AYT Fizik Origami Soru Bankası

100www.netlerikatla.com 1. Drone, uzaktan kumanda aracılığıyla kontrol edilerek yönlendirilebilen insansız hava araçlarıdır. Drona göre, doğu yönünde hareket eden bir geminin yere göre hızı ve yönü aşağıda verilmiştir. Kuzey Güney 53° 15 m/s Batı Doğu Buna göre, dronun yere göre hızı için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? (sin53° = 0,8; cos53° = 0,6) Yönü Büyüklüğü A) Batı 9 m/s B) Kuzeydoğu 12ñ2 C) Güneybatı 12ñ2 D) Doğu 9 m/s E) Kuzey 12 m/s 2. Dart oyunu oynayan Süleyman, Görsel 1'de üç adet oku aynı noktadan olacak şekilde yatay doğrultuda atmıştır. Görsel 1 Görsel 2 1 2 3 Bu okların darttaki durumları Görsel 2'deki gibi aynı doğrultuda alt altadır. Buna göre, I. En hızlı 1 nolu ok atılmıştır. II. Darta en uzun sürede ulaşan 1 nolu olandır. III. Oklar aynı hızlarla atılsalardı dartta aynı noktaya saplanırlardı. yargılarından hangileri doğrudur? (Sürtünmeler önemsiz.) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 3. Şekilde K noktasından M noktasına doğru harekete başlayan yüzücü, 3 saniye sonra karşı kıyıya N noktasından çıkmıştır. L M N K d = 12 m |LM| = 6 m, |MN| = 18 m olduğuna göre, I. Yüzücünün yere göre hızı 4ñ5 m/s tir. II. Yüzücünün yer değiştirmesi 12ñ5 tir. III. Yüzücünün suya göre hızı 2ñ5 tir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III TEST - 2

101www.netlerikatla.com 1-C 2-E 3-E 4-E 5-E 6-C 7-E 4. Gösteri için kullanılan havai fişekler, istenilen yüksekte iç patlama yapması için tasarlanmıştır. Buna göre, I. Havai fişeğin patlama anındaki momentumu ayrılan parçaların momentumlarının toplamına eşittir. II. Çıkabileceği maksimum yükseklikte patlayan havai fişeğin parçaları aynı yönde fırlamaz. III. Çıkabileceği maksimum yükseklikten önce patlayan havai fişeğin parçaları zıt yönde saçılabilir. yargılarından hangileri doğrudur? (Sürtünmeler önemsizdir.) A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 5. Aşağıda yeterli bir yükseklikten atılan yardım paketinin hız - zaman grafiği verilmiştir. t t 1 v1 v2 y t 2 t 3 Yardım paketi atıldıktan bir süre sonra paraşüt açıldığına göre, I. Yardım paketine t 1 ve t 2 zaman aralığında etki eden net kuvvet sıfırdır. II. 0 - t 1 aralığında yardım paketine etki eden net kuvvet azalmaktadır. III. t2 anında paraşüt açılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 6. Yandaki görselde asansör içinde dinamometreye bağlanmış 30 kg kütleli valiz verilmiştir. Dinamometrede t 1 , t 2 ve t 3 anlarında okunan değerler aşağıda verilmiştir. Okunan değer (N) t 1 450 t 2 300 t 3 200 Buna göre, I. t2 anında asansör sabit hızla gitmiştir. II. t1 anında asansör ivmesi 5 m/s2 dir. III. t3 anında asansör hızlanmıştır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? (g = 10 m/s2 ) A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 7. 2021 Şubat ayında Mars yüzeyine inen Perseverance isimli keşif aracının Dünya üzerinde yapılan bilimsel çalışmalar sonucunda motorlarını durdurduğu andan itibaren 4 m daha yol alarak durduğu bilinmektedir. Buna göre, Mars üzerinde Dünya'daki hızının iki katına ulaştığı an motorlarını durdurduğunda durması için gereken mesafe kaç m olur? (Hava sürtünmesi ihmal edilecektir. Yol ve tekerler arası sürtünmeler değişmiyor. gdünya / gmars = 5/2) A) 2,5 B) 4 C) 10 D) 25 E) 40

102www.netlerikatla.com 1. L K d = 12 m Akıntı hızının sabit ve 3 m/s olduğu bir nehirde K noktasından Kamil, uzaktan kumandalı teknesini çalıştırıyor. Tekne sıfırdan maksimum hızı olan 6 m s ye 2 saniyede ulaşıyor. Kamil, teknenin yönünü hep karşı kıyıya ayarladığına göre, oyuncağın karşı kıyıya çıktığı noktanın L ye uzaklığı kaç metredir? A) 9 B) 12 C) 15 D) 16 E) 20 2. Zaman (s) 4 2 0 İvme ( ) 9 m s2 Başlangıçta yan yana olan K ve L araçlarından K nin ivme - zaman grafiği şekildeki gibidir. L nin hızı hep 7 m s ve yönü K ye zıttır. K başlangıçta durgun olduğuna göre, 4s ve 9s anlarında K, L yi hangi süratle gidiyormuş gibi görür? 4s anında 9s anında A) 12m s 13m s B) 15m s 12m s C) 15m s 20m s D) 12m s 15m s E) 13m s 8m s 3. 10 ton 5 ton 2. vagon 1. vagon lokomotif 10 ton Yukarıdaki lotomotif saniyede uyguladığı itme 75 bin Newton dur. Raylarla vagonların tekerleri arasındaki sürtünme katsayısı 0,1 dir. Lokomotif harekete başladıktan 10 saniye sonra 2. vagon ayrılıyor. Buna göre, başlangıçtan 20 saniye sonra 1. ve 2. vagon arası mesafe kaç metre olur? (g = 10m s2 ) A) 150 B) 200 C) 250 D) 300 E) 350 4. K A B C v α duvar K noktasından v süratinde yatay şekilde a açısıyla atılan cisim duvarın B noktasına t sürede çarpıyor. Buna göre, AB ve AC mesafesini veren bağıntı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? AB mesafesi AC mesafesi A) v.sina – v.cosa v.sina.t B) 1 2 gt2 v.sina.t C) v.sina.cosa.t 1 2 .gt2 + v.t D) 1 2 .gt2 v.sina.cosa.t E) v.sina.t – 1 2 g.t2 v.sina.cosa.t TEST - 3

103www.netlerikatla.com 1-A 2-C 3-C 4-B 5-C 6-A 7-C 8-D 5. m K M L O P 2h 2h OP, PL, LM arasında sürtünmelere harcanan enerjilerin eşit olduğu rayda K noktasından serbest bırakılan cisim L ye kadar çıkıp dönüşte O noktasında duruyor. KO arası sürtünmesiz olduğuna göre, cismin M ye kadar çıkması için cisme başlangıçta verilmesi gereken enerji kaç mgh dir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 6. 10m m yatay 37° Sürtünmesiz sistem hareketsizdir. m kütleli cisim serbest bırakıldığında arabanın ivmesi kaç m s2 olur? (sin37° = 0,8; cos37° = 0,8; g = 10 m/s2 ) A) 0,48 B) 0,54 C) 0,64 D) 0,82 E) 0,96 7. Zaman 4t 2a 0 –a İvme 10t İvme - zaman grafiği şekilde verilen bir hareketli 10t anında durmaktadır. Hareketli 0 - t arasında 1000 m yol aldığına göre, 0 - 10t arasında yer değişimi kaç km olur? A) 30 B) 28 C) 26 D) 24 E) 22 8. K O L 1 2 3 4 5 Sürtünmesiz, eşit bölmelendirilmiş düzlemde eşit kütleli K ve L cisimleri O noktasında tam esnek çarpışma yaptıklarından t süre sonra K şekildeki ilk konumuna geldiği zaman L hangi bölmede bulunur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

104www.netlerikatla.com 1. Birbirine paralel raylarda sabit hızlarla hareket eden K, L, M trenlerinde sırasıyla Kemal, Lütfü ve Murat yolculuk etmektedir. Kemal, Lütfü'yü bir an için gittiği yönde hareket ediyor gibi görürken Murat, Lütfü'yü gittiği yöne ters gidiyormuş gibi görmektedir. Buna göre, I. K treni, M den hızlıdır. II. K treni, L den yavaştır. III. L treni, M den hızlıdır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 2. yatay K L Düzgün yolda birbirine doğru hareket eden K aracı 30m/s sabit hızla L aracı 2m/s2 lik sabit ivmeyle hızlanarak hareket ederken yukarıda görüntülenmiştir. L aracının ilk hızı 20 m/s olduğuna ve bu durumdan 5s sonra çarpıştıklarına göre, görüntülendiklerinde aralarındaki mesafe kaç metredir? A) 200 B) 225 C) 250 D) 275 E) 300 3. T1 T2 K L M Şekildeki düzenekte sürtünmeler ve M makarasının ağırlığı önemsizdir. Buna göre, sadece şekilde verilenlerle, I. T1 ve T2 ip gerilme kuvvetleri arasındaki oran, II. K ve L cisimlerinin ivmelerinin büyüklüklerinin oranı, III. K ve L nin aldıkları yolların oranı niceliklerinden hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Zaman M M L L K K t 0 Konum 2t Doğrusal bir yolda hareket eden ve yukarıda konum - zaman grafikleri verilen K, L, M hareketlileriyle ilgili şekilde verilen, I. t anında birbirlerine göre ileride ya da geride olma durumları, II. Birbirlerine göre anlık hareket yönleri, III. 2t anında birbirlerine göre ileride ya da geride olma durumları bilgilerden hangilerine ulaşılır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III TEST - 4

105www.netlerikatla.com 1-B 2-D 3-D 4-E 5-E 6-A 7-A 8-D 5. O S yatay P R U T K L Kütleleri eşit K ve M cisimlerinden K yatay hızla atılırken L serbest bırakılıyor. K sırasıyla O, P, R; L ise S, T, U yörüngesini izliyor. Buna göre, I. K cisminin P deki potansiyel enerjisi, L nin T deki potansiyel enerjisine eşittir. II. K cismine etkiyen net kuvvet, L cismine etkiyeninkine eşittir. III. R ve U ya varış süreleri eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? (Sürtünmeler önemsizdir.) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. h M L N K P Y R 3h 5h Sürtünmelerin önemsenmediği ortamda yukarı doğru şekildeki gibi atılan cisim K, L, M, N, P, R yolunu izliyor. Cismin K - R arasındaki momentum değişiminin büyüklüğünün cisme K - P arasında etkiyen itmenin büyüklüğüne oranı kaçtır? A) 5 4 B) 5 3 C) 2 D) 5 2 E) 3 7. mermi hareket yönü takoz x = 1 m Sürtünmelerin önemsenmediği sistemde kütlesi 20 g, hızı 250 m/s olan mermi 1m sıkıştırılmış yayın önünde tutulan 500 g kütleli takoza, yay serbest bırakıldıktan sonra maksimum hızına ulaşınca saplanıyor. Son durumda takoz durduğuna göre, yayın sabiti kaç N/m dir? A) 50 B) 75 C) 100 D) 125 E) 150 8. k = 0,5 L K Dikdörtgenler prizması şeklindeki vagonun yalnız ön yüzü 0,5 lik bir sürtünme katsayısına sahiptir. Eşit kütleli K ve L dengede olduğuna göre, vagonun ivmesinin maksimum ve minimum değerleri oranı kaçtır? A) 1,5 B) 2 C) 2,5 D) 3 E) 3,5

106www.netlerikatla.com 1. h h Şekil I Şekil II Ahmet, fizik laboratuvarında Şekil 1 deki düzenekte A cismini h yüksekliğinden serbest bıraktığında çarpışmalar sonrası D cisminin Şekil 2 deki gibi hareket ettiğini gözlüyor. Buna göre; I. Mekanik enerji korunmuştur. II. Çarpışmalar tam esnektir. III. Cisimler özdeştir. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Şekil I Şekil II Nurettin, Şekil I deki gibi oyuncak arabasını sürtünmeli eğik düzlemde yukarı doğru bir hızla atıyor. Araba şekildeki gibi hareket ettiğine göre, I. Şekil I deki ivmesi ile Şekil II deki ivmesinin şiddetleri eşittir. II. Eğik düzleme çıkış süresi ile eğik düzlemden iniş süresi eşittir. III. İlk hızı ile son hızının büyüklükleri eşittir. yargılarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. F 10 m/s 2F 3F K L M 20 m/s 30 m/s Sürtünmesiz yatay zeminlerde eşit kütleli cisimlerin durumları verilmiştir. K, L,M cisimlerinin eşit sürelerde aldıkları yollar sırasıyla X1 , X2 , X3 olduğuna göre, bunlar arasındaki ilişki aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? A) X1 = 2X2 = 3X3 B) 6X1 = 3X2 = 2X3 C) X1 = 6X2 = 2X3 D) 3X1 = 6X2 = 2X3 E) 2X1 = 3X2 = 6X3 4. k 2k Şekil I Şekil II P P P P 2k Yukarıda verilen denge durumundaki düzeneklerden Şekil I deki sistemin toplam yay potansiyel enerjisi E1 , Şekil II deki sisteminki ise E2 dir. Buna göre, E1 E2 değeri kaçtır? A) 9 B) 8 C) 6 D) 5 E) 4 TEST - 5

