รายงาน UNDP

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-59 รูปที่ 3-36 คุณลักษณะครอบครัวลดโลกร้อน หรือ ครอบครัวคาร์บอนต่ำ (Low carbon Family) ที่มา: คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ "Khon Kaen Low carbon City" (2563) รูปแบบในการดำเนินการครอบครัวลดโลกร้อน หรือ ครอบครัวคาร์บอนต่ำ (Low carbon Family) ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของเทศบาลนครขอนแก่น ได้ทำการสำรวจมาก่อนแล้วว่า “ก่อนที่เราจะทำให้เมือง ของเรานั้นเป็นเมืองคาร์บอนต่ำ มีระบบสิ่งแวดล้อมที่ดี (ขยะ น้ำเสีย อากาศ) ไร้มลพิษที่ส่งผลในทางลบต่อ สุขภาพ การเริ่มต้นที่ดีที่สุดคือ การปลูกฝังจากระดับครัวเรือน” การดำเนินโครงการครอบครัวลดโลกร้อน หรือ ครอบครัวคาร์บอนต่ำ (Low carbon Family) จึงได้มีการกำหนดแบบแผนในการดำเนินโครงการ โดยมี ลำดับการดำเนินการ อันได้แก่ 1) การกำหนดตัวชี้วัด 2) การสมัครใจของครัวเรือนสาธิต 3) การอบรมการ ประเมินก๊าซเรือนกระจกของครัวเรือน (Carbon Footprint Family) (รูปที่ 3-37) และ 4) ต่อยอดด้วยการ เรียนรู้วิถีชีวิตจริง “โรงเรียนชีวิต” ซึ่งทั้งหมดนี้ คือการดำเนินของโครงการ “ครอบครัวคาร์บอนต่ำ (Low carbon Family)” ดังแสดงในรูปที่ 3-38 โดยมีรูปภาพบรรยากาศในการประชุมชี้แจงคณะทำงาน อบรมผู้ร่วม โครงการ ดังแสดงในรูปที่ 3-39

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-60 รูปที่ 3-37 การเก็บข้อมูลปริมาณคาร์บอนฟุตปริ้นท์ของครัวเรือน ที่มา: คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ "Khon Kaen Low carbon City" (2563) รูปที่ 3-38 รูปแบบในการดำเนินการครอบครัวลดโลกร้อน (Low carbon Family) ที่มา: คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ "Khon Kaen Low carbon City" (2563)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-61 รูปที่ 3-39 บรรยากาศในการประชุมชี้แจงคณะทำงาน อบรมผู้ร่วมโครงการ ที่มา: คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ "Khon Kaen Low carbon City" (2563) จากการดำเนินโครงการ ครอบครัวลดโลกร้อน หรือ ครอบครัวคาร์บอนต่ำ (Low carbon Family) ได้มีผลการดำเนินการ ของครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ ชุมชนหลังศูนย์ราชการ1 ดังแสดงในตารางที่ 3-15 ตารางที่ 3-15 ผลการดำเนินการชุมชนหลังศูนย์ราชการ1 ประเภท ผลการดำเนินการ การเปลี่ยนแปลงของ ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือน กระจก (KgCo2e) ร้อยละ ก่อนเข้าร่วมโครงการ หลังเข้าร่วมโครงการ การใช้ไฟฟ้า 9,325.31 9,029.14 296.16 3.18 การใช้น้ำประปา 32.31 30.28 2.03 6.27 การแยกขยะ 1,204.78 508.27 696.51 57.81 การใช้น้ำมันเชื้อเพลิง 9,153.07 9,153.07 0 0 การใช้ก๊าซหุงต้ม 691.35 691.35 0 0 รวม 20,406.82 19,412.12 994.7 4.87 ที่มา: คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ "Khon Kaen Low carbon City" (2563)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-62 2) โครงการหลักสูตรรักษ์สิ่งแวดล้อม เทศบาลนครขอนแก่น นอกจากการเกิดโครงการ “ครอบครัวลดโลกร้อน หรือ ครอบครัวคาร์บอนต ่ำ (Low carbon Family)” ซึ ่งทำการปลูกฝังหัวใจรักษ์สิ ่งแวดล้อมให้แก ่ผู้คนในระดับชุมชนแล้ว การดำเนินหลักสูตรรักษ์ สิ่งแวดล้อม เพื่อดำเนินการในโรงเรียนก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อเป็นการเน้นย้ำให้แก่เด็กและเยาวชนรุ่นใหม่ เกิด ความตระหนัก ความรู้ความเข้าใจจากหลักสูตรการสอน ในการดำเนินไปของโลก รวมทั้งเป็นการวางแผนใน การดำรงชีวิต เนื่องจากการปลูกฝังไว้ตั้งแต่ยังเป็นเด็ก จะเกิดความรักและความคิดสร้างสรรค์จากคนรุ่นใหม่ ในการพัฒนาเมืองในรุ่นถัดไป หนึ ่งในพื้นที ่การดำเนินการ “หลักสูตรรักษ์สิ ่งแวดล้อม เทศบาลนครขอนแก ่น” เกิดการดำเนิน โครงการที่ โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม ซึ่งมีโครงการ “จัดการเรียนรู้มุ่งสู่ 4 ยุทธศาสตร์” โดยโครงการ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของเทศบาลนครขอนแก่น และแผนอื่น ๆ อันได้แก่ 1) แผนพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่น ยุทธศาสตร์ที่ 7: สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้เพื่อรองรับ AEC และให้พร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง สู่สากล โดยมีแนวทางการพัฒนา คือ พัฒนาคุณภาพการศึกษาและประชาชนทุกกลุ่มเข้าถึงได้ 2) แผนพัฒนาการศึกษาของโรงเรียน ยุทธศาสตร์ที่ 5: การจัดการศึกษา สร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยมี กลยุทธที่ 5.1 นักเรียนมีจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม คุณธรรม จริยธรรม และนำแนวคิดตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติและกลยุทธที่ 5.2 หลักสูตรแหล่งเรียนรู้และสื่อการเรียนรู้ ที่ส่งเสริมคุณภาพ ชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม คุณธรรมจริยธรรมและการนำแนวคิดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ การปฏิบัติ มีการกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ ได้แก่ 1) นักเรียนทุกระดับชั้นเข้าร่วมกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ 90 2) ร้อยละ 80 ของผู้เรียนมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้น 3) ร้อยละ 80 ของผู้เรียนรู้จักและมีการคัดแยกขยะเพิ่มขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ของโครงการ ดังนี้ 1) เพื ่อจัดกิจกรรมส ่งเสริม และปลูกฝังให้นักเรียนทุกระดับชั้นตั้งแต่อนุบาล ถึงชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 6 ได้ตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และภาวะโลกร้อน 2) เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึก และเห็นคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ พลังงานและสิ่งแวดล้อม ให้แก่นักเรียน 3) เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ นำความรู้ไปใช้ในการวางแผนการลดปริมาณขยะ และการจัดการ ขยะที่อย่างถูกวิธี เพื่อช่วยลดมลพิษ 4) เพื่อให้ส่งเสริมให้นักเรียน รู้บทบาทหน้าที่ มีทักษะการเป็นผู้นำ รู้จักการประหยัดพลังงาน ใช้พลังงานอย่างคุ้มค่า และอนุรักษ์ทรัพยากรสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-63 โดยมีรายละเอียดของยุทธศาสตร์ และกิจกรรมต่างๆ ที่ทำการดำเนินการจัดในหลักสูตร อันได้แก่ กิจกรรมตามยุทธศาสตร์ที่ 1: สังคมแห่งต้นไม้(รูปที่ 3-40) - เรียนรู้นอกสถานที่ การปลูกและการดูแลต้นไม้ - การขยายพันธุ์ต้นไม้ในโรงเรียน - การสำรวจต้นไม้ในโรงเรียน - การจัดสวนหย่อม และการดูแลรักษา - การตัดแต่งกิ่งต้นไม้ในโรงเรียน รูปที่ 3-40 กิจกรรมตามยุทธศาสตร์ที่ 1: สังคมแห่งต้นไม้ ที่มา: โครงการจัดการเรียนรู้มุ่งสู่ 4 ยุทธศาสตร์โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม (2564) กิจกรรมตามยุทธศาสตร์ที่ 2: สังคมไร้มลพิษ (รูปที่ 3-41) - การคัดแยกขยะในห้องเรียนและโรงเรียน - การใช้แก้วน้ำและภาชนะใส่อาหารส่วนตัว - การให้ความรู้เรื่องขยะหน้าเสาธง - การทำสิ่งประดิษฐ์จากขยะ - การแบ่งเขตพื้นที่ดูแลความสะอาดรับผิดชอบ - การจัดตั้งธนาคารขยะ - การทำปุ๋ยหมัก

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-64 รูปที่ 3-41 กิจกรรมตามยุทธศาสตร์ที่ 2: สังคมไร้มลพิษ ที่มา: โครงการจัดการเรียนรู้มุ่งสู่ 4 ยุทธศาสตร์โรงเรียนเทศบาลบ้านสามเหลี่ยม (2564) กิจกรรมตามยุทธศาสตร์ที่ 3: สังคมพิชิตพลังงาน - เปิด-ปิดไฟฟ้า “เปิดช้า ปิดไว ประหยัดได้ 1 ชั่วโมง” - ประชาสัมพันธ์รณรงค์ ลดการใช้และใช้อย่างคุ้มค่า เช่น การใช้ป้าย ,ข้อความ, สติกเกอร์ - เรียนรู้นอกสถานที่อาคารประหยัดพลังงาน - การให้ความรู้เรื่องพลังงาน และการประหยัดพลังงานหน้าเสาธง กิจกรรมตามยุทธศาสตร์ที่ 4: คนรุ่นใหม่หัวใจสีเขียว - การเรียนรู้การปลูกผักร่วมกับเลี้ยงปลา - การให้ความรู้บริโภคอย่างฉลาดและถูกวิธี - การสร้างแกนนำคนรุ่นใหม่หัวใจสีเขียว (นักรบสิ่งแวดล้อม) - กิจกรรมเสียงตามสาย/ประชาสัมพันธ์และรณรงค์เกี ่ยวกับการอนุรักษ์สิ ่งแวดล้อมใน โรงเรียน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-65 3) โครงการขยายการติด SOLAR ROOFTOP ในสถานประกอบการ โดยความร่วมจากหอการค้า และสภาอุตสาหกรรมจังหวัดขอนแก่น กับบริษัท บ้านปูเน็กซ์ จากความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ในการผลักดันให้เทศบาลนครขอนแก่นเป็นสมาร์ทซิตี้ เริ่มจากการประสานความร่วมมือจากบริษัทบ้านปู เน็กซ์ บริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง (KKTT) เทศบาลนคร ขอนแก่น หอการค้า สภาอุตสาหกรรม โรงงานอุตสาหกรรม ร่วมผลักดันแผนพัฒนาจังหวัดขอนแก่นสู่สมาร์ท ซิตี้ ผนึก ‘ภาคีเครือข ่ายพัฒนาเมืองขอนแก ่น’ ลงนามความร ่วมมือ “โครงการพัฒนาสมาร์ทซิตี้จังหวัด ขอนแก ่น” โดยมีวัตถุประสงค์ในการร ่วมศึกษาความเป็นไปได้ในการนำพลังงานสะอาด และเทคโนโลยี พลังงาน เข้าไปติดตั้งในพื้นที่เขตจังหวัดขอนแก่น บ้านปู เน็กซ์ (Banpu Next) บริษัทลูกของบริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) ได้ทำการเดินหน้าขยายฐาน ลูกค้าพลังงานสะอาด ช่วยโลกลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ตอบรับกระแสเศรษฐกิจยุคโลว์คาร์บอน (Low Carbon City) ส ่งเสริมการใช้พลังงานทดแทน พร้อมดึงเทคโนโลยี Internet of Thing ช ่วยอำนวยความ สะดวกในการบริการ โดยมีการร่วมมือจาก หอการค้าจังหวัดขอนแก่น ซึ่งมีความมุ่งมั่นที่จะเป็นแกนหลักของ ภาคเอกชน ที่ร่วมขับเคลื่อนภารกิจสำคัญในการร่วมพัฒนาจังหวัดขอนแก่น สู่การเป็นเมืองอัจฉริยะ (Smart City) ทางหอการค้าเป็นผู้เชื่อมโยงทุกภาคส่วน เพื่อให้การพัฒนาเมืองเป็นไปในทิศทางเดียวกันตามแผนแม่บท พัฒนาเมืองฯ รวมถึงมุ ่งส ่งเสริมการสร้างระบบโครงสร้างพื้นฐานทั้งด้านกายภาพ (Infrastructure) และ รูปแบบอินเทอร์เน็ตออฟติงส์ (IoT) ให้สอดคล้องกับความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่ และนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย พัฒนาระบบสาธารณูปโภค และการคมนาคมต่างๆ ให้ทันสมัย และสะดวกสบายยิ่งขึ้น ที่สำคัญจะนำพลังงาน สะอาด และเทคโนโลยีด้านพลังงานต่างๆ มาใช้ภายในเมืองขอนแก่นอย่างเป็นรูปธรรม เพื ่อเดินหน้าตอบรับนโยบายส ่งเสริมพลังงานทดแทนของรัฐบาล บริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัด ผู้ ให้บริการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ เดินหน้าขยายฐานลูกค้า ผลักดันให้หน่วยงานและองค์กร ต ่างๆ หันมาใช้พลังงานสะอาดทดแทนให้มากขึ้น ดังแสดงในรูปที ่ 3-42 เพื ่อลดปริมาณการปล ่อยก๊าซ คาร์บอนไดออกไซด์และเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้พลังงานในองค์กร ดังนั้น จึงเกิดการผลักดันการติดตั้ง SOLAR ROOFTOP ในสถานประกอบการต่างๆ นอกเหนือจากที่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายได้กล่าวไว้ ด้วยการ เชื ่อมโยงจากหอการค้าและสภาอุตสาหกรรมจังหวัดขอนแก ่น และบริษัท บ้านปู เน็กซ์ จำกัด ลงสู ่สถาน ประกอบการต่างๆในจังหวัดขอนแก่น เพื่อให้เกิดการใช้พลังงานสะอาดให้มากที่สุด ส่งผลถึงการลดการปล่อย ก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมต่างๆที่ใช้ในสถานประกอบการ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-66 รูปที่ 3-42 การติดตั้ง Solar rooftop ที่บริษัท โตโยต้า สุโขทัย และสถานประกอบการอื่นๆ ที่มา: Brand Inside ธุรกิจใหม่ คิดใหม่ (2563); Techsauce Team (2563) ในปีนี้บ้านปู เน็กซ์ (Banpu Next) ยังได้ทำการยกระดับบริการหลังการขายให้ดียิ ่งขึ้น ด้วยการ ปรับปรุงแอพพลิเคชั่น BANPU (รูปที่ 3-43) เพิ่มฟีเจอร์ตรวจสอบการใช้ไฟฟ้ารูปแบบใหม่ ซึ่งจะเป็นตัวช่วยให้ ลูกค้าสามารถใช้ตรวจสอบการทำงานของไซต์ ไม่ว่าจะเป็น ตรวจสอบการใช้ไฟฟ้า (Energy Flow) ทั้งจาก ระบบโซล่าร์ โครงข่ายการไฟฟ้า และแบตเตอรี่ ตรวจสอบการผลิตไฟฟ้า ซึ่งลูกค้าสามารถนำข้อมูลเหล่านี้ไป เปรียบเทียบและวิเคราะห์การใช้ไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถติดตามผลการผลิต และการใช้ ไฟฟ้าของระบบฯ ได้ตลอด 24 ชั่วโมง อีกทั้งยังสามารถเรียกดูบิลค่าไฟฟ้าได้แบบเรียลไทม์รวมถึงสามารถแจ้ง เตือนทันทีเมื่อมีเหตุขัดข้อง และรายงานการซ่อมบำรุงได้ในแอปฯ เดียว

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 3-67 รูปที่ 3-43 แอพพลิเคชั่น BANPU ที่มา: Brand Inside ธุรกิจใหม่ คิดใหม่ (2563); Techsauce Team (2563)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-1 บทที่4 ความสำเร็จที่สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนและประโยชน์อื่น ๆ เพื่อสะท้อนให้เห็นว่า การดำเนินโครงการดังกล่าวมีส่วนการสนับสนุนและตอบสนองต่อการบรรจุ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งเป็นตัวชี้วัดในระดับสากล รวมทั้งมีการถ่ายทอดองค์ความรู้จากภาคีเครือข่าย เพื่อนำไปสู่การพัฒนาศักยภาพของท้องถิ่น (Capacity Building) 4.1 การตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 17 ประการ (Sustainable Development Goals หรือ SDGs) ดังแสดง ในรูปที่ 4-1 เป็นข้อเรียกร้องให้ทั่วโลกดำเนินการ เพื่อขจัดความยากจน ปกป้องสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมให้ทุก คนได้ใช้ชีวิตอย่างสงบสุขและมั่งคั่ง ประเทศไทยได้มีความตระหนักและน้อมรับเป้าหมายนี้มาเป็นส่วนหนึ่งของ แผนการขับเคลื่อนในการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจังหวัดขอนแก่น ได้มีการใช้ SDGs เป็นเป้าหมาย ในการพัฒนาเมือง และมีการทำแผนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ บรรจุไว้ในแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด ซึ่ง เทศบาลนครขอนแก ่นเองก็ได้มีการจัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาเทศบาลนครขอนแก ่นอัจฉริยะ ในการ ดำเนินการโครงการนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนเมืองอัจฉริยะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการขนส่ง อัจฉริยะ สิ่งแวดล้อมอัจฉริยะ โดยผลงานที่เกิดขึ้นจากการดำเนินโครงการ ถือเป็นส่วนหนึ่งที่จะส่งเสริมและ ผลักดันให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย ่างยั ่งยืนในเป้าประสงค์ต ่างๆ โดยมีรายละเอียดความ สอดคล้องของเป้าหมายในแต่ละข้อ ดังแสดงในตารางที่ 4-1 รูปที่ 4-1 เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 17 ประการ (Sustainable Development Goals หรือ SDGs) ตารางที่ 4-1 การตอบสนองเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน 17 ประการ (SDGs) เป้าหมาย ความสอดคล้อง 1.4 สร้างหลักประกันว่าประชาชนทุกคน โดยเฉพาะที่ยากจนและเปราะบาง มีสิทธิเท่าเทียม กันในทรัพยากรทางเศรษฐกิจ รวมถึงการเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐาน การเป็นเจ้าของ และ ควบคุมเหนือที่ดินและอสังหาในรูปแบบอื่น เทคโนโลยีใหม่ที่เหมาะสม และบริการทาง การเงิน ซึ่งรวมถึงระบบการเงินระดับฐานราก (microfinance) การที่เทศบาลนครขอนแก่นร่วมกับ 4 เทศบาล มีแผนที่จะดำเนินโครงการรถไฟฟ้ารางเบา เป็น หลักในการพัฒนา โดยใช้ตัวแบบการพัฒนาที่รู้จักกันโดยทั่วไปว่า “ขอนแก่นโมเดล” ที่มุ่งเน้น

