تاهون ،ساي مڠمبيل اليهكڤد جاوتن تيمبالن يڠ بربهاڬيا انچئ أفيئسيت ويچچاچيوأ سباڬاي ڤردانا منتري.
منتري دالم نڬري دان برتڠڬوڠجواب مڠوروس ص.ا.ب.ت.
دان مڠڬونا علميه سري ڤادوكا بڬيندا راج دان برفيكير بهاوا ڤرتاما سكالي ،كراجأن ڤد ماس ايت لقسانكن ڤركارا
هاروس ممبياركن اورڠ-اورڠ دري ستيڤ سيكتور دالم يڠ مڠمبيل برات ترهادڤ تيته دراج يأيت ڬاريس ڤندوان
كاوسن مڠمبيل بهاڬين دالم مڽلسايكن مسئله .جادي ايت راج راما “ 9مماهمي ،مندكتي دان ممباڠون” .سكيراڽ مليهت
اداله سومبر اكتا ص.ا.ب.ت .يڠ دعمومكن ڤد تاهون كمبالي اراهن ڤد ماسا لالو ڤرينته ڤردانا منتري / 2523
.2010ڤد ماس ايت ،ساي اداله ڤريسيدين راڠ اوندڠ- 66اوليه جنرال ڤريم تينسولانوندا ،ڤردانا منتري ڤد ماس
اوندڠ اين.
توجوانڽ اياله سڤاي سموا ڤيهق ،سموا سيكتور مڠمبيل
بهاڬين دالم مڠوروسكن و يلايه سمڤادن سلاتن دان اونتوق
ممبوليهكن ص.ا.ب.ت .ممڤوڽأي كساتوان دالم ڤڠوروسن
ڤنتدبيران .ڤردانا منتري جوڬ مڠمبيل ڤرانن سباڬاي ڤڠاره
ص.ا.ب.ت .اولهئت تله دتوبوه ساتو جاوتنكواس ستراتيڬي
ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سالاتن ﴿ ق .ڤ.ط ،﴾ .يڠ
دڤڠروسيكن اوليه ڤردانا منتري .سلأين ايت اد منتري٢
دري برباڬاي كمنترين سرتا ڤرسونيل يڠ بركأيتن مڽرتأي
جاوتنكواس لبيه دري 30اورڠ .دان ڤنتدبير ص.ا.ب.ت.
ممڤوڽأي جاواتن سباڬاي “ستيااوسها اڬوڠ”.
ڤڠڬرقكن ڤنداڤت دري سموا ڤيهق تيدق منچوكوڤي،
مستي ادڽ دري سيكتور رعيت .مك لاهيرله “مجليس
43
كدوا ،مستي دتريما بهاوا ڤيهق كومڤولن ڤڠاچاو كأمانن يڠ أخيرڽ دكلواركن ڤد تاهون 2010اڠكت تارف ص.ا.ب.ت.
سنديري تيدق سموا اد كساتوان .اوليهئت ،اكن اد ببراڤ ڤد اصلڽ تيدق اد اوندڠ-اوندڠ كڤد ادڽ اوندڠ-اوندڠ .اد
سبب يڠ موڠكين دسببكن اوليه كومڤولن ترتنتو يڠ ملاكوا سبواه جاوتنكواس ،د ڤڠروسيكن اوليه ڤردانا منتري ،دان
كڬانسن .دان ستيڤ كالي برلاكو كڬانسن كيت جوڬ
هاروس مڠاكوي بهاوا اكن اد تيندق بالس دري اورڠ عوام. منتري ٢مستي ممبري سوكوڠن .ايتله ڤركارا ڤرتاما.
درڤد مشاركت يڠ كڤلباڬاين د سيني ،سموا اين اكن منجادي كدوا اياله ممڤرتيمبڠكن كمبالي ڤمباڠونن ،سوسيال ،ايكونومي
ڤڠهالڠ .اوليهئيت ،كامي اوسها مڠڬوناكن ميكانيسمى مجليس دان منداهولوي ڤوليتيك لبيه درڤد حال كأمنن .كتيڬ،
سالوران تربوكا اونتوق مجليس ڤنصيحة يڠ ممڤوڽاءي واكيل
ڤنصيحة اونتوق ممبنتو ڤركارا ايت. دري سيكتورعوام .بهكن مريك يڠ ممڤوڽاءي ڤنداڤت يڠ بربيذا
والاو باڬايماناڤون ،توجوان اوتاما اوڤراسي ،تيدق سلالو
موده اونتوق مندوروڠڽ .تراوتما بودايا كرجا د ڤلباڬاي ڤون بوليهكرجاساما دڠن مجليس اين.
اورڬانيساسي اتاو ايسو مڠناءي سياڤ يڠ مميليكقي اڠڬران .يڠ تتاڤي هاڽ ستروكتور سهاج تيدق منچوكوڤي .اي هاروس
مانا ماسيڠ-ماسيڠ اورڬانيساسي ممڤوڽاءي اوندڠ-اوندڠ سنديري اد داسر اونتوق مڽوكوڠڽ .ساله ساتو داسر ڤنتيڠ يڠ كيت
يڠ مروڤاكن ميسي خاص .تتاڤي موڠكين تيدق داڤت مليهت سنتياسا مندوروڠ اياله ڤمباڠونن ايكونومي دڠن متلامت يڠ
كسن كسلوروهن بهاوا اڤ يڠ اكن برلاكو دڠنڽ .اوليهئيت جلس يأيت تاهڤ ڤنداڤتن مشاركت اتاو ڤندودوق كمڤوڠ
ڤرلو كرجاساما دري ڤيهق ايكسيكوتيف ص.ا.ب.ت .ڤردانا دو يلايه سمڤادن سلاتن مستي تيدق رنده دري كاواسن لأين.
كامي جوڬ مڽدياكن ميكانيسمى ڤمندوان ص.ا.ب.ت .يڠ
منتري دان سموا منتري ٢بركأيتن. چكڤ د سڬي ڤرونتوكن دان ڤمنتاوان ،مڠڬوناكن بلنجاوان،
سؤالن ادكه ڤرتينديهن اڬينسي كراجأن يڠ بكرجا ساما ايت
سباڬاي هالڠن دالم ڤڠوروسن اتاو تيدق؟ منجواب بهاوا مسئله دان لأين ٢ترماسوق ڤلباڬاي سومبڠن.
ايت تيدق ترحد كڤد و يلايه سمڤادن سلاتن سهاج .كيت سهيڠڬ بوليه منار يق اونيت كسلامتن منوكر ڤرانن ،ميثلڽ،
هاروس منريما بهاوا سلالو منداڤي ببراڤ مسئله اونتوق مڠاينتڬراسيكن مڠڬوناكن تنترا اونتوق ممبنتو ممبينا جالن راي يڠ تيدق داڤت
سسوات ڤكرجأن .اين اداله مسئله بسر دالم سيستم كراجأن .
تراوتاما د كاوسن يڠ ممڤوڽاءي مسئله خاص يڠ ممرلوكن كڤكأن دلاكوكن اوليهكونتراكتور.
اوليهئيت ،اوندڠ-اوندڠ اين سباڬاي الت دان ستروكتور
خاص يڠ لبيه سوكر اي ڤرلو كڤد ڤمبينأن ڤماهمن. ڤڠوروسن كرجا اونتوق منجادي لبيه چكڤ .ڤڽلساين مسئله
ساي فيكير اكتا اين اداله ميكانيسمى يڠ برمنفعة .تتاڤي مستي برساما دڠن ڤوليسي لأين .سڤرتي دالم سؤال ايكونومي
اونتوق مڽلسايكن مسئله دڠن لبيه باڽق دان لبيه باءيك ،اي دان سؤال ڤروسيس رونديڠن داماي دڠن ڤيهق يڠ ممڤوڽاءي
ڤنداڤت يڠ بربيذا .د ماس ڤردانا منتري سورايود چوءلانون
هاروس مميكير بركنأن داسر يڠ بوليه مندوكوڠكنڽ. دان ماسا ڤمرينته ساي ترداڤت اوڤراسي ايت تتاڤي سچارا سوليت.
كمودين كراجأن ڤردانا منتري ييڠلاك ممبوكا تيراي ڤروسيس
سماكين باڽق ص.ا.ب.ت .منار يق لبيه راماي اورڠ
اونتوق مڠمبيل بهاڬين ،سماكين راماي اورڠ اكن مماهمي دان رونديڠن داماي سچارا تربوكا برتروسن هيڠڬ سكارڠ.
مڠهرڬأي ميكانيسمى اين .اي برڬنتوڠ ڤد كممڤوان ڤنتدبير ادڤون مسئله دان رينتاڠن ستله منراڤكن اوندڠ-اوندڠ
ايت سنديري بهاوا براڤ باڽقكه مڠڬوناكن ڤرينسيڤ ڤڽرتأن اين ،كيت مستي منريما بهاوا كونسيڤ ڤڽلساين مسئله اكن
اد ڤلباڬاي ڤنداڤت .والاوڤون ستروكتور اين سوده اد ،تتاڤي
اونتوق ممبنتو اوڤراسي ص.ا.ب.ت. ڤرسفهمن انتارا جابتن دان ڤرانن جوڬ ڤرلو دكنداليكن.
چونتوهڽ ،دالم ڤروسيس رونديڠن داماي اونتوق موجودكن
.... رواڠ يڠ سلامت اي مستي داڤت كرجاسام دري ڤوليس دان
جوڬ تنترا اونتوق ممبينا كڤرچايأن انتارا ساتو ساما لأين.
42ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
ڤروتوكول يڠ مماءينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مندوروڠ اوندڠ-اوندڠ ڤنتدبران ويلايه سمڤادن سلاتن 2014
كتيك اد ڤروبهن دالم ڤمرينتهن دان ڤمبوبارن ص.ا.ب.ت.
يڠ ڤد وقتو ايت اد بهاڬين ڬابوڠن ڤمرينته عوام ،ڤوليس ،تنترا
( 43ڤ.ت.ط )43 .برسام دڠن مسئلهكڬانسان د ڤر يڠكت
انتارا بڠسا ڤد ماس ايت منجادي لبيهڬانس دالم ڬلومبڠ بارو،
كادأن منجادي لبيه تروق.
ستله ڤراليهن ك ايرا ﴿ NCPOمجليس كسلامتن ناسيونل﴾
نمڤقڽ NCPOمنريما كڤرلوان اونتوق ممباڠون ص.ا.ب.ت.
كمبالي سكالي لاڬي .هاڽ ڤد ايرا مجليس كسلامتن ناسيونل
( )NCPOكمودين مڠڬوناكن ميكانيسمى بارو يأيت اوندڠ-
اوندڠ كسلامتن بارو اونتوق مميمڤين كرجا د كاوسن دڠن
تكن اوڤراسي سڬي كأمانن.
ساي سلالو مڠيكوتي مسئله اين دان ڤرچايا بهاوا مسئله
داڤت دسلسايكن تتاڤي اي ڤرلو مليهت دايمنسي د لوار كسلامتن
د سڬي ڤوليس تنترا .تراوتما دالم بيدڠ ايكونومي ،ڤوليتيك،
سودوت ڤنداڠن “أفيئسيت ويچچاچيوأ” يڠبربهاڬيا أفيئسيت ويچچاچيوأ ،
ڤڽرتأن سيكتورعوام اداله چارا
منتن ڤردانا منتري
ڤڽلساين تربأيك اونتوق مسئله ويلايه
سمڤادن سلاتن
مشاركت ،بودايا يڠ برلأينن دان لأين-لأين .ميكانيسمى دالم تيمڤوه 30تاهون سبلوم اد اوندڠ-اوندڠ اين ﴿اوندڠ-
ص.ا.ب.ت .اداله ميكانيسمى يڠ سسواي كران اي داڤت اوندڠ ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن ،﴾2010كراجأن
مڽلارسكن اتاو بوليه مڠاينتڬراسيكن فوڠسي دڠن ڤلباڬاي جوڬ مڠالمي مسئلهكوميونيس .سوده اد ايديا اونتوق موجودكن
جابتن .كامي بر فيكير اڤبيل ڤوليسي بروبه ،كموڠكينن سوده ساتو اڬينسي سڤاي داڤت برهوبوڠ دان بركواورديناسي دڠن
تيبا ماسا اونتوق موجودكن ستروكتور ككل ملالوءي ميكانيسمى اڬينسي كراجأن اونتوق منجاڬ كاوسن دالم بنتوق كاوسن
اوندڠ-اوندڠ. يڠ ايستيميوا.
دسيتولهكيت تله مڠوسو�لكن ڤوليسي سجق تاهون 2007
بهاوا اوندڠ-اوندڠ اين هاروس ددوروڠ كدڤن سڤاي دسوسون سجق ڤمرينتاهن ڤردانا منتري ڤريم تينسولانوندا.
ميكانيسمى اين مروڤاكن ميكانيسمى ڤنتيڠ دالم مڽلسايكن
ص.ا.ب.ت منجادي برسيستيماتيق سكالي لاڬي. مسئلهكڬانسان د و يلايه سمڤادن سلاتن دان تله برجاي .ڤد
كتيك ساي منداڤت كسمڤتن منجادي كتوا كراجأن
ڤد اخير تاهون ،2008اوندڠ-اوندڠ اين مولأي دتروسكن، تاهون 2000-2001ترجادي ها ڽ سديكيت كروسوهن.
41
نامون سباهاڬينڽ ،كامي منداڤت سوكوڠن كأواڠن “سبنرڽ ،كامي تيدق برتنتڠن دڠن
دري ص.ا.ب.ت .اوتوق ملاتيه سوكار يلاوان و يلايه للاكي تتاڤي كامي مليهت بهاوا فوڠسي
سمڤادن سلاتن دالم بيدڠ اوندڠ-اوندڠ اونتوق مڽمڤأيكن اين اداله چارا ممبنتو ساتو ساما لأين”.
ڤڠتهوان دان ڤماهمن كڤد مريك يڠ ترججس اوليه كجادين دالم
بهاڬين ڤوست ايكوت سرتا دان لقسانكن بركنأن ڤموليهن.
تمڤتن. اياله اورڬانيساسي ڤرتاما يڠ لقسانكن حال ڤموليهن سبلوم
ڤد تاهون ،2007منريما أڠڬاران دري ص.ا.ب.ت. ڤيهق كراجأن لاكوكنڽ .كامي منيلاي كأدأن وانيتا ستله
اونتوق مڽمبوڠ ڤروجيك ترسبوت .ڤد ماس ايت كامي ادا كهيلڠن اهلي كلوارڬ ،باڬيمانا كهيدوڤن سباڬي سؤرڠ
كيرا 100 ٢سوكار يلاوان دالم كاواسن .تتاڤي تيدق مليڤوتي ايبو ،دان اڤكه ايمڤيق يڠ برلاكوسلڤس كجادين دان اڤكه
سموا كواسن .اي ڤرلو مڠمبڠكن سوكار يلاوان دالم ككواسن
يڠ برلأينن .دان سجملهڽ كامي تله منريما بنتوان دانا دري كبيمبڠن مريك.
ڤركارا ڤرتاما يڠ كامي ممبري بنتوان اياله ڤموليهن جيوا،
أورڬانيساسي لوار. كدوا ڤكرجأن كڤد ايبو -ايبو سڤرتي كداي رونچيت دالم
تركيني ،كامي سدڠ براوسها أونتوق مڠمبڠكن ڤوتينسي
وانيتا ،ممبينچڠكن كڤيمڤينن كران كونتيكس سوشيال د كمڤوڠ دان منيڠكتكن كرجايا.
و يلايه سمڤادن سلاتن ،وانيتا تيدق براني مميڤين .كيت تيدق سبيلڠن بسر دري كيس كريسيك يڠ برلاكو ڤد تڠڬل
برتنتڠن دڠن للاكي تتاڤي كيت مليهت بهاوا ملاكوكن فوڠسي 28اڤر يل 2004اكن مڠهادڤي مسئله دڠن منريما سورت
ڤڠڬيلن ڤمبيچارأن كيس دري محكمه سامأدا استري اتاو
اين اداله چارا اونتوق ممبنتو ساتو ساما لأين. اهلي كلوارڬ .اي مروڤاكن مسئله بسر باڬي سؤرڠ وانيتا
“وانيتا باڽق ترليبت ،تتاڤي كڤوتوسن بوكن توڬس وانيتا، اونتوق مڠهوبوڠي ڤمرينته ،كران مريك هاڽ بياسا مڠهوبوڠي
جادي كامي مراسا بهوا اهلي جاواتنكواس ،بأيك دڤر يڠكت ببراڤ ڤركارا سڤرتي لاڤورن كلاهيرن ،لاڤورن كماتين،
ديسا هيڠڬ ڤر يڠكت و يلايه هاروس مميليكي ڤركاداران سيجيل كماتين اتاو كاد كنالن سهاج .اڤبيل هاروس ڤرڬي
وانيتا سكورڠ .30/70 ٢سبنرڽ ،كامي ممينتأ ، 50/50
كمحكمه ممبوات مريك مراسا ترتكن.
تتاڤي ايت موڠكين مستحيل”. ساله ساتو ڤركارا يڠ كيت لاكوكن اداله ممبري ڤماهمن
والاو باڬايمانڤون ساي سلاكو سؤرڠ اهلي ڤنصيحة، بركنأن اوندڠ -اوندڠ اساس دان بيليق محكمه .كامي باوا
ساي منداڤتي بهاوا ڤڠليبتن وانيتا جوڬ ماسيه سديكيت هاڽ مريك كسانا برتمو ،بوات مريك راسا بياسا ،كمودين اڤبيل
تيبا ماساڽ دڠن ڤڠڬيلن محكمه .ڤركارا ڤرتام يڠ هاروس
7اورڠ دري جومله 60اورڠ. مريك تموي اياله ڤميمڤين مشاركت سڤرتي ڤڠهولو كمڤوڠ
اتاو سسؤرڠ يڠ بوليه ممباچ بهاس تهاي اونتوق دترجمهكن،
“سبنرڽ ،ڤرڬرقكن اورڬانيساسي كامي سلاما 10تاهون اتاو ڤرڬي كڤد انق-انق يڠ بوليه منرجمهكنڽ .جك مريك
يڠ لالو ،كامي مليهت ص.ا.ب.ت .سجق اول بهاوا ساڠت تيدق مماهمي كيت اكن اد ڤڬوام ٢اونتوق ممبري نصيحت
سديكيت وانيتا يڠ ترليبت دالم ڤكرجأن اورڬانيساسي ايت. مڠناءي ڤركارا ترسبوت .كامي ممڤوڽاءي 781سوكار يلاون
ص.ا.ب.ت.هاڽ برفوڠسي دالم ساتو اسڤيك سهاج يڠ
بركاءيتن دڠن وانيتا يأيت ڤموليهن .دان ڤد تاهون ك،-2 اونتوق ممبر يكن ڤڠتاهوان ڤموليهن اساس دان لأين.٢
ك ،-3ك .-4ڤنيڠكتن ڤڽرتأن وانيتا لبيه منيڠكت“.
