success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
¤Òí ¶ÒÁ ทางท่ีหน่ึงจะดีกวาทางที่สองภายใตเง่ือนไขอะไร หรือ
สถานการณอยา งไร
¤Òí μͺ ชวงเวลารถตดิ , ชวงเวลารบี เรง เพราะจะชวยลดระยะเวลา
มากกวา
¤Òí ¶ÒÁ จะแกไ ขความเสย่ี ง(ความปลอดภยั ) ทอี่ าจเกดิ ขน้ึ ไดอ ยา งไร
¤Òí μͺ เดนิ ทางในเวลากลางวนั , ขบั รถอยางระมดั ระวงั
¤íÒ¶ÒÁ ทางทสี่ องจะดกี วา ทางทห่ี นงึ่ ภายใตเ ง่อื นไขอะไร หรือ
สถานการณอ ยางไร
¤Òí μͺ เวลาฝนตก, เวลากลางคืน
¤Òí ¶ÒÁ จะแกไขความเส่ียง (เวลา) ทีเ่ กดิ ขึน้ ไดอ ยางไร
¤Òí μͺ ยอมรบั วา จะถงึ ทห่ี มายชา กวา ปกติ อาจแกไ ด เชน กรณตี อน
เชาควรออกจากบานกอนเวลา, เล่อื นนดั เปน ตน
จากตัวอยางขางตนเราอาจพิจารณาไดว า
• ชว งเวลาการจราจรคับคงั่ ควรเลือกใชเ สนทางท่ี 2 เพราะการ
จราจรคับคั่งทําใหคนขับรถจะขับชาลงโดยปกติ แตหากรถติด
นอ ยกวา ทาํ ใหถงึ เร็วกวา
• ชวงเวลาฝนตก ถนนลืน่ ควรใชเ สนทางท่ี 1 เพราะจะปลอดภยั
กวา
82
กระบวนการหาทางเลือก…ท่ีดีกวา 06
การแจกแจงความนา จะเปน ทงั้ หมดออกมา แลว คอ ยพจิ ารณาเปรยี บ
เทยี บ จะชว ยใหเ ราไมต ดั สนิ สงิ่ ใดอยา งงา ย ๆ โดยใชเ พยี งเหตผุ ลใดเหตผุ ล
หน่ึงเทา น้ัน แตม กี ารวินจิ ฉัยทุก ๆ ประเด็นทีอ่ าจจะเปนไปไดอยา งครบ
ถวน แลวจงึ คอยประเมินและตัดสินเกี่ยวกับเรือ่ งนัน้ อยา งมีเหตุมผี ล
…ลองทดสอบดู
success publisher
หาตวั อยา งอสิ ระทเ่ี กยี่ วขอ งกบั ตวั คณุ มากทส่ี ดุ เชน การเลอื กโรงเรยี น
เพื่อเรียนตอ การเลือกคณะในมหาวิทยาลัย การเลือกซ้ือบาน หรือเร่ือง
อ่ืน ๆ ทท่ี าํ ใหค ณุ ตอ งกาํ หนดเกณฑม าตรฐาน แลว จงึ คอ ยนาํ สงิ่ ทต่ี อ งการ
คดั เลอื กมาเปรยี บเทียบตามตัวอยา งขา งตน
…เร่ิมเลย
คณุ จะพบวา การตัดสินใจของคณุ รอบคอบมากย่งิ ขน้ึ เนอื่ งจากได
พจิ ารณาเกณฑต าง ๆ อยา งครบถวน
คาํ นวณผลรวมตามเกณฑค วามพึงพอใจ
ชวงเวลาท่ีเราตองใชการคิดเชิงเปรียบเทียบเขามาชวยในการตัดสิน
ใจมากทสี่ ดุ ชว งหนงึ่ นนั่ คอื เวลาทเี่ ราเลอื กซอื้ สนิ คา หรอื ใชบ รกิ าร ซงึ่ ไมใ ช
มเี พียงทางเลือกเดียว แตมักจะมสี นิ คา หลายประเภท หลายราคาใหเ ลอื ก
และหลายครัง้ เรามักจะเลือกบนพน้ื ฐานความพึงพอใจบางดาน ทําใหอ าจ
ไมไดสง่ิ ทีเ่ หมาะสมทีส่ ดุ ตามทต่ี อ งการจรงิ ๆ ดงั นั้นทางทด่ี ีกวา เราควร
ใชวิธีการเปรียบเทียบเพ่ือหาทางเลือกเขามาชวยในการตัดสินใจ ซึ่งจะ
ทาํ ใหเราเลอื กส่งิ ท่ีดีทีส่ ดุ ออกมาได
83
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
วิธีหนึ่งท่ีนิยมนํามาใชเม่ือตองหาทางเลือกที่พึงประสงคมากที่สุด
ไดแ ก วิธกี ําหนดเกณฑก ารใหค ะแนนตามความพึงพอใจ โดยเริม่ จาก
1. กําหนดเกณฑเ ปรียบเทียบ จัดอันดับ (ตามความพงึ พอใจ) จาก
มากไปนอ ย
2. ใหน ้าํ หนักแตละเกณฑท ีจ่ ดั อนั ดบั ไว (ตามความพงึ พอใจ) โดย
ใหผ ลรวมเทา กบั 100 คะแนน
3. ใหค ะแนนสงิ่ ทน่ี าํ มาเปรยี บเทยี บในแตล ะเกณฑ ในระดบั คะแนน
4 = ดีทีส่ ุด 3 = ดี 2 = พอใช และ 1= แยท่ีสุด
4. เอาคะแนนท่ีใหนํ้าหนักไวคูณกับระดับคะแนนของส่ิงท่ีนํามา
เปรียบเทียบในแตละเกณฑ
5. นาํ ผลคูณของแตล ะส่ิงทนี่ าํ มาเปรยี บเทียบมารวมกัน
6. เปรียบเทียบตัวเลขผลรวมของสิ่งที่นํามาเปรียบเทียบ สิ่งใด
มากกวาแสดงวา โดยรวมแลว เราพึงพอใจส่ิงน้นั มากกวา
ในการเปรยี บเทยี บ หากเขยี นเปน ตารางเปรยี บเทยี บทางเลอื กจะชว ย
ใหเราเขาใจและเห็นภาพชัดเจนขึ้น เชน สมมติเราตองการเปรียบเทียบ
ความพึงพอใจระหวา งสินคา “หนึ่ง” กบั สนิ คา “สอง” เราจะเรม่ิ ดวยการ
กําหนดเกณฑทเ่ี ราตองการเปรียบเทียบจากมากไปนอ ย เชน เราคํานึงใน
เร่ืองของราคาเทา ๆ กับประโยชนใชสอย รองลงมาเปนเร่ืองของสวน
ประกอบทแี่ ตกตา งกนั มากนอยเพยี งใดระหวา งสินคาสองชนิด รองลงมา
เปนเร่ืองรูปลักษณภายนอก เชน ความสวยงามของตัวผลิตภัณฑ การ
พกพาสะดวก เปนตน รองลงมาเปนเร่ืองของภาพพจนสินคา หมายถึง
ความประทบั ใจตอ ตวั สนิ คา ตราสนิ คา หรอื บรษิ ทั ผผู ลติ ในสายตาเรามมี าก
นอ ยเพียงใด และสดุ ทายเราคํานึงถึงความสะดวกซื้อ วาหาซอื้ ไดง ายมาก
นอ ยเพียงใด
84
กระบวนการหาทางเลือก…ท่ีดีกวา 06
จากนน้ั จงึ มาใหน า้ํ หนกั ตามเกณฑท กี่ าํ หนด ใหร ะดบั คะแนนในแตล ะ
เกณฑ นํามาคูณกัน สุดทา ยนําผลคณู มาบวกรวมกัน ดงั แสดงตามตาราง
ดา นลาง….
success publisher
ผลการเปรยี บเทยี บ
สินคา “หน่งึ ” : สนิ คา “สอง” = 280 : 300
หมายความวา
ความพึงพอใจโดยรวมของในสนิ คา “สอง”
มมี ากกวาสินคา “หน่ึง”
อยางไรก็ตาม กอ นตดั สินใจเลอื กสินคา “สอง” เราควรเปรยี บเทียบ
ผลรวมทั้งหมดตอราคากอนเพ่ือดูราคาตอหนวยเมื่อเทียบกับคาความพึง
พอใจ ดูวาสิ่งใดคมุ คา มากกวา กนั แลว คอ ยตดั สนิ ใจ เพราะถาของสองสิ่ง
น้ีมรี าคาตา งกนั การนาํ ราคาของสนิ คามาหารผลคูณท่ีเราคํานวณไดเ พือ่
หาราคาตอ หนงึ่ หนวยเมอ่ื เทยี บตามเกณฑท ้ังหมด จะชว ยใหเราตดั สินใจ
ไดถกู ตองมากยงิ่ ข้นึ ทงั้ ราคาและความพงึ พอใจ เชน
85
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
สมมติ
สนิ คา “หนึง่ ” มีราคา 500 บาท
= 500 หาร 280 = 1.8
สนิ คา “สอง” มีราคา 700 บาท
= 700 หาร 300 = 2.3
เราจะพบวา เมอ่ื เทยี บตอ หนว ย สินคาสองจะมีราคาสงู กวา ถาเปน
ราคาที่เรายอมรับไดเ มือ่ เทียบกบั ความพึงพอใจจงึ จะเลือก แตถาตองการ
ประหยดั รายจา ยหรอื ตอ งซอ้ื จาํ นวนมากอาจเลอื กสนิ คา “หนงึ่ ” แทนสนิ คา
“สอง”
หวังวาวิธีนี้คงงายพอท่ีจะนําไปใชไดเม่ือตองหาทางเลือกที่นาพึง
พอใจมากท่ีสุด
…ลองทดสอบดู
สมมติวา คุณตอ งการซอื้ รถยนตใหมส กั 1 คนั ต้งั งบประมาณไวว า
ราคาตองไมเกิน 7 แสนบาท ผมอยากใหคุณลองสํารวจตลาดรถยนตดู
(อาจดูจากโฆษณา แผนพับ วารสารเกี่ยวกบั รถยนต ฯลฯ) แลวเลือกทีค่ ุณ
พอใจมากทส่ี ดุ มา2 อนั ดบั แลว ใชว ธิ กี ารขา งตน ทงั้ 6 ขนั้ ตอนในการเปรยี บ
เทยี บเพอื่ ตรวจสอบวา คณุ พงึ พอใจรถคันใด มากกวากัน
เอาละ…เร่ิมเลย
…………
86
กระบวนการหาทางเลือก…ที่ดีกวา 06
การตัดสินใจเพื่อหาทางเลือกท่ีดีท่ีสุด นับเปนสิ่งที่เราตองเผชิญใน
ชวี ติ ประจาํ วนั ดงั นน้ั การรวู ธิ กี ารเปรยี บเทยี บกอ นการตดั สนิ ใจหาทางเลอื ก
จึงเปนสง่ิ ทเี่ ราควรเรียนรแู ละฝก ภาคปฏบิ ัติ จากสถานการณทเ่ี กดิ ขนึ้ จริง
ในชวี ติ ประจาํ วนั อยเู สมอ เพอื่ เราจะกลายเปน คนหนง่ึ ทตี่ ดั สนิ ทางเลอื กได
อยางดแี ละรอบคอบ
success publisher
87
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
àÃҨФ´Ô à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºàª§Ô Í»Ø ÁÒä´´Œ Õ
àÁÍ×è àÃÒ¾²Ñ ¹ÒÈ¡Ñ ÂÀÒ¾
¡Òä´Ô àª§Ô Áâ¹·ÈÑ ¹ä»´ÇŒ ¾ÃÍŒ Á æ ¡¹Ñ
à¾ÃÒШЪNj ÂãËàŒ ÃÒÊÒÁÒöà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º
áÅÐàªÍè× Áâ§ʧÔè ·´èÕ àÙ ËÁÍ× ¹
äÁ¹‹ Ò‹ ¨ÐàªÍè× Á⧡¹Ñ ä´Œ
ä´´Œ ÂÕ §èÔ ¢¹éÖ
88
success publisher ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย”
COMPARATIVE
THINKING
ฝก ใชสมองเปรยี บเทยี บ
แบบ “เปรียบเปรย”
89
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
การคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บในลกั ษณะเปรยี บเปรย เปน การคดิ เปรยี บเทยี บ
ในลกั ษณะ “อปุ มา” ทใี่ หค วามสาํ คญั กบั การนาํ จนิ ตนาการและความสามารถ
ในการเช่อื มโยงมโนทศั นข องสมองมาใชใหเ ปนประโยชน ทั้งเพื่อแกปญ หา
ในแนวทางทส่ี รา งสรรค เพอ่ื ประโยชนใ นการอธบิ ายสงิ่ ทย่ี ากหรอื เรอ่ื งทเี่ ปน
นามธรรมใหผ รู บั สารเขา ใจความหมายทตี่ อ งการสอื่ สารไดอ ยา งชดั เจน และ
เพ่ือการพัฒนาทักษะการส่ือสารท่ีกอใหเกิดภาพและอารมณความรูสึก
นอกจากน้ี ยังสามารถนาํ มาใชเพื่อสรา งสรรคสิ่งใหมโ ดยใชก ารเปรยี บเปรย
เชื่อมโยงส่ิงท่ีไมเ คยเชอื่ มโยงกนั มากอ น
การพฒั นาทกั ษะการคดิ รปู แบบนี้ จะฝก ใหเ ราเรยี นรทู จี่ ะนาํ ศกั ยภาพ
เหลา นอี้ อกมา โดยมงุ เนน การสรา งความยดื หยนุ ทางความคดิ ในการเชอื่ ม
โยงมโนทัศน ระหวางส่ิงสองสิ่งที่ไมมีความคลายคลึงกัน แตมีมโนทัศน
บางอยางรวมกัน
การคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บในลกั ษณะเปรยี บเปรยเปน การหาความเหมอื น
กนั ในบางมมุ บางดา น ในสงิ่ ทอ่ี ยคู นละหมวดหมู ดเู ผนิ ๆ ไมม คี วามเหมอื น
กนั หรือไมน าจะเช่อื มโยงกันได
90
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
เหมอื น
success publisher
2 ส่งิ ท่ไี ม่เหมอื นกนั
¡Í‹ ¹·àèÕ ÃҨо²Ñ ¹Ò
·¡Ñ ÉСÒä´Ô àª§Ô à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ ºã¹Å¡Ñ ɳйÕé
ãËàŒ ÃÒÁÒ´μÙ ÇÑ ÍÂÒ‹ §È¡Ñ ÂÀÒ¾¡ÒÃà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º
áÅÐàªÍ×è Áâ§Áâ¹·ÈÑ ¹¢ ͧÊÁͧÁ¹ÉØ Â¡ ¹Ñ Ê¡Ñ Ë¹Í‹ Â...
