&= tnsf zAbx¿h:t} ;'lgg] tLgtLg cf6] f zAb nv] M
gfgL M kfgL afgL ;fgL
b]z M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
;fyL M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
dfof M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
vfn M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
ld7f] M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
*= pQ/ bp] m M
s_ ;g' s] ag]/ d:' s/' fO{ <
v_ 9ª' \ufn] s] lbG5 <
u_ eujfg\sf] d"lt{ s]df agfpg ;lsG5 <
3_ wtL{n] s] egL <
ª_ s] pj{/f 5 <
r_ df6f] s]s] xf] <
(= a9fP/ n]v M
jf:tjdf ;a}eGbf
df6f] /}Ú5 bfgL
df6f] eGg' l;h{gf xf]
df6f] lhGbufgL .
!)= sljtfsf kªl\ StnfO{ jfSosf] ;fdfGo qmddf ldnfP/ nv] M
s_ ;f]w]F d}n] ;g' nfO{ . d}n] ;'gnfO{ ;f]w]F .
v_ ;f]w]F d}n] 9ª' \ufnfO{ . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ s] lbG5\of} lg ltdL < ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3= ;w}F d]/f] pj{/f 5 lhdL . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
46 /fd|f] gk] fnL sIff $
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= tnsf zAb tflnsfdf e/ M
;g' , t]n, hjfgL, dfgjtf, w'jfF, l3p, dfof, bof, 3[0ff, df6f], rfFbL,
b':6\ofO“
5g' , bV] g ;lsg] gfd 5g' , bV] g g;lsg,] cge' j dfq ug{
;lsg] gfd
ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
@= tnsf jfSonfO{ :qLlnªu\ df abn M
s_ ltdL hfG5f} . ltdL hfG5\of} .
v_ pgL cfp“5g\ . pgL ÒÒÒÒÒÒÒÒ .
u_ ltdL k9\5f} . ltdL ÒÒÒÒÒÒÒÒ .
3_ tF k9\5;\ . tF ÒÒÒÒÒÒÒÒ .
ª_ Tof] v]N5 . Tof] ÒÒÒÒÒÒÒÒ .
#= tflnsfaf6 w/] e} Gbf w/] } jfSo agfpm M
d vt] df cGg kmnfp5F ÷' kmnfplF bg“
xfdL af/Ldf /fK] 5f÷F} /fK] bg} fF}
tF 55;{ ÷\ 5bg}{ ;\
ltdLx¿ nufp5F f÷} nufpbF g} f}
pm /fK] 5÷ /fK] bg}
pgLx¿ kmnfp5F g÷\ kmnfpbF g} g\
47/fdf| ] gk] fnL sIff $
cEof;leqsf] kf7
xfdL hldg 6s] /] pleG5f}“ . xfdL hldgdfly g} s'b\5f,“} v]N5f“} . xfdL hldgdfly
3/ agfp“5f“} / ToxL 3/df a:5f}“ .
xfdL hldgdf v]tLkftL u5f}{“ . ToxL hldgaf6 pAhs] f] cGg vfG5f}“ . ToxL cGgn]
ef]s d]6fp“5f“} . sfd ug],{ lx“88n' ug]{ zlSt cGgaf6} kfp“5f}“ . cGg geP xfdL
nfdf] ;do hLljt /xg ;St}gf“} . hldg geP cGgkfgL kf| Kt ub}g{ f“} .
xfdLnfO{ arfpg,] zlSt lbg] cGg pdfg{] hldg cToGt bfgL 5 . hldgn] ;f/f
kf| 0fLx¿nfO{ hLjg lbG5 t/ sx] L ln“bg} . vgLvf;] |L u/] klg hldgn] bV' of]
eGbg} . hldgh:tf] bfgL, hldgh:tf] ;xgzLn / hldgh:tf] ;xofu] L ;;+ f/df
c¿ s]xL klg x“'bg} .
!= tnsf zAbh:t} cy{ lbg] zAb cEof;leqsf] kf7af6 vfh] ]/ n]v M
df6f]Ù el" d M ÒÒÒÒÒÒÒÒ
tfutÙ ;fdYo{ M ÒÒÒÒÒÒÒÒ
;a} M ÒÒÒÒÒÒÒÒ
hgfj/ M ÒÒÒÒÒÒÒÒ
;xg] Ifdtf ePsf] M ÒÒÒÒÒÒÒÒ
48 /fd|f] g]kfnL sIff $
@= cEof;leqsf] kf7 lzIfsaf6 ;'g / …5fF}Ú nfu]sf cf7 cf]6f zAb nv] M
ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ltdL hldgdf s]s] u5f{} < rf/ cf6] f s'/f n]v M
s_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= cEof;leqsf] kf7sf] bf];f| ] cg'R5]b z4' ;u“ ;f/ .
%= cEof;–@ df l6k]sf lso| fkbdWo] kfrF cf6] f ls|ofkbnfO{ pbfx/0fdf
bv] fPh;/L kl/jt{g u/ M
jt{dfg sfn e"nsfn eljiots\ fn
pleG5f}F pleof}F pleg]5f}F
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
^= cEof;leqsf] kf7df ePsf lqmofkbx¿ gbfx] f¥] ofO{ ;f/ M
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
49/fd|f] g]kfnL sIff $
;fd"lxs lqmofsnfk
õ rf/rf/ hgfsf] ;d"x ag . ca x/]s ;d"xn] dflg;nfO{ geO{ gx'g] sg' }
b; cf6] f s'/fx¿sf] ;r" L agfpm . cfºgf] ;dx" n] agfPsf] s/' fx¿sf] ;"rL
cGo ;d"xsf ;fyLnfO{ ;'gfpm M
dflg;nfO{ geO{ gxg' ] s/' fx¿
!= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ @= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ $= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ^= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
&= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ *= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
(= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ !)= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
l;h{gfTds nv] g
õ s;n} ] ltdLnfO{ Ps xhf/ ?ko} fF vr{ ug{ lbof] eg] ltdL Tof] /sd s]sd] f
sltslt vr{ u5f{} < ltdLn] lsGg] j:t' tyf To;nfO{ nfUg] /sdsf] ;"rL
agfpm M
j|m=;=+ ljj/0f /sd
!= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
50 /fd|f] gk] fnL sIff $
kf7 ^
;fOdgsf aa' fsf] lrgf/L
kf7 ;?' ug'c{ l3
õ ;o+ S' t kl/jf/sf b'O{ cf6] f /fdf| s'/fx¿ eg .
õ ;+oS' t kl/jf/sf b'O{ cf]6f g/fdf| s/' fx¿ eg .
zAb / cy{
bl[ i6 – x/] fOÒ x]g]{ tl/sf ;fv} – sg' } sfd ug{] OR5f
8flnnf] – 7n' f] lhp8fn ePsf] k|l;4 – gfd'bÒ gfd rns] f]
u/} ;/sf/L – lghL cyjf ;fdb' flos ;vf – ;fyLÒ ldq
lgx'F – ljifo
51/fdf| ] gk] fnL sIff $
dn" kf7
;fOdgsf aa' fsf] lrgf/L
gd:t] †
d/] f] gfd ;fOdg kf6] \6/ xf] . d an] fotL afa' / gk] fnL cfdfaf6 hGds] f]
x'“ . d clxn] !) jifs{ f] 5' / sIff rf/df k9\b} 5' . d cfh tkfOx“{ ¿
;a}nfO{ d/] f] af/d] f xfO] g, d/] f afafsf] af/]df atfpg nflu/x]sf] 5' .
d/] f afafsf] gfd lqm:6f]km/ kf]6\6/ xf] . pxf“ clxn] $@ jif{sf] x'gx' G' 5 .
d]/f] bl[ i6df pxf“ Ps hgf c;n dflg; xg' 'xG' 5 lsgeg] pxf“ slxn]
klg s;;} u“ l/;fpgx' 'Gg . xfdLn] sfd laufbf{ klg l/;fpgx' 'Gg . xfdL
v]NbfvN] b} slxn] km6' an km6' fp“5f}“ . slxn] udnf klg km6' ann] nfu/]
km'6\5 t/ klg pxf“ l/;fpg'xG' g . To;}n] d]/f ;a} ;fyLx¿ pxfn“ fO{ c;fWo}
dg k/fp“5g\ .
pxf“ ^ km'6hlt cUnf] xg' x' 'G5 . pxf“
lgs} 8flnnf] klg x'g'x'G5 t/ df]6f]
xg' x' 'Gg . pxfs“ f cf“vf v/} f 5g\ .
skfn g]kfnLx¿sf] h:t} sfnf]
5 . z/L/sf] 5fnfsf] /ª eg]
gk] fnLx¿sf] eGbf w/] } uf]/f] 5 .
To;}n] pxfn“ fO{ ;an} ] sO' /], uf/] ]
eGb} lh:sfpg vf]H5g\ . pxfn“ ]
g]kfnL afn] ]sf] ;'Gbf eg] pgLx¿
5Ss k5{g\ lsgeg] pxf“ g]kfnL
efiff cToGt /fd|/L afN] gx' 'G5 .
52 /fd|f] gk] fnL sIff $
d/] f afaf Pp6f u/} ;/sf/L ;+:yfdf sfd ug{x' G' 5 . pxf“ ;w“} laxfg cf7
ah] clkm; hfgx' 'G5 / a]n'sf ^ ahl] t/ dfq 3/ kmsg{ 'xG' 5 . zlgaf/
/ cfOtaf/ pxfs“ f] clkm; labf xG' 5 . labfsf sltko lbgx¿df pxf“
xfdLnfO{ 3d' fpg ljleGg 7fpd“ f n}hfg'x'G5 . t/ sltko labfsf ;dodf
pxf“ 3/d} a:g'x'G5 . 3/df a;s] f] a]nf pxf“ s]s] sfd ul//xgx' 'G5 .
km';b{ sf] an] f cfdf;“u clncln lh:sg' / efG;fsf] sfddf pxf“nfO{
;3fpg' d/] f] afafsf] ;f]v xg' \ eg] klg xG' 5 . pxf“ sf7sf kmlg{r/
agfpg] sfddf klg l;kfn' x'gx' 'G5 . pxfn“ ] dnfO{ Sof;]6 / l;8Lx¿
/fVg] sf7] ¥ofs agfOlbge' Psf] 5 . ;Nnfsf] sf7af6 agfOPsf] Tof]
¥ofs Hofb} ;'Gb/ 5 . d]/f] sf7] fdf ePsf] d}n] k9\bf k|ofu] ug{] 6]an /
s';L{ klg pxf“n] g} agfpg'ePsf] xf] . pxf“ km'6an / af:s6] an egk] l5
e'tS' s} x'gx' G' 5 . To;n} ] pxf“ slxns] fxL xfdL;“u klg km'6an / af:s]6an
v]Ng'x'G5 . tkfO{n“ fO{ yfxf 5 < d/] f afaf t cfºgf] hdfgfsf] gfdb'
km6' an v]nf8L xg' 'x'GYof] lg †
d/] f] afaf sfnf] ;6' df
c;fWo} cfsif{s bl] vg'xG' 5 .
pxf“ 3/df a:bf kf| o sldh
;?' jfn nufpgx' 'G5 . d/] L
cfdf / pxf“lar slxns] fxL
nu' fsf] lgx'“df clncln
emu8f klg xG' 5 . pxf“x¿
;“u;“u} lx“8g\ k/]sf an] f pxf“
cfdfnfO{ ;f/L g} nufpg s/
ug{'xG' 5 . cfdf rflx“ l6;6{ /
kG] 6 jf s'tf{;njf/ nufpg
dg k/fpg'x'G5 .
