success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เรารทู นั ทวี า เมอ่ื เกดิ ปญ หาแลว จงึ คอ ยมกี ารปอ งกนั ซง่ึ ไมม ปี ระโยชน
เพราะไมมีส่งิ ใดเหลอื ไวใหปอ งกันอกี แลว
เพ่อื จูงใจใหเกดิ การคลอยตาม
นอกจากการเปรยี บเทยี บจะใชใ นการอธบิ ายใหเ กดิ ความเขา ใจทแ่ี จม
ชัดขึ้นแลว เรายังใชคําเปรียบเทียบเพื่อสรางแรงจูงใจ เพราะการเปรียบ
เทยี บจะเปน เหมอื นการเนน ใหค นสะดดุ ใจ ใหเ หน็ ภาพทชี่ ดั เจน และเขา ใจ
ถึงความสําคัญของเนื้อหาท่ีตองการสื่อสาร อันจะชวยในการจูงใจใหคน
คลอ ยตามในการกระทาํ บางส่งิ บางอยางไดเปน อยา งดี ยกตัวอยา งเชน
àÃÒμÍŒ §¡ÒÃÊÃÒŒ §á稧٠ã¨ãˤŒ ¹·Òí ʧèÔ ·´Õè Õ ËÒ¡àÃÒ¾´Ù ÇÒ‹ “·Òí ´Õä´Œ
´Õ ·Òí ªÇÑè ä´ªŒ ÇÑè ” ËÃÍ× ¡ÅÒ‹ ÇÇÒ‹ “¶ÒŒ àÃÒ·Òí ʧèÔ ·´èÕ Õ àÃÒÂÍ‹ Áä´ÃŒ ºÑ ʧèÔ ·´èÕ ”Õ
¡ÒáÅÒ‹ Çહ‹ ¹áéÕ ÁÇŒ Ò‹ ໹š ¤ÇÒÁ¨Ã§Ô áμà‹ »¹š ¤Òí ¡ÅÒ‹ Ç·μÕè Ã§à¡¹Ô ä» «§Öè
¹Í¡¨Ò¡¼ÃŒÙ ºÑ ¨ÐäÁà‹ ¡´Ô ¨¹Ô μ¹Ò¡Ò÷àÕè »¹š àËÁÍ× ¹á稧٠ã¨ãˤŒ ÅÍŒ ÂμÒÁ
áÅÇŒ 处 ÍÒ¨¨Ðâμጠ§Œ ¡ÅºÑ ÇÒ‹ “·Òí ªÇèÑ ä´´Œ ÁÕ ¶Õ Áä»” ·Òí ãË¡Œ Òè§Ù ã¨äÁ‹
»ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÒí àèç
หากเราเปลี่ยนมาใชคําเปรียบเทียบท่ีใหความหมายเดียวกัน เชน
กลา ววา “ถา เราหวา นสงิ่ ทดี่ ี เรายอ มเกบ็ เกย่ี วผลทดี่ ”ี เราจะสมั ผสั ถงึ ความ
เปนเหตเุ ปนผลท่ซี อนอยูใ นคาํ วา “หวาน” การหวานเปนการลงแรงทีต่ อง
คอ ย ๆ ทาํ ไป โดยทไี่ มไ ดร บั ผลทนั ที เชน เดยี วกบั การหวา นขา วในนา ตอ ง
มกี ารรอคอยผลทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ ในอนาคต และโดยธรรมชาตแิ ลว เปน ไปไมไ ดท ่ี
เราจะรับผลราย เพราะเปนหลักของการปลูกและการเก็บเกี่ยวผลที่ไดรับ
ซึ่งเปน สัจธรรมสากลอยแู ลว
32
เหตุใดเราตองคิดเชิงเปรียบเทียบ ? 03
คําเปรียบเทียบดังกลาว จะชวยใหผูรับเกิดจินตนาการตามความ
เขา ใจทต่ี รงกบั สง่ิ ทผี่ สู อ่ื สารตอ งการสอ่ื สาร และเกดิ การจงู ใจใหค ลอ ยตาม
ในการทาํ ดีไดงายกวา การทีเ่ ราพูดตรง ๆ
เพ่ือจุดประกายความคดิ สรา งสรรคส ่ิงใหม ๆ
success publisher
การเปรยี บเทยี บมปี ระโยชนอ ยา งมากในการนาํ มาใชเ พอื่ จดุ ประกาย
ความคดิ ใหม ๆ และเปนองคป ระกอบสาํ คญั สาํ หรบั การคดิ เชงิ สรางสรรค
โดยใชหลักการที่วา โดยธรรมชาติของมนุษยมักจะมีแนวโนมตัดสินส่ิง
ตาง ๆ ตามประสบการณเ ดมิ (previous experiences) และคดิ ตีความ
แกป ญ หาตา ง ๆ ตามความเคยชนิ จนกลายเปน นิสยั ทําใหห ลายคร้ังตอง
ประสบกับปญ หาทแี่ กไ มไ ด หากไมใ ชว ิธีการทแี่ หวกแนวไปจากเดิม
วิธหี นงึ่ ท่ชี วยไดคอื พจิ ารณาจากสง่ิ ตา ง ๆ รอบตัว แลว ดูวา มีสง่ิ
ใดบางท่ีพอจะเปนทางออกของปญหาที่เรากําลังเผชิญอยูบาง วิธีน้ีทําให
เราตอ งคิดเชิงเปรยี บเทียบ ยกตวั อยา งเชน
• àÃÒÍÂÒ¡º¹Ô ä´àŒ ËÁÍ× ¹¹¡ àÃÒ¨§Ö à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¡Òú¹Ô ¢Í§¹¡ ¡ºÑ
¤ÇÒÁÊÒÁÒö㹡ÒúԹ¢Í§Á¹ØÉ à¾×è;Ѳ¹ÒÊÙ‹à¤Ãè×ͧË͹·Õè
Á¹ÉØ Âº §Ñ ¤ºÑ ·ÈÔ ·Ò§ä´Œ
• àÃÒÍÂÒ¡à´¹Ô º¹¼ÇÔ ¹Òíé ä´Œ àÃÒ¨§Ö à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¡ÒÃà´¹Ô º¹¼ÇÔ ¹Òíé ¢Í§
áÁŧºÒ§ª¹´Ô ÀÒª¹Ð·ÅÕè ͹Òíé ¡ºÑ ¤ÇÒÁÊÒÁÒö㹡ÒÃà´¹Ô º¹
¼ÇÔ ¹Òéí ¢Í§Á¹ÉØ Â à¾Í×è ¾²Ñ ¹ÒÊË٠ͧà·ÒŒ ·ÊÕè ÒÁÒÃ¶à´¹Ô º¹¹Òéí ä´Œ
33
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
• 㹡ÒÃÊÃÒŒ §ÀÒ¾àÊÁÍ× ¹¨Ã§Ô 㹤ÍÁ¾ÇÔ àμÍà ä´àŒ »ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¡ÒÃ
à˹ç ÀÒ¾·ÕèäÁà‹ ËÁÍ× ¹¡¹Ñ ¢Í§ÊÒÂμÒ·§éÑ Êͧ¢ÒŒ §¢Í§Á¹ÉØ Â ¡ºÑ ¡ÒÃ
ãªÀŒ Ò¾«ÍŒ ¹¡¹Ñ º¹¨Í¤ÍÁ¾ÇÔ àμÍà à¾Íè× ¾²Ñ ¹ÒÊ¡‹Ù ÒÃÊÃÒŒ §ÀÒ¾ÊÒÁ
ÁμÔ ·Ô èÕ ãˤŒ ÇÒÁÃʌ٠¡Ö àÊÁÍ× ¹¨Ã§Ô Áҡ§èÔ ¢¹éÖ
การคิดเชิงเปรียบเทียบจะชวยฝกใหเราเปนคนท่ีมีเหตุมีผล เปนคน
รจู กั ชา งสังเกต ชางคิดสรา งสรรค และเปนคนทีม่ คี วามคิดเฉียบแหลมคม
ชัด เพราะการเปรียบเทียบชวยใหเห็นภาพ และมีความเขาใจในสิ่งท่ีคิด
และสิ่งทต่ี อ งการส่ือสารอยา งลึกซง้ึ และชดั เจน
34
success publisher “หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ
COMPARATIVE
THINKING
“หลกั คดิ ” ของ
นกั คิดเชงิ เปรยี บเทยี บ
35
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เราจะคิดเชิงเปรียบเทียบไดดี ถาเรารูหลักการพ้ืนฐานของการคิดเชิง
เปรียบเทียบ วาเราจะใชหลักอะไรมาเปรียบเทียบเมื่อเผชิญสถานการณท่ี
แตกตางกนั หลกั พ้นื ฐานการคดิ ของนักคดิ เชงิ เปรียบเทียบเพอื่ สืบคนความ
เหมอื นและ/หรือแตกตางของสิง่ ตา ง ๆ อาทิ
หลักเทยี บเคยี งและสังเกต
หลักเทยี บเคียงนบั เปน พ้ืนฐานของการเปรยี บเทยี บ เปน การ นาํ สงิ่ ท่ี
จะเปรยี บเทยี บมาวางเคยี งขา งกนั เพอ่ื ใหส ามารถสงั เกตเหน็ ความเหมอื น
และความแตกตางกันไดชัดเจนข้ึน การเทียบเคียงนับเปนเครื่องมือชวย
ขยายความจาํ กดั ของความทรงจาํ ในขอ มลู ทไ่ี ดร บั เพราะสมองไมส ามารถ
จดจาํ รายละเอยี ดไดม ากเพยี งพอทจ่ี ะแยกแยะความเหมอื นและความแตก
ตางออกจากกันไดอยางครบถวน การเทียบเคียงจะชวยใหเรามีเวลามาก
พอท่ีจะสังเกตวาจุดใดตําแหนง ใดที่เหมือนหรือแตกตา งกัน
การเทยี บเคียงจะเปน ประโยชนในกรณขี องสิ่งทีด่ ูเผิน ๆ แลว คดิ วา
เปนส่ิงเดยี วกนั สิ่งทีค่ ลา ยกนั จนแยกแยะความแตกตางไมไ ด ยิ่งหากเรา
มองสงิ่ ทค่ี ลา ยคลงึ กนั นน้ั ทลี ะครงั้ ยงิ่ ไมส ามารถจาํ แนกแยกแยะความแตก
ตา งในรายละเอียดได
36
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
·´Êͺ´.Ù ..
ÅͧÁͧÀÒ¾¹éÕ
¹ºÑ 1 ¶§Ö 3
áÅÇŒ àÍÒÁÍ× »´ ÀÒ¾äÇŒ
success publisher
ขณะทีม่ อื ยังปด ภาพอยู….ใหเรามองภาพทค่ี ลา ย ๆ กนั ดานลา งนี้
จากนัน้
(มือยงั ปดภาพอยูนะ..)
คุณบอกไดหรอื ไมวา ภาพดานลา งนี้เหมือนกนั หรอื
แตกตา งจากภาพดา นบนทใี่ ดบา ง ?