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-2 เป้าหมาย ความสอดคล้อง การพัฒนาแบบพึ่งพาตนเองและพึ่งพาซึ่งกันและกันเป็นหลัก มีการจัดทำแผนต่อยอด งบประมาณของตนเอง เชื่อมโยงกับการใช้กลไกตลาดทุน ทำให้มีโอกาสที่จะได้เงินทุนเหล่านี้มา ใช้ในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของเมือง รวมถึงแนวคิดในการตั้งกองทุนเพื่อช่วยเหลือกลุ่มคน ที่มีรายได้น้อย ไร้อำนาจทางเศรษฐกิจ และด้อยโอกาสทั้งในสังคม การศึกษา และทางเศรษฐกิจ จึงถือเป็นการสร้างหลักประกันว่า กลุ่มเปราะบาง มีสิทธิ์เท่าเทียมในการเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐาน และที่สำคัญมีสิทธิ์เป็นเจ้าของโครงการดังกล่าว 3.9 ลดจานวนการตายและการป่วยจากสารเคมีอันตราย การฝังกลบขยะ เป็นการสร้างมลพิษทั้งต่อชั้นบรรยากาศ น้ำ และดิน เพราะขยะที่เน่าเปื่อยจะ ปล่อยก๊าซมีเทนขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ และขณะเดียวกันน้ำเสียที่เกิดจากการเน่าเปื่อยของขยะนั้น ก็จะซึมลงสู่พื้นดินหรือแม่น้ำลำคลองในบริเวณรอบๆ ในแต่ละวัน เทศบาลนครขอนแก่น มีขยะ ที่เกิดขึ้นกว่า 200 ตัน การสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานขยะแล้วนำขยะมาเผา แทนที่จะเป็นการฝัง กลบ เป็นการช่วยลดมลพิษต่าง ๆ ซึ่งเป็นอันตรายต่อมนุษย์ได้โดยโครงการนี้สามารถลด ปริมาณขยะที่นำไปฝังกลบได้ถึง 555,619 ตัน ตลอดอายุโครงการ 4.7 สร้างหลักประกันว่าผู้เรียนทุกคนได้รับความรู้และทักษะที่จำเป็นสำหรับส่งเสริมการ พัฒนาอย่างยั่งยืน ในการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้ารางเบา เทศบาลนครขอนแก่นร่วมมือกับเทศบาล เมืองฮิโรชิมา ประเทศญี่ปุ่น โดยทางประเทศญี่ปุ่นได้มอบรถไฟฟ้าขนาดเล็ก หรือที่เรียกว่า “แทรมน้อย” ให้แก่เทศบาลนครขอนแก่น เพื่อทำการศึกษาชิ้นส่วนประกอบ การทำงานของ เครื่องจักร การดูแลรักษาซ่อมบำรุง และการบริหารจัดการต่างๆ เกี่ยวกับระบบขนส่งมวลชน ระบบราง ผ่านมหาวิทยาลัยราชมงคลอีสานวิทยาเขตขอนแก่น ในการให้ความรู้นี้ประเทศญี่ปุ่น ได้รับคนจากเทศบาลนครขอนแก่น มหาวิทยาลัยราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น และบริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง (KKTT) ไปศึกษาเรียนรู้การทำงานของระบบราง ที่เมืองฮิโรชิมา ประเทศ ญี่ปุ่น เพื่อนำความรู้ที่ได้กลับมาพัฒนาและทดลองวิ่งรถแทรมน้อยที่บึงแก่นนคร ทำให้ มหาวิทยาลัยราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น ได้รับทุนสนับสนุนให้จัดสร้างโรงซ่อมรถไฟและ ศึกษาระบบรางในรูปแบบต่างๆ และได้มีการจัดทำหลักสูตรการศึกษาระบบขนส่งมวลชนระบบ ราง เพื่อนำไปให้ความรู้แก่นักศึกษาและบุคคลทั่วไปที่สนใจ ซึ่งมีหลักประกันได้ว่า การศึกษา รูปแบบดังกล่าวมุ่งพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับผู้เรียน ที่เน้นการได้ลงมือปฏิบัติจริง 5.1 ยุติการเลือกปฏิบัติทุกรูปแบบที่มีต่อผู้หญิงและเด็กหญิงในทุกพื้นที่ โครงการให้ความสำคัญต่อสิทธิเสรีภาพและไม่มีการเลือกปฏิบัติหรือกีดกันต่อเพศหญิง อันเป็น สิทธิพื้นฐานของมนุษย์และเป็นสิ่งที่สมควรได้รับการยกย่อง ประกอบกับได้ส่งเสริมทั้งความ เสมอภาคและการมีส่วนร่วมของเพศหญิงต่อโครงการ ตลอดจนเสริมสร้างบทบาทการเป็นผู้นำ เช่น • การจ้างงานที่เกิดจากการตั้งโรงไฟฟ้าพลังงานขยะ ทำให้เกิดการจ้างแรงงาน มีมูลค่า ถึง 12 ล้านบาทต่อปีอีกทั้งแรงงานส่วนใหญ่ก็เป็นเพศหญิง • โครงการ “ครอบครัวพอเพียงสู่ครอบครัวคาร์บอนต่ำ” ที่มีสมาชิกและเครือข่ายเป็น เพศหญิง ทั้งที่เป็นแม่บ้าน ข้าราชการเกษียณอายุ หรือเด็กหญิง เป็นต้น โดยโครงการได้ สนับสนุนให้ รู้จักใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ปลูกอยู่ ปลูกกิน เพิ่มพื้นที่สีเขียว เดินทางอย่าง ยั่งยืน ไม่ก่อมลพิษ • โครงการจัดการขยะอินทรีย์ในภาคครัวเรือน มีเพศหญิงทั้งที่มาจากผู้บริหารของ องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้นำชุมชนในภาคประชาชนเป็นขับผู้เคลื่อนหลักของ โครงการ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-3 เป้าหมาย ความสอดคล้อง • กิจกรรมฝึกอบรมที่จัดขึ้นทุกครั้งภายใต้โครงการ มีสัดส่วนการเข้าร่วมของเพศหญิง มากกว่าเพศชาย • โครงการ “นักรบสิ่งแวดล้อม” ซึ่งนักรบสิ่งแวดล้อมที่ส่วนมากเป็นนักเรียน ระดับประถมที่ผ่านการอบรม จะเป็นแกนนำในทำกิจกรรมสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน ซึ่งจะมี การอบรมหลักสูตรนักรบสิ่งแวดล้อมทุกปี 6.3, 6.6 ปกป้อง และยกระดับคุณภาพน้ำ โดยลดมลพิษ ขจัดการทิ้งขยะและลดการปล่อย สารเคมีและวัสดุอันตราย การลดปริมาณขยะฝังกลบ โดยการนำขยะไปเผาเป็นเชื้อเพลิงผลิตกระแสไฟฟ้า เป็นการช่วยลด การปล่อยสารเคมีที่เป็นพิษลงสู่พื้นดิน น้ำใต้ดิน และแหล่งน้ำรอบๆ 7.1 สร้างหลักประกันว่า มีการเข้าถึงการบริการพลังงานสมัยใหม่ ในราคาที่สามารถซื้อหาได้ และเชื่อถือได้ 7.2 เพิ่มสัดส่วนของพลังงานทดแทนในการผสมผสานการใช้พลังงานของโลก การใช้พลังงานทดแทนจาก Solar rooftop ที่ตลาดสดเทศบาลนครขอนแก่นและสถานีบำบัดน้ำ เสียบึงทุ่งสร้าง เป็นการนำเทคโนโลยีด้านพลังงานมาพัฒนาใช้กับโครงสร้างพื้นฐานของเทศบาล และยังเป็นการช่วยประหยัดพลังงาน ประหยัดค่าไฟ และลดการใช้พลังงานจากน้ำมัน โดย งบประมาณที่ประหยัดได้ มีปริมาณพลังงานที่ลดได้จาก Solar rooftop ที่ตลาดสดเทศบาลนคร ขอนแก่นและสถานีบำบัดน้ำเสียบึงทุ่งสร้างคิดเป็น การลดปริมาณการปลดปล่อยคาร์บอนได้ 15.95 และ 15.129 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) คำนวณเป็นค่าไฟได้ 121,067.58 และ 114,803.42 บาท ตามลำดับ โดยโครงการนี้ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติประเภท เมือง ในงาน “คนบันดาลไฟอวอร์ด” ครั้งที่1 8.3 ส่งเสริมนโยบายที่มุ่งการพัฒนาที่สนับสนุนกิจกรรมที่มีผลิตภาพ การสร้างงานที่สมควร ความเป็นผู้ประกอบการ ความสร้างสรรค์และนวัตกรรม ความร่วมมือระหว่างเทศบาลนครขอนแก่น กับเทศบาลเมืองฮิโรชิมา ประเทศญี่ปุ่น ทำให้เกิด การแลกเปลี่ยน เรียนรู้ประสบการณ์เกี่ยวกับระบบขนส่งมวลชนระบบราง อีกทั้งการที่เทศบาล เมืองฮิโรชิมา ได้ให้รถแทรมกับเทศบาลนครขอนแก่น เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และลงมือปฏิบัติ ส่งผลให้จังหวัดขอนแก่นตั้งเป้าที่จะเป็นศูนย์กลางเกี่ยวกับการขนส่งมวลชนระบบราง เป็นแหล่ง งาน แหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับระบบขนส่งมวลชนระบบราง รวมถึงการเป็นแหล่งผลิตชิ้นส่วนและ ศูนย์ซ่อมบำรุงส่วนประกอบต่าง ๆ ของระบบราง 8.9 ออกแบบและใช้นโยบายที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนที่จะสร้างงาน และส่งเสริม วัฒนธรรมและผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น อีกหนึ่งข้อตกลงระหว่างเทศบาลนครขอนแก่นกับเทศบาลเมืองฮิโรชิมาคือ การนำรถแทรมน้อย มาใช้เป็นเครื่องมือเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว โดยเทศบาลนครขอนแก่นจะนำรถแทรมที่ได้มานี้ มาใช้วิ่งรอบบึงแก่นนคร เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวรอบบึงแก่นนครและจัดให้มีการเที่ยว ชมวัฒนธรรมต่าง ๆ ที่อยู่รายรอบบึงแก่นนคร ซึ่งจะเป็นการสร้างเศรษฐกิจ และรายได้ให้กับ ชุมชนรอบบึงแก่นนครและเทศบาลนครขอนแก่น 8.10 เสริมความแข็งแกร่งของสถาบันทางการเงินภายในประเทศ การนำเครดิตของรัฐมาเปลี่ยนเป็นทุน จะทำให้เกิดกระเป๋าเงินในท้องถิ่น และนำกระเป๋าเงิน เหล่านั้นมาทำ 2 หน้าที่ คือ 1) อาศัยกลไกตลาดทุนมาทำการพัฒนาส่วนต่าง ๆ ตามแผนพัฒนา จังหวัด หรือแผน Smart City ของจังหวัด ส่วนที่ 2) กระเป๋าเงินนี้สามารถ สร้าง ช่วย แก้ไข ปัญหาความยากจน และความเหลื่อมล้ำ ซึ่งจะเห็นได้จากที่จะมีการตั้งกองทุนผู้มีรายได้น้อย ให้

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-4 เป้าหมาย ความสอดคล้อง มาเป็นผู้ถือหุ้นในตัวนี้ สามารถช่วยให้ผู้มีรายได้น้อยมีส่วนร่วมในการพัฒนาและเป็นเจ้าของ โครงสร้างพื้นฐานในจังหวัด 9.1 พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพ เชื่อถือได้ ยั่งยืน และมีความทนทาน รถไฟฟ้ารางเบาถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ได้รับการยอมรับว่าสามารถช่วยในการแก้ปัญหา การจราจร ประหยัดพลังงาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การพัฒนาระบบขนส่งมวลชนยัง สามารถช่วยเพิ่มเศรษฐกิจของชุมชนได้โดยการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีและเป็นการสร้างงาน ให้กับชุมชน 9.2 ส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ครอบคลุมและยั่งยืน ในการสร้างรถไฟฟ้ารางเบาในเทศบาลนครขอนแก่นนั้น ยังตามมาด้วยการจ้างงาน การสร้าง งาน และการสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ โดยโครงการนี้ได้รับการถ่ายทอดนวัตกรรมจากประเทศญี่ปุ่น และในขณะนี้ได้มีการจัดสร้างโรงงานสร้างอุปกรณ์และชิ้นส่วนในการเดินรถรางเบาในพื้นที่ มหาวิทยาลัยราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น ในอนาคตอันใกล้จังหวัดขอนแก่นได้วาง ตนเองไว้ว่าจะเป็นศูนย์กลางการผลิตชิ้นส่วนสำหรับการขนส่งระบบราง การสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานขยะก็ถือว่าเป็นการสร้างและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นมิตรต่อ สิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลและจัดการขยะของเมือง คือการที่เมืองมีระบบ สาธารณูปโภคและโครงสร้างพื้นฐานที่ดีจะช่วยให้เมืองนั้นเป็นเมืองที่ยั่งยืนและเป็นเมืองน่าอยู่ สำหรับคนในรุ่นต่อ ๆ ไป 9.4 ยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและปรับปรุงอุตสาหกรรมเพื่อให้เกิดความยั่งยืน • ระบบขนส่งมวลชนระบบรางนั้นเป็นระบบขนส่งมวลชนที่ถือว่า มีความทันสมัยและ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การสร้างรถไฟฟ้ารางเบาในเทศบาลนครขอนแก่น จะช่วยสร้างงาน ให้กับคนในจังหวัดขอนแก่น อีกทั้งการตั้งเป้าให้จังหวัดขอนแก่นเป็นศูนย์กลางการศึกษา และอุตสาหกรรมระบบรางนั้นจะช่วยให้ระบบขนส่งมวลชนระบบในจังหวัดขอนแก่นมีความ ยั่งยืน • การสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานขยะก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยยกระดับการจัดการโครงสร้าง พื้นฐานในจังหวัด คือการจัดการขยะให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถช่วยลดผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อม คือการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก อีกทั้งยังเป็นการลดการผลิตพลังงานจาก เชื้อเพลิงฟอซซิลได้อีกด้วย ซึ่งก็ถือว่าเป็นการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอีกทางหนึ่ง 9.5 เพิ่มพูนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ โครงการรถไฟฟ้ารางเบาของเทศบาลนครขอนแก่น เป็นการส่งเสริมทางด้านเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และยังเป็นการพัฒนางานวิจัยต่างๆ เกี่ยวกับระบบขนส่งมวลชนระบบราง โดยได้มี การจัดสร้างโรงซ่อมบำรุง โรงงานผลิตชิ้นส่วน และสถานที่สำหรับถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับ ระบบราง ซึ่งจะสามารถสร้างงานสร้างอาชีพให้กับชุมชนต่อไปได้ 10.1 ให้บรรลุอย่างต่อเนื่องและคงการเติบโตของรายได้ในกลุ่มประชากรร้อยละ 40 ที่ ยากจนที่สุด แผนพัฒนาจังหวัดขอนแก่น มุ่งเน้นแก้ไขความยากจนของคนในจังหวัดขอนแก่น ในการพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานของจังหวัดขอนแก่น เช่น การพัฒนาโครงการรถไฟฟ้ารางเบาและโครงสร้าง พื้นฐานอื่นๆ ในจังหวัดขอนแก่น นอกจากจะเป็นการสร้างงานแล้ว ยังเปิดโอกาสให้คนจนใน จังหวัดมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของโครงสร้างพื้นฐานเหล่านั้น ซึ่งจะสามารถทำให้คนในจังหวัด ขอนแก่นมีรายได้เพิ่มขึ้น และข้ามพ้นขีดความยากจนของประเทศไปได้ 10.2 ให้อำนาจและส่งเสริมความครอบคลุมด้านสังคม เศรษฐกิจและการเมืองสำหรับทุกคน ในการที่เมืองสามารถสร้างกระเป๋าสตางค์ของตัวเองได้อันเกิดจากการพัฒนาเครื่องมือโดย อาศัยตลาดทุนและอำนาจของรัฐ และการให้ประชาชนในเมืองมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-5 เป้าหมาย ความสอดคล้อง โครงสร้างพื้นฐาน จะเป็นการลดความเหลื่อมล้ำในสังคม ซึ่งในจังหวัดขอนแก่นได้มีการทำตาม แนวทางนี้ โดยจัดให้มีกระเป๋าสตางค์ที่เรียกว่า City Fund ซึ่งเปิดโอกาสให้คนทุกระดับใน จังหวัดขอนแก่น มีโอกาสเป็นเจ้าของโครงสร้างพื้นฐานในจังหวัดขอนแก่น โดยการซื้อหน่วย ลงทุน ซึ่งหลังจากที่ทางจังหวัดได้นำโครงสร้างพื้นฐานนั้นเข้าสู่ตลาดทุน มูลค่าหน่วยลงทุนก็จะ เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นการสร้างรายได้ให้กับประชาชนในจังหวัดขอนแก่น 11.1 สร้างหลักประกันว่าจะมีการเข้าถึงที่อยู่อาศัยและการบริการ พื้นฐานที่พอเพียง ปลอดภัย และในราคาที่สามารถจ่ายได้ โรงไฟฟ้าพลังงานขยะเป็นหนึ่งโครงการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ และเอกชน โดยการสร้าง โครงการนี้ได้คำนึงถึงผลประโยชน์ของประชาชนของเทศบาลนครขอนแก่นเป็นหลัก และไม่เป็น การผลักภาระค่าใช้จ่ายในการกำจัดขยะให้กับประชาชน โดยเทศบาลนครขอนแก่นสามารถ ต่อรองค่ากำจัดขยะได้ในราคาคงที่ เมื่อเทียบกับก่อนสร้างโรงงานนี้โดยมีอัตราค่ากำจัดขยะใหม่ ไม่เกิน 249 บาทต่อตัน สำหรับ 3 ปีแรก และเพิ่มขึ้น 10 เปอร์เซ็นต์ ทุก 3 ปี โดยมีกำหนด ระยะเวลา 20 ปี 11.2 จัดให้มีการเข้าถึงระบบคมนาคมขนส่งที่ยั่งยืน เข้าถึงได้ ปลอดภัย ในราคาที่สามารถ จ่ายได้ สำหรับทุกคน การจัดการระบบขนส่งมวลชนของเทศบาลนครขอนแก่น โดยการพัฒนารถไฟฟ้ารางเบาพร้อม ทั้งการจัดการระบบขนส่งมวลชนในระบบรอ งและการพัฒนาพื้นที่รอบๆ สถานี ที่จะช่วยให้ ค่าใช้จ่ายในการใช้ระบบขนส่งสาธารณะนี้ไม่สูงจนเกินไป และประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงได้ 11.3 ยกระดับการพัฒนาเมืองและขีดความสามารถให้ครอบคลุมและยั่งยืน ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เช่น ความร่วมมือระหว่างเทศบาลนครขอนแก่นกับ บริษัทขอนแก่นพัฒนาเมือง สามารถทำให้จังหวัดขอนแก่น และเทศบาลนครขอนแก่นมีการ เติบโตอย่างก้าวกระโดด สามารถนำโครงการโครงสร้างพื้นฐานใหญ่ ๆ เช่นรถไฟรางคู่ การ พัฒนาสนามบิน และระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้ารางเบา มาสู่จังหวัดขอนแก่นได้ เป็นการ ยกระดับและพัฒนาขีดความสามารถของเมือง ส่งผลให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของจังหวัด สูงขึ้น นอกจากนี้ระบบขนส่งมวลชน ระบบรางซึ่งอยู่ในระหว่างการดำเนินการโครงการ จะเป็น การเชื่อมเมืองเข้าด้วยกัน โดยการนำคนจากชานเมืองเข้ามาสู่ ใจกลางเมืองโดยไม่ต้องอาศัย รถยนต์ส่วนบุคคล ซึ่งสำหรับจังหวัดขอนแก่นแล้ว การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่มีขนาดใหญ่ เช่น ระบบขนส่งมวลชนระบบรางนั้น ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นมูลนิธิ ภาคสังคม ภาคประชาชน ภาคการศึกษา และภาคอุตสาหกรรม ในการผลักดันให้เกิดการพัฒนา เมือง เป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์ของจังหวัดและของเทศบาลนครขอนแก่น 11.6 ลดผลกระทบทางลบของเมืองต่อสิ่งแวดล้อมต่อหัวประชากร โดยรวมถึงการให้ความ สนใจเป็นพิเศษต่อคุณภาพอากาศและการจัดการของเสียของเทศบาล โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน มุ่งเน้นที่จะลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมใน 3 ด้าน ได้แก่ด้านขยะ ด้านพลังงาน และด้านการขนส่ง โดยในด้านขยะ เน้นการลดขยะต้นทางและการ จัดการขยะกลางทางและปลายทาง ผ่านกระบวนการ 3R (2,528.12 tCO2e) ในด้านพลังงาน มุ่งเน้นที่จะหาพลังงานทดแทนไม่ว่าจะเป็นจากโครงการ solar rooftop ที่ตลาดสดเทศบาล1 (20.30 tCO2e) และ สถานบำบัดน้ำเสียบึงทุ่งสร้าง (19.00 tCO2e) หรือแม้แต่การผลิตไฟฟ้า จากขยะ (90,863.80 tCO2e) ที่นอกจากจะเป็นการกำจัดขยะแล้ว ยังสามารถผลิตพลังงาน ทดแทนและช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเข้าสู่ชั้นบรรยากาศได้อีกด้วย ในด้านการขนส่ง ได้มีการศึกษาความสามารถในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการใช้ระบบขนส่งมวลชน และการพัฒนาเศรษฐกิจรอบรอบสถานีมาเป็นตัวช่วยในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมของเทศบาล

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-6 เป้าหมาย ความสอดคล้อง นครขอนแก่น โดยพบว่าเมื่อสิ้นสุดโครงการนี้จะสามารถลดก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมในเขต เทศบาลนครขอนแก่นได้ถึง 93,431.29 tCO2e 12.3 ลดขยะเศษอาหารของโลกลงครึ่งหนึ่งในระดับค้าปลีกและผู้บริโภค โครงการจัดการขยะอินทรีย์ของเทศบาลนครขอนแก่น เป็นการลดปริมาณขยะทั้งต้นทาง กลาง ทาง และปลายทาง โดยมีการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการนำขยะอินทรีย์มาเปลี่ยนเป็นปุ๋ยและ อาหารสัตว์อีกทั้งได้มีการส่งเสริมให้ชาวบ้านหันมาผลิตปุ๋ยและอาหารสัตว์จากเศษอาหารใน ครัวเรือน เพื่อลดปริมาณขยะอินทรีย์ที่จะเข้าสู่กระบวนการจัดการขยะ โครงการนี้ได้จัดหาถัง หมักปุ๋ยจากเศษอาหารและถังหมักปุ๋ยจากขยะอินทรีย์อื่น ๆ ให้กับประชาชน โดยที่มีการ คาดการณ์ว่าหลังจากจบโครงการนี้จะสามารถลดขยะอินทรีย์ได้ถึง 3,302.70 ตัน 12.4 บรรลุการจัดการสารเคมีและของเสียทุกชนิดในวิธีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมตลอดทั้ง วงจรชีวิตของสิ่งเหล่านั้น การลดปริมาณขยะที่นำโดยการนำไปเปลี่ยนเป็นพลังงาน ด้วยการนำไปเผาที่โรงไฟฟ้าพลังงาน ขยะนั้น เป็นการช่วยลดปริมาณขยะที่นำไปฝังกลบ ซึ่งไม่ก่อให้เกิดสารเคมีหรือก๊าซเรียนกระจก ทำให้การจัดการขยะโดยวิธีนี้เป็นการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังเป็นการสร้างพลังงานสะอาด พลังงานทางเลือกจากขยะที่เกิดขึ้นในชุมชน 12.5 ลดการผลิตของเสียโดยการป้องกัน การลด การแปรรูปเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ และการ นำมาใช้ซ้ำ การลดปริมาณขยะต้นทางด้วยการคัดแยกขยะ ไม่ว่าจะเป็นขยะอินทรีย์ ขยะมีพิษ หรือขยะรี ไซเคิล และนำขยะรีไซเคิลที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้นั้นไปรีไซเคิล โดยการขายให้กับศูนย์รับ ซื้อ จะเป็นการลดปริมาณขยะที่นำไปจัดการที่ปลายทางไม่ว่าจะเป็นการเผาหรือฝังกลบ ซึ่งเป็น การลดค่าใช้จ่ายให้กับเทศบาล อีกทั้งยังเป็นการลดปริมาณขยะ ในภาพรวมของโครงการนี้ เมื่อ สิ้นสุดโครงการ สามารถคัดแยกขยะรีไซเคิลและขยะอันตรายได้ 816.89 ตัน 13.2 บูรณาการมาตรการด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศใน นโยบาย ยุทธศาสตร์ และการวางแผนระดับชาติ โครงการ “คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ” เป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์สำคัญของเทศบาลนครขอนแก่น ที่จะ ขับเคลื่อนเทศบาลนครขอนแก่นให้เป็นเทศบาลสีเขียว โดยจังหวัดขอนแก่นยังมีแผนพัฒนา จังหวัดขอนแก่น Smart City 2039 ที่บูรณาการ Smart City ทั้ง 6 ด้านเข้าด้วยกันเพื่อเป็นการ พัฒนาจังหวัดขอนแก่นสู่ Smart City และ Sustainable City อย่างแท้จริง อีกทั้งยุทธศาสตร์ จังหวัดนี้ยังสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีอีกด้วย 13.3 พัฒนาการศึกษา การสร้างความตระหนักรู้ และขีดความสามารถของมนุษย์และของ สถาบันในเรื่องการลดปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การปรับตัว การลดผลกระทบ และการเตือนภัยล่วงหน้า เทศบาลนครขอนแก่นมุ่งเน้นที่จะพัฒนาคนที่มีหัวใจรักโลก รักสิ่งแวดล้อม โดยเริ่มจากการ พัฒนาเยาวชนในโรงเรียน ให้ตระหนักถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมและเรียนรู้วิธีที่จะดูแลป้องกัน สิ่งแวดล้อมทั้งในโรงเรียน ที่บ้าน และเมืองที่อยู่อาศัย 15.2 ส่งเสริมการดำเนินการเพิ่มการปลูกป่า เทศบาลนครขอนแก่นได้ส่งเสริมให้มีการปลูกต้นไม้เพื่อเป็นการรักษาสมดุลธรรมชาติการสร้าง พื้นที่สีเขียวและเป็นการลดมลพิษทางอากาศโดยส่งเสริมให้มีการ อนุรักษ์ต้นไม้ใหญ่ในเขต เทศบาล ไม่น้อยกว่า 95% ของปริมาณต้นไม้ที่มีอยู่ในพื้นที่ เช่น สวนสาธารณะ และสถานที่ ราชการ อีกทั้งยังมีการส่งเสริมให้ปลูกป่าในเมืองเพื่อเป็นการดูดซับก๊าซเรือนกระจกอีกทางหนึ่ง ด้วย การส่งเสริมให้ชุมชนเป็นชุมชนของการรักต้นไม้ผ่านโครงการ “ปลูกต้นไม้ในใจคน” โดยได้

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-7 เป้าหมาย ความสอดคล้อง มีการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับต้นไม้ในกลุ่มเด็ก เยาวชน และผู้นำชุมชน มีการจัดทำการสำรวจ ต้นไม้และจัดทำแผนที่ต้นไม้ใหญ่ และแผนที่ออกซิเจน รวมไปถึงการเก็บข้อมูลการดูดซับก๊าซ เรือนกระจก โดยจากผลสำรวจพบว่ามีต้นไม้ใหญ่ในบริเวณสถานที่สาธารณะต่างๆ มากถึง 15,200 ต้น (ปี 2560) 17.3 ระดมทรัพยากรทางการเงินเพิ่มเติมจากแหล่งที่หลากหลายไปยังประเทศกำลังพัฒนา การพัฒนาระบบขนส่งมวลชนระบบรางของจังหวัดขอนแก่น เป็นการดำเนินการที่ ได้รับการ สนับสนุนการดำเนินการจากภาครัฐ แต่ไม่ได้รับงบประมาณจากภาครัฐแต่อย่างใด แต่อาศัยการ ลงทุนจากแหล่งเงินภายนอก ซึ่งทำให้โครงการนี้ไม่ก่อให้เกิดหนี้สาธารณะกับภาครัฐ อีกทั้งก็จะ เป็นการลงทุนของบริษัทเอกชน 100 เปอร์เซ็นต์ ในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานขยะ 17.7 ส่งเสริมการพัฒนา การถ่ายทอด และการเผยแพร่เทคโนโลยีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ให้กับประเทศกำลังพัฒนาภายใต้เงื่อนไขที่อำนวยประโยชน์แก่ประเทศกำลังพัฒนา แผนยุทธศาสตร์ขอนแก่นสมาทซิตี้ 2039 ได้รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในด้านต่างๆ และหนึ่งในนั้น คือการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม คือการพัฒนาระบบขนส่งมวลชน รถไฟฟ้ารางเบา ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างเทศบาลนครขอนแก่นและเมืองฮิโรชิมา ประเทศ ญี่ปุ่น โดยเทศบาลเมืองฮิโรชิมาได้มอบรถไฟฟ้าให้กับเทศบาลนครขอนแก่น เพื่อนำมาทดลองวิ่ง อีกทั้งได้ให้การฝึกอบรมบุคลากรจากเทศบาลนครขอนแก่น มหาวิทยาลัยราชมงคลอีสานวิทยา เขตขอนแก่น เพื่อเป็นการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้จังหวัดขอนแก่นนำกลับมาพัฒนาระบบขนส่ง มวลชนต่อไป 17.17 สนับสนุนและส่งเสริมหุ้นส่วนความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน เทศบาลนครขอนแก่นนับเป็นเทศบาลแรกๆ ในภาคอีสานและในประเทศไทย ที่ได้มีการพัฒนา ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ดังจะเห็นจากโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าพลังงานขยะและ ความร่วมมือระหว่างเทศบาลนครขอนแก่นกับบริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง (KKTT) ซึ่งถือว่าเป็น ตัวอย่างให้กับเทศบาลอื่นๆ ในประเทศไทย ในการทำความร่วมมือระหว่างเทศบาลและ ภาคเอกชนในเมืองนั้นๆ จนทำให้เกิดบริษัทพัฒนาเมืองในหลายหลายพื้นที่เช่น บริษัทเชียงใหม่ พัฒนาเมือง และบริษัทภูเก็ตพัฒนาเมือง เป็นต้น อีกทั้งเทศบาลนครขอนแก่น ยังได้มีความ ร่วมมือกับอีก 4 เทศบาล จัดตั้งบริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) จำกัด เพื่อบริหาร ระบบขนส่งสาธารณะรถไฟฟ้ารางเบา ซึ่งถือเป็นต้นแบบของการทำงานร่วมกันของเทศบาล

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-8 4.2 การจัดการฝึกอบรม การจัดการฝึกอบรม มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเพิ่มศักยภาพของการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำ ให้แก่ภาค ส่วนต่าง ๆ ในเทศบาลนครขอนแก่น ประกอบด้วย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (เทศบาล) ภาคธุรกิจเอกชน และภาคประชาชน ตามลำดับ โดยมีระยะเวลาการฝึกอบรมทั้งหมด 835 นาที จำนวนผู้เข้าร่วมการฝึกอบรม ทั้งหมด 99 คน โดยมีรายละเอียดการจัดการฝึกอบรม ดังต่อไปนี้ 1) การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อนำเสนอยุทธศาสตร์การพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำ (Low Emission Development Strategy: LEDS) เทศบาลนครขอนแก่นร่วมกับองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) และ โครงการ พัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) ได้จัดการประชุมคณะทำงานเมืองคาร์บอนต่ำ โดยเทศบาลนครขอนแก่น พร้อมนำเสนอผลการจัดการรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับเมือง และ ได้ร่วมกับหัวหน้างานและ เจ้าหน้าที่จากหน่วยต่าง ๆ ของเทศบาลนครขอนแก่น จัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำ (Low Emission Development Strategy: LEDS) ของเทศบาลนครขอนแก ่น และ ร ่วมกันพิจารณาคัดเลือก ยุทธศาสตร์และมาตรการที่เหมาะสมเพื่อนำไปบูรณาการเข้ากับแผนพัฒนาท้องถิ่น วันที่และสถานที่ฝึกอบรม วันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ณ ห้องประชุมสีโห เทศบาลนครขอนแก่น ระยะเวลาในการฝึกอบรม 180 นาที จำนวนผู้เข้าร่วมฝึกอบรม ผู้เข้าร่วมฝึกอบรมที่เป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานต่าง ๆ ของเทศบาลนคร ขอนแก่น จำนวนทั้งสิ้น 42 คน ผลลัพธ์จากการฝึกอบรม เจ้าหน้าที่หน่วยงานต่าง ๆ ของเทศบาลนครขอนแก่น ได้เรียนรู้เกี่ยวกับ เมืองคาร์บอนต่ำลักษณะและตัวอย่างเมืองคาร์บอนต่ำที่ประสบความสำเร็จในประเทศต่างๆ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับ ปัจจัยต่างๆ ที่ทำให้เกิดก๊าซเรือนกระจกในเขตเมือง รวมไปถึงวิธีการคาดการณ์ของก๊าซเรือนกระจก ที่จะ เกิดขึ้นในอนาคต และได้ร่วมกัน ระดมความคิด จัดทำแผน และหาแนวทางการลดก๊าซเรือนกระจกในภาค เมือง จนเป็นที่มาของมาตรการ ต่าง ๆ ทั้งระยะสั้น ระยะกลาง และ ระยะยาว โดยมีบรรยากาศในการอบรม ดังแสดงในรูปที่ 4-2