53/fdf| ] g]kfnL sIff $
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAb z4' ;u“ pRrf/0f u/ / ;f/ M
kf]6\6/, lqm:6f]km/, b[li6, 8flnnf], sO' /], cfsif{s
@= zAbcg';f/ cy{df s, v, u=== nv] L zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
s_ b[li6 - _ lghL cyjf ;fdb' flos ;+:yf
v_ 8flnnf] - _ x]g{nfO{ /fd|f]
u_ lh:sfpg' - _ ljifo
3_ u}/ ;/sf/L ;+:yf - _ s'g} sfd ug]{ OR5f
ª_ cfsif{s - _ lhp8fn ldn]sf]
r_ lgx'F - _ luHofpg'
5_ ;f}v - _ x]g]{ tl/sf
#= pxL cy{ cfpg] zAb kf7af6 vfh] ]/ nv] M
afaf ÒÒÒÒÒÒÒ v/fa ÒÒÒÒÒÒÒ xf]rf] ÒÒÒÒÒÒÒ
sfnf] ÒÒÒÒÒÒÒ s¿' k ÒÒÒÒÒÒÒ lghL ÒÒÒÒÒÒÒ
laxfg ÒÒÒÒÒÒÒ b':dg ÒÒÒÒÒÒÒ agfpFbf ÒÒÒÒÒÒÒ
$= p:t} cy{ lbg] b'Ob{ O' { cf]6f zAb cfkm}“ nv] M
afaf ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
c;n ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
k|l;4 ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
cfdf ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
;vf ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
%= ;ft cf6] f /ªsf gfd n]v M
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
^= kf7df y'k}| cª\u]h| L efiffsf zAb g]kfnLdf n]lvPsf 5g\ . tL zAb kQf
nufpm / sfkLdf ;f/ . cª\uh]| Lsf zAb klg g]kfnLdf s]xLsx] L dfqfdf k|of]u
ul/G5g\ .
54 /fd|f] gk] fnL sIff $
af]w / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= ;'gfO kf7–^ ;'g / pQ/ b]pm M
s_ …gd:t]Ú ug{] ljBfyL{sf] gfd s] xf] <
v_ ;f]lgof zfxsf] k9fO s:tf] 5 <
u_ ;f]lgof zfxnfO{ s'gsg' vfg]s'/f c;fWo} dg k5{ <
3_ ;f]lgof zfxnfO{ dg kg{] kf];fs s] xf] <
ª_ ;f]lgof zfxnfO{ s] dg kb{}g <
@= ;g' fO kf7–^ kg' M ;'g / tnsf] vfnL 7fpF e/ M
;fl] gof zfx
sIff M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
pd]/ M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
:yfoL a;f]af; M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
dg kg{] v]n M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
dg kg{] vfg]s'/f M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
dg kg{] kf];fs M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
dg gkg{] s'/f M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ;fl] gof zfxn] h:t} ltdL klg cfºgf] kl/ro b]pm .
$= tnsf zAbx¿ /fv]/ jfSo agfO{ sIffdf ;g' fpm M
gd:t] M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
wGojfb M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
dfkm ug{'xf]nf M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
s[kof M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
xj;\ M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
Ifdf ug{'xf]nf M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
55/fd|f] g]kfnL sIff $
%= ;fOdgsf] aa' fsf] lrgf/L sf cgR' 5]bx¿ kfnk} fnf] k9 .
^= l7snfO{ h:tfsf] To:t} / a]l7snfO{ ;RofP/ ;f/ M
s_ lqm:6f]km/ kf]6\6/ a]nfotL gful/s x'g\ .
v_ lqm:6f]km/sf sfnf cfFvf, v}/f] skfn / uf]/f] 5fnf 5 .
u_ ;fOdgsf kl/jf/df rf/ hgf ;b:o 5g\ .
3_ u}/ ;/sf/L ;:+ yf ;/sf/L ;+:yf xf] .
ª_ lqm:6f]km/ cfºgf] hdfgfsf gfdb' km'6an v]nf8L lyP .
&= d'v}n] pQ/ b]pm M
s_ ;fOdgsf] hGd x'Fbf lqm:6f]km/ slt jif{sf lyP <
v_ ;fOdgn] !^ jif{df dfWolds lzIff k/LIff -P;OO{_ lbg]5g\ . ca eg–
Tolta]nf lqm:6f]km/ slt jif{sf x'g]5g\ .
u_ ;fOdgsf aa' f lbgsf] slt 306f clkm;df sfd ug'{xG' 5 <
3_ lqm:6f]km/sf] clkm; xKtfdf slt lbg nfU5 <
ª_ ;fOdgsf cfdfafa'sf] n'ufsf lgx“'df lsg emu8f k5{ <
*= pQ/ b]pm M
s_ ;fOdgsf] 5f]6f] kl/ro b]pm .
v_ lqm:6f]km/ kf]6\6/ aflx/af6 x]bf{ s:tf] b]lvg'xG' 5 <
u_ lqm:6f]km/ kf]6\6/ labfsf lbgdf s] ug'{x'G5 <
3_ lqm:6f]km/ km';{bsf ;dodf s] ug{'xG' 5 <
ª_ lqm:6f]km/nfO{ dg kg]{ v]nx¿ s]s] xg' \ <
r_ ;fOdgsf b[li6df lqm:6f]km/ s;/L c;n dflg; x'g\ <
(= lqm:6fk] m/sf ljifodf cfkmn" ] ae' ms] f s/' f krf;÷;f7L zAb hltdf j0fg{ u/ .
!)= ;fOdgsf a'af / ltd|f a'afdf kfOg] cf7 cf]6f leGgtf sfkLdf n]v .
h:t} M
;fOdgsf a'af d/] f aa' f
!= ;fOdgsf aa' f a]nfotL gful/s != d]/f aa' f g]kfnL gful/s xg' 'xG' 5 .
xg' 'xG' 5 . @= d]/f a'afsf] pd]/ ÒÒÒÒÒÒÒÒ 5 .
@= ;fOdgsf aa' fsf] pd]/ $@ jif{sf] 5 . #= d]/f a'af ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ;fOdgsf aa' f u}/ ;/sf/L ;:+ yfdf
sfd ug{'x'G5 .
56 /fd|f] gk] fnL sIff $
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= gof“ zAb agfpm M g]kfn ÒÒÒÒÒÒÒ
rLg ÒÒÒÒÒÒÒ
a]nfot ÒÒÒn] Òf ÒÒLÒ
ef/t ÒÒÒÒÒÒÒ
kfls:tfg ÒÒÒÒÒÒÒ cd]l/sf ÒÒÒÒÒÒÒ
hd{gL ÒÒÒÒÒÒÒ hfkfg ÒÒÒÒÒÒÒ
@= tnsf lqmofkb ko| fu] ePsf jfSo kf7af6 vf]h/] n]v M
k9\b} 5,' nflu/x]sf] 5,' ug'{x'G5, nufpg'x'G5
agfOlbg'ePsf] 5, agfpge' Psf] xf], x'gx' 'GYof]
#= pbfx/0fdf lbPh;/L jfSo kl/jt{g u/ M
d k9\5' d k9\b} 5' d}n] k9]sf] 5 .
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ pm cfPsf] 5 .
ÒÒÒÒÒÒÒ ltdL k9\b} 5f} . ltdLn] ÒÒÒÒÒÒÒ .
Tof] v]N5 ÒÒÒÒÒÒÒ To;n] ÒÒÒÒÒÒÒ .
$= pbfx/0fdf h:t} jfSo kl/jt{g u/ M
pm uof] . pm hfFb} lyof] . pm uPsf] lyof] .
p;n] k9\of] ÒÒÒÒÒÒÒ p;n] ÒÒÒÒÒÒÒ .
d 3/ uPF ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ xfdLn] x]/]sf lyof}F .
%= pbfx/0fdf h:t} jfSo kl/jt{g u/ M
pm hfg]5 pm uPsf] x'g]5 .
d v]Ng]5' d}n] ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ xfdL uPsf xg' ]5f}“ .
ltdL k9\g]5f} . ltdLn] ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
57/fd|f] gk] fnL sIff $
cEof;leqsf] kf7
;fOdg kf]66\ / a]nfotL afa' / g]kfnL cfdfaf6
hGd]sf] s]6f] xf] . pm clxn] b; jif{sf] 5 /
sIff rf/df k9\5 .
;fOdg clncln df6] f] 5 . p;sf cfv“ f sfnf
5g\ t/ skfn eg] ;'gf}nf] /ªsf] 5 . uf/] f]
5fnf ePsf] ;fOdgnfO{ g]kfnL tyf cª\uh]| L
/fd/| L af]Ng tyf n]vk9 ug{ cfp“5 .
;fOdgnfO{ km'6an / kf8} L v]Ng dg k5{ .
p;sf] lrq agfpg] tyf gk] fnL uLtx¿ ufpg]
;fv] 5 . aN5L vN] g tyf ;fOsn s'bfpg klg
dg k/fpg] ;fOdgnfO{ ;wh}“ :tf] efs] nfU5 .
pm PSn}n] Pp6f l;ªu\ } lkHhf vfO;S5 .