107www.netlerikatla.com 1-E 2-E 3-B 4-A 5-B 6-A 7-C 8-B 5. Şekil I Şekil II Hüseyin, Şekil 1 ve Şekil 2 de bir futbol topunun düşey olarak hareket etmesine sebep oluyor. Topların yere çarpma hızları eşit olduğuna göre, I. Topların ikisininde ilk hızı vardır. II. Şekil 1 de yere varış süresi şekil 2 dekinden küçüktür. III. Topların ikisininde momentum değişimi eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Burhan hareket yönü Ali Ali ve Burhan yan yana bulunan iki salıncakta sallanmaktadırlar. Şekildeki konumda Ali'nin hızı sıfır, Burhan'ınki ise maksimumdur. Buna göre, Burhan in hızı sıfır olana kadar I. Ali, Burhan'ı yaklaşıyor görmektedir. II. Bağıl hız vektörünün yönü sabittir. III. Başlangıç durumunda Ali'nin yere göre potansiyel enerjisi Burhan'ınkinden büyüktür. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. yer h h E1 E2 E3 h Düşey kesiti verilen kaplarda yere göre potansiyel enerjileri E1 , E2 , E3 olan sıvılar vardır. Buna göre, I. Sıvılar aynı cins ise E1 en büyüktür. II. E3 en büyükse bu kaptaki sıvının kütlesi diğerlerinden büyüktür. III. Kaplar baş aşağı çevrilirse E2 değişmez. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III 8. yatay K M α hareket yönü Şekildeki gibi ivmeli hareket yapan düzenek için verilen, I. İvme artılırsa yayın esneklik enerjisi artar. II. İvme artırılırsa a açısı artar. III. İvme azaltılırsa M makarası saat yönünde döner. yargılarından hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

108www.netlerikatla.com 1. Zaman t 1 t 2 t 3 t 4 0 Konum Doğrusul yolda hareket eden araca ait konum - zaman grafiği şekilde gösterildiği gibidir. Buna göre, araç hangi anlarda yön değiştirmiştir? A) t 1 ve t 2 B) t 1 ve t 3 C) t 1 ve t 4 D) t 2 ve t 3 E) t 2 ve t 4 2. Y S ipi 3F F X Kütleleri mX ve mY olan X ve Y cisimlerine düşey düzlemde 3F kuvveti uyguladığında cisimler arasındaki S ipindeki kuvvet F kadar oluyor. Buna göre, mX mY oranı kaçtır? (Sürtünmeler önemsiz.) A) 1 4 B) 1 2 C) 1 D) 2 E) 4 3. Batı vX X Z Y vZ vY Doğu Doğu - batı doğrultusundaki yolda, şekildeki gibi hareket eden X, Y, Z araçlarının yere göre hızlarının büyüklükleri sabit ve sırasıyla v X , v Y , v Z dir. Buna göre, I. X aracı Y aracını batı yönünde gidiyor görür. II. Y aracı, Z aracını sabit hızla gidiyor görür. III. Z aracı, X aracını uzaklaşıyor görür. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. Doğrusal bir yolda v sabit hızı ile hareket eden bir minibüs, yolcu almak için durağa 100 m kala sabit ivme ile yavaşlayarak 5 saniye sonunda duruyor. Buna göre, minibüsün v hızı kaç m/s dir? A) 20 B) 30 C) 40 D) 50 E) 100 TEST - 6

109www.netlerikatla.com 5. va y x z Düzgün ve sabit va hızı ile akmakta olan nehirde suya göre hızları şekildeki gibi olan X, Y, Z yüzücüleri karşı kıyıya t x , t y , t z sürede varmaktadır. Buna göre, t x , t y , t z arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? A) t y = t z < t x B) t x < t y = t z C) t x = t y < t z D) t z < t x = t y E) t x = t y = t z 6. yer yatay α θ K L Düşey kesiti şekildeki gibi olan sürtünmesiz eğik düzlemin üstünden aynı anda serbest bırakılan K ve L cisimleri şekilde gösterildiği gibidir. a < q olduğuna göre, I. K cisminin ivmesinin büyüklüğü L cisminden azdır. II. K cisminin yere varma süresi, L cisminden fazladır. III. K cisminin yerdeki hızının büyüklüğü, L cisminin hızının büyüklüğüne eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. 17 m/s 17 m/s yer Hava sürtünmesinin önemsiz olduğu ortamda düşey yukarı yönde 17 m/s hızla atılan cisim şekildeki yörüngeyi izlemektedir. Buna göre, I. Cismin havada kalma süresi 3,4 s dir. II. Cismin atıldıktan 2s sonra yerden yüksekliği 14 metredir. III. Cisim en fazla 289 20 metre yükselir. yargılarından hangileri doğrudur? (g = 10 m/s2 ) A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 8. yer 37° 37° 5v 5v Hava sürtünmelerinin önemsiz olduğu ortamda 5V hızıyla eğik atılan cisim şekildeki yörüngeyi izlemektedir. Yörünge üzerinde cismin sahip olduğu minimum kinetik enerji E1 , maksimum potansiyel enerji E2 olmaktadır. Buna göre, E1 E2 oranı kaçtır? (sin37° = 0,6; cos37° = 0,8) A) 2 B) 16 9 C) 15 7 D) 25 16 E) 1

110www.netlerikatla.com 9. Şekil I Şekil II yer yer Özdeş ve türdeş küplerin birleştirilmesi ile oluşturulan sistem Şekil I deki konumunda iken sahip olduğu toplam potansiyel enerji 6E kadar olmaktadır. Küpler Şekil II deki konumuna getirilirse, I. Yere göre toplam potansiyel enerji 10E kadar olur. II. Yer çekimine karşı yapılan iş 4E kadar olur. III. Yer çekimi iş yapmış olur. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 10. yer x 0 45° v1 v2 yatay h Sürtünmelerin önemsiz olduğu ortamda h yüksekliğinden v 1 hızı ile yatay atılan cisim şekildeki yörüngeyi izleyip yere v 2 hızı ile çarpmaktadır. Cismin yatayda aldığı yol x kadar olduğuna göre, h x oranı kaçtır? (sin45° = cos45° = ñ2 2 ) A) 1 4 B) 1 2 C) ñ2 2 D) 1 E) ñ2 11. vort v1 v2 L K O Sürtünmesiz yatay düzlemde v1 , v2 hızları aynı anda harekete geçen m1 , m2 kütleli K ve L cisimleri O noktasında esnek olmayan çarpışma yapıyor. Ortak kütlenin hareket yönü şekilde gösterildiği gibidir. Buna göre, I. K ve L cisimlerinin çarpışmadan önceki momentum büyüklükleri birbirine eşittir. II. Çarpışma öncesi bileşke momentum, çarpışma sonrası bileşke momentuma eşittir. III. Ortak kütlenin momentum büyüklüğü, K cisminin momentum büyüklüğünden fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 12. Momentum (N.s) 25 0 Kinetik enerji (Joule) 10 Doğrusal yol boyunca hareket eden cisme ait kinetik enerji - momentum grafiği şekilde gösterildiği gibidir. Buna göre, cismin kütlesi kaç kg dır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 1-D 2-D 3-B 4-C 5-A 6-E 7-E 8-B 9-C 10-B 11-E 12-B

2. ÜNİTE Elektrik ve Manyetizma 1. Bölüm Elektriksel Alan ve Kuvvet Elektriksel Potansiyel ve Elektriksel Potansiyel Enerji Paralel Levhalar Kondansatörler

112 Tekrar Et www.netlerikatla.com Elektriksel Alan ve Kuvvet - I 1. K d d yatay L M Yatay bir doğru üzerine yerleştirilen pozitif elektrik yüklü K ve M noktasal cismi sabit tutulurken negatif elektrik yüklü L noktasal cismi serbest bırakıldığında dengede kalmaktadır. Noktasal yükler arası mesafe eşit olduğuna göre; I. K ve M noktasal yüklerin L noktasal yüke uyguladığı kuvvetler eşittir. II. K ve L noktasal yüklerin M noktasal yüke uyguladıkları kuvvetler aynı yönlüdür. III. L ve M noktasal cisimlerin yükleri eşittir. yargılarından hangileri kesinlikle yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 2. K L M α θ Aynı yatay düzlem üzerindeki K, L, M yüklü noktasal cisimlerinden K ve L sabit tutulurken M serbest bırakıldığında ok yönünde harekete başlıyor. a > q olduğuna göre, I. K nin yükü, L nin yükünden azdır. II. K nin M ye uyguladığı kuvvetin büyüklüğü, L nin M ye uyguladığı kuvvetin büyüklüğünden azdır. III. M cismi bileşke kuvvetin etkisi ile düzgün hızlanan hareket yapar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 3. yatay yatay +2q –q X Y ÁE O K L M N Sürtünmelerin önemsiz olduğu yatay düzlem üzerindeki eşit kütleli X ve Y cisimlerinin yükleri sırası ile +2q ve –q dur. Noktalar arası mesafelerin eşit olduğu sistemde şekildeki gibi düzgün bir elektriksel alan oluşturulup cisimler aynı anda serbest bırakılırsa hangi nokta veya noktalar arasında çarpışırlar? (Cisimlerin birbirine etkisi önemsiz kabul edilecektir.) A) K noktasında B) KL arasında C) L noktasında D) LM arasında E) M noktasında 4. tavan (yatay) θ +q ip yatay düşey ÁE m Düzgün ÁE elektrik alan içindeki m kütleli +q yüklü cisim ip yardımı ile şekilde gösterildiği gibi dengede kalmaktadır. Bu durumda ipin düşey ile yaptığı açı q kadar olmaktadır. Buna göre, q açısının artması için; I. Cismin yükü artırılmalı II. Cismin kütlesi artırılmalı III. ÁE elektrik alan artırılmalı hangileri tek başına yapılabilir? (g: yer çekimi ivmesi) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III TEST - 1

113113www.netlerikatla.com 1-D 2-B 3-D 4-E 5-C 6-C 7-B 8-C 5. Bilgi: Elektriksel alan çizgileri her zaman + dan – ye doğrudur. Çizgilerinin birbirine yaklaştığı bölgelerde elektrik alan artar, uzaklaştığı bölgelerde elektriksel alan azalır. Aşağıda herhangi bir bölgede oluşturulan elektrik alan çizgileri verilmiştir. yatay sol K sağ ÁE L Buna göre, I. K noktasından +q yüklü tanecik serbest bırakılırsa L noktasına doğru hızlanan hareket yapar. II. K ve L noktalarından özdeş +q yüklü tanecikler aynı anda serbest bırakılırsa çarpışmazlar. III. Ortamda düzgün elektrik alan vardır. yargılarından hangileri doğrudur? (Yer çekimi etkisi önemsizdir.) A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 6. tavan (yatay) T1 m1 m2 T2 K θ θ L m1 ve m2 kütle yüklü K ve L cisimleri yalıtkan ve eşit uzunluktaki iplerle şekildeki gibi dengede kalmaktadır. Buna göre, I. T1 ve T2 ip gerilmelerinin büyüklükleri eşittir. II. Cisimlerin m1 ve m2 kütleleri eşittir. III. Cisimlerin yükleri eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 7. yatay ÁE X Y yatay yatay –q X Y +q ÁE yatay K L Yatay düzlemdeki düzgün elektrik alan içerisine boyları arasında l X > l Y ilişkisi bulunan yalıtkan silindirik boruları sabitlenmiştir. Boruların bir ucundan serbest bırakılan +q yüklü K cisminin ve –q yüklü L cisminin boruları terketme süreleri t K ve t L dir. t K < tL olduğuna göre, I. K cisminin kütlesi L cisminin kütlesinden azdır. II. K cisminin ivmesinin büyüklüğü L cisminin ivmesinin büyüklüğünden fazladır. III. K cismine etki eden elektriksel kuvvetin büyüklüğü, L cismine etki eden elektriksel kuvvetten fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? (Sürtünmeler önemsiz.) A) Yalnız III B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. –q m yatay yatay ÁE yatay ÁE 37° m kütleli –q yüklü cisim sürtünmesiz eğik düzlem üzerinde düzgün ÁE elektrik alan içerisinde dengede kalmaktadır. Buna göre, ÁE elektrik alan şiddeti hangi bağıntı ile bulunur? (g: yer çekimi ivmesi) A) 5mg 3q B) 5mg 4q C) 3mg 4q D) 4q 3mg E) 5q 4mg