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-9 รูปที่ 4-2 กิจกรรมการฝึกอบรมการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อนำเสนอยุทธศาสตร์การพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำ (Low Emission Development Strategy:LEDS)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-10 2) การอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำของเทศบาลนคร ขอนแก่น การจัดฝึกอบรมภายใต้หัวข้อ “การจัดทำ City Carbon Footprint (CCF) และ การวิเคราะห์ผลเพื่อ การวางแผนเมืองคาร์บอนต่ำ” ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะพัฒนาองค์ความรู้ให้แก่ทุกภาคส่วนของเทศบาล นครขอนแก่น เพื่อนำไปพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่นให้เป็นเมืองคาร์บอนต่ำ โดยมีเป้าหมายหลักที่จะนำองค์ ความรู้ที่ได้ไปใช้ในการวางแผนและพัฒนาชุมชน โดยการฝึกอบรมในครั้งนี้ได้ดำเนินการโดยบริษัทที่ปรึกษา ERM Siam โดยมีเนื้อหาหลักสูตรฝึกอบรมแบ่งออกเป็น 4 ชุดความรู้ดังต่อไปนี้ ชุดความรู้ที่ 1 เรื่อง ความรู้พื้นฐาน ความสำคัญและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพ ภูมิอากาศในบริบทของเมือง จำนวน 140 นาที ชุดความรู้ที่ 2 เรื่อง การประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จำนวน 140 นาที ชุดความรู้ที่ 3 เรื่อง มาตรการการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการติดตามประเมินผลในภาค ต่าง ๆ จำนวน 175 นาที ชุดความรู้ที่ 4 เรื่อง การบูรณาการและแผนการขับเคลื่อนการลดก๊าซเรือนกระจกของเมือง จำนวน 120 นาที วันที่และสถานที่ฝึกอบรม วันที่ 19 - 20 สิงหาคม พ.ศ. 2562 ณ โรงแรมนาดี 10 ระยะเวลาในการฝึกอบรม 575 นาที จำนวนผู้เข้าร่วมฝึกอบรม ผู้เข้าร่วมฝึกอบรมจากหน่วยงานและส่วนราชการต่าง ๆ จำนวน 32 คน ตามรายละเอียดดังนี้ 1. เทศบาลนครขอนแก่น จำนวน 23 คน คิดเป็นร้อยละ 71.88 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น 2. ภาคประชาชน จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 9.37 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น 3. ผู้ประกอบการภาคธุรกิจเอกชน จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 15.62 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น 4. สถานศึกษา จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 3.12 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น ผลลัพธ์จากการฝึกอบรม บุคลากรของเทศบาลนครขอนแก่น และ ภาคส่วนต่าง ๆ มีความรู้ความ เข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำ ที่เหมาะสมกับบริบทของเทศบาลนครขอนแก่น แนวทาง และวิธีการเก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับก๊าซเรือนกระจก ได้รู้ถึงวิธีการคำนวณและเครื่องมือที่ใช้ในการหาปริมาณ ก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นในเขตเมือง รวมไปถึงได้มีการกำหนดมาตรการคาร์บอนต่ำทั้งหมด โดยแบ่งออกเป็น จำนวน 5 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (EE) 2) กลุ่มการพัฒนาพลังงานทดแทน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-11 (AE) 3) กลุ่มการจัดการของเสีย (WM) 4) กลุ่มการขนส่งและคมนาคม (TM) 5) กลุ่มการจัดการป่าไม้ พื้นที่สี เขียว และการเกษตร (FOR/AGR) จำนวน 18 มาตรการ และประเมินระยะเวลาที่สามารถดำเนินการแต่ละ มาตรการออกเป็น 3 ระยะ (ระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ตามลำดับ) นอกจากนั้นแล้วยังได้ทราบ นโยบายของพื้นที่ในการจัดการสิ่งแวดล้อม ความสัมพันธ์ระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจสังคมและผลกระทบ ทางสิ่งแวดล้อม และยังช่วยสร้างความตระหนักในการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและ ส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการผลิตและบริโภคอย่างยั่งยืน ที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน และได้มีมติที่ประชุมเห็นชอบว่าจะนำมาตรการคาร์บอนต่ำที่ได้กำหนดจากโครงการไปปฏิบัติและบูรณาการ เข้ากับแผนพัฒนาเทศบาลในอนาคต โดยมีบรรยากาศในการอบรม ดังแสดงในรูปที่ 4-3 รูปที่ 4-3 กิจกรรมการฝึกอบรมการจัดทำ City Carbon Footprint (CCF) และ การวิเคราะห์ผลเพื่อการ วางแผนเมืองคาร์บอนต่ำ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-12 3) การประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการประเมินความต้องการในการพัฒนาศักยภาพตามบริบท เมืองคาร์บอนต่ำ การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการประเมินความ ต้องการในการพัฒนาศักยภาพตามบริบาทเมืองคาร์บอนต่ำ โดยมีเป้าหมายหลักที่จะนำองค์ความรู้ที่ได้ไปใช้ใน การวางแผนและพัฒนาชุมชน วันที่และสถานที่ฝึกอบรม วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2562 ณ ห้องประชุมสีโห เทศบาลนครขอนแก่น วันที่ 2 เม.ย. 2562 ระยะเวลาในการฝึกอบรม 180 นาที จำนวนผู้เข้าร่วมฝึกอบรม 25 คน ผู้เข้าร่วมฝึกอบรมจากหน่วยงานและส่วนราชการต่าง ๆ จำนวน 25 คน ตามรายละเอียดดังนี้ 1. เทศบาลนครขอนแก่น จำนวน 16 คน คิดเป็นร้อยละ 64.00 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น 2. ภาคประชาชน จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 12.00 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น 3. ผู้ประกอบการภาคธุรกิจเอกชน จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 20.00 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น 4. สถานศึกษา จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 4.00 ของผู้เข้าร่วมอบรมทั้งสิ้น ผลลัพธ์จากการฝึกอบรม บุคลากรของเทศบาลนครขอนแก่น และ ภาคส่วนต่าง ๆ มีความรู้ความ เข้าใจเกี่ยวกับวิธีการคัดเลือกและจัดลำดับความสำคัญของมาตรการคาร์บอนต่ำ ให้มีความสอดคล้องกับแผน นโยบายระดับประเทศ/จังหวัด ความเป็นไปได้ของการดำเนินงานตามมาตรการต่างๆ การตั้งเป้าหมายและ แผนที่ เพื่อนำทางไปสู่การลดก๊าซเรือนกระจก การตรวจวัดและติดตาม การรายงานผล การสอบทาน และการ ปรับปรุงการดำเนินงานของแต ่ละแผนงานโครงการ เพื ่อตอบสนองการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนสิ่งที่ต้องแก้ไขในการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำ การจัดการผลประโยชน์ร่วมกัน โอกาสและความไม่ แน่นอน รวมทั้งการทบทวนปรับปรุงให้สอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาเมืองในระยะยาว โดยมีบรรยากาศใน การอบรม ดังแสดงในรูปที่ 4-4

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-13 รูปที่ 4-4 กิจกรรมการฝึกอบรมการประเมินความต้องการในการพัฒนาศักยภาพตามบริบทเมืองคาร์บอนต่ำ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-14 4) การอบรมเชิงปฏิบัติการ การตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ (MRV) โครงการพัฒนาเมือง คาร์บอนต่ำ ผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน การอบรมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื ่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี ่ยวกับการตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ (MRV) ซึ่งเป็นส่วนสนับสนุนในการดำเนินโครงการ โดยมีการดำเนินการตรวจวัด และ รายงานโครงการอย่างเป็นระบบ มีความน่าเชื่อถือ สอดคล้องกับมาตรฐานสากล สามารถเปรียบเทียบกันได้ และโปร่งใส โดยการดำเนินการด้าน MRV จำเป็นต้องมีกรอบการดำเนินงานที่เหมาะสม สามารถใช้งานได้จริง ง่ายต่อการใช้งานเพื่อให้โครงการสามารถบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ได้ วันที่และสถานที่ฝึกอบรม วันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2563 ณ ห้องประชุมสีโห เทศบาลนครขอนแก่น ระยะเวลาในการฝึกอบรม 180 นาที จำนวนผู้เข้าร่วมฝึกอบรม ผู้เข้าร่วมฝึกอบรม 15 คน ผลลัพธ์จากการฝึกอบรม การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ การตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ (MRV) ซึ่ง มีความหมายในแต่ละตัวอักษรว่า M: Measurement / Monitoring เป็นขั้นตอนที่ผู้พัฒนา/ผู้ดำเนินโครงการ ดำเนินการตรวจวัดกิจกรรมของโครงการ ให้เป็นไปดังที ่ได้ระบุในเอกสารข้อเสนอโครงการ (PDD) ผ ่าน กระบวนการตรวจวัดที่ชัดเจน ใช้เครื่องมือตรวจวัดที่ได้มาตรฐาน R: Reporting เป็นขั้นตอนการรายงานผล ปริมาณการตรวจวัด/ติดตามโครงการที่เกิดขึ้นจริงจากกิจกรรมโครงการ โดยผู้พัฒนาโครงการผ่านรายงานการ ติดตามประเมินผล (Monitoring Report) พร้อมทั้งปริมาณก๊าซเรือนกระจกที ่ลดได้และกิจกรรมที ่มีการ เปลี ่ยนแปลงต ่างๆ ในช ่วงการดำเนินโครงการ และ V: Verification เป็นกระบวนการที ่ดำเนินการโดยผู้ ตรวจสอบภายนอก เพื ่อพิสูจน์ผลการลดก๊าซเรือนกระจกที่ลดลงได้จากโครงการว่าเป็นไปตามที่ผู้พัฒนา โครงการระบุไว้ดังในเอกสารข้อเสนอโครงการ (PDD) หรือไม่ และปริมาณเท่าใด การทวนสอบจะทวนสอบ ความถูกต้องและน่าเชื่อถือทั้งกระบวนการตรวจวัด จัดเก็บข้อมูล อุปกรณ์ที่ใช้ และบุคคลที่เกี่ยวข้องทั้งหมด จึงได้ทำการเรียนรู้ความเข้าใจ เกี ่ยวกับองค์ประกอบของรายงานการติดตามประเมินผล (Monitoring Report) ซึ ่งประกอบไปด้วย 4 ส ่วนประกอบหลักๆ ได้แก ่ 1) รายละเอียดโครงการ 2) การติดตามผลการ ดำเนินโครงการ 3) การคำนวณการดูดกลับ/ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ได้จากโครงการ และ 4) ภาคผนวก เอกสาร/หลักฐานประกอบ โดยมีบรรยากาศในการอบรม ดังแสดงในรูปที่ 4-5

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 4-15 รูปที่ 4-5 กิจกรรมการฝึกอบรมการตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ (MRV)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-1 บทที่5 นโยบายที่เกิดขึ้นอันเป็นผลมาจากโครงการ แผนพัฒนาเทศบาลนครขอนแก ่น 5 ปี(พ.ศ. 2561-2565) ได้รับการวิเคราะห์เชิงสถาบัน และข้อกฎหมายที ่เกี ่ยวข้องกับการพัฒนาเมืองคาร์บอนต ่ำ ที ่เชื ่อมโยงระหว่างการจัดการขยะ การขนส่ง สาธารณะ รวมถึงการใช้พลังงานทางเลือกหรือพลังงานทดแทน เกี่ยวข้องกับยุทธศาสตร์ 3 ยุทธศาสตร์อัน ได้แก่ 1) ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบโลจิสติกส์ระบบขนส่งมวลชน และโครงสร้างพื้นฐาน ให้เป็นนครแห่ง การลงทุน และนครแห่งการอยู่อาศัย 2) ยุทธศาสตร์การพัฒนาและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้อยู่ในระดับ มาตรฐานสากล และ 3) ยุทธศาสตร์การสร้างความเข้มแข็งภาคประชาชน และส ่งเสริมการมีส ่วนร ่วมใน การจัดการเมืองในทุกมิติของการพัฒนา ภายใต้แผนพัฒนาฯ ดังกล ่าว เทศบาลได้มีการกำหนดกิจกรรม เกี่ยวกับการบริหารจัดการขยะ บำบัดน้ำเสีย และเพิ่มพื้นที่สีเขียว การสนับสนุนส่งเสริมให้เกิดการใช้พลังงาน ทดแทน ทั้งจากพลังงานแสงอาทิตย์พลังงานจากการกำจัดขยะ การพัฒนาระบบขนส่งมวลชนรถไฟฟ้ารางเบา การจัดการระบบขนส่งระบบรอง (Feeder) รวมทั้งการสนับสนุนให้เกิดการมีส่วนร่วม ในการจัดการเมืองใน ทุกมิติของการพัฒนา โดยเฉพาะการจัดการสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมีหน่วยงานในกำกับ เพื่อรับ การถ่ายโอนภารกิจที่เหมาะสมของเทศบาล นอกจากนี้ในแผนพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่น ยังได้มีการกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาให้เทศบาล นครขอนแก่น มุ่งสู่การเป็นเทศบาลนครขอนแก่นอัจฉริยะ ซึ่งมีอยู่ 7 ด้าน ที่มีความเกี่ยวข้องกับการเป็นเมือง คาร์บอนต่ำ (Low carbon city) คือ ด้านสิ่งแวดล้อมอัจฉริยะ (Smart Environment) ด้านขนส่งอัจฉริยะ (Smart mobility) อีกทั้งยังได้มีเป้าประสงค์มุ ่งเป็น “นครสีเขียวและมลภาวะต ่ำ (Low carbon city)” เทศบาลนครขอนแก ่นยังได้กำหนดตัวชี้วัดการบรรลุเป้าประสงค์ของการเป็นนครสีเขียวและมลภาวะต่ำ รวมถึงการกำหนดตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับอัตราการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลดลง ทั้งจากการใช้ไฟฟ้าในสำนักงาน การใช้ไฟฟ้าทางตรง รวมถึงการขับเคลื่อนผ่านกลไกทางสังคม เช่น ครอบครัว และโรงเรียน เป็นต้น แต่ก็ยังไม่ สามารถที่จะจัดการกับปัญหาขยะมูลฝอย (อันเนื่องจากปัญหาขยะตกค้าง) การขนส่งสาธารณะ และการจัด การพลังงานทดแทนได้อย่างเต็มที่ ประกอบกับการดำเนินโครงการรถไฟฟ้ารางเบา ที่มีการวางแผนที่จะลงมือ ก่อสร้างพร้อมๆ กับการพัฒนาระบบเชื่อมต่อ ดังนั้น ทางโครงการจึงได้มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายของเทศบาล นครขอนแก่น เพื่อส่งเสริมการลงทุนเมืองคาร์บอนต่ำไว้ 3 นโยบายอันได้แก่ 1) การพัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งสาธารณะ ให้ครอบคลุมและมีความเชื่อมโยงทั้งระบบ 2) การเพิ ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน โดยเปลี ่ยนมาใช้พลังงานทางเลือกหรือพลังงาน ทดแทน 3) การบูรณาการ การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเมืองขอนแก่น การผลิต ไฟฟ้าจากขยะชุมชน นอกจากนี้โครงการฯ ยังได้ก่อให้เกิดแรงบันดาลใจในการต่อยอด และขยายผลการดำเนินการออกไป เป็นโครงการคาร์บอนต่ำ (สาธิต) จำนวน 2 โครงการใหม่ อันได้แก่ 1) โครงการโรงไฟฟ้าขยะชุมชนแห่งที่ 2 และ 2) โครงการขยายการติดตั้งโซล่าเซลล์ ให้เต็มพื้นที่หลังคาตลาดสดเทศบาล1 และสถานีบำบัดน้ำเสียบึง

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-2 ทุ่งสร้าง เทศบาลนครขอนแก่น ซึ่งทั้ง 2 โครงการ อยู่ในระหว่างการบรรจุในแผนพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่น ต่อไป ผลสัมฤทธิ์โครงการทั้งในเชิงการลดปริมาณขยะที่ครบวงจรทั้ง ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพิ่ม สัดส่วนของการใช้พลังงานทดแทน รวมถึงความก้าวหน้าของโครงการรถไฟฟ้ารางเบา ที่เป็นการสร้างความ เชื่อมั่นให้กับประชาชนมากขึ้น ว่าโครงการรถไฟฟ้ารางเบาที่จะถูกสร้างขึ้น ไม่เพียงแต่จะสามารถแก้ปัญหา การจราจรได้เท ่านั้น แต ่ยังมีผลส ่งต ่อการช ่วยลดปริมาณการปล ่อยก๊าซเรือนกระจกได้ด้วย รวมถึงการ สนับสนุนต ่อเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ (NDC) ได้อีกทางหนึ ่ง โดยรายละเอียดแต ่ละ ประเด็นมีดังนี้ 5.1 การวิเคราะห์เชิงสถาบันและข้อกฎหมาย แผนพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่น 5 ปี(พ.ศ. 2561 – 2565) ภายใต้วิสัยทัศน์ “พัฒนาเมืองสู่ สากล สร้างสังคมแห ่งความสุข” ได้รับการออกแบบแผนงานและโครงการพัฒนา ให้มีความสอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์แห่งชาติ 20 ปี แผนแม่บท แผนพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจแห่งชาติ นโยบายรัฐบาล แผนพัฒนา กลุ่มจังหวัด แผนพัฒนาจังหวัดขอนแก่น แผนพัฒนาองค์การบริหารส่วนจังหวัด นโยบายผู้บริหารเทศบาลนคร ขอนแก่น ยุทธศาสตร์การพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่น แผนชุมชน แผนอาสา SMART แผนเทศบาลเล็กใน เทศบาลใหญ่ แผนที่สำคัญคือ ปัญหาและความต้องการจากภาคประชาชนทุกกลุ่มในลักษณะที่เรียกว่า “ไม่ทิ้ง ใครไว้ข้างหลัง” (Inclusive Development) เพื่อให้แผนพัฒนาฯ ดังกล่าวสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้อย่าง ตรงจุด ตอบสนองปัญหาและความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง อีกทั้งยังมุ่งให้มีประสิทธิภาพในการใช้ จ่ายงบประมาณตลอดจนทรัพยากรทางการบริหารสูงสุด สามารถติดตามผลการดำเนินการตามแผนพัฒนาฯ และปรับกลยุทธ์ในการดำเนินงานได้อย่างทันท่วงที เพื่อให้บรรลุเป้าประสงค์ของแผนที่ได้กำหนดไว้ จากการทบทวนแผนพัฒนาเทศบาลนครขอนแก ่น 5 ปี (พ.ศ.2561-2565) พบว ่า ภายใต้ วิสัยทัศน์ “พัฒนาเมืองสู่สากล สร้างสังคมแห่งความสุข” เทศบาลนครขอนแก่นมุ่งพัฒนาท้องถิ่นให้ประชาชน มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นแก่ประชาชน เป็นชุมชน สังคมที่มีน้ำใจส่งเสริมซึ่งกันและกัน อีกทั้งสามารถเติบไปกับการ เพิ่มพูนความรู้ ข้อมูลข่าวสารที่เรียนรู้ใหม่ได้ทุกวัน ทำให้เมืองมีความน่าอยู่อาศัยร่มเย็นเป็นสุขได้ความเป็น สากลที่จะนำมาซึ่งความสุขของประชาชนเมืองขอนแก ่น คือ การเป็นเทศบาลนครขอนแก่นเมืองอัจฉริยะ (KKM SMART CITY) เทศบาลนครขอนแก่นเมืองอัจฉริยะ (KKM SMART CITY) ประกอบด้วย 7 ด้าน โดยที่แต่ละ ด้านมีความหมายดังต่อไปนี้ (รูปที่ 5-1)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-3 รูปที่ 5-1 องค์ประกอบของเทศบาลนครขอนแก่นอัจฉริยะ 1) Smart people คือ เมืองที ่ให้ความเท ่าเทียมกันในสังคม มีสิ ่งอำนวยความ สะดวกแก่คนพิการ ผู้ด้อยโอกาส คนสูงอายุ เปิดโอกาสและสร้างสำนึกให้คนในเมืองมีส่วนร่วม เช่น โครงการ สภาเมืองขอนแก่น แก่นเมืองพิเศษ (เกิดอาสาสมาร์ทและเมืองพิเศษ) 2) Smart living คือ เมืองที่น่าอยู่ มีความปลอดภัย มีสิ่งอำนวยความสะดวกด้าน สุขภาพอนามัย เช่น โครงการขอนแก่นเมืองใจดี โครงการติดตั้งกล้อง CCTV, โครงการศูนย์สร้างสุขผู้สูงอายุ 3) Smart Education คือ เมืองที่มีการพัฒนาการจัดการศึกษา ครอบคลุมทุกกลุ่ม ทุกวัยอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต เช่น โครงการจัดการศึกษาให้ทั่วถึงและตลอดชีวิต รับศตวรรษที่ 21 4) Smart Environment คือ เมืองที่ประหยัดพลังงาน Green Building หรือการ ลดการใช้พลังงาน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเช่น โครงการ Low Carbon City 5) Smart Economy คือ เมืองที ่เอื้อต ่อการทำธุรกิจ การสร้างนวัตกรรมด้าน ผลิตภัณฑ์และบริการ รวมถึงการสร้างบริษัทใหม่ๆ ในยุคดิจิทัล เช่น Creative Economy (กองทุนตั้งตัว) Start Up Event City 6) Smart Mobility คือ เมืองที ่สามารถติดต ่อสื ่อสารระหว ่างกันได้อย ่าง สะดวกสบาย มีความคล่องตัวและมีความปลอดภัย เช่น โครงการระบบขนส่งมวลชน 7) Smart Governance คือ เมืองที ่บริหารจัดการโปร ่งใส มีความร ่วมมือกับ ภาคเอกชนอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น โครงการเทศบาลเล็กในเทศบาลใหญ่ โครงการเทศบาลดิจิทัล โครงการ ระบบร้องทุกข์ You Phee (อยู่ พี่) โครงการ Lora เมื่อพิจารณาเป้าประสงค์ในการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การพัฒนาเทศบาลนครขอนแก่น อัจฉริยะ กำหนดไว้ 15 เป้าประสงค์ ได้แก่ KKM SMART CITY 1.Smart People 2. Smart Living 3. Smart Education 4. Smart Environment 5. Smart Economy 6. Smart Mobility 7. Smart Governace

