การปฏิบัติธรรมเริ่มต้นอย่างไร และ ยังไง ?

“ รู้�ได้อ้ ย่า่ งไร? ว่่าทำำ�สมาธิิอยู่� “
#ก็็สติทิ ี่่ร� ู้้�ลมหายใจนั่่น� แหละ เท่่ากัับทำำ�สมาธิอิ ยู่�แล้ว้ ...
ที่่�นี้้ม� าดููว่่า ขณะที่่เ� วทนาหนัักๆ อาการทางกาย(อาการตึึงๆ) ก็็
ไหลรวมเข้า้ มากัับลมหายใจ จะแก้้อย่่างไร?
.. #วิธิ ีีแก้้ ให้เ้ พิ่่�มการเพ่่ง เพิ่่ม� สติิเข้า้ ไปกัับลมครับั คืือ การใส่่
ตััวเลขนับั 1-20 ตามลมหายใจเข้้า นับั 1, ออกนัับ2, หรืือใส่่
พุุท1พร้้อมหายใจเข้า้ , โธ2พร้้อมหายใจออก, ก็็ได้้
(เอาที่�่สะดวก) ไปถึึง 20
.. แล้ว้ นับั ถอยหลััง 19-1 ด้้วยวิธิ ีีแบบเดีียวกันั
#เน้น้ ว่า่ ไว้ใ้ ช้้ช่ว่ งที่่�เวทนาแรงๆเท่่านั้้�นนะ ..
- 101 -

สติิระลึึกรู้้เ� ลขที่�น่ ัับตามลมไป ก็ส็ ัังเกตุเุ วทนาไปด้ว้ ย
#สัังเกตุุว่่ากายปวดหรืือใจปวด

...หรืือ อีีกวิิธีี..

ให้้สังั เกตที่�่คุุณบอกว่า่ #บางทีีก็็รู้้�สึกอาการตึึงอยู่่�คนละส่่วนกัับลม ...
.. ตรงนี้้แ� หละ ให้ท้ บทวนสภาวะตอนนั้้น� ทันั ทีีเลย(การทบทวนเรีียกธััมมะวิิจยะ)

.. เอ๊๊ะ! ทำ�ำ ไมมัันแยก..
..แยกเพราะเวทนาน้อ้ ย สติมิ ีีกำ�ำ ลังั มาก
..แยกเพราะเราวางจิติ อย่า่ งไร?(ไม่ส่ นใจเวทนามากนักั หรืือเปล่่า)

..แยกเพราะเรากำ�ำ หนดลมอย่่างไร?
..แยกเพราะสภาวะแวดล้้อมหรืือเปล่่า
.. การทบทวนทัันท่ว่ งทีี จะทำ�ำ ให้เ้ ห็น็ สภาวะที่�่แยกชััด #เหตุมุ ันั มาจากอะไร?

#ธรรมทั้้�งหลายไหลมาจากเหตุุ
#เมื่�่อทำ�ำ เหตุซุ ้ำ�ำ�ผลย่่อมมาเอง

~~~~
.. อย่่าลืืม วางใจกลางๆ ต่่อสภาวะฌานลึึกเสีีย
..หันั มาเดินิ ปัญั ญา พร้้อมทำ�ำ สมาธิติ ามที่บ�่ อกควบไปด้้วย
.. เมื่อ�่ ปััญญาเกิดิ #ละวางความเห็น็ ผิดิ ความยึึดมั่่น� ในกายลงได้้

..จะมีีคุุณอนัันต์์ มากกว่่าเข้า้ ฌานลึึกได้้
#เวทนาทางกายจะไม่ม่ ีีผลต่่อจิติ อีีกเลย

~~~~~~

สู้ๆ�้ ครับั

- 102 -

- 103 -

“ ปกติทิ ี่่�หนููเล่า่ หนููจะเริ่ม� ที่ฐ�่ านกายดููการเคลื่่อ� นไหวของกายที่ม่� ีีผลต่อ่ ใจใช่่ป่่าวคะ “
สรุุปก็ค็ ืือ ดููรูป เห็น็ นาม .....
วันั นี้้�แปลกออกไปค่่ะ จิติ รับั รู้้�ที่่�นามค่ะ่ คืือ เห็น็ ความรู้้�สึกที่่�เกิดิ ภายใน
จิิตไปรัับรู้�้ ความรู้�้สึก เห็็นแต่่นาม เหมืือนเราใช้ต้ ััวนามนี้้เ� ป็น็ หลัักในการภาวนา
ทำำ�ไมกายที่่เ� ราเคยดูเู ป็น็ หลักั ใหญ่่ วันั นี้้�แยกออกไปต่่างหากอย่า่ งชัดั เจน
เห็น็ แบบนี้้�ทำำ�ให้เ้ ข้้าใจ #รููปกับั นามไม่่ไหลมารวมกันั
- 104 -

วันั นี้้�เป็น็ ครั้้ง� แรกที่่�อารมณ์ภ์ าวนาเป็็นปรมัตั ถ์์
(อ้้างถึึง..ปรมัตั ถ์ท์ ี่่�เห็น็ ครั้้ง� แรกตอนพี่ใ�่ ห้เ้ ดิินจงกรม 3 ช.ม.)
อารมณ์์แบบเดีียวกันั เลย ต่่างกัันตรงเกิิดขึ้น้� ในชีีวิติ ประจำำ�วันั
.. หมดข้้อสงสัยั กัับคำำ�ถามที่�เ่ พิ่่ง� ถามพี่่�เกี่ย่� วกัับวิิธีีการเจริญิ สติิ รููปแบบ
ต่า่ งๆ เช่่น.. การบริิกรรม การกำำ�หนด เข้้าใจว่า่ พวกนี้้�คืืออารมณ์์บัญั ญัตั ิิ
แต่พ่ อเราใช้้ปรมััตถ์เ์ ป็็นอารมณ์ภ์ าวนา อารมณ์์บััญญััติพิ วกนั้้�น

หมดความหมายลงทันั ทีี
เพราะภาวนาวัันนี้้� ไม่ม่ ีีเราเลย มีีแต่ค่ วามรู้้�สึก รู้้�สึก

ดููความรู้�้สึก เห็น็ ความรู้�้สึก
นี่เ่� ข้้าใจตััวนี้้� เคยได้้ยิินว่า่ รููปนามแยกออกจากกันั

เข้้าใจคำำ�ว่า่ #ไม่ร่ั่�วเข้า้
..คืือถ้้าเมื่�่อไหร่ท่ ี่�เ่ ราเข้า้ หากันั เราจะยึึด เกิิดเป็น็ ตััวเราขึ้�น้ มาทันั ทีีเลย .....

...ดังั นั้้�นหมดข้้อสงสัยั ที่่ภ� าวนาอย่่างไรให้ส้ ติติ ่อ่ เนื่่�อง....
เมื่่�อก่่อนที่ส�่ งสัยั เพราะเราภาวนา มีีอารมณ์บ์ ััญญัตั ิิภาวนา
แต่พ่ ออารมณ์ป์ รมััตถ์์เกิิด เขาจะรู้�เ้ องว่า่ ก็็เราอยู่่�กัับความรู้้�สึกตัวั นี่แ่� หละ

ความรู้�้สึกนี้้ม� ัันมีีอยู่�แล้ว้ เกิิดขึ้้�นตลอดเวลา
เราเพีียงแต่่ดููรัับรู้้�ความรู้้�สึกให้ไ้ ด้้ต่่อเนื่�อ่ ง ไม่ต่ ่อ่ เนื่่อ� งก็ร็ั่�ว...

รููปนามปนกัันทำ�ำ ให้้มีีตัวั เราขึ้้น� มาอีีก

- 105 -

นี่่แ� หละหนา เมื่�่อที่่�เล่่า.ให้พ้ ี่ฟ่� ังั เรื่อ�่ ง

“รููปเคลื่่�อนไหว ดููใจที่่เ� ปลี่ย่� น”

เมื่อ่� วานเห็็นตัวั “รููป” แปลกที่ค�่ ืือมันั เบาๆ โล่ง่ ๆ โปร่่งๆ นี่่�เพราะเราเป็็นผู้ด�้ ููอยู่�ไม่ไ่ ด้เ้ ข้า้ ไปร่ว่ มด้้วย
แต่่รัับรู้�อ้ าการเคลื่่อ� นนั้้น� จุุดไคลแม็็กซ์เ์ ขาอยู่่�ตรง “ความรู้�้สึก” ตััวนามนี้้ต� ่า่ งหาก แต่เ่ มื่่อ� วานที่่�ไม่่
เข้้าใจเพราะว่า่ ยังั ให้ค้ วามสำ�ำ คัญั กับั รููปมากกว่่าเห็น็ ความรู้�้สึกที่่�เบาๆ นั้้�น มันั หลงประเด็น็ อยู่� ....

จริิงๆ วัันนี้้ก� ็ย็ ัังเหมืือนเดิิมนะ
...ถ้า้ ภาวนาคืือ ตามดููรูปเหมืือนเดิมิ แหละ เพราะคิิดว่่าสติิอยู่่�ที่่�ฐานกายนี้้� ....

แต่ก่ ารบ้้านพี่�ใ่ ห้ด้ ูู

“จิติ ที่ร่� ับั รู้้� กับั จิิตที่�ร่ ู้�้สึก”

การบ้้านรอบนี้้�ให้ด้ ููนาม
เมื่อ่� ก่่อนให้ค้ วามสำำ�คััญกับั รููป พอพลิิกกลับั มาดููอีกด้้าน ให้ค้ วามสำำ�คัญั กัับนาม

.. คำำ�ตอบเลยออกมาอย่า่ งที่เ�่ ล่่าไว้ข้ ้า้ งบน .... ส่่วนที่่�ให้้ดููต่อ่ ว่่า
เมื่่อ� ดููจิติ 2 ตััวนี้้�แล้้ว เกิิด ราคะ กับั ปฏิิฆะ และลดลงอย่า่ งไรนั้้น� ...
.. คำำ�ตอบคืือ เมื่�อ่ เราใช้้อารมณ์์ปรมัตั ถ์์ภาวนา ดููความรู้�้สึกอยู่� อารมณ์ท์ ี่พ�่ ี่ใ�่ ห้ด้ ููไม่เ่ กิดิ เพราะเราดูู
ความรู้้�สึก เราเห็็นความรู้�้สึกนี้้�อยู่� เขาเลยไม่่เกิดิ ค่่ะ จึึงยัังไม่ม่ ีีคำำ�ตอบค่ะ่ ....

..หนููเข้า้ ใจเองนะ ถ้้ารููปนาม รั่ว� พวกนี้้ถ� ึึงเข้า้ มาได้้ มัันถึึงจะเกิิด
และตามดููเหมืือนที่่พ� ี่�่บอกให้ด้ ููค่่ะ ....
.............

..อ้้อ.. อารมณ์์ปรมัตั ถ์์นี้้เ� พิ่่ง� มาสรุปุ ตอนส่ง่ การบ้า้ น
เพราะตอนภาวนา เค้้าไม่่ได้บ้ อกว่่าคืือ อะไรค่่ะ จิติ เพีียงรัับรู้้�ความรู้�้สึกเท่่านั้้�น

เพิ่่�งมาเข้้าใจจากการเทีียบอารมณ์์เดิิมที่�่เกิดิ ปรมัตั ถ์์ครั้้�งก่่อน
เพื่อ่� ให้้พี่เ่� ข้้าใจง่่ายขึ้้�นค่ะ่ ......

...ถามต่่อว่า่ อารมณ์ป์ รมัตั ถ์์นี้้� วัันนี้้เ� กิดิ ตลอดเวลาหรืือ
ตอบว่า่ ไม่่ใช่่ ...เพีียงแต่เ่ กิิดขึ้�้นเป็็นส่ว่ นใหญ่่อาจเป็น็ เพราะเราเข้า้ ใจอารมณ์์เราแยกออก...

มัันอยู่่�ที่ว่� ่่าถ้า้ เราประคองการรู้�้สึกที่่�เกิิดขึ้น้� ให้้ได้ต้ ่อ่ เนื่อ�่ งหรืือไม่่ ถ้้าได้้..ก็ใ็ ช่่ ....
แต่พ่ อเราทิ้้ง� ความรู้�้สึกตัวั นี้้�เมื่�อ่ ไหร่่ ความเป็น็ เราจะเข้้ามายึึดทัันทีี ....
อัันนี้้�ขึ้�้นอยู่่�กับั ตััวเราเองค่ะ่

- 106 -

- ถาม - “

“ ขอคำ�ำ แนะนำ�ำ นิดิ หน่อ่ ยครับั ช่ว่ งที่น่� ั่่�งสมาธิบิ ่่อยๆ มีีอยู่่�ครั้้ง� นึึงเข้้าไปข้้างใน
(รู้้�แต่ว่ ่า่ ข้า้ งใน แต่่ไม่่รู้้�ว่า่ ในอะไร)
เจอกัับสิ่่ง� ที่่�มืืดสนิทิ มืืดมิดิ แต่่น่่ากลััวและมีีอำ�ำ นาจ
สัมั ผััสได้ถ้ ึึงความโหดเหี้้�ยม
หลัังจากนั้้น� ก็ไ็ ม่ก่ ล้้าเข้า้ ไปลึึกๆอีีกเลย
สิ่ง� ที่ผ�่ มเจอคืืออะไร แค่จ่ ินิ ตนาการไปเอง หรืือถ้า้ เป็น็ ความจริิงสิ่ง� ๆนั้้�นคืือ?
ผมหัดั นั่่ง� เองมาตลอด เมื่�่อยบ้้าง บางทีีก็ห็ มดความรู้้�สึกไปเลยเพราะนั่่�งนาน
จนเลืือดไม่ไ่ ปเลี้ย� งขา ต้้องใช้ม้ ืือจัับยกกัันเลยทีีเดีียว อยากได้้คำำ�แนะนำ�ำ
แนวทางปฏิิบััติคิ รัับ ผมอยู่�หอพักั เดิินจงกรมคงไม่่ดีีเป็็นแน่่....

- ตอบ -

สิ่ง� ที่เ�่ จอในสมาธิ.ิ . เป็็นไปได้ท้ ั้้�งสิ่ง� ที่จ่� ิติ สร้้างขึ้้�นมาเอง..(นิมิ ิิต)
.. หรืือ สัญั ญาเก่่า.. เก่า่ ชนิดิ ย้อ้ นไปสู่�สมััยเด็ก็ ที่�่ยัังจำ�ำ ความไม่่ได้้
เจอเหตุุการณ์์ที่�่กลััวจัับจิิต จัับใจ.. ฝัังลงสู่่�จิิตใต้้สำ�ำ นึึก..
แม้้แต่่สัญั ญาเก่่า ข้า้ มภพ ข้า้ มชาติ.ิ .ก็ส็ ามารถย้อ้ นกลับั มาแสดงได้.้ .
..ดัังนั้้�นจึึงเป็น็ การยากที่จ�่ ะชี้�ชััดลงไปว่่า มัันคืืออะไร??? มาจากใหน???

- 107 -

แต่ส่ิ่�งหนึ่่�งที่่�บอกได้เ้ ลย คืือ สิ่�งที่ส�่ ร้า้ งให้เ้ รารู้้�สึกกลัวั ไม่่ว่า่ จะเป็น็ ความโหดเหี้้�ยม
อำ�ำ นาจที่�ส่ ััมผััสได้.้ . มัันคืือ สิ่�งที่จ�่ ิิตปรุุงแต่่งของเราเอง(อุุปทาน)..
จิติ เป็็นใหญ่่ ใจเป็็นประธาน.. ทุกุ อย่่างสำ�ำ เร็จ็ ได้้ด้้วยจิิต..
...อยู่่�ที่ต�่ ัวั เราเอง.. เราต้้องเอาชนะความกลััวของเราเองให้ไ้ ด้้..

กล้า้ ที่จ�่ ะดูู เอาให้ม้ ันั เห็น็ กัันจะๆ ไปเลย... แต่ต่ ้อ้ งดููห่า่ งๆนะ อย่า่ ถล้ำำ�� เข้า้ ไปข้้างในนั้้น�

- 108 -

#วิธิ ีผี ่่าน...

