รวม นวัตกรรมสร้างสรรค์คน ดี (ครู)

5

ขั้นตอนการจดั การเรียนการสอนโครงงานนาฏศิลปส์ ร้างสรรค์ น้อมนำศาสตร์พระราชา

ขั้นท่ี 1
ทบทวนความรู้เดมิ
ครนู ำเสนอเนอ้ื หาเรอ่ื ง การสรา้ งสรรคท์ า่ รำทางนาฏศิลป์ไทย เกย่ี วกับสิ่งสำคัญในการสรา้ งสรรค์
ท่ารำทางนาฏศิลป์ไทย ซงึ่ ไดแ้ ก่ นาฏยศัพท์ ภาษาท่าทางนาฏศิลป์ และหลักในการสรา้ งสรรค์ท่ารำทาง
นาฏศลิ ป์ไทย ไดแ้ ก่ การสรา้ งสรรคท์ า่ รำตามทำนองเพลง การสรา้ งสรรคท์ ่ารำาทสี่ อ่ื ความหมายตามเนอ้ื
เพลง และการสรา้ งสรรคท์ ่ารำประกอบเพลงของกลุ่มชาตพิ ันธุ์ทอ่ี าศยั อยู่ในทอ้ งถ่นิ
ขน้ั ท่ี 2
การแสวงหาความรู้ใหม่
ให้นักเรยี นชมส่ือวีดทิ ัศน์การแสดงของกลุ่มชาติพันธ์ทุ ีอ่ าศัยอยู่ในท้องถิ่น แล้วสังเกตลักษณะการ
แสดงการร่ายรำ ลีลาท่าทาง และการแสดงอารมณ์ ความรูส้ ึก ของผูแ้ สดง แลว้ เขียนขอ้ มูลที่ได้จากการ
สังเกตลงในแบบบนั ทึกการชมการแสดง นาฏศิลป์ไทย
ให้นกั เรยี นศึกษาคน้ ควา้ ขอ้ มูลเกี่ยวกับนาฏศิลปไ์ ทยสร้างสรรค์ จากใบความรู้ หนังสือ ส่ือ
มัลตมิ ีเดีย ใหน้ กั เรยี นศึกษาขอ้ มูลจากแหล่งข้อมูลในท้องถนิ่ เกี่ยวกับวิถชี ีวิต อาชพี ความเช่ือ ความ
ศรทั ธา ความเล่อื มใสทางพระพทุ ธศาสนา เพอ่ื นำมาสร้างสรรค์เปน็ การแสดงขนึ้ มาใหม่ โดยใช้ภาษาท่า ท่า
นาฏยศัพท์และทา่ รำแม่บทของกรมศลิ ปากร
ข้นั ท่ี 3
การศกึ ษาทำความเข้าใจข้อมลู / ความร้ใู หม่ และเช่ือมโยงความร้ใู หม่กับความรเู้ ดิม
- ใหน้ กั เรียนทกุ คนวเิ คราะห์ขอ้ มูลทีไ่ ด้มาจากขั้นตอนที่ ๒ เพอ่ื เลอื กสรา้ งสรรคก์ าร แสดงขนึ้ มา
๑ ชดุ การแสดง
- ใหน้ กั เรยี นเขยี นสรุปหลกั ในการสรา้ งสรรค์ทา่ รำทางนาฏศิลป์ไทย โดยอธบิ ายเปน็ ข้อๆ ลงในใบ
งานเร่อื งหลักในการสร้างสรรคท์ า่ รำทางนาฏศลิ ป์ไทย
ขน้ั ท่ี ๔
สรุปและจดั ระเบยี บความรู้
- ให้นักเรยี นปฏบิ ัตกิ จิ กรรม สรา้ งสรรค์ท่ารำรว่ มกัน ออกแบบและประดษิ ฐอ์ ปุ กรณ์ ประกอบการ
แสดง พร้อมกับกำหนดวัสดุ อุปกรณท์ ่ีจะนำมาใช้ประดษิ ฐอ์ ปุ กรณ์ ประกอบการแสดงลงในแบบบนั ทึกการ
สรา้ งสรรค์ทา่ รำ และร่วมกันคิดสร้างสรรค์ ดัดแปลงทา่ รำใหม่ และ ฝึกซ้อมใหถ้ ูกตอ้ งพร้อมเพรยี งสวยงาม
แล้วเขียนทา่ รำที่ สร้างสรรค์ขน้ึ ลงในแบบบนั ทกึ การสรา้ งสรรคท์ ่ารำ ออกมาแสดงท่ารำทีไ่ ดส้ ร้างสรรค์ข้นึ
หนา้ ช้ันเรียนแล้วให้นกั เรียนแตล่ ะคนแสดง ความคดิ เห็นกบั คำถามทีก่ ำหนดให้

- ใหน้ ักเรยี นจัดทำรปู เล่มโครงงานนาฏศลิ ปไ์ ทยสร้างสรรค์ น้อมนำศาสตร์พระราชา ตามรปู แบบ
ของการจดั ทำโครงงาน

6

ขน้ั ที่ ๕
ขั้นปฏิบัติและนำเสนอ

- จัดการแสดงบนเวที ให้นกั เรยี นแสดงผลงานนาฏศิลปไ์ ทยสรา้ งสรรค์ น้อมนำศาสตรพ์ ระราชา
ท่นี ักเรียน ร่วมกันคิดและออกแบบ ให้กบั ผทู้ ี่สนใจในความงดงามของนาฏศิลปไ์ ทยได้รบั ชม

- ประเมนิ ผลงานโดยมีเกณฑท์ ่ีเหมาะสม
ข้ันที่ ๖
การประยุกตใ์ หค้ วามรู้
- ให้นกั เรยี นเขยี นแสดงความคิดเห็นเก่ียวกับการนำความรแู้ ละประสบการณท์ ี่ได้จาก การทำ
โครงงานนาฏศิลปไ์ ทยสร้างสรรค์ น้อมนำศาสตร์พระราชา ในครั้งน้ี ไปใช้ให้เกิดประโยชนอ์ ยา่ งไร
- นกั เรียนนำความรเู้ ร่อื ง การสร้างสรรค์ทา่ รำทางนาฏศลิ ป์ไทย มาเป็นแนวทางในการ สร้างสรรค์
งานนาฏศลิ ปไ์ ทยเพื่อใชแ้ สดงในโอกาสและงานต่าง ๆ เชน่ การสรา้ งสรรค์ ทา่ รำเพลงอวยพรเพ่อื แสดงใน
งานวนั พอ่ วนั แม่ วนั เด็ก ท่ีทาง โรงเรยี น หรือชุมชน ของนกั เรียนจัดขึ้น เป็นต้น

๔. ผลการดำเนินงาน/ผลสมั ฤทธ์ิ/ประโยชนท์ ่ีได้รับ
1. ผลการสงั เกตพฤตกิ รรมคณุ ธรรมอัตลักษณ์ ๒ ประการ

ผลการสงั เกตพฤตกิ รรมคุณธรรมอตั ลกั ษณ์ ๓ ประการ ได้แก่ ความพอเพียง ความรบั ผดิ ชอบ และความ
ซอื่ สัตย์ นักเรยี นชมุ นุมนาฏศิลป์ ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ ๖ โรงเรียนบ้านอรโุ ณทัย สรปุ ไดด้ งั นี้

คุณธรรม ร้อยละ
ด้านความพอเพียง ๘๙
ดา้ นความรบั ผิดชอบ 81
ด้านความซ่ือสตั ย์ ๘๗

๕. ปัจจัยไปสคู่ วามสำเร็จ
การที่นักเรยี นชมุ นมุ นาฏศิลป์ ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๖ มพี ฤตกิ รรมคณุ ธรรมทัง้ ๓ ด้าน ดขี ้นึ

เนอ่ื งจากนักเรยี นได้ เรยี นรูผ้ ่านกิจกรรมการสอน โดยยดึ ผู้เรยี นเป็นศนู ย์กลาง ซ่ึงตรงกับ สำนกั งาน

คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ (2543 : 79) กล่าวว่า การ จัดกระบวนการเรยี นรู้ทีเ่ นน้ ผเู้ รยี นเป็น
ศูนย์กลาง หมายถงึ การจัดการเรยี นการสอนท่เี น้นใหผ้ ู้เรยี นมี ส่วนรวมในกิจกรรมการเรยี นร้มู ากทสี่ ดุ โดย

ใหผ้ ูเ้ รยี นเรียนรูจ้ ากการปฏบิ ตั ิจริง ไดค้ ิดเอง ปฏิบัตเิ อง และมี ปฏิสัมพันธก์ บั บคุ คลหรอื แหลง่ เรียนรทู้ ี่
หลากหลาย จนสามารถสร้างความรู้ดว้ ยตนเองและนำความร้ไู ป ประยกุ ตใ์ ชใ้ นการดำรงชีวติ ไดโ้ ดยครูเป็นผู้
วางแผนรว่ มกบั ผูเ้ รียน จัดบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรยี นรู้ กระตนุ้ ท้าทาย ใหก้ ำลังใจ และชว่ ยแก้ปัญหา

หรือชี้แนะแนวทางการแสวงหาความรทู้ ีถ่ กู ต้องให้แก่ผ้เู รียน เปน็ รายบุคคล นอกจากนั้นนักเรยี นได้เรียนรู้
การทำโครงงานคณุ ธรรมรว่ มกนั และทำโครงงานจนประสบผลสำเรจ็ น่ันแสดงวา่ นกั เรยี นได้เข้าใจวิธีการ

ทำงานและเข้าใจด้วยวา่ คุณธรรมด้านตา่ งๆ ทแี่ ก้ปญั หามานนั้ มีประโยชนก์ ับนกั เรยี นอยา่ งไร นกั เรียนจงึ
สามารถนำไปปฏบิ ัติได้ นนั่ แสดงว่านกั เรยี นมกี ารพฒั นา พฤติกรรมคณุ ธรรมท่เี ป็นปัญหาได้ทกุ เรอื่ งท่ีดีขน้ึ
ซึง่ สอดคล้องกับศาสตร์พระราชา ท่พี ระบาทสมเด็จพระ ปรมนิ ทรมหาภมู ิพลอดลุ ยเดช ทรงมหี ลกั การทรง

7

งานไว้วา่ “เขา้ ใจ เขา้ ถงึ พัฒนา” น่ันคอื ก่อนจะทำอะไร ตอ้ งมคี วามเข้าใจเสยี กอ่ น เข้าใจภูมปิ ระเทศ เข้าใจ
ผู้คนในหลากหลายปัญหา ทัง้ ทางดา้ นกายภาพ ด้านจารตี ประเพณีและวฒั นธรรมเปน็ ต้น

๖.บทเรียนทไ่ี ด้รับ

จากการทนี่ กั เรยี นจัดทำโครงงานคณุ ธรรมไดส้ ำเรจ็ เพราะนักเรียนเกิดความเขา้ ใจ เข้าถึง คุณธรรม
แล้วนำไปปฏิบตั ิ นกั เรียนไดพ้ ฒั นาพฤติกรรมที่ดีขน้ึ ซึ่งความสำเร็จในครัง้ น้ี เป็นแนวคิด ศาสตร์ของ
พระราชาท่ีกล่าวว่า “เขา้ ใจ เขา้ ถึง พฒั นา”

๗. การเผยแพร่/การไดร้ บั การยอมรบั

- ไดร้ บั ผลงานการจดั กิจกรรมต่าง ๆ ดงั นี้
ผลงานระดบั ชาติ

1. ครูผสู้ อนนกั เรียน ไดร้ ับรางวลั ระดับเหรียญทอง รองชนะเลิศอนั ดบั ท่ี๒ การแขง่ ขันละคร
ประวตั ิศาสตร์ ระดับชัน้ ป.1-ม.3 งานมหกรรมศลิ ปหัตกรรมนักเรยี น ระดบั ชาติ ปีการศึกษา 256๒ จาก
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

๒.ครผู ู้สอนศิลปะพนื้ บา้ นตอ่ ตา้ นทจุ รติ ไดร้ ับรางวัลลำดับที่ ๗ ของภาคเหนือ จาก มูลนธิ ติ ่อตา้ น
ทจุ รติ
ผลงานระดบั เขตพ้นื ท่ีการศกึ ษา