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-4 1) เป็นนครแห่งเทศกาล จัดการประชุมและสัมมนา การแสดงสินค้าของภูมิภาค 2) เป็นนครที่มั่นคงทางวัฒนธรรมร่วมสมัย 3) เป็นผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชน ได้รับการพัฒนาศักยภาพเพื่อรองรับ AEC 4) มีระบบขนส ่งมวลชนที ่มีประสิทธิภาพ เพื ่อรองรับการขยายตัวของเมืองและ แก้ปัญหาจราจรในเขตเมืองได้ 5) มีระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานที่ดีเพื่อรองรับการขยายตัวของที่อยู่อาศัยและ การลงทุน 6) เป็นนครสีเขียวและมลภาวะต่ำ (Low Carbon City) 7) เป็นนครแห่งการเอื้ออาทร แบ่งปันและสมานฉันท์ 8) ประชาชนมีสุขภาวะทั้งทางร่างกาย จิตใจ ปัญญาและสังคม 9) มีการศึกษาที่มีคุณภาพ (ทั้งในระบบ นอกระบบและตามอัธยาศัย) ที่ประชาชน ทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงได้ 10) ภาคประชาชน (ประชาชน ภาคธุรกิจ องค์กร ราชการ) มีส ่วนในการจัดการ บ้านเมืองและเป็นเจ้าของเมืองมากขึ้น 11) มีหน่วยงานในกำกับ เพื่อรับการถ่ายโอนภารกิจที่เหมาะสมของเทศบาล 12) มีนวัตกรรมบริการใหม่ๆที่เอื้อต่อประชาชน กลุ่มธุรกิจและผู้รับบริการ 13) มีโครงสร้างองค์กร (ส่วนราชการ) ที่เอื้อต่อภารกิจของเทศบาล 14) องค์กรที่มีสมรรถนะสูง มีการจัดการที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ตามยุทธศาสตร์เมือง 15) มีเครื่องมือที่ใช้ในการปฏิบัติงาน เมื่อพิจารณาเป้าประสงค์ดังกล่าวจะพบว่า ในเป้าประสงค์ดังกล่าว เทศบาลนครขอนแก่นได้ กำหนดเพื่อให้เมืองเป็นนครสีเขียวและมลภาวะต่ำ (Low Carbon City) ภาคประชาชนมีส่วนในการจัดการ บ้านเมือง และเป็นเจ้าของเมืองมากขึ้น มีหน ่วยงานในกำกับ เพื ่อรับการถ ่ายโอนภารกิจที ่เหมาะสมของ เทศบาล ซึ ่งการจะดูว ่าเป้าประสงค์ดังกล ่าวบรรลุหรือไม ่ เทศบาลนครขอนแก ่นได้กำหนดตัวชี้วัดและค่า เป้าหมายไว้ 22 ตัวชี้วัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งตัวชี้วัดที่เกี่ยวข้องกับเมืองสีเขียวและคาร์บอนต่ำ และตัวชี้วัดที่ เกี่ยวข้องกับอัตราการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลดลง (เมื่อเทียบกับคาร์บอนฟุตปริ๊นท์องค์กรปี 2561) (โดยมี 10 ตัวชี้วัดย่อย) 1) ร้อยละของการลดก๊าซเรือนกระจกลง จากการปล ่อยก๊าซเรือนกระจกใน ประเภท 1 (ทางตรง) (เมื่อเทียบกับคาร์บอนฟุตปริ้นท์องค์กรปี 2561) 2) ร้อยละของการลดก๊าซเรือนกระจกลง จากการใช้ไฟฟ้าในสำนักงานในประเภท ที่ 2 (ทางอ้อม) (เมื่อเทียบกับคาร์บอนฟุตปริ้นท์องค์กรปี 2561) 3) ร้อยละของการอนุรักษ์ต้นไม้ใหญ่ในเขตเทศบาลนครขอนแก่นให้คงอยู่ 4) ร้อยละของการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเทศบาลขอนแก่น

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-5 5) จำนวนครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการครอบครัวพอเพียงสู่ครอบครัวคาร์บอนต่ำ 6) ร้อยละของงบประมาณในการจัดซื้อวัสดุสำนักงานที่เป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อมของสำนัก/กอง และโรงเรียนสังกัดเทศบาล 7) จำนวนตลาดปลอดโฟม 100% 8) โรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครขอนแก่นที่ผ่านระดับเกณฑ์การประเมินโรงเรียน ปลอดขยะ (Zero Waste School) 9) ร้อยละของนักเรียนในสังกัดเทศบาลนครขอนแก่นมีความรู้ความเข้าใจในด้าน สิ่งแวดล้อม และนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ 10) ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) ในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีค่าคุณภาพอากาศใน ระดับที่เริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพไม่เกินร้อยละ 10 (37วัน) ในรอบปี ข้อมูลที่นำเสนอไปข้างต้น สะท้อนให้เห็นถึงการมีแผนงานและเป้าหมายการดำเนินงานที่ ชัดเจน ที่จะนำไปสู่การบรรลุความเป็นเมืองคาร์บอนต่ำ 5.2 ยุทธศาสตร์การพัฒนาและแผนงานของเทศบาลนครขอนแก่น (2561-2565) นอกจากเทศบาลนครขอนแก ่น จะมุ ่งสู ่การเป็นเมืองอัจฉริยะที ่มีองค์ประกอบสำคัญ 7 ประการ ดังได้กล ่าวไปแล้วข้างต้น ในยุทธศาสตร์การพัฒนาและแผนงานของเทศบาลนครขอนแก่นซึ่ง ประกอบด้วย 10 ยุทธศาสตร์มุ่งเน้นการพัฒนาทั้งหมด 4 ด้าน ครอบคลุม 14 แผนงาน มีหน่วยงานรับผิดชอบ และสนับสนุนดังปรากฎในตารางที่ 5-1 ตารางที่ 5-1 ยุทธศาสตร์การพัฒนาและแผนงาน ที่ ยุทธศาสตร์ ด้าน แผนงาน หน่วยงาน รับผิดชอบหลัก 1 พัฒนาขอนแก่นเป็นนครแห่งการ ประชุมสัมมนาและเป็นศูนย์กลางพาณิชย์ กรรมของภูมิภาค บริการชุมชน และสังคม แผนงานบริหารงานทั่วไป สำนักปลัด แผนงานศึกษา สำนักการศึกษา การเศรษฐกิจ แผนงานอุตสาหกรรมและ โยธา สำนักการช่าง 2 ส่งเสริมพัฒนาศิลปวัฒธรรมร่วมสมัยให้มี คุณค่าเพื่อนำมาขับเคลื่อนยุธศาตร์เมือง บริการชุมชน และสังคม แผนงานบริหารทั่วไป สำนักปลัด แผนงานการศาสนาวัฒนธรรม และนันทนาการ สำนักการศึกษา แผนงานอุตสาหกรรมและการ โยธา สำนักการช่าง 3 ส่งเสริมผู้ประกอบการเพื่อเพิ่มมูลค่า วิสาหกิจชุมชน การเศรษฐกิจ แผนงานสร้างความเข็มแข็ง ของชุมชน สำนักปลัด 4 พัฒนาระบบ Logistic ระบบขนส่งมวลชน และโครงสร้างพื้นฐานให้เป็นนครแห่งหาร ลงทุนและนครแห่งการอยู่อาศัย บริการชุมชน และสังคม แผนงานรักษาความสงบ ภายใน สำนักปลัด แผนงานเคหะและชุมชน สำนักการช่าง แผนงานอุตสาหกรรมและการ โยธา สำนักการช่าง

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-6 ที่ ยุทธศาสตร์ ด้าน แผนงาน หน่วยงาน รับผิดชอบหลัก 5 พัฒนาและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้อยู่ ในระดับมาตรฐานสากล บริการชุมชน และสังคม แผนงานการศึกษา สำนักการศึกษา แผนงานสาธารสุข แผนงาน สาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม แผนงานเคหะและชุมชน แผนงาน สาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม สำนักการช่าง 6 สร้างสังคมที่เอื้ออาทรและพัฒนาคุณภาพ ชีวิตของประชาชน (Healthy City) บริหารทั่วไป แผนงานบริหารงานทั่วไป สำนักปลัด แผนงานรักษาความสงบ ภายใน สำนักปลัด บริการชุมชน และสังคม แผนงานสาธารสุข แผนงาน สาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม แผนงานสังคมสงเคราะห์ สำนักสวัสดิการ สังคม แผนงานสร้างความเข็มแข็ง ของชุมชน สำนักปลัด สำนักสวัสดิการ สังคม การเศรษฐกิจ แผนงานการพาณิชย์ แผนงาน สาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม การดำเนินงาน อื่น แผนงานงบกลาง แผนงาน สาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม 7 สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้เพื่อรองรับ AEC และให้พร้อมต่อการเลี่ยนแลงสู่สากล บริการชุมชน และสังคม แผนงานบริหารงานทั่วไป สำนักปลัด สำนักการคลัง กองวิชาการและ แผนงาน แผนงานการศึกษา สำนักการศึกษา แผนงานสร้างความเข้มแข็ง ของชุมชน สำนักปลัด แผนงานการศาสนาวัฒนธรรม และนันทนาการ สำนักการศึกษา 8 สร้างความเข้มแข็งภาคประชาชน ละ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการจัดการเมือง ในทุกมิติของการพัฒนา บริหารทั่วไป แผนงานบริหารงานทั่วไป สำนักปลัด กองวิชาการและ แผนงาน แผนงานการรักษาความสงบ ภายใน สำนักปลัด บริการชุมชน และสังคม แผนงานสร้างความเข้มแข็ง ของชุมชน สำนักสวัสดิการ สังคม 9 พัฒนาวัตกรรมการให้บริการและการ บริหารบ้านเมือง บริหารงานทั่วไป แผนฝานบริหารงานทั่วไป สำนักปลัด บริการชุมชน และสังคม แผนงานอุตสาหกรรมแบะการ โยธา สำนักการช่าง

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-7 ที่ ยุทธศาสตร์ ด้าน แผนงาน หน่วยงาน รับผิดชอบหลัก 10 พัฒนาโครงสร้างและศักยภาพองค์กรให้ เป็นองค์กรที่มีสมรรถนะสูง บริหารทั่วไป แผนงานบริหารงานทั่วไป สำนักปลัด กองวิชาการและ แผนงาน สำนักการคลัง แผนงานการรักษาความสงบ ภายใน สำนักปลัด บริการชุมชน และสังคม แผนงานศึกษา สำนักการศึกษา แผนงานสาธารณสุข สำนักการสารณ สุขและ สิ่งแวดล้อม แผนงานเคหะและชุมชน สำนักการช่าง แผนงานอุตสาหกรรมและการ โยธา สำนักปลัด สำนักการช่าง สำนักการศึกษา แผนงานการพาณิชย์ สำนักปลัด สำนักการ สาธารณสุขและ สิ่งแวดล้อม สำนักการช่าง ยุทธศาสตร์ที ่สนับสนุนการพัฒนาเทศบาลสู ่การเป็นเมืองคาร์บอนต ่ำ ประกอบด้วย ยุทธศาสตร์ที่ 4 ยุทธศาสตร์ที่ 5 และยุทธศาสตร์ที่ 8 เมื ่อพิจารณายุทธศาสตร์ที ่ 4 มีวัตถุประสงค์เพื ่อการพัฒนาระบบ Logistic ระบบขนส่ง มวลชนและโครงสร้างพื้นฐานให้เป็นนครแห่งการลงทุนและนครแห่งการอยู่อาศัย โดยที่เทศบาลได้มีแผนที่จะ กำหนดให้มีการปรับปรุงไฟฟ้าสาธารณะเป็นระบบ Solar Cell ตามถนนรอบบึงแก่นนคร สวนสุขภาพบึงทุ่ง สร้าง รอบบึงหนองใหญ่ รอบบึงศรีฐาน รอบบึงหนองแวงตราชู ติดตั้งโคมไฟถนนด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ชนิด หลอด LED เสาสูงไม่น้อยว่า 6 เมตร จำนวนเสาไม่น้อยกว่า 100 ต้น ปรับปรุงภูมิทัศน์ และเพิ่มพื้นที่สีเขียว สาธารณะต่างๆ มีแผนที่จะทำการปรับปรุงทางเท้า เพื่อเอื้อให้ประชาชนได้เดินเท้ามากขึ้น ทั้งถนนรื่นรมย์ ทาง เท้ารอบบึงแก่นนคร ทางเท้าถนนศรีจันทร์ ทางเท้าถนนหลังศูนย์ราชการ ทางเท้าถนนเหล่านาดี บ้านกอก มะ ลิวรรณ กัลปพฤกษ์ ถนนรอบเมือง ถนนดรุณสำราญ ถนนพิมพสุต ถนนอำมาตย์ ถนนชีท่าขอน ถนนชวนชื่น ถนนรื ่นจิตร ถนนนครสำราญ ถนนเทพารักษ์ ถนนกสิกรทุ่งสร้าง ถนนรอบบึงทุ ่งสร้าง ถนนราษฎร์คะนึง รวมถึงการปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสียภายในเขตเทศบาล ให้มีการบำบัดก่อนที่ไหลลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะและ มีมาตรการที่จะปรับปรุงคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำสาธารณะเช่นเดียวกัน ภายใต้ยุทธศาสตร์ที่ 4 นี้ เทศบาลนครขอนแก่นยังได้มีแผนจะดำเนินโครงการการพัฒนาและ ก่อสร้างระบบรถโดยสาร ขนส่งสาธารณะ (LRT) ต้นแบบในเมืองภูมิภาค เพื่อแก้ไขปัญหาระบบจราจรของ เมืองขอนแก่นระยะทาง 26 กิโลเมตร รวมถึงการศึกษาความเหมาะสมและออกแบบเบื้องต้น ในการเชื่อม ระบบการเดินทางของผู้โดยสารกับระบบรถไฟฟ้ารางคู ่ เขตพื้นที ่จังหวัดขอนแก ่น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) กำหนดแนวทางการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพในการเดินทาง และ 2) กำหนดรูปแบบการพัฒนาเชื่อมต่อ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-8 ระบบขนส่งมวลชนสาธารณะและเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพด้านการจราจรของเมือง เพื่อนำไปสู่การจัดทำผังเมือง เฉพาะบริเวณรอบสถานีรถไฟรางคู ่และบริเวณผังเมืองรวมขอนแก่น และออกแบบระบบการเชื่อมต่อการ เดินทาง ในส่วนยุทธศาสตร์ด้านที่ 5 เรื่องการพัฒนา และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ให้อยู่ในระดับ มาตรฐานสากล ทางเทศบาลนครขอนแก่นมีแผนที่จะมีการอบรมปลูกจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม และสร้างแกน นำ เยาวชน นักเรียนในโรงเรียนเทศบาล และเครือข ่าย ให้มีจิตสำนึกรักษ์สิ ่งแวดล้อม พัฒนาทักษะการ เชื่อมโยงปัญหาและแนวทางแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม แก่เด็กและเยาวชนรวมทั้งมุมสร้างหลักสูตรการ พัฒนาสิ่งแวดล้อม ในโรงเรียน พัฒนาการจัดการเรียนการสอนสิ่งแวดล้อมในสถานศึกษา มีการตรวจเยี่ยม สถานประกอบการรวมทั้งตรวจเฝ้าระวังด้านความปลอดภัย และมาตรการป้องกันมลพิษสิ่งแวดล้อมของสถาน ประกอบการ ตรวจคุณภาพ น้ำประปา การดำเนินโครงการภายใต้ยุทธศาสตร์นี้ เทศบาลนครขอนแก่นยังมีแผนที่จะดำเนินโครงการ “คนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ (Khon Kaen Low Carbon City)” ให้มีความต่อเนื่องมากขึ้น เน้นไปที่การเพิ่ม พื้นที่สีเขียวและปลูกต้นไม้ เพิ่มให้ได้ปีละ 50,000 ต้นเพื่อลดปริมาณเรือนกระจก มีการออกแบบโครงการ ก่อสร้างระบบ บำบัดน้ำเสีย แหล่งที่ 2 เพื่อรองรับน้ำเสียจาก ชุมชนที่ไม่สามารถรวบรวมเข้าระบบ บำบัดน้ำ เสียบึงทุ ่งสร้างได้ โดยนำน้ำเสียมาบำบัดให้ได้ตามเกณฑ์มาตรฐาน น้ำทิ้งชุมชนก ่อนปล ่อยลงสู ่แหล ่งน้ำ สาธารณะ ด้านการกำจัดขยะมีพิษ เทศบาลนครขอนแก่นวางแผนจะดำเนินการจ้าง บริษัทเอกชนใน การนำขยะติดเชื้อมีพิษ ที่ประชาชนได้มีการคัดแยกไปกำจัดอย่างถูกต้องตามหลักสุขาภิบาลและไม่ให้มีขยะ ตกค้างในชุมชน อันจะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ส่วนบ่อขยะที่บ้านคำบอน เทศบาลวางแผนที่จะมีการปรับ ถมพื้นที่บ่อขยะเดิมที่ใช้แล้ว พร้อมกับปลูกต้นไม้ล้อมรอบพื้นที่นั้น เพื่อทัศนียภาพที่ดี วางแผนที่จะดำเนิน โครงการ ฌาปนกิจเปลี ่ยนขยะเป็นบุญ โดยการอบรมให้ความรู้ นำประชาชนศึกษาดูงานการจัดการขยะ รณรงค์ให้มีการคัดแยกขยะรีไซเคิล รวมถึงการสร้างเครือข่ายจัดการภายในชุมชน นอกจากนี้เทศบาลนครขอนแก่นยังได้มีการวางแผนที่จะทำการศึกษา ความเหมาะสมและ ความคุ้มค่าในการให้เอกชนดำเนินการเก็บขนขยะมูลฝอย ในเขตเทศบาล รวมถึงมุ่งเน้นปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ของผู้สร้างขยะทั้งชุมชนและวัด ภายในโครงการ ที่มีชื่อว่า โครงการชุมชนวัดร่วมใจลดการสร้างขยะ ณ ต้น ทาง ในโครงการดังกล่าว เทศบาลวางแผนว่าจะมีการอบรมการจัดทำแผน แบบมีส่วนร่วมและเลือกวิธีที่จะ จัดการขยะ อย่างเหมาะสม สร้างเครือข่าย ผู้คัดแยกขยะ เทศบาลวางแผนที่จะมีการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้การ จัดการขยะอินทรีย์ด้วยวิถีพอเพียง เพื่อเป็นสถานที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของสมาชิกและภาคีเครือข่าย อัน จะนำไปสู ่การพัฒนานวัตกรรมด้านการจัดการขยะอินทรีย์ (บ ่อคอนกรีตฝังกลบประยุกต์) วางแผนที ่จะมี เครือข่ายแรงงานคัดแยกขยะนอกระบบ เป็นเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์สิ่งแวดล้อม มีแผนที่จะตั้งเต็นท์เป็น จุดรับบริจาคขยะรีไซเคิลจากชุมชนต่าง ๆ รวมทั้งสถานที่ราชการโรงเรียน สถาบันศึกษา สถานประกอบการ หน่วยงานราชการต่างๆ เชื่อมต่อกับการมีสถานีขนถ่ายขยะในชุมชน และวัด ภายใต้การดำเนินโครงการคน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-9 ขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษ เพื่อการลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกโดยการสนับสนุนการจัดกิจกรรมการลดก๊าซเรือน กระจกในเขตเทศบาลและพื้นที่เครือข่าย ซึ่งทั้งยังมุ่งเน้นส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการขยะ ของตนเอง รวมถึงการรักษาความสะอาดของถนนหนทาง ยุทธศาสตร์ที่ 8 มุ่งสร้างความเข้มแข็งภาคประชาชนและส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการจัด การเมืองในทุกมิติของการพัฒนา ซึ่งเทศบาลนครขอนแก่นมีแผนการเปิดเวทีชาวบ้านในทั้ง 95 ชุมชนเพื่อเปิด โอกาสให้กลุ่มองค์กร ชุมชน ประชาชน เครือข่ายต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและ 32 องค์กรเอกชน ได้แสดงศักยภาพ ได้ มีส่วนร่วมในการรับรู้ ร่วมกันกำหนดแนวทางการพัฒนา ร่วมตัดสินแก้ไขปัญหา ร่วมกำกับติดตามตรวจสอบ การดำเนินงานของเทศบาลเพื่อลดความขัดแย้งในการดำเนินงาน อันจะนำไปสู่การทำงานร่วมกันและมีความ รักความสามัคคีต่อกันในการพัฒนาเทศบาล เป้าหมายหนึ่งก็คือ เพื่อลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกร่วมกัน ยุทธศาสตร์ที ่ 10 เทศบาลนครขอนแก ่นมุ ่งพัฒนาโครงสร้าง และศักยภาพองค์กรให้เป็น องค์กรที ่มีสมรรถนะสูง โดยเทศบาลนครขอนแก ่นมีแผนที ่จะพัฒนาผู้บริหาร สมาชิกสภาเทศบาล และ พนักงานเทศบาลได้มีความรู้ความเข้าใจ ขยายวิสัยทัศน์ในการพัฒนาเมือง ตามยุทธศาสตร์ Low Carbon สู่ เมือง Smart City เทศบาลนครขอนแก่น ซึ่งการพัฒนานี้มีทั้งการจัด อบรมเชิงปฏิบัติการ และศึกษาดูงานเพื่อ แลกเปลี่ยน เรียนรู้แนวทางการดำเนินงานจากแหล่งงานที่เป็นแบบอย่าง เพื่อนำสิ่งเหล่านี้มาปรับใช้ในการ ดำเนินงานของเทศบาลต่อไป อย ่างไรก็ตาม แม้ว ่าทางเทศบาลนครขอนแก่น จะมีความพยายามในการวางแผนการ ดำเนินการกิจกรรมต่างๆ เพื่อนำไปสู่การเป็นเมืองคาร์บอนต่ำ ทั้งการจัดการขยะมูลฝอย การมุ่งเน้นการใช้ พลังงานทางเลือก หรือพลังงานทดแทน รวมถึงการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนและมุ่งเน้นการสนับสนุนส่งเสริม ให้มีการใช้ระบบขนส่งมวลชน ซึ่งโครงการนี้ได้สร้างความเชื่อมั่นให้กับเทศบาลว่า การที่เทศบาลนครขอนแก่น ร่วมกับอีก 4 เทศบาล จะพัฒนาระบบขนส่งรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) นั้นไม่เพียงแต่ช่วยแก้ปัญหาการจราจร ติดขัดได้เท่านั้น แต่โครงการระบบขนส่งรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) ผนวกกับการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนระบบ รอง (Feeder) ผนวกกับการพัฒนาพื้นที่บริเวณรอบๆสถานีรถไฟฟ้ารางเบา (TOD) เพื่อก่อให้เกิดกิจกรรมทาง เศรษฐกิจ จะเป็นการดึงคนให้ใช้บริการขนส่งมวลชนระบบรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) มากขึ้น รวมทั้งทำให้เกิดการ เชื่อมต่อ (Connectivity) ของการเดินทางมากขึ้น แต ่ทั้งนี้ ระบบขนส ่งมวลชนปัจจุบัน ที ่มีในจังหวัดขอนแก ่น ทั้งโครงการรถไฟฟ้ารางคู่ รถไฟฟ้ารางเบา รถสองแถว และรถซิตี้บัส (City Bus) รวมทั้งการมีแอพพลิเคชั่น (Application) ที่มีชื่อว่า KK-Transit ที่จะแสดงตำแหน่งของรถซิตี้บัส (City Bus) ทุกคัน ในลักษณะแบบเรียลไทม์ (Real-Time) บน แผนที่ รวมทั้งแสดงหมายเลขทะเบียนของรถ พนักงานขับรถ และความเร็วของรถ แต่การเชื่อมต่อระบบขนส่ง มวลชนสาธารณะทั้งหมดนี้เข้าด้วยกัน รวมทั้งการมีระบบที่จะสนับสนุนประชาชน ไม่ต้องนำรถยนต์ส่วนบุคคล เข้าสู่เมืองขอนแก่น เป็นความจำเป็นและสำคัญ ดังนั้น ทางโครงการฯ จึงมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการ พัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนสาธารณะให้ครอบคลุมและเชื่อมโยงกับประชาชนที่อยู่ที่บ้าน (เหมือนกับ ประเทศญี่ปุ่น)