ถา เราไดเ คยอา นชวี ประวตั ขิ องนกั ประดษิ ฐผ ยู งิ่ ใหญใ นโลก เราจะพบ
วา ส่งิ ประดษิ ฐใ หม ๆ จํานวนไมน อ ยเกิดจากการเลียนแบบส่ิงท่ีมีอยูแลว
ในธรรมชาติ ไบรอัน แมททมิ อร (Bryan W. Mattimore) ไดศึกษาชีวิตนัก
ประดิษฐท่ีประสบความสําเร็จในการประดิษฐสิ่งใหม ๆ เขาไดสรุปเปน
ทฤษฎีหนึ่งเรยี กวา Idea Hooks (Mattimore, 1993) อธบิ ายไดว า นัก
ประดษิ ฐเ หลาน้ีพบคาํ ตอบในลักษณะเดียวกบั อารค ิเมดีส ตอนที่รองออก
มาวา “ยูเรกา !!” (eureka) หรอื “คดิ ออกแลว !!” ทันทีที่เห็นน้าํ ในอางลน
ออกมา สมองไดเ ปรยี บเทยี บเช่อื มโยงความสมั พันธร ะหวา ง “ปญ หาทแ่ี ก
ไมต ก” กบั “ส่ิงทเี่ ห็น” และนําไปสูค ําตอบของปญ หาได
91
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ลองดตู วั อยางนักประดิษฐเหลาน้ี…
…เริ่มดวยประวัตขิ องคาํ วา “ยเู รกา !!”
àÃÍ×è §ÁÍÕ ÂÇ‹Ù Ò‹ ...àÁÍ×è ÍÒä àÔ Á´ÊÕ (Archimedes) ÃºÑ ÃÒª¡ÒÃÍ‹Ùã¹
ÃÒªÊÒí ¹¡Ñ ¢Í§¾ÃÐà¨ÒŒ àÎÂÕ âà (Hiero) ·èÕ 2 á˧‹ à¡ÒЫ«Ô ÅÔ Õ Ç¹Ñ Ë¹§Öè ÁÕ
ÃѺÊÑ觨ҡ¡ÉÑμÃÔ ãËŒËÒ·Ò§¾ÔÊÙ¨¹Ç‹Ò ª‹Ò§·Í§»ÃШíÒÃÒªÊíҹѡ䴌
Â¡Ñ ÂÍ¡·Í§¨Ò¡Á§¡®Ø ·¾èÕ ÃÐͧ¤Ã ºÑ ʧÑè ãˌ价Òí ÁÒËÃÍ× äÁ‹ â´ÂÃºÑ Ê§èÑ
ÇÒ‹ μÍŒ §äÁ‹ãËÁŒ §¡®Ø àÊÂÕ ËÒ ÍÒä àÔ Á´ÊÕ Ãʌ٠¡Ö ˹¡Ñ ã¨ÁÒ¡à¾ÃÒжҌ ºØ
Á§¡®Ø ä´ÂŒ Í‹ ÁËÒ·Ò§ÍÍ¡¢Í§àÃÍ×è §ä´§Œ Ò‹ ¡ÇÒ‹ à¾ÃÒÐã¹ÊÁÂÑ ¹¹éÑ à»¹š ·èÕ
·ÃÒº¡¹Ñ ´áÕ ÅÇŒ ÇÒ‹ ÇμÑ ¶μØ Ò‹ § æ áÁ¨Œ ÐÁ¹Õ Òéí ˹¡Ñ à·Ò‹ ¡¹Ñ áμ»‹ ÃÁÔ ÒμÃäÁà‹ ·Ò‹
¡¹Ñ હ‹ ·Í§¤Òí ¡ºÑ à§¹Ô ·ÁÕè ¹Õ Òíé ˹¡Ñ à·Ò‹ ¡¹Ñ à§¹Ô ¨ÐÁ»Õ ÃÁÔ ÒμÃÁÒ¡¡ÇÒ‹
·Í§¤Òí áμ¡‹ ÒèÐËÒ»ÃÁÔ ÒμÃä´àŒ ©¾ÒÐÇμÑ ¶·Ø ÁèÕ ÃÕ »Ù ·Ã§àâҤ³μÔ à·Ò‹ ¹¹Ñé
à¢Ò¤Ã¹‹Ø ¤´Ô áμà‹ ÃÍè× §¹¨éÕ ¹äÁà‹ »¹š Í¹Ñ ¡¹Ô Í¹Ñ ¹Í¹
Ç¹Ñ Ë¹§èÖ ÍÒä àÔ Á´ÊÕ ä´ÍŒ Í¡ä»ÍÒº¹Òéí ͹‹Ø ã¹·ÍÕè Òº¹Òéí ÊÒ¸ÒóÐá˧‹
˹§èÖ ÍÒ‹ §ÍÒº¹Òéí ¹¹Ñé Á¹Õ Òéí àμÁç »ÃÍèÕ Â‹Ù àÁÍ×è à¢Òŧä»ã¹ÍÒ‹ §¹Òéí ¹Òéí ¡Åç ¹Œ
ÍÍ¡ÁÒ ·¹Ñ ã´¹¹Ñé ÍÒä àÔ Á´ÊÔ ©¡Ø ¤´Ô ¢¹éÖ ÁÒä´Œ à¢ÒÃºÕ Å¡Ø ¾ÃÇ´¾ÃÒ´
ÍÍ¡ÁÒ¨Ò¡ÍÒ‹ §ÍÒº¹Òéí â´Â处 Á·Ô ¹Ñ ãÊà‹ ÊÍé× ¼ÒŒ »Ò¡¡Ãç ÍŒ §ÇÒ‹ “Âà٠áҌ
Âà٠áҌ ” ä»μÅÍ´·Ò§ àÁÍ×è ¡ÅºÑ ¶§Ö ºÒŒ ¹¨§Ö Ãʌ٠¡Ö μÇÑ ÇÒ‹ 处 äÁ‹ä´Œ ãÊà‹ ÊÍé× ¼ÒŒ
¨§Ö ¤ÇÒŒ ¼ÒŒ ÁÒ¾¹Ñ ¡ÒÂÍÂÒ‹ §ÅÇ¡ æ áÅÇŒ ä»ËÂºÔ Á§¡®Ø ÁÒ àÍÒàªÍ× ¡àʹŒ
àÅ¡ç æ ¼¡Ù áÅÇŒ àÍÒ¹Òéí ãÊÍ‹ Ò‹ §ã˾Œ Í´¡Õ ºÑ ¢ÍºÍÒ‹ § àÍÒÁ§¡®Ø ËÂÍ‹ ¹Å§
ä» áÅÇŒ Ãͧ¹Òéí ·ÅèÕ ¹Œ ÍÍ¡ÁÒμǧËÒ»ÃÁÔ Òμà ¨Ò¡¹¹éÑ ¡¹ç Òí àÍÒà§¹Ô áÅÐ
·Í§¤Òí ·ÁèÕ ¹Õ Òéí ˹¡Ñ à·Ò‹ ¡ºÑ Á§¡®Ø Í¹Ñ ¹¹Ñé ÁÒ·´ÅͧËÒ»ÃÁÔ Òμà ¾ºÇÒ‹
·Í§¤Òí á·ÁŒ »Õ ÃÁÔ Òμù͌ ¡ÇÒ‹ Á§¡®Ø áÅÐà§¹Ô Á»Õ ÃÁÔ ÒμÃÁÒ¡¡ÇÒ‹ Á§¡®Ø
à¢Ò¨§Ö ÷ŒÙ ¹Ñ ·ÇÕ Ò‹ ªÒ‹ §·Í§àÍÒà§¹Ô ÁÒ»¹ã¹Á§¡®Ø
92
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
การคนพบของอารคิเมดีสในครั้งน้ีไดกลายมาเปนหลักการใชหา
ปริมาตรและนําไปใชใ นการหาความถวงจาํ เพาะของวตั ถตุ าง ๆ
success publisher ...àÁÍè× ´Ã.àÃ๋ áŹ๤ (Dr. Rene Laennec) ¡Òí Å§Ñ ¤´Ô ËÒ
·Ò§·¨Õè ÐÇ¹Ô ¨Ô ©ÂÑ ÇÒ‹ 梯 ÀÒ¾¢Í§¤¹ä¢àŒ »¹š ÍÂÒ‹ §äà ʧÔè ˹§Öè ·ÊèÕ ÃÒŒ §áç
º¹Ñ ´ÒÅã¨ãËàŒ ¢ÒÊÒÁÒö¤´Ô à¤ÃÍ×è §μÃǨ¿§˜ àÊÂÕ §ª¾Õ ¨Ãä´àŒ »¹š ¤¹áá
¤Í× àÁÍ×è à¢Òà˹ç à´¡ç æ ¡Òí Å§Ñ àŹ‹ ʧ‹ ÊÞÑ ÞÒ³¶§Ö ¡¹Ñ â´Â¡ÒÃà¤ÒÐãËŒ
ÊÞÑ ÞÒ³¨Ò¡·Í‹ ¹«§Ø ´ÒŒ ¹Ë¹§èÖ ãË¡Œ ºÑ à¾Í×è ¹·¤èÕ Í¿§˜ àÊÂÕ §ÊÞÑ ÞÒ³¹¹Ñé
·ÍèÕ ÂÍ‹Ù ¡Õ ´ÒŒ ¹Ë¹§Öè
...áçº¹Ñ ´ÒÅ㨢ͧá«ÁÁÇÅ â¤Åμ (Samuel Colt) ¼ÁŒÙ ªÕ Í×è
àÊÂÕ §¨Ò¡¡ÒûÃдÉÔ °» ¹„ Å¡Ù «Í§ ÁÒ¨Ò¡¡ÒÃä´àŒ Ë¹ç ¡Ò÷Òí §Ò¹¢Í§
¾Ç§ÁÒÅÂÑ ¢Í§àÃÍ×
...¨Í˹ ´¹Ñ ÅÍ» (John Dunlop) ä´¤Œ ÇÒÁ¤´Ô ¡ÒüÅμÔ ÂÒ§
ö¹μà ÁÍè× à˹ç ÊÒÂÂÒ§ã¹ÊǹËÅ§Ñ ºÒŒ ¹¢Í§à¢Òàͧ
...àιÃÕè ¿Íô (Henry Ford) ÊÒÁÒö¤´Ô Ç¸Ô ¡Õ Ò÷´Õè ¡Õ ÇÒ‹ 㹡ÒÃ
¼ÅμÔ Ã¶Â¹μ¨ Òí ¹Ç¹ÁÒ¡àÁÍè× ä´Œä»´â٠ç¦Ò‹ ÊμÑ Ç
...ô٠ÍÅ¿ ´àÕ «Å (Rudolf Diesel) ä´¤Œ ÇÒÁ¤´Ô 㹡ÒÃÍÍ¡
Ẻà¤ÃÍè× §Â¹μ´ àÕ «Å¨Ò¡¡Òþ¨Ô ÒóÒÍÒÇ¸Ø ·ÁèÕ ÅÕ ¡Ñ ɳФÅÒŒ ÂËÍ¡
¢Í§ªÒÇáÍ«à·¤
...á«ÁÁÇÅ ÁÍÃÊ (Samuel Morse) ¤´Ô ÃкºÃºÑ -ʧ‹ ÊÞÑ ÞÒ³
â·ÃàŢ䴌 àÁÍ×è à¢ÒàË¹ç ¡ÒÃà»ÅÂÕè ¹ÊÅºÑ ÁÒŒ ¨Ò¡¨´Ø ¼Å´Ñ à»ÅÂÕè ¹ÁÒŒ â´Â
à»ÅÂÕè ¹ÁÒŒ μÇÑ ·ÁÕè ÊÕ ÀÒ¾Í´Ô âèҡ¡ÒÃǧèÔ ÁÒÃÐÂзҧÂÒÇä¡Å àÁÍè× ÁÒ
¶§Ö ʶҹàÕ »ÅÂÕè ¹¶Ò‹ ÂÁÒŒ ໹š ÁÒŒ μÇÑ ãËÁà‹ ¾Íè× ãªŒ 㹡ÒÃà´¹Ô ·Ò§μÍ‹ ä»Â§Ñ
¨´Ø ËÁÒÂ
93
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
...ªÒÃÅ Ê à´ÍàÂÂÕ (Charles Duryea) ä´¤Œ ÇÒÁ¤´Ô 㹡ÒÃÊÃÒŒ §
ËÇÑ ©´Õ ¹Òéí Á¹Ñ àªÍ×é à¾Å§Ô ¤Òú àÙ ÃàμÍà àÁÍè× à˹ç ÀÃÃÂÒ©´Õ Êà»Ã¹ Òéí ËÍÁ
...â·ÁÊÑ àÍ´ÊÔ ¹Ñ (Thomas Edison) ä´¤Œ ÇÒÁ¤´Ô 㹡ÒûÃдÉÔ °
à¤Ã×èͧÃѺʋ§â·ÃàÅ¢·èÕÊÒÁÒöÃѺʋ§ä´Œ¾ÃŒÍÁ¡Ñ¹¨Ò¡¡ÒÃÊѧà¡μ¡ÒÃ
·Òí §Ò¹¢Í§à¤ÃÍè× §ÊºÙ ¹Òíé
...àÁÍè× áÁ¡«ÁÔ (Maxim) àË¹ç ¡ÒÃËÁ¹Ø ǹ¢Í§¹Òéí ¡Í‹ ¹äËÅŧʋÙ
·Í‹ ÃкÒ¹Òíé ã¹ÍÒ‹ §¹Òéí ·ºèÕ ÒŒ ¹¢Í§à¢Ò Å¡Ñ É³Ð¡ÒÃËÁ¹Ø ǹ¢Í§¹Òéí ໹š
áçº¹Ñ ´ÒÅã¨ãËàŒ ¢ÒÍ͡Ẻ»¹„ ࡺç àÊÂÕ §ä´ÊŒ Òí àèç
ส่ิงหนึ่งที่ตอ งการชี้ใหเห็นจากตัวอยางของนักประดิษฐที่พบทางออก
ของปญหาแบบ “ยูเรกา !” ดงั กลา วขางตน น่นั คือ ศกั ยภาพของสมองใน
การเปรยี บเทยี บระหวา ง “สง่ิ ทเี่ หน็ ” กบั “ปญ หาทแี่ กไ มต ก” ดว ยการเชอ่ื ม