1. ครูผูส้ อนนกั เรยี น ไดร้ บั รางวลั ระดบั เหรยี ญทอง ชนะเลศิ อนั ดบั ท่ี1 การแข่งขันละคร
ประวตั ศิ าสตร์ ระดบั ชัน้ ป.1-ม.3 งานมหกรรมศลิ ปหตั กรรมนกั เรียน ระดับเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษา ปกี ารศึกษา
2562 จากส านักงานเขตพืน้ ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาเชียงใหม่เขต ๓

2. ครูดศี รี สพป.เชียงใหม่เขต ๓ ไดร้ บั รางวลั ครูดีศรี สพป.เชยี งใหม่ เขต ๓ จากสำนักงานเขต
พืน้ ท่ี การศึกษาประถมศึกษาเชยี งใหม่ เขต ๓

๓. ครผู ู้สอนนาฏศิลป์ดเี ด่น จากสำนักงานเขตพ้ืนท่ี การศกึ ษาประถมศึกษาเชยี งใหม่ เขต ๓
๔. ครูท่ีปรึกษานักเรยี นพระราชทาน ประจำปกี ารศึกษา ๒๕๖๔ ไดร้ บั รางวัลชนะเลศิ อนั ดบั ท่ี ๑
จากสำนักงานเขตพ้ืนท่ี การศกึ ษาประถมศกึ ษาเชียงใหม่ เขต ๓

ผลงานระดบั จงั หวัด
๑. คนดศี รเี ชียงใหม่ ได้รบั รางวลั คนดีดีศรี เชยี งใหม่ จากสำนักงานพัฒนาสังคมและความ่ันคงของ

มนษุ ย์ จงั หวัดเชียงใหม่ รว่ มกับสมาคมศนู ย์ประสานงานองคก์ ารเอกชนเชียงใหม่และภาคเี ครือข่ายทง้ั
ภาครัฐและเอกชน
ผลงานระดับโรงเรยี น

๑. ครดู ีศรีอรุโณทยั ไดร้ บั รางวัลคนดศี รีอรุโณทัย จากโรงเรียนบ้านอรุโณทัย

8

๘. เงอ่ื นไขความสำเรจ็
1. ในการทำโครงงานคุณธรรมครัง้ ตอ่ ไปควรทำโครงงานคณุ ธรรมให้ครบท้ัง ๕ ประการ และแต่ละ

ด้านควรมหี ลายเร่ือง เพือ่ ให้นักเรียนเกิดคุณธรรมครบทงั้ ๕ ประการ
2. ในการทำโครงงานคณุ ธรรมครงั้ ต่อไปควรจัดกิจกรรมการเรียนรใู้ นรปู แบบและเทคนคิ วิธสี อนใน

รูปแบบท่หี ลากหลาย เพื่อใหน้ กั เรียนเกิดคุณธรรมอยา่ งย่งั ยืน

ภาคผนวก

รบั รางวลั คนดีศรเี ชียงใหม่

รบั รางวัลครดู ศี รี สพป.เชยี งใหม่ เขต ๓

รบั รางวัลครผู ้สู อนนาฏศลิ ปด์ เี ดน่

รบั รางวลั ครดู ศี รอี รุโณทยั
.

ครผู ู้สอนนกั เรียน ได้รบั รางวลั ระดับเหรียญทอง รองชนะเลิศอนั ดับที่๒ การแขง่ ขันละครประวตั ิศาสตร์
ระดับชั้น ป.1-ม.3 งานมหกรรมศลิ ปหตั กรรมนักเรียน ระดับชาติ ปกี ารศึกษา 256๒

ครทู ่ปี รึกษานกั เรียนพระราชทาน ระดบั เขตพ้นื ที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาเชยี งใหม่ เขต ๓

ครผู ู้สอนศิลปะพื้นบา้ นตอ่ ตา้ นทจุ ริต ไดร้ ับรางวัลลำดบั ท่ี ๗ ของภาคเหนอื จาก มลู นธิ ติ ่อต้านทุจริต

ภาพกจิ กรรมทางดา้ นนาฏศลิ ป์



ก

นวตั กรรมสร้างสรรค์คนดี
การจัดกจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะ

ก

คำนำ

นวัตกรรมสรา้ งสรรค์คนดี “โครงการโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ.” ประจาปีงบประมาณ พ.ศ.2564 เพื่อ
เน้นย้าให้นักเรียนตระหนักถึงความสาคัญการของความรับผิดชอบในการทิ้งขยะให้ถูกที่ของนักเรียนระดับ
ปฐมวัย โรงเรียนบ้านเวียงฝาง จึงได้ออกแบบพัฒนานวัตกรรมการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณธรรมเด็กปฐมวัยโดย
ใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะขึ้น เพ่ือส่งเสริมสร้างความตระหนัก สร้างจิตสานึก และพฤติกรรม
บ่งชีเ้ ชิงบวก ใหเ้ ปน็ ไปตามคุณธรรมความรับผดิ ชอบทตี่ ้ังไว้โดยจะเนน้ การสร้างกระบวนการมีส่วนรว่ มที่พัฒนา
กระบวนการคิดเชิงระบบและใช้โครงงานคุณธรรม เร่ือง “ทิ้งขยะถูกท่ี เด็กดีอนุบาล”เป็นเคร่ืองมือในการ
เรียนรู้ความดีความงามจากการลงมือปฏิบัติจริง ทาให้นักเรียนมีความรู้สึกเป็นเจ้าของโครงงานด้วยความ
ภาคภูมิใจ ซง่ึ จะเป็นเครื่องมอื ช่วยให้เกดิ การลดพฤติกรรมท่ีไม่พึงประสงค์ในโรงเรยี นใหน้ ้อยลง

หวังเป็นอยา่ งย่ิงว่านวัตกรรมการจดั กิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเด็กปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star”
kids พิชิตขยะ ท่ีจัดทาข้ึนจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ท่ีเกี่ยวข้องทุกฝ่ายในการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมให้กับ
นกั เรยี นต่อไป

นางสาวฐิติมา เชยี งบญุ
ผู้จดั ทา

นวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดี
การจดั กจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

สำรบัญ ข

เรอ่ื ง หน้ำ
ก
คานา ข
สารบัญ 1
ความสาคัญของนวัตกรรม 4
จดุ ประสงคแ์ ละเปา้ หมายของนวัตกรรม 4
กระบวนการพฒั นานวัตกรรมหรอื ขน้ั ตอนการดาเนินงาน 7
ผลการดาเนินการ/ผลสัมฤทธ/ิ์ ประโยชนท์ ี่ได้รบั 9
ปัจจัยความสาเร็จ 9
บทเรยี นท่ไี ด้รบั (Lesson Learned) 10
การเผยแพร/่ การไดร้ บั การยอมรับ/รางวลั ทีไ่ ด้รับ 10
เง่อื นไขความสาเรจ็ 11
ภาคผนวก

นวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดี
การจดั กจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะ

๑

เอกสำรประกอบกำรพิจำรณำสง่ เสริมและคดั เลือกนวัตกรรมสร้ำงสรรคค์ นดี
“โครงกำรโรงเรยี นคณุ ธรรม สพฐ.”
ประจำปงี บประมำณ พ.ศ.2564

ชื่อผลงำน การจดั กิจกรรมพัฒนาคุณธรรมเด็กปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะ

สอดคลอ้ งกับคุณลักษณะ

 ความพอเพียง
 ความกตญั ญู
 ความซอื่ สัตย์สจุ ริต
 ความรบั ผดิ ชอบ
 อดุ มการณ์คุณธรรม
 คณุ ธรรมอตั ลกั ษณ์ “จติ อาสา ระเบยี บวนิ ัย ความรบั ผิดชอบ”

ชอ่ื ผู้พัฒนำนวัตกรรม นางสาวฐติ ิมา เชยี งบญุ
โรงเรียน/หน่วยงำน
สงั กดั สพป./สพม. โรงเรยี นบา้ นเวียงฝาง
โทรศพั ท์
E-mail สานกั งานเขตพืน้ ที่การศึกษาประถมศกึ ษาเชียงใหม่ เขต 3

- โทรสำร -

[email protected] โทรศัพทเ์ คลือ่ นท่ี 088-2527976

1.ควำมสำคัญของนวัตกรรม

1.1 ควำมเปน็ มำและสภำพของปญั หำ
จากนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการโครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ซึ่งเป็นการดาเนินงานเพื่อ
สืบสานพระราชปณิธานเดินตามเบื้องพระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
รัชกาลท่ี 9 มีพระราชกระแสรับส่งต่อประชาชนชาวไทย “ช่วยกันสร้างคนดีให้บ้านเมือง” และพระราชทาน
หลัก 3 ประการที่เก่ียวกับครูกับนักเรียนไว้ว่า “ให้ครูรักเด็กและเด็กรักครูให้ครูสอนให้เด็กมีน้าใจต่อเพื่อน
ไม่ให้แข่งขันกัน แต่ให้แข่งกับตัวเองและให้เด็กที่เรียนเก่งช่วยสอนเพื่อนที่เรียนช้ากว่า ให้ครูจัดกิจกรรมให้
นักเรียนทาร่วมกัน เพื่อให้เห็นคุณค่าของความสามัคคี” จากพระราชกระแสรับส่ังข้างต้น สมเด็จ
พระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร ทรงพระราชทานพระบรมราโชบายด้านการศึกษาเพ่ือ
สานต่อพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัวรัชกาลที่ ๙ ว่า การศึกษาต้องมุ่งสร้างพ้ืนฐาน ให้แก่
นักเรียน ๔ ด้าน ดังนี้ ๑) มีทัศนคติท่ีถูกต้องต่อบ้านเมือง ๒) มีพื้นฐานชีวิตท่ีมั่นคง-มีคุณธรรม ๓) มีงานทา-
มีอาชีพ ๔) เป็นพลเมืองดี เพื่อเป็นการสืบสานศาสตร์พระราชา และสนองพระราชกระแสรับสั่งของ
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ และพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของสมเด็จ

นวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดี
การจดั กิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๒

พระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน จึงจัดทา
โครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ข้นี เพอ่ื ปลกู ฝงั ให้ผู้บรหิ าร ครูนักเรียน และบคุ ลากรทางการศึกษาได้รับการ
ปลูกฝังคุณธรรม ๕ ประการได้แก่ ๑) ความพอเพียง ๒) ความกตัญญู ๓) ความซ่ือสัตย์สุจริต ๔) ความ
รับผิดชอบ และ ๕) อดุ มการณค์ ณุ ธรรม

โรงเรียนบ้านเวียงฝางเป็นโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการโรงเรียนคุณธรรม ของสานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อดาเนินงานขับเคล่ือนโครงการโรงเรียนคุณธรรมในสถานศึกษา ให้นักเรียน ครู
ผู้บริหารและบุคลากรทางการศึกษาทุกคนตระหนักรู้เข้าใจและมีกระบวนการคิดอย่างมีเหตุผล และซึมซับ
คุณค่าแห่งคุณธรรมความดีอย่างเป็นธรรมชาติ ผ่านกระบวนการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรมต้ังแต่ระดับปฐมวัย
เน่ืองจากช่วงชีวิตปฐมวัย เป็นช่วงวัยที่สาคัญที่สุดของการเจริญเติบโตและการพัฒนาการในทุก ๆ ด้าน ของ
แต่ละบุคคลซ่ึงถือ ได้ว่าเป็นจุดเร่ิมต้นของการวางรากฐานคุณภาพชีวิตและจิตใจ การอบรมเลี้ยงดูและการ
ส่งเสริมพัฒนาการของเด็กในช่วงวัยนี้ หากมีการส่งเสริมให้เด็กได้มคี วามคิดริเร่ิมสร้างสรรค์การกล้าแสดงออก
และกล้าที่จะทาในสิ่งถูกต้องเหมาะสม มีทักษะกระบวนการมีคุณธรรมจริยธรรม มีจิตสานึกท่ีดีในการใช้
พลังงานและทรัพยากรสิ่งแวดล้อมให้คุ้มค่าย่อมจะนาไปสู่การพัฒนาชีวิตให้มีการเปล่ียนแปลงที่ดีข้ึน โดยการ
พฒั นาคุณธรรมในระดับปฐมวยั จะเนน้ การสร้างกระบวนการมีส่วนรว่ มท่ีพฒั นากระบวนการคิดเชิงระบบและ
ใช้โครงงานคุณธรรมเป็นเคร่ืองมือในการเรียนรู้ความดีความงามจากการลงมือปฏิบัติจริง ทาให้นักเรียนมี
ความรู้สึกเป็นเจ้าของโครงงานด้วยความภาคภูมิใจ ซึ่งจะเป็นเคร่ืองมือช่วยให้เกิดการลดพฤติกรรมท่ีไม่พึง
ประสงค์ในโรงเรยี นใหน้ ้อยลง