....
40ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
واكيل سيۏيل كمشاركتن
سؤرڠ وانيتا يڠ قوات سڤرت “ ڤوان فاطمة ڤؤ ايتي
داود” ڤريسيدين ڤرساتوان وانيتا أونتوق كداماين مليهت بهوا
ص.ا.ب.ت .دالم 10تاهون يڠ تله لڤس تله ممبري كڤنتيڠن
كڤد وانيتا ساڠت جلس .تراوتاما دبرباڬاي جواتنكواس،
دان جوڬ مشاركة دو يلايه سمڤادن سلاتن دمانا وانيتا برمولا
ممأين ڤرانن لبيه باڽق در ڤد دهولو.
ڤرساتوان وانيتا أونتوق كداماين ددير يكن سجق تاهون
،2004برتوجوان أونتوق مڠمبڠكن ڤوتينسي وانيتا دو يلايه
سمڤادن سلاتن دبيدڠ ڤموليهن دان ڤرليندوڠن حق ٢وانيتا
سرتا ممڤرموسيكن وانيتا كڤروسيس ڤرداماين اتاو كبهاڬيأن
دو يلايه سمڤادن سلاتن ،يڠ تله برلاكو كجادين سجق تاهون
2004سلڤس ڤريستيوا كرسيك.
ڤوان فاطمة ڤؤ ايتي داود
ڤريسيدن ڤرساتوان وانيتا اونتوق كداماين
مشاركت ويلايه سمڤادن سلاتن
هاروس منيڠكتكن ڤرانن وانيتا لبيه دري سكارڠ
أوليهئت ،ساي مڠمبيل كڤوتوسن اونتوق باڠون دان ساي سلاكو سؤرڠ وانيتا يڠ ترججس دري مسئلهكأمنن
مارا كهادڤن .ڤكرجأن ساي ساڠت بريسيكو .كمدين برلاكو د و يلايه سمڤادن سلاتن كران ساي سنديري كهيلڠن 3
كجادين يڠد ڤڠڬيل “داون ڬوڬور” يأيت كهيلڠن برلاكو اورڠ ابڠ دان سئورڠ كاكق .ساي كلوار بكرجا اونتوق
ستيڤ هاري دوا مايت سهاري .ساي مليهت أنق يڠ كهيلڠن برخدمت كڤد مشاركت .والاوڤون سبلوم ايت ساي هاڽ
ڬورو دسكوله رنده ( سكوله بان چالوڠ ،دائرةكروڠ ڤينڠ،
ايبو دان ايه ،كهيلڠن اورڠ ترسايڠ دالم كلوارڬ. و يلايه جالا ) .تاهون 2004كهيلڠن ابڠ ڤرتاما ،ڤد تاهون
اي منيمبو�لكن ڤرسؤالن بهاوا أڤكه يڠ برلاكو دكاواسن 2007ابڠ كدوا ،ڤد تاهون 2009سئورڠ لاڬي ابڠ كتيڬ
اين؟ باڬيمانا اونتوق مڠهاداڤيڽ؟ سلڤس ايت ،ساي د
هوبوڠي اوله اورڬانايساسي وانيتا دري بهاڬين ڤوست .ساي دان تاهون 2016كهيلڠن لاڬي سؤرڠ كاكق.
سباڬاي واكيل أورڠ ٢يڠ ترججس دكاواسن اين .بركومڤول ڤرسؤالن دالم كڤلا ساي مڠاڤكهكلوارڬ ساي مستي
دان منيلاي كأدأن ستلهكهيلاڠن بهاوا باڬايمانكه اونتوق مڠالمي كهيلڠن سؤرڠ دمي سؤرڠ .كيت تيدق تاهو نصيب
مڠاتاسيڽ .ستله ايت ساي مناوار ديري سباڬاي سوكار يلاوان هيدوڤ كيت .ڤد أخيرڽ ،هاري اين اتاو بيسوق هاريڽ.
اداكهكيت أكن هيدوڤ د تيڬ و يلايه؟ دان أداكهكيت
ڤڽلارس دڠن كلوارڬ أورڠ ٢يڠ ترججس دالم كاواسن. ستروسڽ اكن منجادي مڠسا دتيڬ و يلايه؟ اتاو اڤكهكيت
كالي ڤرتاما ساي ملقساناكن كڬياتن “منجالين هاتي
كلوارڬ سمڤادن سلاتن” دڠن اد اورڬانيساسي وانيتا دري تيدق اكن ملاكوكن أف٢؟
39
اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت ،.دأڠڬف سباڬي ايرا يڠ دتريما سنديري .سڤرتي مريك ممڤوڽأي ڤروجيك سنديري تتاڤي أڠڬارانڽ
دان د دڤرچايأي اوليه ڤندودوق تمڤتن .ولاوڤون كڽتأنڽ بهوا تيدق منچوكوڤي اونتوق مڠوروسڽ .ص.ا.ب.ت ممڤوڽأي
كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ بوكن دري ڤڬاواي ڤمرينته كواجيبن أونتوق ممڤرلواسكن ڤروجيك ،اتاو ڤروجيك ايت تله
دلاكوكن تتاڤي مريك إيڠين منجادي لبيه بأيك ،اتاو كران
دري جابتن اوروسن ڤنتدبيران. رعيت منداڤت منفعة تتافي أڠڬاران تيدق اد .ص.ا.ب.ت.
كناڤكه رعيت سوك كڤد بلياو .ساي مليهت كران كڤريبادينڽ
سباڬاي أورڠ يڠبأيك ،بلياو مليهت دنيا دڠن چارا يڠ ڤوزيتيف، اكن ممبري سوكوڠن اونتوق منفعة رعيت دالم تمڤتن.
يأيت مليهت مسأله سڤاي تيدق جادي مسألة .مليهت سموا أورڠ ص.ا.ب.ت .ڤد إيرا ايت اداله ايرا دمانا كرجا ڤمباڠونن
دڠن هارڤن يڠ بأيك دان ڤستي بهوا سموا أورڠ ايت بأيك. داڤت دلقسانكن سڤنوهڽ .ساي ماسيه برفيكير بهوا ص.ا.ب.ت.
دسمڤيڠ أيت جوڬ بلياو مڠڬوناكن أڠڬاران دڠن چارا يڠ
مستي لبيه بأيك درڤد اين.
چڤت دان بلياو ڤرڬي دستيڤ كاواسن يڠ ادا اورڠ سوسه. كامي ماهو بهاوا ص.ا.ب.ت .كرجا بيبس دباوه ناوڠن
بركنأن داسرلأين ،٢سڤرتي حال ٢دلوار نڬارا .بلياو ڤرڬي جابتن ڤردانا منتري دان ممڤوڽأي اوندڠ ٢ص.ا.ب.ت.
أونتوق مليهت كهيدوڤن ڤارا ڤلاجر تيڬ و يلايه سلاتن دستيف سنديري كران دماس يڠتله لڤس كيت هاروس مڠاكوي بهوا
نڬارا دتيمور تڠه دان سمڤاي كنڬارا سودان سباڬي أورڠ يڠ ص.ا.ب.ت .هاروس بكرجا ساما دڠن بهاڬين جابتن كسلاماتن.
سبلوم برلاكو كجادين ڤد تاهون ،2004ص.ا.ب.ت.
نيت بأيك دان هارڤن يڠ بأيك. بكرجا ساما دڠن بهاڬين ڬابوڠن ڤمرينته عوام ،ڤوليس ،تنترا
ڤد وقت ايت .ڤندودوق كمڤوڠ مڠاتاكن بلياو ادله “ستيا ( 43ڤ.ت.ط ،) 43 .يڠ مروڤاكن أڬينسي كسلامتن يڠ
اوسهااڬوڠ كيت” .ساي سباڬاي وارتاوان ،جوڬ برأوسها دكتواي أوليه تنترا ،يڠ أكن بكرجا سام سهيڠڬا ڤارتي ديموكريت
مڽمڤايكن كڤد ڤندودوق كمڤوڠ مڠاتاكن “ص.ا.ب.ت. منچادڠكن أوندڠ ٢ص.ا.ب.ت .اونتوق مماسوقكي دان مليواتي
كيت” كران ڤركتأن “ستيا اوسهااڬوڠ كيت” اداله اونتوق ديوان رعيت .ستله ص.ا.ب.ت .ممڤوڽأي أوندڠ ٢ڤراتوران
ترسنديري سڤرت سبواه ايڬينسي بيبس ،بيبس دري مجليس
مماتوهي اورڠ بوكن كڤد اورڬانايساسي.
ستله ستيا اوسهااڬوڠ كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ كسلاماتن دالم نڬري.
دڤيندهكن اونتوق منجاوات سباڬاي ڤناصيحة كڤد ڤردانا ستله أوندڠ ص.ا.ب.ت .مڠومومكن ڤڠواتكواسا،
منتري .دان يڠمليا انچئ ڤانوء اوءتهايراتنا كمبالي منجاوات ستيا كڤيمڤينن درڤد ڤڠارهكڤد ستيا اوسها اڬوڠ .تاهڤ ڤنجاوات
اوسهااڬوڠ .ڤد ستڠه ڤڠڬل يڠمليا انچئ ڤانوء دان ڤد ايرا يڠمليا سباڬاي ستيا اوسها اڬوڠ اداله تاهڤ ،11ستارف دڠن ستيا
انچئ تاوي 3تاهون .ص.ا.ب.ت .سديا تمڤت اونتوق رعيت أوسها تتڤ كمنترين دان أورڠ ڤرتاما يڠ برتوكر دري ڤڠارهكڤد
يأيت ملالوي مجلس ڤناصيحة يڠد تيرو درڤد مجليس واكيل ستيا اوسها اڬوڠ اياله يڠمليا انچئ ڤانوء اوءتهايراتنا ،ستله ايت
رعيت .دڠن مميليه واكيل دري سموا سيكتور ،سموا بيدڠ ڤكرجأن دأوبهكڤد كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ ،ڤد زمان كراجأن
سباڬاي واكيل سيكتورعوام اونتوق ممبري چادڠن سوڤاي
يڠبربهاڬيا ڤوان ييڠلاق چيناواترا.
مڽلسايكن مسئله. بوليه دكاتكن بهوا ايرا كتيك ايت ص.ا.ب.ت .ڤاليڠ
هيبت دان چمرلڠ كران ممڤوڽأي أوندڠ ٢ڤراتوران ترسنديري
“ أڤكه چورق ص.ا.ب.ت .دالم إيمڤين ساي؟ جوابن دان مميليكي أڠڬارن ترسنديري .اين اداله إيرا دمانا ڤكرجأن
ساي اياله ساي ماهو مليهت ص.ا.ب.ت .بيبس مڠيكوت داڤت منمبوسي د ستيڤ بيدڠ ،ممڤوڽأي كبيسن ،ممڤوڽأي
أوندڠ ٢دان ڤراتورانڽ ترسنديري .ممڤوڽأي ڤمبهاڬين كرجا يڠ أڠڬاران ،مميليكي ڤوليسي ،مميليكي ستراتيڬي ترسنديري4-5 .
جلس دان ممڤوڽأي توجوان يڠ ساما أونتوق منجاڬ رعيت تاهون ايت دأڠڬف سباڬاي ايرا يڠ تراوڠڬول .ترأوتام ڤد ايرا
دو يلايه سمڤادن سلاتن”. كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ سباڬاي ستيا
....
38ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
واكيل سيۏيل كمشاركتن
سلاكو ميديا كانن يڠ تله لاما بربركچيمڤوڠن دڠن و يلايه
سمڤادن دان ص.ا.ب.ت .تله ملالوي برباڬاي رينتڠن برساما
دڠن ص.ا.ب.ت .سمنجق زمان أنان أنان تكول ( منتن ستيا
أوسها أڬوڠ ص.ا.ب.ت .تاهون )1982-1985هيڠڬا سكارڠ،
“ چاييوڠ ماني روڠساكون “ ماسيه برڤنداڤت بهوا زمان سكارڠ
كڬميلاڠن ص.ا.ب.ت .اياله زمان يڠ مڠڬوناكن أوندڠ٢
ڤڠوروسن يڠ لڠكڤ.
انچئ چاييوڠ ماني روڠساكون ميديا كانن ممبهاڬيكن ڤكرجأن ص.ا.ب.ت .سمنجق 10
تاهون لالو كڤد 3تيمڤوه .يأيت تيمڤوه سبلوم اوندڠ-اوندڠ ،تمڤوه
ڤريسيدن ڤرساتوان سورت خبر سلاتن تهاي اد اوندڠ-اوندڠ دان تيمڤوه مجليس كبڠسأن اونتوق كامانن دان
كتنترامن ( . )NCPOستيڤ تيمڤوه جلس بربيذا.
ڤد تيمڤوه ڤرتاما ،كباڽقكن ڤميمڤين دان ڤڬاواي ص.ا.ب.ت.
برأصل دري جابتن ڤنتدبيران ( كمنترين دالم نڬري ).
ص.ا.ب.ت .هاروس ممبوك رواڠ باڬي مشاركت ماداني
اونتوق برساما ممباڠون ويلايه سمڤادن سلاتن
چاندي ٢دان جوڬ ڤلباڬاي بودايا. سلأين توڬس ڤمباڠونن ،أدا باڽق توڬس لأين يڠڤرلو
ڤد ايرا ايت رعيت يقين بهاوا ستيڤ مسئله يڠ مريك اد دجالنكن .سچارا كسلوروهن كامي ممڠڬيل مباڠونن يڠ سبنرڽ
اڤبيل داتڠك ص.ا.ب.ت .اكن داڤت د سلسايكن .ايرا ايت كيت بوات برباڬاي ڤركارا ترماسوق مسئلهكعاديلن ،ڤنديديقكن،
اداله ايرا يڠ ڤرهوبوڠن انتارا ص.ا.ب.ت .دڠن اونيت ٢دالم
كاواسن ساڠت بأيك .تراوتماڽ دڠن بهاڬين ڤنتدبير كران دان جوڬ اڬام.
كباڽقكنڽ ستيااوسها اڬوڠ ،تيمبلن ستيااوسها اڬوڠ ،ڤڠاره ٢ايت والاو باڬاي مانڤون دالم ڤراسأن رعيت ،ستيڤ ڤركارا
ڤرنه منجاوت سباڬاي كتوا دأيره ،سباڬاي ستيااوسها تتڤ يڠ مريك اد مسئله مريك اكن داتڠ كسيني كران دسيني منريما
سموا ڤركارا ادوان .ص.ا.ب.ت .سباڬاي ڤوست منڬق
و يلايه ،ڬوبنور و يلايه برتوڬس د ص.ا.ب.ت. كعاديلن يڠ منريما ادوان دان رايوان دري رعيت .دالم مسئله
ڤڽلارسن انتارا ص.ا.ب.ت .دڠن بهاڬين ڤنتدبير ،بهاڬين أڬام ،كيت باڽق ترليبت ،كيت اداله اورڠ يڠ مڠوروسكن
و يلايه داڤت د لقسانكن دڠن بأيك ،داڤت لنچركن ڤروجيك بلنجاوان واڠ .سڤرتي واڠ كڤد امام دان لأين .٢ڤركارا يڠ ڤاليڠ
بسر اياله اڠڬرن اونتوق منونايكن حج كران ص.ا.ب.ت .اداله
يڠ برمنفعة اونتوق رعيت.
ص.ا.ب.ت .جوڬ ممڤوڽأي أڠڬاران اونتوق منولوڠ كتوا ڤروجيك.
جابتن كراجأن دالم تمڤتن سڤاي داڤت ملاكوكن ڤكرجأن مريك دالم حال اڬام بوذا كامي جوڬ ممبري سوكوڠن كڤد
37
“سمڤادن بوكيت تال تله برلالو 10تاهون دان ماسيه سچارا ڤريبادي ،ساي إيڠين ص.ا.ب.ت .مماجوكن
بلوم سيڤ كران سر يڠ بروبهكراجأن .ساي ماهو اي منجادي ڤروجيك يڠ مروڤاكن ڤمباڠونن ڤنتيڠ يڠ ممبري منفعةكڤد
كواس مطلق باڬي ص.ا.ب.ت .دان بادن ڤمرينته تمڤتن ڤندودوق دكاواسن اين كران باڽق ڤروجيك دو يلايه سمڤادن
كران اي اكن برجالن دڠن چڤت دان بركمبڠ دڠن لبيه سلاتن بلوم اد ڤركمبڠن .ببراڤ ڤروجيك بلوم دجالنكن،
سڤرتي ڤروجيك جمبتن كوتا بهارو -سوڠاي ڬولوق يڠ
ڤانتس”. مڠهوبوڠكن تهايلند -ماليسيا .تتاڤي اولهكران وابق كوۏيد -
ڤر بيذأن انتارا مجلس ڤنصيحة دڠن جواتنكواس ،19ڤروجيك اين دتڠڬوهكن .سكارڠ ،ساي داڤت تاهو
ڤنصيحة ،ڤرأ كرو سونتهون تهيڤ ويئمول منجاوب بهاوا بلياو سچارا كاسر بهاوا ڤيهق ص.ا.ب.ت .تله مڠهنتر ڤڬاواي
بكرجا دڠن مجلس ڤنصيحة سمنجق تاهون 2002دديوان
تورون ڤادڠ سڤاي منداڤت تانه أونتوق تاڤق ڤمبينأن.