โยงมโนทัศน โดยสมองจะถอดเปลือกนอกที่แตกตางกันออก และคนหา
“จกิ ซอว” ท่ีรปู รางหนาตาคลาย ๆ กบั “จกิ ซอวท ห่ี ายไป” หรอื ทางออก
ของปญ หาที่กาํ ลงั หาทางแกไ ขอยู และดึงจิกซอวน ัน้ มาทดลองวางลงใน
ชอ งวา งดวู า จะพอดีหรือไม
อยางไรก็ตาม ศักยภาพของสมองในการเปรียบเทียบและเชื่อมโยง
มโนทศั นน ้ี มใิ ชเ ปน พรสวรรคพ เิ ศษสาํ หรบั นกั ประดษิ ฐผ ยู งิ่ ใหญเ ทา นนั้ แต
เราตา งมศี กั ยภาพนี้ ซง่ึ หากเราเรยี นรแู ละฝก ฝนใหส ามารถใชไ ดอ ยา งเตม็
ศกั ยภาพ ยอ มเปนประโยชนอยางยิ่งในการชว ยใหเราคน พบทางออกของ
ปญหา นาํ เราสกู ารสรา งสรรคส งิ่ ใหม ๆ เชน เดยี วกบั นกั ประดษิ ฐผ ยู ิง่ ใหญ
ดงั กลาวขางตน
94
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
เอาละ…หลังจากที่อานตัวอยางนักประดิษฐผูยิ่งใหญแลว เราลอง
ทดสอบตวั เองบาง เพอ่ื ใหเ หน็ วาเรากม็ พี ลงั สมองในการเปรยี บเทยี บและ
เชอื่ มโยงเชนเดียวกนั
เร่มิ จากการทดสอบงา ย ๆ เปรียบเทียบคาํ ในดานซา ยกับคําในดา น
ขวา จับคูคําที่ใหความหมายแทนกันได
success publisher
ดวงอาทติ ยข์ ึน้ ความหวัง
ดวงดาว ความขยนั
ตะเกียบ การเรมิ่ ต้นใหม่
มด ความสามคั คี
เตา่ ความช้า
…………..
คาํ ตอบของคุณเปน เชนนหี้ รอื ไม ?
ดวงอาทติ ย์ข้นึ ความหวงั
ดวงดาว ความขยนั
ตะเกยี บ การเริม่ ตน้ ใหม่
มด ความสามคั คี
เต่า ความช้า
คิดวา สมองของเรานา จะเชื่อมโยงไดคลา ย ๆ กนั …
สงิ่ ทเ่ี ราสามารถเรยี นรไู ดจ ากการเปรยี บเทยี บเชอื่ มโยงขา งตน นนั่ คอื
เราจะพบวา สมองเชอ่ื มโยงความสมั พนั ธร ะหวา งกนั ไดไ มย ากนกั โดยเมอ่ื
เห็นคาํ จากดา นซา ย สมองจะเปรียบเทียบความทรงจาํ มโนทศั นข องคาํ ๆ
นี้ เมอื่ คน หาคาํ ทางขวามอื ทพ่ี อจะอยภู ายใตห มวดหมมู โนทศั นท างซา ยมอื
สมองจะเชอ่ื มโยงความสมั พนั ธร ะหวา งกนั อยา งอตั โนมตั ิ เชน ดวงอาทติ ย
ขึน้ มโนทัศนท ่อี ยูภายใตหมวดหมนู ้ี ไดแ ก เชา วนั ใหม ความสวา ง ฯลฯ
95
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เมอื่ สาํ รวจคาํ ทางดา นขวามอื สมองจะเหน็ คาํ ทเ่ี ชอ่ื มโยงกนั ไดม ากทส่ี ดุ คอื
การเริม่ ตนใหม ซงึ่ สอดคลอ งกบั มโนทัศนข องวันใหม และสมองจะทาํ เชน
นี้กับคาํ อน่ื ๆ ดว ยเชนกนั
ดังนั้น การท่ีเราจะคิดเปรียบเทียบเชิงอุปมาไดดี เม่ือเราพัฒนา
ศักยภาพการคิดเชิงมโนทัศนไปดวยพรอม ๆ กัน เพราะจะชวยใหเรา
สามารถเปรยี บเทยี บและเชอ่ื มโยงสงิ่ ทดี่ เู หมอื นไมน า จะเชอ่ื มโยงกนั ไดด ยี ง่ิ
ขนึ้ เพราะเปน การเปรยี บเทยี บมโนทศั นข องสองสงิ่ มากกวา การเปรยี บเทยี บ
ในรายละเอียดและขอมูลความจริง การเปรียบเทียบเชิงอุปมาจะชวยใน
การแกปญหาที่คิดไมตก การอธิบายเรื่องดวยภาษาภาพเพ่ือใหเกิดความ
เขา ใจไดง า ย อกี ทง้ั ยงั ใหอ ารมณค วามรสู กึ รวมไปถงึ เปน การพฒั นาความ
สามารถในการประยกุ ตใชสงิ่ ตา ง ๆ ไดม ากยิง่ ข้ึน
อยา งไรก็ตาม ศกั ยภาพของสมองในดานนขี้ องเราอาจจะไมค อยได
ถกู นาํ มาใชม ากนกั หรอื อาจไมร วู า สถานการณใ ดจงึ ควรใช และใชอ ยา งไร
จึงเหมาะสม ดงั นน้ั เราจึงจาํ เปน ตองเรยี นรูทักษะการคิดเชงิ เปรยี บเทียบ
ในลักษณะ “เปรียบเปรย” หรอื “อปุ มา” เพือ่ ขยายศักยภาพของสมองใน
การคิดเชิงเปรียบเทียบที่ใชประโยชนไดจริงในชีวิตประจําวัน โดยการฝก
เปรียบเทียบส่งิ 2 สิ่งทีด่ ลู กั ษณะภายนอกแตกตา งกัน เพ่อื คนหาลักษณะ
ภายในวา มีสิง่ ใดคลา ยกนั อาทิ
ฝก “แจกแจง” แลว “ดงึ ความเหมอื น”
ลักษณะของสองส่งิ ที่มองภายนอกมคี วามแตกตา ง เราตองตระหนัก
เสมอวา อาจมีบางสวนท่ีมีความคลา ยคลึงกนั ซอ นอยู อาจจะเปนลกั ษณะ
เดน บางดา น ปรากฏการณบ างชว งเวลาทส่ี ามารถเชอ่ื มโยงเปรยี บเทยี บกนั
96
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
ได เชน การเปรยี บเปรยคนชา งพดู เหมือนนกกระจอก เนื่องจากลักษณะ
การกระทําของสองสงิ่ นั้นทีเ่ ทียบเคียงกันได เปนตน ดังนั้นในการเปรยี บ
เทียบสองส่ิงที่ภายนอกไมเหมือนกัน การจําแนกแจกแจงลักษณะของทั้ง
สองสิง่ แลวคอ ยมาเทียบ โดยพยายามใชศ ักยภาพการเชอ่ื มโยงมโนทศั น
ของสมองของเราใหม ากทส่ี ดุ อาจทาํ ใหเ ราเหน็ สว นทเี่ หมอื นกนั ไดด ยี งิ่ ขนึ้
ลกั ษณะsuccess publisherเหมอื น ลกั ษณะ
2 สิง่ ท่ไี มเ่ หมอื นกนั
ยกตัวอยา งเชน
เต่า มเี กราะ รถถัง
ป้องกนั ภัย
- มีกระดองแข็งห้มุ - ทําด้วยเหลก็ กล้า ป้องกนั การโจมตี
- หดหัว/ขาเมอ่ื ภัยมา - คนอยู่ภายในปลอดภัย
………. …………
97
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
…เอาละ ลองทําดูบาง
ใหเ ราเลือกคํา
คใู ดก็ไดท ี่ใหไวในตารางดานลา งน้ีสัก 2-3 คู
หรือทําท้ังหมดเลย
แลว เปรยี บเทยี บโดยใชเทคนคิ แจกแจงแลว เปรยี บเทยี บ
..อยาลืม
ใชศ ักยภาพของสมองทม่ี อี ยูใหเตม็ ท่ี
1. ใบไม้ กับ ฝน
2. สมอง กบั คอมพวิ เตอร์
3. หวี กับ มดี
4. นักรบ กบั คนงาน
5. โทรทัศน์ กับ คอมพวิ เตอร์
6. แม่นา้ํ กบั อายุ
7. แปรงสฟี นั กับ ลูกเห็บ
8. ดาวเทยี ม กบั เครื่องซักผ้า
98
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
…คุณเหน็ ความเหมือนกันในความแตกตา งหรอื ไม ?
…………..