โดยโครงงานคุณธรรม “ทิ้งขยะถูกท่ี เด็กดีอนุบาล” เกิดข้ึนจากข้อคาถามของนักเรียนระดับปฐมวัย
ทมี่ ีความสงสยั และปัญหาเก่ียวกับการทิ้งขยะในห้องเรียน และบริเวณรอบ ๆโรงเรยี น ดังน้ัน ข้าพเจา้ นางสาว
ฐิติมา เชียงบุญ ครูระดับปฐมวัย โรงเรียนบ้านเวียงฝาง จึงได้ตระหนักและเห็นความสาคัญ ของการส่งเสริม
โครงงานคุณธรรมนักเรียนระดับปฐมวัย จึงได้ออกแบบพัฒนานวัตกรรมการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณธรรมเด็ก
ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะขึ้น เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวกให้เป็นไปตาม
เปา้ ประสงคท์ ต่ี ั้งไว้สง่ ผลใหน้ ักเรียนเปน็ คนดีของสังคมสืบไป

1.2 แนวคิดหลักกำรสำคญั
ขา้ พเจ้าได้ศึกษาแนวคดิ ทฤษฎี เกยี่ วกบั การพัฒนาคณุ ธรรมสาหรับเดก็ ปฐมวัย ดังน้ี
จานง อดิวัฒนสิทธ์ิ (2541, หน้า 70) การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม คือ เป็นกระบวนการในการ
ปลูกฝังให้เกดิ ความเจริญงอกงามทางจรยิ ธรรมแกบ่ คุ คล ให้บคุ คลมคี วามประพฤตแิ ละการปฏิบัติสอดคล้องกับ
ระเบียบแบบแผนและบรรทัดฐานที่สังคมบัญญัติไว้ และให้สอดคล้องกับศีลธรรมอันดีงามทางศาสนา
แนวทางการพัฒนาจริยธรรมท่ีสาคัญที่สุดคือ การพัฒนาจิตใจ ซ่ึงเป็นกระบวนการในการสร้างจิตสานึกที่ดี
จิตสานกึ ท่รี บั ผิดชอบ และรู้จักแยกแยะส่งิ ท่คี วรทาและไมค่ วรทาออกจากกันด้วยตนเองใหเ้ กิดขึน้ อย่างถาวรใน
จิตใจของบุคคล
ราศี ทองสวสั ด์ิ (2544, หน้า 19) ไดใ้ หข้ อ้ คิดในการจัดกิจกรรมจริยธรรมใหก้ บั เด็กปฐมวยั ไวด้ ังนี้
1. การสร้างเสริมลักษณะนิสัยเด็กปฐมวัย ด้านจริยธรรมจะต้องกระทาควบคู่ไปกับกิจกรรมท่ีมุ่ง
เนื้อหาด้านอื่น ๆด้วยเสมอ ตัวอย่างเช่น การสร้างเสริมลักษณะนิสัยด้านสุขนิสัย อาจมีการสอดแทรกเนื้อหา
จริยธรรมเก่ียวกับการรักษาความสะอาดของร่างกาย กิจกรรมสร้างเสริมลักษณะนิสัยด้านพลศึกษา
อาจสอดแทรกเนื้อหาจริยธรรมเกี่ยวกับความอดทนและความมีระเบียบ วินัย กิจกรรมสร้างเสริมลักษณะนิสัย
ด้านศิลปะ อาจสอดแทรกเนื้อหาจริยธรรมเกี่ยวกับทรัพยากรเหลอื ใช้ให้เกิดประโยชนก์ ารรักษาความสะอาดใน

นวตั กรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจัดกิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พชิ ิตขยะ

๓

การทากิจกรรมทุกกิจกรรมต้อง สอดแทรกคุณธรรมเสมอและความรับผิดชอบท่ีจะทากิจกรรมให้สาเร็จ
เปน็ ตน้

๒. ครูทุกคนท่ีเก่ียวข้องกับเด็กจาเป็นต้องมีการวางแผนร่วมกันในการกาหนดระเบียบกฎเกณฑ์
แนวปฏิบัติต่าง ๆ และนาไปใช้ร่วมกันให้เหมือนกัน โดยมีความคงเส้นคงวาในครูทุกคนและในครูคนเดียวกัน
เมอ่ื อยู่ต่างเวลาและสถานทีค่ รูจะคาดหวังอะไรจากเด็กจะห้ามเด็กทาอะไร จะส่งเสรมิ ให้เด็กทาอะไร จะต้องมี
ความสอดคล้องกันในตัวครูเอง และครูต่างคงสภาพการณ์ท่ีจะนาเด็กไปสู่ความสับสนมากท่ีสุดคือสภาพการณ์
ท่ีครูคนหน่ึงยอมให้เด็กอย่างหน่ึงได้แต่ครูอีกคนไม่ยอมให้เด็กทาสิ่งน้ัน สภาพการณ์เช่นนี้ไม่ควรให้เกิดข้ึน
เปน็ อย่างยง่ิ ครจู าเปน็ ต้องร่วมมอื กนั ปฏิบตั ไิ ปในทศิ ทางเดยี วกนั

3. ลักษณะสาคัญท่ีครูปฐมวัยจะต้องมีหรือจะต้องพัฒนาขึ้นมาให้ได้ คือ การรักเด็กด้วยความจริงใจ
เพราะลกั ษณะพ้ืนฐานนจี้ ะชว่ ยสง่ เสริมให้ครเู ป็นแบบอยา่ งทีด่ ีกับเด็ก ช่วยใหก้ ารฝึกวินัยหรือแมแ้ ตก่ ารลงโทษ

4. ครูจะต้องเป็นแบบอย่างท่ีดีให้กับเด็กโดยเฉพาะในเร่ืองท่ีสอน สอนสิ่งใดให้เด็กก็จะต้องปฏิบัติ
สง่ิ นัน้ ใหส้ อดคล้องกับทส่ี อนและจัดสภาพแวดล้อมทส่ี ง่ เสริมเด็กให้ทาส่ิงทสี่ อน เชน่ การสอนให้เด็กขา้ มถนนท่ี
มีทางม้าลายเสมอ ครูก็จะต้องข้ามทางม้าลายเป็นตัวอย่างให้เด็กเห็นเสมอเช่นกัน การสอนให้เด็กมีสัมมา
คารวะต่อผู้อาวุโสครูก็จะต้องแสดงสัมมาคารวะต่อครูคนอ่ืนหรือผู้ใหญ่คนอื่นที่มีอาวุโสกว่าให้เด็กเห็นเสมอ
และการสอนเรอ่ื งความเปน็ ประชาธิปไตยครตู ้องแสดงความเป็นประชาธิปไตยกับเดก็ ใหเ้ ด็กไดเ้ หน็ เสมอ

5. หากเร่ืองที่สอนต่างจากสภาพท่ีเป็นจริงในสังคม ครูจะต้องตระหนักในเร่ืองน้ันและหาทางสร้าง
เกราะกาบังให้เด็ก ไม่ให้เด็กไปรับอิทธิพลไม่ดีเช่นนั้นมา ครูสอนให้เด็กรักษา เช่น ความสะอาด จะท้ิงขยะให้
ท้ิงลงในถังท่ีรองรับ แต่ครูตระหนักว่าคนในสังคมภายนอกไม่ได้ทาอย่างนี้เสมอไป ครูก็อาจบอกเด็กว่าคนเรา
ในโลกน้ีมี 2 ประเภท ประเภทหนึ่งจะรักษาความดีไว้ตามความตั้งใจของตน คือ ไม่ยอมทิ้งขยะลงตามถนน
หนทางโดยเด็ดขาด อีกประเภทหน่ึงเป็นประเภทมักง่ายสะดวกมือจะทิ้งที่ไหนก็ท้ิงท่ีน่ัน เด็กควรเอาอย่าง
คนประเภทแรกไม่ควรเอาอย่างคนประเภทหลัง เป็นตน้

6. การจัดกิจกรรมให้ยึดหลักว่า การให้เด็กมีประสบการณ์ผ่านทางประสาทสัมผัสต่างๆหลายๆ ทาง
ไปพร้อมกัน เด็กจะเรียนรู้ได้ง่ายขึ้นและเร็วข้ึน การเล่านิทานอย่างเดียว เช่น เด็กมีโอกาสได้รับรู้เรื่องราว
ส่วนมากผ่านทางประสาทหู แต่การเชิดหุ่นประกอบไปด้วยเด็กจะมีโอกาสได้รับรู้ผ่านทางประสาทตาด้วย
หลักการสาคัญข้อนี้เองที่โทรทัศน์ได้กลายมาเป็นสื่อท่ีสนใจ โดยผู้ใหญ่ไม่ต้องบังคับให้เด็กดูเพราะโทรทัศน์ให้
ภาพท่ีเคล่ือนไหวได้เร็วและมีเสียงใหเ้ ด็กได้ยินแม้ว่าบางครั้งเสยี งที่เดก็ ได้ยินเป็นเสยี งที่เด็กไม่เข้าใจ เช่น เสียง
ภาษา เป็นต้น

7. การห้ามเด็กทาส่ิงต่างๆควรห้ามเท่าท่ีได้ แต่ใช้วิธีส่งเสริมให้มากกว่าเป็นเพราะเนื้อหาจริยธรรม
หลายอยา่ งสามารถทาให้บรรลุวตั ถุประสงค์ไดโ้ ดยสง่ เสรมิ เป็นหลักการห้ามมากกว่า เชน่ ครตู ้องการให้เด็กทา
ตัวให้เป็นระเบียบเรียบร้อยในชั้นเรียนก็อาจทาได้โดยการส่งเสริมความเป็นระเบียบเรียบร้อย ให้ความสนใจ
ให้การสนับสนนุ เด็กท่กี าลังใจทาตวั เรยี บร้อย แต่ไมใ่ ห้ความสนใจเดก็ ทีท่ าตวั ไมเ่ รยี บรอ้ ย เป็นตน้

8. ประการสาคัญที่สุดอย่าฝังใจยึดม่ันกับคาแนะนาเก่ียวกับพัฒนาการของเด็กมากจนเกินไป จนทา
ใหค้ รไู ม่มีโอกาสพฒั นาเดก็ บางคนให้กา้ วหนา้ ไดต้ ามศกั ยภาพของเด็ก

โคลเบอร์ก (Kohlberg. 1976 : 391)(อ้างถึงใน นิภา วรฉันท์ 2552 : 23) นักจิตวิทยาชาว
อเมริกันที่ทาการค้นคว้าเก่ียวกับพัฒนาการทางจริยธรรม โดยเชื่อตามทฤษฎีของเพียเจต์ที่ว่าการตัดสินเชิง
จริยธรรมจะเป็นการพัฒนาการทางด้านพุทธิปัญญาและออกมาในรปู แบบของการตดั สินเชิงจริยธรรม (Moral
Judegment) โดยใช้เหตผุ ลเชิงจรยิ ธรรม (Moral Reasoning) เพราะแสดงใหเ้ หน็ ถึงเหตุผลจงู ใจหรอื แรงจูงใจ
ท่ีอยู่เบอ้ื งหลังการกระทาต่าง ๆ ของบคุ คลในการเลือกกระทาหรือไม่กระทาในพฤติกรรมชนดิ ใดชนิดหน่ึงและ

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจัดกจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๔

จากการศึกษา พบว่าการพัฒนาทางจริยธรรมของมนุษย์นั้นไม่ได้พัฒนาถึงจุดสมบูรณ์เพียงอายุ 10 ปี แต่
มนุษย์ในสภาพปกติจะมกี ารพฒั นาการทางจรยิ ธรรมอีกหลายข้ันตอนจากอายุ 11 ปี ถงึ อายุ 25 ปี