ڤنصيحة جوڬ. ڤروجيك ٢اين منجادي مسأله بسر باڬي ڤندودوق
“ديوان ڤنصيحة مميليكي تيمڤوه وقت 4تاهون ،تتاڤي تمڤتن كران إيكونومي سوڠاي ڬولوق اداله ڤرداڬڠن أنتارا
مميليكي باڽق كواسا كران داڤت ممڠڬيل ڤڬاواي ڤمرينته بڠسا .سكيراڽ ڤروجيك ايت برجايا ،اي ممڤو منچيڤتاكن
اونتوق منجلسكن إيسو ٢يڠ مريك برتڠڬوڠجواب ،جك ڤكرجأن دان كرجايا اونتوق مشاركت د ولايه ناراتيوات
منداڤتي ادوان اتاو رايوان كڤد ڤيهق كامي بركنأن ڤروجيق
يڠ مريك جالنكن .سڤرتي مسألة دسمڤادن ،جك ادا سئورڠ دڠن جومله يڠ بسر.
مڠادو بهوا ايميڬريسين ممڤوڽأي ماس برباريس يڠ ترلاجق نامون ،اهلي مجلس ڤنصيحة ،واكيل و يلايه ناراتيوات
لاما ،ڤڠڬونا ڤرخدمتن مستي منوڠڬو لاما .كامي بوليه ممڠڬيل داڤت رايوان بركنأن ڤروجيك ڤمبينأن جمبتن سبله بوكيت تال
ڤڬاواي أونتوق ممبري ڤنجلاسن”. دالم كاواسن اين ماسيه ترداڤت باڽق
“سكارڠ اين ،جواتنكواس ڤنصيحة داتڠ مشوارة سهاج، جوراڠ كڤرچايأن انتارا ساتو ساما
تيدق داڤت بر بوات أڤ ٢كران توڬسڽ هاڽ ممبري
چاداڠن ،يڠ مانا ڤيهق ص.ا.ب.ت .موڠكين مڠمبيل لأين .اين ادله ساتو توڬس بسر باڬي
ص.ا.ب.ت .اونتوق سلسايكن
تيندقكن اتاو تيدق ملاكوكن اڤ.”٢ ستروسڽ.
والاو باڬايمانڤون كاواسن اين ماسيه ترداڤت باڽق
جوراڠ كڤرچيأن انتارا ساتو سام لأين .اي مروڤاكن يڠ مڠهوبوڠي كنڬارا ماليسيا يڠ ماسيه برمسئله .يأيت لارڠ
ڤرسوألن ڤنتيڠ دالم مڽلسايكن مسأله باڬي ڤيهق ص.ا.ب.ت. رعيت بكرجا د تانه 400راي يڠ دأمبيل اليه والاوڤون بلوم
ممبايرهرڬ امبيل اليه .رعيت منونتوت اڬر مريك بوليه
ستروسڽ. مڠڬوناكن تمڤت يڠ اكن دأمبيل اليه ترلبيه دهولو .رعيت
“كتيك ساي ماسيه كچيل ،ساي تيڠكل برساما ،بلاجر ممبوات رايوان ملالوءي مجليس ڤناصيحة دان كامي مڽمڤأيكن
برساما كاوان ٢مسلم .ساي برڤلواڠ بلاجر بهاس عرب ستروسڽ كڤد ڤيهق ڬوبنور و يلايه دان كڤد ص.ا.ب.ت.
أساس سمڤأي سكارڠ ساي ماسيه تاهو اليف با تا ثا كران
دولو ڬورو ساي اياله سؤرڠ مسلم .ساي جوڬ دڤنداي .
برچاكڤ بهاس ملايو .دككواسن اين أورڠ يڠ برعمور لبيه
دري 60تاهون بوليه برچاكڤ دڠن بهاس ملايو ،والاوڤأون
تيدق ڤنداي برچاكڤ بهاس ملايو مريك بوليه بركومونيكاسي
دڠن بأيك .
....
36ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
واكيل سيۏيل كمشاركتن
أونتوق ممڤرچڤتكن ڤروجيك ٢يڠبرمنفعة
باڬي رعيتد و يلايه سمڤادن سلاتن.
ساي دڤيليه سباڬاي سؤرڠ اهلي
مجليس ڤناصيحة دان ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن
سلاتن دزامان اين .كمودين دڤيليه سباڬاي
اهلي جاوتنكواس ڤنديديقكن ،اڬام دان
بوديا.
اولهكران اهلي جاوتنكواس ڤناصيحة
دان ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن بارو
بكرجا 1تاهون ،مشوارت هاڽ 4كالي.
ماسيه تيدق ممڤوڽاءي ڤرانن بڬيتو باڽق.
نامون ،ڤد ماس لالو ،ترداڤت ببراڤ
چادڠن مڠناءي هاري-هاري ڤنتيڠ اڬام
بوزا د سلاتن تهاي ،دري بهاڬين ڤنديديقكن
بركنأن ڤمبرين چوتي ڤد بولن كسڤولوه ﴿يڠ
ترأخير﴾ كران ڤڠانوت اڬام اسلام دسلا
تن تهاي سوده ممڤوڽاءي هاري چوتي د
هاري راي -كتورونن چينا ڤون اد هاري
چوتي اونتوق تاهون بارو چينا .ڤد ماس
اين ڤمرينته تله مڠمبيل تيندقكن.
مستي ممڤرچڤتكن ڤمباڠونن ڤرأ كرو سونتهون تهيڤ ويئمول
ايكونومي سمڤادن سلاتن
كتوا كو يل كولوك تهيڤ ويئمول ،دائره سوڠاي ڬولوق ،و يلايه
اونتوق ممچيڤتاكن ڤكرجأن ناراتيوات
دان كرجايا
ڤرأ كرو سونتهون تهيڤ و يئمول ،كتوا كو يل
كولوك تهيڤ ويئمول اتاو دكنالي دڠن ڬلاران “ ڤوتن
إ ياد” مليهت بهوا كراجأن مستي ممڤرچڤت ڤمبينأن
هوبوڠن أنتارا رعيت بوزا دان مسلم سڤاي داڤت
تيڠڬل دان هيدوڤ برساما سڤرت ماسا لالو سبلوم
ترلمبت .دڠن اد ص.ا.ب.ت .منجادي ڤرأنتاران
35
ايديا ترسبوت ادله حصيل در ڤد اهلي اکاديميك دري يونيويسيتي تمڤتن اونتوق منجاوات
ديوان ڤناصيهت د ماس ايت. سباݢاي تيمبلن ستيااوسها اݢوڠ سڤاي ممڤو مڠايكسيس كڤد
رعيت دڠن لبيه بأيك .ساي دبري توݢس منجاݢ مسألة
دتمبهكن لاڬي دڠن صيفة ڤريبادي دالم أورسن أڬام ،ڤرجالنن كمكة أونتوق منونايكن حج دان
دان ايديولوڬي بلياو تتاڤي سجارا
كسلوروهنڽ ادله حصيل دري جوڬ ممبينچڠكن حال٢كسلاماتن.
كتيك زمان يڠمليا تاوي صودصوڠ ،بلياو ملنتيق ستيڤ
اوندڠ-اوندڠ ص.ا.ب.ت .يڠ ممبوكا جواتنكواس دالم مجلس ڤنصيحة أونتوق ممڤاميركن مسألة
لواس. يڠد ادوكن أوله مشاركة اتاو يڠ كيت علامي ڤد وقت ايت.
مجلس ڤنصيحة جوݢ لنتيق سبواه جواتنكواس كچيل أونتوق
نامون ،ببراڤ أيديا اين داتڠ دري مجلس ڤنصيحة ڤد مڠاواسي حج دان سؤال ڬاجي باڬي ڤميمڤين أڬام .ڤيهق
ماس ايت .تمبه دڠن كڤريبادين دان أيديولوجي بلياو سنديري. ص.ا.ب.ت .منجاڬ دڠن بأيك .هيڠݢ ممڤو منجالين
تتاڤي سچارا كسلوروهنڽ سموا ايت أدا له حاصيل دري هوبوڠن ايرت دڠن ڤارا ڤميمڤين أڬام ،ترماسوق منجمڤوت
اوندڠ -اوندڠ ص.ا.ب.ا.ت .يڠ ممبوك لواس ڤد ماس اونتوق برساما دالم ڤروڬريم لاواتن سمبيل بلاجر دلوار نڬارا
ايت .تتاڤي ڤد ماس سكارڠ بنتوق ڤكرجأن لبيه سمڤيت دالم حال يڠبركأيتن دڠن ڤرانن ڤنتدبيران جواتنكواس مجلس
ملاهيركن رواڠ دأنتارا ص.ا.ب.ا.ت .دڠن رعيت. أكام إسلام دو يلايه.
“سبب اڤ رعيت سوكا كڤد بلياو ،مڠيكوت ڤندڠن
دهاري اين برهارڤ ص.ا.ب.ا.ت .ممبنتو مڽلسايكن ساي ايالهكران كڤريبادين بلياو ،بلياو مندكاتي دان بر أوسها
مسألة ڤنچارين هارين ترلبيه دهولو ،كران جك ڤندودوق مماهامي بودايا رعيت دالم تمڤتن .بلياو ممبوكا ڤينتو اونتوق
كمڤوڠ هيدوڤ سنڠ ،مسألهكسلاماتن دان ڤرتمڤوران دڠن
سموا اورڬانيساسي مندكتي دان
ڤيهق بركواس أكن هيلڠ دڠن سنديريڽ. بربينچڠ د ڤجابتڽ .ستيڤ اورڠ موده أونتوق مندكاتي
بلياو .ترأوتام سكالي سنتياس أدا ڤرجومڤأن هارين ستيڤ
.... ڤاڬي سبلوم وقت ڤجابت أونتوق بربينچڠ دان ممبنتڠي مسأله،
ولاوڤون بوكن سچارا رسمي تتاڤي اي داڤت مڽلسايكن مسأله
دڠن چڤت.
بليو منجاڬ أورڠ تهاي دلوار نڬارا .ترأوتام أنق ٢يڠ
كورڠ بلاجر بهاس تهاي .بلياو مڽدياكن كور يكولم بهاس
تهاي كڤد كومڤولن ايت .جوڬ مڽلسايكن مسئله ڤرساتوان
توميم (ر يستور ين رعيت تهاي دماليسيا) .سر يڠ ممبري
ڤينجامن كڤد اورڠ يڠ مڠهادڤي مسألةكأواڠن ،ڤرداڬاڠن،
سهيڠڬا داڤت موجودكن ڤرهو بوڠن بأيك دان ساليڠ
ممڤرچيأي .جوڬ ملاكوكن لاواتن أونتوق برتمو دڠن
ڤرساتوان ڤلاجر دنڬارا ٢عرب أونتوق ممبري ڬالقكن،
مڠنلي دان مڽلسايكن مسألة يڠ مريك مڠهاداڤي.
34ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
واكيل سيۏيل كمشاركتن
سماس ص.ا.ب.ت .دتوبوهکن ڤد
تاهون 1981ساي بلوم برڤرانن دکاواسن
اين .تتاڤي مليهت دالم ݢمبران لواس اي
اداله ڤرکارا يڠ ساڠت بأيك کران
ص.ا.ب.ت اداله واکيل دالم مڽلسايکن
مسأله يڠ ممڤو مڠايکسيس رعيت د ستيڤ
کاواسن دان سيکتور .منجاݢ سيكتور
كراجأن ،سيكتور عوام دان سيكتور
سواستا .اڤبيل ماسا بروبه ،كرجا جوڬ
بروبه مڠيكوت زمان .ساي برڤرانن دزمان
كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ سباݢاي
اهلي مجليس ڤناصيحت .بلياو تله ممبري
کسمڤتن اونتوق برتوݢس د سيني دان
جوݢ اونتوق منيڠکتکن ڤرسونيل يڠ
برڤوتينسي دالم برباݢي بيدڠ سڤرتي مڠوندڠ
ساي ايڠين مليهت يڠمليا وان درامن مأميڠچيء
ص.ا.ب.ت .
يڠد ڤرتوا مجليس اڬام اسلام و يلايه ڤتتاني
تولوڠ سلساي مسئله
كهيدوڤن رعيت ڤڠاسس ص.ا.ب.ت .اداله ڤا ڤريم کران
و يلايه سمڤادن سلاتن ممڤوڽاءي مسئله تيدق سڤرتي
و يلايه لأين .٢اولهئت ستيڤ كراجأن ممبري کڤنتيڠن
ترهادڤ ص.ا.ب.ت .سڤاي منجادي سباڬاي
واكيل اونتوق مڽلسايكن مسئله دكاواسن اين.
33
سرانيا نوکيو چيئبيده ابوباکا بينچوان سوسارا فاتيمه فأأيتيدأود راهيم يينا سوتيق مادنيڠ
تر يووت سيکيت سورڤون کاڤلانونوات انکيت ليلاڤايبون ڤکاڤن سنسوات کويسڤوڠ سيئريئتاناسکون واروت چاكاتيت
اليسا اوڠسارا محمداسمي مامأ محمدخراستن حج چيئلي عثمان دأود عبدالعزيز يانيا راڤي مامأ
ناتنون ڤوڠتانيأو يئريئيا بونياسيت سؤواننارات دوللاديت ڤاتنأرات ساكدا ويتياسيئريئکون تاويساك دأود کيڤاچا چنتأسيئرو
نيئموء مأکاچي سومڤوچ سؤواننارات ديدرات سيمسيئريء ڤوچ نوانبون سومماي کوانتوڠييم راچني دينکانچانأساك
ابيدين مانونتاوي
32ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
ديوان ڤناصيحت ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن ويلايه
سمڤادن سلاتن ()2020
چاييوڠ مانيروڠسکون وانهأمأ باکا ڤرأموك لمول سأيد اليوفري
ڤريسيدين ديوان نأيب ڤريسيدين ديوان نومبور 2 نأيب ڤريسيدين ديوان نومبور 1 ستيااوسها ديوان
بهارودين يوسوف اسيء اسي ڤانيا سيتهوڠسوك سيئريئساك ڤرأتيڤراسميکون ياکر يا سيئمأ ويئچيد تهاي تهوڠنوم
عبدالعزيز چيءمامأ چيءهوسيڠ چيءاوبوڠ روشدي باکوء ادون مواقسوڠ ارون کاوعو ڤايسان تانيهيڠ
ڤرأسونتهون ويئسوتتانؤوات ڤرأ سيئريئ چارييا لاڠکان ڤرأکرو سونتهن تيڤويئمون ڤرأکروسؤواتناڤون يمعاد ليڠالا دونسوکوت ناي دي
(سيئريئواتنأ نوڤرات)
قسيم بوهاس نيءحسن نيءمأ ايمچيت لتڤوڠسومبات ويسوت چومڠ موسيث لتڤر يڤان ڤرأکرو سوڤونڤنياسان
31
سوراساك اينسيکراي ادول ڤرومسيڠ وارات سيڠچارون خاليل الرحمن درامي عبدالله وامي کراسناي واڠراڠسيئماکول
راچني دينکانأچانأساك خسمه ليميني عبدالرانيء کاهأمأ عبدالعزيز يانيا نيئسيت چايفاك سومسوك سؤوانکيت
مأصالح سامأ ويئسوت سيڠکچون وراکون يوسين چينتاڤاکان سورچاي چيتڤاكديبدين چاييوڠ مانيروڠسکون ڤيتاك كوکياتڤيئتاك
چينتنا چيئنووات راتنا کانسيئريء ڤاکون ڤريچاووتتيئديت دنؤڤوڠ اونڤواڠرات اڠخانا نيلأڤايچيت سودتيئڤن کنانوءراك
بينچاوان سوسارا کيتيئڤوڠ کوبويتتاي سامريت سياڠڤرأسيت
30ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
چارتا ديوان ڤناصيحت
ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن ويلايه سمڤادن سلاتن ()2013 - 2010
وانچاي سواناکان سومچاي تنسيسکول سأيد اليوفري عزيز بينهاوان
ستيااوسها ديوان نأيب ڤريسيدين مجليس نأيب ڤريسيدين ديوان ڤريسيدين ديوان
اهلي ديوان ڤناصيحت ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن ويلايه سمڤادن سلاتن
سومات مأمؤڤي سماعيل دوله سيري نيءمأيؤ ڤراي ڤاتنو سموت مهامأ هاريس مأريسة
مؤراد باي سأمأوة روشدي باکوق أسمي توءمينا عبدالعزيز چيءمامأ ويرأ ڤيد ڤراداڤ دوله ليمليء
ڤرأ کرو سونتهونتيف ويئمون ڤرا سيئريتچار يا لڠکان ويئچاي رونروڠکوللاريت ڤرأ سيرا تانأو يءمون ڤرأ کرو سوڤون ڤنياسان يمعاد ليڠالا
29
منداڤتكن معلومت سهيڠݢ کامي داڤت مڠݢوناکنڽ سباݢاي
ڤڠکالن داتا يڠ ساما سموا .دان داڤت چاتت دالم ڤتا دان لأين.٢
اين اداله ڤڠوروسن ڤڠکالن داتا يڠ اکن ممباوا کڤد ڤڽلساين
مسأله د ما سا منداتڠ.
مڽوکوڠ ايکونومي اساس دڠن مندوروڠ ايکونومي ڤلنچوڠن ڤوست ڤڽلاراسن كانق-كانق دان وانيتا مروڤاکن تمڤت
ڤروجيك چونتوه يڠ مانا ص.ا.ب.ت .كرجا ساما دڠن يڠ ڤرتاما د تهايلند جوݢ برتمڤت د تيڠکت باواه.
ڤلباڬاي كمنترين دان جابتن ڤمرينتهن سڤرتي بندار ڤلنچوڠن د
بتوڠ .ص.ا.ب.ت .اداله بهاڬين ڤڽلاراس باڬي بندارموديل. اورݢانايساسي مشاراکة سيفيل جوݢ اد دسيني .اين اداله
بتوڠ ادله بندار موديل سڬي ڤلنچوڠن ليستاري .سكيراڽ اندا کجايأن دالم ڤڠوروسن .بركنأن ڤڽلساين ککوراڠن زات ماكنن،
مڠاتكن اڤ يڠ كامي لاكوكن اونتوق منيڠكتكن ڤلنچوڠن؟ کيني باڽق اورݢانايساسي بکرجا أتس ناما اهليجاواتنكواسا کرجا.
اولهئت ص.ا.ب.ت .برتيندق سبا ݢاي ڤوست کواورديناسي.
دري يڠ سوده اد.
اندا مليهت تلاڬ اير ڤانس د كمڤوڠ ناكا ( دأيره بتوڠ ) منوبوهکن ڤوست داتا اونتوق مراوات مريك يڠ ترججس اوليه
يڠ اينده دان ڤنوه دڠن ڤلنچوڠ سكارڠ .تتاڤي دهولو كاواسن کروسوهن
ايت دتومبوهي هوتن .اتاو د رومه براوسيا 150تاهون ،کمڤوڠ
کومونيتي چينا کيلو ،4کمڤوڠ کومونيتي چينا هقکا ( دأيره دسيني جوݢ مروڤکن ڤوست داتا ڤمباڠونن ڤرتاما د سلاتن.