ขอให้ร้ วบรวมสติิ.. บอกตััวเอง ตายเป็น็ ตายว่่ะ ..
แล้ว้ กำำ�หนดจิติ ให้้อยู่่�กับั องค์์บริกิ รรม ที่่ใ� ช้อ้ ยู่�..
ตอนเริ่�มต้น้ ทำำ�อย่่างไร ก็็ให้้ทำ�ำ แบบนั้้น� .. อะไรจะเกิดิ
#ก็ใ็ ห้แ้ ค่ช่ ำ�ำ เลืืองดูู..ไม่ต่ ้อ้ งไปสนใจมาก.. เกาะองค์์บริกิ รรม

องค์ภ์ าวนาของเราไว้้..
..ทำ�ำ ไปเรื่่อ� ยๆ อย่า่ ลุุกหนีี.. ดููไปให้้ถึึงที่ส�่ ุุด.. มันั จะหายไปเอง

ผ่่านได้้เอง.. ด้ว้ ยกำ�ำ ลัังจิติ กำำ�ลังั ใจของคุุณเอง..
..แล้ว้ คุณุ จะเห็น็ เองว่่า มัันไม่ม่ ีีอะไร.. มัันแค่ส่ิ่ง� ที่�่เกิดิ ขึ้�้น..
ตั้้ง� อยู่�.. แล้ว้ ก็็ดัับไป... สุดุ ท้า้ ยไม่่มีีอะไรคงอยู่�ถาวร ตลอดไปได้้ครับั

----------

..ถ้้ารู้้�สึกไม่่ไหว.. คืือไม่ไ่ หวจริิงๆแล้ว้ นะ..

ให้้เปลี่่�ยนองค์บ์ ริกิ รรมเดิมิ ..
เป็น็ การสวดบท แผ่เ่ มตตา หรืือ สวดอิิติปิ ิิโส ในใจก็็ได้.้ ..

..ถืือเป็น็ กุุศลโลบาย เปลี่�่ยนที่เ�่ กาะของจิติ ..
เพราะเวลา กลัวั สิ่่ง� ใด จิิตก็็วิ่�งไปอยู่่�กับั สิ่่ง� นั้้�น.. คำ�ำ บริกิ รรมเดิิม
อาจไม่่พอ.. ต้อ้ งเอาที่่�มัันใหญ่่กว่า่ ดึึงให้้จิิต ออกมาจากสิ่ง� นั้้น� ๆ...

..ออกมาดููห่่างๆ ..เหมืือนแค่่ ดููหนังั เรื่่�องหนึ่่�ง..
ลงมาเป็็นคนดููซะ.. อย่า่ ไปแสดงเอง... เดี๋๋�ยวหนัังก็็จบ

- 109 -

“ - ถาม -ทำ�ำ ไงจะตั้้�งฐานจิิตที่่�หน้า้ ผากได้้ “
เดินิ จงกรมทีีไร พุทุ โธไม่อ่ ยู่่�ที่�ห่ น้้าผากแต่ม่ าลงที่่�เท้า้ ทุุกทีี
ทุกุ ก้า้ วย่า่ ง. ให้ค้ ิดิ เร็็วเท้้ามัันก็็เร็็วตามพอก้้าวช้า้ พุุทโธ ก็ช็ ้้า
ตาม เดิินจนขาแข็ง็ มัันก็ไ็ ม่่มาอยู่่�ที่�่หน้้าผากเลย
ทำำ�อย่า่ งไรดีีค่่ะ รู้�้ ว่า่ พุทุ โธ ของสููงหรืือนี่ค�่ ืือกรรมของเรา
อย่า่ งหนึ่่ง� . ขอบพระคุณุ ทุกุ ท่่านค่่ะ

- ตอบ -

เรื่่�องฐานของสติิ
ที่่�พระพุุทธองค์ส์ อน
คืือ สติปิ ััฏฐาน 4 คืือ กาย เวทนา จิติ
ธรรม ...และการเริ่ม� ต้้นกำำ�หนดฐานผิดิ
ทำ�ำ ให้้เกิดิ ผลกระทบ
สำำ�หรับั ผู้�ป้ ฏิบิ ัตั ิใิ หม่่ ครับั

- 110 -

“ - ถาม - “

ทำ�ำ ไงจะตั้้ง� ฐานจิิตที่ห่� น้้าผากได้้ ??

- ตอบ -

เรื่�อ่ งฐานของจิิต สำ�ำ หรัับผู้�้เริ่ม� ต้น้ ต้้องดููตามสภาวะความจริงิ ที่่�เกิดิ จริงิ ๆ ครับั
คืือ #การกระทบของลมที่�่ผ่่านเข้า้ ออก ซึ่ง� สำ�ำ หรัับผู้�เ้ ริ่ม� ต้้น
ถ้้าจะกำำ�หนดฐาน แนวๆนี้้� ต้้องกำำ�หนด 3 ฐานก่อ่ น
ให้ช้ ำำ�นาญก่อ่ นครัับ คืือ

ฐานที่�่ 1. ปลายจมููก หรืือ โพรงจมููก
ฐานที่่� 2. กลางอก หรืือ ตรงลิ้�นปี่่�
ฐานที่่� 3. ท้้องน้้อย หรืือ จุุดเหนืือสะดืือ ขึ้น�้ มาประมาณ 2 นิ้้ว�

เมื่�อ่ กำ�ำ หนด 3 ฐานนี้้�จนชำำ�นาญแล้ว้ จึึงจะเคลื่อ�่ นย้า้ ยไปที่่�อื่่น� ได้้..
ด้้วยกำำ�ลัังของสมาธิิ ที่ต่� ั้้ง� มั่่�นดีีแล้้ว
..การกำ�ำ หนด ฐานของจิติ ไปที่่� หน้้าผาก ...
เป็็นแนวทางที่เ�่ รีียกว่า่ จัักระ มีีการกำำ�หนดทั้้ง� หมด 7 ฐาน
... #ซึ่�งไม่่ใช่แ่ นวของพระพุุทธองค์์โดยแท้้..นะครับั
และ ทั้้ง� หมดเป็็น สมถะ ไม่่ใช่ท่ างพ้้นทุุกข์์...

- 111 -

- 112 -

“ - ถาม -เดินิ จงกรมทีีไร พุุทโธไม่อ่ ยู่่�ที่่�หน้้าผากแต่่มาลงที่่�เท้า้ ทุกุ ทีี “
ทุกุ ก้า้ วย่่าง. ให้้คิดิ เร็ว็ เท้้ามัันก็็เร็็วตามพอก้้าวช้้า พุุทโธ ก็ช็ ้า้ ตาม
เดินิ จนขาแข็ง็ มัันก็็ไม่่มาอยู่่�ที่�ห่ น้้าผากเลย
ทำำ�อย่่างไรดีีค่ะ่ รู้้�ว่า่ พุุทโธ ของสููงหรืือนี่ค�่ ืือกรรมของเรา อย่่างหนึ่่ง�

- ตอบ -

อย่า่ คิิดมากครับั ..
เรากำ�ำ หนด พุุท-โธ อยู่่�ที่�่จิิต.. แต่่อาการก้้าว
เดินิ อยู่่�ที่่�เท้า้ มัันก้้าวไป .. เพีียงแต่่ จิิตรับั รู้้�

การก้า้ วของเท้้าเท่่านั้้�น ครัับ..
#เราไม่ไ่ ด้เ้ อาพุทุ โธ ไปรองให้้เท้้าเหยีียบ หรืือ

เอาพุุทโธไปไว้้ที่เ่� ท้า้ ครัับ..
..พุทุ โธ ก็อ็ ยู่่�ที่่�จิติ เราที่่� นึึกถึึง พุุทโธ แค่น่ ั้้น�

- 113 -

“เรีียนปรึึกษาค่่ะ.. “
เรื่อ�่ งของอาการขนลุุกค่ะ่ ...
...แต่่ก่่อนนานๆทีีจะมีีอาการขนหลัังคอลุุกเวลารู้�้สึกว่า่ มีีอะไรที่�่ตามองไม่่เห็็นอยู่�ใกล้้ๆ
เรา
...ตอนหลัังเมื่อ�่ รู้้�จักั พระปริิตร ก็ช็ อบสวดพระปริติ รค่่ะ พยายามสวดทุุกวัันพระ เพราะ
ไม่่ได้้ไปวััดด้ว้ ยข้อ้ จำ�ำ กััดหลายอย่่าง สวดหลายบทค่ะ่ จบด้ว้ ยบทธรรมจักั ร..
...สัังเกตุุว่า่ เวลาสวดมนต์์ประจำำ�วัันจะไม่ม่ ีีอาการขนลุุก แต่่สวดพระปริติ รที่่ไ� รขนลุกุ
ทุุกทีีเลยค่่ะ
ที่�่สวดอยู่่�ก็จ็ ะมีีตามลำ�ำ ดับั ดัังนี้้ค� ่่ะ (อ่า่ นแปลด้ว้ ยค่่ะ) มหานมัสั การ ไตรสรณคมน์์
สมาทานศีีล ๕ ขุมุ นุมุ เทวดา พระพุุทธคุุณ พระธรรมคุณุ พระสัังฆคุุณ เมตตปริติ ร ขััน
ธปริิตร โมรปริิตร อาฏานาฏิยิ ปริิตร และธรรมจักั ร ค่่ะ สวดพระปริติ รครั้้ง� แรกๆ ขนลุุ
กนิดิ ๆหน่อ่ ย ครั้้ง� หลังั ๆนี่�่ขนลุกุ ทั้้�งตััวตลอดเวลาจนสวดเสร็จ็ เลยค่่ะ...
....ตรงนั้้�นไม่เ่ ป็็นปััญหาค่่ะ รับั ได้้อยู่�
....ปัญั หาเกิิดตอนภาวนาค่่ะ คืือเพิ่่ง� จะหัดั ทำ�ำ สมาธิแิ ละเอาจิติ พิิจารณากาย ทำำ�ได้บ้ ้้าง
ไม่่ได้้บ้้าง ครั้้ง� สุดุ ท้า้ ยนี้้เ� มื่อ�่ เอาจิติ มาพิิจารณากายเขาทำำ�ได้น้ าน แบบว่่าสำ�ำ รวจไปทั้้�ง
ตััวค่ะ่ จะรู้้�สึกเหมืือนมีีกระแสไฟฟ้้าอ่่อนๆผ่่านตัวั เรานะคะ ไล่จ่ ากศรีีษะมาเท้้า แล้ว้
ย้อ้ นขึ้น้� ศรีีษะใหม่่ ไม่ม่ ีีอาการจี๊ด� ๆหรืือกระตุุกแล้ว้ ค่่ะ ขณะกำำ�ลัังตามรู้ก�้ ระแสที่ว�่ิ่ง� ขึ้้�น
ลงในตัวั เพลิินๆอยู่่�ก็็ขนลุุกค่ะ่ จนลุุกทั้้ง� ตััวแรงและนานจนหนาวค่ะ่ จนเรารู้�้สึกกลัวั
เลยออกจากสมาธิคิ ่่ะ..
..ไม่่รู้้�จะทำ�ำ อย่า่ งไรต่่อ
...คิดิ เอาเองว่่า คงเป็น็ นิมิ ิิตอีีกอันั หนึ่่ง� ที่เ่� ราต้อ้ งผ่่านให้ไ้ ด้้
...แต่่สงสััยมากเลยค่่ะ ว่า่ ทำ�ำ ไมเวลาเราทำ�ำ ดีี เช่น่ ตอนสวดพระปริติ รก็ข็ นลุุก
เวลาเราทำ�ำ สมาธิิ นิิมิติ คืือสิ่ง� ที่�่ไม่่น่่าจะเป็็นข้้อดีี เพราะนิมิ ิติ บางอย่า่ งก็อ็ าจจะหลอก
ล่อ่ ให้เ้ รายึึดติดิ ไขว้้เขวไป ก็ข็ นลุุก
....ตกลง มัันคืืออะไรแน่ค่ ะ อาการขนลุุก ??
(ปล.ขออภััย หากคำ�ำ ถามย้้วย เยิ่น� เย้้อ ไม่ก่ ระชับั ปกติเิ ป็็นคนชอบฟรุ้้�งฟริ้้�งค่่ะ)

- 114 -

- ตอบ -

อาการขนลุุก มีีหลายสาเหตุุ ครัับ

..ขนลุุกอัันเกิดิ จาก วิญิ ญาณ พยายามจะติิดต่่อเรา ซึ่ง� ขนลุุกมากหรืือน้อ้ ย
อยู่่�ที่่�พลัังงานที่่เ� ขาส่ง่ มา #อาการ จะหวาดๆพรึึบขึ้น�้ มา ถ้้าสัังเกตุุมาที่่�ใจเรา

มันั จะหวาดแต่่ไม่่ถึึงกลับั กลััวนะ
..ขนลุกุ ด้ว้ ย ผลของบุญุ ที่่ม� ััน ลงถึึงจิิตถึึงใจ
หรืือเป็็นความซาบซึ้้ง� ในธรรมที่�ส่ วดก็็ได้้ มัันจะอิ่�มเอิบิ
เหมืือนที่ผ่� มอธิิบายในเรื่�อ่ ง แผ่่เมตตา นั่่น� แหละ แต่ม่ ัันกระทบใจแรงกว่า่
บางคนถึึงกับั น้ำำ�� ตาไหลเลย (เหมืือนที่่� ปอม เคยเล่่า)
..อาการขนลุกุ ในขณะที่่�ทำ�ำ สมาธิิ นี่ก่� ็อ็ ีีกอย่่าง
เราเรีียกว่า่ #ปิิติิในสมาธิิ จัดั เป็น็ #ปิิติลิ ะเอีียด มันั จะมีีขึ้�น้
ก่อ่ นจิิตจะรวมลงเป็น็ สมาธินิ ิ่่�งสงบ เขาจะขนลุกุ พร้้อมความเย็น็
ซาบซ่า่ น มีีความสดชื่น�่ สบาย ผ่อ่ นคลาย พอผ่า่ นตรงนี้้�ไป ก็จ็ ะเป็น็ ความสุุขในสมาธิิ

.ไม่ร่ ู้�้จะทำ�ำ อย่า่ งไรต่่อ
...คิดิ เอาเองว่่า คงเป็็นนิมิ ิิตอีีกอัันหนึ่่�งที่่เ� ราต้อ้ งผ่า่ นให้้ได้้
..ตอบ.. ถููกแล้้วครับั มัันเป็็นอาการที่่�เราต้้องผ่่านให้้ได้้

#สำ�ำ คััญมาก #ห้้ามตกใจ
ถ้า้ เกิดิ ตกใจไปแล้้ว เกิิดกลััวขึ้น้� มา อย่า่ รีีบลุุกออกมา ต้อ้ งรวบรวมกำำ�ลังั ใจ นั่่�งต่อ่ พิิจารณา ดูู
มันั ไปจนหาย แล้ว้ จึึงค่อ่ ยๆถอนออกจากสมาธิิ.. เพราะการรีีบลุกุ ออกด้้วยความตกใจกลัวั
อาการนั้้น� อาจจะถููกบัันทึึกลงสู่่�จิติ ใต้้สำำ�นึึก บวกด้้วยการปรุงุ แต่่งของจิิตที่่ห� วาดกลััว ..ที่น�่ ี้้พ� อ
เรากลัับมานั่่�งอีีก ก็็จะเจออีีก และด้้วยความที่ถ่� ููกบัันทึึกลงจิิตใต้้สำ�ำ นึึก จะแก้้ยากกว่า่ ตอนเจอ

ครั้้�งแรกครับั
------

วิิธีีผ่่าน..ในขณะทำ�ำ สมาธิิ ให้้เช็็กสติิ อยู่่�กัับฐานใหม?
#ฐานของสติิ คืือ สิ่ง� ที่�่เราใช้้ในการภาวนาเริ่�มต้้นของเรา

..ใช้พ้ ุทุ โธ พุุทโธคืือฐาน
..ใช้้หนอ หนอก็็คืือฐาน

..ใช้้ลมหายใจ(อานาฯ) ลมหายใจ ก็็คืือฐานของสติิให้้เอาสติิเกาะฐานไว้้ ระลึึกรู้�้อยู่่�ที่�ฐ่ าน เพิกิ
เฉย ต่อ่ อาการที่เ�่ กิิด แค่่ชำ�ำ เรืืองดููห่า่ งๆ เดี๋๋�ยวเขาก็็หายไปเองครัับ..ส่่วนอาการขนลุกุ ด้้วยเหตุุ
อื่่น� ๆ ไม่ต่ ้อ้ งทำำ�อะไร ก็ห็ ายไปเอง.. นอกจากสััมผััสวิิญญาณ ก็แ็ ผ่่เมตตา แบ่ง่ บุุญให้้เขาไป ก็จ็ บ