37
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เราจะพบวาสมองของเราจะพยายามขุดคนลิ้นชักความทรงจําจาก
เมื่อสักครูท่ีไดดูภาพดานบนไป เราอาจสามารถเห็นความแตกตางไดใน
ตาํ แหนง ท่ีมคี วามเดน ชัดมากเพียงพอ เชน สงั เกตเห็นระเบดิ ในมอื เห็นรู
หนู สวนรายละเอียดปลกี ยอยอ่นื ๆ อาจจะมองไมเ ห็น
ทางทด่ี กี วา เพอื่ คน หาความตา งในความคลา ยคอื การนาํ ทง้ั สองภาพ
มาวางเคียงกนั เพ่ือเปรียบเทียบหาขอแตกตา ง โดยการพจิ ารณาสลบั ไป
มาท้ังสองภาพในตาํ แหนง ตาง ๆ การวางเทียบเคียงกันจะชวยใหเ ห็นวา
มีตาํ แหนงใดบา งทมี่ คี วามแตกตา งกนั
ลองกลับไปคน หาความแตกตา งระหวาง 2 ภาพนั้นอกี คร้งั มีดว ย
กนั ทงั้ หมด 8 ตาํ แหนง เร่ิมเลย… (เฉลยอยูทายบทน้)ี
…………………………………
เกมงา ย ๆ น้ตี อ งการสะทอนใหเ หน็ วา การตรวจสอบความเหมอื น
และแตกตา งของสิง่ ใด ๆ นัน้ โดยเฉพาะอยางย่ิงส่งิ ที่ดเู ผนิ ๆ แลว คิดวา
เปนสง่ิ เดยี วกนั หรือมคี วามคลายกันมากจนเรามกั จะสรปุ อยา งรวบรดั วา
เปนสิ่งเดียวกัน ถาไมนํามาเทียบเคียงและใชการสังเกตสวนประกอบ
ตาง ๆ อยางละเอียด จะไมเห็นจดุ แตกตา งท่เี ราอาจละเลยไปได
การคิดเชงิ เปรียบเทยี บจําเปนตองมกี ารเทยี บเคียง เพือ่ ใชความใกล
ชิดใหเปนประโยชนในการทําใหเราเห็นความเหมือนหรือแตกตางกันได
อยางชัดเจน อาจกลาวไดว า การคิดเชิงเปรยี บเทียบเปน การคดิ ท่ีเขาใจถงึ
ความจาํ กดั ของความทรงจาํ มากทส่ี ดุ เพราะเปน การคดิ ทใ่ี ชก ารเทยี บเคยี ง
โดยนําขอมลู ทีต่ อ งการมาวางไวใ กล ๆ กนั หรือเทยี บเคยี งกัน เพอื่ ชว ยให
เหน็ ส่ิงทแี่ ตกตา งกนั ซงึ่ ความสามารถในการจดจาํ ของสมองอาจละเลยไป
38
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
หลักการเทียบเคียงมุงหมายเพ่ือใชความใกลชิดชวยใหสามารถ
แยกแยะความเหมือนและความแตกตางระหวางกันไดอยางชัดเจน การ
เทยี บเคยี งจะเปน ประโยชนใ นกรณขี องการตรวจสอบ ความจรงิ ของสง่ิ ทดี่ ู
อยางผิวเผินเหมือนกันท้ังหมด จึงจําเปนตองตรวจสอบทุกองคประกอบ
ของสง่ิ นนั้ กบั สง่ิ อน่ื ๆ การเปรยี บเทยี บอาจเปน การเปรยี บเทยี บ “ทง้ั หมด”
ทกุ องคป ระกอบทส่ี ามารถเทยี บเคยี งกนั ได เพอ่ื หาขอ บง ชวี้ า มคี วามเหมอื น
กันหรอื แตกตา งกันทีใ่ ดบาง มักมีวัตถุประสงคเพ่ือคน หาวาสิง่ ใดเปนของ
จรงิ สิ่งใดเปนของปลอม เชน
success publisher
ÀÒ¾à¢ÂÕ ¹¨Ã§Ô -àÅÂÕ ¹áºº
ÅÒÂÁÍ× ªÍ×è ¨Ã§Ô -àÅÂÕ ¹áºº
Ê¹Ô ¤ÒŒ ¨Ã§Ô -àÅÂÕ ¹áºº ໹š μ¹Œ
สิ่งเหลานีอ้ าจจะตอ งพิจารณาทุก ๆ องคป ระกอบ ทง้ั นี้อยบู นฐาน
คดิ ทวี่ า ผทู เ่ี ลยี นแบบหรอื ปลอมแปลงมกั มคี วามพยายามทาํ ใหเ หมอื นของ
จริงใหมากที่สดุ
หลักแจกแจงตามเกณฑ
การคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บมกั จะเปน วธิ ปี ฏบิ ตั ทิ เี่ รมิ่ ตน จากเปา หมายการ
คดิ บางประการ เชน เพ่อื หาทางเลือกท่ดี ีท่สี ุด เพื่อประเมินคณุ ภาพ เพื่อ
แสดงใหเห็นความเหมือนและความแตกตางของหลักการเดียวกันท่ีนําไป
ใชใ นบรบิ ททตี่ า งกนั เปน ตน การเปรยี บเทยี บลกั ษณะนจ้ี งึ มกั มกี ารกาํ หนด
เกณฑก ารเปรียบเทียบท่ีตอบสนองตอ เปาหมาย โดยตัดรายละเอยี ดปลกี
ยอ ยอน่ื ๆ ทไ่ี มจําเปน ตองเปรยี บเทยี บออกไป
39
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เกณฑก ารเปรยี บเทยี บอาจแบง เปน เกณฑค ณุ สมบตั ิ คณุ ลกั ษณะ รปู
ราง ขนาด สีสนั รปู ทรง ลกั ษณะทางกายภาพ วัตถปุ ระสงคการใชง าน
หลักการ หรือเกณฑอ ่นื ๆ ที่จะนาํ ไปสกู ารบรรลเุ ปา หมาย เชน ในการ
พัฒนาองคกรใหเจรญิ กา วหนา อาจใชการหา “ตวั แบบ” หรือองคกรท่ีเรา
ตองการจะเลยี นแบบทด่ี ใี นดานตา ง ๆ กําหนดเกณฑมาตรฐานในดา นที่
เราตองการ แลวนํามาเทียบกับสภาพองคกรของเราในขณะนั้น ยอมจะ
ชว ยใหร วู า มขี อ ดอ ยทย่ี งั ไมถ งึ มาตรฐานอยตู รงสว นใด ทาํ ใหส ามารถแกไ ข
ไดอ ยางถูกตอ ง เปน ตน
การกําหนดเกณฑการเปรียบเทียบ เปนสวนหน่ึงของการวิเคราะห
โดยจะตองจําแนกแจกแจงสว นประกอบตา ง ๆ ของส่ิงท่ีจะนํามาเปรียบ
เทยี บ และคดั เลอื กขอเท็จจรงิ ตามเกณฑท กี่ ําหนดออก มาเทยี บเคียงกนั
อันจะชวยใหเห็นความเหมือนกัน ความคลายกัน และความแตกตาง
ระหวา งกนั ไดช ดั เจนขน้ึ และจะตอ งมกี ารเขยี นผลการเปรยี บเทยี บ ซงึ่ อาจ
อยใู นรปู ของตาราง กราฟ แผนภูมิ หรืออ่ืน ๆ ท่สี ามารถสื่อใหเ หน็ ขอ มลู
เชงิ เปรียบเทียบระหวางสง่ิ ตา ง ๆ ท่ตี องการเปรยี บเทยี บ เชน อาจเปน
ตารางดา นลา งนี้
ตวั เปรยี บเทยี บ
เกณฑ์ สิง่ ท่ี 1 สิ่งที่ 2 สิง่ ที่ 3
เกณฑ์ 1
เกณฑ์ 2
เกณฑ์ 3
เกณฑ์ 4
เกณฑ์ 5
เกณฑ์ 6
เกณฑ์ 7
40
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
ในการกาํ หนดเกณฑเ ปรยี บเทยี บนน้ั จะตอ งใชเ กณฑเ ดยี วกนั ในการ
เปรียบเทียบ เพราะจะชวยใหเห็นความเหมือนและแตกตางกันไดอยาง
ชัดเจน และยิ่งถาเรากําหนดเกณฑอยางละเอียดมากเพียงใด ยอมชวย
ใหการแจกแจงคุณสมบัติของแตละส่ิงลงตามเกณฑไดละเอียดมากย่ิงข้ึน
เทาน้นั และเมื่อนาํ สิง่ ตา ง ๆ มาเปรียบเทียบกัน เรายอ มมองเหน็ ไดอ ยา ง
ชัดเจนวาสิง่ ใดตรงตามเกณฑ ส่งิ ใดตาํ่ กวา สิ่งใดดกี วา ดอยกวา สิง่ ใด
ควรพฒั นาปรับปรุงใหถึงมาตรฐาน หรือควรตดั สนิ ใจเลอื กสง่ิ ใด เชน แม
เทา เทยี มกนั ในดา นราคา แตเ มอื่ เปรยี บเทยี บคณุ ภาพแลว อาจมคี วามแตก
ตา งกันมาก ทาํ ใหเราตัดสนิ ใจเลือกส่งิ ทมี่ ีคุณภาพเหมาะสมกวา เปนตน
success publisher
นอกจากน้ีการกําหนดเกณฑการเปรียบเทียบจะชวยใหเราสามารถ
ตดั สนิ สง่ิ ตา ง ๆ อยา งยตุ ธิ รรม ชว ยลดความลาํ เอยี ง หรอื อคตใิ นการตดั สนิ
ใจได เชน ในการตดั สนิ เพอื่ เลอื กบคุ ลากรเขา ทาํ งานเราจาํ เปน ตอ งมเี กณฑ
การคดั เลือกทค่ี รบถว นและชัดเจน และประเมนิ เปรียบเทยี บผูส มัครแตล ะ
คนตามเกณฑค ณุ สมบตั ทิ กี่ าํ หนด ถา ไมม เี กณฑท กี่ าํ หนดไวอ าจนาํ ไปสกู าร
ตดั สนิ ใจอยา งมอี คติ คดั เลอื กตามความพงึ พอใจของตนเอง หรอื พจิ ารณา
เปรยี บเทยี บอยางไมครบถวน การมีเกณฑย อ มชว ยใหเลือกคนไดอ ยางถูก
ตองสอดคลองกบั เปา หมาย เปน ตน
การกาํ หนดเกณฑก ารเปรยี บเทยี บนบั เปน หลกั พน้ื ฐานของการคดิ เชงิ
เปรยี บเทยี บ ในกรณที ตี่ อ งการตรวจสอบหรอื คน หาความเหมอื นและความ
แตกตา งของสง่ิ ตา ง ๆ เพราะจะชว ยในการจาํ แนกแยกแยะและเทยี บเคยี ง
ใหเ หน็ อยา งชดั เจน อนั จะชว ยในการประเมนิ และการตดั สนิ หรอื การนาํ ไป
ใชตามเปา หมายทีต่ อ งการตอ ไป
41
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
หลักยืดหยนุ ความคดิ
ผทู คี่ ดิ เชงิ เปรยี บเทยี บไดด นี น้ั จาํ เปน ตอ งเปน คนทม่ี คี วามยดื หยนุ ทาง
ความคิด หมายถงึ การไมติดยึดกรอบความเคยชินทีว่ า ส่ิงหนง่ึ จะเทากับ
(=) หรือไมเทากับ (#) อกี สง่ิ หนึ่ง เฉพาะในลักษณะที่เราคุนเคยเสมอไป
แตอ าจจะเทากนั ไดใ นรูปแบบอนื่ ๆ ทดี่ ูภายนอกอาจดเู หมอื นแตกตา งกนั
เราจําเปนตองมีความคิดที่ยืดหยุน และพยายามเปรียบเทียบในลักษณะ
อื่นทีแ่ ตกตา งจากความเคยชนิ เดมิ อนั จะชว ยใหเ ราคนพบความเทา เทียม
กัน ความคลา ยคลึงกัน หรอื ความแตกตางกันระหวางสิ่งเหลานั้นอยา งมี
เหตุมผี ล
ลองสํารวจความคิดของเราดูวา มีความยืดหยุนในการเปรียบเทียบ
มากนอยเพียงใด จากปญ หาน…้ี
…จรี วฒั น ชูแกวรปู ทรงกระบอกใบหนงึ่ ใหจ รี ศกั ดิ์ดูแลว บอกวา นา้ํ
ในแกว นเ้ี หลอื ครง่ึ หนง่ึ พอดี จรี ศกั ดหิ์ ยบิ แกว มาดแู ลว บอกวา ไมน า ถงึ นะ..
นาจะนอยกวา
จรี วัฒน จึงทาทายวา หาทางพสิ จู นด สู ิ ?
สมมตวิ า เราเปน จรี ศกั ด์ิ เราจะหาทางพสิ จู นอ ยา งไรวา นา้ํ ในแกว เหลอื
คร่งึ หนง่ึ จริง ๆ
ออ …เสยี ใจจริง ๆ
งานนไ้ี มมีอุปกรณใ ด ๆ ชวยเลย
…ใหเ วลา 3 นาที ลองคิดดู
42
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
…
คุณหาคาํ ตอบไดห รอื ไม ?
