วารสารกรมอู่ทหารเรือ ประจำปี 2562

50

51

ÈÒกà·บัÃÊคÊÍŒÍ× µว´Øา§´Ãม·ÂทÓᏠ้าÐ͹Ëทàา´ÅéÓ‹§ย
ทางวิศวกรรม
ของกรมอูท่ หารเรือ

¹ÒÇÒàÍ¡ ÊÁÈÑ¡´ìÔ ¤§âªµÔ

ลักษณะทั่วไปและความสำ�คญั ของเรือดำ�นำ้ �

เรือดาำ นำา้ มคี วามแตกตา่ งจากเรอื ผิวนาำ้ เปน็ อยา่ งมาก ตง้ั แตแ่ นวคิด
การใชเ้ รอื พ้นื ทป่ี ฏิบตั ิการ รวมถึงความซบั ซอ้ นของการสรา้ งเรือ เนอ่ื งจาก
ธรรมชาตขิ องเรอื ดำาน้าำ จะตอ้ งปฏิบัตกิ ารอยใู่ นใตน้ ้าำ ซึง่ เปน็ สภาพแวดลอ้ มท่ี
เปน็ อันตราย และฝนื ธรรมชาติของมนษุ ยท์ ่วั ไป เปน็ ยานพาหนะทขี่ ับเคล่ือน
ไดด้ ว้ ยตวั เองใต้น้ำา ซ่งึ ออกแบบและสร้างข้นึ เพอ่ื ให้สามารถปฏิบตั ิการใตน้ ำา้
ในระยะเวลาท่ีกาำ หนด นอกจากนใ้ี นขณะทเ่ี รือดำานาำ้ ปฏิบตั กิ ารอยู่ใตน้ ำา้ จะตอ้ ง
สามารถดาำ รงชีวติ ไดโ้ ดยลำาพงั รวมทง้ั ต้องสามารถอยู่รอดได้หากเกิดกรณี
ฉุกเฉิน โดยไม่สามารถรับการสนบั สนนุ จากภายนอกได้

1รปู ที่ 1 ลกั ษณะทว่ั ไปของเรือดำ�น้ำ�ขณะลอยลำ�บนผวิ นำ้ �

การออกแบบเรือดำ�นำ้�ในส่วนผนังของเรือหรือท่ีเรียก วิศวกรรมข้นั สงู ต้ังแตก่ ารออกแบบ การสรา้ ง การควบคุมและ
วา่ เปลือกเรอื จึงเปน็ สว่ นที่มคี วามสำ�คัญมาก ซ่งึ เปลือกเรอื จะมี ตรวจสอบคณุ ภาพในการสร้าง รวมถึงต้องใชแ้ รงงานและระยะ
การออกแบบระบบเปลือกเรือชัน้ เดียวหรือสองชัน้ ได้ นอกจาก เวลาในการสร้างมากกว่าเรือฟรเิ กต
นั้นเรือดำ�น้ำ�ยังมีระบบต่าง ๆ ที่ต้องใช้หลักการทางวิศวกรรม นอกจากความซับซ้อนในการออกแบบและสร้างเรือ
ที่ค่อนขา้ งซบั ซอ้ นท่จี �ำ เป็นส�ำ หรบั การปฏบิ ตั ิภารกจิ ใต้น้ำ� แลว้ การใชง้ านเรอื ด�ำ น้�ำ ไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพสูงสดุ จ�ำ เปน็
ความซบั ซ้อนของการสร้างเรือด�ำ นำ้� มีสาเหตุมาจาก ตอ้ งมกี ำ�ลังพลทีม่ ีความรู้ ความเข้าใจ และไดร้ ับการฝึกจนเกดิ
หน้าทหี่ ลกั 3 ประการของเรือด�ำ น�ำ้ กล่าวคอื การด�ำ รงชวี ิต ความชำ�นาญ จงึ จะสามารถปฏิบตั ิงานเปน็ หน่ึงเดียวกับเรอื
ต่อเน่ืองอยู่ในสภาพแวดล้อมท่ีเป็นอันตรายโดยไม่มีการ ด�ำ น�ำ้ ของตนได้ ดว้ ยเหตนุ เ้ี รอื ด�ำ น�ำ้ จงึ เปน็ อาวธุ ทม่ี คี วามละเอยี ด
สนบั สนนุ จากภายนอก การปฏบิ ตั กิ ารทางทหารโดยไมถ่ กู ตรวจจบั ซบั ซอ้ น มรี าคาสงู และใชเ้ วลาสรา้ งนานกวา่ เรอื ผวิ น�ำ้ ตลอดจน
โดยการซอ่ นพราง ไม่วา่ จะเป็นทางคลนื่ เสยี ง ทางคล่ืนความดัน จะต้องมีการสนับสนุนการซ่อมบำ�รุงจากหน่วยเทคนิคต่างๆ
ทางคลื่นเรดาร์ ทางคลนื่ อนิ ฟราเรด หรอื ทางสายตา รวมทัง้ ต้อง อยา่ งมมี าตรฐาน ส่งผลใหก้ องทัพทมี่ ีเรอื ดำ�น�ำ้ ประจำ�การ และ
มีขดี ความสามารถในการโจมตเี ปา้ หมายที่เปน็ ภยั คกุ คาม และ สามารถใช้งานได้อย่างเตม็ ประสทิ ธิภาพ จงึ มคี วามจำ�เปน็ ต้อง
สามารถปอ้ งกนั ตวั จากการถูกโจมตไี ด้เช่นกนั พัฒนาศักยภาพการซ่อมบำ�รุงท้ังด้านองค์บุคคลและด้านสถานท่ี
เรือด�ำ น�้ำ ดีเซล-ไฟฟา้ ขนาดกลาง ทม่ี ีระวางขับน้�ำ รวมถงึ เครือ่ งมือและสิ่งอุปกรณต์ ่าง ๆ ท่ีใช้ในการซอ่ มบำ�รุงดว้ ย
ประมาณ 1 500-1800 ต นั ยาวประมาณ 6 0-70 เ มตรซ่ึงในขนาด เชน่ กัน
มติ ดงั กล่าว จะต้องมรี ะบบย่อยต่างๆ มากกวา่ 150 ระบบ มที ่อ เรือด�ำ นำ้�ยังสามารถนำ�ไปใช้ในวตั ถปุ ระสงคต์ า่ ง ๆ ได้
ทางตา่ ง ๆ รวมความยาวกว่าหลายกิโลเมตร มชี นิ้ ส่วนประกอบ เชน่ การวิจัยใต้น้ำ� การช่วยชวี ิตใต้น�ำ้ โดยกองทัพเรือในประเทศ
กว่าหม่ืนชนิ้ ซง่ึ ชิ้นสว่ นและระบบยอ่ ยต่าง ๆ ตอ้ งผ่านมาตรฐาน ต่าง ๆ น�ำ ไปใชเ้ ปน็ อาวธุ ทางยทุ ธศาสตรใ์ นการท�ำ สงครามใตน้ ำ้�
ความปลอดภัยสูงสุด และกลไกต่าง ๆ ต้องทำ�งานประสาน กันอยา่ งแพร่หลาย ซ่งึ กองทัพเรอื ของไทยก�ำ ลังตอ่ เรอื ด�ำ นำ�้ จาก
สอดคลอ้ งกันเป็นหนง่ึ เดียว โดยเม่ือเปรียบเทียบกับเรอื ฟรเิ กต ประเทศสาธารณรฐั ประชาธิปไตยประชาชนจีน โดยจะเข้าประจำ�
แลว้ เรือดำ�น�ำ้ มขี นาดมิตปิ ระมาณคร่งึ หนึ่งของเรอื ฟริเกต แตม่ ี การในปี พ.ศ. 2566 เป็นเรือดำ�น้ำ�ช้ัน Yuan Class ร่นุ S26T
จ�ำ นวนช้นิ สว่ นมากกวา่ กนั ถงึ 2 เทา่ และตอ้ งใช้องค์ความรู้ทาง ขนาดระวางขับน�้ำ 2,600 ตนั
53
1รปู จาก Introduction to Submarine Design https://www.marineinsight.com/
naval-architecture/introduction-to-submarine-design/

กรมอทู่ หารเรือกับการพฒั นาเรอื ดำ�น้ำ�ของไทยในอดีต

2ในเดอื นตุลาคม พ.ศ. 2478 กองทัพเรือได้เรียก ประจ�ำ กองสารวตั รช่าง เป็นหัวหน้าชุด และทา่ นขนุ ดำ�เนนิ
ประกวดราคาสร้างเรือด�ำ น้ำ� บริษทั มติ ซุบชิ ิ ของญปี่ ุ่น เสนอ วิศวการ เปน็ ผชู้ ว่ ย รวมชา่ งฝมี ือของกรมอทู่ หารเรืออกี 4 คน
ราคาต�่ำ ทส่ี ุดคือ เรือด�ำ นำ�้ ขนาด 370 ตนั มีปนื ใหญแ่ ละ ไปศึกษาและฝึกงานการสร้างแบตเตอร่ีขึ้นใช้ราชการเอง
ลูกปนื มที ่อตอรป์ ิโด ไม่มลี กู ตอร์ปิโด สร้าง 3 ล�ำ ราคาล�ำ ละ โดยเฉพาะแบตเตอรี่ที่ใช้กับเรือดำ�น้ำ� เมื่อคณะนายทหาร
820,000 บาท กองทพั เรอื จงึ ตกลงสร้างท่ี เมอื งโกเบ ประเทศ และช่างชุดนี้กลับมาถึงกรุงเทพฯแล้ว และสามารถสร้าง
ญปี่ ุน่ และไดส้ ง่ นายทหารสัญญาบตั ร และประทวน ไปศึกษา ประกอบแบตเตอรี่เพอ่ื เปล่ียนให้กับเรือดำ�นำ้�ทั้ง 4 ล�ำ ทป่ี ้อม
การใช้เรือดำ�น้ำ�ในญีป่ นุ่ โดยจกั รพรรดนิ าวีญป่ี นุ่ จดั ครูและ พระจุลจอมเกลา้ ส�ำ เรจ็ ในปี 2485 จึงทำ�ใหเ้ รอื ด�ำ นำ้�ของไทย
เรือฝึกให้ โดยท่ีกรมอทู่ หารเรอื ต้องเตรียมการการซ่อมบำ�รุง สามารถปฏบิ ัติราชการไดอ้ ีกครงั้ หหนงึ่ หลังจากต้องถกู ปลด
เรอื ดำ�นำ�้ ท่ีอทู่ หารเรือธนบุรใี นทกุ ดา้ น ระวางช่ัวคราวเนอ่ื งจากแบตเตอรี่หมดอายุ ต่อมาจึงได้จัดต้งั
เรอื ดำ�นำ�้ ที่ส่งั สร้างมรี ะวางขบั น�ำ้ เหนือน�้ำ 370 ตัน กองโรงงานแบตเตอรแี่ ละสีโดยการชว่ ยเหลอื ในการออกแบบ
ใตน้ ำ�้ 430 ตัน ความเร็วสงู สุดเหนือนำ�้ 15 นอต ใต้น้�ำ 8 นอต อปุ กรณแ์ ละเครอื่ งมอื ตา่ ง ๆ ข องพลเรอื ตรีฉาดแสงชโู ตหวั หนา้
ด�ำ ได้ลึก 60 เมตร ตดิ ปืนใหญข่ นาด 76/25 มม. 1 กระบอก กองโรงงานจักร กรมอูท่ หารเรือ ในสมยั น้ัน ไดม้ ีการทดสอบ
มีตอร์ปิโดทหี่ ัวเรือ 4 ทอ่ ขนาด 45 ซม. ตอร์ปิโด 8 ลกู ใชค้ น
ประจ�ำ เรอื 33 นาย ตอรป์ ิโดทใ่ี ชเ้ ปน็ ตอร์ปิโดแบบเดยี วกบั ท่ี รปู ท่ี 2 เรอื ดำ�น้ำ�ไทยในอดีต
ซื้อมาใชใ้ นเรือตอรป์ โิ ดและเรอื สลุป เรอื ดำ�น้�ำ 4 ลำ� น้ีตอ่ มา
ได้รับพระราชทานชื่อวา่ ร.ล.มัจฉาณุ ร.ล.วริ ณุ ร.ล.สินสมทุ ร ทดลองและพัฒนางานซ่อมบำ�รุงเรือดำ�น้ำ�นี้ จนได้รับ
และร.ล.พลายชุมพล เรอื สองลำ�แรกคือ ร.ล.มจั ฉาณุ และ โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นกองโรงงานแบตเตอรี่และสี
ร.ล.วริ ณุ ไดส้ ร้างเสร็จและส่งมอบใหก้ องทพั เรอื ในวนั ที่ 4 ตั้งอยูใ่ นกรมอทู่ หารเรอื ต่อมาภายหลงั สงครามโลกครง้ั ท่ี 2
กนั ยายน พ.ศ. 2480 นายทหารและทหารทศี่ ึกษาอย่ใู นญป่ี ุ่น ได้ส่งนายทหารไปศึกษาต่อในต่างประเทศและได้พัฒนางาน
ได้ลงประจ�ำ เรือสองล�ำ น้ี จึงได้ถือเอาวนั ที่ 4 กนั ยายนของทุกปี การซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ดำ�น้�ำ ตอ่ ไป แตเ่ มื่อเกิดเหตุการณ์ร้ายแรง
เป็นวนั เรอื ด�ำ นำ้�ตอ่ มาจนทกุ วนั นี้ พลเรอื ตรี กนก นพคณุ กรณเี รอื ขดุ แมนฮตั ตัน ในวันที่ 29 มถิ ุนายน พ.ศ. 2494
(เม่อื ครงั้ มยี ศเป็นนาวาตร)ี ได้เปน็ ผู้บงั คบั หมู่เรือนำ�เรอื ด�ำ น�ำ้ ท�ำ ใหห้ น่วยงานน้ีต้องยา้ ยไปสงั กัดกระทรวงกลาโหม และ
ท้ัง 4 ลำ� เดนิ ทางจากญ่ปี ่นุ มาถึงกรงุ เทพฯ ในวนั ท่ี 29 แปรสภาพเป็นองค์การแบตเตอร่ี และในทีส่ ดุ ถูกเปลย่ี น
มิถุนายน พ.ศ. 2481 ไปเป็นโรงงานแบตเตอร่ที หาร กองโรงงานอตุ สาหกรรม
กองทัพเรอื ได้ใชเ้ รอื ดำ�น้ำ�ชุดนี้ ปฏบิ ตั ิภารกิจใน กรมการอุตสาหกรรมทหาร ศนู ยก์ ารอุตสาหกรรมปอ้ งกัน
กรณีพิพาทกับอินโดจีนของฝรั่งเศส และในสงครามมหา ประเทศและพลังงานทหาร สังกดั กระทรวงกลาโหมใน
เอเชียบูรพา ตามขอบเขตทตี่ กลงไวก้ ับฝ่ายญปี่ ่นุ โดยระหวา่ ง ปัจจบุ ัน ทำ�ให้งานดา้ นการพัฒนาแบตเตอรี่และการเคลอื บ
สงครามอินโดจนี ของฝร่ังเศส เมือ่ ปี พ.ศ. 2484 หลงั จาก ผวิ เรือดำ�น้ำ�ของกรมอูท่ หารเรือสน้ิ สุดลง
ยทุ ธนาวที เี่ กาะช้าง เรอื ด�ำ นำ�้ ทั้ง 4 ลำ� ไดท้ ำ�การลาดตระเวน
บริเวณหน้าฐานทัพเรือเรียม ซึ่งเป็นอินโดจีนของฝรั่งเศส
สรา้ งความหว่ันเกรงใหก้ บั ฝ่ายฝรั่งเศสเป็นอยา่ งมาก ตอ่ มา
ในระหว่างสงครามมหาเอเชียบรู พา โรงไฟฟา้ สามเสนและ
วัดเลียบได้ถูกทิ้งระเบิดจนไม่สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้
กองทัพเรือได้รับการร้องขอให้นำ�เรือดำ�น้ำ�ไปทำ�การจ่าย
กระแสไฟฟา้ ท�ำ ให้รถรางในกรุงเทพฯสามารถวิ่งได้ตามปกติ
ตอ่ มาในระหวา่ งสงครามโลก ครง้ั ท่ี 2 ในปี พ.ศ. 2484
กองทัพเรือได้ส่งทีมวิศวกรและหัวหน้าช่างที่เป็นนายทหาร
สัญญาบัตรรวมถงึ ชา่ งของกรมอทู่ หารเรอื น�ำ โดย พลเรอื จตั วา
ประยรู พิณสวัสดิ์ (ยศนาวาเอกในขณะนน้ั ) อดีตนายชา่ ง

542หนังสอื อนสุ รณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พล.ร.อ.จรงิ จลุ ละสขุ มุ พมิ พ์ พ.ศ.2539

เมอื่ สงครามโลกคร้ังที่ 2 สนิ้ สุดลง ญป่ี ุน่ เป็นฝ่ายแพ้ ต้องปลดระวางเรือด�ำ น้ำ�ทัง้ 4 ล�ำ ออกจากประจำ�การ ในวนั ท่ี
สงครามและไม่ได้รับอนุญาตให้ผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์เพ่ือ 30 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2494 การมีเรือด�ำ น�ำ้ ในกองทัพเรอื ไทย
จ�ำ หนา่ ย กองทพั เรือจึงเร่ิมขาดแคลนชนิ้ ส่วนอะไหล่ของเรอื จงึ สน้ิ สดุ ลง ท�ำ ใหก้ องทพั เรอื สญู เสยี ขดี ความสามารถอยา่ งสน้ิ เชงิ
ด�ำ น�ำ้ โดยเฉพาะแบตเตอรี่ประจ�ำ เรอื ซง่ึ ได้ใช้งานมาถึง 9 ปี ทง้ั องค์ความรู้ ทกั ษะ ประสบการณข์ องกำ�ลังพล โดยเฉพาะ
โรงงานแบตเตอร่แี ละสีท่ตี ้งั ข้นึ ก็ยังไม่สามารถผลิตแบตเตอร่ี อยา่ งยง่ิ องคค์ วามรดู้ า้ นการซอ่ มบ�ำ รงุ แบตเตอร่ี การเคลอื บผวิ
ชนดิ นไ้ี ด้ ประกอบกบั ชาตพิ ันธมิตรของไทย ไมม่ นี โยบายที่จะ ของเรือดำ�น�ำ้ ตั้งแตว่ ันนั้นเปน็ ต้นมา
ช่วยเหลอื ประเทศไทยในเรือ่ งเรือด�ำ น�ำ้ กองทพั เรือจงึ จ�ำ เป็น

กรมอทู่ หารเรอื กบั การพฒั นาเทคโนโลยเี รอื ดำ�นำ้ �สดุ ยอดศาสตรแ์ หง่ ทอ้ งทะเลในปจั จบุ นั

เมือ่ วนั ท่ี 18 เมษายน พ.ศ.2560 คณะรฐั มนตรี รปู ที่ 3 เรอื ดำ�น้ำ�ช้นั Yuan Class รุ่น S26T
ได้อนุมัติให้กองทัพเรือซ้ือเรือดำ�นำ้�โครงการจัดซ้ือเรือดำ�น้ำ�
Yuan Class รุ่น S26T จากประเทศสาธารณรัฐประชาธปิ ไตย ซง่ึ ไปขับเคลอื่ นลูกสบู เพือ่ สรา้ งกระแสไฟฟา้ ระบบ Stirling
ประชาชนจนี จำ�นวน 1 ลำ� ตอ่ จากนน้ั เมือ่ วนั ที่ 5 พ.ค.60 Engine มีความซับซอ้ นนอ้ ยกว่าระบบกงั หันไอนำ้� แต่ให้
ไดม้ ีพธิ ลี งนามในสัญญาจดั ซอื้ เรอื ด�ำ นำ้� S26T ระหวา่ ง ก�ำ ลงั ต่�ำ กว่า และมคี วามลกึ ปฏบิ ตั ิการท่จี ำ�กัด ซงึ่ ในเรอื ด�ำ น�้ำ
กองทพั เรือกับบรษิ ัท China Shipbuilding & Offshore S26T นี้ ใช้ระบบเครือ่ งยนต์ Sterling ทมี่ ีความเงยี บมาก
International หรอื CSOC ซึ่งเป็นรฐั วสิ าหกิจในสงี กดั จงึ เป็นข้อดีของระบบนี้
กระทรวงกลาโหมของสาธารณรฐั ประชาธปิ ไตยประชาชนจนี ที่ เรอื ด�ำ นำ้�ชัน้ Yuan Class S26T ใชเ้ ทคโนโลยี
กรงุ ปกั กงิ่ การตอ่ เรอื ท่พี ฒั นามาจากเรือด�ำ นำ�้ Yuan Class Type 039A
4เรอื ด�ำ น�ำ้ S26Tมีระวางขบั น�ำ้ 2600 ต นั เปน็ เรอื ด�ำ น�ำ้ และชั้นกโิ ลของรัสเซยี มคี วามยาว 77.6 เมตร กว้าง 8.4 เมตร
ไฟฟ้า-ดเี ซล และมีระบบ AIP (Air-Independent กินน้ำ�ลึกท่ี 6.7 เมตร ขนาดระวางขบั น้ำ� 2,600 ตนั ความเร็ว
Propulsion system) ระบบ AIP คอื ระบบการบรรจุไฟฟา้ ให้ ผวิ น�้ำ 16 นอต ความเรว็ ใต้นำ้� 23 นอต ระยะปฏบิ ตั ิการ
กบั แบตเตอร่ขี ณะทเี่ รอื กำ�ลงั ด�ำ อยใู่ ตน้ ำ้� โดยไม่ตอ้ งลอยลำ� 8,000 ไมล์ทะเล เครือ่ งยนต์ดีเซลไฟฟ้า พรางตวั ไดเ้ มอื่ นำ�้
ข้ึนมาติดเคร่ืองยนต์ดีเซลในการบรรจุไฟฟ้าให้กับแบตเตอรี่ ลกึ 20 เมตร บรรจกุ ำ�ลังพล 60 นาย ผนงั เปลือกตัวเรอื ของ
ระบบ AIP ในเรอื ดำ�น�ำ้ ดเี ซล-ไฟฟา้ เป็นการเก็บออกซิเจน เรือด�ำ น�ำ้ Yuan Class มพี ืน้ ฐานโครงสรา้ งเรือแบบเดยี ว
เหลวในเรือเพื่อไปใช้เผาไหม้หรือทำ�ปฏิกริยาเคมีเพื่อสร้าง กบั ช้ันกโิ ล โดยมเี ปลือกเรือแบบ 2 ช้ัน เมื่อเกิดการกระแทก
กระแสไฟฟา้ ใต้น�้ำ แบ่งออกไดเ้ ป็นระบบ 3 ประเภทที่มีการ อยา่ งรนุ แรง จะเสียหายแคเ่ ปลอื กเรือชัน้ นอกเท่านั้น อีกทั้ง
ใช้งานในปจั จุบัน ไดแ้ ก่ ระบบกังหนั ไอน้�ำ , ระบบ Stirling เรือ Yuan Class จะแบง่ ห้องน�ำ้ บัลลาสข้างในเปน็ 6 ห้อง ถ้า
Engine, และระบบ Fuel Cell มีปัญหาเกิดความเสียหายที่เปลือกเรือภายนอกจนนำ้�เข้าไป
ระบบกังหนั ไอนำ�้ มีใชใ้ นเรอื ดำ�นำ้�ทสี่ ร้างโดย ในห้องใดห้องหน่งึ หรอื หลายห้อง จะสามารถปิดก้นั หอ้ งใน
ฝร่ังเศส ใชช้ ่อื วา่ ระบบ MESMA (Module d’Energie
Sous-Marine Autonome) ใชก้ ังหนั ไอน้ำ�ในการสรา้ ง
กระแสไฟฟ้าคล้ายกับในเรือดำ�น้ำ�พลังงานนิวเคลียร์ของ
ฝรงั่ เศส ต่างกันตรงทีใ่ ช้การเผาไหม้เช้ือเพลงิ กับออกซเิ จน
จากถังออกซิเจนเหลวเพ่ือสร้างไอน้ำ�แทนการใช้ความร้อน
จากเตาปฏกิ รณน์ ิวเคลยี ร์ ระบบกังหนั ไอน้�ำ เปน็ ระบบทใี่ ห้
ก�ำ ลังสงู เมือ่ เทียบกับระบบ AIP แบบอ่ืน แตม่ ีประสิทธภิ าพต�่ำ
(ส้นิ เปลอื งออกซิเจนมาก)
ระบบ Stirling Engine มใี ชใ้ นเรอื ด�ำ น�ำ้ ของสวเี ดน,
ญปี่ ุ่น และจีน ใชก้ ารเผาไหมเ้ ชอ้ื เพลงิ กับออกซเิ จนจากถงั
ออกซเิ จนเหลวเพอ่ื สรา้ งความรอ้ นใหก้ บั ของเหลวในวงจร Stirling