114 Tekrar Et www.netlerikatla.com Elektriksel Alan ve Kuvvet - II 1. Şekil I de aralarında uzaklık d birim olan K ve L cisimleri bulundukları ortamdaki elektriksel geçirgenlik è ve birbirine uyguladıkları elektriksel itme kuvvetinin büyüklüğü F dir. K +2q +3q d Şekil I L M –q –2q d/2 Şekil II N Şekil II de aralarındaki uzaklık d 2 birim olan M ve N cisimleri bulundukları ortamın elektriksel geçirgenliği 4è ise birbirlerine uyguladıkları elektriksel itme kuvvetinin büyüklüğü kaç F dir? A) 1 3 B) 1 2 C) 1 D) 4 3 E) 4 2 2. Ayla Hoca, A, B ve C yüklü noktasal cisimleri şekildeki gibi kareli bölmeye ayrılmış, yalıtkan bir düzleme sabitlenmiş modelini tahtaya çiziyor. Öğrencilerinin yüklü iki cismin birbirine uyguladığı elektriksel kuvveti hesaplayabilmeleri için gerekli formülü tahtaya yazıyor. A B C q1 ve q2 yüklü cisimlerin birbirine uyguladığı elektriksel kuvvet F = k. q1 .q2 d2 A nın C ye uyguladığı elektriksel kuvvetin büyüklüğü B nin C ye uyguladığı elektriksel kuvvetin büyüklüğüne eşit ise A nın yükünün B nin yüküne oranı kaçtır? A) 5 2 B) 2 C) 3 2 D) 1 E) 1 2 3. Farklı kütleli ve yüklü K ve L cisimleri æ ve 2æ uzunluğundaki yalıtkan iplerle aynı noktadan tavana asılmış ve şekildeki gibi dengede durmaktadır. 60° 60° Tavan (yatay) 60° 2æ æ K L K cisminin asılı olduğu ipteki gerilme kuvetinin büyüklüğü TK , L cisminin asılı olduğu ipteki gerilme kuvvetinin büyüklüğü TL ise TK TL oranı kaçtır? (sin30° = sin150° = 1 2 , sin60° = sin120° = ñ3 2 ) A) ñ3 3 B) 1 2 C) 1 D) ñ3 2 E) ñ3 4. α β X Y Z Yalıtkan iplerle aynı noktadan tavana asılmış eşit yarıçaplı ve eşit yüklü X, Y ve Z küreleri şekildeki gibi dengededir. Cisimlerin yüklerinin işaretleri aynıdır. à < á ve cisimlerin yatay hizaları aynı olduğu bilindiğine göre, I. X'in kütlesi Z'nin kütlesinden büyüktür. II. Y cisminin asılı olduğu ip yer düzlemine diktir. III. Y sisteminden çıkarılırsa a + b açısının ölçüsü küçülür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III TEST - 2

115115www.netlerikatla.com 1-A 2-E 3-C 4-D 5-B 6-D 7-E 8-E 5. Şekilde 2m kütleli bir K cismi tavana asılmış ve bu cismin düşey doğrultusunda 5m kütleli bir L cismi bulunmaktadır. K tavan (yatay) L K ve L cisimleri yüklü ve zeminin L cismine tepki kuvvetinin büyüklüğü 3 mg olduğuna göre, K cisminin asılı bulunduğu ipteki gerilme kuvveti kaç mg dir? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 8 6. Şekilde yalıtkan bir ortamda sabitlenmiş yükü qK olan K cismi ile yükü qL olan L cismi etrafında oluşan elektriksel alan çizgileri verilmiştir. K L Buna göre, I. K pozitif, L negatif yüklüdür. II. K nin L ye uyguladığı elektriksel kuvvet, L nin K ye uyguladığı elektriksel kuvvetten daha büyüktür. III. qK > qL dir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 7. Şekilde yalıtkan bir ortama sabitlenmiş yükleri q1 ve q2 olan iki noktasal cismin O noktasında oluşturdukları bileşke elektriksel alan kareli bölmeli alanda vektörel olarak gösterilmiştir. q2 q1 O E Buna göre, q1 q2 oranı kaçtır? (Yüklerin işaretleri dikkate alınmayacak.) A) 2ñ3 3 B) 3ñ2 4 C) ñ2 3 D) 4ñ5 5 E) 4ñ2 9 8. Şekilde verilen düzenek, yatay bir düzlemde T merkezli dairesel hareket yapabilen ağırlığı önemsiz eşit bölmeli bir çubuğun uçlarına, ağırlıkları önemsiz X ve Y yüklü cisimleri eklenerek oluşturulmuştur. Düzenek yer düzlemine paralel ve çubuğa dik bir elektriksel alan içerisinde dengede durmaktadır. T Yatay X Y Buna göre, I. X ve Y cisimlerinin yükleri aynı işarettir. II. Y nin yükü X in yükünden büyüktür. III. Düzenek bir miktar döndürülüp serbest bırakılırsa bırakıldığı konumda dengede kalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

116 Tekrar Et www.netlerikatla.com Elektriksel Alan ve Kuvvet - III 1. Bilgi: Bir noktasal q yükünün d mesafesindeki +1 birimlik yüke etkiyen kuvvetine elektriksel alan denir. Buna göre, elektriksel alanın tanımından yola çıkarak; I. Elektriksel alan vektöreldir. II. Elektriksel alan uzaklığa bağlı olarak değişir. III. Elektriksel alanın büyüklüğü q yükünün büyüklüğünden etkilenmez. ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Pozitif ve negatif yüke sahip iki cismin oluşturuduğu elektriksel alan çizgileri ayrı ayrı olarak şekildeki gibi verilmiştir. + A – B C Buna göre, I. A noktasında elektrik alan vektörü pozitif yükten dışarı doğrudur. II. B noktasında elektrik alan vektörü negatif yükten dışarı doğrudur. III. C noktasında elektriksel alan sıfırdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. K L M Yalıtkan yatay zeminde duran yüklü K, L, M küreleri arasındaki elektrik alan çizgileri şekildeki gibidir. Buna göre, I. K pozitif, L negatif yüklüdür. II. K ve M birbirlerini çekerler. III. K nin yük miktarı L den fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? (Elektrik alan büyüklüğü çizgi sayısı ile doğru orantılıdır.) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. X d K 2d +q +4q Y +q ve +4q yüküne sahip noktasal X, Y cisimleri şekildeki gibi sabitlenmiştir. X cisminin K noktasındaki elektriksel alanı ÁE ise K noktasındaki bileşke elektriksel alan kaç ÁE dir? A) –ÁE B) – ÁE 2 C) 0 D) ÁE 2 E) ÁE TEST - 3

117117www.netlerikatla.com 1-B 2-A 3-E 4-C 5-C 6-E 7-A 8-D 5. K d d O d d d d –2q –2q +q L M Yalıtkan zemine konulmuş, yükleri sırası ile +q, –2q, –2q olan K, L, M cisimlerinden K nin O noktasındaki elektrik alan büyüklüğü E kadardır. Buna göre, K, L, M cisimlerinin O noktasında oluşturduğu bileşke elektriksel alan büyüklüğü kaç E dir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 6. Yüklü X küresi şekildeki gibi yalıtkan bir ipin ucuna bağlanarak E elektriksel alanında asıldığında şekildeki gibi dengeye gelmektedir. θ tavan (yatay) ÁE X T Buna göre, T ip gerilmesinin büyüklüğünün artması için, I. E elektriksel alan büyüklüğünün artırılması, II. İpin ucuna X ile aynı yüklü daha büyük kütleli bir cisim asılması, III. Cismin yükünün işareti değiştirilmeden yük miktarının artırılması hangileri tek başına yapılmalıdır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. O Elektrik alan + + + + + + r K (uzaklık) r x İçi dolu ve yüklü iletken kürenin merkezinden itibaren K noktasına kadar olan elektriksel alan - uzaklık grafiği şekildeki gibidir. Buna göre, yalnız grafiğe bakarak, I. Kürenin içinde elektriksel alan sıfırdır. II. Kürenin içinde hiç elektriksel yük yoktur. III. En büyük elektriksel alan K noktasındadır. bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. r 2r +2q +5q K L Ali şekildeki gibi yarıçapları r, 2r yükleri +2q, +5q olan iletken K ve L kürelerini plastik eldiven ile tutarak önce birbirlerine dokunduruyor sonra ayırıyor. Buna göre, ilk duruma göre; I. K küresinin yüzeyindeki elektriksel alan büyüklüğü değişmemiştir. II. L küresinin yüzeyindeki elektriksel alan büyüklüğü azalmıştır. III. K küresinin merkezindeki elektriksel alan büyüklüğü değişmemiştir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

118 Tekrar Et www.netlerikatla.com Elektriksel Potansiyel ve Elektriksel Potansiyel Enerji - I 1. Salih Öğretmen, "Etkiyi oluşturan sistemden ne kadar uzaksak etki o kadar azalacaktır. Bir yükün bir noktada oluşturduğu potansiyel de bu şekildedir." diyerek "Tahtada gördüğünüz sistemde S yüklü cisminin K de oluşturduğu potansiyel 10 volt olduğuna göre, K L M S 2d d 4d L ve M noktalarında oluşturduğu elektriksel potansiyeller kaç volt olur?" diye sorusunu sorarak cümlesini bitiriyor. Buna göre, Salih Öğretmen'in sorusunun cevabı hangi şıkta verilmiştir? A) L M 10 20 B) L M 5 20 C) L M 10 5 D) L M 20 5 E) L M 5 10 2. –q L q K Kare bölmeli düzlemde q ve –q yüklü cisimlerin konumları ile K ve L noktaları verilmiştir. L deki elektriksel potansiyel bilindiğine göre, I. K deki elektriksel potansiyel, II. K ve L noktaları arasındaki potansiyel fark, III. Sistemin elektriksel potansiyel enerjisi niceliklerinden hangileri bulunabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. K L O 2d q 3d O noktasındaki q yükünün K ve L noktaları arasındaki elektriksel potansiyel farkı 10 Volt olduğuna göre, q yükünün K ve L deki elektriksel potansiyelleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) K L 10V 10V B) K L 20V 30V C) K L 30V 20V D) K L 20V 10V E) K L 40V 30V 4. q2 = 5q q1 = 2q L K Kare bölmelendirilmiş düzlemde q1 yükünün K de oluşturduğu potansiyel 10 Volt olduğuna göre, K de ve L de oluşan toplam potansiyeller aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? K noktasında L noktasında A) 30 volt 90 volt B) 40 volt 50 volt C) 30 volt 60 volt D) 50 volt 40 volt E) 60 volt 120 volt TEST - 4

119119www.netlerikatla.com 1-B 2-B 3-C 4-A 5-A 6-A 7-D 8-C 5. Potansiyel (Volt) Uzaklık (mm) 2 5 25 10 Şekilde yüklü bir kürenin potansiyelinin merkezinden uzaklığına göre değişimi verilmiştir. Buna göre, kürenin merkezinden 4 mm uzaklıktaki bir K noktasında oluşturduğu potansiyel VK , 10 mm uzaklıktaki bir L noktasında oluşturduğu potansiyel VL dir. Buna göre, VK ve VL değerleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? VK VL A) 10 5 B) 10 10 C) 10 4 D) 5 10 E) 4 5 6. r r r O K L M O merkezli iletken kürenin yüzeyindeki L noktasının elektriksel potansiyeli 15 volttur. Buna göre, kürenin K ve M noktalarında oluşturduğu elektriksel potansiyellerin farkı kaç volt olur? A) 5 B) 10 C) 15 D) 20 E) 25 7. K M L O d 2d q 2d O noktasında q yüklü cismin K, L ve M noktaları şekilde verilmiştir. Bu sistemde, L noktasındaki q yüklü başka bir cismi K ye getirmek için yapılması gereken en az iş W1 , aynı cismi L den M ye getirmek için yapılması gereken en az iş W2 dir. Buna göre, W1 W2 oranı kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 8. K L M O q O noktasındaki pozitif q yükün K, L, M noktaları yukarıda verilmiştir. q yükünün K, L, M noktalarındaki potansiyelleri VK , VL , VM arasındaki ilişki VK > VM > VL dir. Pozitif yüklü başka bir cisim L den K ye, K den M ye ve M den L ye hareket yörüngesi verilmiştir. Buna göre, bu yükün hareketi esnasında potansiyel enerjisinin değişimi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? L - K arasında K - M arasında M - L arasında A) Azalır Artar Azalır B) Azalır Azalır Artar C) Artar Azalır Azalır D) Azalır Artar Artar E) Azalır Azalır Azalır