!= lgb{z] gcg';f/sf zAbx¿| nv] M
s_ /ª hgfpg] kf“r cf]6f zAbx¿ -pbfM ;]tf]_
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
v_ afgL hgfpg] kfFr cf]6f zAbx¿ -pbfM l/;fxf_
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
u_ kfFr cf]6f v]nsf gfdx¿
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
@= cEof;leqsf] kf7 dgdg} k9 / ga'ems] f zAbdf /]vfªs\ g u/ .
58 /fdf| ] g]kfnL sIff $
#= pQ/ n]v M
s_ ;fOdg slt jif{sf] 5 <
v_ ;fOdgsf] skfn s:tf] 5 <
u_ ;fOdgnfO{ s'gs'g efiff af]Ng cfpF5 <
3_ ;fOdgsf ;f]vx¿ s]s] x'g\ <
ª_ ;fOdg slt lkHhf vfO;S5 <
$= cEof;leqsf] kf7sf] bf];|f] cgR' 5b] ;'g/] n]v .
%= tnsf jfSox¿nfO{ …/Ú n] hf8] /] Pp6f jfSo agfpm M
s_ ;fOdg b; jif{sf] 5 . ;fOdg rf/ sIffdf k9\5 .
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ ;fOdg km6' an v]N5 . ;fOdg kf}8L v]N5 .
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ ;fOdgnfO{ cª\u|]hL af]Ng cfpF5 . ;fOdgnfO{ g]kfnL af]Ng cfpF5 .
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ ;fOdg 3/ hfG5 . ;fOdg vfhf vfG5 .
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
^= v08 -s_ / v08 -v_ hf]8L jfSo agfpm M
v08 -s_ v08 -v_
s_ aa' f uof} .
v_ efO /f]O;\ .
u_ alxgL cfpg'eof] .
3_ tF xfF:of] .
ª_ ltdL gfrL .
59/fdf| ] gk] fnL sIff $
;fdl" xs lqmofsnfk
õ ;Dk0" f{ sIff rf/ ;dx" df ljeflht xf]cf] . ca x/]s ;dx" n] tnsf dWo]
s'g} Ps JolStsf] af/]df Ps ;o zAb;Dd nv] . -x/]s ;d"xn] 56' \6f56' \6}
JolStsf af/d] f n]Vgk' g5]{ . JolSt 5fGg lr7\7fsf] d2t lng ;S5f} cyjf
lzIfsn] tfS] ge' Pcg;' f/ n]Vgk' g5{] ._ cfºgf] ;d"xn] nv] ]sf s/' fx¿ ;a}
;dx" nfO{ ;'gfpgk' g{5] .
-s_ cfºgf] ljBfnosf] k|wfgfWofks
-v_ cfºgf] ljBfnosf] sIff lzIfs÷cª\u|]hL lzIfs
-u_ cfºgf] ljBfnosf] kfn] bfO
-3_ cfºgf] ljBfnosL cfof lbbL
l;h{gfTds nv] g
õ ltd|f] Ps hgf ;fyLsf] af/]df c;L zAb;Dddf j0f{g u/ M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
60 /fd|f] g]kfnL sIff $
kf7 &
cflv/ /fhf dv" { ;flat eof]
kf7 ;'? ug{c' l3
õ dflysf bZ[ osf cfwf/df Pp6f syf ;'gfpm .
õ af3 / afxd\ 0fdf sf] a9L d"v{ xfn] f < 5nkmn u/ .
zAb / cy{
laGtL – cg'/f]wÙ cgg' o e]if – ¿k
nufd – 3f]8f lgoGq0f ug]{ 8f]/L k}ofF – 3f]8fsf] bu'g]{ lsl;d
dfd'nL – ;fdfGo ;sfg'{ – l:jsfg{'
s/fdt – sdfn pRrf/0f – af]Ng'
dhL{ – xs' d'
61/fdf| ] g]kfnL sIff $
d"n kf7
cflv/ /fhf d"v{ ;flat eof]
cfkmGtLsf] a'l4 / rnfvLaf/] htftt} s'/f rNg yfnk] l5 l5ds] L dn' s' sf] /fhfn]
cfºgf dGqLx¿nfO{ af]nfP/ xf“:b} o;f] eGof], æltdLx¿n] cfkmGtL eGg] dfG5s] f]
af/]df sx] L ;'gs] f 5f} < p;n] ToxfF“sf /fhfnfO{ hlxn] klg d"v{ ;flat ul/5f8\5
/,] xf] <Æ
dGqLx¿n] Ps} :j/df laGtL r9fP, æxf] ;/sf/, pm Toxf“sf /fhfnfO{ x/s]
s/' fdf d"v{ ;flat ul/lbg] u5{ . pm t ;fR“ r} g} ltvf] al' 4sf] 5, ah] f8] sf] 5 /] .Æ
æs] /] < To:tf] dfdn' L dfG5]n] /fhfh:tfnfO{ d"v{ agfpg s;/L ;Snf < s]
To;n] d/] f] cufl8;dt] cfºgf] s/fdt u/L b]vfpg ;Snf t <Æ
æxf] ;/sf/, ;/sf/af6 l7s dhL{ ef] .Æ dGqLx¿n] ;xL yfk] .
cfºgf dGqLx¿n] o:tf] s/' f u/]kl5 /fhfnfO{ cfºgf dGqLx¿nfO{ cfkm" rfgr'g]
xf]Og“ egL bv] fpg /x/ nfUof] . To;sf] efl] nkN6} pm cfkmGtLsf] d'n'sdf e]if
abn]/ cfkmGtLnfO{ dfd'nL dfG5] dfq xf] egL ;flat ul/bv] fpg lx“8\of] .
cfkmGtLsf] dn' s' df k'Ugl] alQs}
/fhfn] v]tdf sfd ul//xs] f]
Ps hgf dfG5;] “u ;f]Wof,] æP
efO, ltdLn] cfkmGtLnfO{ lrgs] f
5f} < pm ;f/} ltvf] a'l4sf] 5
eGy] . pm ;fR“ r} sltsf] /x]5
x¿] “ eg]/ cfPsf] .Æ
/fhfsf] s/' f ;'g]kl5 cfkmGtLn]
la:tf/} eGof,] æP cfkmGtL eGg]
d} x“' . ca d}n] tkfO“s{ f] s] ;]jf
u¿,“ eGg';\ t .Æ
n cfkmGtL eGg] ltdL g} /x]5f},
x}g t < ltdL t /fhfnfO{ hlxn]
klg d"v{ agfOlx8“ \5f} /,] xf]Og <
62 /fdf| ] g]kfnL sIff $
t/ ltdLn] dnfO{ emS' ofpg ;Sb}gf} . o:tf] s/' f ;kgfdf klg lrtfpgk' bg}{ .
s;f] †Æ
cfkmGtLn] ;lhn} u/L eGof,] ælsg g;Sg,' ;lsxfN5' lg < t/ Pp6f s'/f s]
eg] clxn] c¿nfO{ d"v{ agfpg] clSsnx¿ nl] vPsf] d]/f] lstfa oxf“ dl;t 5}g,
3/df /fvs] f] 5' . d t'?Gt} lnP/ cfp5“ ', clg d tkfO“n{ fO{ d"v{ ;flat u/]/}
bv] fp“5', ToltGhn] eg] tkfO“n{ ] s'g{'k5{, x'G5 <Æ
æx'G5, lnP/ cfpm, d oxL“ al;/xG5' .Æ /fhfn] km'tL{;fy eGof] .
æTo;f] eP d clxn] g} uP“ . l56f] kmsg{ s] d oxf“sf] 3f8] f lnP/ hfg ;S5'
t < To;f] eof] eg] tkfOn{“ ] w]/} a/] s'l//xg' kg]{5}g < d]/f] lstfa NofPkl5 d
tkfO{n“ fO{ xb;Ddsf] d"v{ ;flat u/L b]vfO5f8\5' .Æ cfkmGtLn] a8f] lzi6 kf/fn]
olt s'/f eGof] .
cfkmGtLsf] s'/f ;'lg/xs] f] /fhf l/;n] leqleq dd' l'{ /b“ } cfkmGtLsf xftdf ænf}
l56\6} kmls{gÆ" eg/] cfºgf] 3f8] fsf] nufd ydfOlbof] . nufd xftdf kg]{lalQs}
cfkmGtL 3f]8fnfO{ k}of“ 7fs] fpb“ } Toxfa“ f6 clNkof] .
;?' df t /fhfn] cfkmGtL t'?Gt} kmlsx{ fNnf egL sl' //xo\ f] . cfkmGtL t'?Gt}
gcfPkl5 /fhf emge\ mg\ l/;fpb“ }
p;sf] af6f] x]l//x\of] . ;f“em
k¥of] t/ cfkmGtL eg] cfpb“ }
cfPg . To;kl5 eg] /fhfn]
cfºgf] cg'xf/ nfhn] /ftf] kfb}{
cfkmn" fO{ cfkmGtLn] dv" { agfP/
lx“8s] f] s/' f dgdg} ;sfg{
yfNof] .
o;/L 3f8] f r9/] Toxf“ cfOku' s] f]
/fhf nv' /' nv' /' lx8“ /] cfºgf]
dn' s' lt/ kmSof{] . p;n] cfkmGtLåf/f
cfkmn" fO{ dv" { agfPsf] s/' f cfºgf
dGqLx¿nfO{ dfq xfO] g s;n} fO{
klg ;g' fPg / cfkmGtLsf] gfps“ f]
…cfÚ ;Ddsf] klg slxNo} pRrf/0f
u/g] .