การใช้เหตุผลเชิงจริยธรรม มีปัจจัยต่าง ๆ ท่ี โคลเบอร์ก พิจารณาเห็นว่ามีความสาคัญต่อพัฒนาการ
ทางการใหเ้ หตุผลเชิงจริยธรรมของบุคคลมี 4 ดา้ น คอื

1. การกระทากระตุ้นทางความคิดความเข้าใจ (Cognition) การกระตนุ้ เกิดในสถานการณท์ ่เี หมาะสม
คือ สถานการณ์ทางสังคมที่บุคคลมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น สถานการณ์ท่ีบุคคลมีปัญหาทางจริยธรรมที่ต้อง
ตัดสินใจ

2. การกระตุ้นทางประสบการณ์ทางสังคม (Social Experience) การกระตุ้นนี้เน้นให้บุคคลมีโอกาส
ไดส้ วมบทบาททางสังคมต่าง ๆ ซ่ึงเป็นโอกาสใหบ้ คุ คลได้เรยี นรู้ทัศนะทางสงั คมของผ้อู ่ืนอันจะเปน็ การส่งเสริม
ใหพ้ ัฒนาการทางการใหเ้ หตผุ ลเชิงจรยิ ธรรมเป็นไปได้มากขนึ้

3. บรรยากาศทางจริยธรรมของกลุ่ม บคุ คลท่อี ยใู่ นกลุ่มท่ีมีบรรยากาศทางจรยิ ธรรมในขน้ั ท่สี ูงกว่าตน
มีโอกาสไดร้ ับอิทธิพลต่อการพัฒนาการทางการให้เหตุผลเชิงจริยธรรมสูงข้นึ โคลเบอรก์ สนบั สนนุ แนวคิดด้วย
หลักฐานการวิจัยในการฝึกใหว้ ัยรุ่นสามารถให้เหตผุ ลเชิงจรยิ ธรรมในระดับทตี่ า่ กว่าตนไปใช้

4. ความขดั แยง้ ทางความคิด ความเขา้ ใจ เกย่ี วกับทฤษฎีของโคลเบอร์กเน้นว่าพัฒนาการจากข้ันหนึ่ง
ไปอีกขั้นหนึ่งจะเกิดขึ้นต่อเม่ือบุคคลเผชิญหน้ากับปัญหาทางจริยธรรมที่เปน็ ความขัดแย้งกับระดับข้ันเดิมของ
ตน จนทาให้บคุ คลตอ้ งมกี ารจัดระบบความคดิ ใหม่แล้วจึงพัฒนาการใหเ้ หตผุ ลเชงิ จรยิ ธรรมไปสขู่ ัน้ ที่สงู ข้ึนไป

สรุปได้ว่า การพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมสาหรบเด็กปฐมวัย หมายถึง กระบวนการริเร่ิมสร้างสรรค์
คุณธรรม จริยธรรมเพื่อปรับปรุงเปล่ียนแปลงให้มีความเจริญรุ่งเรืองและบรรลุจุดประสงค์ที่วางไว้ โดยการ
สร้างนวัตกรรมในคร้ังนี้มุ่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมในด้านความรับผิดชอบให้กับเด็กปฐมวัยโดยผ่าน
ประสบการณ์จากการได้สัมผัส ลงมือปฏิบัติกิจกรรม เป็นผลให้เกิดการประพฤติปฏิบตั ิและคิดในทางที่ถูกต้อง
ดีงาม เปน็ ที่ยอมรบั ของสังคม

2.จุดประสงคแ์ ละเป้ำหมำยของนวัตกรรม

จดุ ประสงค์

เพ่ือใหน้ กั เรยี นระดบั ปฐมวยั มีพฤติกรรมความรบั ผดิ ชอบในการท้ิงขยะให้ถกู ท่ี

เปำ้ หมำยของนวตั กรรม

เชิงปริมำณ นักเรียนระดับปฐมวัย โรงเรียนบ้านเวียงฝาง จานวน 188 คน มีพฤติกรรมความ
รับผดิ ชอบในการทงิ้ ขยะใหถ้ ูกที่ คิดเป็นรอ้ ยละ 80

เชงิ คุณภำพ นกั เรยี นระดับปฐมวัย โรงเรยี นบ้านเวียงฝาง มีพฤติกรรมความรับผดิ ชอบในการทิ้งขยะ
ให้ถกู ท่ี

3.กระบวนกำรพฒั นำนวตั กรรมหรือขัน้ ตอนกำรดำเนินงำน

“2Star” kids พิชิตขยะ เป็นนวัตกรรมที่สร้างข้ึนเพื่อพัฒนาและขับเคล่ือนโครงงานคุณธรรมเด็ก
ปฐมวยั โดยสร้างจิตสานึก ส่งเสริมความรับผดิ ชอบต่อตนเองและผู้อ่นื ใช้วิธกี ารดาเนินการโดยใช้กระบวนการ
PDCA ซ่งึ มขี ัน้ ตอนดังต่อไปนี้

นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี
การจัดกจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะ

๕

กำรจัดกจิ กรรมพัฒนำคุณธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนกำร “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ

3.1 ขั้นวำงแผน (Plan)
- จัดอบรมเชิงปฏบิ ตั กิ ารพฒั นาศักยภาพนกั เรยี น โรงเรยี นคณุ ธรรม เพือ่ สรา้ งความเขา้ ใจ

กจิ กรรมระดมปญั หา
- สรปุ ผลการจดั การอบรม เพอื่ สรุปปัญหาทีต่ ้องการแก้ไข
- ประชุมนกั เรยี นแกนนา ร่วมกนั วางแผนขนั้ ตอนการดาเนนิ กจิ กรรม เพือ่ หาสาเหตทุ ่แี ทจ้ รงิ

ของการทิ้งขยะไม่ถูกท่ี และหาแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวรว่ มกนั
3.2 ขน้ั ลงมือปฏบิ ตั ิ (Do)
ขยายผลสู่นกั เรยี นระดับปฐมวัย เพื่อชแี้ จงวตั ถปุ ระสงค์ และสรา้ งความเขา้ ใจในกจิ กรรม โดย

ดาเนินการทาโครงงานคณุ ธรรมเรอ่ื ง “ทิง้ ขยะถูกท่ี เดก็ ดอี นุบาล”ผา่ นกระบวนการ “2Star” ดังนี้
S : Success หมายถงึ ความสาเร็จ โดยครสู ง่ เสรมิ ให้นักเรียนมีการวางแผนในการทา

โครงงานคุณธรรมเรอื่ ง “ทงิ้ ขยะถกู ที่ เด็กดอี นุบาล” ให้เป็นขัน้ ตอนที่จะนาไปสูค่ วามสาเรจ็
S : Search หมายถงึ การค้นหา การสารวจขอ้ มลู โดยครูมกี ารส่งเสริมใหน้ กั เรยี นได้ลงมอื

ค้นหาและสารวจในการทาโครงงานคุณธรรม เพือ่ ใหน้ กั เรยี นมีเขา้ ใจและตระหนักรู้ถึงปัญหาการทิง้ ขยะไม่ถูกที่
โดยมกี จิ กรรม ดงั นี้

- นกั เรยี นออกสารวจขยะบรเิ วณหอ้ งเรยี น รอบ ๆโรงเรียน และชุมชนใกลเ้ คียง

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจดั กิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๖

- จัดกิจกรรมฟงั นิทาน ขา่ วสารเกี่ยวกับเรื่องของปญั หาขยะ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ทกุ
วนั จนั ทร์

T : Target หมายถึง เปา้ หมายในการทาโครงงานคณุ ธรรม โดยครูสนบั สนุนและผลกั ดนั ให้
นักเรียนมีความพยายามในการดาเนินงาน เพ่ือให้โครงงานคุณธรรมน้ันประสบผลสาเร็จและนักเรียนมีความ
ภาคภมู ิใจทไี่ ดบ้ รรลถุ ึงเป้าหมายความตอ้ งการทตี่ ง้ั ไว้ คอื การมพี ฤตกิ รรมการทิ้งขยะท่ีถูกท่ี โดยมกี จิ กรรม ดงั น้ี

- จดั กิจกรรมให้นกั เรียนร่วมกันกาหนดเป้าหมายในการทาโครงงานคุณธรรม คอื
การทน่ี ักเรยี นมีความรบั ผดิ ชอบมีพฤติกรรมการทิง้ ขยะได้ถกู ท่ี ตามประเภทการท้ิงขยะท่ีกาหนด ซึ่งแบ่งเปน็
3 ประเภท ไดแ้ ก่

1. ขยะกระดาษ คือ ขยะจาพวกกระดาษท่ี สว่ นใหญ่สามารถนากลับมา
recycle ได้ เช่น กระดาษทเี่ หลือใช้จากการทากิจกรรมในห้องเรียน กระดาษกล่องลัง เปน็ ต้น

2. ขยะพลาสตกิ คือ ขยะประเภทพลาสตกิ ท่ีไม่สามารถย่อยสลายได้เอง
แตน่ าไป recycle ได้ เช่น ขวดน้า ช้อนพลาสติก ฝาขวดน้า ตะกร้า เป็นตน้

3. ขยะทว่ั ไป คือ ขยะที่ยอ่ ยสลายตามธรรมชาติไดย้ าก เช่น กลอ่ งโฟม
ถุงพลาสติก ถงุ นม ไม้ไอศกรีม ไม้เสยี บลกู ชนิ้ กล่องนม หลอดดูดน้า เปน็ ตน้

A : Attraction หมายถึง การดึงดดู ความสนใจ หรือมอบสิง่ จงู ใจใหก้ ับนักเรยี น เพื่อเป็น
พลงั ผลักดนั ให้นักเรียนมพี ฤติกรรมการทง้ิ ขยะถูกที่ โดยมีกจิ กรรม ดงั นี้

- จัดกิจกรรม “ธนาคารดาวเด็กด”ี ใหก้ บั นักเรยี นทส่ี ามารถปฏบิ ัติตามข้อตกลงการ
ทิ้งขยะถูกท่ีได้ ภายในห้องเรียนทุกสัปดาห์ และเม่ือครบ 1 เดือน ครูทาการสรุปผลจัดลาดับของนักเรียนท่ีมี
พฤติกรรมการทิ้งขยะถูกท่ีเพิ่มมากที่สุด 5 ลาดับ โดยมอบดาวเด็กดีหน้าเสาธงเพื่อสร้างแรงจูงใจ ดึงดูดความ
สนใจสาหรับนักเรยี นที่สามารถปฏบิ ตั ติ นในการทิ้งขยะไดถ้ ูกท่ี

- จดั กจิ กรรมนกั เรยี นแกนนารณรงค์ให้ความรเู้ ร่ืองการทิ้งขยะใหถ้ ูกที่ สัปดาห์ละ 1
ครง้ั ทุกวันจันทร์

R : Responsible หมายถึง ความรบั ผดิ ชอบ โดยส่งเสรมิ ให้นักเรยี นมคี วามรู้และความ
เข้าใจ เห็นความสาคัญของการท้ิงขยะให้ถูกท่ี มีความรับผิดชอบต่อตนเองและส่วนรวม มุ่งมั่นตั้งใจปฏิบัติตน
ให้บรรลคุ วามสาเร็จตามความมงุ่ หมาย โดยมีกจิ กรรม ดังน้ี

- จัดกิจกรรม “ข้อตกลงในการทง้ิ ขยะ” โดยให้เด็กมีส่วนรว่ มในการสรา้ งขอ้ ตกลง
รว่ มกนั ในห้องเรยี น ซ่ึงสรปุ ได้ขอ้ ตกลงดงั นี้

1. ทงิ้ ขยะลงถงั ขยะ
2. รบั ประทานอาหารหรือขนมในพืน้ ที่ท่กี าหนด
3. มีจติ สาธารณะในการรกั ษาความสะอาด
- จัดกจิ กรรมค่ายคณุ ธรรมการทิ้งขยะใหถ้ กู ที่ เพ่ือสง่ เสรมิ ใหน้ ักเรียนเกดิ ความ
รบั ผดิ ชอบ
- จัดกิจกรรมบาเพ็ญประโยชน์ เกบ็ กวาดขยะทงั้ ภายในโรงเรยี น และบริเวณชมุ ชน
ใกลเ้ คียง สปั ดาหล์ ะ 1 ครั้ง ทุกวันพธุ

นวตั กรรมสร้างสรรคค์ นดี
การจดั กิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะ

๗

3.3 ขน้ั ตรวจสอบ (Check)
- ประเมินผลการทากิจกรรมตลอดปกี ารศึกษา เป็นระยะ (กอ่ นการจัดกิจกรรม ระหวา่ งการ

จัดกิจกรรมและหลังการจัดกิจกรรม) โดยการสังเกตพฤติกรรมสัมภาษณ์ ซักถาม และสะท้อนผลการทา
กิจกรรมเพ่ือพฒั นาให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์

- รวบรวมผลการทากจิ กรรมส้นิ สุดปีการศกึ ษา
- นาเสนอโครงงานคุณธรรมแก่นกั เรียน คณะครแู ละผู้บรหิ ารในโรงเรยี น รวมถึงหน่วยงาน
ในการนิเทศติดตามโครงงานคุณธรรม และหนว่ ยงานต้นสงั กดั

3.4 ขนั้ ปรบั ปรุง (Act)
ประชมุ และพัฒนาการจัดทากิจกรรม หาข้อบกพรอ่ ง และข้อเสนอแนะ เพอ่ื เปน็ แนวทางใน

การจัดทาโครงงานในคร้งั ต่อไป

4.ผลกำรดำเนินกำร/ผลสมั ฤทธิ์/ประโยชนท์ ีไ่ ดร้ บั

4.1 ผลที่เกดิ ตำมจุดประสงค์

ในการดาเนินงานโครงงานคุณธรรมแบ่งออกเปน็ 3 ระยะ คือ ก่อนการจดั กิจกรรม ระหว่างการจดั
กิจกรรม และหลงั การจัดกจิ กรรม โดยใชแ้ บบสงั เกตพฤติกรรมการทงิ้ ขยะถูกท่ี มผี ลการประเมนิ ดงั น้ี

ชนั้ ก่อนกำรจัดกจิ กรรม ผลกำรประเมิน หลงั กำรจัดกจิ กรรม
68.28 ระหวำ่ งกำรจดั กจิ กรรม 96.55
อนุบำล 1 60.00 95.83
อนบุ ำล 2/1 60.83 81.38 95.83
อนบุ ำล 2/2 60.83 78.44 94.17
อนุบำล 2/3 62.86 75.83 93.57
อนุบำล 3/1 60.00 83.33 95.71
อนุบำล 3/2 61.48 80.89 94.07
อนุบำล 3/3 62.04 80.63 95.11
87.41
รวม 81.13

นวตั กรรมสรา้ งสรรค์คนดี
การจดั กิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ

๘

จากตารางดงั กลา่ วแสดงใหเ้ ห็นถงึ พัฒนาการการปรับเปล่ยี นพฤติกรรมการทิง้ ขยะให้ถูกทขี่ องนกั เรยี น
มีผลเพิ่มข้ึนต่อเน่ือง โดยช่วงระยะก่อนการจัดกิจกรรมมีผลการประเมินพฤติกรรมอยู่ในร้อยละ 62.04
ระหว่างการจัดกิจกรรม มีผลการประเมินพฤติกรรมอยู่ในร้อยละ 81.13 และหลังการจัดกิจกรรมมีผลการ
ประเมินพฤติกรรมอยู่ในร้อยละ 95.11 ซ่ึงสูงกว่าเป้าหมายที่กาหนดไว้คือ นักเรียนระดับปฐมวัย โรงเรียน
บ้านเวยี งฝาง มีพฤติกรรมความรบั ผดิ ชอบในการทงิ้ ขยะให้ถกู ที่ คดิ เป็นร้อยละ 80

4.2 ผลสัมฤทธขิ์ องงำน
นวัตกรรมการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณธรรมเด็กปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะที่
สร้างข้ึนได้นามาใช้แก้ปัญหาและพัฒนาคุณธรรมนักเรียนระดับปฐมวัยได้ตรงตามจุดประสงค์และเป้าหมาย
อย่างครบถ้วน โดยมีข้อมูลทุกส่วนแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นซ่ึงพบว่า นักเรียนมีพฤติกรรม
บ่งช้ีเชิงบวกเป็นไปตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียนและได้รับการพัฒนาและส่งเสริมอย่างต่อเน่ือง และมี
การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานคุณธรรมเป็นฐาน ดังน้ี นักเรียนระดับปฐมวัย โรงเรียน
บ้านเวียงฝาง ได้ดาเนินกิจกรรมโครงงานคุณธรรม “ทิ้งขยะถูกที่ เด็กดีอนุบาล”เพ่ือพัฒนาตนเองให้มี
พฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวกให้เป็นไปตามคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน คือ ความรับผิดชอบ พฤติกรรมบ่งช้ีเชิง
บวกที่เกิดข้ึนจากการดาเนินงานโครงงานคุณธรรม “ท้ิงขยะถูกที่ เด็กดีอนุบาล”ของนักเรียนระดับปฐมวัย มี
ผลการดาเนินงาน คือ นักเรียนมีผลการประเมินพฤติกรรมอยู่ในร้อยละ 95.11 พฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวกท่ี
สอดคล้องกับคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียนคือ ความรับผิดชอบ ซ่ึงสามารถนาไปปฏิบัติเปน็ แบบอย่างให้แก่
นกั เรียนทกุ ระดบั ชัน้ ได้

นวตั กรรมสร้างสรรค์คนดี
การจัดกจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๙

4.3 ประโยชนทไ่ี ด้รบั

ด้ำนนกั เรียน
- นกั เรยี นมองเห็นปัญหาและแก้ไขปญั หาโดยใชโ้ ครงงานคุณธรรม“ท้ิงขยะถกู ที่ เดก็ ดีอนบุ าล”
- นกั เรยี นมพี ฤตกิ รรมดา้ นความรับผิดชอบดขี น้ึ รจู้ ักรกั ษาความสะอาดภายในห้องเรียน บรเิ วณ

รอบๆโรงเรยี นรวมถงึ การนาไปใช้ในชวี ิตประจาวนั รว่ มกับผปู้ กครองมากขนึ้
ดำ้ นครู
ได้จัดกจิ กรรมโครงงานคุณธรรมสอดคล้องกับนโยบายโรงเรียนคณุ ธรรม สพฐ.เพื่อเสริมสร้าง

การพฒั นาคุณธรรม จริยธรรมอนั พงึ่ ประสงค์ผูเ้ รียน
ด้ำนโรงเรยี น
โรงเรียนมรี ปู แบบในการพัฒนาผเู้ รยี นตามคุณธรรมอตั ลักษณ์ เป็นโรงเรยี นคุณธรรม
ดำ้ นชุมชน
- ผู้ปกครองรว่ มมือในการพัฒนาผ้เู รียนให้มีความรับผิดชอบตอ่ ตนเองและสงั คม
- ชุมชน รับรู้ และมีความตระหนกั เกี่ยวกบั การรบั ผิดชอบ มคี วามสัมพนั ธ์อันดรี ะหว่าง บา้ น วดั

โรงเรยี นและชมุ ชน ในการพัฒนาคณุ ธรรม จริยธรรมนกั เรียน เพอื่ สรา้ งคนดีใหก้ ับบา้ นเมือง

5.ปจั จัยควำมสำเร็จ

- ผบู้ รหิ ารโรงเรยี นเห็นความสาคญั ของการดาเนินการโครงงานคุณธรรม ให้คาปรกึ ษาและความ
รว่ มมือกบั คณะครูพรอ้ มสนบั สนนุ ในด้านต่างๆ อย่างสมา่ เสมอ

- คณะครปู ฐมวัย ผบู้ ริหารรว่ มแรงร่วมใจ และร่วมมอื เปิดใจรบั ฟังเสนอวธิ กี ารนาสกู่ ารปฏิบัตแิ ละ
ประเมนิ ผลร่วมกัน

- นักเรยี นมคี วาม มุง่ ม่ัน ตง้ั ใจในการปฏบิ ตั ิกิจกรรม
- ผู้ปกครองทางบ้านให้ความสาคัญและให้ความร่วมมือในการแก้ปัญหารว่ มกับทางโรงเรียน

6.บทเรยี นท่ไี ดร้ บั (Lesson Learned)

การพัฒนานักเรียนให้เป็นคนดี มีคุณธรรมโดยใช้โครงงานคุณธรรมผ่านการใช้นวัตกรรมการจัด
กิจกรรมพัฒนาคุณธรรมเด็กปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะนั้น จะสาเร็จได้หากทุกคน
ร่วมมือ ร่วมใจกันท้ังผบู้ รหิ าร ครู นักเรียน ผู้ปกครอง การปลูกฝั่งคุณธรรมใหเ้ กิดกับผู้เรียนทุกคนต้องใช้ความ
อดทนและต้องใช้เวลาซึ่งนักเรียนแต่ละคนจะใช้เวลาเปล่ียนแปลงพฤติกรรมไม่เท่ากันข้ึนอยู่กับลักษณะนิสัย
และสภาพแวดล้อมภายในครอบครัวของนักเรียนแต่ละคน การปลูกฝังคุณธรรมจะต้องดาเนินการอย่าง
ต่อเน่ือง คุณครูจะต้องมีการเสริมแรงทางบวกให้กับผู้เรียน เช่น การชมเชย การให้รางวัล เพ่ือให้นักเรียนรู้สึก
ภาคภมู ิใจ และมีกาลงั ใจในการทาความดีต่อไป

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจดั กจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๑๐
7.กำรเผยแพร/่ กำรได้รับกำรยอมรับ/รำงวลั ทไ่ี ดร้ บั

7.1 กำรเผยแพร่
- เผยแพร่ นาเสนอโครงงานคณุ ธรรม ให้แก่ นกั เรยี น คณะครูและผู้บริหารในโรงเรยี น รวมถึง

หน่วยงานในการนิเทศติดตามโครงงานคุณธรรม และหน่วยงานต้นสังกัดในการประเมินประสิทธิภาพ
ประสิทธิผลการดาเนนิ งานของโรงเรียน

- เผยแพรผ่ า่ นเวบ็ ไซต์ของโรงเรียนบา้ นเวียงฝาง
- เผยแพร่ผา่ นทาง Facebook อนบุ าลโรงเรยี นบา้ นเวยี งฝาง
7.2 กำรได้รบั กำรยอมรบั /รำงวัลท่ีได้รบั
- นักเรยี นไดร้ บั การยอมรบั จากผูบ้ ริหารโรงเรียน คณะครู นักเรยี นและกรรมการสถานศึกษา
ในการนาเสนอโครงงานคุณธรรม
- ข้าพเจา้ ได้รับรางวัลยกยอ่ งเชดิ ชูเกียรตเิ ปน็ ครูดศี รีเชยี งใหม่ เขต 3 ประจาปีการศึกษา
2563
8.เงอ่ื นไขควำมสำเร็จ
- การรว่ มมือกันระหว่างผูบ้ ริหาร ครู นกั เรียน ผู้ปกครอง
- การดาเนินการต้องมีความต่อเนอ่ื ง มกี ารติดตามอย่างสม่าเสมอ
- การดงึ ดูดความสนใจ หรือมอบสิ่งจูงใจให้กับนกั เรียน เชน่ การช่ืนชม การให้รางวลั

นวตั กรรมสรา้ งสรรค์คนดี
การจัดกจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พชิ ิตขยะ

๑

ภำคผนวก

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจดั กิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๑๑

รปู ภาพการดาเนนิ กจิ กรรม

จดั อบรมพฒั นานกเรยี นแกนนาเพ่อื ร่วมกันวางแผนในการทาโครงงานคุณธรรมเรื่อง
“ทง้ิ ขยะถูกท่เี ด็กดีอนุบาล” S (Success)

นวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดี
การจัดกิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ

๑๒

นักเรียนออกสารวจขยะบรเิ วณห้องเรยี น รอบ ๆโรงเรยี น และชุมชนใกลเ้ คียง ซึง่ เปน็ ข้อมูลในการจดั ทา
โครงงานเพ่ือแก้ปญั หา (S:Search)

กิจกรรมฟงั นิทาน ข่าวสารเก่ียวกับเร่ืองของปัญหาขยะ (S : Search)

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจดั กิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พชิ ิตขยะ

๑๓

นกั เรยี นปฏบิ ัติตามเปา้ หมายท่ีได้ตงั้ ไว้ โดยทิ้งขยะใหถ้ ูกที่บรเิ วณหอ้ งเรียน (T:Target)