3หนังสอื อนุสรณ์ ในงานพระราชทานเพลงิ ศพ พลเรือจัตวา ประยรู พณิ สวัสด์ิ 20 กันยายน 2514 55
4https://pantip.com/topic/34284105

สว่ นทีเ่ สยี หายได ้ ติดตัง้ ขีปนาวธุ Anti-Ship missile (ASM) ในการชาร์จไฟฟ้า ดงั ทไ่ี ดก้ ล่าวรายละเอยี ดไปแลว้ ข้าง
ติดอาวุธปล่อยรนุ่ YJ-8X หรือ C-80X ไวย้ งิ เป้าหมายทเี่ ป็น ตน้ เพอ่ื ยืดอายเุ วลาอยู่ใต้นา้ำ เป็นอิสระตอ่ การเข้าฝัง เป็น
เรอื ผวิ นา้ำ และเป้าหมายบนพน้ื ดนิ ไดใ้ นระยะ 120 กโิ ลเมตร เทคโนโลยีใหมล่ ่าสดุ อย่ใู นนำ้าได้นาน 21 วัน โดยไม่ตอ้ งขึน้
ด้วยความเรว็ เกือบเทา่ เสียง สผู่ วิ นา้ำ เพ่ือชารจ์ ไฟ ซง่ึ แตกตา่ งจากเรอื ดาำ นาำ้ ดเี ซลไฟฟา้ ทว่ั ไป
ระบบ AIP หรอื Air Independent Propulsion ทด่ี าำ นาำ้ ไดเ้ พยี ง 7-10 วัน
system เปน็ ระบบขบั เคลื่อนโดยไมต่ ้องพึง่ อากาศจากผวิ นาำ้

รปู ที่ 4 แสดงระบบ AIP ของเรือดำน้ำรัสเ«ีย

จะเห็นได้ว่าด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยของเรือดำานำ้า ความแข็งแรงของโครงสรา้ งผนังรับความดัน ซ่ึงในบทความ
ท่กี ำาลังจะเขา้ ประจำาการในปี พ.ศ.2566 กรมอทู่ หารเรือต้อง น้ีจะกล่าวถึงการศึกษาออกแบบและวิเคราะห์ด้านวิศวกรรม
เริ่มต้นเตรียมความพร้อมในด้านเครื่องมือ อุปกรณ์ต่าง ๆ ความแขง็ แรงของโครงสรา้ งเรือดำานำ้าในเบอื้ งตน้ เพราะ
และสถานที่การซ่อมบำารุงในพ้ืนท่ีอู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช โครงสรา้ งของเรือดาำ นำา้ นนั้ นบั ว่าเป็นสิง่ ทีส่ ำาคญั ท่สี ดุ ของเรือ
กรมอทู่ หารเรอื ซึง่ สว่ นสาำ คญั อย่างย่งิ คือด้านองคบ์ ุคคล ที่ ดาำ นา้ำ ดังน้นั การสรา้ งความรู้ความเข้าใจในการออกแบบและ
จะต้องเตรียมความพรอ้ มในความรทู้ างวศิ วกรรมด้านต่าง ๆ วิเคราะห์โครงสรา้ งท่สี ำาคัญน ้ี จะทำาใหว้ ศิ วกรผอู้ อกแบบ ผู้
ตงั้ แต่ดา้ นวสั ดุศาสตร์ โลหะวิทยา ดา้ นการวิเคราะห์ความแขง็ สร้างและผู้ซอ่ ม มีความมน่ั ใจในความแขง็ แรงของเรือดาำ นำา้ ซ่งึ
แรงของโครงสร้าง ด้านระบบไฟฟา้ ระบบขบั เคลอ่ื น รวมถงึ จะนบั เป็นก้าวแรก ในการเร่มิ ต้นพัฒนาด้านองค์ความรูข้ อง
ระบบต่าง ๆ ที่เป็นองค์ประกอบที่ทำาให้เรือดำาน้ำาสามารถ กรมอู่ทหารเรอื ทางด้านวศิ วกรรมของเรอื ดาำ น้ำาทเ่ี ป็นสดุ ยอด
ทำางานไดใ้ นภารกจิ ของเรอื ดาำ น้ำา โดยเฉพาะอย่างย่งิ ระบบ ศาสตรแ์ หง่ ทอ้ งทะเล
แบตเตอร่ีซึ่งเป็นระบบที่สำาคัญที่สุดระบบหนึ่งนอกเหนือจาก

การศึกษาออกแบบฟงั กª์ ัน่ ของเรือดำ�น้ำ�

การออกแบบวิเคราะห์โครงสร้างและการจัดวาง เป็นความลับและแตกตา่ งกัน แตพ่ ้นื ฐานของการออกแบบ
ระบบของเรือดำาน้ำา ระบบที่ใช้ในเรือดำาน้ำา โดยจะต้องมี นน้ั ยงั คงเหมอื นกนั โดยในบทความนจ้ี ะขอกลา่ วเปน็ ตวั อยา่ ง
กระบวนการออกแบบเรอื ดาำ นาำ้ ทง้ั ระบบอยา่ งละเอยี ด ซง่ึ จรงิ ๆ ในการคำานวณและการวิเคราะห์ของโครงสร้างเรือดำานำ้าเพ่ือ
แล้วกระบวนการออกแบบของกองทัพเรือแต่ละประเทศจะ ใหเ้ ข้าใจพอสังเขป

56

ส่วนประกอบของเรือดำ�น้ำ�โดยทัว่ ไปทีส่ ำ�คัญ: รูปท่ี 5 การจดั แบง่ ห้องในเรือดำ�นำ้ �
ผนังเรือด้านนอกและผนังเรือรับความดนั

การออกแบบผนังเปลือกเรือดำ�นำ้�ส่วนใหญ่นั้นจะมี
ลักษณะผนงั แบบสองช้ัน โดยผนังด้านในจะเปน็ หอ้ งสำ�หรบั
ระบบอาวธุ ระบบควบคุมอาวธุ ระบบการสื่อสาร และหอ้ ง
ควบคมุ การขบั เคลื่อน หอ้ งแบตเตอรี่ และหอ้ งพักของลูกเรอื
เป็นผนังท่ีเรียกว่าผนังรับความดันเน่ืองจากจะต้องได้รับ
การออกแบบมาเพ่ือให้สามารถทนต่อแรงดันของนำ้�ที่
ความลกึ สูงสดุ ท่ีสามารถท�ำ งานไดข้ องเรอื ด�ำ น�ำ้ สว่ นผนงั
เปลือกเรือด้านนอกนั้นจะเป็นผนังท่ีทำ�หน้าท่ีเป็นผนังเปลือก
เรือลักษณะเป็นห้องเก็บน้ำ�เพื่อใช้ในการดำ�นำ้�หรือลอยข้ึนสู่
ผวิ น้ำ�

เปลือกเรือท่ีอยู่ภายในตัวเรือด้านนอกจะไม่ได้รับ
ความดันจากนำ้�ภายนอก เพราะเน่อื งจากในสภาพทเ่ี รือดำ�
ลงใต้น้ำ� ชอ่ งว่างระหว่างเปลือกนอกและด้านในจะมนี ้ำ�เขา้ ไป
อยู่เสมอ ดงั น้นั ความดันของน�ำ้ ที่กระท�ำ ตอ่ ผนังเรอื ด้านนอก
จะใกล้เคียงกันกับความดันของนำ้�ที่เข้าไปอยู่ภายในผนัง
ดา้ นใน ท�ำ ใหผ้ นังด้านนอกของตัวเรือไมไ่ ดร้ ับความดนั ของ
นำ้�ในระดับความลกึ ตา่ ง ๆ ท่เี รอื ดำ�ลงไป

รปู ที่ 6 ผนังเปลอื กเรอื ดำ�น้ำ�แบบ 2 ชั้น

ผนังหรือเปลือกเรือดำ�น้ำ�จัดเป็นส่ิงที่
ส�ำ คัญที่สุดของการสร้างเรอื ดำ�นำ้� ดังน้ันการเลือก
ใชว้ สั ดทุ จ่ี ะน�ำ มาเปน็ ผนงั หรอื เปลอื กเรอื การค�ำ นวณ
ขนาดความหนาของผนงั รวมถึงลกั ษณะของการ
ออกแบบโครงสร้างจำ�เป็นจะต้องได้รับการออกแบบ
วเิ คราะห์ความแข็งแรงโดยละเอยี ด ซงึ่ เราจะกล่าวถึง
ในรายละเอียดต่อไป

รปู ที่ 7 การสร้างเรอื ดำ�นำ้ �มผี นังเปลือกเรือ 2 ชั้น

57

¶ังบัลลาสตห์ ลกั �Main�Ballast�Tanks�(MBTs)

ตัวเรือดาำ น้าำ จะถูกแบง่ ออกเปน็ ถงั ซ่ึงอย่ใู นเรือดำาน้าำ ของถงั บัลลาสต์หลัก จะใชใ้ นกระบวนการดำาของเรือดำานำา้
ทเ่ี รยี กวา่ Main Ballast Tanks (MBTs) ตาำ แหนง่ ของถัง และความสมดุล ของเรือดำาน้ำา บางรูปแบบของเรือจะมี
บลั ลาสตห์ ลกั ในเรอื ดาำ นา้ำ ขน้ึ อยกู่ บั รปู รา่ งและปฏสิ มั พนั ธข์ อง ถังบัลลาสต์หลัก เฉพาะที่บริเวณข้างหน้าและด้านหลัง
เปลือกผนังดา้ นนอกและเปลอื กผนงั ความดัน การทำางาน การจัดวางถัง MBTs จะแสดงในรูปด้านลา่ ง

รูปที่ 8 ตำแหน่งการจดั วางถังน้ำบัลลาสต์

Sail

เป็นส่วนของเรือที่มีผนงั ท่ที นความแรงดนั สูง เป็น รายละเอียดของ Sail ในการออกแบบเรือดาำ น้าำ มีรปู ร่าง
ส่วนที่ใช้เป็นที่เก็บเสาสัญญาณต่าง ๆ สามารถเลื่อนเสาขึ้น ลักษณะเป็น aerofoil รปู รา่ งนีจ้ ะช่วยลดแรงเสยี ดทาน และ
จากสะพานไดต้ อนท่เี รอื ดำานำา้ ในระดับการซอ่ นตวั และจะ สิ่งสำาคญั คอื ต้องไม่ให้เกดิ กระแสนำา้ หมนุ วนรอบ ๆ Sail น้ี
ติดตั้งปีกท่ีใช้ในการบังคับทิศทางการเคลื่อนที่ของเรือดำานำ้า เพ่ือช่วยลดเสียงของเรือดำานำา้ ลงได้
แสดงในรูปท่ ี 9

รปู ท่ี 9 แสดงลักษณะของ sail

58

Hydroplanes�หรอื ครบี �foreplanes��การควบคมุ การเคลอ่ื นทข่ี องเรอื ดำ�นำ้ �

เมอ่ื เรอื ดาำ นาำ้ อยใู่ นสภาพทจ่ี มอยใู่ ตน้ าำ้ นน้ั การเปลย่ี น สว่ น hydroplanes ตดิ ตง้ั ทท่ี า้ ยเรอื ในระนาบแนวตง้ั
ทศิ ทางและความลกึ จะกระทำาโดยการใช ้ hydroplanes ท่ีทำา ใช้เพื่อเปล่ียนทิศทางด้านข้างของเรือดำาน้ำาเม่ืออยู่ในสภาวะ
หนา้ ท่คี วบคุมทิศทางการเคลอื่ นท ่ี รวมถึงระดบั ความลกึ ใน เคลอ่ื นท่ี หรือทเ่ี รยี กว่าหางเสือ จะสังเกตว่าความแตกต่าง
การดำานาำ้ เพ่อื ให้เขา้ ใจถงึ การประยุกต์ใช้ hydroplanes เรา ของหางเสือของเรือดำานำ้าจะติดต้ังอยู่ด้านหน้าของใบจักรเรือ
จำาเป็นต้องทราบลักษณะของการเคล่ือนที่ของเรือดำานำ้าใน เรอื ดาำ นำา้ ทง้ั ลาำ จมอยู่ใตน้ ้ำา ดังนั้นการไหลของนา้ำ รอบลาำ เรือ
สภาพท่ีจมอย่ใู ตน้ ้ำา การเคล่ือนที่ของเรอื ดาำ นาำ้ จะแตกต่าง จะไม่รบกวนการไหลทเ่ี กดิ ข้นึ บนพืน้ หางเสือ หากหางเสอื
จากเรอื ผิวนำา้ เรือดำาน้ำาจะเคล่ือนท่โี ดยขึ้นอยูก่ ับการยกขนึ้ เรือดาำ นาำ้ ถูกวางไว้ด้านท้ายของใบจักร การไหลของน้าำ บริเวณ
ของ hydroplanes หรือครีบด้านหลังและด้านทา้ ยใชใ้ นการ หางเสือจะทำาให้เกิดกระแสนำ้าปันป่วนท่ีเรียกว่าเป็นการ
ควบคมุ การยกตวั เรอื ขน้ึ สผู่ วิ นาำ้ หรอื ดาำ ลงสใู่ ตน้ าำ้ hydroplanes เกดิ cavitation โดยเกิดสภาวะนา้ำ แตกตวั เป็นฟองอากาศ
หรือครีบ foreplanes ท่ีแสดงในรปู ท่ี 9 เกิดเสียงดังและทำาให้เกิดการชำารุดเสียหายกับใบจักรและ
หางเรือได้

ระบบต่าง�ๆ�ในเรือดำ�น้ำ�

ระบบท่ีจำาเป็นสำาหรับการทำางานของเรือดำาน้ำาเพื่อ น้ำาทาำ งานเทา่ นน้ั เรอื ดาำ นา้ำ ไฟฟา้ ดเี ซลทั่วไปมีระบบมากกว่า
ให้สามารถปฏบิ ัตภิ ารกจิ ไดอ้ ย่างสมบูรณ ์ ระบบบางสว่ นมี 150 ระบบ ซง่ึ ในทีน่ ้ี จะกลา่ วถงึ ระบบหลักท่ใี ชบ้ นเรอื โดยสาร
ความคลา้ ยคลึงกนั กบั ระบบทีใ่ ช้ในเรือผิวนาำ้ ซ่ึงบางระบบ เรอื ดาำ นาำ้ ไฟฟ้าดเี ซลทั่วไป โดยระบบหลกั ๆ ของเรือดำาน้าำ มี
จะได้รับการออกแบบเฉพาะสำาหรับสภาพแวดล้อมที่เรือดำา ดังตอ่ ไปนี ้

� ระบบขับเคลอื่ นของเรือดำ�นำ้ �
รูปแบบของระบบขับเคล่ือนของเรอื ดำานำา้ ไฟฟ้าดเี ซลจะแสดงในรูปท ี่ 10 และสว่ นประกอบหลัก

รูปท่ี 10 การขับเคล่อื นของเรอื ดำน้ำไ¿¿‡าดเี «ล

ใบจักรเรือดำาน้ำาส่วนใหญ่จะใช้ใบจักรท่ีมีปีกใบ มอเตอรไ์ ฟฟ้าหลัก Main Electric Propulsion
จกั รจำานวนหา้ ปีก โดยแตล่ ะปีกจะมีความลาดเอยี งสูงเพอื่ ลด Motor (EPM) ระบบขับเคลือ่ นถูกติดต้งั อย่ใู นหอ้ งเคร่ืองจักร
การเกิด cavitation และผลกระทบของแรงขับท่ไี ม่สมดลุ ซ่งึ ขบั เคลือ่ นทีม่ ีระบบกันนาำ้ อยา่ งดี จาำ นวน 2 หอ้ ง เพื่อเปน็
เป็นแรงกระตุ้นที่เกิดจากความสั่นสะเทือนตามแนวยาวของ การสำารองในกรณหี อ้ งหน่งึ หอ้ งใดเสียหายมนี าำ้ ทว่ มในห้อง
ระบบเพลา จะทาำ ให้เกดิ เสียงข้ึนจากความสน่ั สะเทอื น ดังนั้น
การหาศูนย์เพลาของเรือดำานำ้าจะต้องแม่นยำาและถูกต้อง
เปน็ ไปตามมาตรฐานทส่ี ดุ

5๙

ระบบผลิตและระบบส่งไฟฟ้า เรอื ดำ�น�ำ้ อยู่ใต้น้�ำ พลังงานทต่ี ้องใชใ้ นการชารจ์ แบตเตอรี่จะ
เคร่ืองกำ�เนิดไฟฟ้าหลักในเรือดำ�น้ำ�ดีเซลไฟฟ้า ขึ้นอยู่กับความจุของเซลล์กระแสไฟสูงสุดและกระแสไฟฟ้า
คือเคร่ืองก�ำ เนดิ ไฟฟา้ ขับดว้ ยเคร่อื งยนตด์ เี ซล การออกแบบ สูงสดุ ของแบตเตอรี่
โดยทวั่ ไปจะมีชดุ เครอ่ื งก�ำ เนดิ ไฟฟา้ จ�ำ นวน 2 ชุด ตดิ ตงั้ อยู่
กราบละ 1 ชุด เพอื่ ชารจ์ แบตเตอรีต่ ะกั่วท่ใี ช้หลังจากการท่ี

รปู ที่ 11 การจัดแบตเตอรี่บนพนื้ ท่แี บตเตอรี่ (Transverse View)

แบตเตอรี่นับเป็นแหล่งพลังงานหลักท่ีสำ�คัญ ขณะนมี้ เี รอื ด�ำ นำ�้ ไฟฟา้ ดีเซลรนุ่ ใหมท่ มี่ ีระบบ AIP
ที่สุดของเรอื ดำ�น�ำ้ โดยต้องจา่ ยพลังงานกระแสไฟฟ้าไปยัง ติดต้ังอากาศให้กับเครื่องยนต์ดีเซลจากอากาศเหลวที่เก็บใน
ระบบปรบั อากาศ ในหอ้ งต่าง ๆ ของเรอื ด�ำ นำ�้ รวมถึงจ่าย ขวดอากาศภายในเรอื ดำ�นำ้� ชว่ ยลดความเสยี่ งในการตรวจ
กระแสไฟฟา้ ให้กับระบบตา่ ง ๆ ของเรือท้งั ล�ำ อีกดว้ ย ระบบ จับขณะลอยลำ�ข้ึนมาเพ่ือทำ�การติดเครื่องยนต์ในการชาร์จ
แบตเตอรจี่ ะถูกจัดวางอย่เู ป็นช้นั ๆ โดยมีระบบการเคลือ่ น แบตเตอร่ี
ย้ายแบตเตอร่ีให้สามารถเข้าถึงแบตเตอรี่ท้ังหมดเพ่ือตรวจ
สอบและบำ�รุงรกั ษาได้เป็นประจำ� ระบบอัดอากาศแรงดันสงู (High Pressure Air
เครื่องก�ำ เนดิ ไฟฟ้าดีเซล จะใชเ้ มอ่ื ตอ้ งการชารจ์
แบตเตอรี่ โดยเรือดำ�น้ำ�ต้องลอยลำ�ขึ้นมาจากระดับ System)
ความลึกในการดำ� โดยระดับของหอบังคับการเรือจะอยู่ เปน็ ระบบทีม่ ีความส�ำ คัญต่อเรอื ด�ำ น�ำ้ ผลิตโดย
ห่างจากระดับน้ำ�ทะเลประมาณ 4 ถงึ 5 เมตร เพือ่ จะยก เครอื่ งอัดลมความดันสงู อากาศถกู บีบอดั ด้วยเครอื่ งอดั แบบ
เสาอากาศและยกท่ออากาศของเรือออกมาจากสะพาน ห้าข้ันตอนและเก็บไวท้ ี่ความดนั 450 บาร์ ปรบั ความดนั ลด
สู่ผิวนำ้�เพื่อให้อากาศเข้ามาใช้ในการติดเครื่องยนต์ดีเซล ลงเหลอื 150 บาร์ และ 45 บาร์ ส�ำ หรบั ใช้งานในระบบตา่ งๆ
ซึง่ เรียกวา่ ระดบั snorting เช่น ระบบฉุกเฉนิ ในการช่วยชวี ติ ลูกเรือ ระบบถังบัลลาสต์ ใช้
แรงดัน 450 บาร์ เพอื่ ลดระดับความลึกขนึ้ สู่ผวิ นำ�้ ในกรณี
ฉกุ เฉิน แตถ่ ้าเปน็ การข้นึ สผู่ ิวน�ำ้ ตามปกตจิ ะใชอ้ ากาศอัดแรง
ดัน 15 บาร ์ และยังใช้ในระบบอาวธุ ในการยงิ ตอรป์ ิโด