ถาได…
ขอปรบมือให
success publisher
เพราะนนั่ หมายความวา ความคดิ ของคณุ มคี วามยดื หยนุ เพยี งพอทจ่ี ะ
รวู าคร่ึงหน่ึงของน้ําสามารถรูไ ดด วยวิธีอน่ื
ถา ไมได…
ไมใชเ รอื่ งแปลก
เพราะเราอาจไมเ คยทราบมากอ น
ไมมคี วามรู
ไมมีประสบการณ
จงึ ไมสามารถหาคาํ ตอบได
การทจี่ ะรวู า นา้ํ ในแกว นมี้ อี ยคู รง่ึ หนง่ึ หรอื ไม เราอาจใชว ธิ วี ดั ความสงู
ของแกว เพ่ือหาจุดก่งึ กลาง ซ่งึ หมายถึงครง่ึ หนง่ึ พอดี หรืออกี วธิ ีหนง่ึ เรา
อาจนาํ น้าํ ทีม่ ีอยูในแกว ไปชัง่ น้ําหนกั จากนนั้ ตักน้าํ ใหเตม็ แกวนําไปชัง่ นํา้
หนกั บา ง ไดเ ทา ไรจงึ นาํ มาหกั ลบกนั ถา ลงตวั ครง่ึ หนง่ึ พอดี ยอ มหมายความ
วามีน้ําเหลืออยคู รงึ่ แกว
43
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
อยางไรก็ตาม
จากโจทย… ไดก าํ หนดเง่อื นไขวา
เราไมส ามารถใชเ คร่อื งมอื ใด ๆ มาชวย
และไมสามารถเทนา้ํ ออกจากแกว ได
เราจะทราบความเทาเทียมกนั ไดอ ยา งไร
success publisher
ถาเรามีความคิดที่ยืดหยุน เราจะหาความเทาเทียมกันในรูปแบบท่ี
แตกตางกันออกไปได
…ลองจับคูค วามเทากนั แตต า งรปู แบบ แลวเราจะพบคําตอบ
ข
A 1ก
B 2ข
ก
ข
C 3
ก
44
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
สาํ รวจตัวเองดู…เราจะพบวา
เกดิ การเปรียบเทยี บในความคดิ ของเรา
ระหวา งปรมิ าณน้ําในแกวดา นซายมอื กบั ดา นขวามือ
วา แกว ใดจะมีปรมิ าณนํ้าเทา กับแกว ใด
ซง่ึ ถาหากเราไมคนุ เคย
ในการเทียบเคียงปรมิ าณของนาํ้ ดวยวธิ ีนี้
เราอาจจะตองลองทาํ จากของจริงเพือ่ ดูวา
ผลจะออกมาเปน เชนไร
success publisher
ในทส่ี ดุ เราจะพบคาํ ตอบวา
น้ําจะมีปริมาณครึ่งแกวตอเมื่อเอียงแกวแลว ระดับนํ้าจะอยูใน
ลกั ษณะขอ 1 คอื เอียงทแยงมมุ จุด ก และ ข จะอยูทข่ี อบแกวพอดี
สว นถาจดุ ข อยใู นระดับต่าํ กวา ขอบกนแกว ดานบน หมายความวา
ระดับน้าํ มีนอยกวา ถา จุด ข อยูสงู กวา ยอมหมายถึงมนี ้ํามากกวาครึง่ หน่ึง
เฉลย….
45
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ข
A 1ก
B 2ข
ก
success publisher
ข
C 3
ก
จากตัวอยา งนี้ ตองการสอ่ื วา โดยปกตคิ นเรามักยดึ ติดกรอบความ
เคยชินบางอยาง สง่ิ ทไี่ มเคยเหน็ อาจจํากดั ความคิดของเรา ทําใหม องไม
เหน็ ลกั ษณะอน่ื ๆ ของสงิ่ นนั้ ทม่ี คี วามเทา เทยี มกนั อนั เปน ขอ จาํ กดั ประการ
หน่ึงของความสามารถในการคิดเปรียบเทียบของคนเรา ดังน้ันในการ
เปรยี บเทียบสงิ่ ตาง ๆ เราจําเปนตอ งเรียนรทู ี่จะยดื หยนุ ความคดิ ของเรา
ใหเห็นความเทากัน ความเหมือนกัน หรือแตกตางกันในหลากหลายรูป
แบบ ซ่ึงจะชวยใหการวิเคราะหเปรียบเทียบ และการใชจินตนาการ
สรางสรรคของเราขยายขอบเขตออกไปไดมากขึ้น
ขอควรจําภายใตหลักความยืดหยุน…สิ่งท่ีเปรียบเทียบกันน้ัน เรา
สามารถคนพบความเทากัน ความเหมือน และความแตกตางกัน ใน
ลักษณะของความสัมพันธเ ชือ่ มโยง อันเปนมติ ิสัมพนั ธในลกั ษณะตาง ๆ
เชน ความสมั พันธเชงิ เหตุผล ความสมั พนั ธเชงิ มโนทัศน ความสัมพนั ธ
เชงิ อปุ มาอปุ ไมย รวมไปถงึ ความสมั พนั ธท เี่ ชอ่ื มโยงกบั ปรชั ญาการมองโลก
ความเช่ือ รสนิยม อารมณค วามรูสกึ เปน ตน
46
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
ลองพิจารณาจากตวั อยางเหลานี…้ ..
คําถามแรก 4 และ 1 เทียบไดกบั …
ก. 2 และ 1/2
ข. 3 และ 1/3
ค. 3 และ 3/4
ง. ถูกทุกขอ
success publisher
เฉลย…คาํ ตอบคือ
ขอ ง. ถกู ทกุ ขอ เพราะ
…4 และ 1 = 2 และ 1/2
เหตผุ ล เปน สัดสวนของ 4 และ 1 เม่ือลดลงครง่ึ หนงึ่
…4 และ 1 = 3 และ 1/3
เหตุผล ตางกัน 3 สว นเหมือนกนั ระหวา ง 4 และ 1 กบั 3 และ1/3
…4 และ 1 = 3 และ 3/4 เหตุผล ลดลงหน่งึ สว น
เหตผุ ล เปนสดั สว นท่ีลดลง 1 สว น จาก 4 และ 1 เหลอื 3 และ 3/4
47
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
คาํ ถามทสี่ อง
เทา่ กับ ไดห้ รือไม่ ?
……ได้
…….ไมไ่ ด้
success publisher
เท่ากับ ได้หรอื ไม่ ?
……ได้ …….ไม่ได้
เฉลย…คําตอบคือ
ได ทั้งสองขอ
ทงั้ สองภาพเปนการเปลย่ี นรปู แบบโดยใชส ิ่งที่มอี ยู
ภาพแรก…เปนการแตกออกเปนสวนยอยของเสนส่ีเหล่ียม เปน
เสน ๆ ทก่ี ระจดั กระจาย
ภาพทส่ี อง…เปน การแตกออกของวงกลมและกากบาท นาํ มาจดั เรยี ง
ในรปู แบบใหม
48
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
คําถามท่สี าม ดภู าพตารางหมากรุกน้…ี
success publisher
ลองเปรียบเทียบเพื่อหาความสัมพันธเชื่อมโยงระหวางภาพตาราง
หมากรกุ กบั ภาพ 3 ภาพดา นลา งน้ี คนหาและใหเหตุผล
กข ค
กับ
สิ่งทค่ี ้นพบเมอ่ื เปรียบเทียบ……………………………………….
กับ
สง่ิ ที่คน้ พบเมื่อเปรยี บเทยี บ……………………………………….
49
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
กับ
ส่งิ ที่ค้นพบเมอื่ เปรยี บเทยี บ……………………………………….
ในการเปรยี บเทยี บกบั ภาพแรก เราจะพบสง่ิ ทเ่ี หมอื นกนั คอื ดา นหนา
เปนตารางหมากรกุ ซง่ึ มีขนาด 4x4 เหมอื นกัน แตแตกตา งกนั ในลักษณะ
ของรปู ทรง ภาพเปรียบเทยี บมีลักษณะสามมติ ิ การเชอ่ื มโยงในลักษณะน้ี
สะทอนความสามารถในการใชเ หตุผล
เมอื่ เปรยี บเทยี บกบั ภาพทสี่ อง จะเหน็ วา มคี วามเทา กนั ในลกั ษณะของ
สมการเปรยี บเทยี บ โดยแปรรปู จากภาพตารางหมากรกุ ชอ งสเ่ี หลย่ี มสดี าํ
สลบั ขาว เปน อกี รปู แบบหนง่ึ ซง่ึ ยงั คงมลี กั ษณะสขี าวสลบั ดาํ และมจี าํ นวน
สีดาํ 8 ชอง สขี าว 8 ชอ งเทา กนั การเช่อื มโยงในลักษณะนส้ี ะทอ นความ
สามารถในการใชเ หตุผลเชน กนั
สวนเม่ือเปรียบเทียบกับภาพท่ีสาม ในตอนแรกเราอาจไมสามารถ
เชื่อมโยงความสัมพันธกันได เพราะมีความแตกตางกันมากระหวางภาพ
ทง้ั สอง แตเ มอ่ื ลองพจิ ารณาสกั ครหู นงึ่ เราจะเหน็ ความเช่อื มโยงกนั นน่ั คอื
วงกลม 8 วงนี้ เปนส่งิ ท่อี ยูบ นชองตารางหมากรกุ 8 ชอ ง โดยไมป รากฏ
ตารางหมากรุกใหเห็น แตพอจะเดาความสัมพันธเช่ือมโยงได การเชื่อม
โยงลกั ษณะน้สี ะทอนความสามารถในการคิดสรา งสรรค
ตัวอยางขา งตน น้ีเปนการทดสอบเพื่อใหเราเห็นวา สมองของเรานั้น
มีความสามารถในการหาความสัมพันธเช่ือมโยงระหวางสิ่งที่ไมไดเหมือน
หรือตางกัน 100% แตมีความคลายคลงึ กันและสามารถเช่ือมโยงกันได ซึง่
เราเรยี กวา ความสามารถในการเชอื่ มโยงมโนทศั น โดยใชส มองทง้ั ในสว น
50
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
ของเหตุผลและความคิดสรางสรรค (เกรียงศักด์ิ, 2544:1; เกรียงศักดิ์,
2545:1; เกรยี งศักดิ์, 2545:2)
การตอบสนองของเราสะทอ นใหเ หน็ วา สมองมคี วามสามารถในการ
เชื่อมโยงมโนทศั นร ะหวางสง่ิ ตา ง ๆ โดยคน หามโนทัศนท ีเ่ หมือนกันเปน
ตวั ตดั สนิ ความเทา กนั ความเหมอื นกนั และความแตกตา งกนั ทงั้ นมี้ คี วาม
แตกตางกันบางระหวางคนที่มีลักษณะของนักคิดสรางสรรคกับนักคิดเชิง
วิเคราะห ในการหาความสัมพันธเช่ือมโยง คนท่ีมีลักษณะสรางสรรคจะ
สามารถเชื่อมโยงสิ่งที่แตกตางกันดูเหมือนไมมีความสัมพันธกันไดอยาง
หลากหลายกวา ซงึ่ การพฒั นาทกั ษะ การคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บในหนงั สอื เลม
นีจ้ ะชว ยใหเ ราไดพัฒนาความยืดหยนุ ทางความคิด ไมยึดติดกบั ความคิด
แบบใดแบบหนงึ่ แตส ามารถใชส มองทงั้ สองสว นในการเปรยี บเทยี บในการ
แกป ญ หาและสรางสรรคส ิง่ ใหม ๆ ไดอ ยางมปี ระสิทธิภาพ
success publisher
หลักตรวจสอบกอนตัดสิน
การตัดสินส่ิงท่ีเราเปรียบเทียบวาเหมือนกันหรือแตกตางกันอยางไร
ในหลายกรณีจําเปนตองมีการตรวจสอบวาผลลัพธนั้นเปนจริงตามที่เรา
ประเมนิ หรอื ไม ไมส ามารถเชอื่ การรบั รแู ละการประเมนิ ในตอนแรกได โดย
เฉพาะในกรณีการเปรียบเทียบสิ่งที่ภายในมีความซับซอนตางกันแม
ภายนอกอาจดูเหมือนกัน หรือในกรณีของส่ิงที่นํามาเปรียบเทียบมีความ
แตกตา งกนั นอ ยมากจนตอ งใชเ ครอื่ งมอื บางอยา งในการพสิ จู นว า แตกตา ง
กนั หรือไม มฉิ ะนัน้ จะไมส ามารถเหน็ ความแตกตา งระหวางกันได
51
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
การตัดสนิ โดยปราศจากการใชเครอ่ื งมือตรวจสอบกอ น
อาจทาํ ใหตัดสินผิดพลาดได
ลองดตู ัวอยา งนี้…
12
กรณุ าตอบตามความจรงิ ทไ่ี ดเ ห็น
…คุณมองเห็นวา วงกลมที่อยูดานในของขอ 1 มีขนาดใหญกวา
วงกลมทอ่ี ยดู านในของขอ 2 ใชห รอื ไม ?