ครัับ

- 115 -

การที่เ�่ ราเพิิกเฉย คืือ ไม่่ไปปรุุงแต่่งเพิ่่ม� เติมิ

..อาการต่า่ งๆ ไม่ม่ ีีสิ่่�งใด อยู่�นอกเหนืือ ไตรลักั ษณ์์
..คืือ
1. อนิจิ จััง (ความแปรปวน)
2.ทุกุ ขังั (ความทนได้ย้ ากคืือทุุกข์์)
3.อนัตั ตา (ความไม่่มีีตัวั ตนถาวร แน่น่ อน)
..การเข้า้ ไปเห็็น ไตรลัักษณ์์ (อาการทั้้ง� 3 )
ก็จ็ ะได้้ปััญญา
#รู้้� #เข้า้ ใจ#ปล่อ่ ยวางไปตามลำ�ำ ดับั
..ความรู้้� ความเข้า้ ใจ จากการเข้า้ ไปเห็็นไตรลัักษณ์์ นี่่�แหละ คืือ การเดิิน วิปิ ััสสนา
..ซึ่�งอยู่่�ที่�่ว่่า เห็็นอะไร เข้า้ ใจ อะไร การละวางก็็จะเป็น็ ไปตามกำ�ำ ลังั ของสติิ ที่เ�่ ข้า้ ไปเห็็น ไปรู้�้นั้น�
..กำ�ำ ลัังของสติิ จะเห็น็ กิิเลส ได้้ละเอีียดแค่ไ่ หน อยู่่�ที่่� กำ�ำ ลังั ของสติิ ครับั

- 116 -

- 117 -

- ถาม - “

“ สวััสดีีค่่ะ นั่่ง� สมาธิแิ ล้ว้ เจอเหตุุการต่่างๆเป็็นเรื่�่องจริงิ หรืือไม่่ค่่ะ...เช่น่ เห็น็ เขามา
ทำำ�ร้้ายแล้ว้ ร้้องไห้้ เหมืือนเหตุกุ ารจริิงๆค่่ะพอออกจากสมาธิแิ ล้ว้ น้ำ��ำ ตายังั นอง
หน้้าอยู่�เลยค่่ะ..เจ็บ็ จริงิ เหมืือนจริงิ ทุุกอย่่างค่่ะ..
...แล้้วนั่่ง� สมธิิแล้้วตัวั โอนเอนไปมาโยกไปมา
แล้้วเหมืือนมีีคนมาบอกให้้หยุุดแล้้ว เหนื่อ�่ ยมาก
รู้้�สึกตัวั ครููที่�่สอนสมาธิมิ าบอก หยุุดหนอ หยุุดหนอ
..แล้้วมีีหลายคนมารุุมดููแล้้วเขาบอกรัักษาไว้ใ้ ห้ด้ ีีมัันคืืออะไร?? นั่่�งที่�่บ้า้ นก็็เป็็น
ค่่ะแต่่จะนั่่ง� ไม่น่ าน เลยทำ�ำ ให้้ขี้เ� กีียจ..ไม่่อยากนั่่�ง..
...ไม่่กล้้าถามออกสื่�อ่ ค่่ะ

- 118 -

- ตอบ -

ขอแยกเป็น็ ๒ ประเด็น็ นะครับั
..๑. ลัักษณะนั้้�น จิติ ที่เ่� ห็็นภาพเขามาทำ�ำ ร้้าย เป็น็ อุปุ ทานของจิิตที่่�สร้า้ งขึ้น�้ ภาพนั้้�นเหมืือนจริงิ มากย่อ่ ม
สะเทืือนถึึงจิิตด้้วย เกิิดปฏิิกิิริิยาทางกายแสดงออกมา(น้ำ��ำ ตาไหล) เป็็นเรื่อ�่ งปกติคิ รัับ
..เป็น็ เรื่่�องของจิิต ครัับ สามารถเจ็็บได้้จริิงๆ เพราะ สะเทืือนถึึงจิิตใต้้สำำ�นึึก เช่น่ เด็็กที่่�ไม่่อยากไปโรงเรีียน
ถึึงเวลาจะปวดท้้อง ปวดจริงิ ๆนะ

นั่่�นเพราะ ความไม่่อยากไปรร. มันั ฝั่ง� ลง จิิตใต้้สำ�ำ นึึก ถึึงเวลา
ก็็จะทำำ�งาน สร้้างความเจ็บ็ ปวดได้้ (นี่�่เป็น็ ตััวอย่่าง)
...ดัังนั้้�นการที่่�เราเห็น็ ภาพ สะเทืือนไปถึึงจิติ ใต้้สำ�ำ นึึก ย่่อมไม่แ่ ปลกที่�จ่ ะสร้้างความเจ็บ็ ปวดขึ้้�นมาจริิงๆ
และน้ำ��ำ ตาไหลจริงิ ๆ ทั้้ง� หมดเกิดิ จาก ตััวจิติ ใต้้สำำ�นึึก ที่เ�่ ป็็นตัวั ควบคุุม อวัยั วะต่า่ งๆในร่า่ งกายสร้า้ งขึ้�้นมา
..๒.อาการที่�โ่ ยกโอนเอน แสดงว่า่ โอนเอนจริิงๆเลย จนครููสมาธิิ ต้้องมากำ�ำ กับั
กำำ�หนดบอกให้้หยุุดหนอ หยุดุ หนอ.. นั่่น� ก็็เกิดิ จากจิิตเราตั้้ง� มั่่น� ไม่่พอ
จึึงแสดงอาการออกมาทางกายด้ว้ ย ..ปกติิ เวลานั่่�งสมาธิิ จะมีีอาการ ตััวโยก โอนเอน
เกิิดขึ้�น้ ได้้ในความรู้�้สึก.. แต่่ถ้้าเรา ดููห่า่ งๆ คืือ สติิแยกออกมาดููห่่างๆ จะเห็็นแค่่ รู้�้สึก..อาการจะไม่่
แสดงออกทางกายด้้วย..
..แต่่ของคุณุ แสดงว่่าสติิ และ จิติ ..เข้้าไปจมแช่ร่ วมกันั ลึึกลงไปถึึงจิิตใต้้สำ�ำ นึึก
จึึงมีีอาการทางกายแสดงอกมาด้้วย.. สรุุปคืือ สติิเกาะฐานไม่ม่ ั่่�นคงพอ และ ลองนึึกดููครับั
ถ้า้ ปฏิบิ ััติสิ ายหนอ.. แสดงว่า่ ลืืม กำำ�หนด หนอลงสภาวะปััจจุุบััน..

...เวลานั่่�งสมาธิิ ขอให้จ้ ำ�ำ ไว้้ เป็น็ เป็น็ ใหญ่่ จิิตเป็น็ ประธาน

ทุกุ อย่า่ งสำำ�เร็็จด้้วยจิิต

..เวลาเจอเหตุกุ ารณ์์ใดๆ ในสมาธิติ ้้อง ตั้้�งสติิดีีๆ ครับั กำำ�หนดจิติ เรา

สู้�้ กัับเหตุุการณ์น์ ั้้�นได้้ .. ต้อ้ งมีีสติิ ที่�ต่ ั้้ง� มั่่น� มากๆ จะผ่า่ นได้ค้ รับั
.. “สู้�”้ ในที่่�นี้้ค� ืือ รวบรวมกำำ�ลัังจิติ กำำ�ลังั ใจ เอาสติเิ กาะฐานไว้้ แยกสติิออกมาจากจิิตให้ไ้ ด้้
การทำำ�สมาธิิ ใหม่่ๆ ต้อ้ งใช้้ความพยายามมาก อยู่่�ที่�่บ้า้ นเครื่่�องล่่อใจเยอะ เป็น็ ธรรมดาครับั จึึงต้อ้ งสร้า้ ง
วิินััย ตั้้�งสััจจะ คืือสัจั จะบารมีี ตั้้ง� ใจแล้้วทำำ�ให้้ได้้ นี่แ�่ หละบารมีี ต้้องสร้า้ งเอง
...เคยลองตามดูใู หม? แต่่ต้อ้ งกำ�ำ หนดสติิ ให้้อยู่่�กัับฐานไว้้นะ ถ้า้ ใช้ห้ นออยู่� หนอนั่่น� แหละเป็็นฐานของสติิ
ก็็กำำ�หนดลง สภาวะจริงิ ตามจริิง เช่น่ โยกหนอ รู้�ห้ นอ ต้อ้ งกำำ�นดตามดูไู ป มัันจะผ่า่ นได้เ้ อง จะสงบเอง
..ถ้า้ ออกกลางคันั สภาวะจะถููกฝังั ลงสู่่�จิติ ใต้้สำำ�นึึก นั่่�งอีีกกี่�ค่ รั้้ง� ก็จ็ ะเจอแบบ เดิิมๆ นะ
..ตััองตามดูไู ปจน สงบ ผ่่าน คุุณจะพบความสุขุ ที่่�พระองค์์บอกไว้้ “สุุขอื่น่� ยิ่ง� กว่า่ ความสงบไม่่มีี”
..ต้้องเข้า้ ไปเห็็นเอง แล้ว้ จิิตจะบัันทึึกลงไปใหม่่ อาการนั้้�นจะหายไปครับั
..ต้อ้ งผ่่านให้้ได้น้ ะ ไม่ง่ั้น� ก็็ไปต่อ่ ไม่ไ่ ด้้

- 119 -

“ - ถาม -มีีสััมมาสติิ รู้้�ทันั ปจบ ขณะ ขณะรู้�้ ทันั มรรคเกิิด ผลของมรรค “
คืือนิโิ รธ ความว่่างเกิิดใช่่นิิโรธไหมค่่ะ

- ตอบ -

มรรค คืือ ทางดำ�ำ เนินิ .. เห็็นทางก็ต็ ้อ้ งเดิินตามทางนั้้น� จนสุดุ ทาง จึึงถึึง นิโิ รธ.. เมื่อ่� กระทำ�ำ
จนเสร็็จ ผลจึึงจะเกิดิ ....เปรีียบเหมืือน เราได้พ้ ันั ธ์์ไม้้แห่่งธรรมะมา.. นี่�แ่ ค่ไ่ ด้ต้ ้้นทาง ยังั ต้อ้ ง
เอามาปลููก ต้อ้ งรดน้ำำ�� พรวนดิิน ดูแู ล เอาแมลงต่่างๆออก(กิิเลส) อย่า่ งสม่ำ�ำ� เสมอ..
.. เมื่�่อถึึงเวลาจึึงออกดอก ออกผล.. คืือ นิโิ รธ หรืือ นิิพพาน ให้้ได้้สัมั ผััส ลิ้ม� รสแห่่งผลนั้้�น..
... ชื่อ�่ ว่า่ ความว่่าง มีีเหตุุให้้เกิดิ ๒ แบบ มีีความว่่าง ๒ ชนิดิ

ว่า่ งนั้้�นเกิดิ จาก กำ�ำ ลัังสมถะ
ว่า่ งอันั เกิดิ จาก กำ�ำ ลัังวิิปัสั สนา คืือ ปัญั ญาเห็็นความจริิง แล้ว้ ปล่่อยวาง.. จึึงว่า่ ง
..ดังั นั้้น� จึึงต้อ้ งรู้�้ ว่า่ ว่า่ งที่�่เจอ มีีเหตุมุ าจากอะไร ??

..ถ้้าว่า่ งด้้วยกำ�ำ ลัังของสมถะ มัักจะ ไม่่รัับรู้�อ้ ะไร.. นิ่่�งๆอยู่่�ภายใน มัันไม่ป่ ระกอบด้้วยปัญั ญา
รู้�-้ เข้้าใจ
..ถ้้าว่่างด้้วยกำำ�ลังั ของวิปิ ััสสนา.. จะประกอบด้้วยความ รู้�-้ เข้า้ ใจ จึึงปล่อ่ ยวาง.. โดยที่ส�่ิ่�งที่�่
เห็็นนั้้น� ไม่ไ่ ด้้ดัับหายไป มันั ก็็อยู่�ของมัันอย่า่ งนั้้�น.. แต่่มัันไม่ม่ ีีอััตตา เข้้าไปยึึดเอามาเป็็นเรา
เป็น็ ของเรา.. ผลจึึงเบา >> วาง >> ความว่่างจึึงปรากฏ

- 120 -

ทำ�ำ สมาธิดิ ููลม แล้ว้ อึดึ อัดั

วันั นี้้ข� ออยู่่�กัับลมแบบพี่ด�่ ููบ้า้ ง..ขอสัักวันั นะ นะ ...
ก็ห็ นููอยากรู้�้ นี่น่� ๊๊า..ขอลองหน่่อยนะ.....ช่ว่ งแรกตั้้�งใจไปจี๊ด� นึึง...
คล้า้ ยๆ เหมืือนจะดููลม แต่ไ่ ม่่ใช่่อรเข้้าไปในลม อรจึึงถอยออกมา
ก็อ็ รรู้้�จุุดสมดุลุ แล้ว้ วิิธีีอรก็็รู้�แ้ บบนี้้�อยู่�ระหว่า่ งจงใจกัับเผลอ..
..อรปรัับให้ส้ มดุุล ออกมาดููสบายๆ..ระหว่่าง รู้�้รู้�ๆไปทั่่ว� กายบ้า้ ง

รู้้�ลมบ้้าง ดููการวางเท้า้ วางมืือบ้า้ ง..
.. วันั นี้้�จะลองเอาสติฝิ ากวันั กับั ลมดููซิิ ... สัังเกตก่่อนนะพี่.่� .
เย็น็ ๆ มาเล่า่ ให้ฟ้ ังั นะคุุณลููกพี่.�่ ..ออ..หนููเน้้นดูสู ติิตามคำ�ำ สอน

วันั นี้้ล� ุุยแบบไม่่มีีแสตนอินิ นะคะขอบอก ..
...ตอบ.. สาธุุ .. การดููลม แบบพี่�่ คืือ เอาสติิ ระลึึกรู้้�ลม
ให้้มากที่ส่� ุดุ ระลึึกรู้้� ลมอยู่่�จุดุ เดีียว คืือ โพรงจมููก ..

แล้ว้ เขาจะรู้้� สิ่ง� ที่ผ�่ ่า่ นเข้้ามา ทาง ทวาร ต่า่ งๆ..
เหมืือนเราขับั รถ เราเพ่่งอยู่� จุุดเดีียว คืือ ถนนหน้้ารถ..
แต่เ่ ราก็็ รู้�้ถึง สภาวะรอบๆรถด้้วย.. ...และมันั ก็็จะรู้�้ ลงที่่�ใจ ฟููๆ แฟบๆ
หรืือ เฉยๆ.. ..รู้�้ ลมจุดุ เดีียว แต่่อย่่างอื่น�่ ๆ จะตามมาเองนะ

โดยไม่่ต้้องตั้้ง� ใจจะรู้้�
..เรื่�่องอานาปานสติิ (การรู้้�ลม) ..ทำ�ำ ได้้หมดทั้้ง� นั่่ง� และไม่น่ ั่่�ง

และสะดวกสุดุ เพราะตราบเท่่าที่�่ยังั หายใจก็็ทำำ�ได้้
ต่อ่ ให้้เป็็นอัมั พาตทั้้�งตัวั ก็็ทำ�ำ ได้้ แม้้เจ็บ็ ป่่วยสุุดท้้ายของชีีวิิต ก็็ทำำ�ได้้

ทำ�ำ ได้้ตราบเท่่าที่ย่� ัังมีีลมหายใจ

- 121 -

“ ดููยากเหมืือนกันั ค่ะ่ น่า่ จะไม่่รอด #เพราะถ้้าหนููรู้�ไ้ ปที่�โ่ พรงจมููดมันั จะแน่่นๆ “
#อึึดอััดทุุกทีีคะ เหมืือนมันั คิิดว่่ารู้�้ ลมอยู่่�ค่ะ่ หนัักไปทุุกทีี อาจจะไม่่ชินิ มั่่ง� คะ
... ดููลมแบบหนูู หนููเห็็นชััดลมเข้้าออก อาการของลมที่ท่� ำำ�ให้้กายเราไหว น๊๊า
ลองก่อ่ น ไม่ไ่ ด้ก้ ็็จะกลัับที่เ�่ ดิมิ ..
...ไปปฎิิบัตั ิกิ ารก่อ่ นนะคะ บ๊๊าย..