การทรงตวั และการรกั ษาสมดลุ ของเรือดำ�นำ้ �
การทรงตัวของเรือดำ�น้ำ�มีอยู่ใน 2 ลักษณะ คือ มาเหนือน�ำ้ ถ้าทำ�ให้จมลงใตน้ ำ�้ นั้นนำ้�หนักรวมของเรือดำ�น้�ำ
การทรงตัวเมื่อเรืออยู่ผิวน้ำ� (เมื่อบางส่วนของเรือดำ�น้ำ�อยู่ ต้องเพม่ิ ข้นึ ดังนน้ั เม่ือต้องการให้เรอื จมนำ�้ เพอ่ื การด�ำ ลงใน
เหนอื นำ�้ ) และการทรงตัวเม่ือเรือดำ�น�้ำ (เมอ่ื เรือด�ำ น้�ำ จมอยู่ ระดับความลึกทต่ี ้องการ จงึ ต้องมกี ารเพิ่มน�้ำ หนักเรอื เพอื่
ใต้น�้ำ อยา่ งสมบูรณแ์ ละไม่มสี ่วนอืน่ อยูเ่ หนือนำ้�) ใหเ้ กดิ ความสมดลุ การเพิม่ น้ำ�หนักของเรือดำ�นำ�้ น้นั จะใช้
โดยใช้หลักการพ้ืนฐานของการลอยตัวและใช้หลัก วิธีการสูบนำ้�ทะเลเข้าถงั นำ�้ Main Ballast Tanks (MBTs)
การของอารค์ ิมีดสี ใช้เพ่อื ให้ไดส้ มการลอยตัวของเรือดำ�น�ำ้ น้ำ�ทะเลถูกนำ�เข้าไปในถังเหล่านี้จะเป็นการเพิ่มนำ้�หนักของ
นั่นคือในสภาวะที่จมนั้น น้ำ�หนักของเรือดำ�น้ำ�จะเท่ากับ เรอื ด�ำ น�ำ้ ซง่ึ จะชว่ ยใหเ้ รอื ด�ำ น�ำ้ มคี วามสมดลุ พรอ้ มทจ่ี ะด�ำ น�ำ้
แรงลอยตวั นอกจากนย้ี งั อนมุ านไดว้ ่าเรือด�ำ นำ�้ ที่มผี ิวโผลข่ ึน้

60

การดำ�น้ำ�และการขึ้นสผู่ วิ น้ำ�ของเรือดำ�นำ้ � การทรงตวั ของเรือดำ�นำ้ �เมอื่ เรอื อยูผ่ ิวนำ้ �
เม่อื เรอื ด�ำ น้�ำ มีความสมดุลจมลงแลว้ เรือด�ำ น�้ำ จะ ในขณะที่เรือลอยลำ�อยู่บนผิวนำ้�จะใช้หลักการ
ใช้ระบบ hydroplanes ปรบั ระดบั ความลกึ ในขณะทีเ่ รือใช้ ทรงตัวของเรอื เชน่ เดียวกับเรอื เรือผิวนำ้� ความสามารถใน
ความเรว็ ไปขา้ งหนา้ ไดจ้ นกว่าจะได้ระดบั ความลกึ ทต่ี ้องการ การลอยลำ�อยู่บนผิวนำ้�ของเรือดำ�นำ้�จะต้องมีสูงถึงแม้จะเกิด
ในปัจจุบันความลึกในการปฏิบัติการของเรือดำ�นำ้�ที่ทันสมัย ความเสียหายขนึ้ กับตวั เรือ ซงึ่ หมายความวา่ จะต้องมแี รง
ที่สดุ คอื 300 ถงึ 450 เมตร และเม่ือเรอื ด�ำ นำ้�ต้องการลด สรา้ งใหเ้ รืออยู่ในความสมดลุ ย์ ซงึ่ เราเรยี กว่าแรง Reserve
ระดับความลกึ เพอื่ ข้ึนส่ผู ิวนำ้�ก็จะใช้ hydroplanes เพอ่ื ลด of Buoyancy (ROB) การทำ�ความเขา้ ใจแนวคดิ ของ ROB
ความลกึ เชน่ เดยี วกบั การด�ำ ลงไป แตใ่ ชท้ ศิ ทางของ hydroplanes มีความส�ำ คัญอย่างย่ิงตอ่ นกั ออกแบบเรอื ด�ำ น้�ำ นกั ออกแบบ
ในทศิ ทางตรงกนั ขา้ ม เมอ่ื ระดบั ความลกึ ขน้ึ มาถงึ 3 ถงึ 4 จะตอ้ งทราบค่าเบือ้ งต้นของปรมิ าณที่ตอ้ งการของ ถัง MBTs
เมตรจากผิวนำ�้ เรอื จะใช้ระบบอากาศทีม่ แี รงดนั สูงที่ประมาณ ของเรอื ดำ�น้ำ�เพอื่ การออกแบบเบอ้ื งต้นปริมาณของ ROB
15 บาร์ อัดอากาศเขา้ สู่ถังน�ำ้ MBTs ผ่านทางวาลว์ อากาศ ท่ีต้องนำ�มารวมกันในการออกแบบขึ้นอยู่กับขนาดของ
อากาศจะดันน้ำ�ออกจากถังผ่านทางระบายนำ�้ เม่อื น�ำ้ หนกั เรือด�ำ นำ�้ เรือด�ำ น�ำ้ ขนาดเล็กจะมี freeboard น้อย จงึ ตอ้ งมี
ของน�้ำ ทะเลส่วนน้สี ญู หายไป เรือดำ�น้�ำ จะลอยตัวและลอยขึ้น คา่ ROB มาก คา่ ROB ในเรือด�ำ น�้ำ มักอยู่ระหวา่ ง 10 ถึง
ส่ผู ิวนำ�้ 20 เปอรเ์ ซน็ ต์ และคา่ ดงั กล่าวจะสูงมากขนึ้ ในกรณีเรือด�ำ น้�ำ
ทมี่ ีเปลอื ก 2 ชัน้

รปู ท่ี 12 ปริมาตรของเรือทม่ี สี ว่ นชว่ ยใหเ้ กิดแรง ROB ของเรือดำ�นำ้ �

การทำ�ความเขา้ ใจเกีย่ วกบั การออกแบบโครงสรา้ งของเรอื ดำ�นำ้ �

ความสำ�คัญในกระบวนการออกแบบเรือดำ�นำ้� ของการปฏบิ ตั กิ ารได้ แตเ่ ฉพาะในสภาวะฉุกเฉินเทา่ นน้ั
ทั้งหมดประมาณ 40% จะเป็นการออกแบบโครงสรา้ งของ 2. แรงกระแทก
เรอื ด�ำ น้ำ� ขน้ั ตอนการออกแบบโครงสรา้ งแบบเตม็ รปู แบบนน้ั เรือดำ�น้ำ�ต้องได้รับการออกแบบมาเพื่อรองรับแรง
นอกจากจะเกี่ยวข้องกับปัจจัยของแรงที่กระทำ�กับโครงสร้าง ระเบิดท่เี กิดจากการระเบดิ ใต้น�้ำ ฟสิ กิ ส์ของการระเบิดใต้นำ�้
แล้ว ยังต้องรวมถงึ ปัจจยั อ่นื ๆ ท่เี ก่ียวขอ้ งตา่ งๆ อกี ดว้ ย เปน็ เรือ่ งทนี่ ่าสนใจมาก เชน่ เดียวกับการระเบดิ ในอากาศ
การออกแบบโครงสร้างจะเริ่มต้นด้วยข้ันตอนการ นอกเหนือจากแรงกระแทกโดยตรงท่ีเกิดขึ้นจาก
ระบภุ าระ Load ที่โครงสรา้ งจะได้รับ การรบั นำ้�หนักบรรทุก การระเบดิ แลว้ คล่นื กระแทกจากการระเบดิ ใต้น้ำ� ทำ�ให้เกดิ
ในเรือดำ�น้ำ�ระหว่างปฏิบัติภารกิจ ซึ่งสามารถจำ�แนกได้ คล่ืนสั่นสะเทือนในการกระจายตัวไปตามผนังรับความดัน
ดังตอ่ ไปน้ี: ความสั่นสะเทือนน้ีไม่เพียงแต่ลดอายุการใช้งานของของ
ผนงั เรอื จากความล้าของโลหะเท่าน้นั แตอ่ าจทำ�ให้เกดิ
1. ภาระLoad เนอ่ื งจากแรงความกดดนั ของนำ้ � การสั่นสะเทือนอย่างรุนแรงเมื่อความส่ันสะเทือนมีความถี่
ในการออกแบบตามปกติจะใช้ค่าความปลอดภัยท่ี เทา่ กบั ความถีธ่ รรมชาตขิ องผนังเรอื ท�ำ ใหเ้ กดิ ความวบิ ตั ขิ อง
1.5 และเรือดำ�น�ำ้ ควรออกแบบที่ความลึกสูงสดุ ต้องไม่ตำ�่ กวา่ โครงสรา้ งท่สี ำ�คญั ได้
ความลกึ ปฏบิ ัติการ ในการออกแบบให้มคี วามปลอดภยั สงู
เชน่ 2.5 เป็นการออกแบบการดำ�นำ้�ได้ลกึ กว่าระดับความลกึ 61

3. ภาระ Load อืน่ ๆ ความหนาต่ำ�สุดของผนังรับความดันที่จำ�เป็นสำ�หรับเรือดำ�
เรือดำ�นำ้�ในขณะที่ลอยอยู่ท่ีผิวนำ้�จะต้องรับแรงเค้น น้ำ� สามารถลดลงได้ โดยการใช้วสั ดทุ ่ีมีความแข็งแรงสูงขึ้น
ดัดตามแนวยาว แรงเฉือนตามขวางบนโครงสร้างแนวขวาง ความหนาของผนงั ท่นี อ้ ยลง จะเป็นประโยชน์ในการลดน�้ำ
และแรงบิดที่เกิดจากการกระทำ�ของคลื่น เช่นเดียวกับ หนกั ของเรอื แตร่ าคาอาจจะต้องสูงขน้ึ
เรอื ผวิ นำ�้ Load ภายในเรอื ดำ�น้�ำ เช่น การส่นั สะเทือนตาม
แนวยาวและแรงบิดท่ีเกิดจากการทำ�งานของเคร่ืองยนต์ ประเภทของโครงสร้างของเรือดำ�นำ้ �เมอื่ เกดิ �
โครงสร้างจะได้รับการออกแบบอย่างดี เพื่อให้ระดับการ
ส่นั สะเทือนอยใู่ นเกณฑม์ าตรฐาน ความเสียหาย
โครงสร้างเรือดำ�น้ำ�มีโอกาสเกิดความเสียหายและ
ความแขง็ แรงของผนังรับความดนั ของเรอื ดำ�น้ำ� การยุบตัวได้ทุกส่วนของโครงสร้างตัวเรือเนื่องมาจากการ
เรือดำ�นำ้�จะออกแบบผนังรับความดันแบบ ออกแบบทไ่ี ม่เหมาะสม โดยจะมีลกั ษณะความเสียหายตาม
ทรงกระบอก ในสภาวะการด�ำ น�้ำ จะอยภู่ ายใต้แรงกดอัด จุดตา่ ง ๆ ดงั รูปท่ี 13
ตามแนวยาว ความเค้นตามแนวยาวนีม้ ีขนาดครง่ึ หน่ึงของ
ความเคน้ ตามแนวรอบทรงกระบอก หรือความเคน้ ตามแนว
เส้นรอบวง

รปู ท่ี 13 ลกั ษณะการยุบตัวทั้งหมดของตวั ถังความดนั

การออกแบบโครงสรา้ งเรือดำ�น้ำ� กับโครงการ ทำ�ให้ผ้อู อกแบบต้องมีการปรับปรงุ และพัฒนา
การออกแบบเพ่ือให้เรือมีคุณภาพและความปลอดภัยที่ดีท่ีสุด
การออกแบบและวิเคราะห์โครงสร้างของเรือดำ�นำ้� ตามมาตรฐานและตามความต้องการของผู้ใชเ้ รือ
เป็นกระบวนการที่ซับซ้อนกว่าโครงสร้างของเรือผิวน้ำ�ทั่วไป การออกแบบและวิเคราะห์โครงสร้างด้วยระเบียบ
เนื่องจากเรือดำ�นำ้�ต้องต้องสามารถทนความดันของน้ำ�ได้ วิธีไฟไนตเ์ อเลเมนต์ finite element method (FEM)
ในระดับความลึกท่ีต้องการปฏบิ ัตงิ าน และอาจจะเกิดแรง สามารถวิเคราะห์องค์ประกอบของโครงสร้างท่ีมีรูปทรงท่ี
กระแทกทจ่ี ะมผี ลตอ่ ตวั เรอื โดยตรง ผอู้ อกแบบเรอื ด�ำ น�ำ้ ทกุ ซับซอ้ นไดอ้ ย่างละเอยี ด มคี วามแมน่ ยำ� ประหยัดเวลาใน
แหง่ จงึ ตอ้ งใชก้ ารออกแบบ วเิ คราะห์โครงสรา้ งอย่างละเอยี ด การออกแบบ เนอ่ื งจากสามารถปรับเปลีย่ นตัวแปรตา่ ง ๆ
ซึ่งในปัจจุบันความก้าวหน้าทางด้านวิศวกรรมโครงสร้าง ท�ำ การวเิ คราะห์และจ�ำ ลองผลลพั ธไ์ ด้อยา่ งรวดเรว็ ซง่ึ ใน
และวศิ วกรรมทางคอมพวิ เตอร์ไดก้ ้าวล้�ำ ไปอย่างมาก ทำ�ให้ ปัจจุบันกรมอู่ทหารเรือ ได้จัดหาโปรแกรมคอมพิวเตอร์
มีการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์มาช่วยทำ�การออกแบบและ ในการคำ�นวณด้วยระเบียบวิธีไฟไนต์อิลิเมนต์ ชื่อว่า MSC
วิเคราะห์ความแข็งแรงของโครงสร้างต่าง ๆ ได้ดี และมี Nastran หรือ MacNeal-Schwendler Corporation (MSC)
ความแม่นย�ำ สงู โดยทว่ั ไปการออกแบบแตล่ ะครั้งขึ้นอยกู่ บั
ความต้องการของกองทพั เรือและขอ้ กำ�หนดอน่ื ๆ ทีเ่ กี่ยวขอ้ ง

62

NASA STRucture ANalysis (Nastran) ซ่งึ เปน็ โปรแกรม ตง้ั แตก่ ารออกแบบ และการใชง้ าน เพ่อื เปน็ การเพม่ิ ขีด
คอมพวิ เตอร์ที่พัฒนาโดย NASA เพ่อื ใช้ในการออกแบบ ความสามารถของกรมอู่ทหารเรือในการวิเคราะห์โครงสร้าง
เครื่องบนิ และยานอวกาศ ของสหรัฐอเมริกา เปน็ โปรแกรม ของงานทางวิศวกรรมในการซอ่ มและสร้างเรือ รวมทัง้ เพ่มิ
ท่ไี ดร้ บั การรบั รองและมคี วามน่าเชื่อถอื สงู ในระดับโลก โดย ศักยภาพในการพัฒนาขีดความสามารถด้านเทคโนโลยี
การจัดหาใหก้ บั แผนกวเิ คราะห์งานชา่ ง กองควบคมุ คุณภาพ เพื่อรองรับเทคโนโลยีของเรือฟริเกตและเรือดำ�นำ้�รุ่นใหม่ท่ีมี
กรมพัฒนาการช่าง กรมอู่ทหารเรือ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือ ความทนั สมัย ซง่ึ กำ�ลังจะขา้ ประจ�ำ การในไม่ชา้
ในการวิเคราะห์งานชา่ งตา่ ง ๆ ทต่ี อ้ งการทราบความแขง็ แรง

การวเิ คราะหโ์ ครงสรา้ งดว้ ยระเบียบวิธีไฟไนตเ์ อเลเมนต์ �

finite element method (FEM)

ระเบียบวิธีไฟไนต์เอเลเมนต์ (finite element และบางวัตถุดิบนั้นโครงสร้างยังสามารถวิบัติแบบไม่ยืดหยุ่น
method, finite element analysis) หรอื ทีเ่ รยี กยอ่ ๆ วา่ FEM ไดด้ ว้ ย (Inelastic buckling) ซ่งึ มีวธิ วี เิ คราะห์ไมม่ ากนกั
คือวิธกี ารทางคณิตศาสตร์ ซ่งึ ถูกนำ�มาประยุกตเ์ ขียนเป็น โดยทั่วไปโครงสร้างของเรือดำ�น้ำ�จะเสริมความทนทานด้วย
โปรแกรมสำ�เรจ็ รปู เพอ่ื ใชค้ �ำ นวณแกป้ ญั หาทางวิศวกรรม โครงสร้างวงแหวน (Ring Stiffened Submarine Pressure
เช่น ค�ำ นวณหาความแข็งแรงของวสั ดหุ รือช้นิ สว่ นเครอ่ื งกล Hull) การออกแบบเรือดำ�น้ำ�ด้วยการใชร้ ะเบียบวิธีไฟไนต์
ศกึ ษาพฤตกิ รรมการไหลของของไหล การถา่ ยเทความรอ้ น เอเลเมนตน์ ้ี ท�ำ ใหเ้ รือดำ�นำ้�มีแนวโน้มที่จะสามารถด�ำ ไดล้ ึก
ในช้นิ สว่ นเคร่ืองกล รปู แบบการกระจายของสนามแม่เหล็ก มากข้นึ มกี ารใช้วสั ดุทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพมากยงิ่ ขึ้น เรือดำ�นำ�้ มี
ไฟฟ้า, คลน่ื เสียง เป็นตน้ ประสิทธภิ าพทางทหารมากขนึ้ มีความปลอดภยั และมี
เหตุผลของการใชร้ ะเบียบวธิ ีไฟไนตเ์ อเลเมนต์ น้นั ความนา่ เชอ่ื ถอื มากยง่ิ ขน้ึ ซง่ึ เปน็ ความทา้ ทายของนกั ออกแบบ
คอื ในการออกแบบชิน้ ส่วนเครอ่ื งกล จำ�เป็นต้องรู้ขีดความ เรือดำ�นำ�้ ในปจั จบุ ัน
สามารถในการรับภาระของชิ้นสว่ นนัน้ ถ้าหากรปู ทรงของ โดยท่ัวไปโครงสร้างของเรือดำ�นำ้�ประกอบด้วยผนัง
ชน้ิ สว่ นไมซ่ บั ซอ้ น ก็สามารถคำ�นวณหาคำ�ตอบท่แี น่แท้ เปลือกเรือรับความดันสองชั้น ตัวคือเปลือกด้านนอกและ
ได้ (analytical solution) แต่ถา้ รูปทรงของชิ้นสว่ นซบั ซ้อน ลำ�ตัวด้านใน ผนังด้านนอกเรือทำ�หน้าที่ในการควบคุม
จึงจ�ำ เปน็ ต้องใชว้ ิธไี ฟไนตเ์ อเลเมนต์ เพอ่ื ชว่ ยในการคำ�นวณ hydrodynamic ทเี่ รยี กว่า อทุ กพลศาสตร์ ในทางตรงกันขา้ ม
หาค่าความเคน้ (stress) ความเครียด (strain) หรือการเสยี ผนงั รบั ความดนั ช้นั ใน ท�ำ หน้าทใ่ี นการทนตอ่ แรงดนั น้�ำ เมอ่ื
รูปทรง (deformation) ของช้นิ สว่ นนั้นได้ หลักการของวธิ ี เรอื ดำ�น�ำ้ อยู่ในสภาพด�ำ น้ำ� ซ่งึ การออกแบบตวั ถังรบั ความ
ไฟไนตเ์ อเลเมนต์ กล่าวอยา่ งง่าย ๆ ก็คือ ต้องท�ำ การปรับแต่ง ดนั น้นั คือการออกแบบทรงกระบอกทีม่ ีลักษณะเป็นกรวย
เพ่มิ เตมิ รปู ทรงของวสั ดทุ ต่ี ้องการวเิ คราะห์ ด้วยช้นิ สว่ นเล็กๆ และโดมที่สร้างขึ้นเพื่อทนต่อความกดดันอันเป็นผลมาจาก
ทม่ี ีรปู ทรงเรขาคณิต เช่น สามเหล่ยี ม สี่เหลี่ยม ลกู บาศก์ การด�ำ น�ำ้ ท่รี ะดับความลกึ สงู สุด ความดันท่ีเพ่มิ ขึน้ ส�ำ หรบั
เป็นต้น เนื่องจากจะสามารถคำ�นวณหาคำ�ตอบที่แน่แท้ ความลกึ เพิ่มขน้ึ 10 เมตร แรงดนั ทีผ่ นงั เรือดำ�นำ้�จะเพิม่ ข้ึน
ของชิน้ สว่ นทมี่ ีรปู ทรงเรขาคณิตได้ ดงั น้ันเมอ่ื ได้เพิ่มเตมิ ช้นิ 1 บาร์ หรือ 1 กโิ ลกรมั ต่อตารางเซ็นตเิ มตร ส�ำ หรับนำ�้ ทะเล
ส่วนเล็กๆ เหล่านี้ลงไปในช้ินส่วนใหญ่ เราก็สามารถศกึ ษา มาตรฐาน การพจิ ารณาความดนั สูงสดุ ท่ใี ชอ้ อกแบบที่กระทำ�
พฤติกรรมโดยรวมของระบบได้ กับผนังเรือนัน้ นอกจากพจิ ารณาความลกึ สงุ สดุ ท่เี รือต้องด�ำ
ลงปฏิบตั กิ ารแลว้ ยังตอ้ งคำ�นงึ ถงึ การทนต่อแรงระเบิดใตน้ �้ำ
การวิเคราะหโ์ ครงสร้างของเรือดำ�น้ำ�ดว้ ย FEM และต้องมีปัจจยั ความปลอดภัยอยู่ระหวา่ ง 1.5-2 เทา่ ของ
การวิเคราะหแ์ รงดันบนตัวเรือดำ�น�้ำ น้ัน วิศวกร ความดนั ออกแบบด้วย
เคร่ืองกลด้านโครงสร้างได้ให้ความสำ�คัญเป็นอย่างมาก ระดับความลึกท่ีลำ�ตัวของเรือดำ�นำ้�เกิดการยุบตัว
เน่อื งจากความซับซอ้ นในการยุบตัว (Buckling) ของ เปน็ ความลกึ วกิ ฤต ทต่ี อ้ งใหค้ วามสนใจเปน็ พเิ ศษ เพอ่ื พจิ ารณา
โครงสร้างแขง็ ในหลายกรณีการวิบตั ิของโครงสร้างเกดิ จาก ความแขง็ แรงของเรือดำ�น้�ำ โดยพจิ ารณากับขอ้ เทจ็ จรงิ ที่
การยุบแบบยดื หยนุ่ (Elastic Buckling) แตใ่ นบางรปู ทรง