เม่ือฝกจนชาํ นาญแลว การคดิ เชิงเปรียบเทยี บในลักษณะน้ี จะชว ย
ใหกรอบความคิดของเรายืดหยุนมากย่ิงข้ึน ทําใหเม่ือเรามีปญหาทแ่ี กไม
ตก และเรามองสง่ิ ตา ง ๆ ไมว า จะเปนปรากฏการณธรรมชาติ ลักษณะ
เดนของสัตว วงจรชีวิตของพืช การทาํ งานของเคร่อื งจกั ร หรือส่ิงอืน่ ใด
เราอาจเห็นทางออกของปญหาในลักษณะ “ยูเรกา !!” เชนเดียวกับนัก
ประดษิ ฐชนั้ ยอดของโลกได
success publisher
ฝก “ดงึ ลกั ษณะเดน ” แลว “เปรยี บเทียบ”
การฝกทักษะการคิดเชิงเปรียบเทียบในลักษณะเปรียบเปรย หรือ
“อุปมา” อีกวิธีการหน่ึงไดแก การฝก “ดึงลักษณะเดน” แลว “เปรียบ
เทยี บ” วิธีการคือ ลองนําสง่ิ ทีพ่ บเห็นไดทั่วไปและคนในสงั คมรูจกั มักคุน
เปนอยางดี อาทิ ปรากฏการณธรรมชาติ-ฟารอง พายุ ส่ิงที่มีอยูตาม
ธรรมชาติ-ดวงอาทติ ย ดวงจันทร วถิ ีชวี ิตของสตั ว- การทาํ งานของตัวตอ
หรือส่ิงอน่ื ๆ ซึ่งเปรยี บเสมือนเปน “ตัวแทน” ที่เราสามารถนาํ ไปใชเ ปน
ภาษาภาพ “เปรียบเปรย” สงิ่ ที่เราตอ งการส่อื ความหมาย ในการคดิ มีขั้น
ตอนงาย ๆ 3 ข้นั
99
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขั้นที่หน่ึง ขั้นหาตัวแทน
ยกตวั อยางเชน เราจะใชคําวา ดวงอาทติ ย
ขัน้ ท่สี อง ข้ันดึงลกั ษณะเดน
พจิ ารณาวา ลักษณะเดนของดวงอาทติ ยมอี ะไร เชน ใหความรอน
ใหความสวางข้ึนตอนเชาและตกตอนเย็น เปนตน
ขน้ั ท่ีสาม ขนั้ เปรียบเทียบ ตัง้ คําถาม
ลกั ษณะเดน แตล ะลกั ษณะวา “ลกั ษณะนเี้ หมอื นกบั อะไร? หรอื เปรยี บ
ไดก ับอะไร ในการทาํ งาน ในการดาํ เนินชีวติ หรืออ่นื ๆ” เชน การทดี่ วง
อาทติ ยม ลี ักษณะขนึ้ ในตอนเชา และตกในตอนเยน็ อาจทาํ ใหเ ราเหน็ ภาพ
เปรียบเทยี บวา ชีวิตมนุษยม ีขน้ึ มีลงเชนเดยี วกนั เปน ตน
success publisher
ตวั แทน ลักษณะเดน่ เปรยี บเทยี บ
รอ้ น ความโกรธ
สว่าง ความสําเรจ็
ข้นึ -ตก ความรงุ่ โรจนแ์ ละตกตา่ํ ของชีวิต
……… ………
100
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
…เอาละ ลองทําดบู า ง
เลือกคําขางลางนี้มาทาํ สกั 2-3 คาํ
หรอื ทําทง้ั หมดเลยกไ็ ด
1. ลูกดง่ิsuccess publisher
2. พายเุ ฮอริเคน
3. หางเสอื
4. ทางระบายนํ้า
5. รันเวย์
การฝกคิดดวยวิธีการนี้จะชวยพัฒนาการใชศักยภาพการเชื่อมโยง
มโนทัศนสูสิ่งใหม ๆ ท่ีเราอาจคิดไมถึงมากอน และสามารถใชเปน
ประโยชนสําหรับการอธิบายส่ิงตาง ๆ เปนภาษาภาพ ซ่ึงถาฝกฝนจน
ชํานาญจะชวยใหเราคิดเปรยี บเทียบและแทนท่ไี ดอ ยา งรวดเรว็ มากยง่ิ ขึน้
101
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ฝก “แกป ญหา” โดยใช “ตวั แทน”
วธิ ีหนงึ่ ท่ชี วยใหเ ราสามารถหาทางแกปญ หาท่ี “คดิ ไมตก” หรอื คน
พบแนวทางแปลกใหมใ นการแกปญหานน่ั คือ การแกป ญ หาโดยใชตวั แทน
หมายถงึ เม่อื เรากําลงั มองหาทางออกของปญหา ใหเ รามองดหู รอื ศึกษา
จากสงิ่ อื่น ๆ ท่ีไมเ กีย่ วของกับลักษณะงานของเรา ยกตวั อยา งเชน เมือ่
เรามปี ญ หาบคุ ลากรในองคกรไมร จู ะแกไ ขอยางไรใหด ที ส่ี ดุ เราอาจจะเอา
หนงั สือ “ชวี ิตสตั วโ ลก” มานัง่ อา น เรยี นรูช ีวติ สตั วเหลา นนั้ และพยายาม
สังเกตหาความสัมพันธเชื่อมโยงกับปญหาที่เรามีอยู ส่ิงท่ีเกิดขึ้นคือ เรา
อาจเห็นตัวอยางการดํารงชีวิตของสัตวบางประเภทที่สามารถนํามา
ประยุกตใ ชใ นการแกปญหาทเ่ี รากาํ ลังมอี ยไู ด
¶ÒŒ àÃÒ椄 à¡μʧèÔ »ÃдÉÔ °Ã ͺ æ μÇÑ
àÃҨоºÇÒ‹ ¨Òí ¹Ç¹äÁ¹‹ ÍŒ ÂàÅÂÕ ¹áººÁÒ¨Ò¡¸ÃÃÁªÒμÔ
ËÃÍ× Ê§èÔ Í¹è× æ ·ÁÕè ÍÕ Â‹Ùã¹àÇÅÒ¹¹Ñé
´§Ñ μÇÑ ÍÂÒ‹ §¢Í§¹¡Ñ »ÃдÉÔ °· èÕä´¡Œ ÅÒ‹ Ç¢ÒŒ §μ¹Œ
Ç¸Ô ¹Õ ÕéãËàŒ ÊÃÀÕ Ò¾ã¹¡ÒÃàªÍ×è Áâ§
ËÅ¡Ñ ÊÒí ¤ÞÑ ¤Í×
¡ÒÃ椄 à¡μËÒ¤ÇÒÁÊÁÑ ¾¹Ñ ¸à ªÍè× Áâ§
ÃÐËÇÒ‹ §Ê§Ôè ·àèÕ »¹š μÇÑ á·¹
¡ºÑ »Þ˜ ËÒ·àÕè ÃÒμÍŒ §¡ÒÃËÒ¤Òí μͺ
102
ปัญหาsuccess publisher ปรากฏการณธ์ รรมชาติ
?แตก เชือ่ มโยง บคุ ลกิ ลักษณะและพฤตกิ รรมของคน แแตตกกต่
ทางออก ตา่างง
ต่าง
บคุ ลิกลักษณะและพฤตกิ รรมของสตั ว์
ลกั ษณะสําคญั และการทาํ งานของสิง่ ต่าง ๆ ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย”
เปรยี บเทยี บเชื่อมโยง
103 07
ผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ ส่ิงท่นี ิยมนาํ มาใชเปน “ตวั แทน”
ของการส่อื ความหมาย
ของแถม…ตัวแทนเพอ่ื
เปรยี บเทียบ เพ่ือใหเ ห็นภาพ เพอื่ แกป ญ หา
หรอื เพื่อสรา งสรรคส ่ิงใหม ๆ อาทิ
success publisherสภาพธรรมชาตแิ ละปรากฏการณธ รรมชาติ
พจิ ารณาไดต งั้ แต
…ลกั ษณะท่ีเปนอยหู รอื ปรากฏการณของสิ่งท่อี ยเู หนอื ฟาขน้ึ ไป เชน
ดวงอาทติ ย ดวงดาว ระบบสรุ ิยจกั รวาล ดวงจนั ทร ฯลฯ
…ลักษณะที่เปนอยูหรือปรากฏการณของทองฟาและสภาพอากาศ
เชน ลม ฝน พายุ เมฆ หมอก ฟา แลบ ฟารอ ง ฟาผา ฟามืด ฟา สวาง
ฯลฯ
…ลกั ษณะที่เปน อยูหรอื ปรากฏการณท ีเ่ กิดขึ้นบนพ้นื ดนิ เชน ภเู ขา
ปา ตน ไม ทะเล แมน ้ํา ดนิ หิน ทราย ถ้ํา ฯลฯ
…หรอื ลงไปใตพ ืน้ ดิน เชน น้าํ บาดาล ช้นั หิน ถานหนิ นํ้ามนั แรธ าตุ
ตาง ๆ คล่นื ใตน ํ้า ฯลฯ
บุคลิกลักษณะและพฤตกิ รรมของคนและสตั ว
พิจารณาในเร่ืองตาง ๆ ไดอยางหลากหลาย อาทิ
…ลกั ษณะทางกายภาพทโ่ี ดดเดน ของคนทแ่ี ตกตา งกนั เชน เชอ้ื ชาติ
สถานภาพ ฐานะความเปนอยู ตาํ แหนง เพศ วัย ภาษา อาชพี ฯลฯ
…ลักษณะทางกายภาพทโ่ี ดดเดนของสตั ว เชน สัตวบ ก สตั วน ํ้า
สตั วครึง่ บกครึ่งน้าํ สัตวปก สตั วปา สัตวเ ล้ียงลกู ดวยนม สัตวดึกดําบรรพ
สตั วเ ล้อื ยคลาน สัตวกินพืช เปนตน
104
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
…ลกั ษณะและรูปแบบวิถชี ีวติ ของคนในอาชพี ตา ง ๆ เชน ผสู ื่อขา ว
นักการเมือง นักรอง นักวิทยาศาสตร นักบัญชี วิศวกร สถาปนิก นัก
โบราณคดี แมค า พอ ครวั คนขบั รถโดยสาร เปน ตน
…พฤติกรรมตา ง ๆ ของสัตว เชน แมลงเมา ชอบเลน ไฟ หนกู ลวั
แมว แมวรกั ความสะอาด ปลาโลมาชอบเลน กบั คน ฉลามกินคน เปน ตน
…รูปแบบการดาํ เนินชีวติ ของคนและสัตว เชน การตอ นรับแขก การ
เล้ียงดูลูก ความสัมพันธก บั เพอ่ื น การรบั ประทานอาหาร สัตวอ ยูกนั เปน
ฝูง การเลี้ยงลูกของสัตว การเก้ยี วพาราสี เปนตน
success publisher
ลกั ษณะสําคญั และการทํางานของสง่ิ ตาง ๆ
เชน การทาํ งานของเคร่อื งจักรในโรงงานทท่ี าํ งานตอ เน่ืองตลอด 24
ชวั่ โมง การทาํ งานของหางเสอื เรอื การทาํ งานของชพิ ในเครอ่ื งคอมพวิ เตอร
ระบบการทาํ งานในองคก รตาง ๆ เปน ตน
…ลกั ษณะเดน ของส่ิงของตาง ๆ เชน มีดมีความแหลมคม นํา้ แข็ง
ใหค วามเย็น เรอื ตองมตี นหน วาวตอ งมคี นดึงสายปาน เปนตน
เอาละ …ถึงเวลาทเี่ ราจะตองลองทดสอบการแกปญ หาดวยวิธี น้ีดว ย
ตนเองบางแลว
ลองทาํ ดู…
คุณหรือทมี งานมปี ญหาอะไรทย่ี ัง “แกไมต ก” อยูบาง
เลอื กมาสกั 1 ปญ หา
จากน้นั ใหหาทางแกดวยวิธใี ดวิธีหนึง่ ดงั ตอไปน้ี
105
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
1. เดินสํารวจสินคาทุกช้ัน ทุกแผนกในหางสรรพสินคาแหงหน่ึง
ดูวาคุณเห็นอะไรท่ีพอจะเช่ือมโยงคุณสูทางออกของปญหาหรือ
ไม ?
2. เปดหนังสือเก่ียวกับชีวิตสัตวโลกเลมท่ีคุณคิดวามีขอมูลมาก
ที่สุด มีสัตวประเภทใดพอจะเชื่อมโยงคุณสูทางออกของปญหา
หรือไม ?
3. เดินชมพิพิธภัณฑสักรอบหน่ึง ดูวาคุณเห็นอะไรที่พอจะเช่ือม
โยงคุณสูทางออกของปญหาหรือไม ?