;fef/M afnsf];n] L
63/fd|f] gk] fnL sIff $
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAb kf7df x/] ]/ z'4 u//] nv] / k9 M
rnfls, d'v{, a]hf]8, e]z, csLn, l;i6, prf/0f
@= tnsf zAbsf cy{ dl' g /]vfª\sg u/ / k9 M
laGtL – cg/' f]w cf/fd
nufd – 3f]8fsf] 8f]/L lahf]/
dfdn' L – dflg; ;fdfGo
s/fdt – snd sdfn
dhL{ – xs' 'd dg
e]if – e]6 ¿k
k}ofF – 3f]8fsf] bu'g]{ lsl;d k}F;f7L
;sfg'{ – l;sfpg' l:jsfg{'
pRr/0f – af]Ng' psf:g'
#= tnsf zAbsf] pN6f] cy{ cfpg] zAb cfkm}“ nv] M
ljåfg\ ÒÒÒÒÒÒ ;kgf ÒÒÒÒÒÒ
cN5L ÒÒÒÒÒÒ cGTo ÒÒÒÒÒÒ
clzi6 ÒÒÒÒÒÒ laxfg ÒÒÒÒÒÒ
csf{sf] ÒÒÒÒÒÒ k5fl8 ÒÒÒÒÒÒ
$= p:t} cy{ lbg] zAb ;“u} nv] M
nfh, ;flat, dfdn' L, s/fdt, /x/, clSsn, dn' s' , lzi6
;fdfGo, OR5f, pkfo, b]z, ;Eo, k|dfl0ft, axfb/' L, ;/d
%= tnsf kbfjnL / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
l5d]sL dn' 's dgdg} l:jsfg'{
dfdn' L dfG5] l5d]sL b]z
e]if abn]/ rnfv al' 4
af6f] x]g'{ ;fdfGo dfG5]
dgdg} ;sfg'{ ¿k abn]/
ltvf] a'l4 klv{gÙ' s'g{'
64 /fd|f] gk] fnL sIff $
afw] / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= ;'gfO kf7–& Wofgkj" s{ ;'g / l7s zAb /fvL vfnL 7fpF e/ M
s_ la/fnfsf] gfd ÒÒÒÒÒÒÒÒ lyof] .
v_ efG;f3/df ;w}F ÒÒÒÒÒÒÒÒ xG' Yof] .
u_ kmf]xf]/sf] ef8fdf ;w}F ÒÒÒÒÒÒÒÒ x'Gy] .
3_ efG;f 3/df ÒÒÒÒÒÒÒÒ cf]xf]/bf]xf]/ uy{] .
ª_ 3/sL sfG5L 5f]/Lsf] gfd ÒÒÒÒÒÒÒÒ lyof] .
@= ;'gfO kf7–& kml] / ;g' / tnsf k|Zgx¿sf] pQ/ b]pm M
s_ lkG6' lsg efG;f3/lt/ k:of] <
v_ bw' sf] srf}/f e/L lyof] ls vfnL <
u_ lkG6'n] slt a]/ d';fsf] kvf{Odf latfof] <
3_ dlgiff lkG6'nfO{ af]s]/ sxfF uOg\ <
ª_ lkG6' lsg dlgiffsf] sfvaf6 pk|m]/ uNnLlt/ efu]sf] xf]nf <
#= ltdLn] hfg]sf] sg' } syf 5f]6s/Ldf sIffdf ;'gfpm .
$= cflv/ /fhf d"v{ ;fljt eof] eGg] syf kfn}kfnf] k9 .
%= tnsf zAbx¿ Wofgk"j{s x/] / ;+o'Qm j0f{ nfus] f zAbdf /h] f nufpm M
a'lb\w ljb\of cª\s
a'l4 ljBf cÍ
ub\o b\jf/f kb\d
uB åf/f kß
xfTtL eSt n6\7L
xfQL eQm nÝL
65/fd|f] gk] fnL sIff $
^= s;n] eg]sf] xf] < nv] M
s_ ltdLx¿n] cfkmGtL eGg] dfG5]sf] af/]df s]xL ;'g]sf 5f} < ÒÒÒÒÒÒ
v_ pm t ;f“Rr} g} cToGt ltvf] a'l4sf] 5 . ÒÒÒÒÒÒ
u_ pm ;fx|} ltvf] al' 4sf] 5 eGy] . ÒÒÒÒÒÒ
3_ ca d}n] tkfO{“sf] s] ;]jf u¿F < ÒÒÒÒÒÒ
ª_ To:tf] s/' f ;kgfdf klg lrtfpgk' b}{g . ÒÒÒÒÒÒ
r_ d oxf“sf] 3f]8f lnP/ hfg ;S5' t < ÒÒÒÒÒÒ
&= tnsf kZ| gx¿sf] pQ/ b]pm M
s_ l5d]sL dn' ssf /fhfn] cfkmGtLsf af/]df s] ;g' ] <
v_ dGqLx¿n] /fhfnfO{ s:tf] laGtL r9fP <
u_ v]tdf sfd ul//x]sf dfG5]nfO{ /fhfn] s] eg] <
3_ /fhf lsg n'v'/n'v'/ lx“8]/ 3/ kmls{P <
ª_ /fhfn] lsg cfkmGtLsf] gfd lng 5f8] <
*= nfdf] pQ/ b]pm M
s_ cfkmGtLn] /fhfnfO{ s;/L em'Sofof] <
v_ /fhf dv" { gx'g /fhfn] s] ug{'kYof]{ <
(= kf7sf] klxnf] cg'R5b] ;'g/] n]v . nl] v;s]kl5 sxf“sxf“ ql' 6 eof] < lstfa
x/] /] ;Rofpm M
66 /fdf| ] g]kfnL sIff $
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= kf7 k9L tnsf lqmofkb k|of]u ePsf jfSo nv] M
;'g]sf 5f}, r9fP, yfk], lxF8\of], eGof], /fv]sf] 5' , uPF, kmSof]{
@= ltdLn] n]vs] f jfSo s'gs'g sfnsf x'g\ < n]v .
#= tnsf jfSodf ;xL lrGx /fv M
s_ d 3/df a:5'
v_ ltdL slxn] cfof}
u_ /fdn] eGof], cfh aa' f cfpg'x'G5
3_ /fd ;Ltf uf]kfn / clgtf :s'n cfPgg\
ª_ ltdL klg hfg] /
$= tnsf zAbsf] :qLlnª\uL ¿k n]v M
/fhf, uf]?, kf8f], k'?if, efn], ;fgf], kmR' r], cUnf], 5R' rf], af7f]
%= hf8] f ldnfpm M
k0" f{lj/fd lrGx †
cNklj/fd lrGx .
lj:doflbaf]ws lrGx -_
k|Zgjfrs lrGx æÆ
p4/0f lrGx ,
sf]i7s lrGx <
^= tnsf ljzi] f0f zAbnfO{ tflnsfdf ldNg] u/L e/ M
sfnf] b'Anf] b; of] w]/} xf]rf]
yf]/} Tof] krf; clnslt lttf] To:tf]
;o ljåfg\ tL la; yk' |} oL
xhf/ lgs} olt bf];|f] df]6f] p:tf]
u0' f a'emfpg] kl/df0f jf dfqf ;ª\Vof ae' mfpg] ;ª\st] ae' mfpg]
ljzi] f0f ljz]if0f
a'emfpg] ljzi] f0f ljzi] f0f
67/fdf| ] gk] fnL sIff $
cEof;leqsf] kf7
Pslbg /fhfn] cfkmGtLnfO{ eGof], æcfkmGtL, aur}“ fdf hfpm / ul' nof :ofpx¿
Nofpm .Æ
cfkmGtL aur}“ fdf uof] / :ofp l6Kb} rfVg yfNof] . s]xL l5gd} p;n] kfr“ b; bfgf
ul' nof :ofpx¿ hDdf u¥of] . cfkm"n] hDdf u/s] f :ofpx¿ /fhfnfO{ nu]/ lbof] .
æcfkmGtL, s:tf] :ofp NofPsf] < lsg oL :ofpx¿ cfwLcfwL dfq 5g\ <Æ /fhf
cfkmGtLn] NofPsf :ofpx¿ x]b}{ s/fof] .
æ;/sf/ † xh/' n] u'lnof :ofp dfq Nofpg" eGge' Psf] xf]Og < d}n] ;a} :ofp
rfv]/ NofPsf] 5' . ;a} u'lnof 5g\ . vfP/ t xg] 'x{ f;] \ .Æ
cfkmGtLsf] s'/fn] /fhf lhNn k¥of] . p;n] tL :ofpx¿ g ºofSg ;Sof] g t
vfg g} .
68 /fdf| ] g]kfnL sIff $
!= hf8] f ldnfpm M
s_ tLg sf];f df;' tLg sf];f s]/f
v_ rf/ bfgf ;'Gtnf ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ kfFr 6'qmf s]/f ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ 5 rf]S6f kfgL ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ ;ft s];|f ;'kf/L ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
r_ cf7 yf]kf :ofp ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= Ps zAbdf pQ/ n]v M
s_ /fhfn] cfkmGtLnfO{ s] Nofpg eGof] < ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ cfkmGtL sxfF uof] < ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ :ofpx¿ s:tf lyP < ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ cfkmGtLsf] s/' fn] /fhf s] eof] < ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= cEof;leqsf] kf7 lzIfsaf6 ;g' / kZ| glrGx nfus] f jfSox¿ eg .
$= cEof;leqsf] kf7 dgdg} k9 .
%= tnsf zAbx¿ k9 / sfkLdf ;f/ M
aurF} f :ofp hDdf xb] }{ u¥of]
Nofpg" xg] x'{ f;] \ lhNnf k¥of] ºofSg
^= pbfx/0f x]/L tnsf wft'af6 gof“ zAb agfpm M
x]/\ M x]g{ x]/]/ x]b}{
rfv\ M ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
vf M ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
k9\ M ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
;s\ M ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
Nofp M ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
69/fd|f] gk] fnL sIff $
;fdl" xs lqmofsnfk
õ b'Ob{ 'O{ hgfsf] ;d"x ag . ca tnsf zAbx¿af6 a9LeGbf a9L jfSo agfpm M
efO alxgLn] lh:sfof}F ltdL 3/
:j]6/ xg' e' of] efUodfgL lstfa uof]
lsgL xfdLn] cfdf lxdfn pm
vfG5g\ /x]5f} la/fdL d vfgf
aG' g'eof] pgLx¿ r9\5' lbbLn] ;fyLnfO{
l;h{gfTds nv] g
õ ltdLnfO{ dg kg{] sg' } syf ;o zAbdf n]v . To; syfsf] zLifs{ klg /fv M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
70 /fd|f] gk] fnL sIff $
kf7 *
;fOsn
kf7 ;'? ug'{cl3
õ ;fOsn / df]6/;fOsnlar ^ cf]6f ldNg] s/' fx¿ n]v M
¬¬¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬¬¬
¬¬¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬¬¬ ¬¬¬¬¬¬¬
zAb / cy{ – bf}8Ù sb' fO
– kmf]xf]/
kfªu\ f| – rSsfÙ ;fOsnnfO{ u'8fpg] /]; – yfSg] sfdÙ unfO
kb| i" f0f – ;fOsn u'8fpg v'6\6fn] an
uf]nf] j:t' ysfO
nfs] lk|o – hglk|oÙ ;a}n] dg k/fPsf] kfO8n nufOg] ;fwg
cf;] f/k;f/ – otfsf] ;fdfg ptf nfg], ptfsf] nf]slko| – hglk|oÙ ;a}n] dg k/fPsf]
;fdfg otf Nofpg] sfd
dgf/] ~hg – dgnfO{ cfgGb lbg] sfd
cfljisf/ – gofFgofF j:t'sf] pTkfbg
71/fdf| ] gk] fnL sIff $
d"n kf7
;fOsn
ltdLx¿ ;an} fO{ ;fOsn egs] f] s] xf] eGg] s/' f yfxf xfn] f . ltdLx¿dWo]
w/] n} fO{ ;fOsn rnfpg cfp“5 xfn] f . ltdLx¿dWo] w]/s} f] 3/df ;fOsn
xfn] f . To;n} ] dnfO{ nfU5, ltdLx¿ ;ah} ;f]nfO{ ;fOsnsf] af/d] f w]/}
s/' f yfxf xf]nf .