นวตั กรรมสร้างสรรค์คนดี
การจดั กจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ

๑๔

กิจกรรมดาวเด็กดี (A : Attraction)

กิจกรรมนักเรยี นแกนนารณรงค์ใหค้ วามรู้ (A : Attraction)

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจัดกิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ

๑๕

กิจกรรมข้อตกลงในการทง้ิ ขยะ และกิจกรรมค่ายคุณธรรมการทิง้ ขยะใหถ้ ูกที่ R (Responsible)

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจัดกิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ

๑๖

กจิ กรรมบาเพ็ญประโยชน์ เกบ็ กวาดขยะทั้งภายในโรงเรียน และบริเวณชมุ ชนใกล้เคียง
(R : Responsible)

นวตั กรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจัดกิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พชิ ิตขยะ

๑๗

รปู ภาพการเผยแพร/่ การไดร้ บั การยอมรบั

การเผยแพร่กจิ กรรม และนาเสนอโครงงานคุณธรรม ผ่านทาง Facebook อนุบาลโรงเรียนบา้ นเวียงฝาง

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจัดกจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พิชติ ขยะ

๑๘

รูปภำพรำงวลั ท่ีไดร้ ับ

ขา้ พเจ้าไดร้ ับรางวัลยกย่องเชิดชเู กยี รตเิ ปน็ ครูดีศรเี ชยี งใหม่ เขต 3 ประจาปีการศกึ ษา 2563

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี
การจดั กจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวัยโดยใชก้ ระบวนการ “๒Star” kids พิชิตขยะ

๑๙

นวตั กรรมสร้างสรรคค์ นดี
การจัดกจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมเดก็ ปฐมวยั โดยใช้กระบวนการ “๒Star” kids พชิ ติ ขยะ



ก

คำนำ

นวัตกรรม การจัดกิจกรรมพัฒนาคุณธรรมนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายโดยใช้กระบวนการ
“Diligent” ผพู้ ิทกั ษ์นกั ขเี้ กยี จ จดั ทำขึ้นเพื่อปลกู ฝัง และส่งเสริมคุณธรรมนักเรยี นใหม้ คี ุณธรรม จริยธรรม มีความ
รับผิดชอบรู้หน้าที่ และเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ มีความรู้ ความสามารถ เป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข ตาม
นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ โดยเป็นความร่วมมือกันระหว่างผู้บริหาร ครู และนักเรียนในการออกแบบ
กิจกรรมเพอ่ื ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมคุณธรรมความรับผิดชอบ อยา่ งเปน็ รปู ธรรม และบรรลุพฤติกรรมบ่งช้ีเชิงบวก
ใหเ้ ปน็ ไปตาม คณุ ธรรมความรบั ผิดชอบที่ตง้ั ไว้

หวงั เป็นอย่างยง่ิ ว่า นวตั กรรม การจัดกจิ กรรมพัฒนาคุณธรรมนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายโดย
ใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พิทักษ์นักขี้เกียจ ที่จัดทำขึ้นจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ทีเ่ กีย่ วขอ้ งทุกฝ่ายในการพัฒนา
นวัตกรรม จรยิ ธรรมให้กบั นักเรียนต่อไป

ผูจ้ ัดทำ
นางสาวจนั ทร์นิภา ปัญโญ

นวตั กรรมสรา้ งสรรค์คนดี การจัดกจิ กรรมพฒั นาคุณธรรมนกั เรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผพู้ ิทกั ษน์ กั ขีเ้ กยี จ

สารบญั ข

คำนำ หน้า
สารบญั ก
ความสำคญั ของนวตั กรรม ข
จุดประสงค์และเป้าหมายของนวตั กรรม 1
กระบวนการพฒั นานวัตกรรมหรือขั้นตอนการดำเนนิ งาน 4
ผลการดำเนินงาน/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชนท์ ่ีได้รบั 4
ปจั จัยความสำเร็จ 7
บทเรียนทีไ่ ดร้ ับ 8
การเผยแพร/่ การได้รับการยอมรบั /รางวลั ที่ได้รบั 8
เงื่อนไขความสำเร็จ 9
ภาคผนวก 9

นวตั กรรมสรา้ งสรรคค์ นดี การจดั กจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมนกั เรยี นระดบั ประถมศกึ ษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผพู้ ิทักษน์ กั ข้ีเกียจ

1

เอกสารประกอบการพจิ ารณาส่งเสรมิ และคดั เลอื กนวตั กรรมสร้างสรรคค์ นดี
“โครงการโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ.”
ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

ชื่อผลงานนวัตกรรม การจัดกิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมนกั เรียนระดบั ประถมศกึ ษาตอนปลายโดยใช้

กระบวนการ “Diligent” ผพู้ ทิ กั ษน์ กั ข้เี กียจ

ชอ่ื ผพู้ ัฒนานวตั กรรม นางสาวจนั ทรน์ ิภา ปญั โญ

โรงเรียน/หน่วยงาน โรงเรียนบา้ นเวยี งฝาง

สงั กดั สพป./สพม. สำนกั งานเขตพืน้ ท่ีการศกึ ษาประถมศึกษาเชยี งใหม่ เขต 3

โทรศัพท์ 053-451565 โทรสาร 053-451565

E-mail [email protected] โทรศัพทเ์ คล่อื นที่ 095-7968376

สอดคลอ้ งกับคณุ ลกั ษณะ

 ความพอเพยี ง

 ความกตญั ญู

 ความซื่อสัตยส์ ุจรติ

 ความรบั ผดิ ชอบ
 อดุ มการณค์ ณุ ธรรม

 คณุ ธรรมอัตลักษณ์ “จติ อาสา ระเบียบวนิ ัย ความรับผิดชอบ”

1. ความสำคัญของนวัตกรรม
1.1 ความเปน็ มาและสภาพของปัญหา
โครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. เป็นการดำเนินงานเพ่ือสืบสานพระราชปณิธาน เดินตามรอย

เบื้องพระยุคลบาทของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ตามพระราชประสงค์ของ
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ซ่งึ รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงศึกษาธิการ ไดม้ อบหมายให้รัฐมนตรีช่วย
ว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ดำเนินงานตามนโยบายภายใต้ กรอบยุทธศาสตร์ชาติเกี่ยวกับเร่ืองคุณธรรม
โดยร่วมหารือกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ให้จัดการศึกษาสำหรับเยาวชนสว่ นใหญ่
ของประเทศ ให้เป็นพลเมืองที่มีคุณภาพ มีความรู้ ความสามารถ เป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข ตาม
นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ และได้จัดทำ “โครงการโรงเรียนคุณธรรม สพฐ.” เพื่อพฒั นาโรงเรียน
ในระดับการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน ให้นักเรียน ครู ผูบ้ ริหารและบุคลากรทางการศึกษาตระหนกั รู้ เข้าใจ และมี
กระบวนการคดิ อย่างมีเหตุผลซึมซับคณุ ค่าแห่งคณุ ธรรมความดีอยา่ งเป็นธรรมชาติ และสร้างความรู้สึก
ผิดชอบชั่วดี รวมทั้งสร้างเครือข่ายชุมชนองค์กรแห่งคุณธรรม โดยประสานความร่วมมือจากหน่วยงาน
และองคก์ รที่ทำงานด้านคณุ ธรรมอย่างเปน็ รูปธรรมที่ชดั เจน รปู แบบของโรงเรยี นคุณธรรมนนั้ เปน็ เรื่องที่
ไม่ซับซ้อนและทำได้ง่าย เป็นการลงทุนต่ำ แต่ได้กำไรมาก และสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของ
นกั เรียนไดจ้ ริง ชว่ ยให้พฤติกรรมทไี่ ม่พงึ ประสงค์ในโรงเรียน “ลดลง” และ ส่งเสริมให้เกิดพฤติกรรมท่ีพึง
ประสงค“์ เพ่ิมขึ้น” ซึง่ นบั เปน็ การพัฒนาเยาวชน ผู้ปกครอง และชมุ ชน ได้อย่างยัง่ ยนื

นวตั กรรมสรา้ งสรรคค์ นดี การจัดกจิ กรรมพัฒนาคุณธรรมนกั เรียนระดบั ประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พิทักษน์ กั ข้เี กยี จ

2

โรงเรียนบ้านเวียงฝางเป็นโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการโรงเรียนคุณธรรม ของสำนักงาน
คณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อดำเนินงานขับเคลื่อนโครงการโรงเรยี นคุณธรรมในสถานศึกษา
ให้นักเรียน ครู ผู้บริหารและบุคลากรทางการศึกษา โดยการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมที่สอดคล้อง
เหมาะสมในแต่ละบริบท เพอื่ สามารถตอบสนองสงั คมไดโ้ ดยการสร้างเสรมิ และปลูกฝังนกั เรียนให้เป็นผู้ที่
มีวนิ ยั ในตนเอง ทง้ั นี้เพ่ือช่วยให้นกั เรยี นสามารถประพฤตปิ ฏิบัติตนเปน็ สมาชิกที่ดขี องโรงเรียนและสังคม
สามารถควบคุมดูแลตนเอง และอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างปกติสุข ทั้งนี้เพื่อพัฒนาผู้บริหาร ครู บุคลากร
ทางการศึกษา และนักเรียนให้มีจิตสำนึกในบทบาทหน้าที่ของตัวเอง ปฏิบัติหน้าที่ให้ดีที่ สุด เคารพ
กฎเกณฑก์ ติกา พร้อมให้ตรวจสอบการกระทำได้เสมอโดยพร่ำสอนเพอ่ื ให้ลูกหลานเยาวชนก้าวทันต่อยุค
โลกาภิวัตน์ ยดึ ม่ันความซ่ือสตั ย์สุจรติ เพอื่ สร้างคนดใี ห้บ้านเมอื ง การดำรงชวี ติ พอเพียงตามพระราชดำรัส
ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยทำพอประมาณให้เหมาะสมกับตนเอง ไม่
ฟุ้งเฟอ้ และ ฝกึ ตนเองใหร้ ู้จกั ความพอดี

จากความสำคัญของการสง่ เสริมคุณธรรมจรยิ ธรรมข้างตน้ ขา้ พเจ้านางสาวจันทร์นภิ า ปญั โญ ใน
ฐานะครูแกนนำโรงเรียนคุณธรรมของโรงเรียนบ้านเวียงฝาง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 3 จงึ มแี นวคดิ ในการจัดกิจกรรมพัฒนาคุณธรรมนักเรยี นระดับประถมศึกษา
ตอนปลาย โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พิทักษ์นักข้ีเกียจ เพื่อสนองพระราชกระแสรับสั่งของ ของ
พระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ท่ีว่า “ช่วยกันสรา้ งคนดใี ห้บา้ นเมือง” ข้นึ เพื่อส่งเสริม
พฤตกิ รรมบ่งช้ีเชิงบวกให้เป็นไปตาม คุณธรรมความรับผดิ ชอบท่ตี ั้งไว้

1.2 แนวคดิ หลกั การสำคญั

ข้าพเจ้าได้ศึกษาแนวคิด ทฤษฎีจากนักวิชาการหลายท่านได้ให้แนวคิดและหลักการใน
การเสริมสร้างวนิ ยั ไว้ ดังนี้

วนดิ า เสวกดรุณทร (2537, หนา้ 72 - 73) ได้เสนอแนวคดิ และแนวทางในการสร้างวินัยให้แก่
นักเรียนไว้ ดงั น้ี

1. ผู้ใหญ่สามารถสร้างวนิ ยั ให้กับเด็กได้ คือ การทำตัวอยา่ งที่ดีใหแ้ ก่ตวั เด็ก ประพฤติปฏิบตั ิตน
คอยชีแ้ นะ ตักเตอื น รวมท้ังใหเ้ หตุผล ข้อดี ข้อเสีย ของการประพฤติปฏิบัติในเรอ่ื งตา่ งๆ ได้

2. ชั้นเรียนกับการสร้างวินัย ซึ่งในการจัดกิจกรรมต่างๆ ในชั้นเรียนครูต้องควบคุมจริงกับ
ระเบยี บขอ้ บังคับ ถา้ ทำผดิ กล็ งโทษและอย่างตอ่ เนื่อง