……………………
คงไมม ใี ครทเี่ หน็ วา วงกลมดา นในทง้ั สองวงเทา กนั ทงั้ นเี้ พราะวงกลม
ทีแ่ ตกตางกนั ภายนอกเปน ตัวกาํ หนดใหเราเหน็ วา เปน เชน นั้น แตในความ
เปนจริง สิ่งท่ีเราเห็นอาจไมไดเปนจริงตามนั้น หากเราตองการทราบวา
วงกลมทงั้ สองมขี นาดเทา กนั หรอื แตกตา งกนั เราจาํ เปน ตอ งมวี ธิ ตี รวจสอบ
เพอ่ื สบื คน ความจริง ซ่งึ อาจทําไดห ลายวิธี อาทิ
52
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
…การคํานวณหาพ้ืนที่วงกลม ตามสูตรเรขาคณิต pr2 ผลท่ีไดจะ
ทาํ ใหเ ราเห็นอยา งชัดเจนวา วงกลมทง้ั สองมขี นาดเทากนั หรือไม
…การนาํ มาวางซอ นทบั กนั ถา ซอ นทบั กนั สนทิ กแ็ ปลวา วงกลมทง้ั สอง
นน้ั เทากนั
…การแยกวงกลมที่อยูลอมรอบออกแลวคอยเปรียบเทียบเพื่อไมให
เกิดการหลอกตา
…หรือวธิ ีการอ่นื ๆ ทเ่ี ราคิดวาจะสามารถพสิ ูจนค วามจรงิ ได
success publisher
เมื่อใชวิธีการที่เหมาะสม เชน เม่ือเอาวงกลมที่อยูลอมรอบออกไป
และเอามาเทยี บเคียงหรือซอ นทับกนั เราจะเห็นอยา งชัดเจนวา วงกลมทัง้
สองมขี นาดเทากัน
ตัวอยางนเ้ี ปน หนง่ึ ในอีกหลาย ๆ เหตกุ ารณท เี่ ราอาจถกู หลอกจาก
การรบั รูของเราเอง ทําใหประเมนิ และตดั สนิ ส่ิงตาง ๆ ผิดไปจากความ
เปน จริง ถาไมมีเครอ่ื งมอื ชวยในการเปรยี บเทียบ
ลองดอู กี ตัวอยา งหนึ่ง
ภาพหนาถัดไปเปนภาพที่ไมนาจะเปนไปได อันเกิดจากการจัดวาง
ใหมของสามเหลีย่ มและสเ่ี หล่ียมขนาดเทากัน 4 อัน ลองพจิ ารณาอยาง
ละเอยี ดสัก 3 นาที และตอบคําถามวา “ชอ งวางทเี่ กิดขน้ึ น้ัน เกดิ ขนึ้ ได
อยางไร ?”
…เริ่มเลย
53
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ตอบไดหรอื ไม ?
………………
ไมวาคุณจะสามารถหาคําตอบไดหรือไมก็ตาม ส่ิงหนึ่งท่ีคิดวาตอง
ประสบเชน เดยี วกนั นน่ั คือ แทบเปน ไปไมไ ดเ ลยทีเ่ ราจะเหน็ ถงึ ความแตก
ตางระหวางภาพ 2 ภาพนี้ หากใชเพียงการสังเกตดวยสายตาปกติ
การตรวจสอบความจริงจึงควรเร่ิมดวยการคนหาวา ชองวางน้ันมาได
อยางไร ? เมื่อพิจารณาความนาจะเปน ท่คี วามแตกตา งนี้เกดิ ข้ึน นาจะ
อยทู บี่ รเิ วณพนื้ ทด่ี า นนอกบรเิ วณแถบซา ยมอื วธิ กี ารทจ่ี ะชว ยใหเ ราสามารถ
พสิ จู นว าสมมติฐานของเราจริงหรอื ไม อาจทาํ ไดห ลายวธิ ีอาทิ
54
“หลักคิด” ของนักคิดเชิงเปรียบเทียบ 04
….การขยายภาพใหใหญข้ึน อาจเลอื กเฉพาะชองสี่เหลี่ยมท่ีอยูแถบ
ทางดานซายมือ โดยนําแตละชองของดานบนมาเปรียบเทียบกับชอง
เดยี วกนั ของดา นลา ง ซงึ่ เมอ่ื ขยายแลว นาํ มาเปรยี บเทยี บสดั สว นอาจทาํ ให
เราพบวา มคี วามแตกตา งกนั ในชอ งสเี่ หลยี่ มทอี่ ยดู า นนอก ทง้ั แถบชอ งละ
เลก็ ละนอยจนหากไมขยายภาพอาจจะมองไมเ ห็น
success publisher
…หรือเพ่ือใหการหาคําตอบมีความแมนยํามากขึ้น เราอาจใชวิธี
คาํ นวณรว มดว ย โดยหาพน้ื ทบ่ี รเิ วณสว นทวี่ า งของชอ งสเี่ หลย่ี มเฉพาะสว น
ทีอ่ ยูบริเวณซายมอื (16 ชอ งตามภาพดา นลาง) และนาํ พ้นื ที่วา งทีค่ าํ นวณ
ไดม ารวมกัน เปรยี บเทียบกบั ผลรวมระหวางภาพทีห่ นง่ึ กับภาพที่สอง หัก
ลบกัน ถาผลรวมเทากับพื้นที่ส่ีเหล่ียมท่ีวางอยูในภาพท่ีสอง ยอม
หมายความวา เราคนพบคําตอบแลววาทั้งสองภาพที่เหมือนกันอยางนา
ประหลาดนั้น แตกตางกันไดอ ยา งไร
14 15 16
11 12 13
8 9 10
4567
12 3
55
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ตวั อยา งนต้ี อ งการสอ่ื สารวา การทเ่ี ราจะตดั สนิ ความเหมอื น หรอื แตก
ตางของสง่ิ ใด ๆ ที่คลมุ เครือไมสามารถเหน็ ชดั ดว ยสายตา หรอื การรบั รู
ที่มีความจํากัด เราจําเปนตอ งหาวิธกี ารบางอยางเพ่ือคนหาวาความแตก
ตางในความเหมือนกันนั้นเกิดขึ้นไดอยางไร นักคิดเชิงเปรียบเทียบจึง
จาํ เปน ตอ งตระหนกั วา สง่ิ ทดี่ เู หมอื นไมม คี วามแตกตา งกนั เลย อาจมคี วาม
แตกตา งกนั ได ซง่ึ ตอ งมวี ธิ ใี นการพสิ จู นไ มเ พยี งประเมนิ ดว ยสายตาเทา นนั้
เชนเดียวกันถาเรารูวิธีการเปรียบเทียบยอมจะชวยใหเรารูวา แทจริงแลว
ชองวางน้ันเกิดขึ้นจากผลรวมความแตกตางชองละเล็กละนอยตลอดแนว
รวม ๆ กนั นั่นเอง
หลกั คดิ ท้งั 4 หลกั ท่ีกลาวมาขา งตน นับเปนหลักพนื้ ฐานสาํ หรับผูท่ี
กําลังจะกาวเขาสูสังเวียนการเปนนักคิดเชิงเปรียบเทียบควรรูไว เพื่อให
สามารถนําไปใชไดอยางเหมาะสม เพ่ือสามารถคนหาความเหมือนและ
ความแตกตางระหวา งส่งิ ตาง ๆ ไดตรงตามวตั ถปุ ระสงค
ภาพเฉลยจากหนา 37
56
success publisher กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง
COMPARATIVE
THINKING
กระบวนการคน หา
ความเหมอื น/ตาง
57
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
หนาท่ีพื้นฐานของการเปรียบเทียบโดยทั่วไป ไดแก การคนหาความ
เหมือนและความแตกตางระหวางส่ิงตาง ๆ ในบทนี้ จึงเปนการพัฒนา
ศกั ยภาพทางการคดิ ของเราเมอ่ื ตอ งเขา สกู ระบวนการคน หา คาํ ตอบวา สง่ิ นนั้
เหมอื นและ/หรอื แตกตา งจากสงิ่ อืน่ ๆ อยางไร มีวธิ ีดําเนินการเชนไร ?
การคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บเพอื่ ตรวจสอบวา สง่ิ หนงึ่ เหมอื นและ/หรอื แตก
ตา งกบั สง่ิ อนื่ ๆ อยา งไรนน้ั มกั ใชใ นกรณกี ารเปรยี บเทยี บเรอื่ งตา ง ๆ หรอื
ส่ิงตาง ๆ ท่ีมีความซับซอน มีรายละเอียดจํานวนมาก หรือเร่ืองที่เรา
ตองการเปรียบเทียบเพียงบางมุมบางดานไมใชท้ังหมด การคิดท่ีตองใช
การคิดเชิงเปรียบเทยี บในลักษณะนีเ้ ขามาชว ย ไดแก
การเปรียบเทียบในลกั ษณะ “ข้นั กวา”
ของสง่ิ 2 สิง่ หรือมากกวา
เพือ่ ใหเ ห็นขอเท็จจริงทน่ี ําไปสูคําตอบวา สง่ิ ใดดกี วา-ดอ ยกวา สงิ่
ใดแพงกวา-ถกู กวา สิ่งใดมากกวา -นอยกวา เชน
58
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
...˹§Ñ ÊÍ× 2 àÅÁ‹ ¹Õé àÅÁ‹ ã´Á¤Õ ³Ø ¤Ò‹ ·Ò§ÇªÔ Ò¡ÒÃÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¡¹Ñ ?
...ªÒ 2 ¤¹¹éÕ ¤¹ã´ÁպؤÅÔ¡·ÕèàËÁÒÐÊÁ¨Ð໚¹¹Ñ¡¸ØÃ¡Ô¨
ÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¡¹Ñ ?
...¼àŒÙ ¢ÒŒ ÊÁÑ ÀÒɳ§ Ò¹ã¹Ç¹Ñ ¹·éÕ §éÑ ËÁ´ ¤´Ô ÇÒ‹ ¤¹ã´àËÁÒÐÊÁ·¨Õè Ð
ÃºÑ μÒí á˹§‹ ÁÒ¡·ÊÕè ´Ø ?
...................
success publisher
เปรียบเทียบแนวคิด หลักการ หรือกฎเกณฑ
ท่ีนาํ ไปใชใ นบรบิ ทตาง ๆ วา เหมือนและแตกตา งกนั อยางไร เพ่ือให
เห็นขอเท็จจริงเปรียบเทียบอันนําไปสูการทําความเขาใจและ การสืบคน
เหตุผลตอ ไป เชน
...à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºÍ§¤¡ ÷»Õè ÃºÑ μÇÑ à»¹š ͧ¤¡ Ãá˧‹ ¡ÒÃàÃÂÕ ¹ÃÌ٠ÐËÇÒ‹ §
ºÃÉÔ ·Ñ A ¡ºÑ ºÃÉÔ ·Ñ B
...à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º»ÃÐÊ·Ô ¸ÀÔ Ò¾¡Ò÷Òí §Ò¹ÃÐËÇÒ‹ § ¹ÒÂá´§ ¡ºÑ
¹Ò´Òí ã¹μÒí á˹§‹ ¼ÇŒÙ Ò‹ ÃÒª¡Òè§Ñ ËÇ´Ñ àËÁÍ× ¹¡¹Ñ
.....