بتوڠ ) .سوکوڠن مندوروڠ ڤمباڠونن د سکاي ووق ( اير و يڠ ڤرݢرقکن يڠ بارو دبينچڠکن دان يڠتله
) كامي كرجاساما دڠن بهاڬين و يلايه ،ا.ب.ت ،.جابتن
ڤرهوتنن مندوروڠ ڤلباݢي لڠکه اونتوق منجاديکن تمڤت ڤلنچوڠن دتنداتاڠني اداله معلومت مريك يڠ ترججس اوليهکروسوهن.
دالم تمڤتن .جوݢ مندوروڠ لا ڤڠن تربڠ بتوڠ .ص.ا.ب.ت. ادله سيستيم يڠ دهوبوڠکن دڠن ڤر يڠکت مقيم دان كمڤوڠ.
سباݢاي ڤوست ڤندوروڠ دڠن ڤلباݢي اݢينسي هيڠݢا برجايا. سباݢاي ڤوست داتا اوراڠ ٢يڠ ترججس .سلڤس اين كيت
جادي کامي ايڠين مليهت ڤلنچوڠ ماسوقي كاواسن کومونيتي
ممڤو مليهت ݢمبر يڠ ساما .کمنترين
دان برمالم دهومستي يڠ دسدياكن اوليه ڤندودوق کمڤوڠ. ڤنديديقکن اکن مميليقکي ساتو سيت معلومت اونتوق
بوليه دكاتكن جالن راي دري سوڠکلا داتڠ کسيني اد مڠاواسي ڤنديدقکن اوراڠ ٢يڠ ترججس .معلومت
باڽق ريستوران .د بندر جالا ڤون ڤنوه دڠن ريستوران کران تربارو اکن مونچول تروس كڤد کامي دڠن سݢرا .جادي
ڤلنچوڠ اكن سيڠڬه سيني دهولو .بݢيتو جوݢ دڠن جالن كتانتو كيت اكن مليهت ݢمبر يڠ ساما .کمنترين کصيحتن ،جابتن
سكارڠ د ڤنوهي دڠن ريستوران .بوكن هاڽا د بتوڠ سهاج تتافي کصيحتن جيوا جوݢ منندا تاڠني اونتوق كرجاساما .دڠن اين
اين اداله ڤمباڠونن سچارا كسلوروهن .سکاراڠ ڤندودوق کمڤوڠ مريك اکن دجاݢ .سبلوم اين معلومت تيدق ڤرنه مونچول.
راماي يڠ اکن ممبوات هومستي کران اين اداله ڤنداڤتن اساس. معلومت رعيت تهاي دري ماليسيا د سݢي ڤڠڠݢوران .کامي
مڠݢوناکن سيسوا سوكار يلاوان برجالن د ستيڤ رومه اونتوق
....
28ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
اينتيݢراسي ڤڠوروسن اير دو يلايه سمڤادن سلاتن ڤڽلارسن اونتوق ممبري سوكوڠن ترهادڤ بيسنيس ڤرتڠهن
سچاراکسلوروهن ڤمباڠونن ستله مماسوقكي تاهون کتيݢ دان كچيل د باڠونن ڤوست كراجأن سلاتن بهاڬين باوه ﴿
هوتيل چاڠلي ﴾ وقتو سكارڠ كڬياتن مارا سچارا برتروسن .
ساي تيدق منيڠݢ�لکن ڤركارا يڠ منتن ڤڠاره اوليهئيت ڬمباران عموم ايكونومي وقتو سكارڠ منيڠكت باءيك.
اتاو ستيااوسهااݢوڠ تله ملتقکن اساسڽ .ساي ماسيه
ممبنتو مڠوروس ݢولوڠن ضعيف ،ݢولوڠن کوراڠ ڤلواڠ دان
مڠيکوتيڽ تتاڤي اي ممبوکا جالن لبيه لواس دري ڤنديديقکن بهاس تهاي
سبلومڽ .دهاري اين ساي برمولا مليهت ڤروبهن يڠ جلس
ݢولوڠن ضعيف کوراڠ ڤلواڠ ڤيهق ص.ا.ب.ت .ممبري
دالم ستيڤ دايمينسي. ڤلواڠ كڤد مريك سڤاي ممڤو مڠايکسيس دالم برباݢاي ڤركارا
اڤكه ڤنچاڤاين دان کماجوان يڠ جلس؟ ساي ايڠين مڠاتاکن
بهاوا اونداڠ ٢ڤنتدبيران عوام برتوجوان اونتوق مڠادكن ڤڠوروسن دان تله ترچاڤاي باڽق کماجوان.
يڠ بنر ٢برساتو دان برسڤادو ايتله يڠ كامي اڠݢڤ سباݢي ترداڤت 7.5ڤولوه ريبو کانق ٢کوراڠ اوڤاي دسلاتن
تهاي .دري جمله ايت لبيه دري 3000اورڠ تيدق داڤت
کماجوان. منجاݢا ديري سنديري ساما سکالي .دري جومله ايت جوڬ
سباݢي چونتوه ،ڤڠوروسن اير ممڤوڽأي باڽق اوݢانايساسي ترداڤت يڠ كورڠ اوڤاي برتينديه .سبلوم اين ببراڤ اݢينسي
يڠ ترليبت سوده ممبنتو ،تتاڤي کيت مڽوسونكن سيستيم ،مليهت
يڠ ترليبت دالم اوڤراسي .کامي تله ݢمبر يڠ ساما ،اڤ يڠ بوليه دالاکوکن .كروم سومديد ڤهرأ
مڠومڤو�لکن سموا سيکتور اونتوق مڠوروسکنڽ دڠن اد تهيڤ سنتيا براڠكت كسيني ساي مڽمڤأيكن لاڤوران ،بڬيندا
ص.ا.ب.ت .سباݢي ڤوست ڤڽلارس .کيني برسديا اونتوق
ممبوکا ڤوست معلومت ڤڠوروسن اير دو يلايه سمڤادن سلاتن ساڠت برمينت.
مڠادكن ڤروجيك "كروسي بهاݢيا" كرجا ساما دڠن
دمان سموا سيکتور
اکن برکومڤول دڤوست ترسبوت د چاڠلي .يڠ کيني دوکتورڤاکر اونتوق ممبوات کاسوت کانق٢
مڠاداکن ڤرتموان تنتڠ اير ،سموا سيكتور يڠ ترليبت اکن داتڠ. دڠن مڠوناکن تيکنولوݢي تيڠݢي يأيت مڠوکوردسيني دان
ملتککن سيستيم ايردموسيم کماراو ،بنجير دان ايرلأوت .دهاري هنتر معلومت کبڠکوق سباڬاي كاسوت ڤاسڠ ڤرتام يڠ ممبوات
اين سموا سيکتور داتڠ دان مليهت ݢمبر يڠ ساما کران سيستيم كانق ٢بوليه دودوق .منداڤتي بريبو اورڠ كانق ٢يڠ مماسوقكي
مستي داوروس اونتوق جڠکا ڤنجڠ .يڠمانا کأمفت ٢اليران اير راڠکين ڤروجيك اين .اڤبيل مريك برمولا برݢراق دان ستروسڽ
يأيت سوڠاي ڤتتاني ،سوڠاي سايبوري ،سوڠاي باڠ نارا دان مريك اكن ممڤو دودوق .دڠن ايت ايبو باڤ بوليه بريحة دان
اليران سوڠاي ݢولوق .سموا سيستيم اكن داوروس اونتوق
ممبوات ڤركارا لأين.
جڠکا ڤينديق دان ڤنجڠ. مسأله سوسيل سچارا کسلوروهنڽ جوڬ تله مالاکوکن
مڠوبوهكن ڤوست انتررڬراسي د باڠونن چاڠلي باڽق ڤركارا .كامي اداله ڤوست ڤڽلارسن.
ص.ا.ب.ت .ممڤوڽاءي ڤوست كراجأن سلاتن بهاڬين سباݢي چونتوه ،مسئله ککوراڠن زات ماکنن ،كامي
کرجا ساما دڠن PSUڤتتاني ،کمنترين کصيحتن عوام دان
باوه ﴿هوتيل چاڠلي ﴾.
کامي مميليکي ڤوست اونتوق مڠکواوديناسيکن ڤرداݢڠن ببراڤ اونيت يڠبركأيتن.
دان ڤلابوران دالم ساتو سيت لڠکڤ .برمولا برجاي ،سكارڠ منوجو "کليستارين“ سمواڽ اداله ڤمباڠونن يڠ جلس دان
ليستاري .سڤرتي کليستارين سومبور ،كرجاساما رعيت اونتوق
سياڤ يڠ اکن مالابور سيلا تروس كباڠونن ترسبوت. موجودكن ڤمباڠونن يڠ ممڤن .کامي تله بکرجا دالم برباڬاي بيدڠ
والاوڤون تيدق 100 %لڠکڤ تتاڤي جك ادا تمڤت يڠ
ايڠين اندا ملابور اتاو ايڠين مڠهوبوڠي ،كامي اکن ممبري ترماسوق ڤمباڠونن ڤڬاواي کراجأن.
ڤتولوڠن .اين اداله اونتوق ممباوا سموا سيكتور برݢابوڠ.
27
دان مڠاݢيهکن ڤنداڤتن دڤر يڠکت اساس يأيت ايسي رومه ميكانيسما مجليس كأمانن مقيم كأره ستراتيڬي ڤمباڠونن نڬارا
دان مشاراکة .ص.ا.ب.ت .برساما دڠن ڤلباݢاي اݢينسي "ستابيل ،معمور ،ليستاري"
منتڤکن کراڠکا سڤاي ايسي رومه ممڤو برديکاري. كرجا كامي سلارس دڠن ستراتيڬي كبڠسأن اياله ممباوا
هاري اين کامي بکرجاساما دڠن کمنترين ڤرتانين دان و يلايه سمڤادن سلاتن كأره "ستابيل ،معمور ،ليستاري".
اݢينسي لأين اونتوق ممباڠون ڤنداڤتن "کستابيلن" اداله توڬس اوتاما ق.ا.ر.م.نISOC ( .
رعيت اونتوق مووجودکن چيري کلوارݢا يڠ برديکاري. ) .ص.ا.ب.ت .اکن مڽوکوڠ اونتوق ممڤرقواتكن کسلامتن.
ممبري سوكوڠن ڤروجيك هوتن 3جنيس ممبري فأيدة 4ڤركارا.
سوكوڠن تانامن ايکونومي بارو اݢربر سلاراس دڠن کڽاتأن. اڤ يڠ كامي بوات ادله سڤرتي:
ساتو ڤنيڠکتن کسلامتن اداله ممبينا ستاتوس مقيم يڠ تڬوه
مڽوکوڠ تانامن جڠکا يڠمانا ص.ا.ب.ت .اكن منجادي ڤوست ڤڽلارسن اونتوق
ڤينديق سفرت کوڤي دان لأين.٢بركنأن تناݢا جوݢا سموا منوروت ستراتيڬي ڤمباڠونن نڬارا يأيت "مقيم ستابيل،
معمور ،ليستاري" .اين ادله ستراتيڬي ڤمباڠونن نڬارا 20تاهون.
دڤروموسيکن اونتوق ممنوهي کاواسن ص.ا.ب.ت .مڠݢونا مکانيسما مجليس كأمانن مقيم.
سمڤادن سلاتن .مموليه ڤيڠڬيرلأوت سچارا عموم سڤرتي مڠادكن ڤمباڠونن داسر ايکونومي اونتوق ممبينا مقيم يڠ تڬوه.
سوكوڠن ڤنترنقکن کتم لأوت .ترنقکن اوڠݢس .اين اداله
ڤڠکلن ايسي رومه دالم کومونيتي .تردافت لبيه داري 30جنيس اين اداله توݢس تمبهن ڤرتاما دان ترڤنتيڠ.
ڤرودوق OTOPيڠ تله کامي بڠکيتکن اونتوق مڠوکوهکنڽ
سڤاي منجادي ڤروساهأن ڤر يڠكت رانتاو كچيل 5و يلايه کأديلن دان ڤموليهن اونتوق مڠوكوهكن كستابيلن
کدوا اداله ملقساناكن کأديلن .سموا ڤيهق يڠ برکڤنتيڠن
سلاتن.
سباڬاي موديل اونتوق منار يك ڤلابور. دڠن کسلامتن اتاو مشاراکت عموم ممڤو مڠأسيس
جوݢا مندوکوڠ ڤنچيڤتأن ڤمبڠکيت تناݢا ايليكتر يك دالم سيستيم يڠ عاديل .براوڤراسي دالم دانا کأديلن .ملݢاکن
ڤندريتأن داكر اومبي مسئله .مڠادكن كاكي تاڠن دتمڤت٢
تمڤتن .تراوتاما ڤمبڠکيت تناݢا
باي اوميس د برباݢي تمڤت ددأيره نوڠچيق (ڤتتاني ). ڤمرينتهن اوتاما دان لأين. ٢
بركنأن ڤموليهن دماس 17تاهون يڠ لڤس تله ممنداڤتي مريك
جوݢا ممڤوڽأي ڤرتانين ماجو ،ڤمباڠونن ع يڠ ترججس دري مسئله كأمنن همڤير 20000اورڠ .کيت
ايندوستري کيلڠ کلاڤا ساويت يڠ سوده اد ،کيلڠ کلاڤا هاروس مڠاتور سيستيم بنتوان دان ڤموليهن کران ممرلوکن ماس
برسڤادو د نوڠ چيق ستله تاهون باروهاروس براوڤراسي يڠ سڤرت انق كڤد مريك يڠ تله منيڠݢل دونيا کيت هاروس
برسبلهن دڠن کيلڠ کلاڤا ساويت ڤرتام د سلاتن .کيلڠ اين جك ممبري بنتوان ڤنديديقكن سهيڠݢا اوسيا 25تاهون اتاو منداڤتکن
دلقسانا دڠن سڤنوهڽ اي ممڤو ممبري حاصيلن 1.6راتوس
ريبو بواهکلاڤا سهاري .اي ممڤو مووجودکن ڤکرجأن دكاواسن ايجازة سارجانا مودا .ايت اداله بنتوان يڠ ڤنجڠ.
ايت اونتوق منيڠکتکن ڤنداڤتن ڤتاني .سمأد کيلڠ دورين کيلڠ
ممباڠون ايکونومي اساس ،ايکونومي مشارکت كڤر يڠكت رانتاو
ڤرابوت .كيت مارا كهادڤن لڠكه دمي لڠكه. كچيل 5و يلايه سلاتن
سمنتارا باندار ڤرداڬڠن سمڤادن يڠ ماسيه ممڤوڽاءي مسئله
اياله د سوڠاي ݢولوق كران مسئلهكوۏيد .-19کوتا ڤريندوسترين کدوا ڤمباڠونن اونتوق ممباوا کڤدا "كمعمورن" اتاو هيدوڤن
ماجوکوتا چأنأ مڠيکوتي کراڠکا کرجا يأيت ايکونومي د ڤر يڠكت هارين دڠن باءيك منوروت
رانتاو كچيل 5و يلايه سلاتن. ستراتيݢي ناسينل معمور ،ليستاري اتاو اتاو هيدوڤن هارين
بركنأن ڤرداڬڠن SMEكامي تله منوبوهكن ڤوست دڠن باءيك مرڠکومي ايكونومي ،سوسيال ،ڤمباڠونن مأنسي ادله
اساس يڠ جلس .ممباڠون ايکونومي اونتوق مووجودکن ڤکرجأن
26ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
كجيأن /ڤمباڠونن دستيڤ ايرا
�لكسمانا مودا سومكيات ڤونڤرأيون سوده مماسوقكي تاهون کتيݢ ساي مڠمبيل
اليه توݢس دالم مڠڬرقن كرجا ص.ا.ب.ت .اونتوق
ستيااوسهااڬوڠ ص.ا.ب.ت.
مڽدمبوڠ كرجا دري ستيااوسهااڬوڠ سبلوم اين.
سڤرت يڠ دکتهوي ڤنوبوهن ص.ا.ب.ت.
ادلهکران ڤرلوڽ اوݢانايساسي اين منجادي سباݢاي
ڤوست ڤڠوروسن .نام يڠد توبوه منونجوق ڤرخدمتن
بهاڬين و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ برمقصود كراجأ
ايڠين مڠݢوناکنڽ سباݢي ڤوست فنتدبيران دستيڤ
ڤركارا دڠن سلوڬين "اونيت ممبينا كماجوان تمڤت
برڬنتوڠ كڤد رعيت".
مڠهوبوڠ مڽلاراس مڽوكوڠ
اداله ڤرانن ڤنتيڠ ص.ا.ب.ت.
بلوم ممڤوڽأي رانچڠن ڤمباڠونن .دڠن ايت ص.ا.ب.ت. ڤرانن ص.ا.ب.ت .اداله اونتوق منجالين دان
اکن منجادي اونيت ڤرتام اونتوق برمولا ڤروجيك سڤرت مڠاينترڬراسي دڠن ستيڤ بهاڬين سڤاي بكرجا كأره
منجالنکن ڤروچيق ڤرتانين ،مڽلسايکن مسألهکصيهتن دان لأين .٢
ڤرتام دڤرلوکن اونتوق مبوکا جالن اتاو ممنوهي رواڠ اتاو سكيراڽ يڠ ساما.
مانا-مانا اونيت ڤرلو اونتوق ممڤرلواسكن كاواسن دڠن توجوان دڠن اد ستراتيڬي ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن
سلاتن سباڬاي كونچي ڤنتيڠ يڠ داڤت مڠهوبوڠكن
اونتوق ممباڠون ص.ا.ب.ت .جوڬ اكن ممبري سوكوڠن. اورݢانيساسي اين دڠن اݢينسي لأين .ممڤو ڽأي
ڤرانن کدوا اداله اونتوق مڽوکوڠ ڤمباڠونن .يڠکتيݢ اداله ميكانيسما يڠ مڽوکوڠ جاواتنكواسا ڤمباڠونن و يلايه
اونتوق مڽوکوڠ ڤمباڠونن اونتوق کأمنن يڠد جاڬ اوليه ق.ا.ر.م.ن. سمڤادن سلاتن يڠد کتوأي اوليه ڤردانا منتري جنرال
ڤرأ يوت چان اوچا دان دتوݢسکنڽ كڤد جنرال ڤرأ
ك -4بهاڬين دڤن. ويت ووڠ ؤوان تيمبلن ڤردانا منتري برتيندق سباݢي
دالم ڤرانن کتيݢ دماناكه اي بربيزا دڠن ڤمباڠونن بياس؟ ايت
اکن ممڤوڽإي توجوان سچارا خصوص اونتوق كاواسن ترتنتوسڤرتي کتوا.