63

ว่าเรือดำานำ้าท่ีสร้างขึ้นถ้าแข็งแรงเกินไปจะต้องหนักมาก (ความยาวตลอดลำา 106 เมตร) เสน้ ผา่ นศนู ยก์ ลาง 10 เมตร
เคลอื่ นตัวช้า และตอ้ งเสียคา่ ใชจ้ า่ ยมากขน้ึ แน่นอนเพราะใช้ ที่มีการเสริมความทนทานด้วยโครงสร้างวงแหวน (Ring
การสร้างที่มีขนาดใหญ่และมีผนังเรือหนามาก ในทาง Stiff ened Submarine Pressure Hull) ท่ีระดบั ความลกึ 300
ตรงกันข้าม เมื่อเรือดำาน้ำาผนังลำาตัวอ่อนแอเกินไปจะมี เมตร โดยใช้ผนงั เป็นแผน่ เหล็กหนา 65 มม. และมตี ัวคาำ้ ยนั
ความเสี่ยงสูงต่อโครงสร้างที่จะเกิดการยุบตัว ดังนั้น Frame Pressure Hull ลกั ษณะเปน็ ตัว T แผน่ เหลก็ ที่ใช้ใน
การออกแบบท่ีดีจะทำาให้ได้เรือดำานำ้าท่ีมีขนาดที่เหมาะสม การออกแบบเปน็ เหลก็ กลา้ ชนดิ HY 80 มคี วามแขง็ แรง 80
มคี วามปลอดภัยสงู มรี าคาทย่ี อมรบั ได้ ksi (552 MPa) Young: Modulus 207 Gpa = 2.07 x 1011
การศึกษาวิเคราะห์ครั้งน้ีกล่าวถึงตัวอย่างการ N / m2 ความหนาแน่น: 7.85 Mg / m³ = 7850 kg / m³
ออกแบบและวิเคราะห์ความแข็งแรงของผนังรับความดันด้าน อัตราสว่ น Poisson Ratio:0.3
ในของเรือดาำ นำา้ ท่สี ร้างโมเดลเปน็ ทรงกระบอก ยาว 70 เมตร

ตวั อยา่ งการคำ�นวณการยุบตัวของผนังความดนั โดยใª้สมการดงั น้ี

64

การสรปุ ผลการวเิ คราะห์
ความแขง็ แรงของ

ตวั อยา่ งโครงสรา้ งเรอื ดำ�นำ้ �ดว้ ย FEM

วธิ กี ารทใ่ี ชใ้ นการท�ำ งานในการวเิ คราะห์ คือ วธิ กี าร โดยจะมีลักษณะการเกิดยุบตัวของโครงสร้างเรือดำ�น้ำ�
สร้างแบบจำ�ลองให้เป็นไปตามการออกแบบของโครงสร้าง ตามรปู ท่ี 19 จงึ สามารถสรปุ เบื้องตน้ ไดว้ ่า โครงสรา้ งลักษณะ
(ตามรปู ท่ี14 และรปู ท่ี 15 การจ�ำ ลองโครงสรา้ งเปลอื กเรอื ด�ำ น�ำ้ ) ในตัวอย่างนี้ มีความปลอดภัย ในการใช้ปฏิบัติการดำ�น้ำ�
ใส่ค่าสมบัติทางฟิสิกส์ของวัสดุ ซึ่งผู้ใช้โปรแกรมจะต้องมี ในระดบั 300 เมตรใตผ้ วิ น�ำ้ แตอ่ ยา่ งไรกด็ ใี นการออกแบบจรงิ
ความเข้าใจในทางวิศวกรรมความแข็งแรงของวัสดุ เนอ่ื งจาก จะต้องมีการปรับปรุงแบบเพ่ือให้มีความคุ้มค่าเหมาะสม
การป้อนค่าทางวิศวกรรมจะต้องสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ กับการปฏิบัติการ ขนาด ความคล่องตัว โดยใช้เกณฑ์
และมาตรฐานทางการคำ�นวณ การวิเคราะหอ์ งค์ประกอบ ความปลอดภยั ที่ยอมรบั ได้ ระหวา่ ง 1.5-2 เป็นแนวทางการ
วิเคราะห์ปัญหาต่าง ๆ ของโครงสร้าง โดยทั่วไปให้ผลลัพธ์ พิจารณาในทส่ี ุด
ทีแ่ มน่ ย�ำ ตามผลการวิเคราะห์ท่ีได้จะแสดงให้เห็นวา่ เม่อื 5ซึ่งจะเห็นได้ว่าการคำ�นวณความแข็งแรงด้วยสูตร
โครงสร้างเรือดำ�น้ำ�รับแรงดันใต้น้ำ� สามารถดูพฤติกรรม ทางคณิตศาสตร์ จะไม่สามารถค�ำ นวณในส่วนทม่ี รี ปู ทรง
ความเค้นสูงสุดขณะเกิดการเสียรูป และดูความเสียหาย ทีซ่ บั ซ้อนได้ และการคำ�นวณจะมคี วามยงุ่ ยาก หากมีการ
อันเป็นผลของการโก่งงอได้ทราบแรงเค้นท่ีเกิดขึ้นในส่วน เปลยี่ นตัวแปรต่าง ๆ เพือ่ ตอ้ งการเปรยี บเทียบผลการคำ�นวณ
ต่าง ๆ ของตวั เรือด�ำ นำ�้ (ตามรปู ท่ี 16 และรูปท่ี 17) และทราบ แต่หากใช้การคำ�นวณด้วยระเบียบวิธีไฟไนต์เอเลเมนต์
ถึงแรงดันท่ที �ำ ใหเ้ กิดการยุบตัวของโครงสรา้ งดังรูปท่ี 18 ซง่ึ จะทำ�ให้การแก้ปัญหาทางโครงสร้าง มีประสิทธิภาพมาก
จะทำ�ให้การออกแบบสามารถปรับปรุงรูปแบบของโครงสร้าง ผลลพั ธ์ท่ีเกดิ ขนึ้ จากสมการระเบยี บวิธไี ฟไนตเ์ อเลเมนต์ และ
ใหเ้ หมาะสม โดยทย่ี งั คงมคี วามแข็งแรงเพยี งพอทต่ี ้องการ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ท่ีได้ประดิษฐ์ข้ึนสำ�หรับการออกแบบ
ผลการวิเคราะห์จากรูปที่ 18 แสดงให้เห็นว่า โครงสร้างต่างๆ ได้แสดงถึงประสิทธิภาพของระเบียบ
โครงสร้างของเรือดำ�นำ้�มีแนวโน้มท่ีจะเสียรูปไปในส่วนท่ี วิธีไฟไนต์เอเลเมนต์ ทีส่ ามารถชว่ ยใหน้ กั วิเคราะห์ได้เข้าใจ
แสดงใหเ้ หน็ เป็น กลมุ่ สี จาก ฟา้ เขยี ว เหลอื ง สม้ แดง ถึงปรากฏการณท์ เี่ กดิ ข้นึ ในปญั หาเหลา่ นี้ อันจะนำ�ไปส่กู าร
แสดงการยุบตวั จากสฟี ้าจะน้อยไปหาสแี ดงจะมากทีส่ ุด และ ปรบั ปรุงการออกแบบท่ดี ียงิ่ ขึ้น
แรงที่จะเกิด การยุบตัวนนั้ จากภาพ จะแสดงคา่ Factor ของ การนำ�ระเบียบวิธไี ฟไนต์เอเลเมนต์ มาใช้ในการ
แรงที่จะเกิดการยุบตวั ที่ 2.9258 นัน้ หมายถึง การยบุ ตวั วิเคราะห์โครงสร้างเรือดำ�น้�ำ และเรือผวิ น�ำ้ รวมถึงโครงสร้าง
จะเกิดข้ึนเมื่อมีแรงดันนำ้�ภายนอกตัวเรือมากระทำ�เท่ากับ ของช้ินส่วนอปุ กรณต์ า่ ง ๆ จะเป็นการเพิม่ ขีดความสามารถ
2.9258 เท่าของความดนั ท่ีใช้ในการออกแบบ โดยในครงั้ นี้ ในการวิเคราะห์ปัญหาเกี่ยวกับความแข็งแรง รวมทั้งเพิ่ม
ได้ใช้ค่าความดันออกแบบท่ี 440 Psi หรอื ระดับความลึก ขีดความสามารถในการออกแบบโครงสร้างต่างๆ ที่มี
ประมาณ 300 เมตร ดงั นนั้ จากการวเิ คราะห์ การยบุ ตวั ความซบั ซ้อน และมีปจั จยั ตา่ ง ๆ เชน่ ความร้อน ความสัน่
ของโครงสรา้ งโดยรวม จะเกดิ ทีค่ วามดนั 440 X9.258 = สะเทือนเข้ามาเกี่ยวข้อง จะเป็นเครื่องมือส่วนหนึ่งใน
1287.352 Psi หรอื ท่ีระดบั ความลกึ ประมาณ 878 เมตร การขับเคล่ือนกรมอู่ทหารเรือให้ก้าวไปข้างหน้าเพื่อรองรับ
หรอื มคี า่ ความปลอดภัย ประมาณ 2.9 เทา่ ของการออกแบบ เทคโนโลยีทท่ี นั สมัยอย่างมั่นคง

5สัมภาษณ์ นายเสฏฐวรรธ สุจรติ ภวตั สกุล วศิ วกรอาวโุ ส หอ้ งปฏิบตั กิ ารคอมพิวเตอร์ชว่ ยในการคำ�นวณทางวิศวกรรม 65
หน่วยวจิ ัยการออกแบบและวิศวกรรม ศนุ ย์เทคโนโลยโี ลหะและวสั ดุแห่งชาติ

รปู ที่ 14 การจำลองโครงสร้างเปลอื กเรอื ดำนำ้ รูปท่ี 15 การจำลองโครงสร้างเปลือกเรอื ดำน้ำ Rig Frame และ Bulkheads

รูปที่ 16 ผลการวิเคราะห์ แรงท่กี ระทำตอ่ ผนังเรอื ดำนำ้ Stress on Deformed Hull รูปท่ี 17 ผลการวเิ คราะห์ แรงทก่ี ระทำตอ่ ผนังเรอื ดำน้ำ Stress on Deformed Hull

รปู ท่ี 18 ผลการวิเคราะห์ แนวโนม้ ท่จี ะเกิดการยุบตวั ของโครงสรา้ งเรือดำนำ้ รูปท่ี 19 ผลการวเิ คราะห์ ลักษณะการเกดิ การยบุ ตวั ของโครงสร้างเรือดำนำ้

66

ความท้าทายทางวิศวกรรมของกรมอทู่ หารเรอื

ในวาระครบรอบ 130 ปี ของการสถาปนากรมอู่ แบตเตอรเ่ี รือด�ำ น�ำ้ เองได้ จนทำ�ใหเ้ รือด�ำ น้�ำ ของไทยท้ัง 4 ลำ�
ทหารเรือ นับเปน็ การย่างก้าวของกรมอูท่ หารเรอื ที่ส�ำ คญั สามารถปฏิบัติการได้อีกคร้ังหนึ่งก่อนท่ีจะถูกปลดระวาง
ในการที่จะใช้เทคโนโลยีช่วยในการออกแบบวิเคราะห์ อยา่ งถาวร เนือ่ งจากเหตุผลทางสงคราม ท่ีท�ำ ใหไ้ มไ่ ดร้ ับ
เปน็ การทา้ ทายความสามารถของกรมอทู่ หารเรอื ในการออกแบบ การสนับสนุนอะไหล่แบตเตอรี่ในที่สุด ซึ่งนับเป็นความ
และพฒั นาแบบเรือให้กับกองทัพเรือได้เอง อีกทั้งจะเปน็ ท้าทายอกี ครัง้ ท่กี รมอทู่ หารเรือจะตอ้ งพัฒนาการซ่อมบ�ำ รุง
ความท้าทาย ใหก้ รมอู่ทหารเรอื กา้ วไปขา้ งหนา้ เพอ่ื พฒั นา และดูแลระบบแบตเตอรีข่ องเรอื ด�ำ น้�ำ ชดุ ใหม่ ทีก่ �ำ ลังจะเข้า
ศกั ยภาพ ในการรองรับเทคโนโลยขี องเรือฟรเิ กตสมรรถนะ ประจำ�การให้มีความมั่นใจในการปฏิบัติงานตลอดอายุการ
สงู และเรอื ด�ำ น�ำ้ โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ การพฒั นาขดี ความสามารถ ใช้งานของตัวเรือดำ�นำ้�ที่จะต้องได้รับการบำ�รุงรักษาอย่างดี
ในการซอ่ มบ�ำ รงุ ระบบไฟฟา้ แบตเตอรข่ี องเรอื ด�ำ น�ำ้ ทค่ี รง้ั หนง่ึ เช่นกนั ในอนาคต
ในอดีตกรมอู่ทหารเรือเคยมีองค์ความรู้ในเรื่องแบตเตอรี่ ถึงแม้กรมอู่ทหารเรือจะประสบปัญหาและอุปสรรค
ของเรือดำ�น้ำ�นี้เป็นอย่างดี เนื่องจากระบบแบตเตอรี่ มี ในด้านต่าง ๆ แต่ยังเชื่อว่าขีดความสามารถของบุคคลากร
ความสำ�คัญที่สุดของการทำ�งานของเรือดำ�นำ้�ไม่น้อยไปกว่า ในระดับวิศวกรของกรมอู่ทหารเรือ ยังเป็นจุดแข็งที่เป็น
โครงสร้างของตัวเรือเช่นกัน ความทา้ ทาย ในการท่ีจะนำ�พากรมอู่ทหารเรอื ให้มีการ
ในอดีตที่เรือดำ�น้ำ� ทั้ง 4 ลำ�ของราชนาวีไทย พัฒนาเขา้ สู่การเปน็ องค์กรสมรรถนะสงู ทีจ่ ะสรา้ งความเชือ่
ต้องถูกปลดระวางลงช่ัวคราวเพราะไม่สามารถซ่อมบำ�รุงและ มนั่ และเป็นที่พง่ึ ในด้านวิศวกรรมทางเรือ ใหก้ บั หน่วยงาน
สร้างแบตเตอรี่ได้เอง จนในที่สุดด้วยความวิริยะอุตสาหะ อ่นื ทเี่ ก่ยี วขอ้ ง และเปน็ ทีพ่ ่งึ ในการช่วยเหลือประเทศชาติและ
ของคณุ ครูในอดตี ของกรมอู่ทหารเรอื ท�ำ ใหส้ ามารถไป ประชาชนไทยในด้านน้ีไดอ้ ย่างแทจ้ รงิ
เรียนรู้และนำ�องค์ความรู้มาพัฒนาการสร้างและซ่อมบำ�รุง

บรรณานุกรม

ปราโมทย์ เตชะอ�ำ ไพ , ไฟไนตเ์ อลเิ มนต์ในงานวิศวกรรม พิมพ์ครง้ั ที่ 6
สำ�นกั พิมพแ์ หง่ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
Roy Burcher and Louis Rydill. CONCEPTS IN SUBMARINE DESIGN: First Edition
Department of Mechanical Engineering University College London
Cambridge University Press 1994
Soumya Chakraborty “Introduction to Submarine Design”[Marine Insight online]
เขา้ ถึงจาก https://www.marineinsight.com/naval-architecture/introduction-to-submarine-design/
สบื คน้ 10 พฤศจิกายน 2561
Soumya Chakraborty “Different Systems on a Naval Submarine” [Marine Insight online]
เขา้ ถงึ จาก https://www.marineinsight.com/naval-architecture/introduction-to-submarine-design/
สืบคน้ 10 พฤศจกิ ายน 2561
Soumya Chakraborty “Understanding Structure Design of a Submarine” [Marine Insight online]
เข้าถึงจาก https://www.marineinsight.com/naval-architecture/introduction-to-submarine-design/
สืบคน้ 10 พฤศจกิ ายน 2561

67

68

“การศกึ ษาเอาจากหนังสือนั้น�ไมใ่ ªเ่ พื่อตวั เองคนเดียว�ยงั ตอ้ งคดิ เผื่อแผเ่ อาไวไ้ ปบอกเล่า
ªี้แจงอบรมพวกจ่าพรรคกลนิ ในการปกครองอกี ด้วย�เพราะลำ�พังตัวเองคนเดยี วสตารท์
เครือ่ งยนตด์ เี «ลไม่ได้�มนั เปšนดังน้�ี แบตเตอรย่ี ิ่งรา้ ยหนักขน้ึ ไป...�
บกพร่องเสียหาย�หมาย¶งึ ตอ้ งตายกนั ทง้ั ลำ�...”

พลเรือจัตวา ประยูร พิณสวัสด์ิ

6๙

31/1 Soi Bangna-Trad 30, Bangna Tai,
Bangna, Bangkok 10260

+66 (0) 2 399 1311
+66 (0) 2 399 0311

70

71

ã˫ྌ ËÍÃ×ÍÁกÍŒ´าºรÁÓเӵùรÃÂÕ ºéÓ§Øม
¹ÒÇÒàÍ¡ ÊÃØ ÊÔ¹¸Ø Ê§Ô Ë·ÃÒàÁȹ

พสั ดแุ ละอ»ุ กร³ส์ ำคัÞของเรือดำน้ำ

ในช่วงเวลาไม่นานจากน้ี กองทพั เรอื จะมเี รอื ดำาน้ำามาปฏิบัตกิ าร แต่
นับว่าเปน็ ชว่ งเวลาที่ยาวนานตัง้ แตส่ งครามโลกคร้งั ที่ 2 ท่กี องทัพเรอื จะมขี ดี
ความสามารถในการปฏบิ ตั ิการสงครามทางเรอื ไดค้ รบทุกมติ ิท้ังการปฏิบัติการ
ผวิ นำ้าโดยเรอื ผวิ นำา้ การปฏิบตั กิ ารทางอากาศโดยอากาศยานในทะเล และ
การปฏิบัติการใต้น้ำาโดยเรือดำาน้ำาอีกครั้ง เพื่อรักษาอธิปไตยและปกป้อง
ผลประโยชน์แหง่ ชาตทิ างทะเล การคุ้มครองเสน้ ทางการเดนิ เรอื ซึ่งถือเป็น
เส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงประเทศในการขนส่งสินค้าเข้าออกประเทศมากกว่า
ร้อยละเก้าสบิ เรอื ดำาน้ำาเปน็ ยทุ โธปกรณท์ างยทุ ธศาสตรใ์ นทางลบั ทมี่ อี าำ นาจ
ในการป้องปรามศัตรู

เรือดำ�นำ้ �เข้ารับการซ่อมทำ�ในอ่แู ห้ง

ซึง่ เพยี งแคร่ ้วู า่ มีเรอื ด�ำ น�้ำ ปฏิบัตกิ ารกเ็ ป็นที่เกรงขามของผรู้ ุกราน แต่เรอื ดำ�น�ำ้
ก็เฉกเช่นเดียวกับเรือรบผิวน้ำ�และยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ ที่จำ�เป็นต้องได้รับ
การซ่อมบำ�รุงเพื่อให้มีความพร้อมรบ สามารถปฏิบัติการได้อย่างปลอดภัย
และน่าเชื่อถอื โดยเฉพาะสภาวะแวดล้อมการปฏบิ ัตกิ ารของเรือดำ�นำ้�นน้ั นับ
ว่ามีความเสี่ยงอันตราย เน่อื งจากต้องปฏิบัตกิ ารใต้ทอ้ งทะเลลึกท่ีมีแรงกดดัน
อยา่ งมหาศาล และยากตอ่ การสนบั สนุนการซ่อมบำ�รงุ หากเกิดความผดิ พลาด
เพียงเลก็ นอ้ ยจากการซ่อมบำ�รุง น่นั อาจหมายถึงหายนะของเรอื ดำ�น้�ำ ที่จะไมม่ ี
วนั กลับคืนสผู่ ิวน�้ำ