59
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เปรยี บเทยี บเพ่อื ใหเ ห็นขอเท็จจรงิ
เปรยี บเทียบในแงม ุมตาง ๆ
ในการเปรียบเทียบส่ิงทด่ี ูคลาย ๆ กัน เพ่อื หาขอแตกตา ง โดยการ
กําหนดเกณฑคุณลักษณะที่เทียบเทากันพอที่จะเปรียบเทียบกันได การ
เปรยี บเทยี บทาํ ใหเ หน็ ความเหมอื นและความแตกตา งทช่ี ดั เจนขนึ้ หรอื อกี
มมุ หนงึ่ ใชใ นการเปรยี บเทยี บสงิ่ ทมี่ ลี ักษณะตรงกันขา ม เพอ่ื ใหเ หน็ ขอ เทจ็
จริงเปรียบเทียบในแงมุมตาง ๆ ระหวางสิ่งเหลาน้ันไดชดั เจนมากย่ิงขึ้น
เชน
...½Òá½´Êͧ¤¹¹´Õé àÙ ¼¹Ô æ áÅÇŒ àËÁÍ× ¹¡¹Ñ áμà‹ ¢ÒàËÁÍ× ¹¡¹Ñ
¨Ã§Ô ËÃÍ×
...à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºÃÐËÇÒ‹ § ¤ÇÒÁ໹š ¾Í‹ ¡ºÑ ¤ÇÒÁ໹š áÁ‹
...à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºÃÐËÇÒ‹ § š٠¤¹¡ÅÒ§ ¡ºÑ ¾¤Õè ¹âμ áÅй͌ §¤¹
àÅ¡ç 㹤Ãͺ¤ÃÇÑ ¢Í§àÃÒ
.............
เปรยี บเทยี บในลักษณะกาํ หนด
“ตัวแบบ” หรอื ตน แบบขนึ้
เพ่ือใชในการเปรียบเทียบกับอีกส่ิงหน่ึง จุดมุงหมายเพื่อพัฒนาให
เหมือนหรอื แตกตา งจากตน แบบ เชน บรษิ ทั C อาจใชบ รษิ ทั D ซ่งึ เปน
บริษัทท่ีประสบความสําเร็จและปรับตัวเขากับการเปลี่ยนแปลงไดรวดเร็ว
เปน ตน แบบ กาํ หนดเกณฑก ารเปรยี บเทยี บเพอื่ ใหร วู า ตอ งการเปรยี บเทยี บ
ดา นใดบาง จากนน้ั จึงนาํ บริษทั ตนเองไปเปรยี บเทยี บ เมือ่ เห็นขอ เทจ็ จริง
60
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
ยอ มชว ยใหร วู า เราเขา ใกลต วั แบบมากนอ ยเพยี งใดและตอ งปรบั ปรงุ พฒั นา
ตนเองทีใ่ ดและอยางไรบาง
เราจําเปนตองคิดอยางเปนลําดับข้ัน โดยเริ่มจากการกําหนดเปา
หมายการคดิ กําหนดเกณฑการเปรียบเทยี บ กาํ หนดส่งิ ทจ่ี ะนํามาเปรียบ
เทยี บ การแจกแจงรายละเอียดตามเกณฑ ซงึ่ ตอ งใชท ักษะการคนหาขอ
เท็จจริง ทกั ษะการคน หาความสัมพนั ธเช่อื มโยง และทกั ษะการหาความ
สมดลุ ของคณุ สมบตั ทิ ค่ี ลา ยคลงึ กนั ตามเกณฑก ารเปรยี บเทยี บคณุ สมบตั ิ
ท่มี ลี ักษณะรวมกนั เพอ่ื ใหส ามารถนาํ ขอเท็จจริงทไี่ ดจากการเปรียบเทยี บ
มาใชป ระโยชนไดต ามวัตถปุ ระสงค
success publisher
กระบวนการหรือข้ันตอนการคิดเชิงเปรียบเทียบเพื่อคนหาความ
เหมือนและแตกตาง ในกรณีการเปรียบเทียบดังกลาวขางตน มีขั้นตอน
สําคัญ 5 ขั้นตอน ไดแ ก
1. กาํ หนดเปาหมายการคิด
2. กําหนดเกณฑการเปรียบเทยี บ และกาํ หนดสิง่ ท่จี ะนํามาเปรียบ
เทยี บ
3. แจกแจงรายละเอยี ดตามเกณฑ
4. ประเมินผลการเปรียบเทียบ
5. นาํ ผลการเปรยี บเทยี บไปใชประโยชนตามเปาหมาย
61
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
กําหนดเปา้ หมายการคิด
กาํ หนดเกณฑก์ ารเปรยี บเทียบ กาํ หนดสง่ิ ท่จี ะนํามาเปรียบเทียบ
success publisherแจกแจงรายละเอยี ดตามเกณฑ์
ประเมินผลการเปรียบเทยี บ
ไมค่ รบถ้วน ใช้ได้
นาํ ไปใช้ประโยชน์ตามเปา้ หมาย
ข้นั ท่ี 1 กําหนดเปาหมายการคิด
ไมวาเราจะคิดเร่ืองใดก็ตาม เราจําเปนตองมี “เปาหมาย” หรือ
“วัตถุประสงค” ของการคิดที่ชัดเจน ในการคิดเชิงเปรียบเทียบก็เชน
เดยี วกัน ตองมกี ารกําหนดวตั ถปุ ระสงคทีช่ ัดเจน เชน
62
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
...μÍŒ §¡ÒÃμÃǨÊͺ¢ÍŒ à·¨ç ¨Ã§Ô ÇÒ‹ ˹§Ñ ÊÍ× 2 àÅÁ‹ àÅÁ‹ ã´ÁÕ
¤³Ø ¤Ò‹ ·Ò§ÇªÔ Ò¡ÒÃÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¡¹Ñ ?
...½Òá½´ 2 ¤¹àËÁÍ× ¹áÅÐáμ¡μÒ‹ §¡¹Ñ ÍÂÒ‹ §äà ?
...¹ÒÂá´§¢âÁÂà§¹Ô 100 ºÒ· ¹Ò´Òí ¢âÁÂà§¹Ô 35,000 ºÒ·
ã¤Ã¤Çö¡Ù ŧâ·ÉÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¡¹Ñ ? ¡Í‹ ¹·¨Õè Ðŧâ·É¹Ò´Òí ÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¹ÒÂ
á´§ àÃÒ¤ÇÃà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºàËμ¡Ø ÒÃ³Ç Ò‹ ¡ÒââÁÂà§¹Ô 100 ºÒ·¢Í§
¹ÒÂá´§ àËÁÍ× ¹ËÃÍ× áμ¡μÒ‹ §¨Ò¡¡ÒââÁÂà§¹Ô 35,000 ºÒ·¢Í§
¹Ò´Òí ÍÂÒ‹ §äÃ
success publisher
ข้ันท่ี 2 กําหนดเกณฑการเปรียบเทียบ
และกําหนดสิ่งที่จะนาํ มาเปรียบเทียบ
กาํ หนดเกณฑก ารเปรียบเทียบ
การกําหนดเกณฑการเปรียบเทียบเปนขั้นตอนท่ีจําเปน เกณฑการ
เปรยี บเทยี บเปน เหมอื นขอบเขตทขี่ ดี เสน ใหเ ราเหน็ ภาพชดั วา ขอ มลู เปรยี บ
เทยี บทเ่ี ราจะไดน น้ั สามารถตอบสนองเปา หมายทต่ี อ งการไดห รอื ไม เราจะ
เหน็ ขอ เทจ็ จรงิ ของความเหมอื นและแตกตา งไดช ดั เจนมากเพยี งใดนน้ั ขน้ึ
อยูกับการคัดเลือกเกณฑท่ีใชในการเปรียบเทียบวา จะสามารถบรรลุ
วตั ถปุ ระสงคห รอื ไม
การกําหนดเกณฑก ารเปรยี บเทียบอาจกําหนดไดดังนี้
63
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ต้งั คําถามเพือ่ หาเกณฑ
• การกําหนดเกณฑการเปรยี บเทียบอาจเรมิ่ ดว ยการตง้ั คาํ ถามวา
• สง่ิ ท่ีตอ งการเปรยี บเทียบนี้จะใชเ กณฑอ ะไรในการวัด ?
• เกณฑท ใี่ ชใ นการวดั นน้ั เหมาะสมดแี ลว หรือยัง ตองหาเพม่ิ เตมิ
หรือไม เพราะในบางกรณอี าจตอ งหาเกณฑในการเปรยี บเทยี บ
เพิ่มเตมิ
• เคยมใี ครสรางเกณฑเ หลา น้ไี วกอนบางหรือไม ?