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-10 ขณะเดียวกัน การใช้พลังงานทางเลือก หรือพลังงานทดแทน ซึ่งเป็นโครงการสาธิตคาร์บอน ต่ำ ที่โครงการฯได้ดำเนินการ ทั้งการติดตั้งโซล่าเซลล์ (Solar Rooftop) บนหลังคาตลาดสดเทศบาล1 และ บริเวณสถานีบำบัดน้ำเสีย บึงทุ่งสร้าง รวมทั้งการเปลี่ยนขยะมูลฝอยเป็นพลังงานไฟฟ้า โดยใช้โรงไฟฟ้าชุมชน พลังงานสะอาด ดังนั้น การมีนโยบายที่จะขยายพื้นที่ในการติดตั้งโซล่าเซลล์ให้เต็มพื้นที่หลังคาของตลาดสด เทศบาล1 และเต็มพื้นที่ที่ออกแบบของสถานีบำบัดน้ำเสีย บึงทุ่งสร้าง และประสานความร่วมมือกับสถานที่ ราชการทุกหน่วยในจังหวัดขอนแก่นเปลี่ยนมาใช้โซล่าเซลล์ให้มากขึ้น รวมถึงการสนับสนุนส่งเสริมให้รถขนส่ง สาธารณะโดยเฉพาะรถสองแถว ซึ่งมีจำนวนกว่า 1,000 คัน ได้เปลี่ยนประเภทของเครื่องยนต์เป็นประเภท พลังงานไฟฟ้า ในส่วนของโรงไฟฟ้าพลังงานขยะที่เทศบาลนครขอนแก่นมอบให้เอกชนเป็นผู้ลงทุนทั้งหมด 100 เปอร์เซ็นต์นั้น แม้ว่าจะสามารถจัดการขยะเท่าที่ตกค้างที่บริเวณฝังกลบที่บ้านคำบอน และรองรับปริมาณ ขยะที่เกิดขึ้นภายในเขตเทศบาลนครขอนแก่น ซึ่งเทศบาลนครขอนแก่นเป็นผู้รวบรวมขยะจากแต่ละชุมชนโดย บุคลากรของเทศบาล และเทศบาลมีแผนที่จะให้เอกชนเป็นผู้ดำเนินการจัดเก็บ แต่ทางโครงการมีข้อเสนอแนะ ว่า การให้บริษัทของ 5 เทศบาลคือบริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) เป็นผู้ดำเนินการ 5.3 ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 1) นโยบายการพัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนสาธารณะให้ครอบคลุมและเชื่อมโยง ทั้งระบบ การพัฒนาระบบขนส ่งมวลชนสาธารณะ ถือว ่าเป็นประเด็นหลักของเมืองขอนแก ่น ที่ หน่วยงานต่างๆ ทั้งระดับรัฐบาลจนถึงภาคเอกชน ได้มีการทำแผนที่จะพัฒนาระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ ดัง จะเห็นได้จาก รัฐบาลพลเอกประยุทธ์จันทร์โอชา ได้บรรจุแผนการสร้างรถไฟรางคู่ในยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งของไทย พ.ศ. 2558–2565 ดำเนินโครงการรถไฟฟ้ารางคู่ ช่วงชุมทางถนนจิระ-ขอนแก่น เป็นระยะทาง 187 กิโลเมตร รวม 18 สถานีโดยเริ่มก่อสร้างตั้งแต่เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2559 เป็นต้นมา ซึ่งปัจจุบันการก่อสร้างมีความก้าวหน้าเป็นอย่างมาก และได้ทยอยเปิดให้บริการ ส่วนแรกได้แล้ว ซึ่งสถานีขอนแก่นถือเป็น 1 ใน 2 สถานีที่สำคัญจะได้ก่อสร้างสถานีรถไฟลอยฟ้า ซึ่งจะช่วย เพิ่มความสะดวกรวดเร็วในการเดินทางโดยรถไฟฟ้ามากยิ่งขึ้น เนื่องจากไม่ต้องสับเปลี่ยนทาง อีกทั้งยังช่วยเพิ่ม ความปลอดภัยและลดความเสี ่ยงในการเกิดอุบัติเหตุจุดตัดเสมอระดับทางรถไฟกับรถยนต์ ซึ ่งเป็นการ สนับสนุนให้ประชาชนหันมาใช้บริการรถไฟในการเดินทาง ตลอดจนเป็นการส่งเสริมการเดินทางท่องเที่ยว ภายในจังหวัดขอนแก่น และหากโครงการนี้ก่อสร้างเสร็จจะช่วยลดระยะเวลาการเดินทางจากชุมทางถนนจิระขอนแก่นจาก 3 ชั่วโมง เหลือเพียง 1 ชั่วโมง 20 นาที สามารถรองรับผู้โดยสารได้เพิ่มขึ้นจาก 2 ล้านคนต่อปี เป็น 10 ล้านคนต่อปี ส ่วนบริษัท ขอนแก ่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) ซึ ่งเป็นบริษัทของ 5 เทศบาลในจังหวัด ขอนแก่นก็จะเป็นหน่วยงานบริหารหลัก ในการดำเนินระบบขนสงมวลชนสาธารณะของเมืองขอนแก่น ใน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-11 โครงการขอนแก่น Smart City (ระยะที่ 1) ก่อสร้างระบบขนส่งมวลชนระบบรางเบา LRT สายสีแดง เหนือ-ใต้ (สำราญ-ท ่าพระ) เป็นระยะทาง 23 กิโลเมตร สายสีเหลือง ตะวันออก-ตะวันตก (บ้านทุ ่ม-บึงเนียม) เป็น ระยะทาง 20 กิโลเมตร สายสีชมพู (รอบในเมือง) เป็นระยะทาง 6 กิโลเมตร สายสีน้ำเงิน (VIP Home-มิตร สัมพันธ์) เป็นระยะทาง 11 กิโลเมตร และสายสีเขียว (บ้านสะอาด-บ้านศิลา) เป็นระยะทาง 16 กิโลเมตร รวมถึงการขอใช้ที่ดินศูนย์วิจัยข้าวขอนแก่นในการพัฒนา TOD (Transit Oriented Development) เพื่อการ สร้างโครงสร้างเมืองอย่างนำสมัยและยั่งยืนโดยเทศบาลนครขอนแก่น สอดรับกับการสร้างเมืองเป็นศูนย์กลาง การประชุมแห่งภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ด้วยศักยภาพจากทำเลที่ตั้ง เป็นทางเชื่อม ของโครงการรถไฟทางคู่ และรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ตั้งเป้าให้เป็นเมืองศูนย์กลางของบริการทางการแพทย์ รักษาพยาบาล ทั้งยังมีบริการรถขนส่งมวลชนขอนแก่น สาย 24 (รถขอนแก่นซิตี้บัส) ที่คอยบริการขนส่ง สาธารณะเชื่อมต่อระหว่างสถานีขนส่งผู้โดยสารแห่งที่ 3 เชื่อมต่อไปยังในเขตเมืองขอนแก่น และท่าอากาศยาน ขอนแก่น โดยให้บริการทุกวันตลอด 24 ชั่วโมง รวมถึงระบบขนส่งมวลชนสาธารณะที่มีอยู่แล้วของจังหวัด ขอนแก่นคือ รถโดยสารประจำทาง รถสองแถว ที่ให้บริการในเขตเมืองขอนแก่น ซึ่งมีการให้บริการจำนวน ทั้งสิ้น 20 เส้นทาง แต่รถที่ใช้การอยู่ในปัจจุบันนั้น โดยเฉลี่ยแล้วมีอายุประมาณ 20-22 ปี ส่งผลให้เครื่องยนต์ ที่ใช้เริ่มมีการปล่อยควันดำ เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากกว่าปกติ รวมถึงมลพิษ PM 2.5 จากที่กล่าวข้างต้นทั้งหมด ทำให้ทราบถึงว่าระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ มีความพร้อมใน การบริการอยู่แล้วในระดับหนึ่ง หากแต่ปัจจุบัน ในจังหวัดขอนแก่นยังไม่นิยมในการใช้ระบบขนส่งสาธารณะ กันเท ่าที ่ควร บริษัท ขอนแก ่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) จึงมีการจัดทำแอพพลิเคชั ่น ในการติดตามการ เดินทางของรถโดยสารต่างๆ โดยมีชื่อแอพฯว่า KK-Transit โดยทางแอพฯจะสามารถทำการแสดงตำแหน่ง ของรถซิตี้บัสทุกคันแบบเรียลไทม์ (Real-time) บนแผนที่ รวมทั้งแสดงหมายเลขทะเบียนของรถ พนักงานขับ รถ และความเร็ว รวมถึงเส้นทางการบริการ จุดจอดหรือป้ายรถเมล์ ซึ่งสะดวกต่อผู้ใช้ในด้านการวางแผนการ เดินทางและทันสมัยเหมาะสำหรับผู้คนในยุคปัจจุบัน แต่สิ่งที่ทางโครงการฯได้เล็งเห็นจากสิ่งที่มีอยู่ในจังหวัด ขอนแก่นแห่งนี้ ทั้งระบบดั้งเดิม และระบบปัจจุบัน ทางโครงการฯ จึงได้มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการ พัฒนาระบบขนส่งมวลชนสาธารณะเข้าด้วยกัน หรือเรียกได้ว่า การพัฒนาแอพพลิเคชั่นในการเชื่อมต่อการ เดินทางทุกประเภท (Mobility as a Service: MaaS) ไม่ว่าจะเป็นการรวบรวมข้อมูลการเดินทางของรถไฟราง คู่ รถไฟฟ้าระบบรางเบา (LRT) รถขอนแก ่นซิตี้บัส และรถสองแถว โดยสามารถติดตามและวางแผนการ เดินทางได้ในแอพพลิเคชั ่น สามารถกำหนดจุดที ่อยู ่และจุดหมายที ่ต้องการจะไป และทางแอพพลิเคชั่น สามารถแนะนำในการเดินทาง คำนวณระยะทาง ค่าใช้จ่ายการเดินทาง การเปลี่ยนผ่านเส้นทาง การต่อรถ ได้ อย่างแม่นยำ รวมถึงมีบริการรับ-ส่งด้วยระบบ GPS ไปยังสถานีต่างๆที่ต้องการ เพื่อความสะดวกสบายแก่ ผู้ใช้งานและลดการออกนอกเส้นทางที่เกิดความล ่าช้าในการเดินทาง โดยหากมีการพัฒนาระบบนี้เกิดขึ้น อาจจะส่งผลให้ผู้คนนิยมในการเดินทางด้วยระบบสาธารณะกันมากขึ้น