120 Tekrar Et www.netlerikatla.com Elektriksel Potansiyel ve Elektriksel Potansiyel Enerji - II 1. L(–q) M(–q) O K(+2q) N(+q) Bir karenin KLMN köşelerine sırası ile +2q, –q, –q, +q yükleri yerleştirilmiştir. Buna göre, I. O noktasının toplam elektrik potansiyeli pozitif işaretlidir. II. M ve N köşelerindeki yükler sistemden çıkarılırsa O noktasının toplam elektrik potansiyeli değişmez. III. L noktasındaki yükün O noktasındaki elektrik potansiyeli, N noktasındaki yükün O noktasındaki elektrik potansiyelinden azdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. X Y Z K + + – – L d d d 2d M ε ε d 2 d 2 d 2 X, Y, Z birbirine paralel yerleştirilen levhalar özdeş üreteçlere şekildeki gibi bağlanmıştır. Levhalar arasında bulunan K, L, M noktalarının elektrik potansiyelleri VK , VL , VM arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? A) VK = VL = VM B) VK = VM > VL C) VL > VK = VM D) VK = VL > VM E) VM > VK = VL 3. K(+10q) M 37° L(–8q) 3d Bir kenarının uzunluğu verilen üçgenin K ve L köşelerine +10q ve –8q yüklü şekildeki gibi yerleştirilmiştir. Buna göre, I. Yüklerin M noktasında oluşturduğu toplam elektriksel potansiyel sıfırdır. II. L noktasındaki yük M noktasına taşınırsa elektriksel potansiyel enerji azalır. III. L noktasındaki yük M noktasına taşınırsa elektriksel kuvvetlere karşı iş yapılır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III 4. K L –x +x d qK qL Elektrik yükleri qK ve qL olan K ve L noktasal cisimleri x doğrultusu üzerinde aralarında d kadar uzaklık olacak şekilde yerleştirildiğinde aralarındaki elektriksel potansiyel enerji u kadar olmaktadır. qK yükü iki katına çıkarılıp d uzaklığı yarıya indirilirse yükler arasındaki elektrik potansiyel enerji kaç u olur? A) 2 B) 4 C) 8 D) 12 E) 15 TEST - 5

121121www.netlerikatla.com 1-E 2-D 3-D 4-B 5-A 6-C 7-B 8-B 5. yatay düzlem K d L d M +2q +q Sürtünmesiz yatay düzlem üzerindeki K noktasına +2q yükü sabitlenip, L noktasına +q yüklü cisim konulup serbest bırakılıyor. L noktasından serbest bırakılan +q yükünün M noktasından geçerken kinetik enerjisi kaç k q2 d olur? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 6. +4q +2q –2q K 30° O L 30° M Şekildeki ikizkenar üçgenin K, L, M noktalarına konulan +4q, +2q ve –2q yüklerinden, L noktasına konulan +2q yükünün O noktasında oluşturduğu elektriksel potansiyel V kadar olmaktadır. Buna göre, yüklerin O noktasında oluşturduğu toplam elektriksel potansiyel kaç V olur? A) 1 2 B) 1 C) 3 2 D) 2 E) 5 2 7. +q –2q 3d A 4d B D C Şekildeki dikdörtgenin A ve B köşelerine +q ve –2q yükü yerleştirilmiştir. Buna göre, I. B noktasındaki yük C noktasına götürülürse elektriksel kuvvetler iş yapmış olur. II. B noktasındaki yük C noktasına götürülürse sistemin elektriksel potansiyel enerjisi artar. III. B noktasındaki yükü C noktasına taşırken yapılan iş C noktasından D noktasına taşınırken yapılan işe eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 8. v +q L M K Eşit bölmelendirilmiş yatay düzlem üzerinde birbirine paralel yerleştirilen levhalar V potansiyelli üretece bağlanmıştır. +q yüklü cismi K noktasından L noktasına götürmek için elektriksel kuvvetlerin yaptığı iş W1 , K noktasından M noktasına götürmek için elektriksel kuvvetlerin yaptığı iş W2 olduğuna göre, W1 W2 oranı kaçtır? A) 1 B) 1 2 C) 1 3 D) 1 4 E) 1 5

122 Tekrar Et www.netlerikatla.com Elektriksel Potansiyel ve Elektriksel Potansiyel Enerji - III 1. +q +2q –q d d L K Eşit bölmeli düzlem üzerindeki +q, +2q ve –q yükleri şekilde gösterildiği gibidir. K noktasındaki +2q yükünü L noktasına taşımak için yapılması gereken iş en az kaç kq2 d olmalıdır? A) – 2 3 B) 2 3 C) 0 D) – 1 3 E) 1 3 2. +q L K M Bir +q yükünün etrafındaki eşpotansiyel çizgileri şekildeki gibi modellenmiştir. Buna göre, I. K noktasının elektriksel potansiyeli L noktasının elektrik potansiyelinden fazladır. II. L ve M noktalarının elektrik potansiyelleri eşittir. III. +q yüklü cismi K dan M ye getirmek için elektriksel kuvvetlere karşı iş yapmak gerekir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 3. d A d +q –q +q Elektrik yükleri +q, +q ve –q üç özdeş noktasal cisim eşkenar üçgenin köşelerinde şekildeki gibi tutuluyorken sistemin toplam elektriksel potansiyel enerjisi –E olmaktadır. Buna göre, I. +q yükünün biri sistemden kaldırılırsa sistemin toplam elektriksel potansiyel enerjisi değişmez. II. –q yükü sistemden kaldırılırsa sistemin toplam elektriksel potansiyel enerjisi artar. III. –q yüklü cisim ok yönünde hareket ettirilip A noktasına taşınırken sistemin toplam elektriksel potansiyel enerjisi azalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. +2q d d K L Elektrik yükü +2q olan noktasal cisim şekildeki konumda tutulmaktadır. Sonsuzdaki +q noktasal cismini K noktasına getirmek için yapılması gereken en az iş W1 , K noktasından L noktasına getirmek için yapılması gereken en az iş W2 dir. Buna göre, W1 W2 oranı kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) –2 E) –1 TEST - 6

123123www.netlerikatla.com 1-A 2-A 3-E 4-D 5-B 6-D 7-A 8-C 5. qK qL x K L rK rL Yükleri qK ve qL yarıçapları r K ve r L olan K ve L küreleri arasındaki X anahtarı açıktır. Anahtar kapatıldığında kürelerin ortak potansiyeli, L küresinin elektrik potansiyeline eşit olduğuna göre, I. K küresinin elektrik yükü, L küresinin elektrik yükünden fazladır. II. L küresinin yarıçapı, K küresinin yarıçapından fazladır. III. K ve L kürelerinin yükleri zıttır. yargılarından hangileri doğru olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. K I II III +q Şekildeki +q yükünün etrafında eşpotansiyel yüzeyler kesikli çizgilerle gösterilmiştir. Pozitif yüklü K parçacığı I, II ve III yolu boyunca hareket ettiriliyor. Buna göre, I. K parçacığı I yolunu izlerse elektriksel kuvvetler iş yapar. II. K parçacığı II yolunu izlerse iş yapılmaz. III. K parçacığı III yolunu izlerse elektriksel kuvvetler iş yapar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 7. ÁE K L Düzgün ÁE elektrik alanı içinde bulunan K ve L noktalarının potansiyelleri sırası ile 60 volt ve 20 volttur. Buna göre, yük miktarı +0,25 Coulomb olan noktasal bir cisim, K noktasından L noktasına taşınırsa elektriksel kuvvetler kaç Joule lük iş yapmış olur? A) 10 B) 20 C) 30 D) 40 E) 50 8. X Y v 3d K θ L d d d yatay θ Birbirine paralel yerleştirilen X ve Y levhaları potansiyeli V olan üretece şekilde gösterildiği gibi bağlıdır. Noktasal ve yüklü parçacık K noktasından L noktasına getirildiğinde elektriksel kuvvetlere karşı iş yapıldığına göre, I. Noktasal parçacık pozitif yüklüdür. II. K noktasının elektriksel potansiyeli, L noktasının elektrik potansiyelinden fazladır. III. Noktasal parçacığın yükü q ise yapılan iş qV 3 kadardır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

124 Tekrar Et www.netlerikatla.com Paralel Levhalar - I 1. K L d +q v Düşey düzlemde bulunan birbirine paralel konulan K ve L iletken levhalar arasındaki uzaklık d olup potansiyeli V olan bir üretece bağlanmıştır. K levhasından serbest bırakılan noktasal +q yüklü parçacık için; I. Düzgün hızlanan hareket yapar. II. Parçaya etkiyen elektriksel kuvvet zamanla artar. III. Parçacık artan ivme ile hareket eder. yargılarından hangileri yanlıştır? (Yer çekimi önemsizdir.) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 2. d +q O L M N X Y + – ε Düşey düzlemde birbirine paralel konulan X ve Y levhaları potansiyeli sabit ve ε olan üretece bağlanmıştır. O noktasından serbest bırakılan +q yüklü noktasal cismin L noktasındaki hızı v ise N noktasındaki hızı kaç v dir? (Noktalar arası mesafe aynıdır. Yer çekimi önemsizdir.) A) ñ2 B) ñ3 C) 2 D) 3 E) 4 3. K L v v –q +q –q + – V Düşey düzlemde birbirine paralel konulan levhalara gerilimi V olan üreteç şekildeki gibi bağlanmıştır. K levhasından serbest bırakılan +q yüklü parçacık, L levhasına v hızıyla çarpıyor. Buna göre, L levhasından v hızıyla atılan –q yüklü parçacık K levhasına kaç v hızı ile çarpar? (Parçacıkların kütleleri eşittir.) A) ñ2 B) ñ3 C) 2 D) 3 E) 4 4. yatay yatay d v X (m) + ε – 1 2 Düşey kesiti şekildeki gibi olan paralel levhalar e sabit gerilimli üretece şekildeki gibi bağlanmıştır. Kütlesi m olan noktasal X parçacığı yatay v hızı ile atıldığında 1 yolunu izleyebilmektedir. Parçacığın 2 yolunu izleyebilmesi için; I. Parçacığın yükü II. Levhalar arası d mesafesi III. Üretecin e gerilimi IV. Parçacığın kütlesi m niceliklerinden hangileri artırılmalıdır? A) I ve II B) II ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I, II ve IV TEST - 7

125125www.netlerikatla.com 1-E 2-B 3-A 4-C 5-A 6-D 7-E 8-B 5. m +q + – – + ε1 K L ε2 M Düşey kesiti şekildeki gibi olan birbirine paralel yerleştirilmiş K, L, M levhaları gerilimleri sabit ve ε1 , ε2 olan üreteçlere bağlanmıştır. K levhasının önünden serbest bırakılan m kütleli +q yüklü noktasal cisim M levhasına ancak varmaktadır. Buna göre, I. ε1 = ε2 dir. II. Noktasal cismin KL levhaları arasındaki ivmesi, LM levhaları arasındaki ivmesine eşittir. III. Noktasal cismin KL levhaları arasını alma süresi, LM levhaları arasını alma süresine eşittir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? (Sürtünmeler ve yer çekimi önemsenmeyecektir.) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. v A K yatay L M N + ε – Sürtünmelerin önemsiz olduğu ortamda eşit bölmelendirilmiş paralel levhaların düşey kesiti şekilde gösterildiği gibidir. A noktasından yatay v hızı ile atılan noktasal cisim K noktasına çarpmaktadır. Yer çekimi önemsenmediğine göre, cisim aynı noktadan yatay 2v hızı ile atılmış olsaydı hangi noktalar arasına çarpardı? A) KL arasına B) L noktasına C) LM arasına D) M noktasına E) MN arasına 7. L v K + – Birbirine paralel yerleştirilen yatay ve sürtünmesiz düzlemdeki iletken levhalar bir üretece bağlanmıştır. K noktasından serbest bırakılan yüklü noktasal cisim L noktasına v hızıyla çarpmaktadır. Buna göre, I. K noktasından v hızı ile atmak. II. Üretecin potansiyelini iki katına çıkarmak. III. Noktasal cismin kütlesini yarıya indirmek. işlemlerinden hangileri birlikte yapılırsa noktasal cisim L noktasına 2v hızı ile çarpar? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 8. +q + – – + ε1 K L ε2 M Yer çekimi ivmesi ve sürtünmelerin önemsiz olduğu ortamda düşey kesiti verilen paralel levhalar şekildeki gibidir. K noktasından serbest bırakılan +q yüklü noktasal cisim L noktasından geri dönüyor. Noktasal cismin M noktasına çarpması için; I. ε1 potansiyeli azaltma II. ε2 potansiyeli azaltma III. q yükü artırma işlemlerinden hangileri tek başına yapılmalıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