73

1. การเตรยี มซ่อมบำ�รุงเรอื ดำ�น้ำ�พรอ้ มรบ

การทำ�ให้เรือดำ�นำ้�พร้อมรบของกองทัพเรือ เรือดำ�น้ำ�ภายใต้สภาวะขีดจำ�กัดต่าง ๆ ทั้งด้านงบประมาณ
นับต้ังแต่การปลดเรือดำ�น้ำ�ชุดเรือหลวงมัจฉานุก็เหลือเพียง เครอื่ งมือ และส่ิงอ�ำ นวยความสะดวก รวมทั้งองคค์ วามรู้
ขดี ความสามารถในการซ่อมบำ�รุงเรอื ผวิ นำ้�เทา่ นนั้ ในขณะ ในเทคโนโลยีใหม่ซ่ึงกองทัพเรือในหลายประเทศประสบมา
ที่อู่เรือภาคเอกชนภายในประเทศไม่มีขีดความสามารถใน แล้วกองทัพเรือไทยจะก้าวผา่ นไปไดอ้ ยา่ งไร การซ่อมบ�ำ รงุ
การซอ่ มบ�ำ รุงเรอื ด�ำ น�ำ้ ไดเ้ ชน่ เดยี วกนั จึงเปน็ ความท้าทาย เรือดำ�น้ำ�ของกองทัพเรือ จำ�เป็นต้องบูรณาการหน่วยต่าง ๆ
ในฐานะประเทศผซู้ ้ือเรอื ดำ�น�ำ้ ที่ไมส่ ามารถผลิตไดเ้ อง ดังนั้น ที่เกี่ยวข้องทั้งกรมอู่ทหารเรือ กรมสรรพาวุธทหารเรือ
การจัดหาเรือดำ�นำ้�มาปฏิบัติการได้ถือว่ามีความยากย่ิงกว่า กรมอุทกศาสตร์ กรมการส่ือสารและเทคโนโลยสี ารสนเทศ
การไดร้ บั การอนมุ ตั โิ ครงการแตก่ ารซอ่ มบ�ำ รงุ รกั ษาเรอื ด�ำ น�ำ้ ทหารเรอื กรมอเิ ล็กทรอนิกสท์ หารเรือ กรมวทิ ยาศาสตร์
ให้มีความพร้อมรบนับว่ามีความยากยิ่งไม่ต่างกันและเป็น ทหารเรือ รวมท้ังหน่วยผ้ใู ชเ้ รือ มาทำ�งานรว่ มกนั อย่าง
ความท้าทายขีดความสามารถทางวิศวกรรมอีกคร้ังหน่ึง ประสานสอดคล้องและมีประสิทธิภาพในการบริหารการ
ของกองทัพเรือในการซ่อมบำ�รุงยุทโธปกรณ์ท่ีมีมูลค่าสูง ซ่อมบ�ำ รุงสูงสุด
และเป็นที่จับจ้องของสาธารณชนและประเทศต่าง ๆ เช่น

2. มารจู้ กั การซอ่ มบำ�รุงเรือดำ�นำ้ � แนวทางการซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ดำ�น�้ำ โดยทัว่ ไป มีการแบง่ ระดบั
การซอ่ มบำ�รุง (Maintenance Level) เปน็ 3 ระดับ ได้แก่
เเรอื ด�ำ น้ำ�ทางทหารทม่ี ีใช้ในประเทศต่าง ๆ ทว่ั โลก การซอ่ มบ�ำ รงุ ระดับผู้ใช้ (O level) การซ่อมบ�ำ รุงระดบั กลาง
หากแบง่ ประเภทตามระบบขบั เคล่อื นแลว้ มี 2 ประเภท (I level) และการซอ่ มบ�ำ รุงระดบั โรงงาน (D level)
หลัก คอื เรอื ดำ�น�้ำ พลงั งานนวิ เคลยี ร์ และเรือดำ�นำ�้ ดีเซล การซ่อมจำ�กัดประจำ�ปีและการซ่อมทำ�ตามระยะ
ไฟฟา้ ส�ำ หรบั เรอื ดำ�นำ�้ ดเี ซลไฟฟ้าได้มกี ารพัฒนาระบบขบั เวลาสามารถปฏิบัตไิ ด้โดยกำ�ลงั พลของกองทัพเรือ โดยทั่วไป
เคลอื่ นชนิดไม่ใชอ้ ากาศจากภายนอก ส�ำ หรับเรอื ด�ำ น�ำ้ ดีเซล การบ�ำ รงุ รักษาหรือการซอ่ มท�ำ อุปกรณ์และเครื่องมือสามารถ
( Air Independent Propulsion : AIP ) ซงึ่ แบง่ เป็นหลาย กระท�ำ ได้โดยใชเ้ คร่อื งมอื และอะไหล่ที่มใี นรายการ ในกรณี
ประเภทแลว้ แตเ่ ทคโนโลยีทีป่ ระเทศผู้ผลิตพัฒนา เชน่ ระบบ ที่มีอุปกรณ์หรือเครื่องมือที่ชำ�รุดหรือเสียหายโดยไม่ได้
AIP แบบ Closed Cycle Diesel (CCD) ระบบ AIP แบบ คาดหมายไว้ การแก้ไขปัญหาในชว่ งแรกสามารถกระทำ�ได
Fuel Cell (FC) ระบบ AIP แบบ Stirling สำ�หรับเรอื ด�ำ น�้ำ โดยการช่วยเหลือของเจ้าหน้าที่ทางเทคนิคของผู้ผลิต
ที่กองทัพเรือจัดหาเป็นเรือดำ�น้ำ�ดีเซลไฟฟ้าชนิดระบบ AIP ส่วนการซ่อมคืนสภาพซงึ่ มคี วามซบั ซ้อนมากข้ึนนนั้ การซอ่ ม
แบบ Stirling จากประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน บำ�รุงควรใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ได้รับการปรับปรุงอย่าง
ช้นั S26T โดยมีขนาดระวางขบั นำ�้ ประมาณ 2,600 ตนั เหมาะสมแลว้ เทา่ นั้น
ความยาวประมาณ 77 เมตร ดงั น้นั การซ่อมบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น้�ำ
จงึ จำ�เป็นต้องอ้างอิงแนวทางจากประเทศผ้ผู ลติ เป็นหลัก ทงั้ น้ี

74

ระดบั ทีè 1 การซอ่ มบำรงุ âดย¼ูใ้ ช้ (O level) ซอมตามระยะเวลา (Minor Overhauls)
การซอ่ มบาำ รุงโดยผใู้ ช้ ด้วยการใช้เคร่ืองมือและ การซ่อมตามระยะเวลาจะดำาเนินการบำารุงรักษาใน
อู่เรือประกอบด้วย งานพน้ื ผวิ ตวั เรือท่ไี มใ่ ชต่ ัวเรือรับแรงกด
อะไหล่ทจ่ี ัดเตรยี มไวใ้ หใ้ นเรือมาดำาเนินการ ซ่ึงมีการสาำ รอง และงานตัวเรอื รบั แรงกดด้านใน โดยเปน็ การทาำ ความสะอาด
เคร่ืองมือและอะไหล่ไว้ในการซ่อมบำารุงแบบป้องกันและ การลา้ งและขัดทาำ ความสะอาดคราบสนมิ เหลก็ การทาสี
แบบแก้ไข เพือ่ ให้สามารถกลบั มาใชอ้ ุปกรณไ์ ด้อย่างตอ่ เน่อื ง การตรวจสอบ การวดั ความหนาของตวั เรือรับแรงกด
การซอ่ มบาำ รุงแบบป้องกัน คือ การซอ่ มบำารุงตามกาำ หนด (ถ้าจาำ เป็น) การเปล่ยี นแผ่นเหลก็ ตวั เรือภายนอก (ไม่ใชต่ ัว
เวลา เพื่อป้องกนั ความผิดพลาดในขณะท่ีชิน้ ส่วนอปุ กรณน์ นั้ เรอื รบั แรงกด) นอกจากน้นั ยังมกี ารตรวจสอบ การรอ้ื ถอน
ทำางาน และเมือ่ ถึงกำาหนดเวลาการใชง้ านหรอื การคาดหมาย และการซ่อมบาำ รงุ อุปกรณท์ ีอ่ ยใู่ ตแ้ นวนา้ำ เชน่ ก้อนนำ้าหนกั
จากข้อมูลการใช้งาน การปฏิบตั ินัน้ จะเป็นการตรวจสอบ ถว่ งเรือ ตรวจสอบร่องรอยการสกึ ของ stern shaft
การทำางานด้วยสายตาและขั้นตอนการทำางานของอุปกรณ์ rubber bearing ทดสอบการผนึกน้ำาของทอ่ ยงิ ตอร์ปโิ ด และ
การทำาความสะอาด การเปลี่ยนวัสดุสิ้นเปลืองต่าง ๆ เช่น garbage ejector ส่วนอุปกรณท์ อ่ี ยู่ภายในตัวเรอื รับแรงกด
ไส้กรอง เป็นตน้ การจัดตาำ แหนง่ และการสอบเทียบตา่ ง ๆ ใหต้ รวจสอบระบบการทำางาน ดังนี้ ระบบหางเสอื ระบบ
ส่วนการซ่อมบำารุงแก้ไขเป็นการเปลี่ยนชิ้นส่วนอะไหล่หรือ เพลา ระบบ mast ป๊ัมตา่ ง ๆ พดั ลม เคร่ืองอัดอากาศ และ
อุปกรณ์ที่ชำารุดหลังจากมีการตรวจพบการชำารุดเสียหาย condenser เปน็ ตน้ ทาำ การเปลยี่ นช้ินส่วนอะไหล่ท่ีสภาพ
ซ่ึงข้ึนอยู่กบั ทักษะ เครอื่ งมือ และอะไหล่ ไม่ดแี ละทห่ี มดอายกุ ารใช้งาน ทำาการซอ่ มบาำ รุง และแก้ไข
ปัญหาที่ตรวจพบ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าอุปกรณ์นั้น ๆ จะมี
ระดบั ทèี 2 การซอ่ มบำรงุ ระดบั กลาง (I level) สถานะพร้อมใช้งานตรงตามคุณลักษณะเฉพาะทางเทคนิค
การซ่อมบำารุงโดยกองช่าง เป็นการสนับสนุน ของอุปกรณน์ ัน้ เอง ส่วนแบตเตอรส่ี ามารถทาำ การร้ือถอนออก
จากเรือได้ (ถา้ จำาเป็น) ทำาความสะอาดและบำารุงรักษาหอ้ ง
การซ่อมทำาระดับผู้ใช้ในการป้องกันและแก้ไขเมื่อการซ่อม แบตเตอรี่ นาำ แบตเตอรไ่ี ปทโ่ี รงงานเพื่อทาำ การบาำ รงุ รกั ษา
บำารุงเรอื ดาำ นาำ้ ต้องการ เครือ่ งมอื อะไหล่ อปุ กรณ์การทดสอบ หรอื ทาำ การเปลีย่ นชุดแบตเตอรี่ใหม่ (บางสว่ น/ท้งั หมด)
รวมท้ังทกั ษะการซ่อมบาำ รุงที่ไมม่ ใี ชง้ านในเรอื ดำานำา้ รายการ ซอ มคืนสภาพ (Intermediate Overhauls)
เครื่องมือเครื่องใช้อื่น ๆ สามารถร้องขอการสนับสนุนจาก การซ่อมคืนสภาพดำาเนินการได้ภายใต้การติดตั้ง
โรงงานหรืออเู่ รือได้ เคร่ืองมือและอุปกรณ์ที่เหมาะสมจากอู่เรือที่ได้รับการ
ปรับปรงุ แล้ว โดยการตรวจสอบใหค้ รอบคลุมและทดสอบ
ระดบั ทèี 3 การซ่อมบำรุงระดบั âรงงาน (D-level) ตวั เรอื การซ่อมทาำ หรือการเปลยี่ นตวั เรือที่ไม่ไดร้ บั แรงกด
การซ่อมบำารุงโดยโรงงานหรืออู่เรือจะต้องสามารถ การเชื่อมประสานพ้ืนที่ที่มีการกัดกร่อนสูงให้มีความแข็งแรง
มากขึน้ นาำ อุปกรณห์ ลกั ขนึ้ จากเรือ โดยบางส่วนของอปุ กรณ์
สนับสนุนงานซ่อมบำารุงที่เหลือทั้งหมดซ่ึงรวมถึงการซ่อม จะถูกส่งกลับไปท่ีโรงงานผู้ผลิตสำาหรับการบำารุงรักษาโดย
ตามระยะเวลาและการซ่อมคืนสภาพ (ยกเว้นการซอ่ มทาำ เฉพาะ หลงั จากการซอ่ มคืนสภาพแล้ว อุปกรณ์นัน้ ๆ จะมี
PCB, Source Code และ Software) สถานะพร้อมใช้งานตรงตามคุณลักษณะเฉพาะทางเทคนิค
ของอปุ กรณ์น้นั เอง โดยอุปกรณ์ที่ไม่สามารถซ่อมบาำ รงุ ได้
กิจกรรมหลักของการซ่อมบำารุงระดับโรงงาน ด้วยราคาค่าใชจ้ า่ ยท่สี มเหตสุ มผล ให้ดำาเนินการเปลีย่ นดว้ ย
(D-level) ซง่ึ มกี ารซอ่ มบาำ รงุ ตามชว่ งเวลาตา่ ง ๆ ทส่ี าำ คญั ดงั น้ี อปุ กรณ์ชดุ ใหม่ ทาำ การรอ้ื และตรวจสอบใบหางเสือและระบบ
ซอ มจาํ กดั ประจําป (Dock Checks) เพลา ทาำ การเปลี่ยน rubber bearings และทาำ การเปลยี่ น
ชิน้ ส่วนอะไหล่ท่สี ภาพไมด่ ีและท่ีหมดอายกุ ารใชง้ าน โดย
การซอ่ มจาำ กดั ประจาำ ปตี อ้ งดาำ เนนิ การในอแู่ หง้ หรอื อุปกรณ์ทุกชิ้นท่ีทำาการซ่อมบำารุงจะต้องผ่านการทดสอบตาม
บนบก (โดยใช้ระบบการยกเรือ) งานหลกั ในการซอ่ มบาำ รงุ ขอ้ กาำ หนดทรี่ ะบไุ วก้ อ่ นท่ีจะนาำ ไปตดิ ต้ังในเรือดำานำ้า และจะ
เชน่ งานภายนอกตวั เรือประกอบดว้ ย การทำาความสะอาด มีข้ันตอนการ HAT และ SAT ในการซอ่ มคืนสภาพทุกคร้งั
การลา้ งและขัดทำาความสะอาดคราบสนมิ เหลก็ และการทาสี
สว่ นอปุ กรณท์ อี่ ย่ใู ต้แนวนาำ้ เชน่ ก้อนนำา้ หนกั ถว่ งเรือ ลิน้ น้ำา 7๕
ทะเล ใบจักร ใบหางเสอื Horizontal planes ทอ่ ยงิ ตอรป์ โิ ด
เซน็ เซอรข์ อง echo sounder และ log รวมถึง the wet end
of sonar เปน็ ตน้ ใหล้ ้างทาำ ความสะอาดและตรวจสอบบาำ รุง
รักษา ซ่อมทำา หากพบการชำารุดเสยี หาย ส่วนอปุ กรณห์ รอื
ระบบที่อยู่ในส่วนของตัวเรือเหนือแนวน้ำาให้ทำาความสะอาด
บำารุงรักษา แก้ไขข้อขดั ขอ้ งและเปลยี่ นช้ินสว่ นอะไหลท่ ่หี มด
อายุการใชง้ าน หากมีลน้ิ นำา้ ทะเลร่ัวไหลให้ทาำ การถอดออก
เพอ่ื ตรวจสอบและซอ่ มบาำ รุง

3. สÔงè สนบั สนนุ เรือ การซ่อมบำรุง และทèจี อดเรือดำน้ำ

เรือดำานำ้าเป็นยุทโธปกรณ์ท่ีมีคุณค่าทางยุทธการสูง
และใช้งบประมาณในการจัดหาจำานวนมาก นอกจากนี้ยัง
ใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ ในระดับสูง จึงมีความจำาเป็นต้องได้รับ
การบำารงุ รกั ษาและเตรียมความพร้อมของเรอื ตลอดจนกำาลงั
พลประจำาเพือ่ การออกปฏิบัติภารกิจอยา่ งดี จึงจำาเป็นต้องมี
สิ่งอาำ นวยสะดวกและการสนับสนนุ การซ่อมบำารงุ ฐานทพั และ
ท่าจอดเรอื ท่มี ีคณุ ลกั ษณะเหมาะสม ดังนี้

3.1 ระบบสนับสนุนเรอื ดําน้ํา
3.1.1 ทั่วไป
ระบบสนับสนุนบนฝ่ังต้องสามารถให้การ

สนับสนุนทุกอย่างท่จี ำาเป็นสำาหรับเรือดำานำา้ และกำาลังพลประจำา
เรือในระหว่างการจอดเทียบท่าและสามารถเตรียมการปฏิบัติ
ภารกจิ ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี

3.1.2 ฐานทพั
- การสรา้ งฐานทพั เรอื ดาำ นาำ้ และงบประมาณสนบั สนนุ ตอ้ งเพยี งพอตอ่ การใหก้ ารสนบั สนนุ เรอื ดาำ นาำ้ และกาำ ลงั พล

ประจาำ เรอื เมอ่ื อยทู่ ท่ี า่ เรอื
- สามารถใหก้ ารสนบั สนนุ สง่ิ จาำ เปน็ กอ่ นการออกเรอื ไดท้ ง้ั หมด เพอ่ื ใหเ้ รอื สามารถปฏบิ ตั ภิ ารกจิ ได้
- เมอ่ื กลบั จากการออกทะเล ฐานทพั ตอ้ งสามารถเผชญิ ตอ่ ความตอ้ งการทง้ั หลายของเรอื ดาำ นาำ้ ทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ ได้
- สามารถสนบั สนนุ การซอ่ มบาำ รงุ ตามวงรอบและพสั ดถุ งึ วงรอบการซอ่ มทาำ ระดบั ท่ี 2
- ฐานทพั จาำ เปน็ ตอ้ งมคี วามปลอดภยั ทางดา้ นภมู ศิ าสตร์ มกี ารตรวจการณแ์ ละควบคมุ รอบพน้ื ทฐ่ี านทพั และเรอื ดาำ นาำ้

3.1.3 โครงสรา้ งระบบสนบั สนุน
ฐานทพั เรอื ดาำ นาำ้ ตอ้ งสามารถสนบั สนนุ ทง้ั เรอื ดาำ นาำ้ และประจาำ เรอื ซง่ึ มงี านหลกั ทต่ี อ้ งดาำ เนนิ การ ดงั น้ี
- การรกั ษาความปลอดภยั สาำ หรบั ระบบสนบั สนนุ และเรอื ดาำ นาำ้ ทง้ั ในแงข่ องสถานทแ่ี ละการใชก้ าำ ลงั ทหาร
- ระบบสนบั สนนุ กาำ ลงั พลประจาำ เรอื
- ระบบสนบั สนนุ เรอื ดาำ นาำ้

3.1.4 การรักษาความปลอดภัยดา้ นสถานทแี่ ละกาำ ลังทหาร
ฐานทพั ตอ้ งมมี าตรการการรกั ษาความปลอดภยั ทง้ั การจดั สรา้ งสถานทแ่ี ละการใชก้ าำ ลงั ทหาร สาำ หรบั อาคารสถาน

ท่ี พน้ื ทน่ี าำ้ ใกลเ้ คยี ง และเรอื ดาำ นาำ้ ตามภมู ศิ าสตรข์ องฐานทพั โดยอยบู่ นพน้ื ฐานทว่ี า่ ประจาำ เรอื ไมส่ ามารถรกั ษาความปลอดภยั
ได้ และเมอ่ื จอดเทยี บทา่ เรอื ดาำ นาำ้ จะมคี วามเสย่ี งตอ่ การถกู ทาำ ลายได้ ดงั นน้ั จะตอ้ งจดั ใหม้ กี ารรกั ษาความปลอดภยั ทเ่ี ชอ่ื ถอื ได้
รวมทง้ั การควบคมุ การผา่ นเขา้ ออกทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพเพอ่ื หลกี เลย่ี งการโจมตตี า่ ง ๆ ทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ ได้

3.1.5 ระบบสนบั สนนุ ประจาำ เรอื
ระบบสนบั สนนุ กาำ ลงั พลประจาำ เรอื ตอ้ งครอบคลมุ สง่ิ ตา่ ง ๆ เหลา่ น้ี
3.1.5.1 บา้ นพกั และสิ่งบรกิ ารกาำ ลังพล
- ทพ่ี กั อาศยั สาำ หรบั กาำ ลงั พลประจาำ เรอื เจา้ หนา้ ท่ี รวมทง้ั บคุ ลากรของฐานทพั และโรงเรยี น
- หอ้ งอาหาร หอ้ งครวั หอ้ งเตรยี มอาหาร อปุ กรณท์ าำ ความสะอาด ระบบกาำ จดั ของเสยี
- สถานทพ่ี กั ผอ่ นและประชมุ หอ้ งมลั ตมิ เี ดยี หอ้ งสมดุ ฯลฯ
- สนามกฬี า สระวา่ ยนาำ้ หอ้ งออกกาำ ลงั กาย สนามยงิ ปน ฯลฯ
- บรกิ ารตดั ผม บรกิ ารซกั รดี และตดั เยบ็ เสอ้ื ผา้ บรกิ ารซอ่ มรองเทา้ ฯลฯ

76

3.1.5.2 บริการทว่ั ไป
- สถานทท่ี าำ งานและทอ่ี ยสู่ าำ หรบั กาำ ลงั พลประจาำ เรอื เมอ่ื เรอื จอดเทยี บทา่
- ระบบสนบั สนนุ งานบรหิ ารของเรอื ดาำ นาำ้ (งานธรุ การ บนั ทกึ บคุ ลากร เปน็ ตน้ )
- บรกิ ารดา้ นสขุ ภาพ โดยมโี รงพยาบาลทส่ี ามารถรองรบั การตรวจสขุ ภาพตามระยะเวลาของการปฏบิ ตั ิ
ภารกจิ ในเรอื ดาำ นาำ้ ได้
- การใหก้ ารปรกึ ษาและคาำ แนะนาำ ดา้ นอาชพี และดา้ นกฎหมายแกก่ าำ ลงั พลประจาำ เรอื
- ไปรษณยี แ์ ละโทรศพั ท์ ตลาด ศาสนสถาน