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-12 นอกเหนือจากพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะ การพัฒนาระบบดิจิตอลเพื่อเชื่อมต่อการขนส่ง สาธารณะทุกประเภท ทั้งเครื ่องบิน รถสองแถว รถซิตี้บัส และรถไฟฟ้ารางเบาแล้ว การใช้มาตรการทาง กฎหมายคือ เทศบัญญัติส่งเสริมการใช้ขนส่งมวลชนของคนขอนแก่น ก็เป็นสิ่งจำเป็น เพื่อหยุดยั้งให้ประชาชน ใช้รถยนต์ส่วนบุคคลน้อยลงในการเดินทาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเดินทางเข้าไปในเมืองขอนแก่น โดยเทศ บัญญัตินั้นมีการกำหนดราคาที่จะจอดรถให้ราคาสูงขึ้น ขึ้นภาษีน้ำมัน หรือเทศบาลสามารถที่จะจัดหาที่จอดรถ อัจฉริยะ แต่ทว่าผู้ใช้รถก็จะต้องจ่ายค่าจอดรถในราคาที่สูง เป็นต้น อย่างไรก็ตามข้อจำกัดที่อาจเกิดขึ้นและข้อเสนอแนะเบื้องต้นที่ควรพิจารณาในกรณีที่มีการ ดำเนินการนโยบายการพัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนสาธารณะให้ครอบคลุมและเชื่อมโยงทั้งระบบ มี รายละเอียด ดังแสดงในตารางที่ 5-2 ตารางที่ 5-2 ข้อจำกัดและข้อเสนอแนะการพัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งมวลชนสาธารณะให้ครอบคลุมและ เชื่อมโยงทั้งระบบ ลำดับ ข้อจำกัด ข้อเสนอแนะ 1 การพัฒนาแอพพลิเคชั่นเพื่อเชื่อมโยงกับการเดินทาง ทุกรูปแบบ ต้องมีการตกลงและยินยอมกันในทุก ภาคส่วนเกี่ยวข้อง - ทำข้อตกลงร่วมกันกับรถโดยสารทุกประเภท ทั้งเจ้าเก่า และเจ้าใหม่ - รูปแบบการเดินทางต้องมีกำหนดเวลาที่ชัดเจน - การเดินทางของรถทุกสายต้องถูกกำกับด้วยระบบ ติดตาม 2 การเดินทางหลายต่อ จะต้องชำระเงินหลายรอบ - ทำการเก็บเงินด้วยระบบออนไลน์ - มีบัตรแทนเงินสด ซึ่งสามารถใช้ร่วมกันทุกประเภท 3 การที่จะส่งเสริมให้ผู้คนใช้รถสาธารณะมากขึ้น ก่อน การเดินทางเข้าเขตเมือง จำเป็นต้องเตรียมพื้นที่ใน การจอดรถยนต์ส่วนบุคคล - จัดสรรที่จอดรถยนต์ส่วนบุคคลตามสถานีต่างๆ ให้กว้าง และปลอดภัย 4 การจำกัดการจอดรถในเขตเมือง ส่งผลต่อผู้เดินทาง ที่มาจากจังหวัดอื่น - ต้องมีการประชาสัมพันธ์รูปแบบการเดินทางในเขต จังหวัดขอนแก่น หรือยกเว้นให้แก่รถยนต์ป้ายทะเบียนอื่น 2) นโยบายการส่งเสริมประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยเปลี่ยนมาใช้พลังงานทางเลือก หรือพลังงานทดแทน การดำเนินโครงการสาธิต การใช้พลังงานแสงอาทิตย์เพื่อทดแทนพลังงานไฟฟ้าที่ตลาดสด เทศบาล1 และสถานีบำบัดน้ำเสียบึงทุ ่งสร้าง ในโครงการฯได้ทำการดำเนินการสำรวจความเหมาะสม ออกแบบและติดตั้ง จนถึงทดลองใช้งานจริง โดยในการติดตั้งนั้น ได้ทำการติดตั้งแผงโซล่าร์เซลล์จำนวน 40 แผง สามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าได้แห่งละ 12.4 กิโลวัตต์(เมื่อเทียบกับการออกแบบเต็มพื้นที่ คิดเป็นเพียง 5 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งหมดในการออกแบบ) ซึ่งเฉลี่ยแล้วสามารถลดค่าใช้จ่ายในการจ่ายค่าไฟได้ราว 6,400- 6,900 บาทต่อเดือน ลดปริมาณการปลดปล่อยคาร์บอนได้ 15.129-15.95 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า จะเห็นได้ว่า ในการที่หันมาใช้พลังงานทางเลือกนั้น นอกจากจะเป็นการลดปริมาณการปลดปล่อยคาร์บอน ยัง เป็นการช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการจ่ายค่าไฟให้แก่เทศบาลนครขอนแก่นได้จริง ซึ่งตรงกับเป้าหมายของแผน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-13 ยุทธศาสตร์และแผนพัฒนาท้องถิ่น โดยมีเป้าประสงค์ เป็นนครสีเขียวและมลภาวะต่ำ (Low Carbon City) ดังนั้น การขยายผลจากโครงการสาธิตเพื่อให้เกิดการติดตั้งเต็มพื้นที่ เพื่อให้ได้ใช้พลังงานทางเลือกแบบเต็ม รูปแบบ จึงควรเกิดขึ้น เพื่อให้จังหวัดขอนแก่นได้เป็นผู้นำในการพัฒนาการใช้พลังงานสะอาดในสถานที่ของ เทศบาล สร้างต้นแบบความสว่างไสวไร้มลพิษให้แก่เมืองต่างๆ ได้ศึกษาและปฏิบัติตาม รวมถึงในสถานที่ราชการทั้งหมดในเมืองขอนแก่น ที่เทศบาลนครขอนแก่นควรประสานความ ร่วมมือกับสถานที่ราชการ ให้เปลี่ยนมาใช้โซล่าเซลล์ให้มากขึ้น นอกจากนี้ Smart City Khon Kaen ยังมีแผน ที่จะติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์บนทุ่นลอยน้ำ (Solar floating) บริเวณเหนือเขื่อนอุบลรัตน์ ซึ่งมีกำลังผลิต 24 เมกะวัตต์เนื่องจากการผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์ยังคงมีข้อเสียในเรื่องการสิ้นเปลือง พื้นที่เป็นจำนวนมากหากติดตั้งบนพื้นดิน ดังนั้น การนำเซลล์แสงอาทิตย์ติดตั้งบนผิวน้ำ นอกจากจะเป็นการใช้ พื้นที่อ่างเก็บน้ำที่อยู่ในความดูแลของ กฟผ. ให้เกิดประโยชน์สูงสุดแล้ว ตามคุณสมบัติทางเทคนิคของแผงโซ ล่าร์เซลล์ ประสิทธิภาพการทำงานของแผงโซล่าร์เซลล์จะสูงขึ้นเมื่ออุณหภูมิต่ำลง การติดตั้งบนน้ำซึ่งมีอุณหภูมิ ต ่ำกว ่าบนดินจึงส่งผลให้ประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าของแผงโซล ่าร์เซลล์มากขึ้นประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์ รวมถึงการร่วมกันผลิตไฟฟ้าแบบผสมผสานระหว่างพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานน้ำ จากเดิมที่ต้องอาศัย พลังงานน้ำในการผลิตไฟฟ้าตลอดทั้งวัน ก็สามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานแบบผสมผสานได้เป็น ในช่วง เช้า ใช้แสงอาทิตย์ในการผลิตไฟฟ้าเป็นหลักและใช้พลังงานน้ำช่วยในบางส่วนให้ถึงตามความต้องการใช้ไฟฟ้า และพอถึงเวลาในช่วงตอนดึกหรือหมดแสงอาทิตย์ ก็ทำการใช้พลังงานน้ำแบบเต็มรูปแบบ จะเป็นการช่วยลด การทำงานของโรงไฟฟ้าพลังงานน้ำ และเป็นการใช้พลังงานทางเลือก พลังงานสะอาด ขับเคลื่อนการใช้ พลังงานของเมือง เนื ่องจากที่ลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดขอนแก ่นนั้น เป็นเขตพื้นที ่ที ่กระแสลมนั้น แปรปรวน สังเกตได้จากการเป็นที่ราบสูงและมีลักษณะภูมิประเทศที่มีภูเขาล้อมรอบ รวมถึงการสังเกตจากการ ที่มีปริมาณฝุ่น Pm 2.5 อยู่ในช่วงสีส้ม หรือ 101 – 200 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร จึงสามารถบอกได้ว่าใน จังหวัดขอนแก่น ไม่เหมาะสมที่จะทำการติดตั้งระบบผลิตพลังงานไฟฟ้าจากกระแสลม ดังนั้น การใช้พลังงาน ทางเลือกจากแสงอาทิตย์จึงเป็นตัวที ่ต้องได้รับความสำคัญอย ่างมาก ที ่ควรจะสนใจและนำนวัตกรมและ เทคโนโลยีต่างๆมาใช้สำหรับจังหวัดขอนแก่น จากการประสานความร่วมมือของภาคเอกชน มีแผนการขยายการดำเนินงานผลิตพลังงาน ไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ที่มีกำลังการผลิตสูงขึ้นกว่า 600 กิโลวัตต์ในอนาคต โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างการศึกษา วางแผนงาน โดยข้อตกลงความร่วมมือยังมุ่งเน้นในการศึกษาความเป็นไปได้ในการสร้างระบบนิเวศด้านการใช้ พลังงานสะอาดที่ครบวงจร อาทิ การติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์การวางระบบสายส่งไฟฟ้า อัจฉริยะ การศึกษาการนำระบบกักเก็บพลังงานเพื่อเสริมศักยภาพการใช้พลังงานอย่างเหมาะสม การพัฒนา ระบบขนส่งอัจฉริยะ การวางระบบสัญจรทางเลือกสาธารณะรองรับส่วนต่อขยายโครงการขนส่งมวลชน รถไฟฟ้าระบบรางเบา รวมถึงการนำเทคโนโลยีพลังงานสมัยใหม่อื่นๆ ซึ่งหากเมื่อโครงการสำเร็จจะสามารถ ส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด พร้อมช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดีขึ้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-14 พัฒนาสมาร์ทซิตี้ของจังหวัดขอนแก่น ผ่านแผนแม่บทการพัฒนาเมืองขอนแก่นสมาร์ทซิตี้ 2029 ได้อย่างเป็น รูปธรรม นอกจากนี้ ควรมีนโยบายการปรับเปลี ่ยนประเภทเครื ่องยนต์ของระบบขนส ่งสาธารณะ เทศบาลนครขอนแก่น ซึ่งประกอบด้วย 2 ประเภท คือ 1) รถโดยสารประจำทาง (รถสองแถว) และ 2) รถซิตี้ บัส (City Bus) จากทั้งหมดเป็นยานพาหนะแบบใช้เครื่องยนต์สันดาปภายใน ที่สามารถก่อให้เกิดก๊าซเรือน กระจกจากกระบวนการเผาไหม้เชื้อเพลิง ด้วยเหตุนี้ จึงควรมีนโยบายเพื่อส่งเสริมการปรับเปลี่ยนประเภท เครื่องยนต์ของรถขนส่งสาธารณะในเทศบาลนครขอนแก่นทั้งหมดให้เป็นไฟฟ้าอันได้แก่ EV Bus E-TukTuk และการใช้รถยนต์ส่วนบุคคลแบบไฟฟ้า EV Car หรือรณรงค์ใช้ระบบขนส่งสาธารณะให้เต็มประสิทธิภาพ เพื่อ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของเมืองจากกลุ่มกิจกรรมการขนส่ง สอดคล้องกับคณะกรรมการยานยนต์ไฟฟ้า แห่งชาติ ซึ่งมีเป้าหมายการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าที่ 30 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนการผลิตรถยนต์ทั้งหมดภายในปี พ.ศ. 2573 (เป้าหมาย 750,000 คัน เพื่อก้าวไปสู่การปล่อยมลพิษสู่ชั้นบรรยากาศเป็นศูนย์) จากแนวโน้มการ คาดการณ์การปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกของเทศบาลนครขอนแก่นในปี2568 อันใกล้นี้ ถ้าหากยังเป็นการใช้ รถที่มีเครื่องยนต์ประเภทเดิม ก็จะมีการเพิ่มปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกลุ่มขนส่งถึง 47,975.47 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (เทียบจากปี พ.ศ. 2560) และจากในอนาคตอันใกล้ เทศบาลนครขอนแก่น จะมีการเปิดใช้งานระบบรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) ซึ่งถือเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการเชื่อมต่อการเดินทาง ระหว่างระบบขนส่งสาธารณะอื่นๆ เกิดการปรับเปลี่ยนรูปแบบการเดินทางของท้องถิ่นจากการใช้รถยนต์ส่วน บุคคล มาใช้ระบบขนส่งสาธารณะมากยิ่งขึ้น ก็จะเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยให้นโยบายนี้สำเร็จลุล่วง ทั้งนี้ ข้อจำกัดที ่อาจเกิดขึ้นและข้อเสนอแนะเบื้องต้นที ่ควรพิจารณาในกรณีที ่มีการ ดำเนินการนโยบายการส่งเสริมประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยเปลี่ยนมาใช้พลังงานทางเลือกหรือพลังงาน ทดแทน มีรายละเอียด ดังแสดงในตารางที่ 5-3 ตารางที่ 5-3 ข้อจำกัดและข้อเสนอแนะการส่งเสริมประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยเปลี่ยนมาใช้พลังงาน ทางเลือกหรือพลังงานทดแทน ลำดับ ข้อจำกัด ข้อเสนอแนะ 1 การขยายการติดตั้งโซล่าเซลล์ในสถานที่ต่าง ต้องใช้ งบประมาณในการดำเนินการ - งบประมาณในการลงทุน ดำเนินการผ่านบริษัทเอกชนที่ ทำหน้าที่พัฒนาและขับเคลื่อนจังหวัดขอนแก่น 2 การปรับเปลี่ยนประเภทเครื่องยนต์ของระบบขนส่ง สาธารณะ - การปรับเปลี่ยน หรือเปลี่ยนถ่ายรถขนส่งสารธารณะที่มี อยู่ ควรมีการรับเทิร์นรถคันเดิม เพื่อเปลี่ยนเป็นคันใหม่ที่ เป็นระบบไฟฟ้า 3 การใช้รถยนต์ส่วนบุคคลแบบไฟฟ้า EV Car - ต้องมีการจัดตั้งสถานีชาร์จแบตของรถที่ทั่วถึง และ เพียงพอต่อการใช้งาน - ปรับลดมูลค่าภาษีของรถยนต์ไฟฟ้า - สนับสนุนการใช้รถยนต์ไฟฟ้า มีส่วนลดในการซื้อ

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 5-15 3) นโยบายการขยายคลัสเตอร์ในการจัดการขยะ จังหวัดขอนแก่น เคยได้ขึ้นชื่อว่าเป็นแชมป์ขยะตกค้างอันดับ 1 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขยะตกค้างดังกล่าวกระจายอยู่ในพื้นที่ 26 อำเภอกว่า 8 แสนตัน จัดได้เป็นอันดับ 8 ของประเทศ (ไทยรัฐ ออนไลน์ ทีมข่าวภูมิภาค, 2557) แหล่งที่ก่อให้เกิดขยะตกค้างมากที่สุดคือ อำเภอเมืองขอนแก่น ซึ่งในปัจจุบัน พื้นที ่ส ่วนหนึ่งอยู ่ในความรับผิดชอบของเทศบาลนครขอนแก ่น เทศบาลเมืองศิลา เทศบาลเมืองเมืองเก่า เทศบาลตำบลสำราญ และเทศบาลตำบลท่าพระ ซึ่งทั้ง 5 เทศบาล เป็นเจ้าของบริษัทขอนแก่น ทรานซิท ซิส เต็ม (KKTS) ประกอบกับโรงไฟฟ้าพลังงานขยะขอนแก่น ที่เทศบาลนครขอนแก่นมอบให้บริษัทเอกชน ดำเนินการก่อสร้าง รวมถึงบริหารจัดการ มีศักยภาพในการจัดการขยะเพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงานไฟฟ้า รวมทั้ง เป็นที่ยอมรับในเรื่องมาตรฐานการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม และชุมชนรอบโรงไฟฟ้าขยะ ที่มีความเป็นมิตรต่อ สิ่งแวดล้อม ขณะเดียวกันทางโรงงานได้จัดตั้งกองทุนเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชนบริเวณโดยรอบอีก ด้วย หน่วยงานในพื้นที่จังหวัดขอนแก่นที่ได้ร่วมใช้บริการกำจัดขยะในรูปแบบกับโรงไฟฟ้าขยะแห่งนี้ มีจำนวน ทั้งสิ้น 27 แห่งแบ่งเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 25 แห่ง และโรงงานเอกชน 2 แห่ง โดยที่เทศบาลนคร ขอนแก่นเป็นผู้รวบรวมขยะจากต้นทางส่งปลายทางคือโรงไฟฟ้าพลังงานขยะชุมชน ดังนั้น เพื่อให้มีระบบการจัดการขยะได้อย่างกว้างขวางและมีประสิทธิภาพ ทางโครงการฯจึง ได้มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายว่า ควรที่จะได้มีการขยายหน่วยงานในการเป็นคลัสเตอร์ ร่วมกันกับโรงไฟฟ้าขยะ ชุมชนนี้ให้มากขึ้น ซึ่งในปี พ.ศ.2563 ได้มีการหารือกันอย่างไม่เป็นทางการ ระหว่างเทศบาลนครขอนแก่นและ จังหวัดขอนแก่น ว่า “ทำอย่างไรจึงจะให้มีตัวกลางในการเป็นหน่วยงานกลางคอยดูแลเรื่องการจัดการขยะ” ซึ่งทางจังหวัดขอนแก่นเห็นว่า ขอนแก่น มีเครื่องมือสำคัญคือ บริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) ซึ่ง เป็นบริษัทจดทะเบียนของ 5 เทศบาล โดยที่ บริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) เป็นศูนย์กลางในการ รวบรวมขยะ และนำไปกำจัดให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่งทั้งจังหวัดขอนแก่น บริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) มีข้อได้เปรียบกว ่าบริษัทเอกชนทั ่วไปตรงที ่ บริษัท ขอนแก ่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) เป็นรัฐ (เพราะเป็นของ 5 เทศบาล) แต่บริหารงานในรูปของเอกชน ดังนั้น บริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) จะมีความคล่องตัวมากกว่าการเป็นหน่วยงานภาครัฐและมีการจัดการแบบรัฐ และที่สำคัญ บริษัท ขอนแก ่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) สามารถระดมทุนได้ด้วย นั ่นหมายความว ่าประชาชนทุกคน โดยเฉพาะคนขอนแก่น สามารถเป็นเจ้าของบริษัท ขอนแก่น ทรานซิท ซิสเต็ม (KKTS) ได้ร่วมกัน

6-1 บทที่6 เรื่องราวความสำเร็จ บทที่ 6 เรื่องราวความสำเร็จ

6-1 เทศบาลนครขอนแก่น ได้รับรางวัล คนบันดาลไฟ อวอร์ด โครงการสาธิตต่างๆ ที่ดำเนินการในโครงการ โดยเฉพาะการริเริ่มติดโซล่าเซลล์บนหลังคาของตลาด เทศบาล1 และสถานีบำบัดน้ำเสียบึงทุ่งสร้าง ชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ในการลดก๊าซเรือนกระจกและลดค่าใช้จ่าย จากที่ได้กล่าวมาแล้วนั้น เทศบาลฯได้ต่อยอดในการริเริ่มโครงการคาร์บอนต่ำอื่นๆ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการ พัฒนาสู่เมืองคาร์บอนต่ำและเมืองอัจฉริยะของเทศบาลนครขอนแก่น โดยเฉพาะกลุ่มกิจกรรม การใช้พลังงานสะอาด ที ่เป็นนโยบายของเทศบาลฯ ที ่มีเป้าประสงค์เป็นนครสีเขียวและ มลภาวะต่ำ อาทิเช่น โครงการปรับเปลี่ยนหลอดไฟสาธารณะ เป็นหลอดชนิด LED ทั่วเมือง ขอนแก่น รวมถึงโครงการคนขอนแก่นหัวใจไร้มลพิษที่ดำเนินอยู่ก่อนหน้าแล้วอีกด้วย ความสำเร็จดังกล่าวนอกจากเป็นโครงการต้นแบบให้แก่เมืองอื่นๆ ใกล้เคียง ในการดำเนินการเมืองคาร์บอนต่ำแล้วยังได้รับรางวัล “คนบันดาลไฟ” ซึ่งเป็น รางวัลเชิดชูเกียรติแก่องค์กรในการร่วมสร้างสังคมในการขับเคลื ่อนพลังงาน สะอาดโซล่าเซลล์เพื่อสร้างความตระหนักรู้และความเข้าใจเกี ่ยวกับพลังงาน ไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์โดยใช้กลยุทธ์การสื่อสารไปในทุกมิติ จนก่อให้เกิดการมี ส่วนร่วมทางสังคมอีกด้วย