หมายเหตุ…ถาคุณมีทีมงาน อาจจะกระจายกําลังออกไปทุกแหงเลย
หรือคุณอาจเสนอทางออกแบบใหม ๆ ตามสไตลคุณก็ได เชน ไปนั่งที่
โรงเรียนสัก 1 วนั ดพู ฤติกรรมเด็ก ๆ เผ่อื จะเหน็ อะไรแปลก ๆ พอจะเชอื่ ม
โยงสูปญหาทีเ่ กิดขนึ้ ได
ออ ! อีกอยา งหนึ่งแนะนําวา
ใหคณุ เอาสมดุ ไปจดสิ่งทค่ี ุณพบเห็น
และคดิ วา นาสนใจออกมาดวย
เพราะคณุ อาจจะคิดไมออกในเวลาน้ัน
การจดบนั ทึกอะไรออกมาบาง
ยอมชวยใหคณุ นํากลับไปทบทวนทบ่ี าน
เผือ่ ความคดิ ดี ๆ จะ “แวบ” ข้ึนมาบา ง
ในเวลาทีค่ ุณคดิ ไมถ งึ
106
ฝกใชสมองเปรียบเทียบแบบ “เปรียบเปรย” 07
ฝก “แกปญหา” โดยใช “จินตภาพ”
การฝก คิดดวยวธิ นี ี้ ไบรอนั แมททิมอร เปน ผูค ดิ เทคนิคนี้ขึ้นเพื่อฝกsuccess publisher
ทกั ษะการแกไ ขปญหาอยา งสรา งสรรค เรียกช่อื วา The image-streaming
technique(Mattimore,1993) โดยเนน การใชป ระโยชนจ ากจนิ ตนาการของ
ตนเอง
วธิ ีการ ไดแก
ขนั้ ท่ีหนึง่
ต้งั คําถามกบั ตนเองสักหน่งึ คําถาม เปน คําถามทีต่ อ งหาคาํ ตอบ
ข้นั ที่สอง
อยา พยายามตอบคาํ ถามแบบตรง ๆ แตใ หห ลบั ตา ทําตวั ตามสบาย
ใหรสู กึ ผอนคลาย ไมต อ งพยายามหาคาํ ตอบ
ขัน้ ท่ีสาม
เม่ือคุณเหน็ ภาพบางอยางเกดิ ขนึ้ ในความคิด ใหพ ยายามอธิบาย พดู
ออกมาวาเหน็ อะไรบาง บันทึกจนิ ตภาพที่เหน็ ไวในเทป
ขน้ั ท่ีส่ี
ลองทาํ สัก 2-3 นาที ในแตละครงั้ และลองเร่ิมใหม เมอ่ื เห็นจินตภาพ
อนื่ ๆ ใหบันทึกไว
107
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขนั้ ที่หา
จากนนั้ ใหเ ราศกึ ษาจนิ ตภาพเหลา นี้ เปรยี บเทยี บวา มสี ง่ิ ใดพอทจ่ี ะเชอื่ ม
โยงไปสทู างออกของปญหาทเี่ รามหี รือไม
…ลองแกปญ หาดว ยวิธีน้ีดู
คณุ จะพบวา ภาพในความคดิ ทเ่ี ราอาจไมเ คยคดิ วา จะมปี ระโยชน กลบั
ชวยใหเราเห็นทางออกของปญ หาได
เอาละ…หวังวาความสามารถในการคิดเชิงเปรียบเทียบ ในลักษณะ
เปรยี บเปรย หรอื “อปุ มา” ของเราคงไดร บั การยกระดบั ขน้ึ จากเดมิ บา งอยา ง
แนน อน ทา ยบทน้ี อยากใหเราตระหนกั รว มกันอีกครั้งวา การคิดเชงิ เปรียบ
เทียบลักษณะนี้ ไมเพียงแตช ว ยเราในการคนพบความเขา ใจใหม ยังชว ยให
เราสามารถสรางสรรคสิง่ ใหม ๆ หรอื การแกปญหาท่ี “แกไมตก” ให “ตก”
ลงไปได
ดงั น้ัน ถาวนั น้ี สมมตคิ ุณมีปญ หาทเ่ี กิดเกี่ยวขอ งกบั คน อยาลมื ..ลอง
ไปสํารวจวิถีชีวติ ของสัตวธ รรมชาติของสัตวบ างชนิด อาจชวยเขี่ยความคิด
ใหเช่อื มโยงกับปญ หาของเรา ทาํ ใหม องเหน็ แนวทางแกป ญหาท่เี กดิ ขน้ึ ได
108
success publisher เปรียบเปรยเพ่ือส่ือสารและสรางสรรค
COMPARATIVE
THINKING
เปรยี บเปรยเพือ่
สอื่ สารและสรา งสรรค
109
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
การคดิ เชิงเปรยี บเทยี บในลกั ษณะของการเปรยี บเปรย หรืออปุ มา มัก
จะนิยมประยุกตใชในการส่ือสารเพ่ือแสดงภาษาภาพ จุดมุงหมายเพื่อให
เขาใจงา ยหรอื เพอ่ื ใหไดร ับอรรถรสทางภาษาทสี่ ะทอน ถงึ อารมณความรูส กึ
นอกจากนยี้ งั นยิ มใชใ นการพัฒนาสิ่งใหม ๆ หรือหาทางแกปญหาท่ีเกิดขึน้
ดวยวิธีที่สรางสรรค ซ่ึงตองพ่ึงพาการคิดเชิงเปรียบเทียบเปนตัวจักรสําคัญ
ในกระบวนการ
ดงั นน้ั เพอ่ื ประโยชนต อ ผอู า น ในบทนจ้ี งึ นาํ เสนอตวั อยา งกระบวนการ
คดิ เปรียบเปรยใน 2 วัตถุประสงค อนั ไดแ ก เพ่ือการสอ่ื สาร และเพ่อื แก
ปญหาอยางสรางสรรค โดยเรยี งลําดับข้ันตอนเพ่ือใหเขาใจไดง า ยและนํา
ไปประยกุ ตใชไดจรงิ
กระบวนการเปรยี บเปรยเพื่อส่ือสาร
กระบวนการเปรียบเปรยเพอ่ื การสอ่ื สารจะเปน ประโยชน หากเรือ่ งท่ี
เราตองการส่อื สารนน้ั
• เปนเร่ืองท่ีเขาใจยาก หรือมีลักษณะเปนนามธรรม การเปรียบ
เปรยจะชวยใหเขาใจงา ยขึน้
110
เปรียบเปรยเพื่อสื่อสารและสรางสรรค 08
• เปนเรื่องท่ีตองการชักจูงใจ การเปรียบเปรยจะชวยใหเกิดการ
คลอยตาม
• เปน เรอื่ งทต่ี อ งการทาํ ใหเ กดิ ความไพเราะ การเปรยี บเปรยจะชว ย
ใหเกิดอารมณและความรสู ึกรวม
ลําดบั ขั้นการคดิ มีขั้นตอนหลัก ๆ 5 ขน้ั ตอน ไดแ กsuccess publisher
1. กําหนดสิ่งท่ีตอ งการเปรียบเทยี บ
2. หาตัวแทน
3. พจิ ารณากลุม คนทเ่ี ราตอ งการส่ือสาร
4. พิจารณาวา เปรียบเทียบแลวเขา ใจชัดเจนหรอื ไม ?
จินตนาการชัดเจนหรอื ไม ?
หากเปนผูรบั สารจะรูสกึ อยางไร ?
5. ประเมินและคดั เลอื กส่ิงท่จี ะนํามาเปรยี บเทยี บ
ขั้นที่ 1 กาํ หนดสิ่งท่ีตอ งการเปรียบเทยี บ
ส่งิ ท่ีเราตองการเปรยี บเทียบ เชน ตอ งการเปรยี บเทยี บคาํ เพยี งบาง
คาํ การกระทาํ บางอยา ง การนยิ ามความหมายท้งั หมด หรือเปรยี บเทียบ
เหตุการณท่เี กดิ ข้นึ ยกตวั อยา งเชน
111
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
เปรยี บเทียบคําบางคาํ …
เพ่ือใหเ หน็ ภาพชัดเจน และ/หรอื เกดิ อารมณค วามรูส ึก เชน
• “ผูส ูงอายกุ ลมุ หน่ึงเดนิ ชา มาก”
ลักษณะเดนทีต่ องการเปรียบเทียบ …“ชา เหมือนกบั …”
• “ขาวผอ งไปเลนนํา้ ทะเลจนตัวดํา”
ลกั ษณะเดนที่ตอ งการเปรียบเทียบ …“ดําอยา งกบั ..”
• “นางสาวไทยปนสี้ วย”
ลักษณะเดนทตี่ องการเปรยี บเทียบ …“สวยเหมอื น…”
• “คืนนด้ี วงจนั ทรเ ต็มดวง ทาํ ใหทอ งฟา สวา ง”
ลกั ษณะเดนท่ตี องการเปรียบเทียบวา …“สวา งดุจดัง่ …”
เปรยี บเทียบการกระทําบางอยาง…
เพื่อใหเ ห็นภาพชดั เจน และ/หรือเกดิ อารมณค วามรูสกึ เชน
• “เมอ่ื นายโกรธากลบั ถงึ บา น และพบวา บา นสกปรกมาก เขาจงึ
โกรธมากและตอ วาภรรยาวา เหตุใดจึงไมด แู ลบานใหดี”
ลกั ษณะเดนที่ตองการเปรยี บเทยี บคือ ความรนุ แรงของความ
โกรธวา “โกรธมากประหนึง่ …”
เปรยี บเทียบการใหนิยาม, ความหมายของคํา…
เพอ่ื ใหเ กดิ ความเขา ใจทชี่ ดั เจนและรวดเรว็ เชน
• “ผูเชย่ี วชาญ หมายถึง บคุ คลผมู ีความรูความชํานาญ หรือมี
ประสบการณอยางดที ง้ั ในเชงิ วิชาการและวิชาชีพ”
112
เปรียบเปรยเพื่อส่ือสารและสรางสรรค 08
ลกั ษณะเดน ที่ตองการเปรียบเทียบเพ่ือใหเ ขาใจงา ย ๆ วา
“ผูเชีย่ วชาญ เปรยี บไดกบั …”
เปรียบเทียบเรื่องท่ีตอ งการยา้ํ /เนน…
เพอ่ื ใหเกดิ ความตระหนัก เหน็ ความสําคญั และเหน็ คลอยตาม เชน
• “ผนู ําคือผทู ี่นาํ ทิศนําทาง หากปราศจากผนู าํ คนทีอ่ ยูภายใตก ็
จะระสํา่ ระสาย”
ลกั ษณะเดนทต่ี อ งการเปรยี บเทียบเพ่อื ใหเ หน็ วา เหตใุ ดผนู าํ จงึ
มคี วามสําคญั “ผูนําเปรียบไดก บั …ซ่งึ เปนสิ่งทีข่ าดไมได”
success publisher
เปรียบเทยี บส่ิงทเ่ี ปนนามธรรมดวยสง่ิ ทีเ่ ปนรปู ธรรม…
เพอ่ื อธบิ ายสง่ิ ทเี่ ปน นามธรรมดว ยภาษารปู ธรรม ทาํ ใหเ หน็ ภาพและ
เกิดความเขาใจทชี่ ัดเจน
• “ความยิง่ ใหญของมนุษยอ ยทู คี่ วามสามารถของปญ ญา ปญ ญา
ทาํ ใหม นษุ ยเ กดิ ความคิดสรา งสรรค เกดิ การพฒั นา หากไรซึง่
ปญญา โลกนี้คงไมเปน เชนน”ี้
ลกั ษณะเดน ทีต่ อ งการเปรียบเทียบเพื่อใหเ ห็นวา “ปญ ญานน้ั
เปรียบประดุจ…” หรือตอ งการเปรยี บวา “หากโลกไรซ่ึง
ปญ ญา โลกจะเปน เหมอื นด่งั …”
113
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขน้ั ที่ 2 หาตัวแทน
ขนั้ ตอ ไปเปน ขนั้ การหาตวั แทนหรอื ตวั เปรยี บเทยี บ โดยการพจิ ารณา
เปรียบเทียบกบั ส่ิงอื่น ท่ีมีความหมายตรงกัน
จากตัวอยา ง “ผูสงู อายกุ ลุมหนง่ึ เดินชา มาก”
ลักษณะเดนทตี่ อ งการเปรยี บเทยี บ
…เดนิ ชา มาก ความชา
…สิง่ ท่เี ราตอ งทาํ คือ หาสง่ิ ที่มมี โนทศั นห รือลักษณะเดนทใ่ี กลเคียง
ยกตัวอยา งจากลักษณะเดน
…เดินชา มาก ความชา ใหเ ราคดิ ใครค รวญดวู ามอี ะไรบา งทเ่ี ดนิ ชา
หรอื มลี กั ษณะของความชา หากความคดิ เปรยี บเทยี บของเรายงั ไมร วดเรว็
พอ เราอาจคดิ โดยพิจารณาจาก
• ปรากฏการณธรรมชาตใิ ดมลี กั ษณะของความชา บา งหรอื ไม ?
• บคุ ลกิ ลกั ษณะหรอื พฤตกิ รรมของสตั วม ลี กั ษณะของความชา หรอื
ไม ?
• ลักษณะคนประเภทอ่นื ทมี่ ลี กั ษณะของความชามหี รือไม ?
• การดําเนินชีวติ ประจาํ วันเร่ืองอ่ืน ๆ ทม่ี ีลักษณะของความชา มี
หรือไม ?
• สงิ่ ของท่เี คล่อื นไหวไดชา มีหรอื ไม ?