126 Tekrar Et www.netlerikatla.com Paralel Levhalar - II 1. V Şekil I Şekil II + + + + – – – – – – + – E1 E2 Şekil - I de paralel iletken levhalara üreteç bağlanarak E1 elektriksel alanı oluşturulmuştur. Şekil - II de ise +q yükünün etrafındaki E2 elektriksel alanı gösterilmiştir. Buna göre, I. E1 düzgün bir elektriksel alandır. II. E2 elektriksel alanı düzgün değildir. III. E2 düzgün bir elektriksel alandır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 2. V K L B A + – Birbirine paralel iletken A, B levhalarına bir üreteç şekildeki gibi bağlanıyor. Buna göre, I. Elektrik alan vektörü A levhasından B levhasına doğrudur. II. K ve L noktalarının elektrik alan değerleri eşittir. III. K noktasının elektrik alanı L noktasından büyüktür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 3. V + – ÁE d İki levha, aralarında d mesafesi olacak şekilde paralel konulup uçlarına V potansiyeli bağlanınca levhaların arasındaki elektrik alan E olmaktadır. Buna göre, I. V potansiyeli artırılır ise E artar. II. d mesafesi artırılır ise E artar. III. d mesafesi azaltılır ise E değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 4. V + – p+ e– K L Sürtünmesiz yatay düzlemde biribirine paralel K, L iletken levhalarının uçları arasına bir üreteç şekildeki gibi bağlanıyor. Levhalar arasına bir proton ve bir elektron verilen konumda serbest bırakılıyor. Buna göre, I. Proton ve elektron zıt yönde hareket eder. II. Proton elektrik alan yönünde hareket eder. III. Elektron elektrik alana zıt yönde hareket eder. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III TEST - 8

127127www.netlerikatla.com 1-D 2-C 3-A 4-E 5-B 6-A 7-A 8-D 5. V + – +q +2q X Y Sürtünmesiz yatay düzlemde +q, +2q yüklü ve eşit kütleli X, Y cisimleri paralel levhalar arasında serbest bırakılıyor. Buna göre, I. X ve Y ye etkiyen kuvvetler eşit büyüklüktedir. II. Y nin ivmesi X ten fazladır. III. X daha büyük bir hız ile karşı levhaya çarpar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 6. V + – +q X +q yüklü x parçacığı sürtünmesiz yatay düzlemde, yüklü paralel levhalar arasında şekildeki konumda serbest bırakılıyor. Buna göre, I Zaman Kuvvet II Zaman İvme III Zaman Enerji I, II ve III grafiklerden hangileri X parçacığına ait olabilir? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. V X Y + – Birbirine paralel konulan iki iletken levhanın uçlarına şekildeki gibi üreteç bağlanmıştır. X ve Y noktalarındaki elektriksel alan EX , EY potansiyelleri VX , VY olduğuna göre, bunlar arasındaki ilişki nedir? (Bölmeler eşit aralıklıdır.) A) EX = EY VX > VY B) EX = EY VX = VY C) EX > EY VX > VY D) EX = EY VX < VY E) EX < EY VX < VY 8. V + – +q 1 2 –q 0 Sürtünmelerin önemsiz olduğu yatay düzlemde +q, –q yüklü cisimler yalıtkan zeminde yalıtkan çubuğun uçlarına bağlanarak O noktası etrafında dönecek şekilde sabitleniyor. Buna göre, I. Çubuk 1 yönünde dönmeye başlar. II. Çubuk 2 yönünde dönmeye başlar. III. V potansiyeli artırılır ise dönme yönü değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

128 Tekrar Et www.netlerikatla.com Paralel Levhalar - III 1. V K d 2V L d V M 2d Levhalar arasındaki potansiyel farkları ve levhalar arası uzaklıkları sırasıyla V, 2V, V ve d, d ve 2d olan levhaların içindeki K, L, M noktalarında oluşan elektrik alanlar EK , EL , EM dir. Buna göre, EK , EL , EM nin büyüklükleri arasındaki ilişki nedir? A) EK > EL > EM B) EL > EK > EM C) EK = EL = EM D) EK > EM > EL E) EM > EL > EK 2. V d yay K + – Sürtünmesiz yatay düzlemde bulunan şekildeki sistemde levhalardan birine yalıtkan bir yay ile ucuna yüklü bir cisim bağlanmıştır. Yay bir miktar uzadığına göre, I. K cismi pozitif yüklüdür. II. d uzaklığı artar ise yayın uzaması da artar. III. Pilin V gerilimi artar ise yayın uzaması da artar. verilenlerin hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 3. V K L α + – Şekildeki paralel levhalar arasında L halkasına yalıtkan bir ip ile asılan cisim düşeyle a açısı yapacak şekilde dengelenmiştir. Buna göre, I. İpin uzunluğunu artırmak. II. İpi K halkasına bağlamak. III. Pilin V gerilimini değiştirmek. verilenlerden hangisi tek başına yapılırsa a açısı değişir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 4. 0 t(zaman) a(ivme) + – V Şekil I Şekil II +q v d m +q yüklü bir tanecik Şekil I deki paralel levhalar arasında hareket ederken ivmesinin zamana bağlı grafiği Şekil II deki gibidir. Buna göre zamanla, I. Pilin potansiyeli artmıştır. II. Levhalar arası mesafe azalmıştır. III. Pilin potansiyeli azalmıştır. verilenlerinden hangileri tek başına doğru olabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III TEST - 9

129129www.netlerikatla.com 1-B 2-E 3-C 4-D 5-E 6-D 7-B 8-C 5. V d m +q K t L + – q yüklü m kütleli bir tanecik paralel levhalar arasında K noktasından L noktasına t sürede ulaşmaktadır. Buna göre, I. Parçacığın ilk hızı II. Parçacığın kütlesi III. Levhalar arası d uzaklığı verilenlerden hangilerinin tek başına artması t süresini arttırır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 6. ε v v v X Z Y + – Sürtünmesiz yatay bir masa üzerinde paralel levhalarda, levhalara e gerilimi uygulandıktan sonra; X, Y, Z yüklü parçacıkları şekilde görüldüğü gibi v büyüklüğündeki hızlarla gösterilen yönlerde fırlatılmıştır. Buna göre, hangileri fırlatıldıktan sonra hareket doğrultularını değiştirir? A) Yalnız X B) Yalnız Y C) Yalnız Z D) X ve Y E) X, Y ve Z 7. v0 = 0 V1 v + – 3d v0 = v V2 2v + – 2d V3 3v + – d v0 = 2v Yüklü bir tanecik, şekilde gösterilen yatay sürtünmesiz düzlemdeki levhalarda ayrı ayrı ilk hızsız, v, 2v hızları ile bırakıldıklarında karşı levhaya v, 2v, 3v hızları ile ulaşmaktadır. Levhalara bağlanan pillerin gerilimleri sırasıyla V1 , V2 ve V3 olduğuna göre aralarındaki ilişki nedir? A) V1 = V2 = V3 B) V3 > V2 > V1 C) V2 > V1 = V3 D) V1 = V2 > V3 E) V3 > V1 = V2 8. V1 + – d1 V2 K L Âv 2Âv Âv M 3Áv – + d2 Şekildeki yatay sürtünmesiz düzlemdeki paralel levhalarda K noktasından v süratiyle fırlatılan cisim L noktasından 2v, M noktasından 3v süratiyle geçtikten sonra en son levhaya v süratiyle çarpmaktadır. Buna göre, I. KL arası uzaklık LM arası uzaklığı eşittir. II. d1 uzaklığı d2 uzaklığına eşittir. III. V1 potansiyeli V2 potansiyeline eşittir. verilenlerden hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

130 Tekrar Et www.netlerikatla.com Paralel Levhalar - IV 1. K L M N O Yukarıdaki yolda K, L, M, N, O hizaları arası eşittir. Her hiza arasında geçiş, sürücünün HGS hesabına 0,2 ¨ olarak yansımaktadır. +q K Pil L M N O + – Yandaki verilen paralel levha düzeneği ile yukarıda verilen yol örneği için bazı benzetimler yapılmıştır. Bunlar; I. HGS hesabına para girişi, protonun kinetik enerjisindeki artış, II. Yol, levhalar arası mesafe, III. Pil, aracın yakıtı şeklindedir. Buna göre, hangi benzetimlerin yapılması doğru olabilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. V = 40 Volt d d d I II q d d = 0,01 metre q = 2.10–5 Coulomb + – Sürtünmesiz yatay düzlemde yayın serbest hali l ve q yüklü cisim konulduğundaki denge durumu hali II olarak verilmiştir. Paralel levhalar 40 voltluk pille yüklenmiştir. Verilenlere göre, yayın sabiti kaç N m dir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 5 E) 6 3. Yalıtkan malzeme 2d d L N M T h h h K Pil h + – Pil + – Sürtünme ve yer çekiminin önemsenmediği düzenekte, yüklü L, M, N, T paralel levhaları arasına K cismi yatay bir hızla atıldığında şekilde verilen kesikli çizgideki yörüngeyi izleyerek düzeneği levhalara paralel olacak şekilde terk ediyor. Buna göre, I. L ve T levhaları aynı cins yüklüdür. II. Cismin LM levhalarını geçme süresi, NT levhalarını geçme süresinin 2 katıdır. III. Levhaları yükleyen pillerin oranı 3 tür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 4. L K Pil O yay + x – Sürtünmesiz yatay düzlemde üstten görünümü verilen düzenekte kütlesi m olan negatif elektrik yüklü K cismi x kadar sıkıştırılmış yayın önüne konulmuştur. Cisim serbest bırakıldığında paralel levhaların arasına O noktadaki delikten girerek L noktasına kadar ilerleyebiliyor. Pilin potansiyeli V olduğuna göre, cismin "–" yüklü levhaya ulaşabilmesi için m, x, V nicelikleri tek başına nasıl değiştirilmelidir? m x V A) Artırılmalı Artırılmalı Azaltılmalı B) Azaltılmalı Azaltılmalı Azaltılmalı C) Artırılmalı Azaltılmalı Artırılmalı D) Azaltılmalı Artırılmalı Azaltılmalı E) Artırılmalı Azaltılmalı Azaltılmalı TEST - 10

131131www.netlerikatla.com 1-E 2-B 3-E 4-D 5-B 6-D 7-E 8-D 5. K V = 0,01 volt d2 = 3 cm d1 = 7 cm + – Sürtünmesiz düşey düzlemdeki paralel levhalar arasında 2 Coulomb yüklü K cismi d1 = 7 cm hizasından serbest bırakıldığında "–" yüklü levhaya 1,4 m s hızıyla çarpıyor. Levhaları yükleyen pilin voltajı 0,01 volt olduğuna göre, K cisminin kütlesi kaç gramdır? (g = 10 m s2 ) A) 25 B) 50 C) 75 D) 100 E) 125 6. Şekil I Şekil II 4 0 2 0 +(10–1s) v(m/s) K L V2 N M V1 P d1 d2 Şekil III 2 1 +(10–1s) a(m/s) Şekil I de yüklü K - L ve M - N paralel levhaları arasında K levhasındaki P noktasından bırakılan cisim için K - L arasındaki V - t grafiği Şekil II, M - N arasındaki a - t grafiği Şekil III te verildiği gibidir. Cismin K - L arasını geçme süresi 0,2 s, M - N arasını geçme süresi 0,1 s olduğuna göre, I. K - L arasındaki elektrik alanın büyüklüğü, M- N arasındakine eşittir. II. d1 mesafesinin, d2 mesafesine oranı bulunabilir. III. K ve M levhaları aynı cins yükle yüklüdür. yargı ve çıkarımlardan hangileri doğrudur? (Yer çekimi ve sürtünmeler önemsenmeyecektir.) A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. Tekli pervane Üçlü pervaneler Pinpon topu Hedef yörünge Sapmış yörünge Bir yükün, elektrik alandaki hareketini anlatmak için benzetim yöntemi kullanan öğretmen yukarıdaki düzeneği çizmiştir. Yalnız tekli pervane çalıştığında pinpon topu hedef yörüngede giderken üçlü pervanelerde çalışırsa sapmış yörüngede gitmektedir. Pinpon topu "–" yüklü bir cismi temsil ettiğine göre, I. Tekli pervane topun hareket yönünde bir elektrik alan oluşumunu temsil etmektedir. II. Üçlü pervaneler sapma yönüne ters yönlü bir elektrik alanın oluşumunu temsil eder. III. Pinpon topunun kütlesi daha büyük olsaydı hareket hızı daha küçük olurdu. yargılardan hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III 8. Şekil I Şekil II 8 0 4 +(10–2s) v(m/s) + – V q d Kütlesi 1 gram olan 8.10–4 Coulomb yüklü cisim Şekil I deki levhalar arasında bırakıldığında hareketi boyunca hız - zaman grafiği Şekil II deki gibi oluyor. Sürtünmeler ve yer çekimi önemsenmediğine göre, levhalar arası potansiyel fark kaç volttur? A) 10 B) 20 C) 30 D) 40 E) 50