دسکيتر تامن ناسينل بودو -سوڠي ڤادي .دان دمانا ادا مسألهکيت ڤرانن ڤرتام اداله مڠهوبوڠکن ستراتيڬي ڤمباڠونن
و يلايه سمڤادن سلاتن يڠمان ص.ا.ب.ت .اكن
هاروس لاكوكن د سيتو ترلبيه دهولو. مڠيسي دان مڽوكوڠ سکيراڽ ببراڤ جابتتن
25
كيت تيدق بوليه ممبياركن مريك كمبالي مڽرتأي ملالوي ڤرتنديڠن سموا ڤلاجر مسلم د ان بوزا ،مريك سا
كومڤولن ترسبوت .سڤاي مريك تيدق ترليبت دڠن داده. ڠت برڬمبيرا.
كيت مستي ڤدولي دان مستي مڠمبيل برات سچارا برتروسن
دان ممبري ڤڠتهوان كڤد مريك .مريك تيدق بلاجر اتاو أخير ڽ مريك تيدق ماهوبكرجا دكاواسن لأين .كيت
تيدق ممڤوڽأي ڤلواڠ كامي مستي ممبري ڤلواڠ ڤنديديقكن امبيل مريك سباݢاي سيسوا سوكا ر يلاوان .والاوڤون
دان سدياكن كرجا اونتوق مريك .ڤركارا اين سيسوا ڬاجيڽ رنده تتاڤي مريك ماسيه بكرجا دان برخدمت دالم
سوكار يلاوان داڤت مڽلسايكن دساتو تاهڤ سهاج .ماناكالا
كاواسن اين.
ڤربيذأن ايديا ٢تيدق منجادي
رعيت دسيني لبيه سوكا مڠهنتر انق ٢مريك اونتوق
مسئلهكران كيت داڤت مڠادكن فوروم اونتوق بربيچارا بلاجرد سكوله ڤوندوق دان ستله تامت مريك تيدق ممڤوڽاءي
انتارا ساتو سام لأين. ڤكرجأن .كبا ڽقكن سباݢي اوستاذ سهاج .كامي ممبري
سوكوڠن سڤاي مريك ممڤلاجري ڤكرجأن سڤاي داڤت
مستي مندوروڠ سڤاي مريك ممڤوڽأي کرجا دڠن بكرجا ستله تامت ڤڠاجين .اد يڠ ايڠين مڽمبوڠ ڤنديديقكن
مڠمبڠكن ايكونومي اساس يأيت ڤمباڠونن مڠيكوت دلوار نݢارا ،كامي مڽديا بيا سيسوا .ساي ڤرنه ممباوا رومبوڠن
سڤاي منز يارة ڤلاجر تهاي د نݢارا سعودي عربيا .مريك
كبيجقسانأن يڠ سوده ادا اونتوق منيڠكتكن حاصيلن.
سكيراڽ حاصيلن منيڠكت كادأن هيدوڤ جوڬ اكن ساڠت برݢمبيرا اڤبيل برتمو دڠن رومبوڠن كامي.
باءيك .ستروسڽ كأمانن اكن لاهير سنديري. ساتو ڤركارا لاݢي اداله مسأله داده .جك داڤت دسلسي
كاواسن اين تيدق اد مسأله لاݢي .
....
مليهت كڤد ڬمبارن سچارا كسلوروهنڽ ،ص.ا.ب.ت.
ڤوليسي تركموك ڤد ماس ايت ڤد ايرا ڤرمولأن ،ملقسانكن حال كأمنن ،مڠادكن كورسوس
كڤد رعيت .هاري اين ساتو ڤركارا تيدق بوليه دابايكن
•مڽدياكن 2500بياسيسوا اونتوق بليا دو يلايه
سمڤادن سلاتن اونتوق بلاجر د يونيووسيتي ٢د اداله مماهمي انق ٢جنراسي بارو.
سلوروه نݢارا كڤد بوزا دان مسلم.
•ممڤروموسيکن ايکونومي اساس ،تراوتام ڤرودوق
OTOPممبري سوكوڠن دهولو اير ،ڤرتڠهن اير
دان دان ڤڠهوجوڠ اير .دڠن ڤنکنن مڠنأي
ڤماساران سڤرت مميمڤين ڤداݢڠ د کاواسن
سمڤادن سلاتن برڤاتيسيڤاسي دالم ݢراي منجوال
ڤرودوق دبندار ٢بسردنکارا اين .ترماسوق نݢارا
اسيڠ سڤرت نݢارا چينا دان لأين.٢
24ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
دان لأين .٢باوا مريك ماكن ايم بيتوڠ .مريك ساڠت سوكا ڤرأيوت جوڬ ممبري كڤنتيڠن مڠنأي ڤركارا ايت .مك كامي
هيڠڬ ماهو منمڤه دوا جوتا ايكور سبولن .تتاڤي مسألهکيت كرجا ساما دڠن اينستيتوت ڤمباڠونن ايكونومي سلاتن دان
تيدق مڽدياکن جمله يڠ منچوكوڤي اونتوق ممنوهي کڤرلوان
مريك .اورڠ خونميڠ ساڠت مڽوکأي ماکنن د نݢارا کيت. أخيرڽ منيڠكت بأيك.
اڤبيل مڠتاهوي بهاوا اي اداله ماکنن حلال ،مريك لاڬي
د كاواسن تاچي ( دأيره جاها ،و يلايه جالا ) کامي
سوكا دان برميتن اونتوق ممبوات نمڤهن يڠ لبيه باڽق. ممبري سابسيدي اڠݢارن اونتوق ممبينا کيلڠ ݢته .اين ادله
چونتوه يڠمانا ص.ا.ب.ت .تروس مڽوكوڠ اونتوق منيڠكتكن
بركنأن ڤنديديکن كامي جوݢا ممڠمبيل برات .كران د کستابيلن دباوهکونسيف “ ڤندودوق كمڤوڠ هيدوڤ دڠن
سيني رعيت بركومونيكاسي دڠن بهاس ملايو تمڤتن ماناكالا بأيك اد ڤنداڤتن كسجهترأن دان كسلامتن اكن لاهير
بهاس تهاي اداله بهاس كدوا .مريك مڠهادڤي مسأله ڤمبلاجران
ستله مڽمبوڠ ڤنديديقكن د لوار کاواسن .ڤد وقتو ايت كامي سنديري “.
مڽدياكن بياسيسوا دڠن جومله يڠ بسر اونتوق مڽمبوڠ
ڤنديديقكن د سلوروه نڬارا تهاي .كامي ممباوا ڤنشرح دري اد ڤروجيك ممباوا ڤنياڬا تمڤتن اونتوق منجوال ڤرودوق
اونيۏرسيتي ٢اونتوق مڠاداكن ڤڤر يقسأن .سهيڠݢ سكارڠ د كوتا ٢بسر دسموا بهاڬين نڬارا تهاي يڠمانا ص.ا.ب.ت.
راماي يڠ تله تامت دان بكرجا. مڽدياكن سموا بايرن.
ستيڤ تاهون ص.ا.ب.ت .ممبر يكن يباسيسوا كڤد کامي جوڬ منومڤو ڤرهاتين کڤد نڬارا چينا تراوتام دكوتا
2500اورڠ ڤلاجر اونتوق بلاجر دڤر يڠكت اونيويسيتي. خونميڠ کران دسانا بايق اومة اسلام .كامي برجمڤا دان ممباوا
مريك كسيني .ساي ممباوا مريك منز ياره بندار بيتوڠ ،کوكڤو
23
سماس ساي منريما جواتن ستيااوسهااڬوڠ ص.ا.ب.ت. والاوڤون ساي برچاكڤ بهاس ملايو كورڠ فصيح
كأدأن كڬانسان تله منورون دڠن كتارا كران ڤڠليما تنترا تتاڤي ستاهو ساي دالم جواتن ڤڠاره ستيااوسهااڬوڠ
ك 4 -كرجا كراس .اڤبيل كڬانسان تله منورون رعيت ص.ا.ب.ت .موڠكين سا ي سؤرڠ سهاج يڠ بوليه برچاكڤ
ماسيه ممڤڽأي سوألن سڤرتي كناڤا رعيت ماسيه مسكين دان ملايو .ماناكالا يڠ لأين موڠكين فهم بهاس ملايو دان
تيادا واڠ اونتوق هنتر انق٢كسكوله .دان ايت ادله تڠڬوڠجواب بركومونيكاسي دڠن ڤندودوق كمڤوڠ سڤرت انچئ ڤانؤ يڠ
ص.ا.ب.ت. بوليه برچاكڤ دان مندڠرتتاڤي جاراڠ برچاكڤ.
ڤد ماس ايت ص.ا.ب.ت .ممڤروموسيكن ايكونومي نامون اڤبيل كيت بوليه برچاكڤ بهاس تمڤتن دڠن
اساس تراوتاما ڤرودوق OTOPيڠ مڽوكوڠ سجق دهولواير، ڤندودوق كمڤوڠ اي داڤت ممبري كسن بسرترهادڤ ڤكرجأن.
ڤر تڠهن اير دان ڤڠهوجوڠ اير .تراوتاماڽ مسئله سڬي ڤماسران. سلأين دري سنڠ بركومونيكاسي اي جوڬ مروڤاكن ساتو
كران ڤندودوق كمڤوڠ تيدق تاهو دمانكه تمڤت اونتوق چارا اونتوق منجالينكن هوبوڠن دان ممبينا كڤرچيأن دڠن
منجوال ڤرودوقڽ ،ڤنياڬا تيدق براني داتڠ ممبلي .اولهئت
كامي مڠمبيل برات ترهادڤ ڤركارا ترسبوت .ڤردانا منتري رعيت.
اورڠ راماي بركاتا بهوا ڤروجيك كامي ساڠت بأيك مڽببكن مريك
ممڤوڽاءي حاصيلن يڠ برتمبه درڤد دهولو نمڤق ليهت دڠن جلس.
“ساي ماسيه ايڠت بهوا أول-أول ص.ا.ب.ت .ادا
اڠڬاران ڤراونتوقكن يڠد تتڤكن اونتوق ڤڬاوي كراجأن يڠ
مڠڬوناكن بهاس جاوي/ملايو ستيڤ اورڠ 10بات /بولن”.
“ اورڠ راماي مڠاتاكن بهوا ڤروجيق كامي ساڠت باڬوس
كران ممڤو منيڠكت ڤنداڤتن دڠن كتارا دري يڠ أصل”.
سبنرڽ ص.ا.ب.ت .ممفوكسكن ڤمباڠونن داام اونيت
كسلامتن .يڠمانا ص.ا.ب.ت .اداله اڬينسي ڤمباڠونن
دكومڤولن و يلايه يڠ ممباڠون مڠيكوت كسسواين دڠن
كڤرلوان رعيت دالم كاواسن .ميسي ص.ا.ب.ت .بربيذا
دڠن اڬينسي لأين كران ص.ا.ب.ت بكرجا اونتوق مڽوكوڠ
كسلامتن .سڤرت د كاواسن يڠ بر مسئله ڤاسوكن برسنجاتا
تنترا دان ڤوليس اكن مماسوقي ككاواسن ترلبيه دهولو.
توڬس كيت اياله منجاڬ ستروسث بركنأن كماهوان رعيت.
22ڤنچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
كجيأن /ڤمباڠونن دستيڤ ايرا
ڤندودوق كمڤوڠ هيدوڤ دڠن يڠمليا انچئ سوڤنات سيئرانتاويئنيتئ
بأيك اد ڤنداڤتن
منتن ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
كسجهترأن دان كسلامتن اكن لاهير تيمڤوه 1أوكتوبر 30 - 2016سيفتيمبر 2018
سنديري
ساي برأصل دري و يلايه ناكون سيتامارات .دبسركن دان بلاجر د روسق (ناراتيوات) .ساي
ممڤوڽأي راماي كاوان مسلم .ستله تامت ڤڠاجين ساي برخدمت اونتوق ڤرتاما كالي د و يلايه ناراتيوات.
ساي بكرجا دو يلايه سلاتن لبيه دري 30تاهون سهيڠڬا ساي ڤنداي برچاكڤ بهاس ملايو .سبلوم
منريماجواتن ستيااوسهااڬوڠ ص.ا.ب.ت .جاواتن تر أخير ساي اياله ڤڠاره جابتن.
21
هاري اين كيت تيدق اكن ترلڤس دري ايديا باڬاي نامون ترداڤت 3مسأله بسر دو يلاية سمڤادن سلاتن :
ماناكه چارا ممباڠونكن و يلايه سمڤادن سلاتن دماسا هاڤن. ڤرتام مسأله اورڠ تيدق برڤڠتهوان ،كدوا مسأله اورڠ مسكين،
ڤوليتيك دان ڤمرينتهن دكاواسن ايت موڠكين دسسوايكن
مڠيكوت كادأن .موڠكين ادا ڤميليهن ستيااوسهااڬوڠ كتيڬ مسأله اورڠ ساكيت.
ص.ا.ب.ت اتاو ڬوبنور د 3و يلايه .جك دسيني ادا
مسأله موڠكين بوليه مميليه تمڤت لأين دهولو .ماسا هادڤن جادي كأره مانكهكيت اكن برجالن؟ كيت مستي
مڽلسايكن مسأله اورڠ ترلبيه دهولو يأيت بري ڤڠتهوان .كران
تنتو سكالي اكن كأره ايت. ڤڠتهوان داڤت مڽلسايكن مسأله .جادي ڤد ايرا ايت ڤنديديقكن،
دڤرموسيكن .باڬايماناكه چارا اونتوق منجاديكن سموا اورڠ
اڤ يڠ مستي دچاڤاي اياله دايلوق اونتوق ممبينا ڤرداماين ايت ڤنتيڠ ،برنيلاي دان ممڤوڽاءي مروءة يڠ ساما دان
أتس داسرديموكراسي نڬارا تهاي .ممبوكا رواڠ اونتوق سموا برڤنديديقكن؟ ممبري ڤڠتهوان بوكن مروڤاكن فكتور ڤركمبڠن
سيكتور سڤاي مڠمبيل بهاڬين ،مميكير برساما ،ممبنتو مڠمبڠكن تتاڤي اين اداله ڤركارا يڠ واجب .اولهئت كامي تيدق ممندڠ
كاواسن دڠن اساس يڠ تيدق مروسقكن كمرديكأن نڬارا بهاوا اين اداله سكوله سواستا اتاو اين اداله سكولهكراجأن.
دان مستي موجودكن كمعموران .جوڬ بركمبڠ يڠ برداسركن سسياڤ سهاج يڠ داتڠ اونتوق منديديق دان مڠاجر سودارا
دان سوداري كيت ،كيت ڤرلوممبري سوكوڠن .ستله
مشاركةكڤلباڬاين بودايا.
ممڤوڽاءي ڤڠتهوان مريك اكن منچاري كرجاڽ سنديري.
....
مسألهكتيدقعاديلن ،ساي اڠڠڬڤ سباڬي كواجيبن
داسر يڠ منونجول دايرا ساي .ساي هاروس برتيندق عاديل .ساي دولومڠتاكن
بهوا ساي مستي منجادي اير سجوق اونتوق سموا اورڠ بوكن
•ممفروموسيكن سيكڤ اورڠ سباڬي ڤميمڤين \
ڤنجوات عوام اونتوق ممڤوڽأي كڤرچيأن ڤد اير ڤانس.
سودارا دان سوداري. يڠ ڤنتيڠ ص.ا.ب.ت .مستي براوسها مڠڬوناكن
•ممبوكا كاواسن اونتوق ڤڠمبڠن برسام – سام اڠڬاران اونتوق ممنوهي تجوان دان منجاڬ كونتيق كڤرچيأن
مڠمبڠكن سمڤادن سلاتن ملالوي رونديڠن مشاركة دالم كاواسن سڤرت منجاڬ اومة اسلام يڠ ڤرڬي
داماي منونايكن عبادة حج دان لأينڽ. ٢
•منجاڬ اومة اسلام يڠ منونايكن عبادة حج.
•سوكوڠ مجليس “شورا” برسام مميكير دان بربينجڠ ساي برڤنداڤت بهوا انتارا ڤركارا ترڤنتيڠ دالم مڽلسايكن
مسأله دو يلايه سمڤادن سلاتن :ڤرتاما هاروس ممبوات
اونتوق مماجوكن كاواسن اين. كسجهترأن كڤد رعيت ،منديموكراسيكن كران ديموكراسي
•ممودهكن كعاديلن باڬي مريك يڠ ترججس اوليه دان ڤرينسيڤ دالم اسلام سروڤا دڠن مجليس شورا .كدوا
دمانا كڤنتيڠنث تيدق كاله بهوا ڤممڤين مستي ممڤو ڽأي
كروسوهن.
•مڽوكوڠ ڤممڤين اڬام دباوه مشاركة مجموع دسلاتن. كقواتن اونتوق منڬقكن كعاديلن كڤد رعيت.
20ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
ساي برستوجو بهوا دهاري اين نڬارا تهاي هاروس اوندڠ ،ڤڠواتكواسا مستي منڬقكن كعاديلن .تتاڤي اونتوق
مڽيبركن اڠڬران بلنجا ،منديسينترا لايساسيكن ڤمرينته دان مڽاتاكن سياڤ يڠ لبيه عاديل درڤد سياڤ اي اكن مڠورڠن
ڤمباڠونن كڤد مشاركت ستمڤت .داسر يڠ ڤنتيڠ اداله ڤڽرتأن كڤرچيأن دري رعيت .اوليهئت ڤڽرتأن دري ىسيكتور عوام
سكتورعوام بوكن ڤڽرتأن واتقسهاج تتاڤ ادا ڤلواڠ اونتوق
برفيكير ،برساما مڠڬونكن اڠڬاران ،ممبوات كڤوتوسن، اداله جوابن تربأيك اونتوق ڤرسؤالن اين.