114
เปรียบเปรยเพื่อส่ือสารและสรางสรรค 08
สมมติเราคดิ สิ่งทีม่ ีลักษณะใกลเคยี งได 3 อยาง อนั ไดแ ก การคลาน
ของเตา การคลานของหอยทาก และการแลน ของเรือเกลือ
ขั้นท่ี 3 พิจารณากลุม คนท่เี ราตองการส่ือสาร
การเปรยี บเทยี บตอ งเลอื กคาํ ทค่ี นในบรบิ ทสงั คมนนั้ ณ เวลานน้ั เขา ใจ
ตรงกบั ความหมายทีต่ องการส่อื สาร เพื่อเม่ือกลาวถึงจะสามารถที่จะเห็น
ภาพไดท ันทโี ดยไมต อ งตีความกลับไปกลบั มาอกี หากเราเปรียบเทยี บสงิ่
ใดแลวผูรับสารไมเขาใจในทันที แสดงวาคําเปรียบเทียบนั้นไมเหมาะสม
กบั ผรู บั เราตอ งพยายามเขา ใจผรู บั ดว ยวา เขาเปน ใคร ขอบขา ยความเขา ใจ
อยูใ นลักษณะใด เปน คนในสงั คมใด วัยใด เพอื่ ใหเ ราสามารถเลือกคาํ ท่ี
จะนํามาเปรียบเทยี บไดอยา งเหมาะสม ยกตวั อยางเชน
success publisher
ËÒ¡Á¼Õ ʌ٠§Ù ÍÒÂ¤Ø ¹Ë¹§èÖ ¡ÅÒ‹ Çᡪ‹ ÒÂ˹Á‹Ø ¤¹Ë¹§èÖ ÇÒ‹ “¾Í‹ ˹Á‹Ø ¹Õè
໹š ¾Ç¡ÁС͡ÊÒÁμСÃÒŒ »ÒäÁ¶‹ ¡Ù ” ªÒÂ˹Á‹Ø ¤¹¹¹Ñé ÍÒ¨¨ÐäÁà‹ ¢ÒŒ ã¨
¤ÇÒÁËÁÒ à¾ÃÒÐ໹š ÊÒí ¹Ç¹à¡Ò‹ áÅÐʧÔè ·¹Õè Òí ÁÒà»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º¹¹éÑ äÁ‹
ä´Œ 㪨Œ Ã§Ô ã¹ºÃºÔ ·ªÇÕ μÔ »ÃШÒí Ç¹Ñ áÅÇŒ «§Öè Ëҡ໹š ¡ÒÃ㪡Œ ºÑ ¤¹ã¹ÊÁÂÑ
30-40 »¡‚ Í‹ ¹ ¡ÒÃà»ÃÂÕ ºà»Ã¹¨Õé Ð໹š ¡ÒÃÊÍ×è ÊÒ÷àÕè ¢ÒŒ ã¨μç¡¹Ñ ä´Œ
ÍÂÒ‹ §§Ò‹ ´ÒÂÇÒ‹ ËÁÒ¶§Ö ¤¹·¤èÕ ÅÍ‹ § ¾Å¡Ô á¾Å§ ËźàÅÂèÕ § ËÃÍ×
àÍÒμÑÇÃʹ䴌ࡋ§¨¹¤¹¨ÑºäÁ‹ä´Œ äÅ‹äÁ‹·Ñ¹ áÁŒ¨ÐàÍÒ¼ÅÁС͡ãÊ‹
μСÃÒŒ ¨Òí ¹Ç¹ 3 μСÃÒŒ ÁÒ¢ÇÒŒ §»Òãʪ‹ Ò¤¹¹¡éÕ Êç ÒÁÒöËźËÅ¡Õ ä´Œ
áÊ´§¶§Ö ¤ÇÒÁ໹š ¤¹·àèÕ ÍÒμÇÑ ÃÍ´ä´àŒ ¡§‹ ¨Ã§Ô æ
หรือจากตัวอยางการเปรียบเทียบการเดินชาของผูสูงอายุ เราตอง
มน่ั ใจวา เมอ่ื เราเปรยี บเทยี บกบั “การเดนิ ของเตา ” คนทเ่ี ราตอ งการสอ่ื สาร
115
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ดว ยจะเขา ใจและเหน็ ภาพไดท นั ที เพราะเราอาจคดิ ไมถ งึ วา คาํ เปรยี บเทยี บ
ท่ีเราตั้งสมมติฐานวาผูรับสารเขาใจแลว แตผูรับสารอาจจะไมเขาใจก็ได
เชน เดก็ เลก็ ๆ ท่ียังไมเคยเหน็ เตา หรอื คนตาบอดซึง่ ไมเ คยเหน็ ทาเดนิ
ทีเ่ ช่อื งชาของเตา คนเหลานย้ี อมจะไมเ ขา ใจการเปรียบเทยี บของเรา
ขน้ั ที่ 4 พจิ ารณาวา เปรยี บเทยี บแลว เขาใจชดั เจนหรือไม ?
จินตนาการชดั เจนหรือไม ? หากเปน ผรู ับสารจะรูสกึ อยางไร ?
ความชัดเจนจะเกิดขึ้นได หากผูรับสารรูจักคุนเคยกับส่ิงที่นํามา
เปรียบเทียบไดอยางดี และสิ่งท่ีนําไปเปรียบเทียบมีความคลายคลึงมาก
จนผรู บั สารไมเ กดิ ภาพทเี่ ราเปรยี บเทยี บผดิ ไป นอกจากนนั้ ยงั ตอ งพจิ ารณา
เรอ่ื งความรสู กึ ของผรู บั สารวา สง่ิ ทน่ี าํ มาเปรยี บเทยี บนน้ั สอ่ื ความหมายใน
เชิงทเ่ี หมาะสมกบั ความรูสึก และความหมายทีเ่ ราตอ งการจะส่ือหรือไม
ลองนาํ มาเปรียบเทียบดู
ทางเลอื กที่ 1
ผสู งู อายุในสวนสาธารณะกลุมหนึง่ เดนิ ชาเหมือนเตา คลาน
¤íÒμͺ เขา ใจชดั เจน/เหน็ ภาพเตา คลานตว มเตยี้ ม/รสู กึ ถงึ ความ
ชา แตไมไดม ีความหมายส่ือในทางนารงั เกยี จ
116
เปรียบเปรยเพื่อสื่อสารและสรางสรรค 08
ทางเลอื กที่ 2
ผูสูงอายใุ นสวนสาธารณะกลุมหน่ึงเดินชา เหมอื นหอยทาก
¤íÒμͺ เขาใจ/เห็นภาพหอยทากคลาน/ไมคอ ยใหความรูส กึ ชา
เพราะไมชินกับคําเปรียบเปรยน้ีและหอยทากเปนส่ิงท่ีไมสามารถพบเห็น
ไดทัว่ ไปและยงั ใหค วามรสู กึ วานารงั เกยี จ
success publisher
ทางเลือกท่ี 3
ผูสูงอายใุ นสวนสาธารณะกลมุ หน่งึ เดนิ ชาเหมือนเรือเกลือ
¤Òí μͺ ไมคอยเขาใจ/เห็นภาพเรือบรรทุกเกลือเคลื่อนไปแตไม
ชัดเจนเพราะเปนสิ่งที่คนจํานวนมากไมเคยเห็น/ใหความรูสึกถึงความ
อดื อาดเพราะวา เรอื เกลอื แทนความอดื อาดของคนปกตมิ ากกวา แทนความ
ชา ของคนสูงอายุ
ทางเลอื กที่ 4
ผสู ูงอายใุ นสวนสาธารณะ กลุม หนงึ่ เดินชาเหมอื นกง้ิ กอื
¤íÒμͺ ไมเขาใจเพราะภาพการเดินชาไมใชลักษณะเดนของ
กิง้ กอื /เหน็ ภาพกง้ิ กอื คอ ย ๆ เดินอยางเชื่องชา /ใหความรสู กึ เหมอื นดูถูกผู
สงู อายเุ พราะกง้ิ กอื ถกู ใชเ ปน สญั ลกั ษณข องสง่ิ ทน่ี า รงั เกยี จ แมก งิ้ กอื จะเดนิ
ชา ก็จรงิ
117
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขัน้ ที่ 5 ประเมินและคดั เลอื กสิง่ ท่จี ะนํามาเปรยี บเทียบ
เมอื่ พจิ ารณาจากสงิ่ ทเี่ รานาํ มาเปรยี บเทยี บทง้ั 4 อยา ง อนั ไดแ ก การ
คลานของเตา การคลานของหอยทาก การแลน ของเรอื เกลอื และการคลาน
ของกง้ิ กอื แลว เราจะเหน็ วา การเดนิ ของผสู งู อายเุ ปรยี บไดก บั เตา คลานจะ
เหมาะสมทสี่ ดุ เพราะเขา ใจชดั เจน เหน็ ภาพ และใหค วามรสู กึ ถงึ ความชา
อยา งเหมาะสม
หากคําทเี่ ราเลือกมา ยงั ไมสามารถเปรียบเทยี บไดชดั เจนและเขา ใจ
ไดท ันที เชน หากเราเปรียบเทียบวา คนชราเดินชา เหมือนรถน้ํามนั หมด
ยอ มเปน การใชค าํ เปรยี บเทยี บทผี่ ดิ ความหมาย จงึ ตอ งหาคาํ อน่ื ทสี่ อ่ื ความ
หมายไดชดั เจน เขาใจไดท นั ที และใหค วามรสู ึกตรงกับท่ีตองการสือ่ สาร
เอาละ…เรามาทดสอบความสามารถการเปรยี บเปรยของเราดูบาง
…เลอื กบทความ สารคดี เร่ืองสน้ั หรือขอ เขยี นอื่น ๆ มา
ประมาณ 1 หนา จากนน้ั ใหข ีดเสนใตคาํ วลี หรือขอ ความที่เรา
ตองการจะใชภาษาภาพแทนท่เี พื่อเปรียบเปรย คดั เลอื กมาประมาณ
10 คาํ จากนั้นลองทําภายใตก ระบวนการขางตน
เม่ือเปรียบเปรยแทนทคี่ าํ วลี หรือขอ ความตาง ๆ ที่เราขีดเสนใตไ ว
เรียบรอ ยแลว ลองเอาขอเขยี นทีเ่ ราได “ดดั แปลง” ใหเ พอ่ื น ๆ อานดวู า
เขาเขา ใจ เหน็ ภาพหรอื ซาบซึ้งใจตามทเ่ี ราตองการส่อื สารหรอื ไม ?
Åͧ·Òí º‹Í æ
áÅÇŒ ¨ÐàËç¹¾²Ñ ¹Ò¡Òâͧ¡ÒÃ໚¹¹Ñ¡à¢ÂÕ ¹
“©ÒÂáÇÇ”
¢Ö¹é ÁÒã¹Ç¹Ñ ã´Ç¹Ñ ˹è§Ö ¢ÒŒ §Ë¹ŒÒ¡çä´Œ
118
เปรียบเปรยเพื่อสื่อสารและสรางสรรค 08
กระบวนการเปรียบเปรยเพื่อแกป ญหาอยา งสรา งสรรค
กระบวนการน้ีอางอิงกระบวนการแกปญ หาท่ัวไป แตใ ชห ลกั การคิด
เชิงเปรียบเทียบเขามามีสวนรวมในการหาทางออกของปญหา ตัวอยางที่
นําเสนอในท่ีน้ีเปนเหมือนกรณีศึกษา จึงมีลักษณะกระบวนการคิดท่ีคอน
ขางเฉพาะเจาะจง เน่ืองจากมุงหมายใหเห็นแนวทางในรายละเอียดซ่ึงผู