132 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kondansatörler - I 1. V + – ε0 d A X 2V + – d 2A Y 2ε0 Dielektrik katsayıları, levhaları arasındaki uzaklık ve yüzey alanları verilen düzlem X ve Y kondansatörleri V, 2V gerilimli üreteçlere şekildeki gibi bağlanmıştır. Sığaçlar tamamen yüklendiğinde, X kondansatörünün yükü qX , Y kondansatörünün yükü qY olduğuna göre, I. X kondansatörün sığası, Y kondansatörünün sığasından azdır. II. X kondansatörün potansiyeli, Y kondansatörünün potansiyelinden azdır. III. 4qX = qY yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. Yük Gerilim K L M K, L, M sığaçlarının gerilim - yük grafiği şekildeki gibidir. Sığaçların sığası sırası ile CK , CL , CM olduğuna göre, bunlar arasındaki ilişki nedir? A) CK < CL < CM B) CM < CL < CK C) CK = CL = CM D) CL > CM > CK E) CL > CK > CM 3. Gerilim Yük V q θ Bir düzlem kondansatöre ait yük - gerilim grafiği şekilde gösterildiği gibidir. Grafikte gösterilen q açısı; I. Kondansatörün yükü, II. Kondansatörün gerilimi, III. Kondansatör içindeki ortamın dielekterik katsayı niceliklerinden hangilerinin değişiminden etkilenir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 4. V + – d V gerilimi altında yüklenmiş olan düzlem kondansatörün levhaları arası uzaklık d kadar iken sığası C, yükü q ve depo ettiği enerji E kadar olmaktadır. Buna göre, I. d uzaklığı artırılırsa E enerjisi azalır. II. V gerilimi azalırsa q yükü artar. III. C sığası artarsa V gerilimi azalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III TEST - 11

133133www.netlerikatla.com 1-B 2-A 3-C 4-A 5-C 6-B 7-C 8-C 9-A 5. V + – d Armatürleri arasındaki uzaklık d kadar olan kondansatör şekildeki gibi V potansiyeli ile yüklenmiştir. Armatürlerin arasındaki uzaklık artırılırsa kondansatörün; I. Sığası azalır. II. Potansiyeli artar. III. Yükü azalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. V + – K L ε0 ε0 Özdeş K ve L sığaçları arasındaki ortamın dielektrik katsayıları ε 0 olup V gerilimleri ile yüklendikten sonra L sığacı üreteçten ayrılıyor. K ve L sığaçlarının arasındaki ortamın dielektrik katsayısı artırılırsa; I. K sığacının yükü artar. II. L sığacının yükü değişmez. III. K ve L sığaçlarında depo edilen enerji artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. V gerilimi altında q kadar yük depolayan bir sığacın, dielektrik katsayısı 2 katına çıkarılıp levhaları arasındaki uzaklık yarıya düşürüldükten sonra aynı gerilim altında kaç q kadar yük depolar? A) 1 B) 2 C) 4 D) 8 E) 12 8. Bir otomobil ile kamyon, depolarının hacmi kadar akaryakıt alabilir. Depo hacimlerinden fazla akaryakıt ilave edilirse depodan taşar. Kamyonun depo hacmi otomobilden büyük olduğu için kapasitesi de fazladır. Maddelerin de bu örnekte olduğu gibi yük depolayabilme kapasitesine sığa denir. Bu örnekten yola çıkılarak, I. Kondansatörün sığası yük ile doğru orantılıdır. II. Kondansatörün sığası gerilim ile ters orantılıdır. III. Kondansatörün sığası levhaların alanı ile doğru orantılıdır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 9. Efe, laboratuvar ortamında yaptığı bir deneyde levhaları arasında hava bulunan bir kondansatörün sığasını C olarak ölçüyor. Efe, sonrasında levhalar arası uzaklığı 2 katına çıkarıp, levhaların her birinin alanını yarıya indirip levhalar arasına ise dielektrik katsayısı havanın 2 katı olan yalıtkan br madde yerleştiriyor. Buna göre, Efe yaptığı bu değişikliklerden sonra kondansatörün sığasını kaç C ölçer? A) 1 2 B) 1 4 C) 2 D) 4 E) 6

134 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kondansatörler - II 1. Ceyhun Öğretmen, "Kondansatörün kapasitesi C = ε A d dir. Kapasiteyi artırmak için levha alanı büyümeli, levhalar arası mesafe küçülmeli, mesafe küçülünce levhadan diğerine yük atlamasına engel olmak için levhaların arasına bir engelleyici yalıtkan konulmalıdır. Bu yalıtımın gücü artınca kapasite artmış olur." diyerek ön bilgileri vermiştir. "Tahtada ε, A ve d değeri verilen kondansatörlerin kapasiteleri C1 , C2 ve C3 tür. ε( Farad m ) A(m2 ) d(m) C1 3.10–4 4.10–6 1.10–4 C2 4.10–4 6.10–6 2.10–4 C3 2.10–4 8.10–6 4.10–4 Buna göre, C1 , C2 , C3 arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisi gibi olur?" diyerek sorusunu sormuştur. Ceyhun Öğretmen'in sorusunun cevabı aşağıdakilerden hangisidir? A) C1 = C2 = C3 B) C1 = C2 > C3 C) C1 > C2 = C3 D) C1 > C2 > C3 E) C3 > C2 > C1 2. X S pil Z Y Şekildeki elektrik devresi X, Y, Z kondansatörlerinden ve S anahtarından oluşmaktadır. S anahtarı açılıp bir süre beklendiğinde, I. X in yükü değişmez. II. Y nin yükü azalır. III. X in enerjisi azalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 3. Doğru akımda, akım devreyi tek yönde dolanırken alternatif akımda ise periyodik olarak devrede dolanma yönü değişir. Bir akım doğrultucu, alternatif akımı doğru akıma dönüştürür. Sergen, bir kondansatör ve diyot (tek yönde akım geçiren devre elemanı) kullanarak aşağıdaki basit akım doğrultucuyu yapmıştır. Alternatif akım üretici Kondansatör Diyot A 1 2 Buna göre, I. Ampermetreden geçen akım 1 yönündedir. II. Ampermetreden geçen akım 2 yönündedir. III. Kondansatör periyodik olarak şarj ve deşarj durumlarına geçer. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 4. C C I II III 4C L K pil Şekildeki düzenekte kondansatörler dolduktan sonra KL noktaları arasındaki potansiyel fark V1 oluyor. I ve II anahtarları açılıp III kapatılınca KL potansiyel fark V2 oluyor. Üretecin ve bağlantı kablolarının direnci önemsenmediğine göre, V1 ve V2 değerleri arasındaki oran kaçtır? A) 0,24 B) 0,28 C) 0,3 D) 0,36 E) 0,44 TEST - 12

135135www.netlerikatla.com 1-B 2-D 3-E 4-D 5-B 6-E 7-A 8-C 5. A X d 2ε 2A Y 2d Şekil I X Y Şekil II 3ε Şekil I deki X ve Y kondansatörleri, Şekil II deki içdirenci önemsiz pile seri bağlanmıştır. Kondansatörler şarj olduğunda yükleri QX ve QY uçları arasındaki potansiyelleri VX ve VY enerjileri EX ve EY oluyor. Buna göre, I. QX > QY dir. II. VX > VY dir. III. EY > EX dir. kıyaslamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III 6. Pil K L A B Şekildeki elektrik devresi yüksüz bir sığaç, lambalar, üreteç ve anahtarla kuruluyor. Sistem elemanları birbirleriyle çalışacak uyumdadır. Buna göre, I. A anahtarı kapatılırsa yalnız L, sığaç şarj olana kadar yanar. II. Sığaç dolu iken A anahtarı açılıp B kapatılırsa K ve L sığaç boşalana kadar yanar. III. A ve B aynı anda kapatıldığında K nin parlaklığı değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. X Y pil yalıtkan Z Şekildeki X, Y, Z kondansatörlerinden oluşan bir elektrik devresi verilmiştir. Devrede X kondansatörünün levhaları arasına yalıtkan yerleştirilirse X in yükü (Q), Y nin uçları arasındaki potansiyel farkı (V), Z nin enerjisi E niceliklerinin değişimi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? Q V E A) Artar Artar Değişmez B) Azalır Artar Artar C) Artar Azalır Değişmez D) Azalır Azalır Değişmez E) Artar Azalır Artar 8. Sığaçlarla ilgili verilen, • Yalnız bir kez dolup boşalan bir devre elemanıdır. • Alternatif akımı doğru akıma çevirirken kullanılabilir. • Sığaçta yumuşak yalıtkan kullanılırsa basınca göre değişen bir sığaç yapılabilir. • İki sığaç aynı devredeyse tükenme süreleri daima eşit olur. • İki sığa seri bağlıysa tek başına durumlarına göre daha çok yük depolar. bilgilerden kaç tanesi yanlıştır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

136 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kondansatörler - III 1. X 2L L d Y 2L 2L d X ve Y sığaçlarının armatürlerinin boyutları şekildeki gibidir. Armatürler arasında hava olduğuna göre, X sığacının sığasının Y sığacının sığasına oranı CX CY kaçtır? A) 1 2 B) 1 C) 3 2 D) 2 E) 5 2 2. V + – A d Bir sığacın sığası C = ε A d formülü ile hesaplanır. Üzerindeki yük ise q = C.V formülü ile hesaplanır. Buna göre, I. d mesafesini azaltma II. Pilin V potansiyelini artırma III. Levhaların A yüzey alanlarını artırma işlemlerinden hangileri yapılırsa sığacın sığası (C) artar? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 3. V Sığası C, levhaları arasına uygulanan potansiyel fark V ve üzerinde depolanabilecek maksimum enerji E olan bir sığacın levhaları arasındaki mesafe artırılıyor. Buna göre, C, V, E nasıl değişir? C V E A) Azalır Artar Artar B) Azalır Değişmez Azalır C) Azalır Değişmez Değişmez D) Artar Değişmez Artar E) Artar Artar Artar 4. X Şekil I V X Şekil II Baran, X sığacını Şekil I deki gibi V potansiyeli altında yüklüyor. Daha sonra üreteci devreden çıkararak Şekil II deki gibi levhalar arasına dielektrik madde koyuyor. Buna göre, I. Sığacın sığası artar. II. Sığacın yükü değişmez. III. Levhalar arasındaki potansiyel fark azalır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III TEST - 13

137137www.netlerikatla.com 1-A 2-C 3-B 4-E 5-E 6-B 7-D 8-C 5. V 2 1 A Şenay boş haldeki sığacı ve ampermetreyi üretece şekildeki gibi bağlayınca ampermetreden bir i akımı geçmektedir. Sığaç tamamiyle dolduktan sonra sığacın levhalarını birbirinden biraz uzaklaştırınca ampermetrede tekrar bir akım oluştuğunu tespit ediyor. Buna göre, I. İlk durumda i akımı 1 yönündedir. II. Levhalar uzaklaştırınca akım 2 yönündedir. III. Sığacın enerjisi önce artmış sonra azalmıştır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Sığaç benzeri işlev gören ve günlük hayatta kullandığımız elektronik cihazlara, I. Powerbank II. Cep telefonu bataryası III. Cep telefonu şarj adaptörü hangileri örnek verilebilir? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 7. Şekil I V X C C Şekil II 2V Y Şekil III Y X Ceren, özdeş X, Y sığaçlarını önce Şekil I ve Şekil II deki gibi V, 2V pilleri ile tamamıyla doldurur. Daha sonra sığaçlara bağlı pilleri çıkararak aynı işaretli levhaları Şekil III teki gibi birbirine bağlıyor. Buna göre, I. X ve Y sığaçları paralel bağlı hale gelmiştir. II. X ten Y ye yük geçişi olur. III. X in potansiyeli artar. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 8. X Y V K L Hikmet, yüklü haldeki özdeş X, Y sığaçlarını şekildeki gibi bağlayıp KL noktaları arasına voltmetreyi bağladığında voltmetrenin V değerini gösterdiğini tespit ediyor. X sığacının levhaları arasına yalıtkan bir madde koyduğunda V değerinin değiştiğini gözlemliyor. Buna göre, V değerinin değişimi ve sebebi olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Eş değer sığa azaldığı için V azalmıştır. B) Yük arttığı için V artmıştır. C) Eş değer sığa arttığı için V azalmıştır. D) Eş değer sığa arttığı için V artmıştır. E) Yük değişmediği için V artmıştır.