#เวลาผ่า่ นไป

รายงานผลการทดลองค่ะ่ ...ผลออกมา - อึึดอััดจัังคะ..คืือ จิติ มาจ่อ่ อยู่่�ที่โ่� พรงจมููก..
ลมหายใจเข้้า-ออก เห็็นนะ..ผลคืือหายใจหนักั ๆ แน่น่ ๆ พอเป็็นอย่่างนี้้�จิติ ก็็ดููส่่วนอื่น�่ ไม่่ชัดั

..
... อรก็็คลาย ปรัับลม ลมพอดีี สบายดีี..สงบๆๆ ก็ม็ าอยู่่�กัับลม

กายก็็ไม่่เคลื่่อ� นจะเข้า้ สมาธิอิ ะดิทิ ี่น่� ี้้�...
...แต่่น่่าแปลกคะ พออรจะทำำ�แบบพี่น่� ะ แบบอรกลับั แสดงตััวออกมาถี่่ย� ิิบเลยค่ะ่ ขยัับยััง

ไงรู้�้รู้ไ� ปหมดค่่ะ อรเลยปล่่อยวิธิ ีีพี่�่ แต่ล่ มยัังอยู่่�ตลอดค่ะ่ เพราะรู้้�ทั้ง� กาย
แต่ล่ มแบบอรนะ แผ่่ว เบาๆ เลยไม่ฝ่ ืืนค่ะ่ ...ปล่อ่ ยเค้้าทำำ�งานไปค่่ะ

..แปลกมากวันั นี้้�กลัับเจริญิ สติิได้้ดีี อาจเป็น็ เพราะยอมลุุยตามที่่�พี่บ�่ อก เพราะทุุกวัันจะ
เปิิดธรรมะฟังั เวลาฟุ้้�งมากๆ หรืือหลงมากๆ หาตััวช่่วย คืือทำ�ำ แบบนี้้ม� าตอนเริ่ม� ฝึกึ พอพี่�่
สั่�งลุยุ คืือไม่่ฟัังธรรม ไม่่อ่า่ นธรรม ดููกาย ใจ อย่่างเดีียว เพิ่่ง� รู้้�ว่า่ เราดูกู ายใจได้เ้ อง โดย

ไม่่มีีตัวั ช่่วยค่่ะ
..จริงิ ๆ เวลาเปิดิ ธรรมะก็็เปิดิ เป็็นเพื่่อ� นนะ ฟัังบ้้าง ไม่ฟ่ ัังบ้า้ ง คิิดว่่า ดีีกว่า่
ฟัังอย่่างอื่น่� ใจอยู่่�กับั ธรรมไว้้ ดีีจังั ได้้ลุยุ ได้แ้ ก้ป้ ัญั หาเอง ไม่่เข้า้ ไปหลบ
..ตอบ ดีีแล้้ว นั่่�นแหละปรับั ได้เ้ อง.. .. รู้�้ จัักปรับั ลม..เพ่่งมากเกินิ ก็อ็ ึึดอััดนะ.. มัันตึึงเกิิน ..
ต้้องรู้�้ จัักปรัับลม สั้�น-ยาว เอาตรงพอดีีๆ พอดีีๆมันั จะเบาๆสบายๆ .. ถ้้าอรได้อ้ ่่านหมวด
กายานุปุ ััสสนาสติิปัฏั ฐาน จะคำ�ำ กล่า่ วว่า่ .. ..ลมสั้�น ก็็ให้ร้ ู้�้ ว่่าสั้น� ลมสั้น� กายเป็็นอย่า่ งไร?

ลมยาว ก็็ให้้รู้้�ว่่ายาว และ ให้ร้ ู้้�ว่่า ลมยาว กายเป็็นอย่่างไร? ..
แล้้วเราก็ป็ รับั ความสั้�นยาว เอาที่�่ พอดีี พอดีี.. กายจะสงบ ระงัับ สมาธิกิ ็็จะตามมา..
ที่น�่ ี้้พ� อเราเอามาใช้ใ้ นประจำำ�วััน ทำำ�การงาน.. ก็จ็ ะรู้�พ้ อที่ก�่ ระทบ และรู้�ง้ านที่�ท่ ำ�ำ ด้้วย..

- 122 -

- 123 -

ยัังไม่เ่ ข้า้ ใจเรื่�่องลมสั้�นยาว ยัังไม่่แจ้ง้ เพราะรู้�แ้ ค่่ต้อ้ งปรับั ลมให้พ้ อดีี
กับั สังั เกตลมเข้า้ ออกทำำ�ให้ก้ ายกระเพื่่อ� ม ดููความรู้�้สึกค่ะ่ แสดงว่า่ อร

ยัังรู้้�ไม่่หมด สังั เกตุไุ ม่่เป็น็
สรุปุ ว่่า...เดิินต่่อฝึกึ เจริญิ สติเิ ป็็นหลััก แบบไหนที่ท่� ำ�ำ ให้ส้ ติเิ ราเจริิญขึ้น�้
ก็ใ็ ช้้อันั นั้้�น จริิงๆ แล้้วอรน่า่ จะรู้�้ ลมสั้�น-ยาว จริิงๆ ไม่่ได้ม้ ีีผลกับั กาย
อย่่างเดีียว แต่ม่ ีีผลกัับใจด้้วยนะคะ .. มาถึึงตรงนี้้� ถ้า้ ย้อ้ นกลัับไปอร
ฝึึกโดยไม่ร่ ู้้เ� ลยว่่าภาษาทางธรรมมีีอะไรบ้า้ ง บางอย่่างผ่า่ นมาแล้ว้ ยััง
เคยบอกพี่ว่� ่่ายังั ไม่่ได้.้ .เพราะไม่่เข้า้ ใจสภาวะ พี่ต�่ ้อ้ งบอกเสมอว่่าตรงนี้้�
อรทำำ�ได้แ้ ล้ว้ นะ...พี่่�เชื่�่อป่่าวว่่าปฎิิบััติิหลายเดืือนแล้้วเพิ่่�งรู้�้ ว่า่ อารมณ์์
บัญั ญัตั ิิ กับั ปรมัตั ิิ มันั ต่่างกัันอย่่างไร คืืออรไม่่รู้้�ว่่าแบบนี้้เ� ค้้าเรีียก
อะไร ส่่วนใหญ่อ่ รเจอก่อ่ นถึึงรู้้�ความหมาย..ออ..ตลอดเลย ออ..แบบ
นี้้ท� ี่�่เค้า้ เรีียกอย่่างนั้้น� อย่า่ งนี้้� แต่ก่ ็็ดีีนะภาวนาไม่่รู้�อ้ ะไรมาก่่อน เวลา

มาเห็็นเอง มันั โล่ง่ สว่่างดีีค่ะ่
..อย่า่ งวันั นี้้�พี่่�สอนว่่า “ระลึึกรู้�้ ลม” กับั อรบอกพี่ว่� ่่า “ดููลม” มันั ต่่าง
กันั นะคะ .. อรไปดููลมมาจ่อ่ อยู่่�ตรงตลอด จนกายส่่วนอื่่�นนิ่่ง� ไปด้้วย..
แป๊บ๊ เดีียวอรรู้�เ้ ลยว่่า ผิิดล่ะ่ ไม่่เป็็นอย่่างที่ฝ�่ ึึก ไม่ร่ ู้ก้� ายส่ว่ นอื่่�น ไม่ร่ ู้ใ้� จ
#เลยกลัับมาอ่่านจึึงสะดุดุ คำำ�ว่่า “ระลึึก” อ้้าว...#ระลึึกก็ป็ ล่อ่ ยสบาย
ซิิ ไม่่ใช่ม่ าจ้อ้ งอยู่่�ตลอด เลยลองใหม่่ ก็เ็ ลยเข้า้ ใจ นึึกก็ข็ ำำ�นะ ยัังจะ

บอกพี่อ�่ ีีกว่่าดููลมแบบนี้้�หนููไว้ท้ ำำ�ตอนนั่่�งสมาธิิ...ฮา..ดีีนะหนูู
แต่น่ ะ หนููรู้้�วิธิ ีีการเจริญิ สติิ ในแบบฉบับั ของหนูู ตอนนี้้ค� ิิดว่่าใช้ไ้ ด้้...
แต่่อนาคตไม่ร่ ู้้�มีีอะไรเปลี่ย่� นอีีก เพราะว่่าตั้้�งแต่ฝ่ ึกึ เปลี่่ย� นรอบด้า้ น

เปลี่ย�่ นแปลงตลอด

- 124 -

“ พี่่ค� ่ะ่ ...มีีอยู่�อย่่างหนึ่่ง� ที่�่เป็็นปัญั หาตั้้ง� ใจเริ่ม� ปฎิิบัตั ิิ คืือ หนููไม่่ “
ชอบนั่่ง� สมาธิเิ ลย คืือใจไม่่อยากนั่่�ง พอจะนั่่�งจะเลืือกเดิิน
จงกรมทุุกทีี
แต่ห่ นููจะนั่่�งทุกุ วันั พระ ไปนั่่�งที่่�เรืือนธรรม(วััด) แต่่ถ้้านั่่ง� ที่่�
บ้า้ นหนููคงไม่เ่ ห็น็ เวทนาหรอกค่่ะ เพราะคงลุุกหนีี แต่่ไปที่่�
วัดั ต้้องดูู ต้้องทำ�ำ หนููมีีนิสิ ัยั อย่่างหนึ่่ง� ถ้า้ ทำ�ำ อะไรแล้ว้ จะ
ทำ�ำ ให้้ดีี ไม่่ที่่�สุุดไม่เ่ ลิกิ เวลานั่่ง� หรืือเดิินจงกรม จึึงไม่่สักั แต่่ว่า่
นั่่�ง เดิิน ที่่�ต้อ้ งเจริญิ สติิ พัฒั นาสติิ เห็็นกายใจตััวเอง ไม่่สักั
แต่่ว่า่ เดินิ นั่่ง� ให้ค้ รบชั่่�วโมง
....
..ปััญหาการนั่่�งสมาธิิ แก้้ไม่ห่ ายทำ�ำ ไม? หนููไม่่ยอมนั่่ง� ก็็ไม่่รู้�้
มันั ดิ้้�น มัันต่อ่ ต้า้ น ถ้้าไม่น่ ั่่ง� จะข้า้ มเวทนาไม่่ได้้ (นึึกรู้้�อยู่�นะ)
ทุุกวัันนี้้�ถามว่่าเห็็นเวทนาทางกาย ก็เ็ ห็น็ เพราะจะดููกาย จิติ
อยู่่�กัับกาย พอเวทนาเกิิด..ก็ร็ ู้้� ที่น่� ี่อ�่ ยู่่�ที่่�เราจะเปลี่ย่� นหรืือไม่่
คืือก่่อนเปลี่ย�่ นอิริ ิยิ าบถ ก็จ็ ะรู้้�ว่่าเปลี่ย่� นทำ�ำ ไม แต่ม่ ัันจะพอ
สำ�ำ หรับั ข้า้ มเวทนาหรืือ ???
- 125 -

- 126 -

นั่่ง� สมาธิิอย่า่ งเดีียวที่�ห่ นููไม่ส่ ู้�้ แต่่ถ้้านั่่ง� ที่ว่� ัดั กลัับนั่่ง� ได้ด้ ีี นั่่�งที่�่บ้้านจ้อ้ งจะลุกุ หนีี..
..พี่�่มีีประสบการณ์เ์ รื่่อ� งนี้้�ป่า่ ว..หรืือว่า่ หนููซน โดยจริิตไม่่ชอบอยู่�นิ่�ง จึึงนั่่�งไม่ไ่ ด้.้ .
..จะเห็็นได้ว้ ่่า การปฏิบิ ััติิยังั เน้น้ กายอยู่�เพราะรู้้�ว่า่ ถ้า้ เห็็นกายเริ่ม� จากกาย เวลาใจเปลี่ย่� นก็็เห็น็ แต่่
ไม่่ใช่ก่ ายชััดแล้ว้ ใจจะชััดด้้วย เพีียงแต่ว่ ่่าใจจะค่่อยๆ เผยออกมา เหมืือนกัับว่า่ เห็็นกายก็เ็ ห็น็ ใจขึ้้�นอยู่�

กัับสติิเราด้ว้ ย เห็็นได้้เอง
....ทำ�ำ ไงดีีใจหนููถึึงยอมนั่่ง� สมาธินิ ะ ถ้้าไม่น่ ั่่ง� เวทนาชัดั ๆ ก็ไ็ ม่่เห็น็ ไม่่แจ้ง้

....
ตอบ.. การปฏิบิ ััติิ โดยการเดิินจงกรมก่อ่ น ก็็ดีีแล้ว้ ..
..เมื่่�อเดิินจนจิติ สงบ ก็ใ็ ห้ป้ ระคองจิิต ประคองอารมณ์ส์ มาธินิ ั้้น� ไว้้ ให้้ต่อ่ เนื่�อ่ งทุกุ อิิริิยาบท แล้้วก็็นั่่�ง
เลย.. ถ้า้ ใจมัันต่อ่ ต้้าน ก็็ดูใู จที่่�ต่่อต้า้ นนั้้�นแหละ วางเฉยเสีีย เอาอารมณ์์สงบเป็น็ ที่ต�่ ั้้ง� แล้้วก็ล็ งนั่่ง� เลย
..ส่ว่ นใหญ่ถ่ ้้าทรงอารมณ์์สมาธิิ ขณะเดิิน แล้ว้ ต่อ่ ด้้วยการนั่่ง� จะไม่่มีีปััญหานะ จะส่ง่ ต่อ่ อารมณ์ไ์ ด้เ้ ลย
..เมื่่อ� เห็็นกิิเลสแล้ว้ (ความไม่่อยากนั่่ง� ) ก็แ็ กล้ง้ กิเิ ลสมัันสิิ อย่่าไปตามใจมันั ...
...เพราะมันั มีีความพอใจยินิ ดีีในผลที่ต�่ ััวเองได้้อยู่�หรืือเปล่า่ ..พอใจในความสงบ สุุข พอใจในผลจาก
การเดิิน ว่า่ เราทำำ�ได้ด้ ีีนะ มัันสบายอยู่�แล้้ว มีีความสุุขแล้ว้ ..
..พอเปลี่่ย� นไปนั่่ง� อย่่างที่บ�่ อก เหมืือนไม่ถ่ ููกจริิต.. เลยไม่อ่ ยากทำำ�
..แต่ก่ ารจะผ่า่ นทุุกข์์ วางความเห็็นผิดิ ในกาย.. การนั่่ง� นิ่่�งๆ ไม่่เปลี่�่ยนอิริ ิยิ าบท จะเห็็นทุกุ ข์์ชััด..

- 127 -

#อย่า่ ลืืมว่่า “อิริ ิิยาบทปิดิ บัังทุุกข์์”

สังั เกตดูู ทำำ�ไม?เราต้้องคอยขยับั แข้ง้ ขยับั ขา เพื่่�อคลายทุุกข์์ ลองอยู่�เฉยๆไม่ข่ ยับั
เลยมันั ก็จ็ ะทุุกข์์นะ ปวดเมื่�่อยสารพัดั ..

นี่แ่� หละในการปฏิบิ ัตั ิิ ต้้องตั้้�งสัจั จะว่า่ จะนั่่ง� เท่่าไหร่่ ทำ�ำ ให้้ได้้ตามสััจจะที่ต่� ั้้�งไว้้
ต้อ้ งสู้้�นะ
...........