;fOsn bO' { kfªu]| oftfoftsf] ;fwg xf] . of] ;a}eGbf nfs] lk|o / ;:tf]
oftfoftsf] ;fwg xf] . of] l:6n, cfNdl' god tyf /a/ h:tf ljleGg
j:t'x¿af6 ag]sf] xG' 5 . o;sf] xo\ flG8n, kfªu|fx¿, a:g] l;6, kfO8n,
r]g / rg] :kf]s]6h:tf ljleGg efux¿ x'G5g\ . o;nfO{ cufl8 a9fpg
o;sf] kfO8nnfO{ v'66\ fn] bafpgk' 5{ .
dV' otM ;fOsnnfO{ Ps 7fpb“ ]lv csf{] 7fp;“ Dd cfjthfjt ugs{ f] nflu
ko| fu] ul/G5 . o;sf] ;fy} o;nfO{ ;/;fdfgx¿ cf];f/k;f/ ug{ klg
ko| fu] ul/G5 . o;nfO{ dgf]/~hgsf nflu tyf /;] k|ltofl] utfsf] nflu
klg k|of]u ul/G5 . w/] } df]6f] z/L/ ePsfx¿n] ;fOsnnfO{ cfºgf]
72 /fd|f] g]kfnL sIff $
tfn} 36fpg klg ko| fu] u5g{ \ . ;fOsnn] c¿ oftfoftsf ;fwgh:tf] w“'jf
kmfNb}g, kmf]xf]/ kfbg}{ / w/] } cfjfh klg lgsfNbg} . To;}n] kb| i" f0f sd
ug{ klg ;fOsnsf] ko| fu] ug{] rng a9]sf] 5 .
;fOsn cfhsn ;+;f/sf] ;a}h;f] bz] df kfOG5 . o;sf] cfljisf/ rflx“
km| fG; eGg] b]zdf ePsf] xf] . ;g !&() lt/ km| fG;]nL gful/s sfD] 6]
8] l;ef| sn] ;+;f/s} ;ae} Gbf klxnf] ;fOsn agfPsf lyP . pgn] agfPsf]
Tof] ;fOsn sf7n] ag]sf] lyof] . Tof] ;fOsn aU] n} / eb\bf lyof] .
clxn]sf] 5l/tf] / ;lhnf] ;fOsnsf] l8hfOg eg] an] fotL gful/sn]
;g\ !**% df agfPsf xg' \ . ltgsf] gfd h]= s]= :6fnL{ lyof] . cfhsn
;fOsnx¿ ljleGg cfsf/ / ljleGg l8hfOgdf b]lvG5g\ .
;fOsnn] dflg;sf] hLjgnfO{ w]/} ;lhnf] kf/s] f] 5 . of] df]6/;fOsn
sf/, a;, hxfhh:tf] dxªu\ f] x“'bg} . To;n} ] wgLul/a ;an} ] o;nfO{ lsGg
/ ko| fu] ug{ ;S5g\ . tk} lg o;sf sx] L sdhf/] Lx¿ 5g\ . o;nfO{ rnfpg
an nufpgk' 5{ . To;}n] of]
w]/} ;do rnfp“bf ysfO
nfU5 . of] df]6/;fOsn
jf sf/hlQs} l56f] sb' \g
;Sb}g . of] bO' { kfªu\ |fn]
rNg] ePsfn] /fd|/L rnfpg
ghfGbf nl8G5 / 3fprf6]
nfUg ;S5 . slxns] fxL t
;fOsnaf6 n8]/ dflg;x¿
d5{g\ klg .
o;/L ;fOsnsf w]/} kmfObf
/ s]xL ak] mfObfx¿ ePsf] s/' f
dfly pNn]v ul/;lsPs} 5 .
To;}n] ;fOsnnfO{ xf]l;of/
kj" {s ko| fu] ug{'k5{ .
73/fdf| ] gk] fnL sIff $
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAbx¿ ;'g / n]v M
kfª\u|], oftfoft, ;fwg, r]g:kf]s]6, x\oflG8n, kfO8n, k|ltof]lutf
@= tn cy{ 5g\ . l7s zAb 5fg/] n]v / k9 M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö rSsfÙ ;fOsnnfO{ u8' fpg] uf]nf] j:t'
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö hglk|oÙ ;a}n] dg k/fPsf]
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö ;fOsn u8' fpg v6' \6fn] an nufOg] ;fwg
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö bf}8Ù sb' fO
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö jftfj/0f bl" ift x'g'
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö otfsf] ;fdfg ptf nfg], ptfsf] ;fdfg otf Nofpg] sfd
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö dgnfO{ cfgGb lbg] sfd
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö agfpg] sfdÙ gofFgofF j:t'sf] pTkfbg
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ Ö yfSg] sfdÙ unfO
kfªu\ f| , cf];f/k;f/, dgf/] ~hg, /];, k|b"if0f, cfljisf/, kfO8n, ysfO, nf]slk|o
#= s] elgG5 n]v M
s_ gofFgofF s/' fsf] pTkfbg ug]{nfO{ Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ xjfOhxfh rnfpg]nfO{ Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ uf8L sb' fpg]nfO{ Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ lj/fdLsf] pkrf/ ug]{nfO{ Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ cfºgf] snf b]vfpg]nfO{ Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= 5 cf6] f oftfoftsf ;fwgsf gfd nv] M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= tLgtLg cf6] f gfd n]v M
s_ wj' fF gkmfNg] v_ l56f] u_ ;fdfg afS] g] oftfoftsf
oftfoftsf ;fwg oftfoftsf ;fwg ;fwg
ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒ
74 /fd|f] gk] fnL sIff $
afw] / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= ;g' fO kf7–* Wofgk"js{ ;g' / l7sal] 7s 5'6o\ fpm M
s_ n]vsn] b; jif{df ;fOsn rnfpg l;s]sf /x]5g\ . ÒÒÒÒÒ
v_ n]vssf kfnfdf k|z:t ;fOsnx¿ lyPgg\ . ÒÒÒÒÒ
u_ n]vssf kfnfdf b'O{ lsl;dsf ;fOsn dfq x'Gy] . ÒÒÒÒÒ
3_ n]vsn] h]G6\; ;fOsnaf6 ;fOsn rnfpg l;s]sf x'g\ . ÒÒÒÒÒ
ª_ n]vsn] Ps} lbgdf ;fOsn rnfpg l;s] . ÒÒÒÒÒ
@= ;'gfO kf7–* kml] / ;g' / lgDgfg';f/sf zAbx¿ n]v M
s_ ;g' fO kf7–* df k|of]u ePsf 5 cf]6f cª\u|]hL zAbx¿
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
v_ tnsf zAbx¿sf p:t} cy{ lbg] zAbx¿
;dodf M ÒÒÒÒÒÒÒ w]/} M ÒÒÒÒÒÒÒ
afnsx¿ M ÒÒÒÒÒÒÒ dfemdf M ÒÒÒÒÒÒÒ
u_ cfwf cIf/ k|of]u ePsf 5 cf]6f zAbx¿
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
#= s] ltdLnfO{ ;fOsn sb' fpg cfp5F < cfpF5 eg] ltdLn] slxn] / s;/L
l;Sof} < ;fyLx¿nfO{ ;'gfpm .
$= tnsf cg'R5]b dgdg} k9 / sfkLdf ;f/ M
;fOsn b'O{ kfªu|] oftfoftsf] ;fwg xf] . of] ;a}eGbf nf]slk|o / ;:tf]
oftfoftsf] ;fwg xf] . of] l:6n, cfNd'lgod tyf /a/h:tf ljleGg
j:tx' ¿af6 algPsf] xG' 5 . o;sf :6]ol/ª, kfªu|fx¿, a:g] l;6, kfO8n,
r]g / r]g:kf]s]6h:tf ljleGg efux¿ x'G5g\ . o;nfO{ cufl8 a9fpg
o;sf] kfO8nnfO{ v'6\6fn] bafpg'k5{ .
75/fd|f] gk] fnL sIff $
%= kf7 k9L l7sal] 7s 56' \ofpm M
s_ b'O{ kfª\u|] ;fwgnfO{ l/S;f elgG5 . ÒÒÒÒÒÒ
v_ ;fOsnsf] cfljisf/ ug]{ sf]D6] 8] l;e|fs x'g\ . ÒÒÒÒÒÒ
u_ 5l/tf] / ;lhnf] ;fOsn l8hfOg ug{] h=] s=] :6fnL{ xg' \ . ÒÒÒÒÒÒ
3_ h]= s]= :6fnL{ k|mfG;]nL gful/s xg' \ . ÒÒÒÒÒÒ
ª_ ;fOsn s'bfpg xf]; k¥' ofpg'kb}{g . ÒÒÒÒÒÒ
^= l7s pQ/df lrgf] nufpm M
s_ ;fOsn s:tf] ;fwg xf] <
c_ dxª\uf] cf_ k|bi" f0f ug]{ O_ nf]slk|o
v_ kfO8nsf] sfd s] xf] <
c_ ;fOsn u'8fpg] cf_ ;fOsn /fd|f] b]vfpg] O_ ;fOsn c8\ofpg]
u_ ;fOsnnfO{ s]n] /f]S5 <
c_ rSsfn] cf_ a|]sn] O_ kfO8nn]
3_ ;fOsn c8\ofpg]nfO{ s] elgG5 <
c_ x\oflG8n cf_ rSsf O_ :6\ofG8
ª_ klxnf cfljisf/ u/]sf] ;fOsn s]sf] lyof] <
c_ cfNd'lgodsf] cf_ sf7sf] O_ kmnfdsf]
&= pQ/ b]pm M
s_ ;fOsn s]af6 ag]sf] xG' 5 <
v_ ;fOsn sg' s'g sfdsf nflu k|of]u ul/G5 <
u_ ;fOsnsf sdhf]/Lx¿ s]s] x'g\ <
3_ sf/ / ;fOsndf kfOg] kfFrkfFr cf]6f km/s n]v .