مڠمبيل بهكين دالم ڤمنتاوان دان منيلاي كبيجقكن اوتام
لأين ،مڠڬونكن ڤرينسيف حق اساسي مأنسي يڠمانا سموا اوليهئيت كامي تله ملنتيق جواتنكواسا دري ڤمرينته
مأنسي مميليقكي حق كبيباسن ،ڤرسامأن ،كعاديلن دان اورڠ -اورڠ يڠ تركنا دمڤق ،اكتيويس حق اساسي مأنسي
دان مريك يڠ ممڤوڽاءي ڤربيذأن ڤنداڠن ا ونتوق كرجا
مروءةكمأنسيأن. ساما .اين اداله ماسا ڤموليهن يڠ ڤنتيڠ سلاما ساي برخدمت
سباڬي ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت .اين اداله ڤموليهن
ڤد ماس ايت كامي مڠڬوناكن ڤرينسيف “امبيل ”5 سڬي كبندأن دان ماتا واڠ تتاڤي ڤركارا ڤنتيڠ يڠ مستي لقسانا
دان “تيدق امبيل 1. ”1ستيڤ اورڠ ممڤوڽأي مكانن تيدق ستروسڽ اياله ڤموليهن سڬي جيوا دان فڽمبوهن مشاركة تيدق
مسكين .2 .ستيڤ اورڠ مستي ممڤوڽأي كرجايا دان مستي كورڠ فنتيڠڽ درڤد يڠ لأين اونتوق مڠمباليكن كاواسن اين
مڠمبڠكن كرجاي .3 .ستيڤ اورڠ ممڤوڽاءي كصيحتن يڠ
باءيك .4 .ستيڤ اورڠ ممڤوڽأي ڤلواڠ انتوق بلاجر دان كڤد كداماين ،كبهاڬيأن دان ڤلواڠ سكالي لاڬي.
ڤلواڠ مڠڬوناكن كچردسن سسواي دڠن ڤوتينسي سسؤرڠ.
.5ساڠت ڤنتيڠ يڠ داڤت مڽببكن كونفليق يأيت ايدينتيتي. ستراتيجي اوتاما كامي ڤد ماس ايت هاروس دأكوي
تيدق بوليه مڠمبيل نيلاي دان بودايا دري بهاڬين ماجوريتي بهوا اوندڠ -اوندڠ مڽاتكن بهوا ڤمبنتوقكن سترا تيجي كيت
مستي داتڠ داري مجليس كسلامتن ناشيونل اونتوق ڤمباڠونن
انتوق ممقسا بهاڬين مينوريتي اونتوق برفيكير ساما. و يلايه سمڤادن سلاتن .دان ماسا ايت ادله ماسا ڤروبهن
ڤمرينته كڤد كراجأن ديموكراسي .اوليهئت تله ممبوكا رواڠ
ماناكالا ڤرينسيف “تيدق امبيل ”1اياله “كتيدقعاديلن”. كڤد سموا ڤيهق اونتوق كرجا ساما .ديوان ڤناصيحت ڤمباڠونن
كتيدقعاديلن اينله ڤر ينسيف موده يڠ ساي ڬونا دالم دان ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن بر ستوجو بهوا داسر
اوتاما اداله رواڠ تربوكا سڤاي مريك يڠ ممڤوڽاءي ڤربيذأن
فنتر بيران. ڤنداڠن ممڤوڽاءي ڤنتس ڤرداماين دان كرجاسام اونتوق
ساتو ڤركارا يڠ ايڠين ساي ممبري تاهو اداله دمانا ساجا ممباڠون و يلايه سمڤادن سلاتن.
كيت برتوڬس كيت ڤرلو مماهمي كأدأن تمڤت دان ماسا.
كيت ڤرلو ممبوات اورڠ ممڤرچيأي كڤد ڤميمڤين .بڬيتو
جوڬ د و يلايه سمڤادن سلاتن.
ڤرتام ڤرلو مڽسوايكن سيكڤ ڤميمڤين دان ڤنجاوات
عوام ترلبيه دهولو بهاوا يقين كڤد رعيت .اولهئيت ماس
ايت برباڬاي ڤروجيك يڠ برلاكو دري ڤنداڤت رعيت.
19
بدان كراجأن تتاڤي ص.ا.ب.ت .ادله دميليكي اوليه ستيڤ ص.ا.ب.ت .مروڤاكن اڬينسي يڠ ممڤوڽأي كواجيبن
اورڠ .بوكن اورڠ اسلام ،بوكن هاڽ بوزا ،بوكن كريستين اونتوق براينتاكراسي دڠن اڬينسي كراجأن دالم تمڤتن يڠ
اتاو اورڠ تهاي كتورونن جينا .تتاڤي د ميليكي اوليه سموا مروڤاكن حسرت اوندڠ -اوندڠ اونتوق ممڤوڽأي شرط
اورڠ تهاي .اين اداله متلامت يڠ مستي كيت چاڤاي بوكن خاص كران و يلايه سمڤادن سلاتن اداله و يلايه يڠ ممڤوڽأي
هاث كاتا -كاتا تتاڤي كيت مستي لقسانا ڤركارا ايت سچارا
برتروسن .ڤرينسيڤ يڠ تيدق داڤت دايلقكن اياله “سموا ڤربيزأن يڠ بربيزا د سڬي كڤرچيأن ،اڬام دان بودايا.
اورڠ اداله ساودارا دان ممڤوڽاءي كسقسمأن يڠ ساما”. اولهئيت مستهيل اونتوق منراڤكن ايديا ساتو كاواسن
دكاواسن لأين .حسرت ص.ا.ب.ت .اياله هاروس ممباوا
اوليهئيت ساي برفيكير بهوا مسأله يڠ تيمبول تيدق داڤة مسأله يڠ تيمبول اونتوق دسلسايكن برساما دڠن سموا سكتور.
دايلقكن .كيت هاروس برتمودان برچاكڤ كران ستيڤ
اورڠ ممڤوڽأي ايدياولوجي ،ايديا دان كڤرچيأن يڠ بربيزا. ڤڽرتأن دري سموا سكتور بوكن برمقصود جمله اورڠ
جادي كيت هاروس ساليڠ برچاكڤ سساما كيت دان يڠ لبيه باڽق ايت سواراڽ لبيه قوات دري سوارا اورڠ يڠ
ملاكوكن ڤربينچاڠن سچارا برتروسن .ممبري ڤلواڠ كڤد لبيه سديكيت .تتاڤي كيت مستي هيدوڤ برسام .اورڠ مسلم
رونديڠن داماي .ستله ايت برتوكر كڤد كبهاڬيأن .يڠ ڤنتيڠ والاوڤون مريك اداله مينوريتي د نڬارا تهاي تتاڤي مريك
اداله باڬيمان مندوروڠ سموا اورڠ اونتوق ايكوت سرتا دالم مستي داڤت هيدوڤ دالم مشاركة تهاي دڠن چارا يڠ مريك
ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن .اين اداله ساتو تيتيق دمانا مڠحرمتي .دماسا يڠ ساما كيت جوڬ هاروس برفيكير
كيت مولا برچاكڤ تتاڤي كيت هاروس مڠاكوي بهوا ڤد باڬاي مانكه چارا سڤاي رعيت بوزا يڠ سوده تيڠڬل د
ماس ايت تله ترداڤت باڽق لوكا داري سموا ڤيهق .باڽق سيني كيان لاما ممڤو هيدوڤ مڠيكوت چارا مشاركت بوزا.
ڤنجاوات عوام يڠ ماتي ،تتاڤي يڠ لبيه باڽق منيڠڬل اياله رعيت د مانا ستيڤ اورڠ ممڤوڽاءي كبيبسن دان ساليڠ مڠحرمتي
انتارا ساتو ساما لأين .اينله توجوان اوتاما كامي دباوه اوڤراسي
ترماسوق اورڠ بوزا دان جوڬ مسلم.
ص.ا.ب.ت.
باڬيمانكه اونتوق ممينده دري مشاركت كونفليق
كمشاركت يڠ داماي .يأيت سسؤرڠ هاروس منداڤت سيتواسي ڤد ماس ايت ساي مڠاكوي بهاوا كونفليكڽ
كعاديلن دالم كڽاتأن بوكن هاڽ كعاديلن مڠيكوت حكوم چوكوڤ تيڠڬي تتاڤي ددالم كنفليق يڠ اڬق تيڠڬي كيت
سهاج .چارا ڤموليهن اداله جوابن يڠ جلس .سڤرتي كجادين هاروس مڠاكوي بهوا سموا اورڠ براد دالم بڠسا يڠ ساما
د تاكباي ،كريسيك دان ايرڤا يي ولوڤون ڤريستيوا ايت سوده يأيت سموا اورڠ ادله وارڬنڬارا تهاي .سموا اورڠ اداله اورڠ
تامت دالم ڤروسيس كعاديلن تتاڤي اورڠ ماسيه مڠڠڬڤڽ تهاي تتاڤي ادا ايدياولوجي يڠ بر بيزا .سلاكو واكيل ص.ا.ب.ت.
سباڬي تيدق عاديل كران ايت اداله كعاديلن منوروت دان واكيل ڤمرينته ،ميسي اوتاما اداله باڬيمانكه چارا سڤاي
سموا اورڠ هاروس منريما ڤركارا يڠ ساما .ايت ادلهكعاديلن،
ڤروسيس كعاديلن بوكن كعاديلن دالم كبنران. ڤرسمأن دان كستارأن .باڬيماناكه چارا سڤاي تيدق
مروسقكن مروءة مأنسي اتاو اونتوق ممبوليهكن ستيڤ اورڠ
اوليهئيت كامي تله ممباوا ڤركارا – ڤركارا اين كدالم
جواتنكواسا اونتوق مڽياست باڬيماناكه اونتوق منروسكن هيدوڤ برساما أتس داسر كڤلباڬايان.
ڤموليهن دان ڤڽمبوهن. ڤركارا يڠ ساي سنتياس فيكيركن سڤنجڠ ماسا اياله
باڬيمانكه چارا سڤاي ص.ا.ب.ت .تيدق دڤندڠ سباڬي
سؤله -سؤلهكامي سيمق سمولا سموا فكتا .بركنأن اوندڠ-
18ڤنچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
كجيأن /ڤمباڠونن دستيڤ ايرا
كولونيل ڤوليس تاوي صود صوڠ مڽلسايكن مسأله ويلايه
سمڤادن سلاتن
منتن ستيااوسهااڬوڠ ص.ا.ب.ت. مستي برديالق
تيمڤوه 4نوفيمبر 24 - 2011مي 2014
اونتوق ممبينا كأمان
ڤد أخير تاهون 2011ساي مڠمبيل برداسركن ديموكراسي
جواتن سباڬي ستيااوسهااڬوڠ ص.ا.ب.ت.
يأيت ماسا يڠ مانا كروسوهن منداهولوي
ڤريستيوا لأين د كاواسن و يلايه سمڤادن
سلاتن.
17
اڬام اسلام دالم راڠكاين ڤروجيكردراج ،ڤروجيك دري سباليقڽ كيت منجاڬ سماڠت ڤڬاواي كراجأن دڠن مميليه
داڤور سكولهكداڤور رومه .يڠ مليا تروسكن ستيڤ تاهون. ڤڬاواي چمرلڠ سلاما 3بولن\ تاهون دان منجاڬ كماجوان دالم
اين ادله ڤركارا ڤنتيڠ يڠما ڤنتدبير ص.ا.ب.ت .مستي كدودوقكن .كومڤولن يڠ ترججس دري مسئله كأمنن اكن
مميكيركن كرجا يڠ اكن دلاكوكن اونتوق مڽدياكن لاڤوران منريما ڤنجاڬأن خاص .مننتوكن ڤندوان اونتوق 3ت .يأيت
سڬرا ،سچارا مڽلوروه دان سقسما .دان تله ممبوات ڤڠيشتهارن
ترسبوت ستيڤ تاهون.
دان منجاڬ منفعة ڤواريث دان مشاركة عموم.
....
ساي ممبري تاهو راكن – راكن ڤكرج بهوا كامي مستي
داسريڠ منونجول دزمان ممبنتو ڤندودوق كمڤوڠ بوكن هاڽ اونتوق اڤ يڠ مريك “لاڤر”
•تالين هوتلين 24( 1880جم) تتاڤي جوڬ اڤ يڠ مريك هارڤكن”.
•سيسوا سوكا ر يلاوان ڤمباڠون تانه اير يڠ داڠڬڤ
داڤت ڤمبنتو ستيا اوسهااڬوڠ دالم منريما ادوان ساي فهم بهوا هاري اين سمواڽ تله براو به د سڬي
ستراكتوردان ڤرانن .تتاڤي ساتو ڤركارا يڠ ايڠين ساي ممبري تاهو
دان منجاڬ رعيت دالم دكاواسن. اداله ( )1توڬس ص.ا.ب.ت .اداله اونتوق منولوڠ اورڠ
•سوكار يلا برسديا اونتوق ممبنتواورڠ ساكيت كمڤوڠ .اڤبيل اورڠ كمڤوڠ سوكا دان برستوجو اي اكن ممباوا
كڤد كڤرچيأن دان ستله ايت اورڠ ص.ا.ب.ت .اكن برتمبه
ترلنتر \ كورڠ اوڤايا. ( )2اورڠ ص.ا.ب.ت .دمراتا تمڤت مريك بيجق دان تاهو
•منيڠكتكن كواليتي ڤنديديقكن سڤرتي ڤروجيك برفيكيراونتوق مننتڠ كڬانسن دان تيدق منجادي الت ()3
تاديكا ،سوكوڠن اونتوق ڤنديديقكن بليا د تهايلند سموا ايكتيو يتي /ڤروجيك /ايديا سكيراڽ كيت مميكيركن
دان دلوار نڬارا )بوزا -مسلم( . حاصيلڽ ،اي هاروس دتروسكن.
•فوكس ڤد ڤندكتن كوميونيتي اڬام ،مجليس
شورا ،كمڤوڠ تقوى ،ممباڠون كوميونيتي كمڤوڠ والاو باڬيمان ڤون ساي ماهو اورڠ – اورڠ ص.ا.ب.ت.
داماي ،كاواسن سلامت -اورڠ سلامت ،مقيم برڤڬڠ ڤد ايدياولوجي كلاهيران اڬينسي خاص اين يڠ دتوبوهكن
امان ،ايكتيويتي “ سودارا دان سوداري كمبالي اونتوق مڽلسايكن مسأله دان منجاڬ مروءةكبڠڬأن اين كران
منچينتأي سڤت دولو” ايكتيويتي سانتاي اورڠ
سكومڤولن \ كومڤولن يڠ بربيزا سڤرت اورڠ ص.ا.ب.ت .اداله تمڤت ڤرليندوڠن رعيت.
تهاي كتورونن چينا ،جوڬا مڽمڤايكن معلومت
مڠنأي فكتا دالم 4بهاس :تهاي ،ايڠڬريس، ڤركارا ترڤنتيڠ دان برهرڬا باڬي ص.ا.ب.ت .تله دمولاكن
ڤد تاهون 2015يأيت سمبوتن ڤوتري دولي يڠ مها مليا مها چكري
ملايو دان عرب. سيءرينتون سايام بورومراچاكوماري .ص.ا.ب.ت .بركسمڤتن
•مڠومومكن 3و يلايه سمڤادن سلاتن سباڬاي اونتوق ممڤرسمبهكن كر يا يڠ سري ڤادوكا باڬيندا راج برمينت
يأيت كرجا اونتوق منجاڬ كومڤولن يڠ كورڠ برناصيب بأيك،
كاواسن بيبس دري كتيدقعاديلن. منيڠكتكن ڤروجيك سكوله ڤوليس سمڤادن دان سكوله سواستا
•ميليه چالون يڠ چمرلڠ سلاما 3بولن \تاهون
اونتوق منجاڬ سماڠت ڤڬا واي كراجأن.
16ڤنچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
مقيم امان داماي .كڬياتن “منچيڤتاكن كاسيه سايڠ سڤرتي 2011يڠ د لنچر اوليه جابتن كاجين س.ك.و .بهاوا رعيت
بياسا” ،كڬياتن سنتاي دالم كمڤولن سنديري دان كومڤاولن تمڤتن ممڤرچايأي ص.ا.ب.ت .دنومبور 2ستله محكمه كحكيمن.
لأين سڤرتي كومڤولن رعيت تهاي كتورونن چينا ،ڤڽيباران
معلومت بركنأن فكتا و يلايه سمڤادن سلاتن دالم 4بهاس يأيت ڤڠوروسن دالم بنتوق “ ڤڬاواي كراجأن هاري اين” بوليه
دڤرچايأي دان بوليه برڬنتوڠ
بهاس تهاي ،ايڠڬريس ،ملايو دان عرب.
د تمڤوهكدوا تاهون ، 2014 - 2016كامي مستي مماهمي
كدودوقكن ڤنتيڠ اياله نڬارا – نڬارا ددنيا اسلام مڽاتاكن بهوا سكارڠ ص.ا.ب.ت .مميليقكي ستيتاس اجينسي ترتنتودباوه
سوكوڠن اونتوق مڽلسايكن مسأله د و يلايه سمڤادن سلاتن دري ڤد ڤردانا منتري دان ڤمرينته ڤد ماس ايت ايالهكراجأن دباوه
كراجأن تهاي يڠمان چارا يڠد لقسانا اوليه مجليس كبڠسأن مجليس كبڠسأن اونتوق كأمانن دان كتنترامن .) )NCPO
اونتوق كأمانن دان كتنترامن ))NCPOاداله ڤندكتن يڠ تمڤت ساي د ص.ا.ب.ت .ڤوسيڠن كدوا دان ماسيه ممڤرچايأي
دان سباڬاي تلادان باڬي نڬارا –نڬارا مينوريتي مسلم يڠ لأين. ڤڬاواي دان كاكي تاڠن ص.ا.ب.ت .اراهن اونتوق مڽلسايكن
مسأله ڤدماس ايت اداله “موجودكن كعاديلن ،منيڠكتكن اورڠ
ڤد تاهون 2016مڠومومكن كاواسن 3و يلايه سلامت در ڤد تهاي” كاوان ڤڬاواي كراجأن دان ڤڬاواي كراجأن اداله
كتيدقعاديلن “ڤڬاواي ڤمرينته يڠ بوليه د ڤرچايأي دان برڬنتوڠ” دان رعيت
ڤد تاهون 2016ڤمرينته مڠومومكن ستراتيجي ڤمباڠونن ساليڠ منچينتأ سڤرت بياس.