..หรืืออีีกวิิธีี.. ใจอยากเดิินนัักใช่ใ่ หม? ไม่ช่ อบนั่่�งใช่่ใหม? แกล้้งมัันสิิ เดิินไปเลย
นะ เดิินอย่า่ งเดีียวเลย 3-4 ชม. อย่่าหยุดุ .. ดููสิมิ ัันทุุกข์์ใหม? ใจทุุกข์์ หรืือ ขามันั

ทุกุ ข์์ ... นี่ก่� ็็ได้้เหมืือนกััน
..ที่่ส� ำำ�คััญตััองตั้้�งสััจจะ ต้้องบังั คัับ คืือ บังั คัับกิเิ ลสนั่่น� แหละ..
..เหมืือนสอนลููก.. เริ่ม� ต้น้ ต้้องบังั คับั บ้า้ ง ตามใจมากไม่่ได้้ เขาถึึงจะโตเป็็นผู้�ใ้ หญ่่

ที่ด�่ ีี
---------------
.. เพื่�อ่ น..
..อ่ะ่ จ๊๊ากกกก..โดนใจดำ�ำ ...ถ้้าเหมืือนสอนลููก..ก็ส็ ะท้อ้ นถึึงตััวเอง...คืือ ตามใจ
ดะ...ไม่่บังั คับั เหตุุจากใจเรานี่เ�่ อง...หนููลองวิิธีีพี่แ�่ นะนำำ�ค่ะ่ ...ขอเวลานะ
จะมารายงานผลเรื่�อ่ งนี้้ค� ่่ะ
ไปแล้ว้ ไปฝึึกต่่อค่ะ่

- 128 -

รายงานการปฎิิบัตั ิิ “

“ รายงานการปฎิบิ ัตั ิิค่่ะ...เมื่�่อคืืนแอบขี้้เ� กีียจ ตื่น�่ ปกติิ แต่่ยังั สับั สัันกับั เรื่�อ่ งที่่�เจอ
ปล่่อยให้ค้ วามคิดิ เล่น่ งาน รู้�อ้ ยู่�แต่่ปล่อ่ ย รู้้�สึกเบื่�่อๆ ปล่่อยให้้ไหลไปให้้พอ...
ตััดสินิ ใจแล้ว้ ว่า่ ..ตั้้ง� สติเิ ริ่�มฝึกึ เถอะนะ เดิินไปเรื่อ�่ ยๆ ทำ�ำ หน้า้ ที่�่เจริญิ สติิ..วัันนี้้ฝ� ึกึ
ไปเห็น็ มีีอะไรแวบๆ ให้เ้ รีียนรู้�้ เรื่อ�่ ง ปรมััต กัับ บััญญัตั ิิ
.....
ตััวรู้�้ รัับรู้�้อาการ เปลี่�่ยนแปลงของกาย ของใจ โดยไม่ม่ ีีเราอยู่�ในนั้้�น แค่ร่ ู้�้ ตัวั นี้้�
เป็็นตััวที่ท�่ ำ�ำ ให้ไ้ ม่ก่ ่อ่ เกิิดทุกุ ข์ใ์ นภายหลััง ตัวั นี้้อ� ยู่�แค่ต่ รงนี้้.� ..แต่อ่ ีีกตััวเราจะเข้า้ ไป
เลยตัวั นี้้ไ� ปทำำ�ให้เ้ ราเข้า้ ไปรัับรู้้�อาการของการ ของใจ และเราก็็แปล ให้ค้ วาม
หมายว่่าเป็น็ อะไร และลึึกลงไปกว่่านั้้�นอีีก ใจเราจะตีีค่่าเป็น็ ชอบ ไม่ช่ อบ
.....
- ตััวรับั รู้้�เฉยๆ รู้้�หมดทั้้ง� กายใจ ไม่่มีีเราเข้้าไปร่่วม ไม่่มีีค่า่ ความหมาย แค่่รู้�้ นี่�่
คืือ ปรมััตย์์ หรืือคะ เราฝึึกเพื่่�อรู้้�ตัวั นี้้�หรืือคะ
- ตััวที่�ล่ ึึกลงไป หรืือ หลงเข้้าไปแล้ว้ เป็น็ เรา ไปแปลว่า่ คืืออะไร นี่ค่� ืือ บัญั ญััติิ
หรืือค่ะ่
- ตััวสุุดท้า้ ยตััวนี้้�มีีเราเข้้าไปกระทำ�ำ เต็็มๆ ตีีค่่าออกมาเป็็น ราคะ โทสะ โมหะ
ตััวนี้้ค� ืือกิิเลสหรืือคะ
ใจถามตัวั เองว่่า.ทำำ�ไมถึงึ คิดิ อย่่างนั้้�น??
1.ตัวั แรกได้้มาจากการเดินิ จงกรม หรืือเวลทำำ�ในรููปแบบคนเดีียวสงบๆ จะเกิดิ
บ่อ่ ย ฝึึกกลางวัันจะน้อ้ ยกว่่าเพราะสิ่�งกระทบเยอะ
2.ตัวั ที่่� 2 จะอยู่่�กัับตัวั นี้้ม� ากค่่ะ ฝึึกบ่่อยๆ สัังเกตมากๆ ถ้้ากำำ�ลังั ต่อ่ เนื่อ่� ง..จะ
เกิดิ ตััวที่�่ 1ต้อ้ งอาศัยั ตััวนี้้ฝ� ึึก อันั นี้้ไ� ม่แ่ น่ใ่ จนะ
3.ตัวั นี้้ไ� ม่ส่ ังั เกตอะไร ไม่ร่ ู้้�ตัวั จะทำ�ำ ให้ก้ ระทำำ�กรรมค่่ะ
....
ตัวั ปรมััตถ์์ นี่�่ ไว้้ดูู ไตรลัักษณ์์ หรืือคะ...ฝึกึ ให้ร้ ู้�แ้ ค่น่ ี้้ก� ็็จบ

- 129 -

- ตอบ -

สภาวะที่่�เล่่าให้พ้ ี่�ฟ่ ัังนี่�่ เกิดิ
ตอนไหน มัันเกิิดนึึกรู้้�ขึ้�นมา
ตอนนั้้น� เลย (ตอนปฏิิบัตั ิิ)

หรืือมานั่่�งตรึึ
นึึกเรีียบเรีียงที่่�หลังั

- เพื่่อ� น -

รู้้�คืืนที่่�เดิินจงกรมค่ะ่ แต่ต่ อนนั้้น� ไม่ร่ ู้เ�้ รีียกว่า่ อะไรค่ะ่ พอเดินิ เสร็็จก็็มา
เทีียบดููว่า่ เอ๊๊ะ..ที่่�ผ่า่ นมาเราฝึกึ ไม่่เป็็นแบบนี้้น� ี่่�น๊๊า...หลังั จากนั้้�นลองใหม่่
ลองยกมืือสร้้างจัังหวะดูู และเป็็นเหมืือนเดิินจงกรมค่่ะ เบา ไม่ม่ ีีเรา
และรู้้�อะไรเร็็วมาก เพราะไม่ม่ ีีเรา ในชีีวิิตประจำ�ำ วันั มาสัังเกตุุดูู ไม่่เกิดิ
แบบนั้้�นค่่ะ จะเกิดิ เมื่�อ่ อยู่่�คนเดีียวสักั เกตุสุ ักั ระยะจะเป็น็ แป๊๊บนึึงค่่ะ

และต่อ่ ไปก็็เข้้าไปร่ว่ มอีีกค่่ะ
..แต่่ก็็รู้�้แล้้วว่า่ เราต้อ้ งอยู่่�จุดุ ไหนที่่�ใช่่ เหมืือนเคยรู้้�ว่่าต้อ้ งอย่า่ งนี้้�นะ ก็็ฝึึก

เรื่�อ่ ยๆ ค่ะ่ ถ้า้ สติดิ ีีก็็เป็็น แต่ส่ ่ว่ นใหญ่่ก็ย็ ังั เจตนาอยู่่�ค่ะ่ ยัังผิิดอยู่่�ค่ะ่
คืือมีีเราอยู่� ถ้้ามีีเราก็็ไม่่ใช่่ ถืือว่า่ ผิดิ คิิดเองนะคะ
เพราะอารมณ์์ ไม่ม่ ีีเรานี่�ค่ ะ ยากจังั คะ
จะบอกว่่า ถ้้าถููก ต้อ้ งไม่ม่ ีีเราเข้้าร่ว่ มค่ะ่ ...

ทั้้�งหมดเทีียบอารมณ์ภ์ ายหลังั หลัังจากที่เ�่ กิิดขึ้้�นมาแล้ว้ ค่ะ่ มาสงสัยั
ภายหลังั นะคะ

- 130 -

ก่อ่ นหน้้านี้้อ� ่่าน ปรมัตั ถ์์ บัญั ญัตั ิิ เจอบ่่อย เวลาพี่่ๆ� คุยุ กััน แต่ไ่ ม่ร่ ู้้�ว่่าคืืออะไร
อีีกคำ�ำ หนึ่่�ง คืือ โยนิโิ ส ก็เ็ พิ่่ง� รู้้�ว่า่ ดููข้้างใน
...คืืนถัดั มาก็เ็ กิิดตอนยกมืือสร้้างจัังหวะ คืืออรสงสัยั ว่่าตอนเดินิ เกิิดได้้ ตอน
นั่่ง� ก็เ็ กิิดได้้ เลยลองยกมืือดูู มืือเคลื่อ่� นเป็็นแค่อ่ าการเท่่านั้้น� เองค่่ะ แปลกดีี
เมื่อ่� คืืนไม่ไ่ ด้้ฝึกึ เพราะว่่ารู้้�สึกว่่าหาตััวที่่� 1 ไม่เ่ จอมันั ยากมาก รู้้�จัักแต่ต่ ัวั ที่่� 2
ค่ะ่ เพราะฝึกึ เลยท้้อ รู้้�อยู่่�ว่า่ ถ้้าอยากก็็ไม่่เจอหรอก เลยนอนปล่อ่ ยคิดิ ไป..ขี้�
เกีียจเลย เช้้าก็เ็ ลยต้้องตั้้�งสติิ ฝึึกใหม่ค่ ่ะ่

ตอบ.. สาธุุนะ

ตััวที่่� 3 นี่่ค� ืือ ลักั ษณะทั่่�วไป คนที่่�ไม่่ฝึึก ไม่่ปฏิิบัตั ิิ จะเป็็นตัวั ที่�่ 3 นะ
..พอเราฝึึกสติิ ดีีขึ้�น้ มาระดับั หนึ่่�ง จะได้้ตััวที่�่ 2
..และจากตััวที่�่ 2 เมื่่�อสติิ เต็็มกำำ�ลััง ก็จ็ ะแยกออกมา นี่่�แหละคืือ แยกรููป
แยกนาม เป็็นวิปิ ััสสนาญาณ ที่่� 1 ในวิปิ ััสสนาญาณ 16
..ตรงจุุดที่ห่� นููบอกว่่าเห็น็ ไม่ม่ ีีเรา นั้้�นแหละ สำ�ำ คััญนะ นั้้น� เป็็นหนึ่่�งใน
ไตรลัักษณ์์ ดููลงไปอีีก
..มัันมีีเรา เพราะอะไร ไม่ม่ ีีเราเพราะอะไร..
....
เรื่่�อง ปรมััติิ บััญญัตั ิิ หนููอธิิบายมาถููกหมดหมด ครัับ
..ถููกจนผมแปลกใจ ถึึงถามว่่า รู้�้ขึ้�นมาตอนไหน
.. ดูไู ปนะ ดููจนชััด จนหมดสงสัยั ..

- 131 -

เพื่อ�่ น “

“ จริิงหรืือ น่า่ อััศจรรย์ใ์ จมาก... พี่่�ถามย้ำำ��หนููคิิดว่า่ ต้อ้ งผิดิ แน่่ๆ เลย คงออกไปไกล
เช้้าที่ร�่ ายงานหนููยังั บอกพี่�่เลยว่่าปฎิบิ ัตั ิิมานานเพิ่่�งรู้�้ จัักปรมัตั ถ์์ กัับ บััญญัตั ิิ พี่ค�่ ง
จำ�ำ ได้้ แต่อ่ รยังั ไม่อ่ ธิิบายว่่าเข้า้ ใจยัังไง
..พอกลางวัันอรบองเทีียบอารมณ์์ดููกัับที่เ�่ จอคืืนนั้้�นค่่ะ แต่ต่ ััวที่�่ 1 น้้อยมากที่จ่� ะ
เกิิดตอนกลางวันั ค่่ะ แต่่เกิดิ เหมืือนกันั แวบเดีียวหาย เวลาเกิดิ เราดููได้อ้ ย่า่ งเดีียว
เขาเกิดิ เอง ไม่่มีีเราในนั้้น� เลย เขาวิ่�งไปโดยเขาเองหมดค่่ะ
- 132 -

- ตอบ -

อย่่างที่�่บอกจ๊๊ะ ลำ�ำ ดัับการเกิิด
ตัวั ที่่�1. ของหนูู เกิิดยากสุดุ ถููกแล้ว้ บัังคับั ไม่่ได้้ อยากไม่่ได้้ ตรงจุดุ นี้้�

เหมืือนทาง 2 แพ่ง่ ที่ห�่ ลงกัันเยอะก็็ตรงนี้้�แหละ ..
..ดีีว่่าหนููบอกว่่าเขาเกิดิ เอง ถ้้าบอกว่า่ กำำ�หนดเข้้าไป ล่่ะ ผิิดเลย
กระบวนการ อย่า่ งที่่�พี่�บ่ อก สภาวะปรมัตั ิิ จะเกิิดได้้ ต้อ้ งหมดความตั้้�งใจให้เ้ กิิด
นี่ค�่ ืือการเกิิดครั้้ง� แรกๆ ต่อ่ เมื่่อ� ฝึกึ จนชำำ�นาญ เป็็นวสีี จึึงน้้อมเข้า้ ไปได้้

เพราะเข้้าออกจนชำำ�นาญ แล้้ว
.. เหมืือนที่พ่� ี่�่เคยบอก เมื่�อ่ ออกมาจากการปฏิิบัตั ิิ ให้้ทบทวน

สภาวะที่�่เกิดิ ไง ทบทวนตั้้ง� แต่เ่ ริ่�มต้้นปฏิบิ ัตั ิิเลย..
..วางใจไว้อ้ ย่า่ งไร? ก่่อนลงมืือปฏิบิ ััติิ
..วางมืือวางเท้้า เดิิน-นั่่�ง อย่า่ งไร?

..สภาวะที่่�เกิดิ ระหว่่างปฏิบิ ััติิ เราจััดการอย่่างไร?
ควรทบทวนทุุกครั้้�ง หลัังออกจากสมาธิิ หลัังจากแผ่่เมตตาแล้ว้

อย่่าเพิ่่�งรีีบลุุก.. ให้ท้ บทวนการปฏิิบััติิทั้้�งหมด
...เพราะ อาศัยั กำำ�ลังั สมาธิทิ ี่�่เพิ่่�งถอนออกมา ตรึึกนึึกทบทวน

เวลากลับั มาปฏิิบััติใิ หม่อ่ ีีกครั้้�ง จะได้้ทำ�ำ ได้.้ .
..ทำ�ำ ได้เ้ พราะจำำ�ได้้นะ .. ไม่่ใช่่ทำ�ำ ได้เ้ พราะ

#เพราะอยากได้้..

- 133 -

การพิจิ ารณาเวทนา ทำำ�อย่่างไร? “

“ พี่�ค่ ่่ะ ถ้้ามีีเวลา รบกวนช่่วยสอนดููเวทนาหน่่อยค่ะ่ ตอนนี้้ส� ังั เกตอย่า่ ง
นี้้�คะ คืือดููทีีไรเวทนาเกิดิ แรงแล้ว้ ทุกุ ทีี ถึึงดูู (เช่น่ ปวดขา) ต่อ่ จากนั้้น� ก็็
จะดููว่า่ ปวดมาหรืือยัังทนได้้เปล่่า ถ้า้ ทนได้ย้ ังั ไม่เ่ ปลี่ย�่ น ชำ�ำ เลืืองดููเป็็น
ระยะ หนักั เบา พอทนไม่่ไหวจริิงๆ ถึึงเปลี่ย�่ น และเห็็นว่่ามัันเบาลงไป
เกิดิ อีีกตอนปวดมากทุุกทีีค่ะ่ ดูไู ม่่เป็น็ ตอนเริ่ม� ต้น้ ไต่่ระดับั ค่่ะ
.. พี่ส่� อนเจริิญสติิ คืือ ให้้เอาสติไิ ว้้ที่ฐ�่ าน แต่เ่ วทนาเกิดิ แรงๆ สติิจะไม่่
เกาะฐาน จะยื้อ� กัันระหว่า่ งสติิ กับั เวทนาที่ก�่ าย มันั แรงจิิตจะวิ่�งมา
เข้า้ ร่่วม ทำำ�ให้้เวทนาแรงขึ้�น้ อีีก จริงิ ถ้้าสติิอยู่่�กับั ฐานความปวดจะ
ห่่างๆ แต่่จิติ วิ่่�งลงขาเลย ปวด แรกๆ ขยับั นะ คลายแป๊บ๊ เดีียวเอง
ปวดอีีก หลังั ๆ เลยไม่่อยากขยับั ค่ะ่ เพราะขยับั ช่ว่ ยได้้แป๊บ๊ เดีียว พอดีี
นั่่ง� ชั่ง� โมงเดีียวจึึงทนได้้ จะปวดแรงๆ ท้า้ ยชั่่�งโมงเลยไม่่ได้้คำำ�ตอบ
ว่า่ จะเอาไงดีี

- 134 -

- 135 -

- ตอบ -

หน้า้ ที่่เ� ราคืือ เจริญิ สติิ.. เอาสติเิ กาะฐานไว้้.. จิติ เมื่�อ่ รวมเข้า้
สมาธิติ ั้้ง� มั่่น� สติิผู้้�รู้�มัันจะแยกออกมาดููเอง.. พยายามอย่า่
เปลี่�่ยนอิริ ิิยาบท บอกตัวั เองนะ ตายเป็น็ ตาย ของดีีอยู่่�ฟาก
ความตาย.. อย่่ากลััวตาย ให้้คิิดซะว่่าตายตอนนั่่�งสมาธิิ

ก็็ได้้เกิดิ เป็็นเทวดาเป็็นพรหมณ์์
..และพี่�่ยังั ไม่่เคยเห็น็ ใครตายเพราะนั่่�งสมาธิิ

ที่่บ� อกไม่ใ่ ห้เ้ ปลี่ย� นเพราะว่่า

อิริ ิยิ าบท ปิดิ บังั ทุุกข์์ ไม่่เห็็นทุุกข์์ ไม่่เห็็นธรรมนะ ถ้้าเห็น็ ทุุกข์์
จนแจ้ง้ ในอริิยะสััจ4 คืือดวงตาเห็็นธรรม ..