3. กิจกรรมโฮมรูม กิจกรรมสร้างวินัยในโรงเรียนประถมศึกษา ครูประจำช้ันมคี วามใกลช้ ิดมากจึง
เหมาะที่จะช่วยปลูกฝังและสร้างนิสัยให้กับเด็กในหลายโอกาสที่เอื้ออำนวยให้โดยเฉพาะตอนเช้าหลัง
การเคารพธงชาติ ซงึ่ โรงเรยี นส่วนมากมกี ารจดั กจิ กรรมโฮมรมู ซึง่ เป็นกจิ กรรมท่ีช่วยใหน้ ักเรียนไดม้ โี อกาส
เพิ่มพูนความรู้ ประสบการณ์ การปรับตัว ตลอดจนการฝึกทักษะต่างๆที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต และ
กิจกรรมต่างๆ ควรวางโครงการอย่างมีจดุ ประสงค์และการปฏิบตั ิทช่ี ดั เจน รวมทัง้ มกี ารประเมนิ ผล

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี การจดั กจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมนักเรยี นระดับประถมศกึ ษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พิทักษน์ ักขีเ้ กยี จ

3

ฉันทนา ภาคบงกช และคณะ (2539) ได้เสนอแนะแนวทางในการสร้างเสริมวินยั ดังนี้
1. ควรเร่มิ ต้นส่งเสรมิ วินัยจากเรือ่ งทง่ี า่ ยในชีวิตประจำวัน เช่น การรกั ษาความสะอาดให้คุ้นเคย
กับการทำตามระเบยี บง่ายๆ เชน่ การเคารพสทิ ธิก่อนหลังจนเกดิ เป็นนิสัย ไม่ต้องจงใจหรือตั้งใจ ฝกึ ความ
รับผิดชอบต่อสังคม เช่น ไม่สร้างมลภาวะ โดยให้เหตุผลแนวคิดเพือ่ ให้เด็กเข้าใจรับผิดชอบเพื่อความสุข
ของตนเองและสังคม เมื่อวนิ ยั ภายนอกเกิดเปน็ ความเคยชนิ แล้ว จะฝกึ จติ ใจให้มคี ณุ ธรรม มีความยับย้งั ช่ัง
ใจ มหี ิริโอตตปั ปะ เป็นกำลงั ใจใหท้ ำในส่ิงที่เหมาะทคี่ วร
2. ควรลดการชี้แนะ บังคับ สั่งสอน และอบรมลง เพราะวินัยที่เกิดจากการควบคุมบังคับจาก
ภายนอกมกั ไม่ถาวร ควรใช้หลักจติ วทิ ยาแบบมนษุ ยนยิ มในการชว่ ยให้เดก็ รู้จกั คิดและตดั สนิ ใจด้วยตนเอง
สร้างขอ้ ตกลงด้วยตนเอง และปฏิบัตติ ามระเบยี บข้อตกลงดว้ ยความเต็มใจ ซึ่งเป็นวินัยในตนเอง
3. ควรรณรงค์ใหม้ ีการส่งเสรมิ วินยั โดยใช้สอ่ื ตา่ งๆ ผา่ นสอ่ื มวลชน
4. ทำตนเองให้มีวินยั ทำครอบครวั ใหม้ ีวนิ ัย ทำใหห้ น่วยงานท่รี ับผดิ ชอบมวี นิ ยั ทำใหเ้ พื่อนและผู้
ใกลช้ ิดมีวนิ ัย แสดงความคิดเห็นเกีย่ วกบั คณุ ค่าของวนิ ยั และประพฤตปิ ฏิบัตอิ ยา่ งมีวินัยรว่ มมือกบั องค์กร
และสถาบันตา่ งๆ ที่สรา้ งเสริมวนิ ัย
5. การกำหนดวินยั ควรปรับให้ทนั สมัย สอดคลอ้ งกบั สภาพแวดลอ้ มและเป็นธรรม ควรฝกึ การทำ
กจิ กรรมกล่มุ
กองวิจัยทางการศึกษา (2542, หน้า 99 - 106) ได้เสนอรูปแบบการพัฒนาศักยภาพด้าน
ความมวี นิ ยั ในตนเองของนกั เรียนไวว้ า่ มี 7 ขั้นตอน แตล่ ะข้ันตอนมีแนวทางดำเนินการ ดังน้ี
1. กำหนดนโยบายของโรงเรียน ผบู้ รหิ ารตอ้ งกำหนดให้การพัฒนาศกั ยภาพด้านความรับผิดชอบ
และมีวนิ ัยในตนเองของนักเรียน เป็นนโยบายของโรงเรียนอยา่ งชัดเจน เป็นลายลกั ษณอ์ ักษร โดผู้บริหาร
โรงเรียนประชุมชี้แจงรายละเอียดให้ครู – อาจารย์ทุกคนในโรงเรียนทราบ และเข้าใจถึงนโยบาย
วัตถุประสงค์ ความสำคญั และประโยชน์ของการพัฒนาความรับผิดชอบและมวี ินัยในตนเองของนักเรียน
และกำหนดใหเ้ ป็นนโยบายท่ีครู – อาจารย์ นักเรียนทุกคนในโรงเรยี นตอ้ งปฏิบตั ิรว่ มกนั
2. แต่งตั้งคณะกรรมการตามที่โรงเรียนได้ตระหนักเห็นความสำคัญและประโยชน์ของความ
รับผิดชอบและความมีวินัยในตนเองของนักเรียน โดยกำหนดเป็นนโยบายของโรงเรียนอย่างชัดเจนนั้น
จำเป็นต้องมีคณะกรรมการรับผิดชอบในการดำเนินการ โดยให้มีการแต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษร
คณะกรรมการผู้รับผดิ ชอบในการดำเนนิ การ โดยมีแนวทางในการสรรหาแต่งตัง้ หลายแนวทาง ทั้งนี้ข้นึ อยู่
กับสภาพความพร้อม ข้อจำกัดบุคลากร สภาพแวดล้อม และงบประมาณแต่ละโรงเรียน ดังนั้น
คณะกรรมการผ้รู บั ผดิ ชอบในการดำเนนิ การของแตล่ ะโรงเรยี นไม่จำเปน็ ต้องเหมอื นกนั
3. กำหนดกิจกรรมในการพัฒนาศักยภาพด้านความรับผิดชอบและวินัยในตนเองของนักเรียน
โรงเรียนต้องดำเนินการอย่างเป็นระบบ ต่อเนื่อง และทั่วถึงนักเรียนทุกคน ซึ่งการกำหนดกิจกรร มใน
การพัฒนาสามารถกำหนดได้หลายแนวทาง
4. ดำเนินการตามกิจกรรมที่กำหนด ผู้บริหารโรงเรียนและคณะกรรมการดำเนินการจัดประชมุ
ครทู ุกคนในโรงเรียน ชี้แจงรายละเอียดของกจิ กรรมในการพฒั นาศกั ยภาพของนักเรียนดา้ นควารับผิดชอบ
และมีวินัยของนักเรียน และเพื่อให้การดำเนินการตามกิจกรรมบรรลุตามวัตถุประสงค์การพิจารณา
มอบหมายให้ครูอาจารย์รบั ผิดชอบการดำเนินงานของแต่ละกิจกรรมให้สอดคล้องกับบทบาทหน้าที่และ
ความรบั ผดิ ชอบ

นวัตกรรมสรา้ งสรรคค์ นดี การจัดกิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมนกั เรยี นระดับประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พิทักษ์นกั ขีเ้ กยี จ

4

5. นิเทศ ติดตาม ประเมินผลระหว่างการดำเนินการ การดำเนินการพัฒนาศักยภาพด้านความ
รับผิดชอบและมวี ินยั ในตนเองในระหว่างท่คี รูอาจารย์

6. ประเมนิ และสรุปผลการดำเนินงาน หลังจากดำเนินการพฒั นาศักยภาพด้านความรับผิดชอบ
และมีวินัยในตนเองของนักเรยี นเสร็จส้ินแล้ว ให้มีการประเมินผลการดำเนนิ งานและพฒั นาศักยภาพด้าน
ความรับผิดชอบและมีวินัยในตนเองของนักเรียน โดยประเมินและสรุปผลของดา้ นความรับผิดชอบและ
การตรงตอ่ เวลาแต่ละกิจกรรมทีไ่ ด้ดำเนินการและภาพรวมของการพัฒนาในข้นั ตอนน้นั ควรมีเคร่ืองมือใน
การประเมินผล เช่น แบบทดสอบ แบบสอบถามและแบบสงั เกต และควรสรุปผลการดำเนนิ งานให้ชัดเจน
มีขั้นตอนอย่างเป็นระบบ หลังจากประเมินผลแล้วหากพบว่าการดำเนินงานบรรลุวัตถุประสงค์ให้
ดำเนินการตามขั้นตอนที่ 7 ถ้าไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ควรมีการปรับปรุงแก้ไขแล้วดำเนนิ การตามใน
แผนภมู ทิ ่ี 1 ใหม่

7. ดำเนินการตามกิจกรรมที่กำหนดอย่างต่อเนื่องจนเป็นงานประจำที่ต้องปฏิบัติ โดยมี
การเปลี่ยนแปลงกจิ กรรมได้ตามความเหมาะสม

สรุปได้ว่า การเสริมสร้างวินัย เป็นกระบวนการแนวทางในการจัดกิจกรรมให้บุคคลประพฤติ
ปฏบิ ัตใิ นการดำรงชีวิตรว่ มกันในสงั คมใหเ้ รยี บรอ้ ยดงี าม ซึง่ จะมพี ฤตกิ รรมบง่ ชี้ถงึ การมวี นิ ยั คอื 1) ปฏบิ ัติ
ตนตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบงั คับ ของครอบครวั โรงเรยี นและสังคม และ 2) ตรงต่อเวลาใน
การปฏบิ ัตกิ ิจกรรมตา่ งๆ ในชีวติ ประจำวนั และรับผิดชอบในการทำงาน

2. จุดประสงคแ์ ละเปา้ หมายของนวัตกรรม
2.1จุดประสงค์
1) เพอ่ื สง่ เสริมให้นักเรยี นระดับประถมศกึ ษาตอนปลายส่งงานตรงเวลาทก่ี ำหนด
2) เพื่อสง่ เสรมิ ใหน้ กั เรยี นระดับประถมศกึ ษาตอนปลายมีส่วนร่วมในการสง่ เสริมความรับผิดชอบ

ในช้ันเรียน
2.2 เปา้ หมาย
เชงิ ปรมิ าณ นกั เรียนโรงเรยี นบา้ นเวียงฝางระดับประถมศึกษาตอนปลายร้อยละ 90 ส่งงานตรง

ตามเวลาทก่ี ำหนด
เชิงคุณภาพ นักเรยี นโรงเรียนบ้านเวียงฝางระดับประถมศึกษาตอนปลาย มีความรับผดิ ชอบต่อ

งานท่ไี ดร้ ับมอบหมาย

3. กระบวนการพัฒนานวตั กรรมหรือขั้นตอนการดำเนินงาน

“Diligent” ผู้พิทักษ์นักขี้เกียจ เป็นนวัตกรรมที่สร้างขึ้นเพื่อพัฒนาและขับเคลื่อนโครงงาน
คุณธรรมนักเรยี นระดับประถมศึกษาตอนปลาย (ป.4-6) โดยสร้างจิตสำนึก ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อ
ตนเองและผู้อื่น ใช้วิธีการดำเนินการโดยใช้กระบวนการPDCA ทฤษฎีPDCA คือ วงจรการบริหารงาน
คุณภาพ ย่อมาจาก 4 คำ ได้แก่ Plan (วางแผน), Do (ปฏิบัติ), Check (ตรวจสอบ) และ Act
(การดำเนินการให้เหมาะสม) ซึ่งวงจร PDCA เป็นกระบวนการที่สามารถแก้ปัญหาด้านคุณธรรมของ
ผ้เู รยี นดา้ นความรบั ผิดชอบ ไดอ้ ย่างประสบความสำเร็จ ซ่ึงมีขัน้ ตอนดังต่อไปน้ี

นวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดี การจัดกิจกรรมพัฒนาคณุ ธรรมนกั เรยี นระดบั ประถมศกึ ษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พทิ กั ษ์นักขเ้ี กยี จ