تمڤتن :سڬي تيڬ يڠ ستابيل ،معمور دان ليستاري .يڠمروڤاكن
فكتوراوتام اونتوق مڠورڠكن كڬانسن ،منيڠكت ڤمباڠونن دان ساي دان ص.ا.ب.ت .مروموسكن سترا تيجي 3خ.
اونتوق مڽلسايكن مسأله دان مڠمبڠكن و يلايه سمڤادن سلاتن
كداماين منجادي لبيه ڽاتا. خ -)1( .قواة اداله اورڠ يڠ قواة دڠن ڤنكنن ڤد ڤڠمباڠن
كواليتي هيدوڤ ،كصيحاتن ،ڤنديديقكن دان ڤكرجأن .خ.
حاصيلڽ اي داڤت ممڤڠاروهي سڬلڽ ،كسلامتن ،مڠوراڠكن ( )2تابه ادالهكميونيتي يڠ قواة منكنكن ڤمبينأن مشاركة ملالؤي
شرط يڠ دتونتوڤ سڤرتي ممبيچاراكن كأدأن يڠ تيدق عاديل.
ساي ايڠين ممبوات ڤمهامن يڠ جلس مڠنأي ڤركارا اين .ساي جواتن موقيم دان ديسا يڠ قواة .خ – )3(.مماهمي.
كرجا سام دڠن سيسوا سوكا ر يلا ص.ا.ب.ت .يڠ تيڠڬل
برسام دڠن ڤندودوق كمڤوڠ دان ميديا كمڤوڠ .مريك ڤرڬي مشاركة تهاي مشاركة مماهمي ،ممبري ڤنكانن كڤد مشركة
كڤد اونتوق برتاڽ خبر تنتڠ كعاديلن دان بركنأن كتيدقعاديلن. ستمڤت اونتوق مڠتهوي تنتڠ مسأله ،موجودكن چينتا دان ڤرڤادوان
دالم مشاركة بربيلڠ بودايا اڬر رعيت تهاي دان انتارا بڠسا داڤت
سهيڠڬ أخيرڽ ترداڤت 11كيس ستله ممر يقسا كامي منريما معلومة يڠ بتول .ص.ا.ب.ت .ڤد هاري ايت دفهمي اوله
دداڤتي بهوا مريكا هاڽ ترساله فهم .كامي منجلسكن دان ممبنتو رعيت .سڤرت مڠاتور سوكار يلاوان اونتوق ممبنتو ڤساكيت
مڽلسايكنڽ سهيڠڬ تڠڬل 24مي 2016كامي داڤت مڽاتكن يڠترلنتار ،ڤڠمبڠن كواليتي ڤنديديقكن ،ڤروجيك تاديكا يڠدجامين/
بهوا كاواسن 3و يلايه سمڤادن سلاتن بيبس دري كتيدقعاديلن. دسوكوڠ اونتوق ملنجوتكن ڤنديديقكن ددالم دان جوڬ دلوار
جوڬ تڬسكن سڤاي ڤنجوات عوام تيدق موجودكن نڬرا اونتوق ڤلاجرتهاي بوزا دان مسلم دسلوروهكاواسن.
شرط تتافي سباڬي ڤڽديا ڤرخدمتن اونتوق مڽلسايكن مسأله رعيت
تنڤا ديسكريميناسي “ ڤنجوات عوام و يلايه سمڤادن سلاتن هاري ڤكرجأن مشاركة دتومڤو كڤد ڤڠڬونأن ڤندكتن كأڬمأن
– مشاركة .ترماسوق مجليس شورا ،كمڤوڠ تقوى دان ڤمباڠونن
اين لبيه بأيك درڤد يڠدهارڤكن”. مشاركةكمڤوڠ يڠ داماي ،كاواسن يڠ امان – رعيت سلامة،
15
ساي ممبري تاهو راكن –
سكرجا بهوا كامي ممبنتو
ڤندودوق كمڤوڠ بوكن هاث ڤركا
را يڠ مريك ماهو تتاڤي كامي
جوڬ ممبري اڤ يڠ مريك
هارڤكن .ساي يقين كيت بنر-بنر
داڤت ملاكوكنڽ ڤد ماس ايت.
انتارا تاهون 2017 - 2012ساي برتوڬس د كالڠن دري “ انق تمڤتن” كأره ڤمباڠونن -مڽلسايكن مسأله و يلايه
كروسوهن كموڠكينن اكن منيڠكت كامي مننتوكن ستراتيڬي سمڤادن سلاتن
اتاو متلامت اوتام اياله منجاديكن ص.ا.ب.ت .سباڬاي تمڤت
برڬنتوڠ باڬي رعيت دان ملقساناكن توڬس ص.ا.ب.ت. ايذينكن ساي منرڠكن ڤرينسيف – ڤرينسيف “ملاكوكن
برسلارس دڠن .حروف ص.ا.ب.ت .يأيت ص :هوبوڠن كرجا رومه “ بهوا ساي ادله اورڠ ڤتتاني سباڬاي ڬوبنور و يلايه
اڬام ،ا :كمورهن هاتي مڠحاصي�لكن كتنڠن جيوا ،ب :اينتڬراسي ڤتتاني اتاو ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت .يڠ برتڠڬوڠجواب
كرجا كراجأن دان ت :مڽمق سوسولن كرجا. اونتوق منجاڬ تانه اير.
ستيڤ ڤركارا كامي مننتوكن چارا يڠ جلس .كامي تمبه كامي بكرجا دڠن كسداران يڠ ايستيميوا سلاكو “انق
سالوران ڤرهوبوڠن سڤاي رعيت ممڤو ممبوات ادوان دڠن ممبوكا تمڤتن” كران ڤرانن كيت دالم كدودوقكن داڤت براوبه .تتاڤي
ڤوست منڬق كعاديلن بهاڬين رعيت ،ممبوكا تالين اونتوق منريما منجادي اورڠ تمڤتن تيدق بوليه داوندوركن اتو دڤيندهكن.
رايوان دان ادوان ملالوءي تالين 1880سڤنجڠ 24جم . كيت مستي براد دسيني ،برتڠڬوڠجواب أتس ر يڤوتاسي كلوارڬ
ممبري ڤرتولوڠ دان سيمڤن راهسيا سڤاي ڤڠادو سلامت .هيڠڬ
دان برتوڬس اونتوق بربقتي كڤد تانه اير.
سكارڠ رعيت ماسيه ممبوات رايوان ملالوءي تالين ايت.
سڤنجڠ كهيدوڤن ساي ،ساي براد دو يلايه سمڤادن
اد “ سيسوا سوكار يلا” سباڬاي ميكانيسما اورڠ دالم كاواسن سلاتن .تراوتامڽ د ص.ا.ب.ت .ساي تله برادا دالم أمڤت
برسام دڠن بهاڬين ڤنتدبير يأيت كمنان دان نيبان .مريك د ڤوسيڠن دان مڠتهوي ڤنتيڠڽ اجينسي اين .اي دتوبهكن اونتوق
اڠڬڤ سباڬاي ستيسين منريما مسئله دان ستيسين كومونيكاسي مڽلسايكن مسأله ،بوكن موجودكن مسأله .اورڬنايساسي يڠ
بوات ڤرسفهمن .كامي ممبياركن مريك منجادي توان رومه د دتوبوهكن اونتوق موجودكن ڤرسفهامن ،موجودكن چينتا دان
كمڤوڠ .سهيڠڬ حاصيل تينجاوان ڤندودوق ستمڤت ڤد تاهون
ڤرڤادوان دالم مشاركت كڤلباڬايان بوديا.
14ڤنچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
كجيأن /ڤمباڠونن دستيڤ ايرا
يڠمليا انچئ ڤانوء اوءتهايرات 6تاهون ص.ا.ب.ت.
دباوه ڤيمڤينن
منتن ڤنتدبير ص.ا.ب.ت 2 .تيمڤوه
انتارا 21ميسايون 3 -نويمبور 2011 ڤانوء اوءتهايرات
انتارا 27جون – 30سيڤتيمبر 2016
رعيت كيت كمبالي منچينتائي سڤرت
سبلومڽ.
جك دليهت ايرا ڤنتدبيران ص.ا.ب.ت .سجق اوال هيڠڬ سكارڠ موڠكين د باڬيكن كڤد 3ايرا ،يأيت ايرا
بلوم ممڤوڽاءي اوندڠ-اوندڠ ،ايرا يڠ ممڤوڽاءي اوندڠ-اوندڠ دان ايرا مجليس ناسيونل اونتوق كأمانن دان كتنترامن
( .)NCPOداڤت مڠاتكن بهوا هاث توان ڤانؤ اوءءتيهرات سؤرڠ سهاج يڠ مڠمبيل ڤرانن سباڬي ستيااوسهااڬوڠ
ص.ا.ب.ت .يڠ برتينديه دالم 2ايرا يأيت ڤد ايرا يڠ ممڤوڽاءي اوندڠ-اوندڠ دان ايرا مجليس ناسيونل اونتوق كأمانن
دان كتنترامن ( )NCPOدڠن منجوات جواتن سباڬي ڤڠاره ص.ا.ب.ت .دان ستيااوسهااڬوڠ ص.ا.ب.ت.
...سلاما 6تاهون اڤ يڠ برلاكوترها دڤ اورڬانيساسي اين
13
ميسي تاهون10
برتيندق مڠيكوت كواسا يڠد تتڤكن دالم اوندڠ ڤوست ڤنتدبيران ويلايه
– اوندڠ ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن .2010 سمڤادن سلاتن
مڠاينترڬراسيكن دان مڠهوبوڠكن اجينسي دان ويسي
رانچاڠن كرجا يغ بركأيتن دڠن ڤڽلساين مسأله دان ڤمباڠونن
اداله اوركانيساسي ڤمباڠونن
و يلايه سمڤادن سلاتن. انتوق مڠوراڠكن ڤربيذأن
ممنتاو دان ممڤرچفت اوڤراسي سموا يونيت اڬرسسواي
موجودكن كعاديلن ممباوا كأمانن
دڠن رانچاڠن دان جڠڬا ماسا يڠ دتنتوكن. كويلايه سمڤادن سلاتن سچارا
ڬالقكن كرج -كرج ڤلباڬاي اونيت اونتوق تروس ليستاري.
دساتوكن تنڤا موجودكن جوراڠ دالم بنتوق ڤروجيك ڤرچوبأن
دان ڤروجيك يڠ بلوم ممڤوڽاءي اوركانيساسي توان رومه.
مڽوكوڠ ڤمباڠونن ڤنيڠكتن كسلامتن بهاڬين كسلامتن
دالم نڬري ك 4 -بهاڬين دڤن.
نيلاي
اونيت ممبينا كماجوان تمڤت برڬنتوڠ باڬي رعيت
جمله متلامت
ڤمباڠونن يڠ راتا (سيمليس ديو يلوبمين) جالين هوبوڠ
دڠن سموا دايمينسي اڬر مڽمبوڠ ،ليستري دان سسواي دڠن
كڤرلوان ايدينتيتي دان ڬاياهيدوڤ مشاركة دمانا رعيت ممڤو
برديكاري.
ممباڠون ڤماهمن اونتوق ڤڽرتأن سيكتورعوام دان
مشاركة سيفيل دالم ڤروسيس ڤمبتولن دان ڤڠمباڠن و يلايه
سمڤادن سلاتن سرت نڬارا اسيڠ دان اورڬاني ساسي انتارا
بڠسا ،ممهامي كأدأن سبنر دان مڽوكوڠ ڤڽلسيان مسأله.
رعيت دو يلايه سمڤادن سلاتن مراساكن كسلامتن
ترهادڤ ڽاوا دان هرتابندا مراساكن كأمانن دان مشاركة داڤت
منچڬه دان مڠهيلڠكن فكتور– فكتور ڤندوكوڠ كومڤولن
ڤڠاچاو كأمانن دالم تمڤتن.
12ڤنچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
ص.ا.ب.ت .دالم ايرا مجليس ناشونل • اداله أجينسي يڠ ستارف دڠن
اونتوق كأمانن دان كتنترامن ق.ا.ر.م.ن .اوليهكران ڤردانا منتري ادالهكتوا
أيكسيكوتيف جابتن ڤرخدمتن عوام .دان مڠڬنتي
• ڤرينته مجليس ناشونل اونتوق كأمانن دان كتنترامن نمبر جاوتن منجادي “ ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت”.
11 / 2557سڤاي يڠمليا أنچئ ڤانؤ اوءتهيرات ،اينسڤكتور كمنترين جوڬ داڤت ممڠڬيل تيندقكن اونتوق ممينده ڤڬاواي
كراجأ ستيڤ اونيت دالم كاواسن (سامأ دڠن
دالم نڬري ،برتيندق سباڬي ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت. سڬرا دڤيندهكن دان ممبري تاهو كڤد أجينسي
بدان ) جوڬ داڤت ممڠڬيل ڤڽليديكن كيس يڠ
• اد جواتنكواس ديوان ڤناصيحت ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن تله دادوكن اوليه مشاركت بهوا تيدق عاديل
و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ بارو دلنتيق ڤد 24ماچر 2020أتس ڤرينته
ڤردانا منتري جنرال ڤراءيوت چان او چا 60 ،اورڠ برسام مماچو كرجا اونتوق دڤر يقسا دان لأين.٢
ڤمباڠونن. • يڠمليا أنچئ ڤانوء اوءتهايرات دلنتيق
سباڬي ستيا اوسها اڬوڠ (تاهڤ ) 11سباڬي
• ص.ا.ب.ت .بركواجيبن اونتوق مروموسكن ستراتيڬي ڤمباڠونن ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت .ڤرتاما مڠيكوت
و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ سسواي دڠن ڤوليسي ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن
و يلايه سمڤادن سلاتن مڠيكوت ڤڠشورن سيكتور عوام كأره ممباڠونكن اوندڠ-اوندڠ بارو.
5و يلايه سمڤادن سلاتن منوروت اكتا ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
• برتڠڬوڠجواب اونتوق مڽدياكن “ڤلن
،2010سيكشين (.9 )1 ستراتيڬي اونتوق ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن”.
يڠ سسواي دڠن ڤوليسي ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن
.... و يلايه سمڤادن سلاتن دان دأوسو�لكن كڤد
جواتنكواس ستراتيڬي ڤمباڠونن اتو ك .ڤ.ت.
( جواتنكواس ڤر يڠكت كراجأن) ممبوات ڤرتيمبڠن
يڠ برسڤادو دڠن “ڤلن ستراتيڬي اونتوق كسلامتن
يڠ برتڠڬوڠجواب اوليه ق.ا.ر.م.ن.
• اد سبواه جواتنكواس ديوان ڤناصيحت
ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن يڠ
ترديري دري 49واكيل دري سموا سيكتور اونتوق
مڠ مڠڬرقكن أوڤراسي ص.ا.ب.ت .سڤاي
مڠتاهوي كادأن فكتا سبنر دالم كاواسن دان
كهندق رعيت أڬر داڤت مماجوكن كره يڠ بتول
سسواي دڠن كڤرلوان كاواسن دان ڤندودوق
تمڤتن.
11
• تاهون ،2004ڤرينته ن.ر .نمبر 69 /2547برتاريخ • ممڤوڽاءي ستاتوس سباڬاي “ اورڬانيساسي خاص”
24ماچر 2004اونتوق منوبوهكن ڤوست ڤڠاره سوكوڠن كران تيدق ادا سوكوڠن اوندڠ-اوندڠ كچوالي ڤرينته ڤردانا
كداماين و يلايه سمڤادن سلاتن (ق.ا.س.س.س ).يڠ
منتري سهاج.
برتڠڬوڠجواب سباڬاي اونيت لڠسوڠ كڤد ڤردانا منتري.
مڽلارسكن أوڤراسي دڠن تنترا دان بهاڬين ڤ.ت.ط.
• ڤدا تاهون ،2006سسواي دڠن ڤرينته ڤجابت ( 43ڬابوڠن ڤمرينته بهاڬين عوام ،ڤوليس ،تنترا ر )43د
ڤردانا منتري نمبر 207 / 2549ڤركارا ڤمرينته دو يلايه باوه ڤڠاوسن كومندر ك ،4 -مميليكي اهلي جاوتنكواس
سمڤادن سلاتن اوليه جنرال سورايوت چوءلانون ،ڤردانا اونتوق مڽلسيكن مسئلهكأمانن دو يلايه سمڤادن سلاتن ،يڠ
منتري ممبري اراهن سڤاي منوبوهكن ڤوست ڤنتدبيران ادا كتوا ڤجابت مجليس كسلامتن نڬارا (ص.م.چ) سباڬي
و يلايه سمڤادن سلاتن (ص.ا.ب.ت ) .دالم جابتن ڤردانا يڠدڤرتوا ڤڠاره ص.ا.ب.ت .دان ڤڠليما ك -4سباڬي نأيب
منتري دباوه ڤڠاواسن ق.ا.ر.م.ن .دان د لنتيق تيمبلن كتوا كتوا ڤڠاره ،دان واكيل-واكيل أجينسي بركاءيتن سباڬي
ڤڠاره جابتن كمنترين دالم نڬري سباڬي ڤڠاره ص.ا.ب.ت.
برتڠڬوڠجواب اونتوق منوڬسكن ڤڬاواي كراجأن دان ممنتاو اڠڬوتا.
كرجا ص.ا.ب.ت. ڤنتدبيران يڠد جالن اداله ص.ا.ب.ت .برتڠڬوڠجواب
اونتوق كرجا ڤمباڠونن دان كعاديلن .مانكالا ڤ.ت.ط.
كأره أيرا اوندڠ-اوندڠ ڤنتدبيران
ويلايه سمڤادن سلاتن 43برتوڬس اونتوق ڤمبسمين كومڤولن ڤڠاچاو كأمانن.