..เวลาปวดมากๆ ก็เ็ ช็ก็ สติิ มันั ไปอยู่่�กัับปวด หรืืออยู่่�กัับฐาน.. ตอนที่พ�่ ี่น่� ั่่ง� ตอนนั้้น� ..นั่่ง� ขััด
สมาธิเิ พชร ชั่ว� โมงกว่่าๆ พี่่เ� พิ่่�มเวลาขึ้้น� ทุกุ ครั้้�งที่น�่ ั่่�ง ..โจทย์ต์ อนนั้้�นคืือ คำำ�หลวงปููเทสก์์
ท่า่ นบอกให้้พิิจารณาเวทนา(เหมืือนหนููถามพี่ต�่ อนนี้้�) ..ตอนนั้้�นองค์์บริิกรรมที่่เ� คยให้้ผููก สติิ
อะไรที่เ่� คยใช้้ เอาไม่อ่ ยู่�..จนสุุดท้้าย พี่ใ่� ช้้นับั ลมหายเจ้า้ เข้า้ ออก นับั ถึึง 20 แล้ว้ ถอยหลังั
19>>1 กลัับไปกลับั มา จนสติิ เห็น็ ปวดเกิิด-ดัับ คืือ นั่่ง� ชำ�ำ เลืืองดููจนปวดดัับ (คืือพยายามดูู

ห่า่ งๆ) แล้้วก็เ็ ห็็นปวดเกิดิ แล้้วดัับ แล้ว้ ก็เ็ กิิดอีีก.. เรีียกว่่าหายใจเข้้าปวดๆๆๆๆ
พอหายใจออก ปวดก็ด็ ัับ..

..ปััญญาจากการเห็น็ จะผุุดขึ้้น� มาเอง.. ไม่ไ่ ด้ค้ ิดิ มันั รู้้�ขึ้น� มาเอง ..ที่น�่ ี้้�จิิตมันั ร้อ้ ง อ้้อๆๆ อ้้อๆๆ
นี่ไ่� ง ทุุกข์เ์ หตุใุ ห้้เกิดิ ทุุกข์์ และผลของการดัับทุุกข์์ ก็็ปรากฏ ปััญญาตัวั นี้้แ� หละ
ที่พ่� ี่เ่� ขีียนในบัันทึึก..

... #ตรงจุุดนี้้�ต้อ้ งระวััง ปัญั ญาที่ผ�่ ุุดรู้�้ขึ้น� มา มัันมาได้ท้ ั้้�งจากสัญั ญาความจำ�ำ ได้้จากการอ่่าน
ศึึกษาตำ�ำ รา ก็ม็ ีี เรีียกว่า่ “จิินตมยปัญั ญา”.. ตรงนี้้เ� ป็น็ อุปุ กิเิ ลส ไม่ใ่ ช่่ของจริิง

.. ส่่วนปัญั ญาแท้้ที่่�เรีียก “ภาวนามยปัญั ญา” ที่เ�่ ข้า้ ถอดถอนกิเิ ลส.. มัันจะรู้้�ขึ้น� มาแบบ
แนบจิติ รู้้�แบบฝัังจิติ ฝังั ใจ รู้้แ� บบไม่ไ่ ด้ต้ ั้้�งใจจะรู้้� เป็น็ สภาวะปรมััติิ ไม่ม่ ีีบััญญัตั ิิ และมีีผล

เป็น็ รููปธรรม หลังั จากนั้้น� ด้ว้ ย.. ความรู้�้สึกของเรา ต่อ่ ร่่างกายนี้้จ� ะเปลี่่�ยนไปหมด..
นี่่�คืือผลเป็็นรููปธรรม

.. นี่่�คืือ เบื้้�องต้น้ เท่า่ นั้้น� นะ หลัังจากนั้้�น จะเห็็นกิเิ ลสตัวั เองเยอะไปหมด
เพราะกำำ�ลัังของสติิ ที่่�ดีีขึ้น�้ สติิจะทำ�ำ งานเองเป็น็ อััตโนมััติิ ในชีีวิิตประจำ�ำ วันั มากขึ้�น้

- 136 -

““ ผู้�ฉลาด
ในการภาวนา
ที่่ถ� ามว่่ารู้�้ ลม กัับ รู้้�กายเคลืือนไหว
อะไรง่า่ ยกว่า่ กััน

- ตอบ -

อยู่่�ที่่�สถานะการณ์ป์ ััจจุุบันั จ๊๊ะ อยู่่�ที่่ฝ� ึกึ ตั้้ง� จิติ ตั้้ง� ใจลงไปตรงไหน.. เช่่นถ้า้ พิิมพ์์
คอมอยู่� จะรู้้�ที่น่� ิ้้�วสััมผัสั มากกว่่า แต่่ในขณะที่�่ร่า่ งกายไม่ไ่ ด้เ้ คลืือนไหวมาก จะรู้้�
ลมง่า่ ยกว่่า แต่พ่ อเราฝึึกไปเยอะๆ ชำำ�นาญ มัันจะรู้�ไ้ ด้้เกืือบจะพร้้อมกัันนะ จิติ น่ะ่
เขาไวมาก พอเราฝึึกอย่่างหนึ่่ง� จนคุ้�นเคย เขาจะแอบหนีีเที่่�ยว วิ่�งไปอดีีตบ้้าง..

อนาคตบ้้าง.. เราก็เ็ พิ่่ม� งานให้้เขาทำ�ำ เพิ่่ม� การรู้�้ ลม เข้้าไปอีีก
..เหตุทุ ี่น่� ิยิ ม รู้�้ ลมหายใจ เข้า้ -ออก เพราะ มัันคืือเบื่่อ� งต้น้ ของ อานาปานสติิ นั้้�น
เอง.. พระพุุทธองค์์ สรรเสริิญการเจริิญสติิแบบ อานาปานสติิ เป็็นยอดของการ

ภาวนา เพราะสามารถ ทำ�ำ ได้ท้ ั้้ง� สมถะ และ วิปิ ัสั สนา
..การรู้�้ ลมเป็น็ สมถะ คืือ รู้้�แบบนิ่่ง� ๆ ไม่ใ่ ส่่ใจอะไรมาก จนเกิิดความสงบ
..แต่ก่ ารรู้�้ ลมแบบ วิิปัสั สนาคืือ รู้้�อาการกระเพื่อ่� มไหลของลม รู้�้ ลักั ษณะของลม

อ่อ่ นไหว เปลี่่�ยนแปลง (วิธิ ีีนี้้�ผมก็็ยังั ไม่ร่ ู้้�แจ้ง้ นะ)
..แต่อ่ ีีกวิิธีีคืือ รู้้�ลมเป็น็ ฐานของสติิ แล้ว้ ดููจิิตที่�ร่ ับั รู้้� และ จิติ ที่ร�่ ู้้�สึก เหมืือนเรานั่่�ง
บนตลิ่่�ง มองสายน้ำ��ำ ไหลผ่่าน จะเห็น็ สิ่�งปฏิกิ ููล(กิเิ ลส) ผ่า่ นมา แล้้วก็ล็ อยผ่่านไป
ขณะที่เ�่ ห็น็ อะไร ก็ร็ ู้�้ ว่า่ จิิตมีีอาการอย่า่ งไร ชอบใจ-ไม่่ชอบใจ (ดููจิติ ) เห็็นการเกิิด

ขึ้น้� - ตั้้�งอยู่� - และดัับไป (เห็็นไตรลักั ษณ์์)
..ซึ่ง� วิธิ ีีสุุดท้า้ ย เป็็นการ ทำำ�สมถะ+วิปิ ััสสนา ปัญั ญาจากการเห็น็ จะเกิิดเอง

- 137 -

โลภะ โทสะ โมหะ ถ้้าจะบอกพี่ว่� ่่าอรเพิ่่ง� รู้�้ จักั เมื่่อ� มาถึึงวัันนี้้�ย้้อนกลัับไปมอง
อรรู้�้ จัักแค่่ความหมาย ..2 ตััวแรกรู้้เ� พราะเค้้าเกิดิ แรงให้เ้ ห็น็ ชััดจริงิ ถึึงรู้�้ ส่ว่ นโมหะ

รู้�้ ว่่าหลง แต่่ไม่ร่ ู้้�ว่า่ ยัังไงถึึงหลง เพราะเราหลงตลอดนี่่เ� อง
...ถึึงวันั นี้้อ� รรู้�้ จักั หน้้าตาของเขาทุกุ ตัวั เริ่�มเห็น็ ตั้้�งแต่เ่ กิิด มีีอยู่� และดับั ไป คืือเพิ่่ง� แค่่ไม่่กี่่�ครั้้�งเอง
พี่่ด� ููซิิอรฝึึกตั้้ง� นานแล้้ว เพิ่่ง� รู้�้ จัักกิิเลส เมื่�อ่ ก่อ่ นขุ่�นๆ มัวั ๆ เป็็นยังั ไงก็ไ็ ม่ร่ ู้�้ ถึึงตอนนี้้ก� ็แ็ ค่่ทำ�ำ ความ

รู้้�จักั ยัังไม่่ลึึกซึ้้ง� เลย แต่่อยากบอกพี่ว่� ่่า เมื่�่อก่อ่ นอร คิดิ ว่่ารู้้�จักั แต่ต่ อนนี้้�อร เริ่ม� รู้�้ จัักจริงิ ๆ
พี่�่เชื่�อ่ มั๊๊�ยคะ ว่า่ กิเิ ลส 3 ตัวั นี้้เ� กิิดตลอดเวลาไม่ต่ ััวใดก็ต็ ัวั หนึ่่ง�

..มันั เริ่�มจากเล็ก็ ๆ ถ้้าไม่เ่ ห็็นมััน มัันจะขยายใหญ่ข่ ึ้�้นเรื่อ่� ยๆ จนออกมาทางการกระทำ�ำ ...มันั สร้า้ ง
กรรม พอหนููเห็น็ หนููทุุกข์จ์ ังั ค่่ะ ทุกุ ข์ก์ ัับการกระทำ�ำ ของตััวเอง ทุกุ ข์์ว่่าตัวั เองเป็็นคนปฎิิบััติิ รู้้�ว่่า
เกิดิ ขึ้�้นยัังไง ดัับลงยัังไง แต่่หนููยัังรู้้ไ� ม่่ทััน ไม่ส่ ำำ�รวมระวััง กาย วาจา ใจ และคนที่ท�่ ุุกข์ค์ ืือตััวเรา
เอง เสีียใจที่ไ�่ ม่่เอาสติริ ัักษาใจ ทั้้�งที่่�รู้้�ว่า่ ทำ�ำ ยังั ไง ... พี่�อ่ ่่านแล้ว้ อาจจะคิิดว่า่ อรไปกระทำำ�อะไรไม่่ดีี
มาหรืือเปล่า่ .. เปล่า่ หรอกค่่ะ แค่ห่ นููแสดงความหงุุดหงิดิ ออกมาเอง ไม่ข่ นาดทำำ�กรรมใหญ่่ แต่่
เสีียใจว่่า เราฝึกึ ใจ รู้้�ที่่ม� าที่ไ่� ป แต่ท่ ำำ�ไมยัังให้ก้ ิิเลสมันั ทำ�ำ งาน ที่น่� ี่่�ทุกุ ข์อ์ ีีกว่่าทำ�ำ ยังั ไงให้้สติิรัักษาใจ
ได้้ตลอด ถ้้ามีีสติติ ลอด แค่่อาการกิิเลสกระดิกิ นิดิ เดีียวก็็เห็น็ พี่ด่� ููความโลภหนููซิิ ตัวั โตมากขนาด
ไหน ยังั ไม่่สร้้างเหตุุให้ถ้ ึึงพร้อ้ ม ยัังขี้�เกีียจลุกุ มาปฎิิบัตั ิิในรููปแบบ ยัังสำำ�รวมกาย วาจาใจ ไม่เ่ ป็็น
แค่อ่ ยากชนะกิิเลส....แต่่พี่่�อย่า่ คิดิ ว่า่ หนููอยากบรรลุุธรรม หรืืออะไรที่่ไ� กลป่า่ นนั้้น� แค่่กายใจหนููนี่�่
ยังั รู้�้ จัักไม่่ดีีเลย ตอนนี้้�หนููทุุกข์.์ ..ยัังจัดั การกิเิ ลสไม่่ได้เ้ ลย ตอนนี้้ก� ิเิ ลสเล่น่ งานหนููอยู่� ยังั พาใจ

ออกมาไม่่ได้เ้ ลย ทั้้�งๆ ที่่�รู้�้ แต่ย่ ังั ไม่่มีีปััญญา ...
.. พี่เ�่ คยเป็น็ เหมืือนหนููมั๊๊�ย...หนููโง่จ่ ังั ...

- 138 -

- ตอบ -

เคยสิิ ตอนนี้้� พี่�่ยัังเป็็นอยู่�เลย

บางอย่า่ ง เหตุแุ ละปัจั จััย มันั ก็ม็ าของมันั เรายังั ไม่่ใช่พ่ ระอรหัันต์น์ ะ เพราะ

ทั้้�งสามตัวั จะละได้้ขาด ก็ส็ ำำ�เร็จ็ จบกิิจแล้ว้
..สำ�ำ คััญที่�เ่ มื่่อ� เห็น็ แล้ว้ รู้้�แล้ว้ ทุุกอย่า่ ง สิ่�งแรกที่ต่� ้อ้ งระวัังคืือ #สภาวะตอนนี้้�
ตอนที่�่หนููกำำ�ลัังเล่่าให้พ้ ี่่�ฟัังนี้้แ� หละ คืือ.. ระวัังความคิดิ เราเอง มัันจะซ้ำ��ำ เติมิ เรา
เอง ว่า่ ทำำ�ไม? แย่จ่ ััง.. คนเริ่ม� เห็น็ ใหม่่ จะเป็็นแบบนี้้แ� หละ

..วิธิ ีีแก้ไ้ ข..หลักั การมีีง่่ายๆ คืือ

--1.พอรู้้�แล้ว้ ต้อ้ ง หยุดุ ! การกระทำำ�อันั จะตามใจกิิเลส
--2.ภาวนาเข้้าไว้้.. อะไรที่เ�่ ป็น็ การเจริญิ สติิ ก็ท็ ำ�ำ ไว้แ้ ล้ว้ จะเห็็น เวลาของความ
ทุกุ ข์์ เวลาของกิิเลสมัันจะสั้�นลง.. สั้�นลง..