6-2 โดยการริเริ่มติดโซล่าเซลล์ในตลาดเทศบาล1 และสถานีบำบัดน้ำเสีย บึงทุ่งสร้าง ของเทศบาลนคร ขอนแก่น ขนาดกำลังการผลิตแห่งละ 12.4 กิโลวัตต์ เมื่อเดือนมิถุนายน 2562 แผงโซล่าเซลล์บริเวณหลังคา ของตลาดสดเทศบาล1 สามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าได้ เดือนละ 1,641 กิโลวัตต์ ลดค่าไฟได้ปีละ 83,104.46 บาท จากภาระค่าไฟฟ้าที่ตลาดต้องจ่ายเดือนละ 114,347.07 บาท หากคิดเป็นเดือนก็จะลดได้ราว 6,900 บาทต่อเดือน แผงโซล่าเซลล์ที่สถานีสูบน้ำเสียบึงทุ่งสร้าง สามารถผลิดไฟฟ้าได้เดือนละ 1,518 กิโลวัตต์ คิด เป็นเงินค่าไฟฟ้าที่สามารถลดได้ปีละ 76,892.62 บาทต่อเดือน จากค่าไฟฟ้าของสถานีสูบน้ำเสียบึงทุ่งสร้าง ต้องจ ่ายเฉลี ่ยเดือนละ 216,675 บาท และเมื ่อคำนวณปริมาณลดการปลดปล ่อยคาร์บอนจากพลังงาน แสงอาทิตย์ทั้งสองแห่ง จะลดได้ปีละ 21 ตันคาร์บอนเทียบเท่า ต่อจากนี้จะมีการปรับเปลี่ยนแสงสว่างของ หลอดไฟสาธารณะ เป็นหลอดชนิด LED ทั่วเมืองขอนแก่น เพื่อช่วยเป็นกำลังเสริมในการลดพลังงาน ลดการ ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ สร้างต้นแบบความสว ่างไสวไร้มลพิษให้เมืองสำคัญต่างๆ ได้นำแนวทางไป พัฒนาในอนาคต กลยุทธ์การต่อยอดและขยายผลการดำเนินโครงการคาร์บอนต่ำ เทศบาลนครขอนแก่นมุ่งเน้นการต่อ ยอดจากโครงการคาร์บอนต ่ำสาธิตเดิม ที ่ได้ทดลองเป็นโครงการต้นแบบ โดยมีหลากหลายโครงการและ กิจกรรมที่อยู่ในช่วงการวางแผนเพื่อขยายการดำเนินการจริง อาทิโครงการขยายการติดตั้งแผงโซล่าเซลล์บน หลังคา โครงการจัดการขยะอินทรีย์และอนินทรีย์ครบวงจร รวมถึงโครงการจัดการขยะเพื่อเปลี่ยนเป็นพลังงาน ไฟฟ้า นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดอื่นๆ ที่สนับสนุนการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำของเทศบาลฯ อาทิ ขอนแก่นเมือง แห่งต้นไม้และขอนแก่นเมืองต้นแบบของการประหยัดพลังงาน เป็นต้น

6-1

ผนึกกำลังรัฐ-เอกชน ขับเคลื่อน “พลังงานสะอาด” ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการผลักดันให้เทศบาลนคร ขอนแก ่นเป็นสมาร์ทซิตี้ เริ ่มจากการประสานความร่วมมือจากบริษัทบ้านปู เน็กซ์ บริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง (KKTT) เทศบาลนครขอนแก่น หอการค้า สภาอุตสาหกรรม โรงงานอุตสาหกรรม ร่วมผลักดันแผนพัฒนาจังหวัดขอนแก่น สู่สมาร์ทซิตี้ ผนึก ‘ภาคีเครือข่ายพัฒนาเมืองขอนแก่น’ ลงนามความร่วมมือ “โครงการพัฒนาสมาร์ทซิตี้จังหวัดขอนแก ่น” โดยมีวัตถุประสงค์ในการร่วม ศึกษาความเป็นไปได้ในการนำพลังงานสะอาด และเทคโนโลยีพลังงาน เข้าไป ติดตั้งในพื้นที่เขตจังหวัดขอนแก่น พร้อมร่วมกันผลักดันการใช้พลังงานสะอาด อย่างเต็มรูปแบบ ขานรับนโยบายพลังงาน 4.0 และแผนแม่บทการพัฒนาเมือง ขอนแก่นสมาร์ทซิตี้ 2029 เพื่อยกระดับการใช้พลังงานให้มีประสิทธิภาพ และ ยั่งยืน ช่วยลดมลพิษ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว ตลอดจนสร้าง คุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ชาวขอนแก่น บ้านปู เน็กซ์ เป็นผู้ให้บริการพลังงานสะอาดชั้นนำในภูมิภาคเอเชีย แปซิฟิก ที่ดำเนินธุรกิจภายใต้กลยุทธ์ Greener & Smarter ของบ้านปูฯ เดินหน้าสานต่อความมุ่งมั่นนำนวัตกรรมความรู้ และโซลูชันด้านเทคโนโลยี พลังงานที่หลากหลายมาเติมเต็มการใช้ชีวิตให้แก่ทุกภาคส่วน ล่าสุดผนึก ความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายพัฒนาเมืองขอนแก่น โดยจะร่วมศึกษาความ เป็นไปได้ในการสร้างระบบนิเวศด้านการใช้พลังงานสะอาดที ่ครบวงจร อาทิ การติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ การวางระบบสาย ส่งไฟฟ้าอัจฉริยะ การศึกษาการนำระบบกักเก็บพลังงานเพื่อเสริมศักยภาพ การใช้พลังงานอย ่างเหมาะสม การพัฒนาระบบขนส ่งอัจฉริยะ การวาง ระบบสัญจรทางเลือกสาธารณะรองรับส่วนต่อขยายโครงการขนส่งมวลชน รถไฟฟ้าระบบรางเบา รวมถึงการนำเทคโนโลยีพลังงานสมัยใหม่อื่นๆ มาใช้ ในเมืองขอนแก่น เพื่อสนับสนุนการสร้างสภาพแวดล้อมอัจฉริยะ (Smart Environment) ส ่งเสริมการใช้พลังงานสะอาดอย ่างเป็นรูปธรรม พร้อม ช ่วยยกระดับคุณภาพชีวิตที ่ดีให้กับชาวขอนแก ่น และร ่วมขับเคลื ่อน ขอนแก่นเข้าสู่การเป็นสมาร์ทซิตี้ตามแผนพัฒนาเมืองฯ

โดยมีการร่วมมือจาก หอการค้าจังหวัดขอนแก่น ซึ่งมีความมุ่งมั่นที่จะเป็นแกนหลักของภาคเอกชนที่ ร่วมขับเคลื่อนภารกิจสำคัญในการร่วมพัฒนาจังหวัดขอนแก่นสู่การเป็นเมืองอัจฉริยะ (Smart City) ที่สอดรับ กับนโยบายขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย 4.0 ซึ่งหัวใจสำคัญของการพัฒนาสมาร์ทซิตี้ คือ การเปิดโอกาสให้ทุกภาค ส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชนในพื้นที่เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน ภายใต้แผนทั้ง 6 ด้าน แผนการเดินทางและขนส่งอัจฉริยะ (Smart Mobility) การดำรงชีวิตอัจฉริยะ (Smart Living) พลเมือง อัจฉริยะ (Smart Citizen) สิ ่งแวดล้อมอัจฉริยะ (Smart Environment) เศรษฐกิจอัจฉริยะ (Smart Economy) และการบริหารภาครัฐอัจฉริยะ (Smart Governance) ซึ ่งทางหอการค้าจะทำหน้าที ่เป็นผู้ เชื่อมโยงทุกภาคส่วน เพื่อให้การพัฒนาเมืองเป็นไปในทิศทางเดียวกันตามแผนแม่บทพัฒนาเมืองฯ รวมถึงมุ่ง ส่งเสริมการสร้างระบบโครงสร้างพื้นฐานทั้งด้านกายภาพ (Infrastructure) และรูปแบบอินเทอร์เน็ตออฟติงส์ (IoT) ให้สอดคล้องกับความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่ และนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยพัฒนาระบบสาธารณูปโภค และการคมนาคมต่างๆ ให้ทันสมัย และสะดวกสบายยิ่งขึ้น ที่สำคัญจะนำพลังงานสะอาด และเทคโนโลยีด้าน พลังงานต่างๆ มาใช้ภายในเมืองขอนแก่นอย่างเป็นรูปธรรม โดยทางสภาอุตสาหกรรมจังหวัดขอนแก่น กล่าวว่า การใช้พลังงานสะอาดในประเทศไทยใน ปัจจุบัน และอนาคต มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากทุกภาคส่วนเริ่มให้ความสำคัญ และหันมาใช้กันอย่างแพร่หลาย ไม่ว่าจะเป็น พลังงานลม พลังงานจากขยะ โดยเฉพาะพลังงานแสงอาทิตย์ ซึ่งถือเป็นพลังงานสะอาดที่เหมาะ กับสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยที่มีแดดตลอดทั้งปี ดังนั้นในฐานะภาคีเครือข่ายฯ จึงมองหาโอกาสที่จะนำ พลังงานสะอาดมาใช้กับโครงการพัฒนา Smart City ซึ่ง บ้านปู เน็กซ์ จะเข้ามาตอบโจทย์ดังกล่าว เนื่องจาก เป็นองค์กรชั้นนำที่มีประสบการณ์ในแวดวงพลังงานสะอาดมายาวนาน ทั้งในระดับประเทศ และระดับภูมิภาค รวมถึงมีโซลูชัน และเทคโนโลยีพลังงานที่หลากหลายครบวงจร จึงเชื่อว่าจะนำมาปรับใช้กับแต่ละพื้นที ่ใน จังหวัดขอนแก่นได้อย่างเหมาะสม

รวมถึง บริษัท ขอนแก่นพัฒนาเมือง (KKTT) ที่เกิดจากการรวมตัวของกลุ่มนักธุรกิจที่เป็นลูกหลาน ชาวขอนแก่น โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อร่วมกันขับเคลื่อน และพัฒนาจังหวัดขอนแก่นให้เติบโตอย่างถูกหลัก วิชาการ ตลอดจนมุ่งพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในจังหวัด ซึ่งในฐานะหนึ่งในภาคีเครือข่ายที่ร่วมพัฒนาจังหวัด ขอนแก่นมาโดยตลอด จึงรู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่ง ที่ได้ผนึกความร่วมมือกับบริษัทชั้นนำในแวดวงธุรกิจพลังงาน สะอาดของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอย ่าง บ้านปู เน็กซ์ และเชื่อว่าความร ่วมมือครั้งนี้ จะเป็นก้าวสำคัญของ แผนพัฒนาสมาร์ทซิตี้ เพราะเทคโนโลยีพลังงานสะอาด คือ ฟันเฟืองชิ้นสำคัญในการขับเคลื่อนแผนพัฒนา เมืองให้ก้าวหน้าอย่างมีประสิทธิภาพ สมบูรณ์ และมีความยั่งยืน ขณะเดียวกันยังเป็นการส่งเสริม และปลูกฝัง ให้ทุกภาคส่วน และคนในท้องถิ่นเห็นความสำคัญ และหันมาใช้พลังงานสะอาดกันเพิ่มมากขึ้น เพื่อร่วมกัน บริหารจัดการพลังงานในพื้นที ่ให้มีประสิทธิภาพ ลดมลภาวะ และลดค ่าใช้จ ่ายด้านเชื้อเพลิง อันจะช ่วย ยกระดับคุณภาพชีวิตให้กับคนในพื้นที่ รวมถึงช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจให้กับทางจังหวัด ซึ่งจะช่วย ดึงดูดนักลงทุนเข้ามาลงทุนในอนาคตได้อีกด้วย จากการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆของจังหวัดขอนแก่น จนเกิดเป็นภาคีเครือข่ายที่มี ความเข้มแข็ง ร่วมกันขับเคลื่อนไปสู้เป้าหมายเดียวกันคือ การยกระดับพัฒนาเมือง ร่วมผลักดันแผนพัฒนา จังหวัดขอนแก่นสู่สมาร์ทซิตี้

ศรีฐาน Zero Model: โรงเรียนเทศบาลศรีฐาน "ศรีฐาน Zero Model" เป็นแนวทางในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยอย่างเป็นระบบและครบวงจร ช่วยลดและคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางด้วยนักรบสิ่งแวดล้อม แกนนำนักเรียนจิตอาสาจัดการขยะ ตัวอย่างที่ดีใน การดำเนินวิถีปลอดขยะที่ถูกส่งต่อรุ่นต่อรุ่นและยายผลไปยังชุมชนโดยรอบ ทำให้ภายใน 5 ปี ตั้งแต่ปี 2557 - 2561 ขยะจากร้านค้าภายในโรงเรียนประเภทแก้วน้ำพลาสติก ขวดน้ำพลาสติก หลอดดูดน้ำ ไม้เสียบลูกชิ้น ลดลงประมาณ 1.85 ล้านชิ้น ขณะที่ถุงใส่ลูกชิ้น ลดลงประมาณ 1,000 กิโลกรัม ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายใน การจัดซื้อได้มากกว่า 3.9 ล้านบาท ได้นำแนวคิดการจัดการขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste) โดยใช้หลัก 3 Rs คือ Reduce ลดปริมาณขยะ Reuse ใช้ซ้ำ และ Recycle นำไปแปรรูปใหม่ มาส่งเสริมการดำเนินงานโรงเรียนปลอดขยะอย ่างต่อเนื ่อง ตั้งแต่ปี 2556 เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมกับสถานศึกษาในการจัดการขยะมูลฝอยแบครบวงจร เริ่มที่ต้นทาง และ ขยายผลสร้างความยั่งยืนด้วยการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ต้นแบบการจัดการขยะเหลือศูนย์ระดับโรงเรียน ซึ่งศูนย์ เรียนรู้ต้นแบบการจัดการขยะเหลือศูนย์ โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน มีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดความรู้ ตัวอย่างความสำเร็จไปยังโรงเรียนอื่นๆ และชุมชนที่อยู่โดยรอบได้อย่างยั่งยืน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน จังหวัดขอนแก่น ได้รับรางวัลถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราช เจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ประจำปี 2562 ประเภทโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste school) ระดับประถมศึกษาและโรงเรียนขยายโอกาส ด้วยมุ่งหวังให้โรงเรียนสะอาดและมีสิ่งแวดล้อม ที่ดี เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจและปลูกจิตสำนึกให้กับทุกคนในโรงเรียน https://drive.google.com/drive/u/1/folders/1YeUjjbKZuZLKl5xA56BgGqpUyTcboxbL

"ศรีฐาน Zero Model" เป็นแนวทางในการบริหารจัดการ ขยะมูลฝอยอย่างเป็นระบบและครบวงจร ช่วยลดและคัดแยกขยะ ตั้งแต่ต้นทางด้วยนักรบสิ่งแวดล้อม แกนนำนักเรียนจิตอาสาจัดการ ขยะ ตัวอย่างที่ดีในการดำเนินวิถีปลอดขยะที่ถูกส่งต่อรุ่นต่อรุ่นและ ยายผลไปยังชุมชนโดยรอบ ทำให้ภายใน 5 ปี ตั้งแต่ปี 2557 - 2561 ขยะจากร้านค้าภายในโรงเรียนประเภทแก้วน้ำพลาสติก ขวดน้ำ พลาสติก หลอดดูดน้ำ ไม้เสียบลูกชิ้น ลดลงประมาณ 1.85 ล้านชิ้น ขณะที่ถุงใส่ลูกชิ้น ลดลงประมาณ 1,000 กิโลกรัม ซึ่งช่วยประหยัด ค่าใช้จ่ายในการจัดซื้อได้มากกว่า 3.9 ล้านบาท ได้นำแนวคิดการจัดการขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste) โดยใช้หลัก 3 Rs คือ Reduce ลดปริมาณขยะ Reuse ใช้ซ้ำ และ Recycle นำไปแปรรูปใหม่ มาส่งเสริมการดำเนินงานโรงเรียนปลอด ขยะอย ่างต ่อเนื ่อง ตั้งแต ่ปี 2556 เพื่อสร้างการมีส ่วนร ่วมกับ สถานศึกษาในการจัดการขยะมูลฝอยแบครบวงจร เริ่มที่ต้นทาง และ ขยายผลสร้างความยั่งยืนด้วยการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ต้นแบบการ จัดการขยะเหลือศูนย์ระดับโรงเรียน ซึ ่งศูนย์เรียนรู้ต้นแบบการ จัดการขยะเหลือศูนย์ โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน มีบทบาท สำคัญในการถ่ายทอดความรู้ ตัวอย่างความสำเร็จไปยังโรงเรียน อื่นๆ และชุมชนที่อยู่โดยรอบได้อย่างยั่งยืน โรงเรียนเทศบาลบ้านศรีฐาน จังหวัดขอนแก ่น ได้รับ รางวัลถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ประจำปี 2562 ประเภทโรงเรียนปลอดขยะ (Zero Waste school) ระดับ ประถมศึกษาและโรงเรียนขยายโอกาส ด้วยมุ ่งหวังให้โรงเรียน สะอาดและมีสิ่งแวดล้อมที่ดี เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจและ ปลูกจิตสำนึกให้กับทุกคนในโรงเรียน ศรีฐาน Zero Model: โรงเรียนเทศบาลศรีฐาน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 1 ภาคผนวก เอกสารข้อเสนอโครงการ (PDD Report) ภาคผนวก ก. โครงการส่งเสริมการคัดแยกขยะเพื่อลดปริมาณขยะที่ต้องจัดการ ได้แก่ 1) โครงการการคัดแยกขยะรีไซเคิล เทศบาลนครขอนแก่น (โครงการบุญทวีด้วยรีไซเคิล โครงการฌาปนกิจเปลี่ยนขยะเป็นบุญ) 2) ศูนย์การเรียนรู้การจัดการขยะอินทรีย์ด้วยวิถีพอเพียง เทศบาลนครขอนแก่น ภาคผนวก ข. โครงการติดตั้ง Solar Rooftop อาคารตลาดสดเทศบาล 1 ภาคผนวก ค. โครงการติดตั้งพลังงานทดแทนจากพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar cell) ที่สถานีบำบัดน้ำเสียบึง ทุ่งสร้าง ภาคผนวก ง. โครงการบริหารจัดการและกำจัดขยะมูลฝอย ด้วยวิธีการแปรรูปขยะมูลฝอยเป็นพลังงาน ไฟฟ้า ภาคผนวก จ. โครงการศึกษาวิจัยเรื่อง การวิเคราะห์การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการพัฒนาระบบ รถไฟฟ้ารางเบา ในเมืองขอนแก่น ภาคผนวก ฉ. หนังสือบันทึกข้อความราชการ ภาคผนวก ช. คณะผู้ดำเนินงาน

รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำผ่านระบบการจัดการเมืองอย่างยั่งยืน กุมภาพันธ์ 2564 2 ภาคผนวก ก.1 โครงการการคัดแยกขยะรีไซเคิล เทศบาลนครขอนแก่น (โครงการบุญทวีด้วยรีไซเคิล โครงการฌาปนกิจเปลี่ยนขยะเป็นบุญ)