ª_ ;fOsn rnfpFbf lsg xf]l;of/L ckgfpg'k5{ <
*= nfdf] pQ/ bp] m M
s_ ;fOsn s:tf] xG' 5 < cfkmn" fO{ nfu]sf s'/f n]v .
v_ oftfoftsf cGo ;fwgeGbf ;fOsn s;/L km/s 5 <
76 /fdf| ] g]kfnL sIff $
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= z4' u/L n]v M
;fO{sn cfNdg" Lod :6Ln x\ofl08n zL6
r]gikf]s]6 k|bi' f0f cfla:sf/ l8hfO{g /]z
@= tnsf zAbnfO{ 56' \ofP/ n]v M
wgLul/a Ö wgL / ul/a b]zljb]z Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
dfg;Ddfg Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ rGb|;o" { Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3fdkfgL Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ dfn;fdfg Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
cfjthfjt Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ 3/af/L Ö ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= tnsf tflnsfaf6 w/] } jfSo agfpm M
d vfhf vfP/ hfG5' ÷ hflF bgF
xfdL vfhf vfg 3/ hfG5fF} ÷ hfbF g} fF}
tF syf k9/] ljBfno hfG5;\ ÷ hfbF g} ;\
pgLx¿ syf k9g\ ] hfG5g\ ÷ hfbF g} g\
$= kf7af6 tnsf ljm| ofkb ko| f]u ePsf jfSo l6k M
;St}g, ;S5, x“'b}g, xf], xG' 5g\, kmfNb}g, lgsfNb}g, nufpgk' 5{
%= kf7af6 /]km - { _ nfus] f zAb gbfx] f]¥ofO{ n]v M
^= tn lbOPsf zAb hfl] 8Psf zAb gbf]xf¥] ofO{ kf7af6 vf]h/] nv] M
nfO{, dWo], sf], af6, n], b]lv, h;f], k"j{s
&= kf7df y'k|} cªu\ |]hLdf ko| fu] ul/g] zAb 5g\ . tL zAb sfkLdf l6k . tLdWo]
kfr“ cf6] fnfO{ jfSodf k|of]u u/ .
77/fd|f] g]kfnL sIff $
cEof;leqsf] kf7
Ps 7fpb“ l] v csf{] 7fp;“ Dd hfg
/ ;fdfgx¿ cf;] f/k;f/ ug{
ko| fu] ul/g] ;fwgnfO{ oftfoftsf
;fwg elgG5 . oftfoftsf cgs]
lsl;dsf ;fwgx¿ kr| ngdf 5g\ .
s'g} ;fwg kfgLdf sg' } hldgdf /
sg' } cfsfzdf ko| fu] ul/G5g\ .
gfs} f, kfgLhxfh, kg8'AaL cflb
kfgLdf ko| fu] ul/g] ;fwgx¿ x'g\ .
To;} u/L /y, uf8f, a;, sf/,
6«s, /n] , df6] /;fOsn, ;fOsn
cflb hldgdf ko| fu] ul/g] oftfoftsf ;fwg x'g\ . xjfOhxfh, x]lnsK6/, /s]6
cflb cfsfzdf p8g\ ] oftfoftsf ;fwgx¿ xg' \ .
o:tf oftfoftsf ;fwgx¿n] xfdf| ] hLjgnfO{ w/] } ;l' jwf k|bfg u/]sf] 5 .
!= p:t} cy{ lbg] zAbsf] hf]8f ldnfpm M
;fdfg rng gf}sf OToflb
;fwg el" d cfsfz ;'la:tf
k|rng ;fdu|L cg]s gfp
kfgL dfWod cflb uug
hldg hn ;l' jwf w]/}
@= cEof;leqsf] kf7 Ps hgfn] k|:6;uF k9 / c¿n] Wofgk"j{s ;'g .
78 /fdf| ] g]kfnL sIff $
#= kf7df cfPsf b; cf6] f / gcfPsf c¿ kfFr cf6] f oftfoftsf] ;fwgxx¿sf]
gfd nv] M
kf7df cfPsf kf7df gcfPsf
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= pQ/ nv] M
-s_ oftfoftsf] ;fwg eg]sf] s] xf] <
-v_ kfgLdf k|of]u ul/g] oftfoftsf ;fwgx¿sf] gfd n]v .
-u_ hldgdf k|of]u ul/g] oftfoftsf ;fwgx¿sf] gfd n]v .
-3_ cfsfzdf k|of]u ul/g] oftfoftsf ;fwgx¿sf] gfd n]v .
-ª_ dfly gn]lvPsf sg' } rf/ cf]6f oftfoftsf ;fwgsf gfd n]v .
%= cEof;leqsf] kf7 sf] bf;] f| ] cgR' 5b] ;kmf;“u ;f/ .
^= pbfx/0f x]/L tnsf pk;u{ nfus] f b'Ob{ O' { cf]6f zAb agfpm M
k| M k|of]u k|rng
lj M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
;' M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
s' M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
cg' M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
kl/ M ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
79/fd|f] g]kfnL sIff $
;fd"lxs lqmofsnfk
õ tLgtLg hgfsf] ;d"x ag . ca x/s] ;dx" n] tnsf] vfnL 7fp“df a9LeGbf
a9L oftfoftsf ;fwgx¿sf] gfd n]v . u?' ÷u'?cfdfn] lbg'ePsf] ;doleq
s'g ;dx" n] ;a}eGbf a9L gfd nV] g ;Sof] < cfºgf] ;dx" n] nv] s] f gfdx¿
cGo ;dx" nfO{ klg ;g' fpm M
kfgLdf rNg] hldgdf rNg] cfsfzdf p8g\ ]
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
õ sIffsf ;fyLx¿nfO{ ;f]wL ;fOsn sb' fpg hfGg] / ghfGg] ;fyLx¿sf] ;"rL
agfpm .
l;hg{ fTds n]vg
õ ltdLnfO{ dg kg]{ Pp6f oftfoftsf] ;fwgsf] lrq agfpm . ca To; ;fwgsf
af/]df &% zAb;Dddf j0fg{ u/ .
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
80 /fd|f] g]kfnL sIff $
kf7 (
cfpm † ;u“ } hfpm“
kf7 ;'? ug'c{ l3
õ dflysf] ufps“ f] lrqdf bl] vPsf] cf7 cf6] f j:t'sf] gfd n]v .
======================== ======================== ======================== ========================
======================== ======================== ======================== ========================
zAb / cy{
kL| t – k|]dÙ Kof/ s'jf – xftn] kfgL p3fpg ;lsg] ;fgf]
km]bL
psfnL – kxf8sf] tNnf] efuÙ a]F;L hnfzo
Bf}/fnL – psfnf] ns] – kxf8sf] l;/fg
– b]p/fnLÙ kxf8sf] psfnf] s:t/" L – lxdfnL e]udf kfOg] Ps k|sf/sf]
l;l4g] 7fpF d[uh:tf] hGt,' h;sf] gfeLg]/
;'ulGwt j:t' x'G5
81/fd|f] gk] fnL sIff $
d"n kf7
cfpm † ;u“ } hfpm“
– k|ef e6\6/fO{
kxf8sf] kmb] Ldf 5 of}6f ;fgf] ufp“
Tot} 3'Dg lx8“ s] L d cfpm ;u“ } hfpmF .
psfnLdf ld7fld7f s'/fsfgL ub{}
Bf/} fnLdf sj' f vfh] L lr;f] kfgL Ko“'b}
s'x'sx' ' sf]OnLsf] ;'Gb} hfpn“ f uLt
Tof] r/Ln] rfxL eg] nufO lbp“nf k|Lt .
82 /fdf| ] g]kfnL sIff $
hfg] eP ;u“ } lx“8 kxf8 3'dfOlbp“nf
gf}/ªu\ ] Tof] 8f“kmn] fO{ gfRg nufOlbp“nf
lrgfO lbpn“ f vfn] fgfnf w'kL;Nnf;u“
ns] lt/ s:t/" Lsf] af:gf dudu .
tl;{Pnfg\ r/La/L ug'{ x'Gg xNnf
kfn}kfnf] pkmf/fn}“ f lxp“ g} lxps“ f 8Nnf
af6f] en' ] st}af6 ;fW] b;} fW] b} hfpn“ f
rf“bLh:tf] lxp“r'nLsf] kmf6] f] lvrL Nofpn“ f .