3.1.6 ระบบสนับสนุนเรือดาำ นำ้า
ระบบสนบั สนนุ เรอื ดาำ นาำ้ ตอ้ งครอบคลมุ สง่ิ ตา่ ง ๆ ตอ่ ไปน้ี
3.1.6.1 การนอนอู่และการบรกิ ารทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
การนอนอสู่ าำ หรบั เรอื ดาำ นาำ้ มลี กั ษณะเชน่ เดยี วกบั เรอื ผวิ นาำ้ ไดแ้ ก่ การนอนอใู่ นอแู่ หง้ การนอนอใู่ นอลู่ อย
และการนอนอดู่ ว้ ยระบบชานยกเรอื
การนอนอขู่ องเรอื ดาำ นาำ้ จาำ เปน็ จะตอ้ งมสี ง่ิ ตอ่ ไปน้ี
- อทู่ ม่ี รี ะดบั นาำ้ ลกึ เพยี งพอและมโี ครงสรา้ งทส่ี ามารถใหก้ ารสนบั สนนุ การปฏบิ ตั งิ าน เชน่ การถา่ ย
ถงั อบั เฉา การทดลองระบบขบั เคลอ่ื น การทดสอบทอ่ ตอรป์ โิ ด เปน็ ตน้
- รอ่ งนาำ้ สาำ หรบั การนอนอแู่ ละบนั ไดขน้ึ ลงเรอื
- ทนุ่ ลอยปอ้ งกนั การรว่ั ไหลของสารและวสั ดุ
- พน้ื ทส่ี ะดวกเหมาะสาำ หรบั การทาำ งาน การจดั เกบ็ และขนยา้ ยวสั ดุ
- เครนและยานพาหนะสาำ หรบั การขนยา้ ยสง่ิ ของ ตลอดจนการขนสง่ ตอรป์ โิ ดและอปุ กรณอ์ น่ื ๆ
- ชอ่ งตอ่ /ชอ่ งทง้ิ สาำ หรบั ระบบบาำ รงุ รกั ษาและประจไุ ฟฟา้ แบตเตอร่ี นาำ้ ดม่ื นาำ้ กลน่ั ลมกาำ ลงั ดนั สงู
เชอ้ื เพลงิ ไฟฟา้ กระแสสลบั และการสอ่ื สาร
- ชอ่ งทางตดิ ตอ่ ไปยงั สถานคี วบคมุ กลาง
- คลงั สาำ หรบั วสั ดจุ ากทน่ี าำ ขน้ึ จากเรอื เพอ่ื การซอ่ มบาำ รงุ เรอื ดาำ นาำ้
- อปุ กรณพ์ เิ ศษสาำ หรบั การบรรจตุ อรป์ โิ ดและทนุ่ ระเบดิ
- นง่ั รา้ นสาำ หรบั การทาำ งานบนเสาและโครงสรา้ งเหนอื แนวนาำ้
- ระบบอน่ื ๆ ทจ่ี าำ เปน็ สาำ หรบั อู่ เชน่ การควบคมุ การเขา้ ออก การรกั ษาความปลอดภยั
3.1.6.2 ระบบสนับสนนุ การซอ่ มบาำ รุง
สาำ หรบั การซอ่ มบาำ รงุ งานเฉพาะเรอื ดาำ นาำ้ ตอ้ งประกอบดว้ ยโรงงานตอ่ ไปน้ี
- โรงงานไฟฟา้ ซง่ึ มขี ดี ความสามารถรองรบั การประจไุ ฟฟา้ และบาำ รงุ รกั ษาแบตเตอร่ี การสอบเทยี บ
เบรกเกอร์ วงจรไฟฟา้ การผลติ นาำ้ กลน่ั สาำ หรบั แบตเตอร่ี เปน็ ตน้
- โรงงาน Optics ทม่ี ขี ดี ความสามารถรองรบั การซอ่ มบาำ รงุ กลอ้ ง periscopes และอปุ กรณ์ EO
- โรงงานสาำ หรบั อปุ กรณไ์ ฮดรอลกิ ส์
- โรงงานสาำ หรบั เซน็ เซอรแ์ ละ Actuator ใตน้ าำ้ พรอ้ มถงั ทดสอบกาำ ลงั ดนั
- โรงงานอาวธุ รองรบั การเตรยี มตอรป์ โิ ดและทนุ่ ระเบดิ สาำ หรบั ใชฝ้ กึ และใชจ้ รงิ ตลอดจนการศกึ ษาขอ้ มลู ฝกึ
- ศนู ยซ์ อ่ มบาำ รงุ รองรบั การปฏบิ ตั ภิ ารกจิ และการจดั การอน่ื ๆ ตามจาำ เปน็

77

โรงงานและศนู ยอ์ น่ื ๆ ส�ำ หรับการซอ่ มบ�ำ รงุ เครือ่ งกลและอปุ กรณ์ไฟฟา้ ทัว่ ไป อาวุธปลอ่ ย อาวุธประจ�ำ กาย
อปุ กรณ์อเิ ล็กทรอนิกส์ งานสี ฯลฯ สามารถใช้ร่วมกับโรงงานทม่ี ีใช้สำ�หรับเรอื ผวิ น้ำ�อย่แู ล้วได้ อย่างไรกต็ ามในกรณีที่ไม่มี
โรงงานดงั กลา่ ว ควรมีการสร้างโรงงานขน้ึ ใหม่

3.1.6.3 การเตรียมเสบียง
เสบยี งตอ้ งจดั หาใหเ้ พยี งพอตอ่ ความจ�ำ เปน็ ของเรอื ด�ำ น�ำ้
- อาหาร การลาดตระเวนระยะยาวตอ้ งใชอ้ าหารแบบกง่ึ ปรงุ เสรจ็ งา่ ยตอ่ การเตรยี มอาหาร
งา่ ยตอ่ การยอ่ ย และไมท่ �ำ ใหเ้ กดิ ขยะมาก นอกจากนต้ี อ้ งจดั ใหม้ สี ถานทส่ี �ำ หรบั เตรยี มอาหาร
เกบ็ รกั ษา และขนยา้ ย
- เชอ้ื เพลงิ น�ำ้ มนั เชอ้ื เพลงิ น�ำ้ มนั หลอ่ ลน่ื สารหวั เชอ้ื สารเรม่ิ เดนิ เครอ่ื ง สารท�ำ ความเยน็ ฯลฯ
- อะไหลแ่ ละพสั ดุ ครอบคลมุ ถงึ พสั ดทุ ต่ี อ้ งการทง้ั หมดส�ำ หรบั การซอ่ มบ�ำ รงุ รวมทง้ั เครอ่ื งมอื
และอปุ กรณท์ �ำ ความสะอาด
- พสั ดอุ น่ื ๆ เชน่ อปุ กรณด์ ดู ซบั กา๊ ซ CO2 อปุ กรณผ์ ลติ กา๊ ซ O2 อปุ กรณส์ อ่ งสวา่ ง และสญั ญาณ
เปา้ ลวงเรอื ด�ำ น�ำ้ เปน็ ตน้

เนื่องจากลักษณะเฉพาะของเสบยี งเหลา่ นี้ ฐานทพั เรือดำ�นำ้�ต้องเป็นทัง้ จดุ รบั และกระจายเสบยี ง ในกรณขี องเสบยี ง
อืน่ ๆ เช่น เชือ้ เพลิง หรอื เคร่ืองมอื อาจจะจัดส่งผา่ นสายงานพัสดุปกตไิ ด้

3.1.7 ระบบสนับสนุนอนื่ ๆ
- การเคลอ่ื นยา้ ยเรอื ด�ำ น�ำ้ ตอ้ งใชเ้ รอื ลากจงู ส�ำ หรบั เรอื ด�ำ น�ำ้ โดยเฉพาะ
- ระบบน�ำ เรอื ขน้ึ ลงอแู่ หง้
- เครอ่ื งมอื ซอ่ มบ�ำ รงุ และควบคมุ คณุ ภาพงานซอ่ มบ�ำ รงุ
- ILS การส�ำ รองอะไหล่
- การตรวจสอบควบคมุ ฝมี อื ชา่ ง
- งบประมาณการซอ่ มบ�ำ รงุ
- ระบบสนบั สนนุ เรอื ในทา่ เรอื (น�ำ้ จดื ไฟฟา้ ระบบปรบั อากาศ น�ำ้ ดบั เพลงิ ก�ำ จดั ของเสยี )

4. แนวทางการเตรียมซ่อมบำ�รุงเรือดำ�นำ้ �ใหพ้ รอ้ มรบ

การซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้ ของกองทพั เรอื โดยกรมอู่ กองทพั เรอื ขนาดตา่ ง ๆ จนถึงเรอื บรรทกุ เฮลิคอปเตอร์ โดย
ทหารเรอื จะเปน็ หนว่ ยหลกั ในการซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ทง้ั นก้ี รมอู่ อู่ซ่อมทำ�เรอื ทงั้ 3 อู่ ล้วนมีท่ตี ั้งอยู่ฝั่งดา้ นอ่าวไทย งานซอ่ ม
ทหารเรือมีภารกิจหลักในการซ่อมและสร้างเรือสนับสนุน บำ�รุงหลักต่าง ๆ จึงทำ�ได้เฉพาะฝั่งอ่าวไทยเท่านั้น ส่วนฝั่ง
กองทัพเรอื โดยมอี ู่ซอ่ มเรือจำ�นวน 3 อู่ คือ อทู่ หารเรือธนบรุ ี ทะเลอนั ดามัน กองโรงงาน ฐานทัพเรอื พังงา ทพั เรือภาคที่ 3
(อธบ.อร.) อทู่ หารเรอื พระจลุ จอมเกลา้ (อจปร.อร.) และอรู่ าชนาวี อยู่ระหว่างการพัฒนาให้สามารถซ่อมบำ�รุงเรือได้เพิ่มมากข้ึน
มหดิ ลอดลุ ยเดช (อรม.อร.) ซง่ึ มขี ดี ความสามารถ ก�ำ ลงั พล เช่น โครงการสรา้ ง Slipway แตห่ ากกองทัพเรอื มีนโยบาย
และเครื่องมือพร้อมส่ิงสนับสนุนในการซ่อมทำ�เรือผิวน้ำ�ของ ให้เรือดำ�นำ้�ไปปฏิบัติการในพ้ืนท่ีดังกล่าวก็มีความจำ�เป็น

78

ต้องเพิ่มขีดความสามารถในการซ่อมบำ�รุงเรือดำ�น้ำ�ใน ที่มีความร้เู กี่ยวกบั เรอื ด�ำ น�้ำ พระองค์ทรงสนพระทยั ใน
ฝ่ังทะเลอันดามัน ทงั้ นีต้ อ้ งพจิ าณาพน้ื ทที่ เ่ี หมาะสมมากกว่า วิชาการเรือด�ำ น้�ำ เปน็ พเิ ศษ ทรงไดร้ บั รางวลั ที่ 1 ในการ
ฐานทัพเรือพังงา เนื่องจากมีปัจจัยจำ�กัดหลายประการ ออกแบบเรือด�ำ น�ำ้ ระหว่างทีท่ รงศึกษาอยทู่ ่เี ยอรมนี และ
สำ�หรับฝงั่ อา่ วไทยเม่อื พิจารณาจากภมู ิศาสตร์ สมทุ รศาสตร์ ตามที่กล่าวไว้ในบทที่ 1 หากใช้อู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช
และสภาพแวดล้อมต่าง ๆ แล้ว อู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช เป็นอ่ซู อ่ มเรอื ด�ำ นำ้� จะเป็นการเทดิ พระเกียรตใิ นพระอจั ฉรยิ
เป็นอ่แู ห่งเดยี วของกรมอทู่ หารเรือท่มี ีท่ตี ้งั อยตู่ ดิ ทะเล มรี อ่ ง ภาพของพระองคท์ า่ นดว้ ย อู่ราชนาวมี หิดลอดลุ ยเดชจึง
น้�ำ ลึก มกี ารจราจรทางน้ำ�ที่ไมพ่ ลกุ พล่าน ใกล้กับฐานทัพเรอื มีความเหมาะสมในการซ่อมทำ�เรือดำ�น้ำ�ของกองทัพเรือ
หลกั ของกองทพั เรือ คอื ฐานทพั เรอื สัตหีบเป็นทต่ี ั้งของกอง การเตรียมการซ่อมบำ�รุงเรือดำ�นำ้�จำ�เป็นต้องเตรียมการ
เรอื ด�ำ นำ�้ ท�ำ ให้เรือด�ำ น้ำ�สามารถเดินทางเขา้ รบั การซ่อม ให้พร้อม ซึ่งหากแบ่งการเตรียมความพร้อมทั่วไปตาม
ทำ�ไดอ้ ย่างสะดวกและปลอดภัย นอกจากนแี้ ล้ว หากพิจารณา แนวทางการทหาร คอื การเตรียมความพรอ้ มดา้ นองค์วัตถุ
จากชอ่ื อู่ นบั วา่ มีความเหมาะสมอย่างยิง่ ด้วยพระบาท การเตรียมความพร้อมด้านองค์ยุทธวิธี เมื่อพิจารณาแล้ว
สมเด็จพระปรมินทรมหาภมู ิพลอดลุ ยเดช บรมนาถบพิตร มีสิ่งต่าง ๆ ที่กองทัพเรือจำ�เป็นต้องเร่งดำ�เนินการ เพื่อให้
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานช่ือ มีความพร้อมในการซ่อมบำ�รุงเรือดำ�นำ้�เมื่อเรือข้ึนระวาง
“อ่รู าชนาวมี หิดลอดุลยเดช” จากพระนามของ จอมพลเรือ ประจ�ำ การ อนั จะส่งผลใหเ้ รอื มขี ีดความสามารถในการปฏบิ ัติ
สมเด็จพระมหติ ลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ไดอ้ ยา่ งตอ่ เนอ่ื ง ปลอดภยั เพราะหากกองทพั เรอื ไปเรม่ิ ด�ำ เนนิ
เมอื่ ครั้งดำ�รงพระอิสริยยศเปน็ สมเด็จเจา้ ฟ้ามหดิ ลอดลุ ยเดช การเตรียมการซ่อมบำ�รุงเมื่อเรือดำ�น้ำ�ขึ้นระวางประจำ�การ
จอมพลเรอื สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดลุ ยเดช แลว้ อาจไม่สามารถซอ่ มบ�ำ รุงเรือดำ�น้�ำ ได้ เนือ่ งจากเครอื่ งมือ
วกิ รม พระบรมราชชนก ทรงส�ำ เรจ็ การศกึ ษาวชิ าการทหารเรอื สง่ิ สนบั สนนุ ตา่ ง ๆ จ�ำ เปน็ ตอ้ งใชง้ บประมาณและระยะเวลา
จากประเทศเยอรมนี ทรงมีความรเู้ รื่องเรอื ดำ�น�ำ้ เป็นอยา่ งดี ในการดำ�เนินการ ทั้งนี้มีสิ่งต่าง ๆ ที่จำ�เป็นต้องได้รับ
และกล่าวได้ว่าทรงเป็นพระองค์เดียวในเมืองไทยสมัยนั้น การดำ�เนนิ การทีส่ �ำ คญั ดงั น้ี

79

การเตรยี มความพร้อมด้านองคว์ ตั ถุ ขดี ความสามารถในการซอ่ มบ�ำ รงุ ระบบตา่ งๆในเรอื ขนาดใหญ่
ของกองทพั เรอื ได้พร้อมกัน การซอ่ มบ�ำ รุงเรอื ดำ�น�ำ้ เปน็
ระบบการนำ�เรือดำ�นำ้ �ข้ึนนอนอู่ ยทุ โธปกรณใ์ นทางลับจึงไม่ควรนำ�เข้าซอ่ มในอูเ่ รือของเอกชน
อู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช มีเรือขนาดใหญ่ที่มี รวมทั้งการนำ�ไปซ่อมทำ�ยังประเทศผู้ผลิตทุกครั้งก็จะส้ิน
คุณค่าทางยุทธการสูงในความรับผิดชอบซ่อมทำ�มากกว่า เปลืองงบประมาณสูงและสูญเสียเวลาและโอกาสในการใช้
23 ล�ำ ซ่งึ เพิ่มขนึ้ จากเดิมทเี่ รมิ่ เปดิ อูท่ ีม่ ีเรือเพยี ง 18 ลำ� โดย เรืออีก ในอนาคตทีเ่ รือดำ�น�้ำ ต้องเข้ารบั ซอ่ มท�ำ ท่ีอรู่ าชนาวี
มอี ูแ่ หง้ เพียง 1 อู่ ทีต่ อ้ งรองรับเรอื เฉลย่ี ปีละมากกวา่ 6 ลำ� มหิดลอดุลยเดช โดยใชอ้ ่แู ห้ง จะมผี ลกระทบตอ่ แผนการซ่อม
นอกจากนี้ในอนาคตอันใกล้เรือฟริเกตสมรรถนะสูงจะข้ึน เรอื ของอรู่ าชนาวีมหิดลอดุลยเดชเป็นอยา่ งยิง่ นน่ั ยอ่ มหมาย
ระวางประจำ�การ และอู่ราชนาวีมหดิ ลอดลุ ยเดช ยงั มภี ารกจิ ถึงกระทบต่อแผนการใช้เรือขนาดใหญ่ที่มีคุณค่าทางยุทธการ
สรา้ งเรอื ท่ีต้องประกอบตัวเรือในอู่แห้ง จะเห็นไดว้ ่าปจั จบุ นั สูงในการปกป้องและรักษาผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล
อู่แห้งของอู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช มีความหนาแน่นใน ของกองทัพเรอื อย่างหลีกเลีย่ งมไิ ด้
การรองรบั เรือมาก และตอ้ งซ่อมบำ�รงุ ตามสภาพตามอายุ
การใชง้ าน นอกจากนอี้ เู่ รือเอกชนภายในประเทศยังไมม่ ี

80

ดังน้ันจึงจำ�เป็นต้องมีระบบการนอนอู่ของเรือดำ�นำ้� ต่อองค์รวมในการเตรียมความพร้อมกำ�ลังทางเรือของ
เพ่มิ ขนึ้ ซึง่ มีหลายรปู แบบทใี่ ชก้ ันโดยท่ัวไป ไดแ้ ก่ ชานยกเรอื กองทพั เรือและเสริมสมทุ ทานุภาพใหป้ ระเทศ เพ่ือเปน็ ขอ้ มูล
(shiplift) อู่ลอย (floating drydock) และ อู่แห้ง (graving ประกอบการตัดสินใจให้ได้ข้อสรุปที่ดีท่ีสุดสำ�หรับการซ่อม
Dock) รวมทงั้ การสร้างโรงซอ่ มบำ�รงุ เรือดำ�น้ำ�และลานซอ่ ม บำ�รุงเรือด�ำ น้ำ� ซง่ึ จะส่งผลในระยะยาวต่อการซ่อมบำ�รุงเรือ
บำ�รงุ เรือผวิ นำ�้ ขนาดใหญ่ ทผ่ี ่านมากรมอทู่ หารเรือไดศ้ กึ ษา ของกรมอู่ทหารเรือและกองทัพเรือ ทั้งนี้การจัดหาระบบ
ขอ้ มลู เปรียบเทียบ รวมท้งั รวบรวมข้อมูลจากบรษิ ัทผูผ้ ลิต การนอนอู่ถือเป็นโครงการที่มีความสำ�คัญและมีมูลค่าสูง
เรือดำ�น้ำ� การศึกษาข้อมลู ด้านอุทกศาสตร์ ธรณวี ทิ ยา รวมทงั้ สง่ ผลกระทบในระยะยาว เมื่อสรา้ งไปแล้วจะต้องใชไ้ ป
ความปลอดภัยในการน�ำ เรือนอนอู่ ผลกระทบตอ่ สง่ิ แวดล้อม อกี นานไม่สามารถปรบั เปล่ียนเปน็ แบบอ่นื ได้โดยง่าย จึงได้
และข้อมูลอื่น ๆ ที่จำ�เป็นให้มากที่สุด นอกจากนี้ยังควร มีการศึกษาและพิจารณาเปรียบเทียบของระบบการนอนอู่ทั้ง
พจิ ารณาใหร้ ะบบการนอนอนู่ ้ี สามารถใช้ประโยชนใ์ นการ 3 แบบ ในการใชป้ ระกอบการพิจารณาตัดสนิ ใจไวด้ ังน้ี
ซอ่ มและสรา้ งเรอื ผิวน้�ำ ได้ดว้ ย กจ็ ะเปน็ ประโยชนอยา่ งยิง่

ชานยกเรอื (Shiplift)

ข้อดี
- ทำ�งานได้รวดเรว็ มากเมอื่ เทยี บกับอเู่ รอื ประเภทอื่น

เมื่อมขี อ้ แก้ไขในการนงั่ หมอนสามารถแกไ้ ขน�ำ ข้ึนลงได้
อย่างรวดเร็ว
- สามารถเคล่อื นย้ายเรอื ไปบริเวณลานซอ่ มเรือได้งา่ ย
- สามารถปรับมุมเอยี งให้เหมาะกับสภาพของเรือได้
- สามารถรบั เรอื อนื่ ขนึ้ ซอ่ มบ�ำ รุงไดอ้ กี ทง้ั นขี้ น้ึ อยู่กับพนื้ ท่ี
บนลานซอ่ มเรือบนบก
- บุคลากรในการควบคุมใชง้ านนอ้ ย

ข้อเสยี
- ค่าใชจ้ า่ ยในการลงทุนสงู
- คา่ ใช้จ่ายในการซ่อมบำ�รงุ สงู
- ต้องการอุปกรณ์ทม่ี เี ทคโนโลยสี งู
- เป็นโครงสรา้ งถาวรไมส่ ามารถเคลือ่ นย้ายได้
- มีอุปสรรคในการขุดลอกบรเิ วณใตแ้ ครย่ กเรอื

81

อ่ลู อย (Floating Drydock)

ขอ้ ดี
- สามารถเคลือ่ นย้ายได้
- การเคล่อื นย้ายเรือจากอแู่ หง้ มาบนบก หรือการน�ำ เรอื บนบก
มาเขา้ อูล่ อยสามารถทำ�ไดง้ ่าย
- สามารถใชก้ ับเรือทมี่ ีความยาวมากกวา่ อู่ลอยได้
- สามารถเคลอ่ื นยา้ ยเพอ่ื ท�ำ การขุดลอกพื้นทีบ่ รเิ วณอู่ลอยได้
- ใชพ้ ้นื ท่ีบนบกนอ้ ย
- สามารถย้ายไปบรเิ วณน้ำ�ลึก เพ่อื ยกเรือแล้วเคล่อื นยา้ ยมา
บรเิ วณหน้าทา่ ท่ีน�ำ้ ต้ืนได้
- สามารถขยายความยาวอลู่ อยไดง้ า่ ย

ขอ้ เสีย
- มคี ่าบ�ำ รงุ รักษาสูงมาก ทั้งในระบบป๊มั น้ำ�และโครงสร้างของอู่ลอย
- ขอ้ จำ�กดั ในการเคลอ่ื นยา้ ยวัสดุ และอปุ กรณต์ า่ ง ๆ ขึน้ อยู่กบั