การหยุดุ คืือ การสำำ�รวม.. และ ภาวนา ..คืือเจริญิ สติิ

..พี่่บ� อกเสมอ เงืือนใหญ่่อยู่่�ที่�ส่ ติิ จากสติแิ บบชาวบ้า้ น(คืือคิดิ ว่่ามีีสติ)ิ เหมืือนที่�่
หนููบอกว่่า “เมื่อ�่ ก่อ่ นก็ค็ ิดิ ว่า่ รู้�แ้ ล้้วนะ” ภาวนาจนเป็็น สติิ จริงิ ๆ..
..และจากสติิ จริงิ ๆ เป็็นสัมั มาสติิ ไปจนถึึงมหาสติิ
(อัันนี้้�มีีในพระอริิยเจ้้า) ..กำำ�ลัังของสติิ จะทำ�ำ ให้เ้ กิิดปััญญาแท้ๆ้ ที่�่เข้า้ ตัดั กิเิ ลส
..ปััญญาที่เ่� กิิดจากความเห็็นสภาพความจริิงว่า่ มันั เปลี่ย่� นแปลง..เป็็นทุกุ ข์์..--
บัังคับั ไม่่ได้.้ .คืือสิ่ง� ที่เ่� กิดิ แล้้วมันั เป็น็ ผล เป็น็ วิบิ ากเปลี่่ย� นแปลงบัังคับั
บัญั ญชาอะไรไม่ไ่ ด้เ้ ลยเมื่�่อเห็็นความจริิงได้้อย่่างนี้้� จะเกิิดปััญญาจากการเห็น็
นั้้น� เมื่�่อสัมั มาสติิ เกิดิ จะดัับ อกุศุ ล ลงเอง เป็น็ ขณะๆไป และปัญั ญาจากการ
เห็็นกิิเลสที่ด่� ับั ไปด้้วยกำ�ำ ลังั ของสัมั มาสติิ นั้้น� แหละ คืือ ปัญั ญาที่่ช� ื่�่อ ภาวนามย
ปััญญา เป็น็ ปััญญาปล่่อยวาง..
.....นี่่�แหละ #การวางอย่า่ งแท้จ้ ริิง ไม่่ใช่่ยังั ไม่ร่ ู้้�จักั ว่่าอะไรเป็น็ อะไรก็จ็ ะวาง
ตะพึึดตะพืือ

- 139 -

- 140 -

ทำ�ำ ไป ภาวนาไป จ๊๊ะ ..มาถููกทางแล้้ว ตอนนี้้� เปลี่�่ยนจากสติิแบบบ้า้ นๆ เป็็นสติิ
แท้้ๆแล้ว้ แต่ย่ ังั เกิดิ น้อ้ ยอยู่�.. ทำ�ำ ต่่อไปจ้้าาา

.. #เบื้้�องต้้นต้้องตามดููก่อ่ น ให้เ้ ห็็นทุกุ ข์์เห็็นโทษ เอาให้้เข็็ด อิอิ ิิ .. เวลาทิ้้ง� ตัวั
ปัญั ญา และ สติิ จะทิ้้ง� เอง.. หมายถึึงทิ้้�งแบบ วางขาดหมดจรดนะ..

..แต่ถ่ ้้าไม่่ไหว ก็็พลิกิ วิกิ ฤต ถอนสติกิ ลัับเข้้าฐาน ชาร์จ์ พลังั งานได้้ คืือ ความสุุข
จากสมถะ ความสงบเย็น็ ..

#เหมืือนหลบเข้า้ ห้้องแอร์์ นั่่ง� ดููหนังั เดินิ ลงจากเวทีี เลิิกแสดงเอง ..แต่ล่ ะครใช่่
ว่่าจะจบดั่่ง� ใจ เรื่่อ� งราวมัันก็ด็ ำำ�เนิินของมันั ไป เราลงมานั่่ง� ดูู(สติิเอากลับั ฐาน)
เพื่อ�่ เรีียนรู้�้ วงจรการทำำ�งาน ของกิิเลส .. มัันต้้องรู้�ใ้ ห้้รอบก่อ่ น ถึึงจะวางขาด

ได้.้ .
..เว้้นแต่ผ่ ู้�้ ที่เ่� คยภาวนามาแล้ว้ มีีปัญั ญาของเก่า่ มา นั้้น� อีีกเรื่่อ� งนะ
..แต่ค่ นรู้�จ้ ริิง ต้อ้ งรู้้�รอบ คืือ รู้้�เหตุุ อันั ทำ�ำ ให้ผ้ ลดับั รู้�ว้ ิิธีีทำ�ำ ..ไม่ใ่ ช่ส่ อนให้้วาง
ทิ้้ง� ๆขว้า้ งๆ นั้้�นแหละ หลงไปแล้ว้ และ ก็็หลงไปอีีกว่า่ พาเพื่อ�่ นออกทุกุ ข์์ได้้

แน่ะ่ ทำำ�ตัวั เก่่งกว่า่ พระพุทุ ธเจ้า้ อีีก
เพราะขนาดพระพุุทธองค์ย์ ังั ทรงบอกว่่า #เป็็นแค่ผ่ ู้้�ชี้�ทาง..
...เรื่�่องการตามไปดูู พอสติเิ ห็็น แต่่ยังั ออกไม่่ได้้ ..จะหลบก่่อนก็็ได้้ ถ้า้ มัันหนััก
มาก คืือ เปลี่่�ยนที่่�เกาะให้ส้ ติิ ซะ! ถ้้าไม่ม่ ีีกำำ�ลัังแม้้แต่จ่ ะกลับั เข้า้ ฐาน ก็็ฟััง
ธรรมะ เข้า้ เฟสอ่า่ นข้อ้ ธรรม สนทนาธรรม จิติ ก็จ็ ะเปลี่ย่� นที่เ่� กาะเอง
..โบราณถึึงบอก #อยู่่�คนเดีียวให้้ระวัังความคิิด ถ้า้ อยู่�หลายคนให้้ระวัังคำำ�พููด..
..ดัังนั้้น� เวลาทุกุ ข์์หนักั ๆ ต้้องระวัังความคิดิ ถ้้าหนัักมากๆจริิง ถีีงร้้องไห้้ นี่�่ ร้้อง
เสร็จ็ แล้ว้ ก็็เปลี่่�ยนบรรยากาศ ออกไปพบผู้้�คน ไปอยู่่�กับั งาน อย่า่ อยู่่�คนเดีียว
....เป็น็ ธรรมดา อยากดัับทุุกข์์ ก็็สอนให้้ทิ้้ง� ทุุกข์์ ..แต่ต่ ้้องไม่ล่ ืืมว่่า “ทุุกข์ค์ ืือ

วิิบาก คืือผล จะดัับจริงิ ๆต้้องไปดับั ที่่เ� หตุ”ุ
เรื่�อ่ งอย่่าอยู่่�คนเดีียวนี่่� ตามสถานะการณ์น์ ะ ถ้า้ ยังั สู้�้ไหว ก็ต็ ้อ้ งนั่่�งดููละครกิเิ ลส

ไปให้้จบเรื่่�อง.. มัันจึึงจะรู้้�เรื่อ่� ง
..ถ้า้ ทิ้้�งลุกุ หนีี ก่่อนจบเรื่�่อง มันั ก็ไ็ ม่่รู้้�เรื่อ�่ ง แล้้วจะเอาปััญญามาจากไหน..

..แต่ถ่ ้า้ ละครเรื่่�องเดิมิ ๆ ดููจนเบื่�อ่ ก็็ลุุกหนีีได้้ นะ

- 141 -

“ สาธุุค่่ะ....วันั นี้้จ� ะตั้้�งสติใิ หม่่ 4 วัันแล้ว้ ที่�่เป็็นแบบนี้้� จนเผลอ “
หงุดุ หงิดิ ออกมา และเสีียใจเอง ถึึงขอโทษแล้ว้ ... แต่น่ ั่่�นไม่่ใช่่
ประเด็น็ เค้า้ เห็็นว่่าปกติิ.. แต่่ใจหนููซิิแย่่มาก... แต่ท่ ุกุ ข์อ์ อกไม่ไ่ ด้้...
หลายวัันแล้ว้ นะ...วัันนี้้จ� ะลองใหม่่ค่่ะ แล้ว้ จะรายงานผลนะค่่ะ
.. อดทน อดทน อดทน..
ขอบพระคุุณค่ะ่
- 142 -

เห็็นกายแยกจากกันั “

“ - ถาม -เมื่�อ่ คืืนอรนอนดููลม สัักพัักได้้ยินิ เสีียงลมหายใจเข้้า-ออกสม่ำ��ำ เสมอ...ก็น็ ึึกว่า่ ใครหลัับนะหลับั ดีีจังั ..
...เอ๊๊ะ แต่่ทำ�ำ ไมมันั ใกล้ข้ นาดนี้้�เลย ทำำ�ไมหนููถึึงเห็็นอาการกระเพื่�อ่ มไหวๆช่ว่ งอกด้้วยนะ..
...เอ๊๊ะ..ทำ�ำ ไมลมมัันห่่างแค่จ่ี๊�ดเดีียวเองนะ..สงสัยั จะเป็น็ ชีีต้้าร์์...หนููกะว่่าจะไปจััดท่า่ นนอนลููกใหม่.่ ..
แค่ย่ กข้้อศอกขึ้�้นเห็น็ ข้้อศอกยกขึ้้�นเอง....ยกได้้ครึ่่�งเดี๋๋ย� วก็เ็ ฮ้้ยยยย..มันั ตัวั ฉันั นี่.�่ .จิติ วิ่่ง� มาจัับที่�ล่ มแล้้ว
รู้�้สึกตััวตื่�่นเลยค่่ะ..ครึ่่�งเดีียว จิิตวิ่่ง� จี๊ด� มาที่�่ลมหายใจ รู้้�สึกตัวั ตื่�่นเลยค่ะ่ ..นอนย้้อนคิิด..
#เราตกใจอีีกแล้ว้ 555+ ตกใจที่�่เห็น็ ศอกย่อ่ ขึ้น�้ เอง....เหตุุการณ์ค์ ล้้ายๆ ที่่�กทม. ที่�เ่ ห็็นร่า่ งกายพลิิก
ได้้เองขณะหลับั ...คิดิ อีีกว่่า มัันชััดขนาดนี้้เ� ลยหรืือ มันั แยกกันั ได้.้ .นี่ถ�่ ้้านอนกรนคงทั้้ง� เห็น็ และได้ย้ ินิ
ชััดตัวั เองชัดั เจน..เหมืือนเห็็นคนอื่�น่ ...ไ แต่่เปล่า่ เลยค่ะ่ พอหนููหลัับเหตุกุ ารณ์์เดิมิ คืือเห็็นตัวั เอง
หลับั เห็น็ จังั หวะการหายใจสม่ำำ��เสมอ จิิตอยู่�เหนืือลมนิิดเดีียวเอง ... ตื่น�่ อีีก รอบนี้้�ไม่่ตกใจแล้ว้ ค่่ะ..
รอบสุุดท้า้ ยนี้้�ก่่อนหลัับเอาจิิตไล่่ขึ้�้นลงตั้้ง� แต่ป่ ลายเท้า้ ทั่่ว� ร่่างกะว่่าจะรู้้�ให้ไ้ ด้้ทั้้�งกาย และจะจับั จุดุ ลม
ให้ไ้ ด้้ว่า่ หลับั ตอนลมเข้้าหรืือออก
... สรุุปว่่า คืืนนี้้�เห็น็ จิติ แบบนี้้� 3 ครั้้�ง สลับั กััน ครั้้ง� สุุดท้า้ ย อรใช้้วิิธีีไล่ด่ ูจู ากปลายเท้า้ ทั่่�วร่า่ งกายจน
หลับั กะว่า่ จะจัับให้ไ้ ด้้ว่า่ รอบนี้้ห� ลับั ตอนลมเข้า้ หรืือออก และจะเห็็นให้้ได้้ทั้้�งร่่าง ตอนพลิกิ ตััวด้ว้ ย
สงสัยั โลภมากไปหลัับยันั เช้้า ไม่่รู้�้หลัับตอนไหนค่ะ่
..รบกวนพี่่�ด้้วยนะคะ..
ไม่ใ่ ช่่ตัวั เราเลยนะนี่่�...
หนููคิดิ ว่า่ เหตุุการณ์น์ ี้้�คงไม่่เกิดิ อีีกเพราะจัับลมไม่่ได้ว้ ่่าหลับั ตอนลมเข้า้ หรืืออกสุุดท้้ายยัังตกใจอีีก..

- 143 -

- ตอบ -

ดีีแล้้ว ทำ�ำ ต่่อไปนะ .. การรู้�ก้ ารเห็็น จะเป็น็ ไปตามกำำ�ลังั ของสติิ ที่่เ� ราฝึกึ มา
.. เห็น็ ใหม? ตอนเริ่ม� ต้น้ เห็น็ เองครั้้�งแรก #เขาก็็เห็็นเอง ไม่ไ่ ด้้ตั้้ง� ใจจะเห็น็ ..

... สำำ�คัญั คืือ ..

1.อย่า่ ตกใจ
2.อย่า่ ทิ้้�งฐาน
3.อย่่าอยากเห็็นอยากรู้้อ� ะไร

..ให้้ตามรู้�้ ตามดูู ไปเรื่�่อยๆ..

การที่่�เราไม่่ทิ้้ง� ฐาน จะทำ�ำ ให้้สติิมีีความตั้้ง� มั่่�นแยกออกมาเป็น็ ผู้�้รู้� ผู้�ด้ ูู
เพราะธรรมชาติขิ องจิติ -สติิ ถ้้าไม่ม่ ีีฐาน ดููสิ่�งใด ก็็จะเข้า้ ไปเกาะสิ่ง� นั้้น�
..และการที่่ส� ติิตั้้�งมั่่น� อยู่่�กับั ฐาน สติิจะมีีกำ�ำ ลััง เรีียนรู้้�ความจริิงได้ช้ ัดั ขึ้�น้

ขอบคุณุ ค่่ะ เมื่�อ่ คืืนรอบหนููทิ้้ง� ลมจริิงแหละค่่ะ เพราะว่า่ พอข้้อศอกขยับั ตกใจจิติ วิ่่ง�
กลัับมาที่่�ลมเอง อััติิโนมัตั ิิ ถ้้าไม่ท่ ิ้้ง� ลมคงเป็น็ ผู้้�รู้ผ� ู้�้ดูอู ย่่างพี่�่ว่า่ ค่่ะ
...

ส่ว่ นครั้้�งที่ส่� อง จิิตอยู่่�ที่ล�่ ม แต่ไ่ ม่ไ่ ด้้เข้้าไปอยู่�ในลมนั้้�น จิิตตั้้ง� อยู่�เหนืือลมนิดิ หน่อ่ ย
เพราะอย่่างนี้้� หนููจึึงเห็น็ ร่า่ งกายหายใจเข้า้ ออกชััดเจน ได้้ยินิ เสีียงลม เห็น็ ความ

สม่ำ��ำ เสมอของลมเข้า้ ออก แต่แ่ ป๊บ๊ เดีียวจิติ ก็็เข้้ามาจับั ลม รู้�้สึกตัวั อีีกค่ะ่
...