138 Tekrar Et www.netlerikatla.com Kondansatörler - IV 1. Şekil I de verilen X sığacının tamamen yüklendiğinde yükü qX , sığası CX , Şekil II de verilen Y sığacının yükü qY , sığası CY olarak verilmiştir. Y VX X VY Sığaçların levhalar arasındaki mesafesi değiştirilirse, qX , qY , CX , CY , VX ve VY değerlerinden hangileri sabit kalır? A) qX , qY ve VX B) CX ve CY C) VX ve VY D) qY ve VX E) qX ve VY 2. Fikret, aşağıda bir sığaç bir lamba ve bir üreteç ile şekildeki gibi kurulmuş devre üzerine, belirli bir süre kapalı kalıp sonra açılan iki adet otomatik anahtar yerleştirerek lambanın yanıp söndüğü bir düzenek oluşturmak istiyor. E D F L A B C M N H G K Bu otomatik anahtarlardan biri kapalı iken diğeri açık olacak şekilde düzeneğe yerleştireceği ve anahtarların açılıp kapanması olayının periyodik olarak tekrar ettiği biliniyor. Buna göre, Fikret bu iki anahtarı devre üzerinde harfler ile işaretlenmiş kısımlardan hangi ikisine yerleştirirse bu amacını gerçekleştirebilir? A) A - B ve C - D B) A - L ve D - E C) D - E ve K - L D) K - H ve G - F E) L - M ve N - E 3. Aşağıdaki iki şekilde yüksüz, özdeş sığaç ve üreteçlerle kurulmuş iki devre görülmektedir. İki sığaç tamamen yükleniyor. Şekil I Şekil II Buna göre, I. Şekil I deki sığaçta biriken yük Şekil II deki sığaçta biriken yükün 2 katıdır. II. Sığaçlarda biriken enerjiler eşittir. III. Şekil II deki sığaç daha hızlı dolar. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 4. Şekil 1 de aralarında d birim olan A ve B levhaları ile oluşturulmuş kondansatör, üreteç yardımı ile tamamen yükleniyor ve üreteç devreden ayrılıyor. Daha sonra A ve B levhaların arası açılarak Şekil 2 deki gibi iletken tel ile birbirine bağlı C ve D levhaları yerleştiriliyor. A, B, C ve D levhaları türdeştir. A C d d D B A Şekil 1 Şekil 2 B d Buna göre, I. İkinci şekildeAve B levhalarında biriken yükler azalmıştır. II. A ve D levhalarında biriken yüklerin işaretleri pozitiftir. III. Şekil 2 de oluşan AC ve DB sığaçların sığası Şekil 1 deki gibi AB sığacının sığasına eşittir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III TEST - 14

139139www.netlerikatla.com 1-D 2-C 3-D 4-E 5-C 6-C 7-A 8-D 5. İlker, sığası 4‹F olan bir A sığacını kullanarak sığacını bilmediği bir B sığacığının sığasını bulmak istiyor. Bunun için şekildeki gibi bir devre kullanarak sığaçları tamamen yüklüyor. A B İlker A sığacığında biriken bir yükü 48 ‹C, B sığacında biriken yükü 60 ‹C olarak hesaplıyor. Buna göre, B sığacının sığasını kaç ‹F olarak hesaplar? (1‹F = 10–6F, 1‹C = 10–6C) A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 D) 8 6. Grafikte K ve L sığaçlarının belirli bir potansiyel altında üzerlerinde biriktirdikleri enerjiler verilmiştir. 4E 3E 2E 1E V 2V 3V 4V V K L E Buna göre, I. Aynı potansiyel fark altında sığaçlarda biriken yüklerinin oranı sığalarıyla orantılıdır. II. Her iki sığaçta aynı miktarda enerji biriktirmek için L sığacına uygulanacak potansiyel fark, K sığacına uygulanacak potansiyel farkın 2 katı olmalıdır. III. K sığacının sığası, L sığacının sığasının 2 katıdır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III 7. Şekilde X, Y ve Z sığaçlarının sığaları sırasıyla C, 2C ve 3C dir. Bağlı oldukları üreteçlerin potansiyel farkları sırasıyla 3V, 2V ve V dir. X C 3V Y 2C 2V Z 3C V Sığaçlar tamamen yüklendiğinde X, Y ve Z sığaçlarında biriken enerjiler sırasıyla EX , EY ve EZ olmaktadır. Buna göre, EX , EY ve EZ enerjilerin sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) EX > EY > EZ B) EY > EX > EZ C) EY > EZ > EX D) EX > EZ > EY E) EZ > EX > EY 8. Şekilde K, L ve M sığaçlarının arasına yerleştirilmiş yalıtkanların dielektrik katsayıları sırasıyla ε, 2ε ve 3ε, sığaçlarınlevha boyutları sırasıyla 2A, A ve A, levhalar arası uzaklık sırasıyla d, d ve 2d dir. Üreteçler özdeştir. K d L d M 2A A A 2d ε 2ε 3ε Buna göre, sığaçlar tamamen yüklendiğinde sığaçlarda biriken qK , qL ve qM yüklerinin sıralaması aşağıdakilerden hangisi gibidir? A) qK = qL = qM B) qK < qL = qM C) qM < qK < qL D) qM < qK = qL E) qM = qK < qL

140www.netlerikatla.com TEST - 1 1. XYZ düzleminde şekilde gibi sabitlenmiş +q yüklü A cisminin koordinatı (0, 1, 0), +4q yüklü B cisminin koordinatı (0, 0, –2) ve serbest +16q yüklü C cisminin koordinatı (0, 0, 0) verilmiştir. z C A B –y y x C cisminin dengede kalması için konulması gereken yüklü noktasal cismin koordinatları aşağıdakilerden hangisi olabilir? x y z A) 1 4 0 B) 1 0 4 C) 1 –2 2 D) 0 –2 2 E) 0 2 0 2. Sürtünmesiz ortamda Y cismi v hızıyla sabit X cismine doğru fırlatılmış ve aralarında a mesafe kalınca durmuştur. V X Y a a mesafesini artırmak için, I. Y cisminin kütlesini artırmak. II. X cisminin yük miktarını artırmak. III. V hızını artırmak. verilenlerden hangileri tek başına yapılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 3. Fizik öğretmeni, dersinde elektriksel potansiyel enerji konusunu anlattıktan sonra iş güç enerji konusundan örnek vererek konuyu pekiştirmek için aşağıdaki bilgileri vermektedir. Şekil I de kitaplığı, Şekil II de ise düzgün bir elektrik alandaki pozitif yükleri göstermiştir. A B Şekil I Şekil II N Z L X ÁE 1 2 3 4 1. Şekil I deki kütüphanede A sütunu, 3. sıradaki kitabı B sütununda 1. sıraya koymaktadır. 2. Şekil I deki kütüphanede B sütunu, 2. sıradaki kitabı A sütunu 4. sıraya koymaktadır. 3. Şekil I deki kütüphanede B sütunu, 2. sıradaki kitabı A sütunu 2. sıraya koymaktadır. Bu bilgilere göre; 3. bilgi ile Şekil 2 deki Z cismini bulunduğu konumdan N konumuna getirmek eşleştirilebilir. Can 1. bilgi ile Şekil 2 deki X cismini bulunduğu konumdan N noktasına getirmek eşleştirilebilir. İlke 2. bilgi ile Şekil 2 deki Z cismini bulunduğu konumundan L konumuna getirmek eşleştirilebilir. Rümeysa öğrencilerin eşleştirmelerinden hangileri doğru olabilir? A) İlke B) Can C) Rümeysa D) İlke ve Rümeysa E) İlke, Can ve Rümeysa

141www.netlerikatla.com 1-D 2-B 3-B 4-D 5-B 6-D 7-C 4. Yer çekiminin ihmal edildiği ortamda X ve Y parçacıkları K ve L levhalarının tam orta noktasından v X ve v Y hızları ile atıldığında şekildeki gibi A hizasında levhalara çarpmışlardır. Y X K A L V Buna göre, I. X ve Y cisimlerinin yük işaretleri zıttır. II. K levhasını yukarı kaydırdığımızda, Y cismi A hizasından daha ileriye gidebilir. III. X ve Y cisimlerin vX ve v Y hızlarının büyüklükleri eşittir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III 5. Şekilde sürtünmeli masa üzerinde duran yüklü X ve Y cisimleri dengede durmaktadır. X Y d Buna göre, I. X ve Y cisimlerine etki eden sürtünme kuvvetleri eşittir. II. Cisimler birbirlerine yaklaştırıldığında yine hareketsiz kalıyorsa cisimlere etki eden sürtünme kuvveti artar. III. Cisimler birbirlerine doğru yaklaştırıldığında harekete geçiyorsa zamanla ivmelerin büyüklüğü azalır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 6. Fizik Öğretmeni Mahir Bey, "Fotoğraf makinesinin flaş ışığı, fotoğraf çekimi için ışığın yetersiz olduğu mekanlarda tam çekim anında ortamın aydınlatılması için kullanılır. Bu sebeple flaşa bağlanmış olan kondansatör çekim anında devreye girer ve depolanmış yüksek enerji bir anda flaş lambasına boşaltılır." bilgisini vermiştir. V ε A d Buna göre, I. Kondansatörü yüklemek için kullanılan üretecin gerilimini artırma, II. Üretecin gerilimi sabit kalıp kondansatör içinde kullanılan yalıtkan maddenin dielektrik katsayısı büyük olan madde ile değiştirme, III. Kullanılan kondansatörün levhaların alanlarını 2 katına çıkarılarak voltajı yarıya düşürmek değişikliklerinden hangileri tek başına yapılırsa flaştan çıkacak ışığın şiddeti artar? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. X Hava sürtünmesinin ihmal edildiği bir ortamda yüklü bir parçacık yüklü bir levhaya gönderildiğinde şekildeki gibi sapmaktadır. Buna göre, I. Hareketi süresince ivmesi sabittir. II. X parçacığının yük miktarı artarsa levhaya ulaşma süresi kısalır. III. X parçacığının kütlesi artarsa levhaya ulaşma süresi değişmez. yargılarından hangileri kesinlikle yanlıştır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

142www.netlerikatla.com TEST - 2 1. O yatay K L +3q +q Özdeş, iletken K ve L cisimlerinin yükleri sırası ile +3q ve +q olup, eşit uzunluktaki yalıtkan iplerle asıldıklarında şekilde gösterildiği gibi dengede kalmaktadır. K ve L cisimleri birbirine dokundurulup yeniden dengeye geldiğinde, I. K ve L cisimlerinin birbirlerine uyguladıkları elektriksel kuvvet büyüklüğü artar. II. K ve L cisimlerinin O noktasında oluşturdukları bileşke elektrik alan azalır. III. K ve L cisimlerinin O noktasındaki toplam elektrik potansiyeli değişmez. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 2. +q F q2 q1 Sürtünmelerin önemsiz olduğu eşit bölmeli yatay düzlem üzerine q1 , q2 ve +q yükleri şekildeki gibi konulmuştur. Şekildeki kareli bölmede yönü belirtilen +q yüküne etki eden bileşke elektriksel kuvvetin büyüklüğü F olduğuna göre, q1 q2 oranı kaçtır? A) –2 B) –1 C) 1 D) ñ2 E) 2 3. θ θ X(+q) T ÁE ÁE ÁE Kütlesi m yükü +q olan X cismi düzgün elektrik alan içerisinde yalıtkan iple tavana asıldığında şekilde gösterildiği gibi dengede iken ipte oluşan gerilme kuvvetinin büyüklüğü T kadar olmaktadır. X cismine etkiyen elektriksel kuvvetin bulunabilmesi için; I. T, ip gerilmesi II. q, ipin tavana yaptığı açı III. q, X cisminin yükü IV. m, X cisminin kütlesi hangilerinin bilinmesi gerekli ve yeterlidir? (g: yer çekimi ivmesi) A) Yalnız I B) II ve III C) III ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV 4. K L d d q2 q1 O Sürtünmelerin önemsiz olduğu yatay düzlem üzerine K ve L noktalarına q1 ve q2 noktasal yükleri sabitlenmiş olup yüklerin O noktasında oluşturdukları bileşke elektrik alan büyüklüğü sıfır olmaktadır. Buna göre I. q1 yükünün O noktasındaki elektrik alan büyüklüğü, q2 yükünün O noktasındaki elektrik alan büyüklüğünden fazladır. II. q1 ve q2 noktasal yükleri zıt işaretlidir. III. q1 yükünün O noktasında oluşturduğu elektriksel potansiyel, L ninkinden fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