• ڤدا أخير تاهون ،2008دايرا يڠبربهاڬيا أڤيئسيت • ص.ا.ب.ت .دباوه ڤڠاواسن تروس اليه ڤردانا
ۏيچاچيوأ سباكي ڤردانا منتري ،مندوروڠ اوندڠ-اوندڠ يڠ منتري دڠن داڤت ممرينتهكن ڤينداهن ڤڬاواي كراجأن
منريما ص.ا.ب.ت .دان راڠ اوندڠ-اوندڠ ڤنتدبيران و يلايه اونتوق منيڠڬ�لكن كاواسن ،جوڬ برتيندق سباڬي ڤوست
سمڤادن سلاتن تاهون ،...كابينيت ملولوسكن راڠ اوندڠ- ڤڠادوان ڤندودوق كمڤوڠ ،دكاونتر سباڬي ستراتيڬي اونتوق
اوندڠ ترسبوت ڤد تڠڬل 18اوڬوس 2009دان ملولوسكنڽ هيدوڤ دالم كادأن عاديل يڠ برفوڠسي دڠن بأيك ڤدا اير
اونتوق مڠوسو�لكن كڤد ديوان ڤرواكيلن ڤد تڠڬل 20
ايت.
اوكتوبر .2009
• تاهون 1996ڤرينته س.ر 56 / 2539برتاريخ
• اوندڠ-اوندڠ اين دتربيتكن دالم ورتا ڤمرينته ڤد 23اڤر يل 1996تالين تروس كڤد ڤردانا منتري.
تاهون .2010
• ڤدا تاهون ،2002سسواي دڠن ڤرينته ڤجابت
اكتا اين مڠوبه دفينيسي و يلايه سمڤادن سلاتن دري ڤردانا منتري 123/ 2545مڠنأي ڤڠوبهسواين ڤنتدبيران
3و يلايه أصل (ڤتتاني ،جالا دان ناراتيوات ) كڤدا 5 دو يلايه سمڤادن سلاتن تڠڬل 30اڤر يل ،2002ممباط�لكن
و يلايه ،يأيت جالا ،ڤتتاني ،ناراتيوات ،ساتون دان سوڠكلا. ڤرينته ڤجابت ڤردانا منتري نمبر 56 / 2539دان لأين-لأين
ڤرينته بركاءيتن ،مڽببكن ص.ا.ب.ت .دان ڤ.ت.ط.
43تامت ڤد تڠڬل 1مي .2002
10ڤنچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
لاهير ص.ا.ب.ت : .تيتيق • 24جنواري ،1978كابينيت ملولوسكن داسر
ڤرمولأن كڤرچيأن رعيت هيڠڬ ڤرتاما يڠ مرڠكومي سموا أسڤيك ڤڽلساين مسئله دو يلايه
سمڤادن سلاتن برتجوان انتوق مڽلارسكن انتارا أجينسي
سكارڠ ڤمرينته يڠ براوسها مڽلسايكن مسئله دالم كاواسن اڬر برسلارس
دڠن اوبجيقتيف اوتاما اونتوق ممبينا كسجهترأن دالم كاواسن
• ڤدا تاهون ،1980ڤوست ڤنتد بيران و يلايه سمڤادن ترسبوت دان موجودكن ڤمهامن يڠ لبيه بأيك دڠن نڬارا-
سلاتن (ص.ا.ب.ت ).د لاهيركن دري ڤوست كوأورديناسي
ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن (ص.ڤ.ت ).دري ڤجابت نڬارا مسلم.
ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن اصل اونتوق ممڤرچڤت،
مڠاواسي ،مڠاتاسي ،مڽلارس ،برڬابوڠ دان منيلاي ڤريستاسي • 16دسيمبر ، 1980كابينيت جنرال ڤر يم
سيفيل دان أجينسي ڤوليس د الم كاواسن سڤاي منچاڤي تينسولانوندا مڠلواركن ڤرينته ڤجابت ڤردانا منتري نومبر
اوبجيقتيف دان متلامت داسر كسلامتن نڬارا بركنأن و يلايه 8 / 2524برتاريخ 20جنواري 1981ڤركارا ڤڽلسأين
سمڤادن سلاتن .ڤنكنن دبر يكن ڤدا ممباڠون سوسيال مسئله ڤمرينتهن دو يلايه سمڤادن سلاتن دڠن مننتوكن سكوڤ
فسيكولوجي ،ڤوليتيك ،ڤنتدبيران ،كچكڤن ڤمرينته ،ڤمباڠونن دان كواس توڬس ص.ا.ب.ت .دان ڤ.ت.ط( 43 .
سوسيال -ايكونومي ،سوسيال ،ڤنيڠكتن ڤماهمن يڠ بأيك دان ڬابوڠن ڤمرينته بهاڬين عوام ،ڤوليس ،تنترا )43دڠن ادا
كرجا سام ڤر يڠكت تمڤتن دان نڬارا-نڬارا جيران .ڤڠاره كمنترين-كمنترين دان جباتن -جباتن ممبري سوكوڠن كڤد
ص.ا.ب.ت .يڠڤرتام اياله يڠمليا انچئ چارونچيت نأ سوڠكلا.
سموا أوڤراسي.
09
مڠنالي ص.ا.ب.ت.
ايۏولوسي ص.ا.ب.ت.
سبلوم اد اوندڠ-اوندڠ سهيڠڬ ايرا مجليس ناشونل اونتوق كأمانن دان كتنترامن.
تيتيق ڤرمولأن
ايرا ڤنتيڠ اداله سڤرتي برايكوت: بودايا سباڬاي ايدينتيتي ڬمبران كاوسن ڤرڬولقكن
دان سيتواسي سينسيتيف دان كومڤليقس ،تراوتما كتيدق
• تاهون ،1978كتيك جنرال ڤريم تينسولانوندا فهامن دان كچور يڬأن دالم هوبوڠن انتارا ڤڬاواي ڤمرينته
سباڬاي ڤردانا منتري بلياو مولأي ممڤرتيمبڠكن ڤوليسي دالم دڠن رعيت .دڠن ايت كراجأن ممڤوڽأي ڤوليسي خاص
مڽلسيكن مسئله كسلامتن و يلايه سمڤادن سلاتن انتوق اونتوق مناڠاني مسئله دو يلايه سمڤادن سلاتن اتاو داسر
مڠاتاسي سموا مسئله يڠ برسلارس دان كأره يڠ ساما. خوسوص اتو يڠدتتڤكن برتجوان مڽلسايكن مسئله ترتنتو.
08ڤ نچاڤاين اولڠ تاهون ك )2020-2010( 10 -ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
كندوڠن
08أيوولوسي ص.ا.ب.ت( .دري ماس لالوهيڠڬ سكارڠ) بوكو ڤريستاسي اولڠ تاهون ك )2020 - 2010( 10 -
1 2ميسي/ڤرانن /ويسي ص.ا.ب.ت .فد ماس سكارڠ ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
كجيأن /ڤمباڠونن دستيڤ ايرا ڤميليك
13يڠمليا انچئ ڤانوء اوءتهايراتنا تيمڤوه 21أيفر يل 2011-3نوفيمبر 2011 ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
60جالن سوكيڠ ساتيڠ مواڠ جالا 95000
تيمڤوه 27جون -30 2014جولاي 2016
تيليفون 073203872
17كولونيل ڤوليس تاوي صود صو ڠ تيمڤوه 4نوفيمبر 24 - 2011مي 2014 فيكس 073203873
2 1يڠمليا انچئ سوڤنات سيئرانتاويئنيت ئ تيمڤوه 1أوكتوبر 30 - 2016سيفتيمبر 2018 Email: contact @sbpac.go.th
www.sbpac.go.th
� 25لكسمانا مودا سومكيات ڤونڤرأيون تيمڤوه 9أيفر يل - 2018سكارڠ
29اهلي ديوان ڤناصيحت ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن جواتنكواس ڤڽديأن بوكو
(مجليس ناشونل اونتوق كأمانن دان كتنترامن )2010- �لكسمانا مودا سومكيات ڤونڤرأيون،
ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
31اهلي ديوان ڤناصيحت ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن انچئ تاماروڠ خوڠ وادماي ،
(تاهون )2020 تيمبالن ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
انچئ چنأتن سيڠڤوم ،تيمبالن ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
واكيل سيۏيل كمشاركتن
ڤنولوڠ ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
33يڠمليا وان درامن مأميڠچيء ،يڠد ڤرتوا مجليس اڬام اسلام و يلايه فطاني ڤنولوڠ ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت( .كمنترين ،جابتن )
35ڤرأ كرو سونتهون تهيڤ ويئمول ،كتوا كو يل كولوك تهيڤ ويئمول فڠاروه بهاڬين /أينستيتوسي دان ڤجابت د باوه لمباڬ ايندوق
3 7انچئ چاييوڠ ماني روڠساكون ،ڤريسيدن ڤرساتوان سورت خبر سلاتن تهاي ڤڬاوايكومڤولن ڤڠوروسن ستراتيڬي
39ڤوان فاطمة ڤؤ ايتي داود ،ڤريسيدن ڤرساتوان وانيتا اونتوق كداماين اونتوق موجودكن ڤماهامن يڠ بأيك
بهاڬين ڤڠوروسن ستراتيڬي ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن
ڤروتوكول يڠ مماءينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مندوروڠ اوندڠ-اوندڠ ڤنتدبران
ويلايه سمڤادن سلاتن 2014 ايديتوريال
4 1يڠبربهاڬيا أفيئسيت ويچچاچيوأ ،منتن ڤردانا منتري ايديتور
43يڠبربهاڬيا تاوون سينيام ،تيمبالن منتري ڤڠڠكوت ن
أنچئ تيراڤوڠ ڤيچاراد ڤنولوڠ ستيا اوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
ڤروتوكول يڠ مماءينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مندوروڠ اوڤراسي ص.ا.ب.ت.
ايديتوريال
4 5جنرال چايچان چاڠ موڠ خون ،تيمبالن منتري ڤرتاهنن
46يڠبربهاڬيا نيئڤون بونياماني ،تيمبالن منتري دالم نڬري كڤتن چاكاڤوڠ أفيئماهاتم
أنچئ نئڤون چايياي
بكس ڤڠوروسن ڤنجاواتن عوام يڠ اد بهاڬين دالم مڠڬرقكن كرجا ص.ا.ب.ت.
أنچئ محمد صابري موصودي
4 7يڠمليا انچئ ويئسوت سيڠكاچون ۏوراكول ،منتن ڤڠاره ص.ا.ب.ت. أنچئ أيكرات موكيم
48ڤرأموك لأمون ،منتن تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت .يڠمليا انچئ أنچئ ايلييا موكيم
4 9ڤنولوڠ ڤروفيسور ڤيئيأ كيتتاوون ،منتن تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت.
5 0يڠمليا انچئ كيتتيئ سورأ كمهيڠ ،منتن تيمبالن ستيااوسها اڬوڠ ص.ا.ب.ت. ڬرافيق كو مڤوتر
5 1سوڠڤون سواد تام ،منتن ڬبنور و يلايه لمڤاڠ يڠمليا انچئ أنچئ أتيئچاد ڤرأ تان
52ماس دڤن ص.ا.ب.ت .دالم ڤندڠن ستيا اوسها اڬوڠ سكارڠ
55يڠبربهاڬيا سيد اليوفري ،كتوا ديوان ڤناصيحت ڤنتدبيران دان ڤمباڠونن و يلايه ديسأين
سمڤادن سلاتن بلو ايميج ليميتيد تيليفون()074-464401
5 8كليندر /ڤرنچاڠن دتربيتكن اوليه
ايس اينسڤاير كومڤاني ليميتيد تيليفون()081-0995530
ڬمبر كوليت بوكو :ڤندودوق كمڤوڠ كوء ياو ،أمڤور تاكباي ،و يلايه
ناراتيوات (ڤولاو ترأخير ،ڤڠهوجوڠ كاڤق) ،برڬابوڠ برسام اونتوق
منأيكن بنديرا تهايليند يڠ بسر اونتوق منونجوقكن كساتوان دالم كڬياتن
“ هاري ڤمبرسيهن بسر ڤنتاي كوء ياو”
اوليه :راچتأ حاج ماموء
اوچاڤن
جنرال ڤرأ ويت ووڠسؤوان تيمبلن ڤردانا منتري
سمڤنا أولڠ تاهون ك 10 -
ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
تاهون 2021
و يلايه سمڤادن سلاتن ادله و يلايه يڠ اونيك دڠن كڤلباگاين بودايا ،بڠسا ،اگام دان دايليك .كراجأن تروس
ممبري كڤنتيڠن ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن ملالوي ڤوست فنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن سباگاي ڤڠگرق دكاواسن
تمڤتن .اي ادله بهاكين ڤنتيڠ دالم ممباڠون ايكونومي سوسيو دان كسلامتن دكاواسن اين ،سرتا َمموڤوق ڤرسفاهمن يڠ بأيك
ترهادڤ ڤندودوق ستمڤت دان كرج ساما د ڤر يڠكت تمڤتن سرتا ممڽوكوڠ كرجاسام دڠن نڬارا جيران.
سلام 10تاهون يڠ تله لڤس ،ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن تله ممأينكن ڤرانن ڤنتيڠ دالم ڤمباڠونن
ايكونومي دان سوسيل دكاواسن اين دڠن ممڤروموسيكن ڤنچيڤتأن انتوق رعيت دان جوگ مڠمبڠكن ڤوتينسي ڤڠاءوسها د
و يلايه سمڤادن سلاتن سرتا مڠگرقكن كرجا مڠايكوت كتتڤن كابينيت ،سرتا ممڤرموسيكن ككواتن مشاركةكڤلباگاين بودايا
سڤاي رعيت سموا كتورونن ،اگام هيدوڤ برسام دڠن ڤماهمن يڠ بأيك دان ممڤو يأي كهيدوڤن يڠ بهاگيا .ساي يقين بهاوا
چيڤتأن كسلامتن دان كداماين يڠ برككلن د و يلايه سمڤادن سلاتن دان ڤمباڠونن ايكونومي يڠ تگوه سباگاي اساس ڤنتيڠ
دالم ممبينا كسلامتن ترهادڤ ڽاوا دان هرتا بندا دان كوالتي هيدوڤ يڠبأيك كڤد رعيت تمڤتن يڠ اكن هيدوڤ دڠن بهاگيا.
دان ساي برهارڤ سموا اورڠ اكن ممبري كرجا سام انتوق مندورڠ ڤمباڠونن سلاتن اڬر منجادي معمور دان مڠمبڠكن
كسجهترأن مشاركة دكاواسن اين مڠيكوت فلسفه ايكونومي منچوكوڤي انتوق هيدوڤ برساما دالم مشاركة بربيلڠ بودايا دڠن
امان دان بهاگيا سلاما ڽ .٢
سمڤنا اولڠ تاهون ك 10 -ڤوست فنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن ،ساي مڠوجڤكن سلامت ماجو جايا كڤد
سموا ايكسكوتيف يڠ برگيات دو يلايه سمڤادن سلاتن دان ساي موهون ريستو دوعأ كڤد يڠ مها بركواس دان ريستو دولي ماها
راج دان ڤرمايسوري ممبركتي اندا سموا دان كورنياكن كبهاڬيأن ،كسجهترأن سنتياسا ممڤوڽأي ككواتن فيز يكال يڠ قوات
أونتوق برسام ٢مندوروڠ ڤمباڠونن ستراتيجي كسلامتن نڬارا أونتوق ڤنچاڤاين لبيه لنجوت ستروسڽ.
جنرال
(ڤرأ ويت ووڠسؤوان)
تيمبلن ڤردانا منتري
اوچاڤن
جنرال ڤرأيوت چان أوچا ڤردانا منتري
سمڤنا أولڠ تاهون ك 10 -
ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن
تاهون 2021
ڤمرينته برتوجوان أونتوق ممباڠونكن نڬارا اين منجادي ستابيل ،معمور دان ليستاري برتوجوان سڤاي رعيت
ممڤوڽأي كواليتي هيدوڤ يڠ بأيك .خصوصڽ ڤمباڠونن و يلايه سمڤادن سلاتن تله دباڠونكن دڠن چارا يڠ أمان ملالوي ڤلباڬاي
ميكانيسما أونتوق ممبوليهكن رعيت دري سموا كتورونن دان أڬام هيدوڤ برسام ،سمبيل مڠك�لكن إينديتيتي ،بودايا دان
كواليتي هيدوڤ .ساي بڠڬا أتس كجايأن ڤوست فنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن ،يڠ سلاما 10تاهون ترأخير مندوروڠ
ڤڠمباڠن سموا دايمينسي و يلايه سمڤادن سلاتن أونتوق منيڠكت كواليتي هيدوڤ رعيت دان ممڤوڽأي حاصيل يڠ كونكريت.
ڬالقكن دان مينتأ سموا ڤيهق أونتوق برسام ٢مڠإينتڬراسيكن دان مندوروڠ داسر ٢ڤمرينتهن منجادي عمالن يڠ ڤاليڠ إيفيسيان
دڠن مماتوهي علمية د راج “مماهامي ،مندكاتي ،ممباڠون دان ممباڠون نڬارا مڠيكوت فلسفة إيكونومي سدرهانا دان ممباڠونكن
لنسكاف مشاركة أونتوق ڤمباڠونن ليستاري كباوه دولي يڠ مها مليا راج ڤهوميئڤهول ادول ياديد مأرا راد بوروم ماناد تا بوڤهيت
دالم منروسكن ،مليستار يكن دان ممڤرلواسكن إينسياتيف كراجأن دان ڤروجيك كسوكار يلأن دراج أونتوق ڤمباڠونن كاواسن
ايت ،يڠ أكن مندوروڠ ڤڽرتأن مشاركة سيفيل أونتوق كبهاڬيأن رعيت سڤاي هيدوڤ بردمڤيڠن دباوه مشاركة بربيلاڠن قوم
دڠن امان داماي سلاماڽ.
سمڤنا أولڠ تاهون كسڤوله ڤوست ڤنتدبيران و يلايه سمڤادن سلاتن ،ساي مڠوچڤكن تهنيئه دان سلام محبةكڤد
ڤنجاوت عوام ،كاكي تاڠن ستيڤ لاڤيسن عمور دو يلايه سمڤادن سلاتن دان ساي موهون ريستو دوعأ كڤد يڠ مها بركواس
دان ريستو دولي ماها راج دان ڤرمايسوري ممبركتي اندا سموا دان كورنياكن كبهاڬيأن ،كسجهترأن سنتياسا ممڤوڽأي ككواتن
فيز يكال يڠ قوات أونتوق برسام ٢مندوروڠ ڤمباڠونن ستراتيجي كسلامتن نڬارا أونتوق ڤنچاڤاين لبيه لنجوت ستروسڽ.
جنرال
(ڤرأيوت چان أوچا)
ڤردانا منتري