อา นสามารถดงึ ไปประยุกตใ ชป ระโยชนไ ด
ขัน้ ตอนการคดิ กาํ หนดไว 7 ขัน้ ตอน
1. กําหนดขอบเขตของปญ หา
2. จินตนาการทางออกของปญหา
3. กาํ หนดลักษณะเดน ของส่ิงทีต่ องการ
4. หาส่งิ ทมี่ ลี กั ษณะเดน คลายคลงึ กับท่จี นิ ตนาการไว
5. การพจิ ารณาเปรียบเทยี บความเหมือนและความแตกตาง
6. การหาความสัมพนั ธเ ชงิ เหตุผลเพือ่ ดงึ แนวคดิ มาใชประโยชน
7. การประเมนิ เพ่อื นาํ มาประยกุ ตใ ชใหเขากับบรบิ ท
success publisher
ข้นั ท่ี 1 กาํ หนดขอบเขตของปญหา
ในการแกไขปญหาใดปญหาหนง่ึ ไมว า เลก็ หรือใหญ ส่งิ สําคัญเบอื้ ง
ตนท่ีเราตอ งทาํ คอื การกําหนดขอบเขตของปญหาใหชัดเจน เพอื่ นําไปสู
การหาวิธแี กป ญ หาในข้ันตอ ไป ยกตวั อยา งเชน
119
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ÊÁÁμÔÇ‹ÒàÃÒàËç¹»˜ÞËҢͧ¡ÒÃÍÒº¹éíÒã¹»˜¨¨ØºÑ¹ÁÕÍÂÙ‹Í‹ҧ
ÁÒ¡ÁÒÂ ÍÒ·Ô
1. ʹÔé à»ÅÍ× §¹Òíé ËÒ¡¤¹ 1 ¤¹ãª¹Œ Òíé à¾ÂÕ § 1 ÅμÔ Ã㹡ÒÃÍÒº
¤¹ 60 ÅÒŒ ¹¤¹·ÇÑè »ÃÐà·ÈÍÒº¹Òéí Ç¹Ñ ÅÐ 2 ¤Ã§éÑ ¨ÐμÍŒ §ãª¹Œ Òíé ¶§Ö 120
ÅÒŒ ¹ÅμÔ ÃμÍ‹ Ç¹Ñ ã¹áμÅ‹ л¨‚ ÐμÍŒ §àÊÂÕ ¹Òéí à¾Íè× ¡ÒÃÍÒºä» 43,800
ÅÒŒ ¹ÅμÔ ÃμÍ‹ »‚ ã¹¢³Ð·»èÕ ÃÁÔ Ò³¹Òéí ÊÐÍÒ´à¾Í×è ¡ÒÃ
Í»Ø âÀ¤ºÃâÔ À¤ã¹âÅ¡Å´¹ÍŒ Âŧä»àÃÍ×è  æ Ê¡Ñ
Çѹ˹èÖ§¶ŒÒäÁ‹á¡Œ»˜ÞËÒ¹éÕàμÃÕÂÁäÇŒ¨ÐμŒÍ§à´×Í´
ÃÍŒ ¹ÍÂÒ‹ §á¹¹‹ ͹
2. à¾ÔèÁ»ÃÔÁÒ³¹éíÒàÊÕ ¹éíÒ·èÕ ãªŒÍÒº¨Ð
¡ÅÒÂ໹š ¹Òéí ·§Ôé ¡Í‹ ãËàŒ ¡´Ô ¹Òéí àÊÂÕ ·μÕè ÍŒ §·Òí ¡ÒÃ
ºÒí º´Ñ ËÒ¡ÊÒÁÒöŴ»ÃÁÔ Ò³¡ÒÃÍÒº¹Òéí ŧ¡¨ç Ð
ªÇ‹ ÂÅ´»ÃÁÔ Ò³¹Òéí àÊÂÕ Å§ä´Œ
3. ʹéÔ à»ÅÍ× §à§¹Ô ·§Ñé ¼ÍŒÙ Òº¨ÐμÍŒ §¨Ò‹ Âà§¹Ô ¤Ò‹ ¹Òéí áÅСÒûÃлÒ
μÍŒ §à¾ÁÔè »ÃÁÔ Ò³¡ÒáÃͧ¹Òéí ¡ÒôáÙ ÅÃ¡Ñ ÉÒ¹Òíé ãËÊŒ ÐÍÒ´áÅÐà¾ÂÕ §¾Í
μÍ‹ ¡ÒúÃâÔ À¤ áÅÐã¹Í¹Ò¤μ¤Ò‹ 㪨Œ Ò‹ ¹Òéí ÂÍ‹ Á¨Ðʧ٠¢¹éÖ
4. μÍŒ §ÁÊÕ ¶Ò¹·ÍÕè Òºà¨ÒШ§ ·Òí ãˤŒ ¹à´¹Ô ·Ò§ ËÃÍ× ¤¹·ÕèäÁ‹
ÊÒÁÒöÍÒº¹éíÒ´ŒÇÂÇÔ¸Õ»¡μÔä´Œ ¨Ö§ä´ŒÁÕ¼ÅÔμÀѳ±·íÒ¤ÇÒÁÊÐÍÒ´
ÃÒ‹ §¡Ò·àÕè ËÁÒÐÊÁ
5. ¡ÒÃÍÒº¹Òéí áμÅ‹ ФçÑé μÍŒ §ÁÍÕ »Ø ¡Ã³Ë ÅÒÂÍÂÒ‹ § હ‹ ʺ‹Ù
¼ÒŒ ઴ç μÇÑ á»Ã§¢´Ñ ¼ÇÔ ÏÅÏ «§Öè ÍÒ¨¨ÐäÁÊ‹ дǡÊÒí ËÃºÑ ¤¹·ÍèÕ Â‹Ù
ÃÐËÇÒ‹ §¡ÒÃà´¹Ô ·Ò§ËÃÍ× ¤¹·èÕäÁÁ‹ àÕ ÇÅÒ
6. ¡ÒÃÍÒº¹Òéí äÁ¤‹ ÇÃ໹š ·Ò§àÅÍ× ¡à´ÂÕ Ç¢Í§¡Ò÷Òí ¤ÇÒÁÊÐÍÒ´
ÃÒ‹ §¡Ò ¹Ò‹ ¨ÐÁ·Õ Ò§àÅÍ× ¡Í¹×è æ ´ÇŒ ··Õè Òí ãËÃŒ Ò‹ §¡ÒÂÊÐÍÒ´ä´àŒ ª¹‹
à´ÂÕ Ç¡¹Ñ
120
เปรียบเปรยเพ่ือส่ือสารและสรางสรรค 08
¨Ò¡»Þ˜ ËÒμÒ‹ § æ ´§Ñ ¡ÅÒ‹ Ç àÃÒ¨§Ö à¡´Ô ¤ÇÒÁ¤´Ô ¢¹éÖ ÇÒ‹ ¹Ò‹ ¨ÐÁÕ
¡ÒÃÍÒº¹Òéí Ç¸Ô ÕãËÁ·‹ àèÕ ¹¹Œ ·§Ñé ã¹àÃÍè× §¢Í§¡ÒûÃÐË嫄 ¹Òéí ¤ÇÒÁÊдǡ
áμ‹ §Ñ ¤§¤ÇÒÁÃʌ٠¡Ö áÅÐʧèÔ μÒ‹ § æ ·èÕ ä´ÃŒ ºÑ હ‹ à´ÂÕ Ç¡ºÑ ¡ÒÃÍÒº¹Òéí હ‹
¤ÇÒÁÊÐÍÒ´ ¤ÇÒÁËÍÁ ¤ÇÒÁÊ´ª¹è× àÃÒ¨§Ö ¡Òí ˹´¢Íºà¢μ¢Í§»Þ˜ ËÒ
àÃÍè× §¡ÒÃÍÒº¹Òéí ä´ÇŒ Ò‹
“¡ÒÃá¡»Œ Þ˜ ËÒ¡ÒÃÍÒº¹Òéí ·ÊÕè ¹Ôé à»ÅÍ× §¹Òíé ¡Òá͋ ãËàŒ ¡´Ô ¹Òéí àÊÂÕ
¡ÒÃʹÔé à»ÅÍ× §à§¹Ô ¤ÇÒÁäÁÊ‹ дǡ áÅСÒÃËÒ·Ò§àÅÍ× ¡Í¹è× æ 㹡ÒÃ
ÍÒº¹Òéí ·ÕèäÁ¨‹ Òí ໹š μÍŒ §¨Òí ¡´Ñ ´ÇŒ ÂÇ¸Ô ¡Õ ÒÃà´ÂÕ Ç”
success publisher
การกําหนดของเขตของปญ หา
ทาํ ใหเราชดั เจนขน้ึ ในการหาวธิ ีแกไข
ในลําดบั ตอไป
ขนั้ ท่ี 2 จินตนาการทางออกของปญหา
ข้นั ตอไปเปน ขนั้ ของการจนิ ตนาการทางออกของปญ หา โดยกําหนด
สิ่งท่ีตองการใหเกิดขึ้น เพื่อลดขอบกพรองหรือเปนทางออกของปญหาท่ี
เกดิ ขนึ้
จากตัวอยา งขา งตน เราจนิ ตนาการวานา จะมี “ผลติ ภณั ฑท าํ ความ
สะอาดรา งกายชนดิ ใหม” ทีส่ ามารถประหยัดน้าํ สะดวก อาบไดทุกท่ที ุก
เวลา โดยมีองคป ระกอบทสี่ ําคญั รวมอยดู วยกัน
121
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขัน้ ที่ 3 กาํ หนดลักษณะเดนของสิ่งทีต่ องการ
สง่ิ ทเ่ี ราจนิ ตนาการคอื สง่ิ ทเ่ี ราพยายามคดิ แกป ญ หา ซง่ึ มลี กั ษณะเปน
เหมอื นความฝน ทยี่ งั ไมเ ปน จรงิ ขนั้ ตอ ไปคอื ความพยายามทจี่ ะทาํ ใหค วาม
ฝนนั้นเปนจริง ดังน้ันส่ิงที่เราตองทําคือ การจําแนกลักษณะเดนของ
จินตนาการทีเ่ ราคดิ ข้ึนใหชดั เจน เพื่อนําไปเปรยี บเทยี บกบั สง่ิ อืน่ ๆ ทเ่ี ปน
รปู ธรรม
จากตัวอยางขางตน เราอาจจําแนกลักษณะเดนของผลิตภัณฑ
ทาํ ความสะอาดรา งกายชนดิ ใหมท เ่ี ราตอ งการ เพอื่ แกป ญ หาดงั กลา ว โดย
ใหม ลี กั ษณะเดน ดงั น้ี
1. ใชน ํ้านอย หรอื ไมใ ชเ ลย
2. สะอาด
3. สดช่ืน
4. กล่ินหอม
5. ผวิ นมุ นวล
6. ใชไ ดท ุกที่ ทกุ เวลา
ขนั้ ท่ี 4 หาสิง่ ทม่ี ลี กั ษณะเดน คลา ยคลงึ กับทจ่ี นิ ตนาการไว
ขั้นตอนนี้เปนหนึ่งในวิธีการแกปญหาเชิงสรางสรรคท่ีตองใชการคิด
เชงิ เปรียบเทยี บ โดยเมอื่ เรากาํ หนดลกั ษณะเดน ของสงิ่ ทเี่ ราจนิ ตนาการได
แลว เราพยายามเปรียบเทียบกับสิ่งอ่ืน ๆ ท่ีมีลักษณะเดนใกลเคียงกับ
จนิ ตนาการของเราวา มีอะไรบา ง โดยพิจารณาจากลักษณะเดนของสงิ่ นนั้
122
เปรียบเปรยเพื่อส่ือสารและสรางสรรค 08
เลือกเฉพาะส่ิงที่มีบางดานคลายคลึงกับจินตนาการที่ตองการใหเปนจริง
ยกตวั อยางเชน
¡ÒÃËÒʧÔè ·ÁèÕ ÅÕ ¡Ñ ɳÐà´¹‹ ¤ÅÒŒ Â¤Å§Ö ¡ºÑ Å¡Ñ É³Ð¢Í§¼ÅμÔ À³Ñ ±
·Òí ¤ÇÒÁÊÐÍÒ´·àÕè ÃÒ¨¹Ô μ¹Ò¡ÒÃäÇŒ â´ÂàÍÒÅ¡Ñ É³Ðà´¹‹ ¢Í§¼ÅμÔ À³Ñ ±
·àÕè ÃÒ¨¹Ô μ¹Ò¡ÒÃ໹š μÇÑ μ§Ñé áÅФ¹Œ ËÒÇÒ‹ ÁÊÕ §Ôè ã´ºÒŒ §·ÁÕè ¤Õ ÇÒÁàËÁÍ× ¹
success publisher
อาจใชวิธกี ารตา ง ๆ ไดอยางหลากหลาย เชน
การตง้ั คําถาม
ต้งั คาํ ถามทีเ่ กย่ี วขอ งเพื่อใหเราตอบไดอยางตรงประเดน็ อาทิ
• ผลิตภณั ฑท ่ีใชทาํ ความสะอาดมีอะไรบา ง ?
• วิธที าํ ความสะอาดสงิ่ ตา ง ๆ มกี ่วี ิธี อะไรบา ง ?
• การทําความสะอาดอะไรบางที่ใชนํ้านอย หรือไมตองใช
น้ําเลย ?
• สัตวไมชอบอาบน้ํา แลวมันทําความสะอาดตัวของมัน
อยางไร ?
• ผลิตภัณฑท ําความสะอาดทใี่ หก ล่นิ หอมและความสดชนื่ มี
หรือไม อะไรบาง ?
• ผลิตภัณฑทําความสะอาดทใ่ี ชไดท กุ ทีท่ ุกเวลา มอี ะไรบาง ?
• ผลิตภัณฑทาํ ความสะอาดผวิ กายทบี่ ํารงุ ผวิ ดวยมีหรือไม
อะไรบาง ?
123
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ใชการสงั เกต การเปนนักสังเกตจะชว ยใหเราสรา งสรรคส ่ิงใหม ๆ
ไดอยางทเ่ี ราไมคาดคิดมากอ น
• สงั เกตคน สตั ว สง่ิ ของ วาสะอาดไดอยางไร ?