143www.netlerikatla.com 1-E 2-B 3-A 4-B 5-A 6-D 7-E 8-A 5. +q –ñ3q –3q d O d 60° 60° +2ñ3q Şekilde paralelkenarın köşelerine +q, –ñ3q, –3q ve +2ñ3q yükleri yerleştirilmiştir. Bu durumda köşegenlerin kesim noktası olan O noktasının toplam elektrik potansiyeli kaç kq d olur? (sin60° = ñ3 2 , sin30° = 1 2 A) –1 B) 0 C) +1 D) +2 E) –2 6. X(–2q) Y(+3q) İç içe yerleştirilmiş ve merkezleri çakışık olan X ve Y iletken kürelerinin yükleri sırası ile –2q ve +3q dur. Buna göre, X ve Y kürelerinin elektrik alan çizgileri aşağıdakilerden hangisinde doğru modellenmiştir? X Y A) X X X X B) C) D) E) Y Y Y Y 7. X Y d2 O d1 q1 q2 Yükleri sırası ile q1 ve q2 olan özdeş iletken X ve Y kürelerine ait elektrik alan çizgileri şekildeki gibi modellenmiştir. Buna göre, I. X ve Y küreleri aynı cins elektrik yüküyle yüklüdür. II. X ve Y kürelerinin O noktasında oluşturduğu bileşke elektrik alan sıfırdır. III. X kürelerinin yük miktarı q1 , Y küresinin yük miktarı q2 den fazladır. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 8. ε1 – + + – ε2 P Proton L vL vK vM K M Birbirine paralel yerleştirilen K, L, M levhaları e1 ve e2 gerilimleri üretece bağlanmıştır. K levhasından vK hızı ile atılan bir proton, L levhasının içinden v L hızı ile geçip M levhasına vm hızı ile çarpmaktadır. Üreteçlerin gerilimleri arasında e1 > e2 ilişkisi olduğuna göre, I. vK > vM > vL II. vL > vK > vM III. vM > vK > vL yargılarından hangileri doğru olabilir? (Sürtünmeler ve yer çekimi önemsenmeyecektir.) A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

144www.netlerikatla.com TEST - 3 1. I II d 2d III I, II ve III yüklerinden I ve III sabit, II ise serbest olduğu halde hareketsiz durmaktadır. Yüklerin büyüklükleri ile ilgili kıyas yapmak için Ferdi Öğretmen, şu örnek olayı anlatmıştır. "Kemal, Lütfü ve Murat üç arkadaştır. Lütfü, yakınında olan Kemal ve uzağında olan Murat'a aynı derecede düşkündür. Bunun sebebi Murat uzakta olsa da Lütfü'nün ablasıyla evlidir. Burada akrabalık bağını yük miktarına benzettik." diyerek bu örnek olayda Kemal, Lütfü ve Murat'ın, I, II ve III yüklerinden hangilerini simgelediğini sormuştur. Buna göre, cevap aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? I II III A) Kemal Lütfü Murat B) Lütfü Kemal Murat C) Murat Kemal Lütfü D) Kemal Murat Lütfü E) Lütfü Murat Kemal 2. A d B C ñ3d ÁE Bir dik üçgenin A ve C köşelerine yerleştirilen qA ve qC büyüklüğündeki yüklerin B noktasında oluşturduğu elektrik alan ÁE şekildeki gibi olduğuna göre, qA ve qC yüklerinin büyüklükleri oranı kaçtır? A) 1 3 B) ñ3 3 C) 2 3 D) 2 ñ3 E) 3 3. O K r r r L M O merkezli q yüklü iletken kürenin K, L, M noktalarındaki elektriksel alanlarının büyüklükleri sırasıyla EK , EL ve EM dir. Küreyle özdeş 2q yüklü bir küre bu küreye dokundurulursa EK , EL ve EM nasıl değişir? EK EL EM A) Değişmez Artar Azalır B) Artar Artar Artar C) Değişmez Değişmez Artar D) Azalır Artar Azalır E) Değişmez Artar Artar 4. düşey yatay 2α K α ÁE Düzgün E elektrik alanında yalıtkan iple asılmış K yüklü cismi şekildeki gibi dengededir. Buna göre, I. K negatif yüklüdür. II. K cisminin ağırlığı cisme etkiyen elektriksel kuvvetin büyüklüğüne eşittir. III. İpteki gerilme kuvvetinin büyüklüğü, cismin ağırlığından büyüktür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) I ve II C) II ve III D) I ve III E) I, II ve III

145www.netlerikatla.com 1-A 2-B 3-E 4-E 5-A 6-C 7-E 8-E 5. yatay h = 0,2 m d = 0,24 m K L M Yukarıdaki paralel levhalar arası mesafe d = 0,24 m, K noktasından serbest bırakılan yüklü cisim yer çekimi ivmesi etkisiyle hizasından h = 0,2 m aşağı sapıyor. Cismin yükü 0,4 Coulomb levhalar arasındaki potansiyel fark 0,72 Volt olduğuna göre, cismin kütlesi kaç gramdır? (Sürtünmeler önemsenmeyecektir.) A) 100 B) 150 C) 200 D) 250 E) 300 6. yer ÁE = 10 N C h q = 0,2 Coulomb m = 400 g K Sürtünmelerin önemsiz olduğu ortamda yer çekimine paralel düzgün elektrik alanda bulunan 400 gram kütleli 0,2 Coulomb yüklü cisim h yükseklikten serbest bırakılıp 0,2 s de yerdeki K noktasına varıyor. Buna göre, h mesafesi kaç cm dir? (g = 10 m s 2 ) A) 10 B) 20 C) 30 D) 40 E) 50 7. 2Ω K L C 2C V = 30V + – Yukarıdaki elektrik devresinde L anahtarı kapalıyken sığa değerleri C ve 2C olan kondansatörlerin şarjı tamamlandıktan sonra L açılıp K kapatılıyor. Bu durumda, dirençten geçen akımın maksimum değeri kaç amperdir? (Üretecin iç direnci önemsizdir.) A) 2 B) 4 C) 5 D) 8 E) 10 8. 2 litrelik kap 1 litrelik kap Gürhan, fizik proje ödevi için musluk, su, 2 ve 1 litrelik kaplarla şekildeki sistemi kuruyor. M musluğunu açtığında önce 2 litrelik kap sonrada 1 litrelik kap doluyor. Gürhan, bu proje ödevini kondansatörler konusundan aldığına göre; I. Kondansatörlerin kapasitesinin potansiyel farkına bağlı olmadığı, II. Seri bağlı kondansatörlerin yüklerinin eşit olduğu, III. Seri bağlı kondansatörlerin potansiyelleri arasındaki ilişki durumlarından hangilerini açıklayamamıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III

146www.netlerikatla.com 1. Kondansatörlerin günlük hayattaki kullanımları ile ilgili; I. Elektronik devrelerde ani güç kesilmelerinde devreye kısa süreliğine gerilim sağlar. II. Bilgisayar gibi cihazlarda pil tükense bile verilerin silinmemesi için enerji sağlar. III. Fotoğraf makinelerinde anlık güçlü ışık (flaş) için enerji sağlar. verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 2. Hareketli plaka Tuş Sabit plaka Bilgisayar klavyesindeki tuşlarda kondansatörlerden yararlanılır. Şekilde gösterilen tuşta altta sabit plaka ve üstte hareketli plaka bulunmaktadır. Plakalara verilen gerilim sabit ise tuşa basıldığında tuşa ait kondansatörün, I. Toplam yük, II. Potansiyel fark, III. Sığa verilenlerden hangileri artar? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. V X A1 V Y A2 V Z A3 Dolu ya da boş olduğu bilinmeyen şekildeki kondansatörlerle V gerilimleri uygulanarak A1 , A2 ve A3 ampermetreleri inceleniyor. A1 ampermetresinden akım geçmiyor. A2 ampermetresinden önce akım geçip zamanla azaldıktan sonra geçmiyor ve A3 ampermetresinde gözlenen akım değeri değişmiyor. Buna göre, X, Y, Z kondansatörlerinden hangileri sağlam olabilir? A) Yalnız X B) Yalnız Y C) Yalnız Z D) X ve Y E) X, Y ve Z 4. α θ V + – X Y K L (α < θ) Eşit kütleli X ve Y küreleri K ve L levhaları arasına asılıp V gerilimi uygulanınca şekildeki gibi sırasıyla a ve q açıları ile gerilmektedir. X ve Y kürelerinin birbirlerine uyguladıkları kuvvetler önemsiz ve a açısı q açısından küçüktür. Buna göre, I. X ve Y zıt yüklüdür. II. Y nin yük miktarı X den daha fazladır. III. L levhası K levhasından uzaklaşırsa açılar küçülür. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III TEST - 4

147www.netlerikatla.com 5. V + – Proton Elektron Şekildeki paralel levhalar arasına V gerilimi uygulanırken levhalar üzerinden bir proton ve bir elektron aynı anda serbest bırakılıyor ve karşı levhaya çarpma süreleri ölçülüyor. Yüklerin aynı sürede karşı levhaya ulaşabilmesi için; I. Proton, bir ilk hızla karşı levhaya fırlatılmalı, II. Levhalar arası mesafe artmalı, III. Elektron daha geç serbest bırakılmalı verilenlerden hangileri tek başına yapılmalıdır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 6. +q +q K d X d Sonsuz Sonsuz W1 W2 W3 L Sonsuzdan bir +q yükü, +q yüklü X cisminin d kadar uzağındaki K noktasına sonra L noktasına sonra tekrar sonsuza gidiyor. Bu sırada yapılan işler sırasıyla W1 , W2 ve W3 tür. Buna göre, I. W1 > W2 II. W3 > 0 III. W1 < 0 verilenlerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 7. Metal küre Yıldırım Şekildeki nötr bir metal küreye yıldırım düşme esnasında, I. Kürenin yüzeyindeki yük artar. II. Kürenin yüzeyindeki potansiyel artar. III. Kürenin içindeki elektrik alan şiddeti artar. verilenlerden hangileri doğru olur? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 8. a b c d q1 q2 q3 q1 , q2 ve q3 elektrik yükleri arasında oluşan elektrik alan çizgilerinden bazıları şekildeki gibidir. a < b < c = d olduğuna göre, q1 , q2 ve q3 arasındaki ilişki nedir? (q1 ve q3 birbirinden etkilenmiyor.) A) q1 > q2 > q3 B) q1 > q2 = q3 C) q2 = q3 > q1 D) q3 > q2 > q1 E) q3 > q1 > q2

148www.netlerikatla.com 1-E 2-D 3-D 4-E 5-D 6-A 7-D 8-C 9-A 10-C 11-B 12-D 9. O +2q yatay yatay d d d –q yatay q2 q1 O noktasından bir iple asılı, ağırlığı önemsiz eşit bölmeli çubuk, uçlarındaki –q ve q2 yüklü cisimler ve düşeylerindeki q1 ve +2q yükleri ile şekilde gösterildiği gibi dengede kalmaktadır. Yüklü cisimlerin ağırlıkları ve çapraz etkileşimler önemsiz olduğuna göre, q1 q2 oranı kaçtır? A) – 1 4 B) – 1 2 C) 1 D) 2 E) 4 10. –2q O –q +q Elektrik yükleri –q, +q, –2q olan cisimler şekildeki gibi sabit tutulurken, O noktasındaki bileşke elektrik alanın büyüklüğü Eñ2, toplam elektrik potansiyeli V kadardır. –q yüklü cisim sonsuza götürülürse O noktasındaki bileşke elektrik alan ve toplam elektriksel potansiyel ne olur? Elektrik Alan Elektriksel Potansiyel A) ñ2E V B) ñ5E V C) ñ5E V/2 D) ñ2E V/2 E) E 2V 11. ε v + – d + + + + + – – – – – +q Birbirine paralel iki iletken levha e potansiyeli ile yüklenmiş olup aralarında d kadar uzaklık bulunmaktadır. +q yüklü cisim + levhanın önünden serbest bırakıldığında – yüklü levhaya v hızı ile çarpmaktadır. Üretecin potansiyeli e ve cismin yükü 2 katına çıkarılıp d mesafesi yarıya indirilirse cisim - levhaya kaç v hızla çarpar? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 12. 2q 2q –q d d d d K L X Y Z X, Y ve Z yüklerinin K ve L de oluşturdukları elektriksel potansiyelleri sırasıyla VK ve VL dir. Buna göre, VK VL oranı kaçtır? A) 6 B) 8 C) 10 D) 12 E) 14

2. ÜNİTE Elektrik ve Manyetizma 2. Bölüm Manyetik Alan, Tel ve Halka Manyetik Kuvvet İndüksiyon Akımı ve Selenoid Alternatif Akım ve Transformatör