ขดี ความสามารถของเครนที่ตดิ ต้งั
- ไดร้ บั ผลกระทบจากคล่นื ทะเล
- ตอ้ งมสี ง่ิ อ�ำ นวยความสะดวกในการซอ่ มบ�ำ รงุ อลู่ อยซง่ึ เปรยี บเสมอื นเรอื ขนาดใหญ่
- การใชง้ านต้องใชค้ วามช�ำ นาญสงู ในการปรับแตง่
- ตอ้ งระมัดระวงั หากมนี �ำ้ ร่ัวไหลเขา้ อาจจมได้ จึงตอ้ งมกี ารเฝา้ ระวงั เช่นเดียวกับ

เรอื ผิวน�ำ้
- มอี ายุการใชง้ าน เม่ือถึงกำ�หนดเช่นเดียวกับเรอื ผิวน้ำ�

อู่แห้ง (Graving Dock)

ขอ้ ดี
- อายกุ ารใชง้ านยาวนาน
- คา่ บ�ำ รงุ รักษาตวั อูแ่ หง้ ต่ำ�
- สามารถสรา้ งใหม้ ขี นาดเท่าที่ต้องการไดโ้ ดยไมม่ ขี ้อจำ�กดั
- ไมม่ ผี ลกระทบจากคลืน่
- สามารถตดิ ตัง้ ประตกู นั้ อแู่ ห้งเพ่อื แบ่งพืน้ ที่การท�ำ งานได้
ขอ้ เสีย
- คา่ ใชจ้ า่ ยในการกอ่ สรา้ งสูง
- ไมส่ ามารถเคล่อื นย้ายได้
- ยากแกก่ ารน�ำ วสั ดุ อปุ กรณ์ และแรงงาน เข้าไปท�ำ งาน
เนอ่ื งจากพืน้ ทท่ี �ำ งานอยู่ต�ำ่ กว่าพ้นื ปกติ
- แสงและการระบายอากาศไมด่ ี เน่ืองจากเป็นการท�ำ งานใน

พื้นที่ทเี่ ป็นบอ่ ลึก
- การขยายขนาดของอู่ทำ�ได้ยาก
- ไมส่ ามารถเคลอ่ื นย้ายเรอื ออกจากอู่แห้งมาบริเวณอนื่

เชน่ ลานซอ่ มเรือได้
- ทำ�งานไดช้ า้ โดยเฉพาะเมือ่ อมู่ ขี นาดใหญ่

82

เครอèื งมอื อ»ุ กร³์ และสงèÔ อำนวยความสะดวกสนบั สนนุ การซอ่ มบำรงุ เรอื ดำนำ้

เครอื่ งมอื อุปกรณ์ และส่งิ อำานวยความสะดวก
สนับสนนุ การซอ่ มบำารุงเรือดาำ นา้ำ ทางบริษัทผผู้ ลิตจะสง่ มอบ
ใหพ้ ร้อมกบั เรือ บางสว่ นสามารถใชเ้ ครือ่ งมือ อุปกรณแ์ ละ
สิ่งอำานวยความสะดวกสนับสนุนการซ่อมบำารุงเรือผิวน้ำา
ที่มีอยู่แล้วได้ ทั้งนี้ยังมีบางส่วนที่บริษัทผู้ผลิตเรือดำาน้ำา
ได้สาำ รวจและเสนอให้กองทัพเรอื ตอ้ งจัดหาเพิม่ เติม เพื่อให้
กองทัพเรือมีขีดความสามารถในการซ่อมบำารุงเรือดำานำ้าได้
สำาหรับเครื่องมือขนาดใหญ่หรือใช้เทคโนโลยีและองค์ความรู้
สูงที่บริษัทผู้ผลิตไม่เปิดเผยข้อมูลน้ันยังจำาเป็นต้องนำาเรือไป
ซ่อมบำารงุ จากบรษิ ทั ผผู้ ลติ

การเตรียมความพรอ้ มด้านองคย์ ทุ ¸ว¸Ô ี

การเตรียมความพร้อมทางด้านยุทธวิธีในการซ่อม บูรณาการการปฏิบัติงานร่วมกันของหน่วยที่เก่ียวข้องให้มี
บำารุงเรอื ดาำ น้าำ เร่ิมตั้งแต่การกาำ หนดแนวความคดิ ในการ การปฏบิ ตั ิงานทป่ี ระสานสอดคล้องกัน มคี วามเข้าใจในการ
ซอ่ มบาำ รงุ เรอื ดาำ นาำ้ จาำ เปน็ ตอ้ งไดร้ บั การถา่ ยทอดจากประเทศ ปฏิบัติและการวางแผนการซ่อมบาำ รงุ การบรหิ ารงบประมาณ
ผู้ผลติ แล้วนำาปรบั ให้เหมาะสมกบั สภาวะของกองทัพเรอื แต่ และอะไหล่พัสดุ การสง่ กาำ ลังบำารุงที่มีประสิทธิภาพเพอ่ื ให้
ต้องดำารงการซ่อมบำารุงเรือดำานำ้าให้เป็นไปตามวงรอบและ สามารถซอ่ มบำารุงเรอื ได้อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ รวดเร็ว มี
มาตรฐานของประเทศผผู้ ลิต ทง้ั นเ้ี นือ่ งจากหน่วยงานและ คุณภาพ ปลอดภยั และมีความนา่ เช่ือถือในการปฏบิ ัตงิ าน
องค์กรในการซ่อมบำารุงเรือดำาน้ำาของกองทัพเรือแตกต่างจาก ทัง้ นีส้ ิง่ ท่ีต้องเตรยี มการ ไดแ้ ก่
ประเทศผ้ผู ลติ ท่เี ปน็ เจา้ ของเทคโนโลยี กองทพั เรือจำาเปน็ ต้อง

83

- การแบ่งงานการซอ่ มบำ�รงุ ระดบั ที่ 2 การซ่อมบ�ำ รุงระดบั กลาง (I level) ระดับที่ 3 การซอ่ มบ�ำ รุงระดบั โรงงาน
(D-level) ระหวา่ งหนว่ ยผ้ใู ชเ้ รือ และหน่วยเทคนิคต่าง ๆ ให้มคี วามชัดเจนเพอ่ื ใหม้ ่นั ใจว่าอปุ กรณ์ทุกชิ้นในเรือด�ำ น้�ำ ไดร้ บั การ
ซ่อมบำ�รุงอย่างถูกวธิ แี ละครอบคลุม
- การบรหิ ารการวางแผนการซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้ รว่ มกนั ระหวา่ งหนว่ ยเทคนคิ และหนว่ ยผใู้ ชเ้ รอื
- แนวทางการบรหิ ารงบประมาณในการซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้ ประจ�ำ ปใี หห้ นว่ ยเทคนคิ และหนว่ ยผใู้ ชเ้ รอื ไดอ้ ยา่ งครบถว้ น
และมปี ระสทิ ธภิ าพ
- การเสนอขอและปรบั โครงสรา้ งหนว่ ย อตั ราก�ำ ลงั พล เพอ่ื เพม่ิ ขดี ความสามารถในการซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้
- การก�ำ หนดมาตรฐานงานซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้
- การวางแผนการจดั การความรู้ (KM) การซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้

การเตรียมความพร้อมด้านองคบ์ คุ คล

องค์บุคคลนับเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่ามากท่ีสุด พื้นฐานความรู้ในการซอ่ มบำ�รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้ ไว้ เพือ่ ส่งไปรบั
กองทัพเรือได้ว่างเว้นการมีเรือดำ�น้ำ�ประจำ�การมานานใน การถ่ายทอดเทคโนโลยกี ารซอ่ มบำ�รงุ เรือด�ำ น�ำ้ ซง่ึ จะเป็น
การจดั หาเรอื ด�ำ น�ำ้ ครง้ั น้ี กองทพั เรอื ไดว้ างแผนเตรยี มก�ำ ลงั พล บุคลากรท่ีจะกลับมาพัฒนาและถ่ายทอดองค์ความรู้ในการ
รองรบั เรอื ดำ�น�ำ้ โดยไดส้ ่งบุคลากรจากหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ไป ซอ่ มบำ�รุงเรือด�ำ นำ�้ ให้แกก่ องทัพเรือตอ่ ไป และในระยะยาว
ฝึกอบรมหลักสูตรตา่ ง ๆ ทีเ่ กยี่ วข้องกบั เรอื ด�ำ น้ำ� รวมท้ังที่ กองทัพเรอื จ�ำ เปน็ ต้องมกี ารพฒั นา สร้างและรักษาบคุ ลากร
เกีย่ วขอ้ งกบั การซ่อมบำ�รุงเรอื ด�ำ นำ้� เช่น การฝกึ อบบรมเรือดำ� ในการซ่อมบำ�รุงเรือดำ�น้ำ�ให้มีความต่อเนื่อง ทั้งการส่ง
นำ�้ ชนั้ 206จากประเทศสหพนั สาธารณรฐั เยอรมนีซง่ึ นับไดว้ า่ บคุ ลากรไปอบรมยงั ตา่ งประเทศ การเปดิ หลกั สูตรการอบรม
เป็นบุคลากรท่ีมีความรู้เกี่ยวกับเรือดำ�น้ำ�ของกองทัพเรือ ภายในประเทศ การก�ำ หนดหวั ขอ้ เพ่มิ เติมในหลกั สูตรต่าง ๆ
แต่กระนั้นการซ่อมบำ�รุงเรือดำ�น้ำ�จากประเทศผู้ผลิตต่าง ๆ ทเ่ี กยี่ วขอ้ ง รวมท้งั การก�ำ หนดและทดสอบมาตรฐานความรู้
ก็มีความแตกต่างกันตามหลักนิยมและแนวความคิดในการ ทักษะฝีมือช่างที่ซ่อมบำ�รุงเรือดำ�น้ำ�จะต้องผ่านการรับรอง
ออกแบบเรอื ดำ�น�้ำ สำ�หรบั เรือดำ�น�้ำ จากประเทศสาธารณรฐั เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความมน่ั ใจในการซอ่ มบ�ำ รงุ เรอื ด�ำ น�ำ้ การสรา้ ง
ประชาชนจนี ก็เฉกเชน่ กัน จึงได้มีการก�ำ หนดใหก้ องทพั เรือ แรงจงู ใจ และสทิ ธกิ ำ�ลงั พลทีเ่ ก่ียวขอ้ งในการซ่อมบำ�รงุ เรอื
ส่งบุคลากรไปรับการถ่ายทอดเทคโนโลยีการซ่อมบำ�รุงเรือ ดำ�นำ้�ก็จำ�เป็นต้องนำ�มาพิจารณาเพ่ือรักษาบุคลากรท่ีมี
ด�ำ น้ำ�ในสาขาตา่ ง ๆ จากประเทศผ้ผู ลติ ไว้แลว้ ดังน้ันหนว่ ย ความรู้ความสามารถไว้ในหนว่ ยงาน
ที่เก่ียวข้องจำ�เป็นต้องเตรียมคัดเลือกบุคลากรและเตรียม

84

“¸ÃÃÁ´ÒÁÕàÃ×ÍáŌǵŒÍ§«‹ÍÁä´Œàͧ
໚¹ËÅ¡Ñ ¢Í§ÂØ·¸ÈÒʵÏ

¶ŒÒ«Í‹ ÁäÁ‹ä´Œàͧ¡äç Á‹¤ÇèÐÁÕ”

พระดาํ รัสของ
พลเรือเอก พระเจาบรมวงศเธอ พระองคเจา อาภากรเกียรตวิ งศ

กรมหลวงชมุ พรเขตอุดมศักด์ิ
เจา กรมอทู หารเรอื ลาํ ดับท่ี 7

บทสร»ุ

การซอ่ มบาำ รงุ เรอื ดาำ นาำ้ หากกองทพั เรอื ไมส่ ามารถซอ่ มทาำ เองไดแ้ ลว้ จะตอ้ งวา่ จา้ งเอกชนซง่ึ ตอ้ งเปน็ บรษิ ทั ตา่ งประเทศ
เพราะภาคเอกชนในประเทศไทยยังไม่มีขีดความสามารถในการซ่อมบำารุงเรือประเภทนี้ ทำาให้มีค่าใช้จ่ายในการดูแล
รักษาทสี่ งู มาก และยังไม่มีความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ เนอ่ื งจากเรอื ดาำ นาำ้ โดยทว่ั ไปถอื วา่ เป็นความลบั สดุ ยอด ดงั พระดาำ รสั
ขา้ งต้น เมอ่ื กองทพั เรอื มเี รอื ดำาน้ำาประจาำ การแล้ว กรมอู่ทหารเรอื จะต้องเปน็ หนว่ ยเทคนคิ หลกั ทร่ี บั ผิดชอบการซ่อมบาำ รงุ เรือ
ของกองทพั เรอื จะต้องมีขีดความสามารถในการซอ่ มบาำ รงุ เรือดาำ นำ้าให้ไดเ้ องมากทีส่ ดุ รวมทงั้ หน่วยเทคนคิ ทเ่ี กี่ยวข้อง ซ่ึงจาก
การพิจารณาใหอ้ รู่ าชนาวมี หดิ ลอดลุ ยเดช เป็นหน่วยซอ่ มบาำ รุงเรอื ดาำ นำ้า กรมอทู่ หารเรือจะเตรยี มการในดา้ นต่าง ๆ ไมว่ า่
จะเปน็ การพัฒนาโครงสรา้ งหน่วยงาน กาำ ลังพล เคร่ืองมอื อุปกรณ์ และสงิ่ สนบั สนนุ ตา่ ง ๆ เพือ่ รองรบั การซ่อมบาำ รงุ และดแู ล
รกั ษาเรอื ดาำ นา้ำ รวมท้งั การบูรณาการบริหารการซอ่ มบาำ รุงเรอื ดาำ น้ำารว่ มกบั หน่วยเทคนคิ ตา่ ง ๆ และหน่วยผใู้ ช้เรอื ในระยะ
แรกที่กองทพั เรือยังไม่มปี ระสบการณ์หรือการเตรยี มการยงั ไม่สมบรู ณ์ จำาเปน็ ต้องว่าจา้ งต่างประเทศซอ่ มทาำ ไปก่อน แล้วจงึ
ถา่ ยทอดเทคโนโลยกี ารซ่อมทาำ ให้ เพื่อดาำ เนินซอ่ มทาำ เองใหไ้ ด้ นอกจากนกี้ ารซอ่ มบาำ รุงเรือดำานำ้าต้องมุง่ เน้นการซ่อมบาำ รุง
ในระดับผู้ใช้ การซอ่ มบำารุงตามวงรอบ เพ่ือใหเ้ กิดความมน่ั ใจและความปลอดภยั ในการปฏบิ ัติภารกจิ และลดระยะเวลาในการ
ซอ่ มทาำ ระดับโรงงาน

การเตรียมการซ่อมบำารงุ เรอื ดาำ น้าำ ให้พรอ้ มรบของกองทพั เรือ ใหม้ ีประสิทธภิ าพและประสบผลสาำ เร็จ จาำ เป็นอย่างยง่ิ
ทจี่ ะตอ้ งไดร้ ับการสนับสนนุ จากทุกภาคส่วนของกองทพั เรอื หรือทกุ ภาคส่วนในประเทศไทยจะตอ้ งรว่ มมือรว่ มใจกนั รวมทง้ั
มีความภาคภูมิใจรว่ มกนั ด้วย จึงจะสามารถดูแลรักษาเรือดำานำา้ ไวเ้ ป็นพลงั อาำ นาจแหง่ ชาติไดเ้ ช่นเดียวกบั ประเทศอ่ืน ๆ ท่ีมี
เรอื ดาำ นาำ้ ประจาำ การ

บรบรรร³ณาานนุกกุ รรมม

คณะทํางานศกึ ษาและเตรียมข้อมูลการจดั หาเรือดํานา้ํ กรมแผนการชา่ ง กรมอู่ทหารเรอื . รายงานผลการศึกษา
และเตรียมขอ้ มลู การจัดหาเรอื ดาํ นํ้า, [ม.ป.ท.], 2553.

คณะทาํ งานโครงการพัฒนาขดี ความสามารถของกรมอทู่ หารเรอื ในการสรา้ งเรือฟริเกตและเตรยี มการซอ่ มบาํ รงุ
เรือดาํ นา้ํ . รายงานผลการศึกษาแนวทางการพัฒนาขดี ความสามารถของกรมอู่ทหารเรอื ในการสรา้ ง
เรอื ฟริเกต และซ่อมบํารงุ เรอื ดํานํ้า, [ม.ป.ท.], 2560.

8๕

86

เรอื ด�ำ น้ำ�ก็เฉกเช่นเดียวกับเรือรบผิวน้ำ�และยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ ที่จำ�เป็นต้องได้รับการซ่อมบำ�รุง
เพื่อให้มีความพร้อมรบ สามารถปฏิบัติการได้อย่างปลอดภัยและน่าเชอื่ ถือ โดยเฉพาะสภาวะแวดลอ้ ม
การปฏบิ ัตกิ ารของเรือดำ�นำ�้ นัน้ นบั วา่ มคี วามเสย่ี งอนั ตราย เน่อื งจากตอ้ งปฏิบัตกิ ารใตท้ อ้ งทะเลลึกทม่ี ีแรงกดดนั
อยา่ งมหาศาล และยากตอ่ การสนบั สนนุ การซอ่ มบ�ำ รุง หากเกดิ ความผดิ พลาดเพยี งเลก็ นอ้ ยจากการซอ่ มบำ�รุง
น่ันอาจหมายถึงหายนะของเรอื ดำ�นำ้�ทจ่ี ะไมม่ วี นั กลบั คืนส่ผู วิ นำ้�

87นาวาเอก สรุ สินธุ์ สงิ หทราเมศน์

88

89

â¤รงการÇÔจยั
แลÐพ²ั นา

ÊÃÒŒ §¢àù×ÍÒ´´ÓàŹ¡çÓé

¢Í§¡Í§·Ñ¾àÃÍ×
(Midget Submarine)

¤³Ð¹Ñ¡ÇÔ¨ÂÑ â¤Ã§¡ÒÃÇ¨Ô ÂÑ áÅоѲ¹Ò
ÊÌҧàÃÍ× ´Ó¹éÓ¢¹Ò´àÅ¡ç

1. ทมีè าของâครงการ

จากการประเมินสภาวะแวดล้อมด้านความม่ันคงทางทะเลเพื่อ
กำาหนดยทุ ธศาสตรก์ องทัพเรือ ในหว้ ง 10 ปขี ้างหน้า (พ.ศ.2558 – 2567)
พบว่าปัญหาความขัดแย้งในเร่ืองการอ้างสิทธิพ้ืนท่ีทับซ้อนในทะเลจีนใต้ที่
มีประเทศในกลุ่มอาเซียนหลายประเทศเป็นคู่กรณีพิพาททวีความรุนแรงข้ึน
และมีแนวโน้มการพัฒนากาำ ลงั ทางเรือในภมู ภิ าคเปน็ ไปอย่างรวดเรว็ ดงั น้ัน
การพัฒนาขีดความสามารถสงครามใต้น้ำาเพื่อใช้ปกป้องคุ้มครองรักษา
ผลประโยชน์ของชาติทางทะเลของกองทัพเรือยังคงมีความจำาเป็นอย่างยิ่ง

BMT�Defence�and�Security�Services�บรÉÔ ั··è»Õ รÖกÉาâ¤รงการ�จัด·ำ��w� orkshop�ใหŒแก‹¤³ÐÇÔจัย

ยุทธศาสตรก์ องทพั เรอื จึงได้กาำ หนดความต้องการเรอื ดาำ นาำ้ / การวิจัยและพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ในการสร้างเรือดำานำ้า
ยานใตน้ าำ้ ขนาดเล็ก เพอื่ ใช้ในการปฏิบัตกิ ารหาขา่ วทางลบั ขนาดเลก็ ในข้ันทีส่ งู ข้ึน และนาำ ไปสูก่ ารพ่ึงพาตนเอง
และการปฏิบัตกิ ารโจมตใี ต้นำ้า เพื่อเพ่มิ เติมขดี ความสามารถ การสร้างเรือดำานำ้าขนาดเล็ก/ยานใต้น้ำาเพ่ือใช้
ในการทำาสงครามใต้น้ำาให้ได้อย่างสมบูรณ์ เนื่องจาก ราชการของกองทัพเรือ มสี ง่ิ ท่ีต้องคำานึงถึงและการเตรยี ม
วิทยาการเรือดำานำ้าเป็นองค์ความรู้ท่ีประเทศผู้ผลิตจะเก็บ การหลายข้นั ตอน ต้งั แตก่ ารเสริมสร้างองค์ความรูด้ ้านการ
รกั ษาเป็นความลบั สูงสุด ในบางสถานการณ์อาจมีข้อจำากัด ออกแบบเรอื ดาำ นำา้ การสรา้ ง การจดั หาวัสด ุ ครุภณั ฑ ์ และ
ไม่สามารถขอรับการศึกษาและขอรับทราบข้อมูลได้แม้จะ อปุ กรณ์ การวางแผนใช้งบประมาณอยา่ งถกู ต้องเหมาะสม
เปน็ มิตรประเทศกต็ าม กองทัพเรอื จึงมีความจำาเป็นอยา่ งยิง่ ที่ การเลือกบริษัท/อู่ต่อเรือท่ีสามารถสนองตอบความต้องการ
จะต้องศึกษาวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ในการสร้างเรือดำาน้ำา ทางยุทธการได้อย่างสมบูรณ์ ห้วงเวลาที่เหมาะสมใน
ขึน้ เอง ประกอบกับกองทพั เรือเคยมีประสบการณ์วจิ ยั สร้าง การสรา้ งเรือ การทดสอบทดลองทง้ั ในท่าเรือและในทะเล
ยานใต้นำ้าขนาดเลก็ ระวางขบั น้าำ ประมาณ 30 ตนั ท่ปี ระสบผล รวมถึงความพรอ้ มของหนว่ ยและเจ้าหนา้ ทผ่ี ใู้ ชเ้ รอื ซ่ึงกองทพั
สำาเรจ็ มาแลว้ ซ่ึงม ี พลเรือโท รศ.(พิเศษ) ดร.พงศส์ รร เรือ เห็นสมควรดาำ เนินการในรูปของโครงการวจิ ัยและพฒั นา
ถวลิ ประวตั ิ เป็นผรู้ ิเริม่ และเปน็ นายทหารโครงการท่านแรก ประยุกต์ เน่อื งจากมีความอ่อนตวั ในการบรหิ ารงาน การ
และ พลเรือโท.ศ.ดร.มนต์ชยั กาทอง เปน็ นายทหารโครงการ ปรับแผนใช้งบประมาณ รวมถึงความสามารถปรบั เปลี่ยน
ท่านท่ีสอง แสดงให้เห็นวา่ กองทพั เรือมคี วามพร้อมใน และตอบสนองความตอ้ งการเชิงนโยบายไดท้ นั ที