83/fd|f] gk] fnL sIff $
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAbx¿ z4' ;u“ pRrf/0f u/ / sfkLdf ;f/ M
km]bL of}6f hfpm“ lx“8]sL psfnL Bf}/fnL Ko“'b}
k|Lt gf}/ª\u] wk' L;Nnf s:t"/L ;f]Wb};f]Wb} Nofp“nf s'xs' 'x'
@= tn cy{ 5g\ . s, v, u=== n]vL zAb / cy{sf] hf8] f ldnfpm / k9 M
k|Lt Ö - _ kxf8sf] tNnf] efu
s:t/" L Ö - _ psfnf]
km]bL Ö - _ kxf8sf] psfnf] l;l4g] 7fp“Ù b]p/fnL
psfnL Ö - _ kfgL hd]sf] ;fgf] vfN8f]
Bf}/fnL Ö - _ k|]dÙ Kof/
s'jf Ö - _ kxf8sf] zL/Ù w]/} hf8f] x'g] 7fp“
n]s Ö - _ lxdfnL e]udf kfOg] Ps k|sf/sf] d[uh:tf]
hGt' h;sf] gfeLg]/ ;u' lGwt j:t' x'G5
#= Pp6} cy{ cfpg] zAb kf7af6 vf]h/] n]v M
Pp6f ÒÒÒÒÒÒ psfnf] ÒÒÒÒÒÒ
ukmufkm ÒÒÒÒÒÒ ufgf ÒÒÒÒÒÒ
k|]d ÒÒÒÒÒÒ kj{t ÒÒÒÒÒÒ
uGw ÒÒÒÒÒÒ tl:a/ ÒÒÒÒÒÒ
$= tnsf zAbsf] ljk/LtfyL{ zAb n]v M
cf]/fnL ÒÒÒÒÒÒ tftf] ÒÒÒÒÒÒ
3[0ff ÒÒÒÒÒÒ a]“;L ÒÒÒÒÒÒ
7n' f] ÒÒÒÒÒÒ 3fd ÒÒÒÒÒÒ
;'uGw ÒÒÒÒÒÒ ;x/ ÒÒÒÒÒÒ
84 /fd|f] g]kfnL sIff $
af]w / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= ;g' fO kf7–( Wofgkj" s{ ;g' / ToxfF ko| fu] ePsf kGw| cf6] f 7fpsF f] gfd nv] M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
@= ;'gfO kf7–( k'gM ;g' / tnsf 7fpFlarsf] b'/L nv] M
s_ sf7df8f}F – d'ª\lngsf] b/' L M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
v_ d'ª\ulng – kf]v/fsf] b/' L M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
u_ kf]v/f – a]gLsf] b/' L M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
3_ a]gL – hf]d;f]gsf] b/' L M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ª_ hf]d;f]d – d'lQmgfysf] b'/L M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ;g' fO kf7sf cfwf/df sf7df8faF} f6 d'lQmgfy;Dd k'Ug] af6f]sf] gS;f agfpm M
$= ltdLn] u/]sf] s'g} 7fpFsf] ofqfsf af/]df sIffdf ;fyLx¿nfO{ ;g' fpm .
85/fdf| ] g]kfnL sIff $
%= cfpm † ;Fu} hfpmF eGg] sljtf lgDgfg;' f/sf] no xfn/] k9 M
s_ lzIfsnfO{ k5\ofpFb} v_ ;a} ldn]/
u_ sIffsf cfwf ljBfyL{n] 3_ tLgtLg hgf ldn]/
ª_ PSnfPSn}
^= vfnL 7fp“ e/L sljtf k"/f u/ M
psfnLdf ÒÒÒÒÒÒ s'/fsfgL ÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒ s'jf ÒÒÒÒÒÒ lr;f] kfgL ÒÒÒÒÒÒ
sx' 's'x' ÒÒÒÒÒÒ ;G' b} ÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒ r/Ln] rfxL ÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒ k|Lt .
&= sljtfsf k|To]s bO' { x/kmsf cGTodf emG8} p:t}p:t} ;'lgg] zAb 5g\ . tL
zAb ;u“ } n]v / k9 M
ufp“ – hfpm“
*= pQ/ b]pm M
s_ lr;f] kfgL sxf“ kfOG5 <
v_ s]sf] af:gf dudu cfp“5 <
u_ xNnf ubf{ s] xG' 5 <
3_ af6f] en' ] s;/L kl' uG5 <
ª_ lxp“rn' L s:tf] 5 <
(= tnsf] sljtfnfO{ a9fP/ ;ft jfSodf nv] M
tl;{Pnfg\ r/La/L ug{'x'Gg xNnf
kfn}kfnf] pkmf/f}“nf lxp“ g} lxp“sf 8Nnf
af6f] e'n] st}af6 ;f]Wb};f]Wb} hfp“nf
rf“bLh:tf] lxp“r'nLsf] kmf]6f] lvrL Nofp“nf .
86 /fdf| ] g]kfnL sIff $
Jofs/0f;DaGwL cEof;
!= kf7af6 rGb|laGb' - “ _ nfu]sf zAb gbf]xf]¥ofO{ l6k .
@= kf7af6 bL3{ O{sf/ - L _ ko| fu] ePsf zAb gbfx] f¥] ofO{ l6k .
#= pbfx/0fdf lbPh:t} tnsf jfSo kl/jt{g u/ M
d 3/ hfG5' . d 3/ hfpm“ .
xfdL syf k9\5f}“ . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
d vfhf vfG5' . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
d lxdfn x]5'{ . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
Tof] otf cfp“5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
Tof] a:5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
$= pbfx/0fdf lbPh:t} tnsf jfSo kl/jtg{ u/ M
d 3'Dg hfG5' . d 3'Dg hfp“nf .
d syf ;G' 5' . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
d ltdLnfO{ 3d' fp“5' . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
d n'uf nufp“5' . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
pm k9\5 . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ltdL cfp“5f} . ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
%= pbfx/0fdf lbPh:t} kl/jtg{ u/ M
hfg' – hf“b}
vfg', a:g', k9\g,' v]Ng', x]g'{
^= pbfx/0fdf lbPh:t} kl/jt{g u/ M
hf“b} – uO/x]sf], uO/x]sL, uO/x]sf
vf“b}, a:b}, k9\b}, v]Nb}, x]b}{
&= kf7df b'O{ zAb hfl] 8P/ ags] f zAb 5g\ . tL zAb vf]h]/ nv] .
87/fd|f] g]kfnL sIff $
cEof;leqsf] kf7
a6j' f M gd:t] aa' f .
ufp“n] M gd:t] afa' † -/fd|/L x]b_{} dn} ] t lrlgg“ lg afa'nfO{ .
a6j' f M dnfO{ lrGgx' G' g a'af . d 6f9fsf] a6j' f x'“ . tLgh'/;] Dd hfg lx“8s] f] .
af6f] cndlnP/ aa' fnfO{ ;fw] “" ls eg/] otf k;s] f] .
ufpn“ ] M P afa' † tLgh/' ] hfg] af6f] t oxL xf] .
a6'jf M P xf] / < ca slt 6f9f xf]nf t tLgh'/] <
ufp“n] M ca To:t} kf“r lsnfl] d6/ hlt xfn] f . afa' of] dn" af6f] g5f]8L hfg" †
b; kGw| ldg]6hlt lx8“ ]kl5 Pp6f vfn] f] cfp“5 . Toxfa“ f6 t];}t{ ];f{] /
hªu\ nh} ª\un hfg'k5{ . t/ af6fdf xNnfvNnf gug{" x} .
a6'jf M lsg / aa' f <
ufpn“ ] M hªu\ n egs] f] hªu\ nL kzk' G5Lsf] 3/ xf]Og < clg tkfOn“{ ] xNnf
ug{e' of] eg] tL hgfj/ / kG5Lx¿ tl;G{ 5g,\ 8/fp“5g\ lg †
a6'jf M aa' fn] af6f] bv] fOlbge' f] . c¿ klg s'/f l;sfOlbge' f] . To;sf nflu
wGojfb 5 .
-a6'jf cfºgf] af6f] nfU5 ._
88 /fdf| ] gk] fnL sIff $
!= tn cy{ 5g\ . tL cy{;u“ ldNg] zAb dflysf] kf7af6 vfh] /] n]v M
s_ ÒÒÒÒÒÒ M af6fdf lx8\g]
v_ ÒÒÒÒÒÒ M d'Vo
u_ ÒÒÒÒÒÒ M kv]6f ePsf k|f0fL
3_ ÒÒÒÒÒÒ M hª\undf a:g]Ù hª\undf /xg]
ª_ ÒÒÒÒÒÒ M xf]xNnf
@= dflysf] ;+jfb b'O{ hgf ldn/] jfrg u/ .
#= tnsf] kf7 dgdg} k9 / sfkLdf ;f/ M
ca To:t} kfFr lsnf]ld6/ hlt xf]nf . afa' Û of] d"n af6f] g5f]8L hfg" Û
b;kGw| ldg]6hlt lxF8]kl5 Pp6f vf]nf cfpF5 . ToxfFaf6 t];}{t];f{] /
hª\un}hª\un hfgk' 5{ . t/ af6fdf xNnfvNnf gug{" x} .
$= cEof;leqsf] kf7af6 k0" f{lj/fd - . _, kZ| gjfrs - < _ / lj:doflbaf]ws
- † _ nfu]sf PsPs cf6] f jfSo nv] M
%= l7s pQ/ nv] M
s_ a6'jf sxf“;Dd hfg] /x]5 <
v_ a6j' f / ufpFn] e]6 ePsf] 7fpFaf6 tLgh/' ] slt 6f9f /x]5 <
u_ a6j' f / ufpFn] e]6 ePsf] 7fpFaf6 tLgh'/] k'Ug s:tf] af6f] lx“8\gk' 5{ <
3_ ufpFn] afn] a6'jfnfO{ af6fdf lsg xNnfvNnf gug{" eg]sf /x]5g\ <
ª_ a6'jfn] ufpFn]nfO{ lsg wGojfb lbPsf /x]5g\ <
^= cEof;leqsf] kf7af6 Ps eGbf a9L zAb hfl] 8P/ ag]sf rf/ cf6] f zAb
/ To:t} c¿ kfr“ cf]6f zAb nv] M
tLgh'/] ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ ÒÒÒÒÒÒÒ
89/fdf| ] gk] fnL sIff $
;fd"lxs lqmofsnfk
õ tLgtLg hgfsf] ;d"x ag . tLg hgfdWo] Ps hgf cEof;leqsf] kf7sf]
a6j' f ag . csf{] Ps hgf tLgh/' ] eGg] 7fps“ f] ufp“n] ag / t];f| ] rflx“
tLgh'/] eGg] 7fpd“ f ePsf] Pp6f xf]6nsf] xf]6]njfnf ag . ca a6j' f
tLgh'/] ku' ]kl5 p;n] Toxfs“ f] ufp“n]nfO{ e6] ]sf] / ufp“nn] ] a6'jfnfO{ xf6] ndf
k'¥ofPsf] clg xf]6n] jfnfn] a6j' fnfO{ a:g] 7fp“ ePsf] s'/f atfPsf] ;j+ fb
agfpm . o;} qmddf ufp“nn] fO{ xf6] n] jfnf / a6j' f b'a}n] wGojfb lbPsf]
s'/f;dt] pNnv] u/ . cfºgf] ;d"xn] agfPsf] pSt ;+jfb sIffsf] cue| fudf
uP/ clego;dt] u/]/ b]vfpm .
l;h{gfTds n]vg
õ clxn] ltdL h'g 7fpd“ f a:5f,} ToxL 7fp“sf] af/]df Pp6f ;'Gb/ sljtf
agfpm . cfkmn" ] nv] ]sf] pQm sljtf sIffsf ;fyLx¿nfO{ klg ;g' fpm M
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
90 /fdf| ] gk] fnL sIff $
kf7 !)
hªu\ nL l6p/fx¿sf] Ps lbg
kf7 ;'? ug'{cl3
õ dflysf lrqdf bl] vPsf k|f0fL / ltgsf aRrfnfO{ s] elgG5 < nv] .