คดั องคป ระกอบที่ “สาํ คัญ” และ “ครอบคลุม”
จากน้ันใหคัดเลือกองคประกอบที่มีความสําคัญและครอบคลุม
วตั ถุประสงคของเร่ืองทต่ี องการเปรยี บเทยี บ เพื่อใหเ ราสามารถไดค าํ ตอบ
และทาํ ใหก ารเปรยี บเทียบไมห ลงทิศ ยกตวั อยา ง
ËÒ¡μÍŒ §¡ÒÃà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºÇÒ‹ ˹§Ñ ÊÍ× ÊͧàÅÁ‹ àÅÁ‹ ã´Á¤Õ ³Ø ¤Ò‹
·Ò§ÇªÔ Ò¡ÒÃÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¡¹Ñ ¡ÒáÒí ˹´à¡³±¡ ÒÃà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºμÍŒ §Á§‹Ø ä»
·àÕè ¡³±¡ ÒûÃÐàÁ¹Ô ¤³Ø ¤Ò‹ ·Ò§ÇªÔ Ò¡ÒÃÇÒ‹ »ÃСͺ´ÇŒ ÂÍÐäúҌ § áÅÐ
¡Òí ˹´à¡³±ãˤŒ Ãͺ¤ÅÁØ μÇÑ ªÇÕé ´Ñ (indicators) ¤³Ø ¤Ò‹ ·Ò§ÇªÔ Ò¡ÒÃ
ÍÒ·Ô
• ¤ÇÒÁ¹Ò‹ ʹ㨢ͧ»ÃÐà´¹ç áÅÐá¹Ç¤´Ô ·¹Õè Òí àʹÍ
• ¡ÒÃÊÒí ÃǨÇÃó¡ÃÃÁ¤Ãº¶ÇŒ ¹ ¤Ãͺ¤ÅÁØ
• ¡ÒÃμÍ‹ Âʹͧ¤¤ ÇÒÁÌ٠¡ÒùÒí àʹÍá¹Ç¤´Ô ãËÁ·‹ ÕèäÁà‹ ¤Â¹Òí
àʹͷèÕ ã´ÁÒ¡Í‹ ¹
• ¤ÇÒÁÊÁàËμÊØ Á¼Å¢Í§à¹Í×é ËÒ
64
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
• ¡ÒÃÍÒŒ §Í§Ô ¨Ò¡áËŧ‹ ·àèÕ ªÍè× ¶Í× ä´Œ
• ¡ÒÃãªÀŒ ÒÉÒÇªÔ Ò¡Òà ·¡èÕ ÃЪºÑ Ã´Ñ ¡ÁØ à¢ÒŒ 㨧ҋ Â
• ÏÅÏ
หรือ การเปรียบเทียบความแตกตางระหวางฝาแฝดสองคน เราจะsuccess publisher
ตอ งพจิ ารณาวา มอี ะไรบา งในตวั ฝาแฝดทงั้ สองทสี่ ามารถนาํ มาเปรยี บเทยี บ
กันได เชน
• ลกั ษณะทางกายภาพ เชน ผม สดั สวน ใบหนา ตา หู
จมกู ปาก ลน้ิ ฟน มอื เทา เล็บ ฯลฯ
• ลกั ษณะนสิ ยั บุคลกิ เฉพาะตัว เชน ทา ทางการเดนิ การกนิ การ
นอน การตอบสนองตอ เหตกุ ารณ ฯลฯ
• คา นยิ ม ความสนใจ ความชอบ
• ความถนดั ทกั ษะ ความสามารถพเิ ศษ
• การดาํ เนนิ กจิ วตั รประจาํ วนั
หรอื จากตวั อยา งการเปรยี บเทยี บเหตกุ ารณว า การขโมยเงนิ 100 บาท
ของนายแดง เหมอื นหรือแตกตา งจากการขโมยเงิน 35,000 บาท ของนาย
ดําอยา งไร เพอ่ื ทจี่ ะพจิ ารณาวา ใครควรถกู ลงโทษมากกวากัน
• จาํ นวนเงิน
• เจตนาการขโมยเงิน
• ความตง้ั ใจ/การวางแผนลวงหนา
• ฯลฯ
65
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ทบทวนเกณฑทค่ี ัดเลอื ก
พิจารณาทบทวนแตละเกณฑวา มีผลตอการเปรียบเทียบมากนอย
เพยี งใด เพ่ือใชในการคดั เลอื กวา จะใชเกณฑอะไรบา ง และหากจะใช ๆ
นา้ํ หนกั เทา ใด โดยเลอื กเฉพาะท่จี ําเปน เชน อาจตง้ั คําถามวา
พจิ ารณาวา หากขาดเกณฑนีไ้ ป
จะมีผลตอการเปรยี บเทยี บหรือไม
มากนอยเพียงใด ยกตวั อยางเชน
...㹡ÒûÃÐàÁ¹Ô ¤³Ø ¤Ò‹ ·Ò§ÇªÔ Ò¡Òà àÃÒ¤§äÁà‹ »ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºÊÊÕ ¹Ñ
¤ÇÒÁÊÇ¢ͧ˹ŒÒ»¡ ¡ÒÃàÃÕ§˹ŒÒ ¡ÒèѴμÑÇÍÑ¡Éà áμ‹àÃÒ¤§
¾¨Ô ÒóÒã¹»ÃÐà´¹ç ·àèÕ ¡ÂÕè Ǣ͌ §¡ºÑ à¹Íé× ËÒ·Ò§ÇªÔ Ò¡ÒÃÁÒ¡¡ÇÒ‹
...àÃÒÍÒ¨àËç¹Ç‹Òࡳ±¡ÒÃà»ÃÕºà·Õº¤ÇÒÁáμ¡μ‹Ò§¢Í§
½Òá½´Êͧ¤¹ ÁÕࡳ±μ‹Ò§ æ ·ÕèÊÒÁÒöà»ÃÕºà·Õº䴌Í‹ҧ
ÁÒ¡ÁÒ àÃÒ¨§Ö ¨Òí ¡´Ñ ¢Íºà¢μãËጠ¤ºÅ§ â´Â¾¨Ô ÒóÒ੾ÒÐÅ¡Ñ É³Ð
·Ò§¡ÒÂÀÒ¾à·Ò‹ ¹¹éÑ â´Âá¨¡á¨§Å¡Ñ É³Ð·Ò§¡ÒÂÀÒ¾ÍÍ¡ÁÒÍÂÒ‹ §
ÅÐàÍÂÕ ´
...ËÃÍ× à¡³± 㹡Òþ¨Ô ÒóÒÇÒ‹ ¹Ò´Òí ËÃÍ× ¹ÒÂá´§ ¤Çö¡Ù
ŧâ·ÉÁÒ¡¡ÇÒ‹ ¡¹Ñ ¹¹Ñé àÃÒÍÒ¨¾¨Ô ÒóÒÇÒ‹ ¨Òí ¹Ç¹à§¹Ô ÁÒ¡ËÃÍ× ¹ÍŒ  äÁ‹
ÊÒí ¤ÞÑ à·Ò‹ ¡ºÑ à¨μ¹Ò àÃÒ¨§Ö ãˤŒ ÇÒÁÊÒí ¤ÞÑ ¢Í§à¨μ¹ÒäÇÍŒ ¹Ñ ´ºÑ áá
เกณฑท่ีใชต องมมี าตรฐานหรือหนว ยวดั เดียวกัน
การเปรียบเทยี บเร่ืองใด ๆ ก็ตาม จาํ เปน ตอ งใชเกณฑม าตรฐานที่
เหมอื นกนั ยกตัวอยางเชน
66
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
• ã¹Êѧ¤Áä·Â¡ÒÃÇÑ´ÍØ³ËÀÙÁÔ ËÒ¡ÇѴ໚¹Í§ÈÒà«Åà«ÕÂʨÐsuccess publisher
ࢌÒ㨧‹Ò¡NjÒͧÈÒ¿ÒàùäÎμ áÅÐËÒ¡ÁÕ¡ÒÃà»ÃÕºà·Õº
Í³Ø ËÀÁÙ ¤Ô Ç÷Òí àÁÍè× à»¹š ˹Nj ÂÇ´Ñ à´ÂÕ Ç¡¹Ñ
• ¡ÒÃÇ´Ñ ÃÐÂзҧ ËÒ¡Ç´Ñ à»¹š ¡âÔ ÅàÁμà ¡¨ç ÐμÍŒ §à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¡ºÑ
ÃÐÂзҧ·àÕè »¹š ¡âÔ ÅàÁμà äÁ¤‹ ÇÃ໹š ¡âÔ ÅàÁμÃà·ÂÕ º¡ºÑ äÁÅ
• ¡ÒÃÇ´Ñ ¢¹Ò´ ¤ÇÒÁÂÒÇ ¤ÇÒÁʧ٠û٠ÃÒ‹ § ËÒ¡ãªËŒ ¹Ç‹ ¤ÇÒÁÂÒÇ
໹š àÁμà ૹμàÔ ÁμÃËÃÍ× Í¹×è æ ¤ÇÃãËàŒ »¹š ÁÒμðҹà´ÂÕ Ç¡¹Ñ
äÁ¤‹ ÇÃ໹š àÁμà ¡ºÑ ¿μØ ËÃÍ× ËÅÒ
• ¡ÒÃà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º»·‚ àèÕ ¡´Ô àËμ¡Ø Òó ËÒ¡¨Ð㪾Œ ·Ø ¸È¡Ñ ÃÒª (¾.È.)
μÍŒ §à·ÂÕ º¡ºÑ ¾.È. Ëҡ㪤Œ ÃÊÔ μÈ¡Ñ ÃÒª (¤.È.) μÍŒ §à·ÂÕ º¡ºÑ
¤.È. ´ÇŒ ÂãËàŒ ¢ÒŒ ã¨ä´μŒ 硹Ñ
การตดั สินใจในการเลอื กเกณฑเหลาน้ี ข้ึนอยกู บั ความเหมาะสมกบั
สง่ิ ทีต่ องการจะเปรยี บเทียบ และเปนสิ่งทเ่ี ขาใจไดงา ย
กาํ หนดสง่ิ ที่จะนํามาเปรียบเทยี บ
สิ่งท่ีจะนํามาเปรียบเทียบตองเปนสิ่งที่มีความสมดุลกับตัวเปรียบ
เทียบ สามารถเปรียบเทียบกันไดตามเกณฑที่กําหนดอยางสมเหตุสมผล
และสามารถนําไปสเู ปา หมายท่เี ราตองการได ในบางเร่อื งท่เี รากาํ หนดสง่ิ
ทจี่ ะนาํ มาเปรยี บเทยี บ เชน เปรยี บเทยี บฝาแฝดสองคน เปรยี บเทยี บคณุ คา
ทางวิชาการของหนงั สือสองเลม ฯลฯ คงจะไมมปี ญหา แตถาเราต้ังเปา
หมายบางอยางกอน แลวจึงหาสิ่งที่จะนํามาเปรียบเทียบ เราจําเปน
ตองเลือกส่ิงท่ีจะนําไปสูเปาหมายท่ีกําหนดไว โดยพิจารณาวาสามารถ
67
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เปรียบเทียบตามเกณฑท่ีเรากําหนดไดอยางครบถวน มิฉะนั้น ผลการ
เปรยี บเทียบของเราอาจจะไมไดขอเท็จจริงทส่ี มเหตุสมผล อาจกลายเปน
ความลําเอียงหรอื ใชเ หตผุ ลเขา ขางตนเองได ยกตัวอยาง
...ÊÁÁμÇÔ Ò‹ àÃÒ¤¹Œ ¾ºÊμ٠üÊÁ¹Òéí ÂÒÅÒŒ §¨Ò¹¢¹éÖ ÁÒä´àŒ ͧ áÅÐ
μÍŒ §¡Ò÷ÃÒºÇÒ‹ ¤³Ø ÀÒ¾¡ÒêÒí ÃФÃÒºÁ¹Ñ ¢Í§¹Òéí ÂÒÅÒŒ §¨Ò¹¢Í§àÃÒ¹¹Ñé
Á»Õ ÃÐÊ·Ô ¸ÀÔ Ò¾´àÕ ¾ÂÕ §äà ¡ÒáÒí ˹´μÇÑ à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º àÃÒ¤ÇÃà»ÃÂÕ º
à·ÂÕ º¡ºÑ ¹Òéí ÂÒÅÒŒ §¨Ò¹ÂËèÕ ÍŒ ͹×è æ ã¹·ÍŒ §μÅÒ´ ËÃÍ× ÂËÕè ÍŒ ·¢èÕ Ò´·Õ ÊÕè ´Ø
àÃÒÂÍ‹ Á¨Ðà˹ç ÇÒ‹ Ê¹Ô ¤ÒŒ ¢Í§àÃÒÁ¨Õ ´Ø à´¹‹ -¨´Ø ´ÍŒ ÂÍÂÒ‹ §äà àÃÒ¤§äÁ‹
à»ÃÕºà·Õº¼ÅÔμÀѳ±¢Í§àÃҡѺ¡ÒÃŌҧ¨Ò¹´ŒÇ¹íéÒà»Å‹Ò ËÃ×Í
à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¡ºÑ ¼§«¡Ñ ¿Í¡ à¾ÃÒмÅÅ¾Ñ ¸· Õèä´ŒäÁÊ‹ ÒÁÒöμͺà»Ò‡
ËÁÒ·àÕè ÃÒ¡Òí ˹´¢¹éÖ ä´Œ
...¶ŒÒàÃÒÁàÕ »‡ÒËÁÒÂμŒÍ§¡Ò÷ÃÒºÇÒ‹ »ÃÐÊ·Ô ¸ÔÀÒ¾áÅФÇÒÁ
ªÒí ¹ÒÞ㹡Ò÷Òí §Ò¹¢Í§àÃÒä´ÁŒ ÒμðҹμÒÁ·ÍèÕ §¤¡ ÃμÍŒ §¡ÒÃËÃÍ× äÁ‹
μÑÇẺ·èÕàÃÒ¹íÒÁÒà»ÃÕºà·Õº¤ÇÃ໚¹à¡³±ÁÒμðҹ·èÕͧ¤¡Ã
¡Òí ˹´ ÁÒ¡¡ÇÒ‹ à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¡ºÑ ¾¹¡Ñ §Ò¹¤¹Í¹è× æ à¾ÃÒÐäÁ‹ä´ªŒ Ç‹ Â
ãËàŒ ÃÒà˹ç ÀÒ¾ÇÒ‹ »ÃÐÊ·Ô ¸ÀÔ Ò¾áÅФÇÒÁªÒí ¹ÒޢͧàÃÒà¾ÁÔè ¢¹éÖ ËÃÍ× äÁ‹
68
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
ขั้นที่ 3 แจกแจงรายละเอยี ดตามเกณฑ
ขนั้ ตอนนเ้ี ปน การลงรายละเอยี ดของสง่ิ ทเ่ี ราตอ งการเปรยี บเทยี บ เรา
จําเปน ตองคน หาขอมูลเฉพาะท่ีตรงกบั เกณฑที่ไดก ําหนดไวแ ลว นํามาลง
ตามเกณฑทีก่ าํ หนดข้ึน นาํ เอาองคป ระกอบต้งั แต 2 องคประกอบขึ้นไป
มาเทยี บเคยี งกนั ยกตวั อยางเชน
success publisher
การเปรียบเทยี บคณุ คาทางวชิ าการของหนงั สอื 2 เลม
เกณฑก์ ารเปรียบเทยี บ หนังสอื เล่มท่ี 1 หนงั สือเลม่ ที่ 2
1. ความน่าสนใจ มี มี
2. การสาํ รวจวรรณกรรม มี ไมม่ ี
3. การตอ่ ยอดองค์ความรู้ มี ไม่มี
4. การนําเสนอแนวคิดใหม่ มี มี
5. ความสมเหตสุ มผล มี มี
6. การอ้างองิ มี มี
7. การใชภ้ าษาวิชาการ ใช้ ไมใ่ ช้
8. …. ….. …….