• สงั เกตพฤตกิ รรมการทาํ ความสะอาดของสตั ว
• สงั เกตการทําความสะอาดของคนทไ่ี มส ามารถถกู นํ้าได เชน
เปนแผล
• สังเกตการทําความสะอาดสงิ่ ของตา ง ๆ ทไี่ มต องใชน ํ้า
ใชเทคนิคการระดมสมอง (brainstorming)
วธิ นี จี้ ะชว ยเราไดม ากเพราะเขา ทาํ นอง “หลายหวั ยอ มดกี วา หวั เดยี ว”
การระดมสมองจะชวยใหเราไดความคิดที่หลากหลาย และเปนความคิด
ใหมท ่เี ราอาจไมค าดคิดมากอ นวาเก่ยี วขอ ง โดยใชเทคนิคการระดมสมอง
เชน เดยี วกบั ทไ่ี ดก ลา วไวใ นหนงั สอื เรอื่ ง การคดิ เชงิ สรา งสรรค (เกรยี งศกั ด,์ิ
2545:2)
หลังจากเราทําในขั้นตอนน้ีเราอาจจะไดสิ่งท่ีคลายคลึงกับท่ีเรา
จินตนาการไว อาทิ
• การทําความสะอาดแผล
• การทําความสะอาดรางกายของแมว
• การทาํ ความสะอาดอปุ กรณเคร่ืองหนัง
• โลชั่น/ครมี ทาํ ความสะอาดผวิ หนา
• ผา เย็น
• อ่นื ๆ
124
เปรียบเปรยเพื่อสื่อสารและสรางสรรค 08
ขั้นที่ 5 การพจิ ารณาเปรียบเทยี บความเหมอื นและความแตกตา ง
ขั้นตอนน้ีเปนขั้นของการพิจารณาเปรียบเทียบความเหมือน และ
ความแตกตา ง เนอ่ื งจากแตล ะสง่ิ ทเ่ี รายกขนึ้ มานน้ั ยอ มมบี างดา นทเี่ หมอื น
กันและมีอีกหลายดานท่ีแตกตางกัน และทั้งสองดานน้ันมีประโยชนตอ
การนํามาประยกุ ตเ ขา กบั การแกปญ หาของเราได ดังนัน้ ในขั้นตอนนจ้ี งึ
จําเปนตองจําแนกลักษณะท่ีเหมือนและแตกตางจากลักษณะเดนของสิ่ง
ตาง ๆ ที่คดิ ขึ้นทงั้ หมด
success publisher
จากตวั อยางขางตน
เราสามารถแสดงภาพเปนตารางไดด งั น้ี
ส่งิ ท่มี ีลักษณะคลา้ ยคลงึ ส่งิ ทเี่ หมอื นกัน ลกั ษณะเดน่ ทแี่ ตกตา่ ง
1. การทาํ ความสะอาดแผล - สะอาด - ใชย้ าฆา่ เช้อื โรค
- ไม่ได้ใช้นาํ้ เลย - ใชก้ ารเชด็ ดว้ ยสาํ ลี
2. การทําความสะอาดรา่ งกาย - ใชไ้ ด้ทุกท่ี ทกุ เวลา
ของแมว - ใชน้ าํ้ ลาย
- ไม่ใช้นํ้า - ใชก้ ารเช็ดด้วยล้ิน
- สะอาด - ลน้ิ ท่ีสากทําให้ความสกปรก
3. การทาํ ความสะอาดอุปกรณ์ - ไม่ใชน้ ํา้ หลดุ ออก
เครอื่ งหนงั - สะอาด - ใช้นาํ้ ยาขัดเครอ่ื งหนงั
- มกี ลน่ิ หอม - ใช้ผา้ ท่ีมีประสิทธิภาพในการ
4. โลช่นั ทําความสะอาดผวิ หนา้ - ใชไ้ ด้ทุกท่ี ทกุ เวลา
ขัดถูสง่ิ สกปรก
5. ผ้าเย็น - ไมใ่ ชน้ ้ํา
- สะอาด - มีสว่ นผสมของสารทําความ
- สดชื่น สะอาด
- ทาํ ให้ผวิ นุ่มนวล
- ใชไ้ ดท้ กุ ท่ี ทกุ เวลา - ใชก้ ารเชด็ ด้วยสําลี
- ไม่ใช้นา้ํ - ใชผ้ ้าเช็ด แบบใชแ้ ล้วทง้ิ
- สะอาด - มสี ว่ นผสมของแอลกอฮอล์
- หอม - ห่ออย่างมดิ ชดิ
- ใชไ้ ดท้ ุกท่ี ทกุ เวลา - พกพาสะดวก
125
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ขัน้ ท่ี 6 การหาความสมั พันธเชงิ เหตผุ ล
เพ่อื ดึงแนวคดิ มาใชประโยชน
ขั้นนี้เปนข้ันวิเคราะหหาความสัมพันธเชิงเหตุผลเพื่อพิจารณาวา
ลักษณะเดนของสิ่งที่เราจินตนาการข้ึนน้ันเกิดจากเหตุผลอะไร โดย
พจิ ารณาจากสงิ่ ทีเ่ รานาํ มาเปรยี บเทียบ และดึงแนวคิดท่ีสามารถนํามาใช
ประโยชนกับการแกปญ หา ขนั้ ตอนการคิดพจิ ารณาอาจทําได ดังน้ี
การตง้ั คําถามเพือ่ คน หาเหตผุ ล
ต้ังคําถามจากลกั ษณะเดน ของจินตนาการ เพ่ือหาเหตุผลวา สง่ิ น้ัน
เกดิ ขึ้นไดอยางไร โดยพิจารณาจากสิ่งทน่ี าํ มาเปรียบเทยี บ (จาก ตาราง)
การหาเหตผุ ลโดยพจิ ารณาจากลักษณะเดน ของสิง่ ที่นํามาเปรยี บเทียบ
การหาคาํ ตอบจะวเิ คราะหจ ากลกั ษณะเดน ของสงิ่ ทนี่ าํ มาเปรยี บเทยี บ
อนั ไดแ ก การเชด็ การใชนา้ํ ยาทม่ี สี ว นผสมของสารทําความสะอาด สาร
ทใ่ี หค วามหอม สารทท่ี าํ ใหผ วิ นมุ การบรรจหุ บี หอ ทพี่ กพาสะดวก เปน ตน
(จากตาราง)
การดงึ แนวคดิ ทีค่ ิดวาประยุกตใชได
จากน้ันใหดึงแนวคิด หรือวิธีการจากเหตุผลดังกลาว ท่ีคิดวาจะ
สามารถประยุกตเ ขา กับผลิตภณั ฑใหม ท่เี ราจนิ ตนาการไดออกมา
126
เปรียบเปรยเพ่ือส่ือสารและสรางสรรค 08
พจิ ารณาความสัมพันธเชิงเหตุผลจากตารางนี้
success publisherลกั ษณะเด่นของ การตัง้ คาํ ถาม การหาเหตผุ ล ดึงแนวคิดทีค่ ดิ วา่
จินตนาการ จากลักษณะเดน่ ของสิ่ง ประยุกตใ์ ช้ได้
เหตใุ ดจงึ ไมต่ อ้ งใช้น้ํา ท่นี าํ มาเปรียบเทียบ
1. ใช้น้ํานอ้ ย หรอื ไม่ใช้ ใชส้ ิ่งใดแทนนํ้า ใชน้ ํ้ายาที่มสี ่วนผสม
เลย ใชน้ ํ้ายาทีม่ ีสว่ นผสมของ ของสารทําความ
ความสะอาดเกดิ จาก สารทาํ ความสะอาด สะอาด
2. สะอาด อะไร
ใชน้ ํา้ ลาย ใชก้ ารเช็ด
3. สดชื่น ความสดชน่ื มาจากที่ใด การเชด็ ด้วยสําลี + การใช้ ใช้ผา้ ทีม่ ีประสทิ ธิภาพ
4. กล่ินหอม มกี ลน่ิ หอมไดห้ รอื ไม่ นา้ํ ยา ในการทาํ ความสะอาด
5. ผิวนมุ่ นวล มาจากไหน การเชด็ ดว้ ยผ้าท่ีมปี ระสทิ ธิ
6. ใชไ้ ดท้ ุกที่ ทุกเวลา ผสมสารทีท่ ําให้เกดิ
ทําให้ผวิ นุ่มนวลไดห้ รือ ภาพในการขดั ถู + การใช้ ความเย็น หรือสารที่
ไม่ เพราะเหตใุ ด นา้ํ ยา ใช้แล้วเกดิ ความสดชื่น
การเชด็ ดว้ ยลนิ้ + น้าํ ลาย
เหตุใดจึงใชไ้ ด้ทกุ ท่ี ผสมสารทีท่ ําให้เกิดความ ผสมนํ้าหอมกลิ่นตา่ งๆ
ทุกเวลา เยน็
ผสมสารท่ที ําให้เกดิ
ใช้สารเพิ่มความหอม ความน่มุ นวล
ได้ ใชส้ ารทที่ ําใหผ้ ิว บรรจุหีบหอ่ ทพ่ี กพา
นุม่ นวล สะดวก
ไมต่ ้องใช้น้าํ ใช้ผา้ หรือกระดาษที่ใช้
บรรจุหีบหอ่ ท่สี ะดวกในการ แล้วท้งิ
พกพา
ใชผ้ า้ แบบใช้แล้วท้งิ
ข้ันท่ี 7 การประเมนิ เพ่อื นํามาประยกุ ตใชใหเ ขากับบริบท
ขน้ั ตอนนเ้ี ปน การประเมนิ แนวคดิ ดงั กลา ววา เหมาะสมกบั การนาํ มา
ประยุกตใ ชจริงไดม ากนอยเพยี งใด โดยจะมีการลงลกึ ในรายละเอยี ดของ
การนําไปใชจริง รายละเอียดของการคิดในขั้นตอนนี้ อยูนอกบริบทของ
การคดิ เชงิ เปรยี บเทยี บ จงึ ไมข ออธบิ ายในทน่ี ี้ แตจ ะขออธบิ ายขนั้ ตอนเพยี ง
เล็กนอย เชน
127
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
ประเมินความเหมาะสมของตัวเลือก
• แนวคิดท่เี ลอื กเหมาะกับการนําไปใชตางบริบทหรือไม
• วิพากษวาหากนําไปใชจริงจะเกิดปญหาอะไรไดบาง เชน ผู
บริโภคไมยอมรับ คุณภาพไมดีเทาของเกา ไมสนใจเพราะไม
เคยชินตอการเปลยี่ นแปลง เปนตน
การกําหนดตวั เลือก คัดเลือกส่ิงทีเ่ หมาะสม
• คดั เลอื กตวั เลอื กทเ่ี หมาะสมกบั การใชง านจะใชอ ะไร ไมใ ชอ ะไร
การปรบั ปรงุ ใหเหมาะสมกับบรบิ ท
• พิจารณาบริบทของสิ่งทตี่ องการแกปญหา เชน
- ใครคือกลุมเปาหมายท่ีตองการใชมากท่ีสุด ทําอยางไรจึงจะ
เหมาะสมกับกลมุ เปา หมาย
• ประยกุ ตแนวคิดใหเ ขา กบั บริบทที่ใชงานจริง เชน
- ใชผ า อะไรจงึ เหมาะสมทส่ี ดุ จะใชแ ลว ทง้ิ หรอื จะใชแ ลว นาํ กลบั
มาใชไ ดอกี
- ใชผลิตภัณฑทําความสะอาดอะไร ท่ีมีลักษณะคลายสบู
มากกวามีสารผสมของแอลกอฮอล เพื่อใหความรูสึกเหมือน
อาบนา้ํ
- เพมิ่ ตวั เลอื กของกลิน่ และสูตรตา ง ๆ เพ่ือผิวท่ีแตกตา งกนั
- กาํ หนดราคาทเี่ หมาะสม
128
เปรียบเปรยเพื่อสื่อสารและสรางสรรค 08
บทสรุป ปญหาที่แกไขได, แนวคิดใหม, สง่ิ ใหม
บทสรุปของการคิดจะไดการแกป ญ หาวธิ ีใหม เชนจากตวั อยา งที่นํา
เสนอ อาจจะนาํ มาประยุกตไดเ ปน “ผลติ ภัณฑอ าบนํา้ ชนดิ ใหม โดยไม
ตอ งใชน าํ้ มลี กั ษณะคลา ยผา เยน็ แตม ขี นาดใหญก วา มคี วามหอม ใหค วาม
สดชนื่ และทาํ ใหผ วิ นมุ เนยี นเหมอื นการอาบนาํ้ โดย บรรจใุ นหีบหอ ขนาด
กะทัดรดั สามารถพกพาไปที่ใดก็ได และสามารถ ใชเ วลาใดก็ได”
success publisher
เราจะสามารถคดิ เปรยี บเทยี บไดดี ส่ิงสาํ คญั ทีต่ อ งมคี อื ขอ มูล และ
ความรูร อบตวั ทเ่ี กี่ยวขอ งกบั เรื่องตา ง ๆ ท้งั ในวถิ ีชีวิตสว นตัว คานยิ ม
สังคม ความเปนไปของปรากฏการณธ รรมชาติ ขา วสาร สถานการณบา น
เมอื ง บุคลกิ ลักษณะของคน สตั ว และสงิ่ ของตาง ๆ ความรูเหลานี้จะชวย
ใหเ รานาํ ออกมาใชเ ปรยี บเทยี บกบั สง่ิ ตา ง ๆ ไดอ ยา งอตั โนมตั ิ เมอ่ื เราตอ ง
อธบิ ายเรื่องตาง ๆ ใหผอู ื่นเขา ใจ
129
success publisherผูชนะ 10 คิด : การคิดเชิงเปรียบเทียบ
¡ÒÃ໹š ¹¡Ñ ¤´Ô àª§Ô à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º·´èÕ Õ
¤Çþ²Ñ ¹Ò¹ÊÔ ÂÑ μ‹Ò§ æ ·àèÕ ¡ÂèÕ Ç¢ŒÍ§
â´Âã¹·¹Õè ¨éÕ ÐàÃÂÕ ¹ÃŒ¨Ù Ò¡Å¡Ñ É³Ð¤¹ÍÒª¾Õ μÒ‹ § æ
·ÁèÕ ¤Õ ÇÒÁ໹š “¹¡Ñ à»ÃÂÕ ºà·ÂÕ º” ໚¹¹ÊÔ ÂÑ
«§èÖ àÃÒ¤ÇÃàÅÂÕ ¹áºº
130
success publisher การพัฒนานิสัยนักคิดเชิงเปรียบเทียบ
COMPARATIVE
THINKING
การพัฒนานิสัย
นกั คดิ เชงิ เปรียบเทียบ
131
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
5.การคิดเชิงเปรียบเทียบ - ลายน้ำ
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search