3l' ;g| ' – nS' gÙ' leq k:g' zAb / cy{
Gofgf] – cfgGbsf] tftf]
;'/lIft – 8/, qf; gePsf] eRIOQ*UI – s/fO/xg] Ps lsl;dsf] ls/f]Ù
yfSg' – uNg' 3fdls/L
8a' 'NsL dfg'{ – kfgLdf k:g'
wkfpg' – v]b\g'Ù nv]6\g'
vf]lsnf – xft jf kv]6fdl' gsf] Gofgf] 7fpF
91/fd|f] g]kfnL sIff $
dn" kf7
hªu\ nL l6p/fx¿sf]
Ps lbg
hª\unL xf“;sf w]/} aRrfx¿ xG' 5g\ . xf;“ sf] aRrfnfO{ l6p/f] elgG5 .
l6p/fx¿ cfdfsf jl/kl/ lx8“ 8n' u5g{ \ . ltgLx¿ cfdfsf kv6] fdf 3l';G| 5g\ .
o;f] ubf{ ltgLx¿nfO{ Gofgf] x'G5 . ltgLx¿ ;'/lIft klg xG' 5g\ .
l6p/fx¿ hGdg]lalQs} kf}8L vN] g hfGb5g\ . tk} lg ltgLx¿n] w]/} s/' f l;Sgk' g]{
x'G5 . ltgLx¿ cfºgf cfdfafa'af6 vfgf vf]Hg] tl/sf l;S5g\ . cfdfafaa' f6}
vt/f x'b“ f aRg] tl/sf klg l;S5g\ .
dfp xf;“ laxfg} p7\5 . p;n] s/fP/ efn] xf;“ nfO{ klg p7fp5“ . clg cfºgf]
kv]6f lkm“hfpb“ } km6k\ m6fp5“ . To;kl5 l6p/fx¿ klg lapl“ emG5g\ .
cfxf † slt pHofnf] laxfg † dfp xf;“ n] cfºgf l6p/fx¿nfO{ 3'dfpg n}hfgk' 5{ .
æSjs Sjs Sjs †Æ cfdfn] afn] fPsf] ;g' /] l6p/fx¿ nfd nfU5g\ / 3D' g
lg:sG5g\ .
;a} hgf kfv] /Ldf kU' 5g\ . Toxf“
ku' k] l5 dhfn] gx' fp5“ g,\ kf8} L vN] 5g,\
yfS5g\ / Ps l5g lgbfp5“ g\ .
lape“ mk] l5 ltgLx¿ csf{] 7n' f]
kfv] /Llt/ nfU5g\ . To; kfv] /Ldf
ltgLx¿n] vfgs] /' f vfH] gk' 5{ . dfp
xf;“ kv6] f km6k\ m6fp5“ . l6p/fx¿
klg To;} u5g{ \ .
efn] xf“; vfgs] /' f vf]Hg kf]v/Ldf
8'a'NsL df5{ . l6p/fx¿ klg
To;/L g} vfg]s'/f vf]Hg] tl/sf
l;S5g\ .
92 /fdf| ] gk] fnL sIff $
dfp xf“; kfv] /Lsf] lsgf/df a;/] x]5{ . l6p/fx¿ kfv] /Ldf vl] n/xG5g\ . Pp6f
l6p/f] kf}8b“ } lgs} k/ k'U5 . p;n] Tof] 7'nf] kfv] /Ldf w/] } s/' f xg] '{ 5 . w]/} s/' f
yfxf kfpg' 5 . Tof] l6p/fn] Pp6f Eofu'tfnfO{ b]V5 . æ6o\ f/{ 6\of/{ †Æ Eofut' f]
/dfOnf] cfjfhdf s/fO/xs] f] xG' 5 .
s]xL l5gkl5 To;n] Pp6f km6o\ fª\u|f] b]V5 . km6o\ fªu\ f| ] a?' Ss pk|mG5 . To;nfO{
GI2QI @ QI8 7R Q@ eRIOQ*UI NOJ E9@ eRIOQ*UI 3S I OD"MIVI @ NIWGI
a;s] f] x'G5 .
l6p/f] kf}8b“ } csf]{ lsgf/f k'U5 . Toxf“ To;n] Pp6f 7'nf] kft b]V5 . To;nfO{
Tof] kft klg cgf}7f] nfU5 .
Tof] kfv] /Llt/ kmsG{ 5 . Toxf“ To;sf] csf]{ ;fyL klg 5 . ToxL“ Pp6f 7'nf] r/f]
cfp“5 . Tof] r/f] l6p/fx¿sf] l;sf/ ug]{ bfpdf 5 .
tL bO' { l6p/fx¿ 3f;“ df nS' 5g\ . ltgLx¿ Hofb} 8/fPsf 5g\ . To;}n] cflQPsf]
:j/df cfdfnfO{ 8fS5g\ . dfp xf“;n] aRrfx¿nfO{ af]nfO/xs] f] ;G' 5 . dfp xf;“
xtf/xtf/ Toxf“ kU' 5 / 7n' f] r/fnfO{ wkfp“5 .
dfp xfF; cfºgf l6p/fx¿nfO{ bv] ]/ v';L xG' 5 . l6p/fx¿ klg cfdfnfO{
e]6/] v;' L x'G5g\ . ltgLx¿ cfºgf] Hofg
hfl] uPsfd] f 9S' s x'G5g\ . t}klg ltgLx¿
gof“ s/' f hfGg] sfd aGb ug{ tof/
xb'“ }gg\ . Pp6f ;fgf] l6p/f] t kfgLaf6
aflx/ lg:sg} rfx“bg} . efn] / kf]yL
b'a} ldn/] cfºgf l6p/fx¿nfO{ Ps} 7fp“
en] f kf5g{ \ . ;a} l6p/fx¿ afa'cfdfnfO{
k5o\ fpb“ } af6f] nfU5g\ . Tof] ;fgf] l6p/f]
klg dg gk/fOg{ k/fO{ kf]v/Laf6 lg:s/]
xn' nfO{ k5\ofp5“ .
ef]ln klg ;do 5 . ef]ln klg ltgLx¿n]
w]/} s/' f l;Sg' 5 . ltgLx¿n] w/] } s/' f
kQf nufpg' 5 . t/ ca rflx“ /ft
kg{ nfUof] . ca t ltgLx¿n] cfdfsf]
vf]lsnfdf 3;' /|] dhfn] ;T' g'k5{ .
93/fdf| ] gk] fnL sIff $
zAbe08f/;DaGwL cEof;
!= tnsf zAbx¿ pRrf/0f u/ / sfkLdf ;f/ M
l6p/fx¿ kv]6f 3l;|G5g\ ;'/lIft vt/f
km6\km6fp“5 8'a'NsL km6\ofª\u|f] a'?Ss lkmFhfpFb}
@= tnsf zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm / k9 M
3l' ;|g' v]b\gÙ' nv]6\g'
Gofgf] xft jf kv]6f dl' gsf] Gofgf] 7fp“
;/' lIft leq k:gÙ' nS' g'
yfSg' cfgGbsf] tftf]
8a' 'NsL dfg'{ 8/, qf; gePsf]
km6\ofª\u|f] uNg'
‰oflnGrf kfgLdf k:g'
wkfpg' s/fO/xg] Ps lsl;dsf] ls/f]Ù 3fdls/L
vf]lsnf km'Qkm'Q plk|mg] Ps lsl;dsf] ls/f]
#= Pp6} cy{ cfpg] zAb ;u“ } nv] M
hª\unL, cfdf, nfd, tfn, lsgf/, kQf, cgf}7f], Hofg, 9'Ss, xn' ,
e]nf ;fyL, yfxf, 5]p, kf]v/L, kª\lSt, ag]nL, crDdsf], lhp, cfgGb,
le8, hDdf, dftf, ldq
$= pN6f] cy{ cfpg] zAb n]v M
aRrf ÒÒÒÒÒÒÒ lsgf/ ÒÒÒÒÒÒÒ hª\unL ÒÒÒÒÒÒÒ
lbg ÒÒÒÒÒÒÒÒÒ laxfg ÒÒÒÒÒÒÒ v;' L ÒÒÒÒÒÒÒ
efn] ÒÒÒÒÒÒÒ afa' ÒÒÒÒÒÒÒ k'/fgf] ÒÒÒÒÒÒÒ
94 /fd|f] gk] fnL sIff $
afw] / cleJolSt;DaGwL cEof;
!= ;'gfO kf7–!) Wofgk"j{s ;g' / hf]8f ldnfpm M
s_ xfQL sn' {G5 .
v_ s's'/ uh{G5 .
u_ 9's'/ s'FH5 .
3_ l;+x lxglxgfpF5 .
ª_ 3f]8f e'S5 .
@= ;'gfO kf7–!) km]l/ ;'g / tnsf kf| 0fLx¿ s;/L s/fp5F g < n]v M
ufO{ M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
;Ff9] M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
d';f] M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
sfu M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
afv|f, kf7f M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
e]8f M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
la/fnf] M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
Eofut' f M ÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒÒ
#= ltdLnfO{ s'gs'g kf| 0fLsf] cfjfh gSsn ug{ cfp5F < sIffdf ;'gfpm .
$= hªu\ nL l6p/fx¿sf] Ps lbg syf kfnk} fnf] k9 .
%= tnsf] cgR' 5]b dfg} k7g u/ / afGsL ldns] f cIf/df sfkLdf ;f/ M
ef]ln klg ;do 5 . ef]ln klg ltgLx¿n] w]/} s/' f l;Sg' 5 . ltgLx¿n]
w]/} s/' f kQf nufpg' 5 . t/ ca rflx“ /ft kg{ nfUof] . ca t ltgLx¿n]
cfdfsf] vf]lsnfdf 3;' |]/ dhfn] ;'Tg'k5{ .
95/fdf| ] gk] fnL sIff $