69
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
การเปรียบเทยี บความเหมือน/แตกตา งทางกายภาพของฝาแฝดหน่งึ คู
เกณฑ์การเปรียบเทียบ เหมอื น แตกตา่ ง เหตุผล
1. ใบหนา้ คนท่ี 1 ปากบางกว่า
1.1 ควิ้ คนท่ี 2 ใสเ่ หล็กดดั ฟนั
1.2 ตา คนที่ 1 มลี ักย้ิม
1.3 จมกูsuccess publisher
1.4 ปาก คนที่ 2 สงู กว่า 5 ซม.
1.5 ฟนั
1.6 รอยยม้ิ คนที่ 1 นํา้ หนกั นอ้ ยกว่า 3 กก.
2. ส่วนสูง
คนท่ี 1 ศีรษะเล็กกว่านดิ หนอ่ ย
3. น้ําหนัก
4. ผิว
4.1 สีผวิ
4.2 ความละเอยี ดของผวิ
5. ศรี ษะ คนที่ 2 แขนยาวกวา่ นดิ หนอ่ ย
5.1 ผม
5.2 สัดสว่ นของศีรษะ คนท่ี 2 เทา้ ยาวกว่า 1 ขนาด
5.3 ใบหู …
…
6. แขน …
6.1 น้วิ มือ
6.2 เลบ็
6.3 ความยาวของแขน
7. ขา
7.1 ขนาดเท้า
7.2 นิ้วเทา้
7.3 เลบ็ เทา้
8. ฯลฯ
70
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
การเปรียบเทียบการขโมยเงินของนายดาํ และนายแดง
เกณฑ์การเปรยี บเทียบ นายดํา นายแดง
1. เจตนาการขโมย มี มี
เพราะเห็นกระเป๋าสตางค์ เพราะต้องการนําไปรกั ษา
2. ความตงั้ ใจ ของสภุ าพสตรคี นหนง่ึ เปดิ แม่ท่ีเจ็บป่วย
3. การวางแผนลว่ งหน้า ไว้ และมีธนบัตรใบละ 100
4. จํานวนเงิน บาทย่นื ออกมา มี
5. การกระทาํ ความผดิ ในอดีต มี
มี 35,000
ไมม่ ี
ไม่มี
100
มี
success publisher
ขัน้ ที่ 4 ประเมนิ ผลการเปรยี บเทยี บ
เม่ือจําแนกแจกแจงองคประกอบตาง ๆ ตามเกณฑที่กําหนดแลว
ใหพิจารณาเปรียบเทียบทั้งองคประกอบที่เหมือนกันและองคประกอบที่
แตกตางกัน โดยทําการเปรียบเทียบทีละคูเพ่ือใหครบทุกองคประกอบ
พจิ ารณาความสัมพันธเชงิ เหตผุ ลวา สอดคลอ งกบั วัตถุประสงคท ตี่ องการ
ทราบหรือไม โดยอาจตงั้ คาํ ถามวา
• ความแตกตา งและความเหมือนเหลานี้ ตอบคาํ ถามของเราแลว
หรอื ยัง ?
• มคี วามสมั พันธเชงิ เหตผุ ลกนั หรอื ไม ?
• ความแตกตางเหลาน้ี ชวยในการอธิบายเหตุผลหรอื ไม ?
71
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ยกตวั อยางเชน
รายละเอยี ดทเี่ ราจาํ แนกและประเมนิ หนงั สอื ทง้ั สองเลม จะชว ยใหเ รา
เหน็ ภาพทชี่ ดั เจนขนึ้ วา ในแตล ะเกณฑน น้ั เลม ใดสะทอ นใหเ หน็ คณุ คา ทาง
วิชาการมากกวา กนั ซงึ่ จากตารางท่เี ราจาํ แนกออกมา เราสามารถสรุปได
วา เลม ทหี่ นง่ึ ใหค ณุ คา ทางวชิ าการมากกวา โดยมเี หตผุ ลทเี่ ราไดว เิ คราะห
เปรยี บเทยี บแลวมายืนยัน เชน มีการสํารวจวรรณกรรม มีการตอยอดองค
ความรู และมกี ารใชภ าษาทางวชิ าการ ซง่ึ องคป ระกอบเหลา นถ้ี อื เปน เกณฑ
ท่ีสาํ คัญ ดังน้นั แมวาหนังสือเลมทสี่ องจะมอี กี หลายองคประกอบทเ่ี หมือน
กนั เชน มีความนา สนใจ มกี ารนาํ เสนอแนวคดิ ใหม มคี วามสมเหตุสมผล
มกี ารอา งองิ แตข าดองคป ระกอบอนื่ ๆ ทห่ี นงั สอื เลม แรกมเี ราจงึ สรปุ ไดว า
หนงั สือเลม แรกมีคุณคา ทางวิชาการมากกวา
หรอื หากเราจาํ แนกแจกแจงองคประกอบตา ง ๆ ทางกายภาพของ
ฝาแฝดสองคน เราจะไดค าํ ตอบวา ฝาแฝดสองคนมคี วามเหมอื นหรอื แตก
ตางกนั ทีใ่ ดบาง เหมือนกันมากกวา หรอื แตกตางกนั มากกวา โดยมีขอมลู
เปนหลักฐานทน่ี าํ มาเปน เหตผุ ลสนับสนนุ ได
หรือ จากตัวอยางที่เราตองการพิสูจนวา นายดําหรอื นายแดงควรได
รบั โทษมากกวา กนั การทเ่ี ราพจิ ารณาเพยี งจาํ นวนเงนิ อยา งเดยี ว อาจทาํ ให
เราตดั สนิ อยา งไมย ตุ ธิ รรมได แตเ มอื่ เราจาํ แนกแจกแจงขอ มลู เปรยี บเทยี บ
จะทาํ ใหเ ราดงึ เอาองคป ระกอบทแ่ี ตกตา งมาวเิ คราะหห าความสมั พนั ธเ ชงิ
เหตผุ ล หลงั จากนนั้ เราจะสามารถนาํ มาประเมนิ และหาขอ สรปุ ไดว า ใคร
ควรไดรับโทษมากกวา กนั เพราะเหตใุ ด
72
กระบวนการคนหาความเหมือน/ตาง 05
เม่ือประเมนิ แลว หากพบวา ขอ เท็จจรงิ ทเ่ี ราไดย งั ไมสามารถนําไป
ใชป ระโยชนได อาจขาดบางเกณฑ หรอื ส่งิ ทนี่ ํามาเปรยี บเทียบไมสมเหตุ
สมผล มีขอบกพรองบางประการ อาจตอ งนาํ กลับไปพิจารณาใหมต้งั แต
การกาํ หนดเปา หมายการคดิ เปรยี บเทยี บ ตรวจสอบการกาํ หนดเกณฑก าร
เปรยี บเทยี บ และคดั เลอื กตวั ทจี่ ะนาํ มาเปรยี บเทยี บใหมห มดทงั้ กระบวนการ
success publisher
ขน้ั ที่ 5 นาํ ผลการเปรียบเทยี บไปใชป ระโยชนต ามเปา หมาย
เม่ือพิจารณาแลวไดผลลัพธของการเปรียบเทียบตามเปาหมายท่ี
ตองการ ยอ มสามารถนําไปใชประโยชนได เปน อันจบกระบวนการคดิ เชงิ
เปรยี บเทยี บเพื่อคน หาความเหมือนและความแตกตา ง
การเปรียบเทียบในกรณีน้ีเปนการวิเคราะห จําแนกแจกแจงองค
ประกอบทงั้ ทางดานความเหมือนและความแตกตาง เพ่ือใหเราเหน็ ภาพที่
ชัดเจน ชวยใหเราไดข อ มลู ทช่ี ดั เจน มเี หตผุ ล และสามารถหาขอ สรุปให
กับวัตถุประสงคการคิดของเราได ซ่ึงยอมดีกวาการเปรียบเทียบโดย
พิจารณาความเหมือนหรือความแตกตางเพียงบางดาน เพราะอาจทําให
เราสรปุ ผิดหรือขาดเหตผุ ลรองรับได
73
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
¡ÒÃÃnj٠¸Ô ¡Õ ÒÃà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º
¡Í‹ ¹¡ÒÃμ´Ñ Ê¹Ô ã¨ËÒ·Ò§àÅÍ× ¡
໹š ʧÔè ·àèÕ ÃÒ¤ÇÃàÃÂÕ ¹ÃŒÙ
áÅн¡ƒ ÀÒ¤»¯ºÔ μÑ ¨Ô ҡʶҹ¡Òó
·àÕè ¡´Ô ¢¹éÖ ¨Ã§Ô 㹪ÇÕ μÔ »ÃШÒí Ç¹Ñ ÍÂà‹Ù ÊÁÍ
à¾Íè× àÃҨСÅÒÂà»¹š ¤¹Ë¹§èÖ ·μÕè ´Ñ Ê¹Ô ·Ò§àÅÍ× ¡ä´ÍŒ ÂÒ‹ §´áÕ ÅÐÃͺ¤Íº
74
success publisher กระบวนการหาทางเลือก…ท่ีดีกวา
COMPARATIVE
THINKING
กระบวนการหา
ทางเลือก…ท่ีดีกวา
75
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
นกั คิดเชิงเปรยี บเทียบ
ไมใ ชค นทเ่ี พียงแตรูวธิ ีการเปรียบเทียบเทานนั้
แตร ูวาเมอื่ ไรควรเปรียบเทยี บ รูวา เปรียบเทียบอยา งไร
รวู า ตองใชเกณฑใด และรูว า จะเปรียบเทยี บสงิ่ นนั้ กบั สิ่งใด
ดงั นัน้ การพัฒนาทักษะการคดิ เชงิ เปรียบเทยี บ
จงึ เปน การผสมผสานไปพรอม ๆ กัน
ระหวา งการพัฒนาหลักคดิ เชิงเปรียบเทยี บ
และการพฒั นาการใชวธิ ีการ
และเครอ่ื งมอื ในการเปรยี บเทียบ
ทีส่ อดคลองกบั วตั ถปุ ระสงคตา ง ๆ
ในบทนจี้ ะนาํ เสนอสถานการณท ม่ี กั จะตอ งใชก ารคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บ
เขาชว ยเสมอ นัน่ คอื สถานการณทีต่ องตดั สินใจหาทางเลอื กท่ีดกี วา
คนจาํ นวนไมน อ ยใชเ หตผุ ลเพยี งประการเดยี วในการตดั สนิ ใจวา สงิ่ นี้
ดีกวาส่ิงนั้น ทางนี้ดีกวาทางนั้น โดยใหน้ําหนักหรือใหเหตุผลเพื่อยืนยัน
ความถกู ตอ งเพยี งดา นเดยี ว เปน เหตใุ หห ลายครงั้ ตดั สนิ ใจผดิ พลาด ปญ หา