....จริงิ ๆ ครั้้ง� แรกก็็เห็็นเหมืือนครั้้ง� ที่ส่� องแหละค่ะ่ ชััดมากด้้วย แต่ม่ ััวสงสััยอยู่� ตอน
แรกนึึกว่่าฝันั ด้้วยซ้ำ��ำ ไปค่่ะ เมื่�อ่ คืืนเหตุุการณ์ต์ ่่างจากครั้้�งก่่อนที่่�เล่า่ ว่่าจิติ กัับอะไรไม่ร่ ู้�้

ชนกัันแล้ว้ เกิดิ สว่า่ งวาบขึ้�น้ มา
..#ครั้้ง� นั้้น� มีีธรรมมะผุุดขึ้น�้ มาสอนด้ว้ ยค่ะ่ แต่่มีีแค่ค่ ำำ�ว่า่ ออ..อย่า่ งนี้้�นี่�เ่ อง เคยอ่่านเจอ
ในคำ�ำ สอนครููบาอาจารย์์ เพีียงแต่ห่ นููไม่ร่ ู้�้ ว่า่ ตััวที่เ�่ ห็น็ ชนกันั คืืออะไร ทำ�ำ ไมมัันถึึงเกิดิ
สภาวะสว่า่ ง ใจไม่่เคนสััมผัสั มาก่อ่ น และธรรมมะผุดุ ขึ้น้� มาว่า่ อย่่างงี้�แหละใช่เ่ ลย...
.. #เชื่่�อแล้้วว่า่ ..สติทิ ี่�่ผ่า่ นการฝึกึ มาแล้้ว จะติดิ ตัวั เราโดยอัตั ิโิ นมัตั ิิ แม้ไ้ ม่่ได้้จงใจให้เ้ กิดิ

... วัันนี้้ไ� ม่ไ่ ด้อ้ ยู่�ในสถานที่่ค�ุ้�นเคยที่�่ฝึึกทุุกวันั ไม่ม่ ีีที่�ห่ ลบเวลารู้�้สึกฟุ้�ง้ ซ่่าน...
ที่�่นี่่ผ� ู้้�คนมากมายเข้้ามาทัักทาย กิจิ กรรมไม่ห่ ยุุดนิ่่�ง สติิที่ฝ่� ึกึ มาแล้ว้ ก็ต็ ิิดตาม
ไม่่ลดละ แอบยิ้้ม� ทุุกครั้้ง� ถึึงแม้้ จะเร่ง่ รีีบแต่่สติิยัังมั่่�นคงทุุกฝีีก้า้ ว ขณะยืืนคุุยสติยิ ังั รู้�้

หนักั เบา หย่่อนตึึงของขา ถึึงแม้ว้ ่า่ เวลาพููดจะหลุดุ เป็็นระยะ
ได้้เท่า่ นี้้พ� ิสิ ููจย์์ให้้เห็็นคำ�ำ สอนพี่่ท� ี่ว่� ่า่ ทำ�ำ จริงิ ก็็ได้ข้ องจริิง

- 144 -

“ - ถาม -เมื่่�อวานหนููรู้�้ ว่า่ หนููทุุกข์จ์ ััง แต่่จััดการไม่ไ่ ด้้ มัันสุุขๆ ดิิบๆ “
มัันจะทุกุ ข์์ แต่่หนููจะไม่ท่ ุกุ ข์ค์ ่ะ่ อะไรไม่่รู้�้หนููยังั ฝืนื ตัวั เอง หมดกำ�ำ ลังั ใจค่่ะ

- ตอบ -

ภาวนาเข้า้ ไว้้..
..ทุุกข์์จะหนัักหรืือเบา อยู่่�ที่่ก� ารยอมรัับ
..ยอมรัับความจริิงได้ม้ ัันก็เ็ บา ยอมรัับไม่ไ่ ด้ม้ ันั ก็็หนััก

..ยิ่�งดิ้้�นก็เ็ หมืือนยิ่ง� รัดั
ดููไป.. จนสติเิ ห็น็ ..เหตุทุ ี่�แ่ ท้้จริงิ .. มันั จะวางเอง

..จิิตมีีสภาพบังั คับั ไม่ไ่ ด้.้ .
ทุกุ ข์์ก็ค็ ืือสภาวะอย่่างหนึ่่ง� ของจิติ
ยิ่�งเข้า้ ไปบัังคับั ก็ย็ิ่�งหนักั จึึงบอกภาวนาเข้า้ ไว้้ เมื่่�อใดสติเิ กิิด
เดินิ ลงจากเวทีี เลิกิ เป็็นผู้�แ้ สดง ลงมานั่่ง� ดููมันั ก็็เบา ..

..จนปล่อ่ ยวางได้ก้ ็จ็ บ
ถาม..หนููสับั สน จััดการไม่่ได้้มีีคนเอาเปรีียบทำ�ำ ให้้เสีียทรัพั ย์์

แต่่จะพููดก็็กลััวทะเลาะ ไม่พ่ ููดเค้า้ ก็็ผ่า่ นมาหลายเดืือน
ทำำ�ให้้เราเสีียทรัพั ย์เ์ พิ่่ม� ทุกุ เดืือน เค้้าคิดิ ว่า่ เราไม่ร่ ู้�้
แต่ห่ นููรู้�้ ทำำ�ไงดีีไม่่รู้�้ คะ

- 145 -

- ตอบ -

อย่า่ งที่่�บอกเรื่่�องทางโลก กับั ทางธรรม จ๊๊ะ
..เรื่่อ� งทางโลก ต้อ้ งจัดั การตามเหตุุ และ ปััจจัยั ตรงหน้้า

..แต่ท่ างธรรมคืือใจเรา รู้�เ้ ห็น็ กิเิ ลสในใจเรา
พระพุทุ ธองค์ไ์ ม่่สรรเสริญิ ให้ค้ บคนพาล นะ ..
คำ�ำ ว่า่ เหตุุและปััจจัยั ตรงหน้้า นี่ส่� ำำ�คัญั นักั ..
#ทำำ�ตามเหตุทุ ี่ค�่ วรทำ�ำ หรืือ #ทำ�ำ ตามกิเิ ลสเรา..
..เราผู้้�ภาวนา ต้อ้ งรู้�้ ตรงนี้้.� . เหตุุให้ท้ างโลกต้้องดูหู ลายอย่่าง..
ถ้้าไม่ไ่ ช่เ่ งินิ ทองมากมาย..ก็็ให้้มันั จบ.. การจบก็ม็ ีีหลายแบบ

..จบแบบเลิกิ คบ
..จบแบบประนีีประนอม
..จบแบบยอมทุกุ อย่่าง ต้อ้ งดูเู หตุุปัจั จััยให้้ดีี..
#ไม่่เอาความกลัวั เป็็นที่่�ตั้้�งนะ
เหตุปุ ััจจัยั คนนั้้น� เป็็นญาติ.ิ . เป็็นเพื่่�อน ...หรืือแค่ค่ นร่่วมธุรุ ะกิิจ
การจััดการกับั คนแต่่ละอย่่างไม่เ่ หมืือนกััน ต้้องดูเู องจ๊๊ะ
หลัักของการแก้ป้ ัญั หาทางโลก มีี 3 อย่า่ ง
1.แก้้ที่�่ตัวั เรา.. 2.แก้้ที่เ�่ ขา.. 3.ให้้เวลาเป็็นตัวั แก้้

...
ขอบคุุณค่่ะ เมื่่อ� วานท้้อหนููเลิิกภาวนา วัันนี้้ห� นููมีีกำำ�ลังั ใจขึ้้�นอีีก

ต่่อไปนี้้� ทุกุ ข์์ก็จ็ ะภาวนา สุขุ ก็็จะภาวนาค่ะ่
หนููจะทำ�ำ เหมืือนลููกพี่�ส่ อน หนููจะเห็็นให้้ชัดั จะลงจากเวทีีไม่่แสดงให้ไ้ ด้้ สู้�ๆ้

ขอบคุณุ ค่่ะ ไปทำ�ำ งานแล้ว้ ค่่ะ คุุณลููกพี่่� บ๊๊าย

- 146 -

นั่่�งสมาธิิ ภาวนา
เจ็บ็ บริเิ วณคอ
แก้้ไขอย่่างไร?

ผมภาวนามาได้้ เกืือบสามปีีครัับ
ถ้้าผมนั่่�งจิิตมัันจะเน้น้ ที่ค่� อเป็น็ พิิเศษ
ไม่่รู้�้เป็น็ อะไรครัับ ใช้ค้ ำ�ำ ภาวนาช่ว่ ย ยิ่�งเหมืือนสู้�้ กัันใหญ่่เลยครัับ
ถ้้าหนัักมาก ผมก็จ็ ะนอนภาวนาเอาครับั จะคล่่องตัวั กว่า่ ครับั
..ทุกุ วันั นี้้เ� หมืือนไม่ไ่ ด้้นอนครับั ..รู้�้สึกตััวตลอดทั้้ง� คืืน..
..ตื่่�นมาก็็ไม่เ่ พลีียครับั กระปรี้�กระเปร่่าดีีครับั
แล้ว้ ที่่ส� ำ�ำ คัญั มันั ไม่่ยอมหยุดุ ภาวนาครับั
#และผมเจ็บ็ ที่�่บริิเวณคอ หาทางหยุุดภาวนา ก็็หยุุดไม่่ได้้ มัันเหมืือนการภาวนาคืือ

ปกติิ อยู่�ในชีีวิติ ประจำำ�วัันครับั
ตอนนอนภาวนา บางครั้้�งไปโผล่ท่ ี่่�ไหนก็็ไม่ร่ ู้้� ไปทั้้ง� ผ้้าห่่มเลย หรืือบางทีีก็็ไปเหาะ
หรืือลอยได้อ้ ยู่�ในนั้้น� ครับั ถ้า้ ไม่ม่ ีีสมาธิิ จะเหาะหรืือลอยไม่่ได้้ ถ้้าต้อ้ งการออกจาก

ในนั้้น� ต้อ้ งทำ�ำ สมาธิิ ถึึงออกมาได้้ครัับ
#แต่่ติดิ ตรงที่่�ผมนั่่ง� ภาวนาแล้ว้ มีีปัญั หานี่�ห่ ล่่ะครับั ใจมัันจะดิ้้�นมาก

..ผมเคยทนนะคับั มันั ก็็ดับั ไปเหมืือนกััน
ต้อ้ งขอโทษด้้วยนะครับั ที่�่รบกวน
ตอบ.. ..

ดีีครัับ.. ถืือโอกาส เอาทุกุ ขเวทนามาพิิจารณาซะเลย..
คุุณปฏิิบัตั ิิ #จนสติเิ ขาทำ�ำ งานได้เ้ องแล้ว้ ... ถืือว่า่ พร้้อมแล้ว้ นะ..

..แยกรููป แยกนาม..
..เวทนาทางกาย กัับจิิต..
.. แยกกัันให้อ้ อก.. มัันทุกุ ข์์ เพราะอะไร?.. หลวงตามหาบัวั บอกว่่า ของดีีอยู่่�ฝาก
ความตาย.. เวลาภาวนาผม จะอธิิฐานนะ ถวายเป็็นพุุทธบููชา.. กายนี้้� วิญิ าณนี้้�
ถวายเป็น็ พุุทธบููชา มัันจะตายด้ว้ ยการนั่่ง� ภาวนาก็็ให้ม้ ันั รู้�้ไป..

- 147 -

ถ้้าจิิตยังั ดิ้้�นหนีีความตาย ยัังกลัวั ตาย..ก็็ไม่่ได้ข้ องดีีครัับ
.. ปััญหาอาจมีี ๒ สาเหตุนุ ะ.. ลองพิิจารณาดูู ครัับ
๑.คุณุ เดิินลม ครบ ๓ ฐานไหม?

ตอนนั่่ง� .. ลองพิจิ ารณา กายานุุปััสสนาสติิปััฐาน ครับั .. กายลม และ กายเนื้้อ� .. ลมสั้�นยาวเป็็น
อย่่างไร กายเป็็นอย่่างไร.. การเดิินลม ๓ฐาน ทำ�ำ ได้้ไหม?

๒.บางครั้้�งเวลาภาวนา วิบิ ากกรรมเก่่าตามมาส่่งผลก็็เป็็นได้.้ .ผมเคยเจออาการ หายใจไม่่ออก
เวลานั่่ง� ภาวนา เหมืือนคนจมน้ำำ�� ติดิ อยู่�เป็น็ ปีี เหมืือนกันั .. ถ้า้ เป็็นด้้วยวิบิ ากกรรมเก่า่ ตามมาส่่ง
ผล ให้เ้ ปลี่่�ยนองค์บ์ ริิกรรมปกติิ เป็น็ บทแผ่่เมตตา ท่่องวนๆๆ พร้อ้ มกับั แผ่่เมตตาให้เ้ จ้า้ กรรม

นายเวรที่่ส� ่ง่ ผลอยู่� ณ.ขณะนี้้.� .
..ถ้้ายัังไม่ห่ ายก็ใ็ ห้ห้ า น้ำ�ำ� มากรวดครับั .. ทำำ�ไปเรื่่อ� ยๆ บอกเขา บุญุ จากการภาวนาขอให้้เขาจงได้้

รัับ และ อย่่าขวางการภาวนาของเราเลย
..

...เวลาที่�เ่ วทนาเจ็บ็ ปวดคอ ให้เ้ ช็็คสติเิ รา..
อยู่�ฐานใหม? (ฐานคืือองค์์บริกิ รรม)

ภาวนาไว้้ เดินิ ลมให้ค้ รบ ๓ ฐาน.. อย่า่ ทิ้้�งองค์์บริิกรรมครับั .. #เพราะจิิตมันั ไปติคิ ไปยึึดตรง
อาการเจ็บ็ ที่่�คอ ลมเลยเดินิ ไม่ค่ รบ ๓ ฐาน จิติ มัันโดดไปเกาะอยู่�อาการนั้้น� .. ถ้า้ แผ่เ่ มตตาอย่่าง
ที่บ�่ อกแล้ว้ .. ยังั เป็น็ อยู่�.. ให้้เอา เลขนัับกำ�ำ กัับ ตามลมหายใจครับั เข้้า๑ ออก๒ ไปถึึง ๒๐ แล้ว้
นัับถอยหลังั .. วิธิ ีีนี้้�จะ ดึึงสติใิ ห้้แยกจาก เวทนาที่่เ� กิดิ .. มีีความตั้้�งมั่่�น.. แล้้วแยก กาย แยกจิิต..

เช็็กดููครัับ เวทนานั้้น� เป็็นกายเจ็บ็ หรืือ จิติ มันั เจ็บ็ .. นี่�่คืือการ ดููทุกุ ข์์ รู้�้ ทุกุ ข์.์ .
..เบื้้�องต้น้ รู้้� แยกตรงนี้้ก� ่อ่ นอ่ะ่ ครัับ.. คืือ เข้า้ สู่� การแยกรููป กับั แยกนาม..
ถ้้ามัันแยกได้.้ ..จะเห็็นว่่า เวทนาทางกายก็อ็ ยู่่�ส่่วนหนึ่่�ง.. จิติ จะเข้า้ ไปรับั เอามาทุุกข์ด์ ้ว้ ยหรืือไม่่

ก็็อีีกส่ว่ นหนึ่่�ง อะครัับ..
..ถ้้าจิติ มีีความตั้้�งมั่่�น มีีปััญญาประกอบ เขาก็ว็ างกายไว้้ เป็น็ เรื่อ่� งของกาย.. ไม่่รับั เอามาเป็็น

ภาระของใจ ครับั
.. เมื่�อ่ เห็็นทุกุ ข์์ ก็็มองย้้อนไปหาเหตุแุ ห่่งทุกุ ข์์นั้้�น.. ก็จ็ ะเจอทางดัับทุุกข์เ์ องครัับ

- 148 -

- 149 -

“ - ถาม -พี่ค�่ ่่ะเมื่อ่� คืืนหนููนอนดููลม เขาน่่าจะเรีียก “สติิเกิิดเอง โดยอััติโิ น “
มััติ”ิ รู้้�สึกเหมืือนเห็็นจิติ กับั กิิเลสมัันทัันกันั พอดีี มัันสว่่างว๊๊าบ ตรง
จุดุ ที่เ่� จอกััน มัันบอกไม่่ถููก รู้แ�้ ต่ว่ ่า่ มัันเป็น็ ธรรมชาติทิ ี่่�ไม่่เคยเจอมา
ก่อ่ นเลย แต่เ่ กิดิ แวบเดีียวเองค่ะ่ สััมผัสั อะไรไม่ร่ ู้�้ ขออภััย แย่จ่ ััง
อธิิบายไม่ถ่ ููก
..ตอนเดิินจงกรมก็ต็ ่่างไปจากปกติคิ ่ะ่ คืือปกติิจะดููความรู้้�สึก กาย
ยก วาง โยก หนักั เบา ตามรู้�้สึกไปเรื่อ�่ ย แต่่เมื่�่อคืืน หนููเห็น็ ตั้้�งแต่่
ต้้นขาทั้้ง� สองข้า้ งจรดปลายเท้้า เห็็นรููปเคลื่�อ่ นละเอีียดแบบหนููไม่่
ได้เ้ ข้า้ ไปรู้�้สึกกำำ�หนด เห็็นเหมืือนที่ฝ�่ ึึกเลยค่ะ่ แต่่หนููเห็็นได้้ละเอีียด
รู้�้ได้้ชัดั ทุกุ การเคลื่่�อน เหมืือนไม่ใ่ ช่่ตัวั หนููเลยค่ะ่ หนููเลยบอกพี่่ว� ่่า
มัันหลุุด
#หลุุดออกจากความจงใจค่่ะ
..เดิินจงกรมเหมืือนกััน แต่่เห็็นต่า่ งกันั พััฒนาไป.. ช่่วงนี้้�กลางวััน
จิิตจะกาะฐานกายได้ด้ ีี ช่่วงนี้้�ตั้้�งแต่อ่ ยู่่�กับั ลมเป็น็ แล้ว้ จิิตจะอยู่่�ที่่�
ลม ลงไปถึึงช่ว่ ง อะไรนะ อกนี่เ่� ค้้าว่่าอาการพอง ยุบุ แต่ไ่ ม่ก่ ำำ�หนด
อะไร สัังเกตเฉยๆ ค่ะ่
..นี่่�แค่่เริ่ม� ๆ นะคะ เดี๋๋ย� วอาจเปลี่่�ยนอีีก
- 150 -