5

การจดั กิจกรรมพฒั นาคุณธรรมนักเรยี นระดับประถมศึกษาตอนปลาย (ป.4-6)
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผูพ้ ิทักษน์ กั ข้ีเกียจ

ข้ันตอนการดำเนนิ งาน
ครูและนักเรียนแกนนำระดับประถมศึกษาตอนปลาย (ป.4-6) ดำเนินงานทำโครงงาคุณธรรม

เรอื่ ง “ใสใ่ จภาระงาน”ผา่ นกระบวนการ “Diligent ” ดังนี้
3.1 ขนั้ การวางแผนดำเนินงาน (Plan)

- จัดอบรมเชงิ ปฏบิ ตั ิการพัฒนาศักยภาพนกั เรยี นโรงเรียนคุณธรรมเพ่ือสรา้ งความเข้าใจกจิ กรรม
และระดมปญั หาในการแก้ไขปญั หา

D : Design หมายถึง ออกแบบ ครูและนักเรียนแกนนำ ร่วมกันออกแบบวางแผนขั้นตอน
การดำเนนิ กิจกรรม เพือ่ หาสาเหตุที่แท้จริงของการสง่ งานไมต่ รงเวลา และหาแนวทางแก้ไขปญั หาดงั กลา่ ว
ร่วมกนั

3.2 ขน้ั ลงมือปฏบิ ัติ (Do)
I : Illustrate หมายถึง แสดงให้เห็น ครูและนักเรียนร่วมกันพิจารณาเลือกหัวข้อ หรือประเดน็

ปัญหาที่มีความสำคัญของโรงเรียนและออกแบบการดำเนินการแก้ปัญหา และนำเสนอประเด็นปัญหา
ของการส่งงานไมต่ รงเวลา

L : Launch หมายถึง ลงมือ นักเรียนระดมความคิดวางแผนร่วมกันและพิจารณาใน
การวางเป้าหมายและวิธีการแกป้ ัญหา

I : Improvement หมายถึง การปรับปรุง ครูและนักเรียนร่วมกันออกแบบกิจกรรมใน
การปรับปรงุ การสง่ งานของนกั เรียนดงั นี้

- การการจดั ค่ายคุณธรรมเพื่อสรา้ งความเขา้ ใจให้แกน่ กั เรยี น

นวัตกรรมสร้างสรรคค์ นดี การจัดกิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมนกั เรยี นระดบั ประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผพู้ ทิ ักษ์นกั ขีเ้ กียจ

6
- จัดทำสมุดจดการบ้าน/สมุดบันทึกการส่งงาน/สมดุ สะสมแต้มคะแนนการส่งงาน เพื่อแก้ปัญหา

นักเรยี นไม่สง่ งาน
- จดั กจิ กรรมทสี่ ่งเสริม/กระตุ้นความรบั ผิดชอบในชั้นเรยี น

G : Goal หมายถึง เป้าหมาย ครูและนักเรียนร่วมกันกำหนดเป้าหมายการส่งงานร่วมกัน จาก
การบนั ทกึ การสง่ งาน และการสะสมแตม้ ในการสง่ งานเพอ่ื เปน็ เป้าหมายในการพฒั นาคุณธรรมด้านความ
รบั ผดิ ชอบ

E : Effective หมายถึง มีประสิทธภิ าพ ครจู ดั ทำแบบประเมินความรบั ผิดชอบในการส่งงาน แบบ
สังเกตุการมีส่วนร่วมในการส่งเสริมความรับผิดชอบในชั้นเรียน และเกณฑ์การประเมิน รวมถึงมี
การกระตุ้นจงู ใจให้นกั เรียนมคี ณุ ธรรมดา้ นความรับผดิ ชอบอย่างตอ่ เนื่อง โดยการมอบเกยี รติบตั รเรียนดีมี
ความรับผดิ ชอบประจำภาคเรยี น มกี ารชมเชยเดก็ ดีประจำเดอื น และการเพม่ิ คะแนนจติ พิสยั
3.3 ข้ันตรวจสอบ (Check)

N : Note หมายถึง บันทึก ครูมีการบันทึกและติดตามการประเมินผลการทำกิจกรรมตลอดปี
การศึกษา เพือ่ เป็นการสะท้อนผลการทำกจิ กรรมและพฒั นาใหส้ อดคลอ้ งกับวัตถุประสงค์ และรายงานผล
โครงงานคุณธรรม แก่นักเรียน คณะครูและผู้บริหารในโรงเรียน รวมถึงหน่วยงานในการนิเทศติดตาม
โครงงานคณุ ธรรม และหน่วยงานตน้ สังกัด
3.4 ขน้ั ปรับปรุง (Act)

T : Technique หมายถึง กลวิธี ประชุมและพัฒนาด้วยกลวิธี สะท้อนผล Feedback หา
ขอ้ บกพร่อง และขอ้ เสนอแนะ เพือ่ เป็นแนวทางในการจัดทำโครงงานในคร้งั ต่อไป

นวตั กรรมสรา้ งสรรคค์ นดี การจัดกจิ กรรมพฒั นาคณุ ธรรมนกั เรยี นระดับประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พทิ กั ษน์ กั ขเี้ กียจ

7
4. ผลการดำเนนิ งาน/ผลสัมฤทธิ/์ ประโยชน์ที่ได้รับ

ในการดำเนินงานโครงงานคุณธรรมมีการติดตามการส่งงานของนักเรียนเพื่อแสดงถึงความ
รับผิดชอบ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ระยะ คือ ก่อนการจัดกิจกรรม และหลังการจัดกิจกรรม มีผล
การประเมินดังน้ี
ผลการประเมินการบนั ทกึ ลายเซน็ /แตม้ การสง่ งานของนกั เรยี นโรงเรียนบ้านเวยี งฝาง

ระดบั ประถมศึกษาตอนปลาย

นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี การจดั กิจกรรมพฒั นาคุณธรรมนักเรยี นระดับประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผ้พู ทิ กั ษน์ ักขเี้ กียจ

8

จากตารางดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านความรับผิดชอบ ใน
การสง่ งานของนักเรยี นมีผลเพ่ิมขึน้ โดยชว่ งระยะกอ่ นการจัดกิจกรรมมีผลการประเมินพฤติกรรมระดับดี
ขึ้นไปอยู่ในร้อยละ 78.8 และระยะหลังการจัดกิจกรรมมีผลการประเมินพฤติกรรมระดับดีขึ้นไปอยู่ใน
ร้อยละ 90.2 ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้คือ นักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนบ้าน
เวียงฝาง มพี ฤตกิ รรมความรับผดิ ชอบส่งงานตรงตามเวลาทกี่ ำหนด คิดเป็นร้อยละ 90

5. ปจั จัยความสำเรจ็

5.1 ด้านการบริหารจัดการ ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนจากผู้บริหารสถานศึกษา และคณะครูโดย
การใหค้ ำแนะนำคอยเสริมแรงเชงิ บวก และสรา้ งกำลังใจ รว่ มกนั ปฏิบตั งิ านใหบ้ รรลุตามเปา้ หมาย

5.2 ด้านการจัดกิจกรรม ครูมีความตั้งใจในการจัดกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมด้านความรับผิดชอบ
และรว่ มแลกเปลี่ยนเรียนร้พู ร้อมกบั นกั เรยี นในการทราบถงึ ปัญหา ความต้องการของเด็กและหาแนวทาง
ปฏิบัตริ ่วมกนั และได้รับการสง่ เสรมิ จากเพอื่ นรว่ มงาน เป็นท่ปี รกึ ษา คอยใหก้ ำลังใจ และใหค้ ำแนะนำใน
การออกแบบกระบวนการ และวิธีปฏิบตั ทิ ม่ี งุ่ หวังความสำเร็จให้เกิดแกผ่ เู้ รียน

5.3 ด้านการประสานเครือข่าย ได้รับการติดตามและข้อเสนอแนะแนวทาง ในการดำเนินโครงการ
โรงเรียนคุณธรรมโดยมูลนิธิยุวพัฒน์ ส่งผลให้ผู้เรียนมีคุณธรรมด้านความรับผิดชอบ ปรับเปลี่ยน
พฤตกิ รรมและพฒั นาอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง

6. บทเรียนทไี่ ด้รบั (Lesson Learned)

6.1 การสร้างความเข้าใจ การที่จะทำให้นักเรียนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมคุณธรรมด้าน
ความรับผิดชอบ จะต้องสร้างความเข้าใจให้กับนักเรียนในทศิ ทางเดียวกัน เนื่องจากระดับประถมศึกษา
ตอนปลายเป็นช่วงอายุที่มีความแตกต่างกันและเป็นวัยท่ีต้องการการยอมรับความคิดเห็น จึงควรเปิด
โอกาสใหน้ ักเรียนได้สะท้องปัญหา และหาแนวทางแกไ้ ขปญั หาร่วมกัน เพือ่ สรา้ งกระบวนการเปล่ยี นแปลง
พฤตกิ รของนักเรยี น

6.2 การเลือกกิจกรรมที่เหมาะสม ในการทำกิจกรรมเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านความ
รับผิดชอบของนักเรียน จะต้องเป็นกิจกรรมที่นักเรียนสนใจ และมีส่วนร่วมในการออกแบบกิจกรรม มี
การบันทกึ ผลท่ีชดั เจน เพื่อให้นกั เรียนเห็นถงึ ผลการปรับเปล่ยี นพฤตกิ รรมของตนเอง

6.3 การติดตาม การปรับเปลีย่ นพฤติกรรมความรับผิดชอบของนกั เรียนน้ัน จะตอ้ งมีการติดตาม
และคอยเสริมแรง สร้างแรงจงู ใจให้กับนกั เรียนอยู่เสมอ เพื่อให้เกิดพฤติกรรมอย่างต่อเน่ือง และปลูกฝงั
คณุ ธรรมท่ีดใี หก้ บั นักเรียน

นวตั กรรมสรา้ งสรรค์คนดี การจดั กจิ กรรมพฒั นาคุณธรรมนักเรยี นระดบั ประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผพู้ ิทักษ์นักขเี้ กียจ

9
7. การเผยแพร/่ การได้รับการยอมรับ/รางวลั ท่ไี ดร้ ับ

7.1 การเผยแพร่
- เผยแพร่นำเสนอโครงงานคุณธรรม ให้แก่ นักเรียน คณะครูและผู้บริหารในโรงเรียน รวมถึง

หน่วยงานในการนิเทศติดตามโครงงานคุณธรรม และหน่วยงานต้นสังกัดในการประเมินประสิทธิภาพ
ประสิทธิผลการดำเนนิ งานของโรงเรยี น

- เผยแพรผ่ ่านเว็บไซต์ของโรงเรียนบ้านเวยี งฝาง
- เผยแพร่ผ่านทางจดหมายข่าวโรงเรียนบ้านเวยี งฝาง
7.2 การได้รบั การยอมรบั /รางวัลทีไ่ ด้รบั
- นักเรียนไดร้ ับการยอมรับจากผู้บริหารโรงเรียน คณะครู นักเรียนและกรรมการสถานศกึ ษาใน
การนำเสนอโครงงานคณุ ธรรม
- ข้าพเจ้าไดร้ บั รางวัลยกย่องเชดิ ชเู กียรตเิ ปน็ ครูดีศรเี ชยี งใหม่ เขต 3 ประจำปีการศกึ ษา 2563
8. เงือ่ นไขความสำเรจ็
- การรว่ มมอื กันระหว่างผบู้ รหิ าร ครู นักเรียน ผูป้ กครอง
- การดำเนนิ การตอ้ งมคี วามตอ่ เน่ือง มกี ารติดตามอยา่ งสม่ำเสมอ
- การเสริมแรงทางบวก เชน่ การชนื่ ชม การให้รางวัล การมอบเกยี รติบัตร

นวัตกรรมสรา้ งสรรค์คนดี การจดั กจิ กรรมพัฒนาคณุ ธรรมนกั เรียนระดบั ประถมศกึ ษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผพู้ ทิ ักษน์ กั ขี้เกียจ

10

ภาคผนวก

นวตั กรรมสรา้ งสรรคค์ นดี การจดั กิจกรรมพฒั นาคณุ ธรรมนกั เรยี นระดบั ประถมศึกษาตอนปลาย
โดยใช้กระบวนการ “Diligent” ผู้พิทักษน์ กั ขีเ้ กยี จ