สําคัญมักอยูท่ีความไมครบถวนในการพิจารณาเปรียบเทียบผลดี-ผลเสีย
อยางดีน่ันเอง ยกตวั อยางงาย ๆ เชน
76
กระบวนการหาทางเลือก…ที่ดีกวา 06
...㹡ÒÃà´¹Ô ·Ò§¨Ò¡ºÒŒ ¹ä»âçàÃÂÕ ¹ àÃÒÊÒÁÒöàÅÍ× ¡ãªàŒ ʹŒ ·Ò§
ä´ÊŒ ͧàʹŒ ·Ò§ Í¹Ñ ä´áŒ ¡‹ ·Ò§μç áÅÐ·Ò§Å´Ñ àÃÒÃáŒÙ μà‹ ¾ÂÕ §ÇÒ‹ ·Ò§
Å´Ñ ¹¹éÑ ãªàŒ ÇÅÒʹÑé ¡ÇÒ‹ öμ´Ô ¹ÍŒ ¡ÇÒ‹ áμà‹ Ëμ¼Ø Åà¾ÂÕ §à·Ò‹ ¹àéÕ ¾ÂÕ §¾Í
ËÃÍ× äÁË‹ Ò¡àÃÒμÍŒ §¡ÒÃàÅÍ× ¡ àʹŒ ·Ò§·»èÕ ÃÐË嫄 àÇÅÒáÅÐà´¹Ô ·Ò§ä´Œ
â´Â»ÅÍ´ÀÂÑ
àÃÒ¨ÐàÅÍ× ¡àʹŒ ·Ò§ã´´Õ
ÃÐËÇÒ‹ §·Ò§àÅÍ× ¡·§Ñé Êͧ
success publisher
ในการพจิ ารณาเปรยี บเทยี บเพอ่ื หาทางเลอื กทดี่ ที ส่ี ดุ ระหวา งทางเลอื ก
ทั้งสอง แทจริงเราควรคิดพิจารณาเสนทางทั้งสองอยางรอบคอบ โดยวิธี
การหาทางเลือกท่ีดีท่ีสุดนัน้ อาจเปรยี บเทียบไดหลายลกั ษณะ อาทิ
เทยี บตามเกณฑม าตรฐาน
จากตัวอยางการเปรียบเทียบเพ่ือหาเสนทางท่ีดีกวาระหวางสองเสน
ทาง เพื่อใหการตัดสินใจไมผิดพลาดควรเร่ิมตนจากการกําหนดเกณฑ
มาตรฐาน และจําแนกแจงแจกขอมูลของเสนทางทั้งสองนั้นตามเกณฑ
จากน้ันทําการเปรียบเทียบและประเมินในแตละเกณฑ ทําการเลือกเสน
ทางท่คี ิดวา เหมาะสมทีส่ ดุ การเปรยี บเทียบในลกั ษณะนี้มดี วยกัน 4 ข้ัน
ตอน ดงั นี้
1. กําหนดเกณฑมาตรฐานในการเปรียบเทยี บ
2. วเิ คราะหเปรียบเทยี บตามเกณฑม าตรฐานทีต่ ัง้ ข้ึน
3. ประเมินทางเลอื กในแตละเกณฑ
4. สรปุ ผลทางเลือก
77
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขนั้ ที่ 1 กําหนดเกณฑม าตรฐานในการเปรียบเทยี บ
เกณฑดังกลาวนี้เปนเหตุผลสําคัญตอการตัดสินใจเลือกของเรา จึง
จําเปนตองคดิ ใหค รอบคลมุ เชน จากตวั อยา งขางตน เราตอ งคิดวาเราจะ
พจิ ารณาเรอื่ งใดบา ง เพอ่ื ใหเ ราเลอื กเสน ทางทป่ี ระหยดั เวลา และปลอดภยั
โดยแบง เกณฑม าตรฐานออกเปน
เกณฑทช่ี ี้ใหเ ห็นถงึ การประหยัดเวลา
คดิ วาจะพจิ ารณาเร่ืองใดบาง โดยอาจต้ังคาํ ถามวา
• ความยาวของระยะทางมีผลตอการตดั สินใจหรอื ไม
• สภาพการจราจรมีผลตอการตัดสินใจหรอื ไม
• เวลาทใ่ี ชใ นการเดนิ ทางชว งเวลาทก่ี ารจราจรคบั คงั่ /ปกตมิ ผี ลตอ
การตดั สนิ ใจหรือไม
• ฯลฯ
• มเี งอ่ื นไขอืน่ อกี หรือไม
เกณฑท ีช่ ้ีใหเหน็ ถึงความปลอดภยั
• คิดวาจะพิจารณาเรือ่ งใดบา ง อาทิ
• ความคดเคีย้ วของเสน ทาง มีผลตอ ความปลอดภัยหรือไม
• การวงิ่ รถ วงิ่ ทางเดยี วหรอื วงิ่ สวน มผี ลตอ ความปลอดภยั หรอื ไม
• ถนนมีกเ่ี ลน มีผลตอ ความปลอดภยั หรอื ไม
• มี/ไมม ีเกาะกลางถนน มีผลตอความปลอดภยั หรือไม
• การรสู ถติ กิ ารเกิดอุบัติเหตุ มผี ลตอ การตดั สนิ ใจหรอื ไม
• ฯลฯ
• มีเงื่อนไขอืน่ อีกหรอื ไม
78
กระบวนการหาทางเลือก…ที่ดีกวา 06
ข้ันที่ 2 วเิ คราะหเปรยี บเทยี บตามเกณฑม าตรฐานทต่ี ้งั ขนึ้
ขนั้ ตอนนเี้ ปน การแจกแจงขอ เทจ็ จรงิ ของถนนทง้ั สองสาย ตามเกณฑ
มาตรฐานขางตน โดยอาจสรางเปนตารางเพ่ือเปรียบเทียบใหเห็นภาพที่
ชดั เจน (แสดงในตาราง) หากเราไมทราบขอ มลู ในบางเร่อื ง เราอาจตอ ง
สอบถามขอ เทจ็ จรงิ จากผรู หู รอื หนว ยงานทรี่ บั ผดิ ชอบ หรอื ใชก ารคาดเดา
ทีส่ มเหตุสมผล
success publisher
ขนั้ ที่ 3 ประเมินทางเลอื กในแตละเกณฑ
ขนั้ ตอนนจ้ี ะชว ยใหเ ราเหน็ ภาพชดั ขน้ึ วา ในแตล ะเกณฑน นั้ ทางเลอื ก
ที่หนึ่งหรือทางเลือกที่สองดีกวากัน โดยประเมินวาในแตละเกณฑเมื่อ
เปรยี บเทยี บระหวางถนนสองสายแลว เราจะเลือกถนนสายใด ตามตาราง
ดังตอ ไปนี้
79
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เกณฑ์การประเมนิ ถนนสายท่ี 1 ถนนสายที่ 2 เลอื ก 1 เลอื ก 2
1.1 เกณฑ์ที่ช้ใี ห้เห็นถึงการ - 15 กม. - 8 กม.
ประหยัดเวลา
- 07.00-09.00 น., - 07.00-09.00 น., --
- ความยาวของระยะทาง 17.00-19.00 น. 17.00-19.00 น
จากตน้ ทางถึงจุดหมาย
- สภาพการจราจร
ชว่ งเวลาใดทคี่ บั คั่ง
success publisher
- เวลาทใ่ี ช้ - 30 นาที ถงึ 1 - 15 นาที ถึง 25
ชว่ งเวลาจราจรคับคัง่ ช่ัวโมง นาที
ชว่ งเวลาปกติ - ประมาณ 15-20 - ประมาณ 8-10
นาที นาที
1.2 เกณฑ์ทชี่ ใ้ี ห้เหน็ ถึง
ความปลอดภัย
- ความคดเคี้ยวของเส้นทาง - สว่ นใหญ่เปน็ - ส่วนใหญเ่ ป็น
ทางตรง ทางโคง้
--
- สญั ญาณไฟจราจรตรงทาง - มที ุกทางแยก - มปี ระมาณ 1 ใน
แยก 3 ของทางแยก
ท้งั หมด
- การวิ่งรถ วง่ิ ทางเดยี วหรือ - รถวง่ิ สวนทางกัน - รถวงิ่ สวนทางกนั
วิ่งสวน
- ถนนก่ีเลน - 4 เลน - 2 เลน
- ถ้ารถวง่ิ สวน มีเกาะกลาง - มเี กาะกลางถนน - ไมม่ ีเกาะกลาง
ถนนหรือไม่ ถนน
- สถิตกิ ารเกดิ อุบตั ิเหตุ - 1-2 ครั้ง/เดือน - 5-6 ครงั้ /เดอื น
- สภาพถนน - ปกติ - ปกติ
เวลากลางวัน - มีไฟตลอดสาย - มไี ฟบางจดุ
เวลากลางคืน - ถนนล่ืนเลก็ น้อย - บางช่วงมนี ้าํ ท่วม
เวลาฝนตกหนัก
ระบายนํา้ ไดด้ ี ขัง
80
กระบวนการหาทางเลือก…ท่ีดีกวา 06
เราจะพบคําตอบอยางชัดเจนวา เสนทางท่ีหนึ่งมีขอดีในเร่ืองของ
ความปลอดภยั สว นเสน ทางทสี่ องมขี อ ดใี นเรอื่ งของระยะเวลาการเดนิ ทาง
แตก ย็ งั ไมไ ดช ว ยใหเ ราพบคาํ ตอบวา เราจะเลอื กเสน ทางทท่ี งั้ ประหยดั เวลา
และปลอดภยั ไดอ ยา งไร
ขน้ั ตอนนเ้ี ปน ขอ ดขี องการคดิ เปรยี บเทยี บ การคดิ เปรยี บเทยี บจะชว ย
ใหเราพจิ ารณาเหตุผลตาง ๆ ไดอยา งรอบคอบมากข้ึน และทาํ ใหเราพบ
วา การทเ่ี รามกั ดว นตดั สนิ ใจโดยอา งเหตผุ ลทด่ี เี พยี งบางดา นนน้ั อาจทาํ ให
เรารับผลรา ยทคี่ าดไมถ งึ ตามมา ยกตวั อยา งเชน
success publisher
ËÒ¡àÃÒμ´Ñ Ê¹Ô ã¨àÅÍ× ¡ “·Ò§Å´Ñ ” â´Â¾¨Ô ÒóÒà¾ÂÕ §àËμ¼Ø ÅÇÒ‹
»ÃÐË嫄 àÇÅÒÁÒ¡¡ÇÒ‹ áÁªŒ Ç‹ §àÇÅÒöμ´Ô áμÁ‹ äÔ ´¹Œ Òí »¨˜ ¨ÂÑ ´ÒŒ ¹¤ÇÒÁ
»ÅÍ´ÀÑÂÁҤԴËÇÁ´ŒÇ àÃÒ‹ÍÁÍÒ¨»ÃÐÊºÍØºÑμÔàËμØä´ŒËÒ¡äÁ‹
ÃÐÁ´Ñ ÃÐǧÑ
ขั้นที่ 4 สรปุ ผลทางเลอื ก
ในการเปรยี บเทยี บหลายครง้ั เราพบวา การตดั สนิ ใจเลอื กสง่ิ ใดสง่ิ หนงึ่
นั้นเปนเรอ่ื งยาก เนอ่ื งจากในแตละส่ิงตา งกม็ ีทง้ั ขอดีและขอ เสีย หรอื มที ้ัง
สงิ่ ทเี่ ราตอ งการและไมต อ งการผสมผสานกนั อยู ดงั นน้ั เมอื่ เราเลอื กสงิ่ หนงึ่
เรายอ มรบั “ความเสย่ี ง” จากสงิ่ ทเี่ ราไมต อ งการใหเ กดิ ขน้ึ ไปพรอ มกนั ดว ย
ดงั นน้ั ทางออกทเี่ หมาะสมคอื การประเมนิ ทางเลอื กจากสถานการณ
ที่แตกตา งกนั โดยพจิ ารณาวา ในสถานการณใด ควรเลือกทางเลือกใดจงึ
เกดิ ประโยชนม ากกวา และมคี วามเสยี่ งนอ ยกวา ทาํ ได โดยการตงั้ คาํ ถาม
เพ่อื พิจารณาวา
81