9๑

จ า ก เ ห ตุ ผ ล ค ว า ม จำ � เ ป็ น แ ล ะ ที่ ม า ข้ า ง ต้ น 2) คณะนักวิจยั ฯ มีนายทหารโครงการฯ เปน็
ฯพณฯ พลเอก ประยทุ ธ์ จนั ทรโ์ อชา นายกรัฐมนตรี ไดม้ ี หวั หนา้ คณะนกั วจิ ยั ประกอบดว้ ยผเู้ ชย่ี วชาญหลากหลายสาขา
ดำ�ริให้ กองทัพเรือพิจารณาสร้างเรือดำ�น้ำ�ขนาดเล็กเพื่อ จากหลากหลายหนว่ ยงาน ไดแ้ ก่ กรมอู่ทหารเรือ (อร.)
ใช้ราชการ โดยเปน็ โครงการวิจยั ตอ่ ยอดองค์ความร้จู ากการ กรมอเิ ลก็ ทรอนกิ สท์ หารเรอื (อล.ทร.) ส�ำ นกั งานวจิ ยั และพฒั นาการ
วิจัยและพัฒนาสร้างยานใต้นำ้�ของกองทัพเรือท่ีมีอยู่แล้ว ทางทหารกองทัพเรือ (สวพ.ทร.) กองเรือยุทธการ (กร.)
กองทัพเรือ จงึ ไดม้ อบหมายให้ สำ�นกั งานวิจัยและพัฒนาการ กรมสื่อสารและเทคโนโลยสี ารสนเทศทหารเรอื (สสท.ทร.)
ทางทหารกองทพั เรอื (สวพ.ทร.) เป็นหน่วยเจ้าของโครงการ กรมสรรพาวธุ ทหารเรอื (สพ.ทร.) เปน็ ตน้ ร่วมเป็นคณะ
โดยมีนาวาเอก ดร.สตั ยา จันทรประภา เปน็ นายทหาร นกั วจิ ัย และแบง่ ออกเปน็ กลมุ่ งานวจิ ยั ยอ่ ย ๆ ไดแ้ ก่ กลมุ่ งาน
โครงการฯ ตามคำ�สั่งกองทพั เรอื (เฉพาะ) ที่ 64/2560 เรอ่ื ง ตัวเรอื กลุ่มงานเครื่องจกั รและเครอ่ื งจกั รชว่ ย กล่มุ งานไฟฟ้า
แต่งต้ังคณะทำ�งานบริหารโครงการวิจัยและพัฒนาสร้างเรือ และอเิ ลกทรอนิกส์ กลุม่ งานยุทธการและเดนิ เรอื กล่มุ งาน
ด�ำ น้ำ�ขนาดเลก็ ของกองทัพเรอื (Midget Submarine) โดย สื่อสาร และผชู้ ว่ ยนักวจิ ยั มหี นา้ ท่ดี ำ�เนินงานงานวจิ ยั ให้เปน็
แบ่งออกเป็น ไปตามวตั ถุประสงคแ์ ละแผนการวจิ ัย
1) คณะทำ�งานขับเคลื่อนโครงการฯ มีรอง 3) ที่ปรึกษาโครงการฯ มีหน้าที่ให้คำ�ปรึกษาแก่
เสนาธกิ ารทหารเรอื ดา้ นยทุ ธการ เ ปน็ ประธานฯ ป ระกอบดว้ ย คณะทำ�งานขบั เคล่ือนโครงการฯ และคณะนกั วจิ ัยฯ
ผ้บู งั คับบญั ชาระดบั หน.นขต.ทร. ที่เกย่ี วขอ้ งเป็นคณะทำ�งาน 4) หน่วยงานสนับสนุนโครงการฯ มีหน้าที่ให้
มีหน้าที่กำ�กับดูแลการดำ�เนินโครงการฯ พิจารณาให้ข้อ การสนบั สนุนการดำ�เนินโครงการฯ
เสนอแนะ และใหค้ วามเห็นชอบ การดำ�เนนิ การของคณะ
นกั วิจยั ฯ ตามห้วงระยะเวลา เป็นต้น

2. วัตถปุ ระสงคข์ องการวิจยั

2.1 เพ่ือออกแบบตน้ แบบเรือดำ�น�้ำ ขนาดเลก็ เพื่อใช้ในภารกจิ ของกองทพั เรือ
2.2 เพอื่ สรา้ งเรือด�ำ น�้ำ ขนาดเลก็ ส�ำ หรับสนบั สนุนการปฏบิ ตั กิ ารทางเรอื และการปฏบิ ัติการพเิ ศษ

92

ภาพการอบรมหลกั สูตรการออกแบบเรือดำ�น้ำ�

3. แนวความคดิ และระยะเวลาในการดำ�เนินการวจิ ยั
เนื่องจากการออกแบบและสร้างเรือดำ�นำ้�เป็น การอบรมหลกั สูตรการออกแบบเรือดำ�น้�ำ ท่ี University
องค์ความรู้ขั้นสูงและซับซ้อนมาก จึงต้องการการรวบรวม College London ประเทศสหราชอาณาจักร เป็นระยะเวลา
องค์ความรู้/เทคโนโลยีวิจัยท่ีสำ�คัญตลอดจนเครือข่ายความ 9 สัปดาห์ ลักษณะการอบรมเป็นการเรียนในห้องเรียน
ร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ การวิจัยต้องดำ�เนินการไป 3 สปั ดาห์ และการท�ำ workshop ซง่ึ เป็นการออกแบบ
ตามลำ�ดบั ขั้นตอน และมีความเชอ่ื มโยงเกย่ี วเนอ่ื งในแตล่ ะ เรือด�ำ นำ้�เบ้ืองต้นตามโจทย์ท่ไี ด้รับอีก 6 สปั ดาห์ การเข้ารว่ ม
ขัน้ ตอน ความตอ้ งการในการศึกษาขน้ั ตอนของการสรา้ ง งานสัมมนา UDT Conference 2018 ซงึ่ เป็นงานระดับ
เรอื ด�ำ น�ำ้ ใหถ้ กู ตอ้ งครบถว้ นตามหลกั การสรา้ งเรอื ประกอบดว้ ย นานาชาติ จัดข้ึนที่เมอื งกลาสโกลว์ สกอตแลนด์ เป็นงานท่ี
การสรา้ งองคค์ วามรู้ การออกแบบสรา้ งเรอื การสร้างกรอบ รวมผู้เช่ียวชาญด้านเทคโนโลยีเรือดำ�นำ้�มาบรรยายให้ความรู้
งาน การจัดหาครภุ ัณฑ์ พรอ้ มท้งั อาวธุ /อปุ กรณต์ ามความ และการจัดแสดงเทคโนโลยเี รอื ดำ�น�้ำ จากบรษิ ทั ชนั้ น�ำ ทว่ั โลก
ต้องการของฝา่ ยอ�ำ นวยการ งบประมาณในการดำ�เนินงาน การด�ำ เนนิ การวิจัยน้ี เน้นเรอื่ งความปลอดภยั เปน็
ที่ถูกตอ้ งเหมาะสม การเลือกอูต่ ่อเรอื ทม่ี ขี ดี ความสามารถ อนั ดบั แรก ซึง่ ต้องค�ำ นึงถึงในทุกข้นั ตอน ตง้ั แต่การออกแบบ
สามารถสนองตอบความต้องการของนักวิจัยได้อย่างสมบูรณ์ การสร้างไปจนถึงการทดสอบทดลองเรือ จงึ มคี วามจ�ำ เป็นที่
และหว้ งเวลาท่เี หมาะสมในการสร้างเรือ การทดสอบทดลอง จะต้องดำ�เนินการให้เป็นไปตามหลักวิชาการและมีมาตรฐาน
ทั้งในท่าและในทะเล รวมถึงความพร้อมของหน่วยและ สากล โครงการวจิ ัยจงึ มีแผนการว่าจ้างที่ปรกึ ษาทผี่ ู้เชีย่ วชาญ
เจา้ หนา้ ทผ่ี ใู้ ช้เรอื ดงั นั้นจึงก�ำ หนดวิธีการด�ำ เนนิ การวิจยั เปน็ ด้านการออกแบบเรือดำ�น้ำ�ให้เป็นที่ปรึกษาโครงการเพื่อ
ล�ำ ดบั ข้ันตอน 3 ขน้ั ตอน ประกอบดว้ ย ถ่ายทอดเทคโนโลยีการออกแบบและการสร้างเรือดำ�นำ้�
ข้นั ที่ 1 ข้นั การเตรยี มการและการออกแบบเบอ้ื งตน้ ใหแ้ กน่ กั วจิ ยั ฯ อกี ท้งั มแี ผนการวา่ จ้างสมาคมจดั ช้นั เรือ
(งป.60 - 63) (Classification Society) ที่มีความรู้และประสบการณ์ใน
การด�ำ เนนิ การในปแี รก (งป.60) ประกอบดว้ ย การรับรองแบบเรือดำ�น�้ำ เพ่อื ใหม้ มี าตรฐานความปลอดภัย
การเตรียมนักวิจัยให้มีความเช่ียวชาญในวิทยาการออกแบบ ในระดับสากล
และสรา้ งเรือด�ำ น�ำ้ โดยการส่งนกั วจิ ยั จ�ำ นวน 5 นาย เขา้ รับ

93

การวจิ ัยในปแี รกเริ่มจากการประชุมหารอื กับหน่วยผู้ใช้ ได้แก่
กองเรอื ด�ำ น�ำ้ กร. (กดน.กร.) หนว่ ยบัญชาการสงครามพิเศษ
ทางเรือ กร. (นสร.กร) กรมยุทธการทหารเรอื (ยก.ทร.) และ
กองเรอื ทุ่นระเบิด กร.(กทบ.กร.) เพอื่ จัดท�ำ แนวความคิดในการใช้
เรอื ดำ�น้ำ�ขนาดเลก็ (Concept of Operations) เพ่อื ท�ำ การกำ�หนด
ความตอ้ งการทางยุทธการ (Staff Requirement) ทช่ี ดั เจนน�ำ ไป
ส่แู บบเรือท่ตี อบสนองความตอ้ งการของผ้ใู ช้อยา่ งแทจ้ ริง จากนนั้
จึงค�ำ นวณและด�ำ เนนิ การออกแบบเบื้องตน้ ไดแ้ ก่ กำ�หนดมิติ
และรปู ทรงตวั เรือ การจดั วางเบอ้ื งตน้ การประมาณนำ�้ หนักและ
จุดศนู ยถ์ ่วงของเรอื คำ�นวณการทรงตวั ของเรอื คำ�นวณความ
แข็งแรงโครงสรา้ งตัวเรอื คำ�นวณความตา้ นทานและพลังขับเคล่อื น
ของเรอื ออกแบบเบือ้ งตน้ ของระบบตา่ ง ๆ ได้แก่ ระบบขับเคลอ่ื น ระบบไฟฟา้ ระบบบัลลาสท์ ระบบเดินเรือและสื่อสาร
ระบบปรับอากาศและระบบอากาศชว่ ยหายใจ ระบบความปลอดภยั และเตอื นภยั เปน็ ต้น จนได้เปน็ แบบรายละเอียด รวมถงึ
การจัดท�ำ แผนการสรา้ ง แผนการจดั หาวัสดุอปุ กรณ์ตา่ ง ๆ ทีใ่ ช้ในการสรา้ งเรือดำ�น�ำ้ รวมท้ังประมาณการราคาสร้างเรอื ดำ�น้�ำ
เพ่ือน�ำ เสนอ ทร. ตอ่ ไป
สิ่งท่ไี ดร้ บั เมอื่ สิ้นสดุ ขน้ั น้ี ไดแ้ ก่ ผลการคำ�นวณและแบบเบือ้ งตน้ โดยแบบจะไดร้ บั การรับรอง (Approved) จาก
สมาคมจดั ช้ันเรอื (Classification Society) ซ่ึงได้แก่ DNV-GL หรอื LR หรือ ABS หรือ BV เป็นต้น แผนการสร้างเรอื
แผนการจัดหาวสั ดุอุปกรณต์ า่ ง ๆ ทีใ่ ชใ้ นการสร้างเรอื ดำ�น�้ำ และประมาณการราคาสร้างเรอื ดำ�นำ้�

ข้นั ท่ี 2 ขนั้ การสร้างเรือด�ำ น้�ำ (งป.64-65) (Classification Society) เพอ่ื ควบคมุ ใหก้ ารสร้างเป็นไปตาม
การดำ�เนนิ การ ท�ำ การสรา้ งเรือดำ�น�ำ้ ตามแบบที่ มาตรฐาน นอกจากนจี้ ะท�ำ การฝึกอบรมเจา้ หนา้ ที่ประจ�ำ เรือ
ได้จากขัน้ ท่ี 1 โดยการดำ�เนนิ การในขั้นนจ้ี ะจดั ทำ�แบบราย ในระหวา่ งการสร้าง เพอ่ื ให้กำ�ลงั พลร้จู กั ระบบและมีความ
ละเอยี ดเพือ่ การสร้าง (Detail Drawings) จัดหาพสั ดแุ ละ ช�ำ นาญในการใช้และดูแลรกั ษาเรอื ตอ่ ไป
อปุ กรณ์ของระบบตา่ ง ๆ การสรา้ งตวั เรอื และตดิ ตง้ั อปุ กรณ์ ส่งี ที่ได้รบั เม่ือสิ้นสุดในขั้นนี้ คอื เรอื ดำ�นำ�้ ขนาดเล็ก
และระบบตา่ ง ๆ โดยมแี ผนการวา่ จา้ งทป่ี รกึ ษาซง่ึ เปน็ ผเู้ ชย่ี วชาญ ตน้ แบบ (Midget Submarine) ที่มีคณุ ลักษณะตามทกี่ ำ�หนด
ด้านการสรา้ งเรือดำ�น�้ำ มาเปน็ ทปี่ รกึ ษาโครงการฯ เพอ่ื ให้ แบบการสร้างเรือตามจริง(As-built Drawings) และแผนการ
คำ�แนะนำ�และถ่ายทอดเทคโนโลยีการสร้างเรือดำ�นำ้� ทดสอบทดลองเรอื รวมท้งั ประมาณการค่าใช้จ่ายการทดสอบ
ให้แก่นักวิจัยฯ รวมทั้งมีแผนการว่าจ้างสมาคมจัดชั้นเรือ ทดลองเรือ

94

ขนั้ ที่ 3 ขนั้ การทดสอบ/ทดลอง (งป.66) ตรวจสอบสมรรถนะและขีดความสามารถของเรือฯขณะ
เปน็ การทดสอบทดลองเรือท้ังในท่า (HAT) และ ปฏิบัติการในทะเล ให้มคี วามสมบูรณ์ตรงตามความตอ้ งการ
ในทะเล (SAT) ดำาเนนิ การทดสอบทดลองระบบและอปุ กรณ์ ใช้งานที่กำาหนดไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นการประกัน
ต่าง ๆ ขณะเรือจอดที่ท่าเรือ เป็นขั้นตอนการดำาเนินการ ความปลอดภยั ในชวี ิตของกำาลังพลผู้ปฏิบตั งิ าน รวมถงึ การฝึก
ภายหลงั การประกอบ/ตดิ ตง้ั อปุ กรณก์ บั ตวั เรอื ฯ โดยจะทดสอบ การใช้เรือและการปรับปรุงเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์
การทำางานของทกุ ระบบ เพือ่ เตรียมความพรอ้ มท่จี ะทดลอง ของการวิจัย
ในทะเลในข้ันตอ่ ไป สาำ หรบั การทดลองในทะเลเปน็ การ

9๕

4. การจดั ทำ�แนวคิดการใชเ้ รือดำ�น้ำ�ขนาดเล็ก

การกำ�หนดแนวคิดการใช้เรือดำ�น้ำ�ขนาดเล็ก สำ�หรับโครงการวิจัยและพัฒนาสร้างเรือดำ�น้ำ�ขนาดเล็กของ ทร.
ในคร้งั นี้ คณะนกั วิจัยไดด้ ำ�เนินการจดั ทำ�รว่ มกบั หนว่ ยใช้ประโยชน์โครงการวจิ ยั ทั้งในระดับยทุ ธศาสตร์ – ยทุ ธการ และระดบั
ยุทธการ – ยุทธวธิ ี ประกอบด้วย ยก.ทร. กดน.กร. กทบ.กร. และ นสร.กร. เพ่ือใหผ้ ลงานวิจยั ตอบสนองความต้องการของ
หนว่ ยใช้ประโยชน์และสามารถนำ�ไปใชป้ ฏบิ ัติงานไดอ้ ย่างแท้จรงิ โดยมีรายละเอยี ดดังนี้

1 กิจหลกั (Primary Task)
1.1 ลาดตระเวนรวบรวมข่าวกรอง
ทางเสียง (Acoustic Signature) และข่าวกรอง
ทางอิเล็กทรอนกิ ส์ (Electromagnetic Signature)
1.2 การรบั -สง่ ชดุ ปฏบิ ตั กิ ารพเิ ศษทางเรอื
แทรกซึมเข้าออกพ้ืนท่ีเป้าหมายสำ�คัญทางทหาร
แหล่งเศรษฐกิจท่ีมีที่ต้ังอยู่บริเวณชายฝ่ังทะเลและ
ในทะเล
2. กิจรอง (Secondary Task)
2.1 สนับสนุนการฝึกยุทธวิธีเรือดำ�น้ำ�
เบือ้ งตน้ และการฝกึ ยทุ ธวิธปี ราบเรือด�ำ น�ำ้
2.2 ส นบั สนนุ การปราบปรามการกระท�ำ
ผดิ กฎหมายในทะเล
3. พืน้ ที่ปฏบิ ตั กิ าร (Area of Operation)
ครอบคลมุ พ้นื ที่ทางทะเลและชายฝั่งหา่ งจาก ฐท.สส. ฐท.สข. และ ฐท.พง. ภายในรศั มีไมเ่ กนิ 300 ไมลท์ ะเล

ภาพจำ�ลองการออกแบบภายในเรอื ดำ�น้ำ�

96

งานสมั มนา UDT Conference 2018

5. คณุ ลักษณะและขีดความสามารถทางยุทธการ
(General Characteristics and Capabilities)

เมื่อพิจารณาจากภารกิจ พื้นที่ปฏิบัติการ ร่วมกับภาพสถานการณ์การปฏิบัติทางยุทธการในภารกิจ
การลาดตระเวนรวบรวมข่าวกรอง และภารกิจสนับสนุนการปฏิบัติการพิเศษแล้ว สามารถกำ�หนดร่างคุณลักษณะและ
ขีดความสามารถตามความตอ้ งการทางยุทธการได้ ดังนี้

ประเภท เรือดำ�นำ้�ดเี ซลไฟฟา้ ขนาดเล็ก
ระวางขบั น�้ำ ประมาณ 300 ตัน
ความลึกปฏิบัตกิ ารสงู สดุ 100 เมตร
ความเรว็ สูงสดุ บนผิวนำ้� ไม่ต�ำ่ กว่า 8 นอต
ความเรว็ สูงสดุ ใตน้ ำ้� ไม่ตำ�่ กว่า 151 นอต
ปฏิบตั กิ ารใตน้ �้ำ ตอ่ เน่อื ง ไม่ต�่ำ กวา่ 14 ช่วั โมง ท่ีความเร็ว 3 - 5 นอต
ระบบตรวจจับ กลอ้ งตาเรือ (Periscope)
เรดาร์เดินเรือ (Navigation Radar)
ฟาสซฟี โซนาร์ (Broadband Passive Sonar)
อุปกรณ์ตรวจจับ วิเคราะห์ และ บันทกึ
คล่ืนแมเ่ หลก็ ไฟฟา้ (ELINT)
ระบบอาวุธ ไมม่ ี
ระบบอ่ืน ๆ ถังปรับความดนั ส�ำ หรับรบั -สง่ ชดุ ปฏิบตั ิการพเิ ศษ (LILO)

97

6. ประâยชนท์ ีคè าดว‹าจะäด้รºั

6.1 บุคลากรไดร้ บั องค์ความรู้ และเทคโนโลยดี ้านการออกแบบ การสรา้ งเรอื ดำานาำ้ ขนาดเลก็ และงานด้านอ่นื ๆ
ที่เกยี่ วข้อง ซง่ึ เป็นองค์ความรู้ทมี่ ีความจำาเป็นอยา่ งย่ิงในดา้ นความม่นั คง/การปอ้ งกนั ประเทศ เนื่องจากเทคโนโลยเี รือดำาน้ำา
เป็นความลบั และบางสถานการณ์ไม่สามารถจัดซือ้ ได้ จงึ มีความจาำ เป็นตอ้ งพัฒนา/สรา้ งองคค์ วามรูด้ ้านนี้ข้นึ ภายในประเทศ
เพื่อนำาไปสกู่ ารพงึ่ พาตนเอง รวมท้ังจะเป็นประโยชนม์ ีองค์ความรใู้ นการดาำ เนนิ โครงการจัดหาเรอื ดาำ น้าำ ของกองทพั เรอื ตอ่ ไป
6.2 ได้แบบเรอื ดาำ นา้ำ ขนาดเล็กสาำ หรับใช้สรา้ งตน้ แบบเรอื ดาำ น้ำาขนาดเล็ก ซง่ึ เมอ่ื การวิจยั สำาเร็จจะสามารถสร้างเรอื
ดาำ นา้ำ ในจาำ นวนเพมิ่ ข้ึนตามความตอ้ งการใชง้ าน
6.3 ได้ตน้ แบบเรอื ดำานำ้าขนาดเลก็ ทม่ี ขี ีดความสามารถทางยทุ ธการ และคณุ ลกั ษณะเบ้อื งต้นตามท่กี ำาหนด
6.4 เปน็ จดุ เริม่ ตน้ วางรากฐานอตุ สาหกรรมทีเ่ กยี่ วขอ้ งกบั การสร้างเรอื ดำานำา้ ยานปฏบิ ตั ิการใต้นำา้ ต่าง ๆ
อันจะสามารถขยายผลไปสู่อตุ สาหกรรมในระดบั ประเทศต่อไป

9๘

99