แผนบัญชีเบื้องต้น

139 คำชี้แจง : ให้บันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่าย ตามความเป็นจริง 1. จากการลงบันทึกมีเงินเหลือเก็บหรือไม่……………เพราะเหตุใด………………..………….……… 2. จะเกิดอะไรขึ้นถ้ามีรายจ่ายมากกว่ารายรับ………………………..…………….………………….…

140 แบบประเมินกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ คำชี้แจง ให้ประเมินรายการแต่ละข้อ แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในช่องระดับคุณภาพตามความเป็นจริง โดย กำหนดน้ำหนักคะแนน ดังนี้5 = ดีมาก, 4 = ดี, 3 = พอใช้, 2 = ควรปรับปรุง, 1 = ใช้ไม่ได้ รายการประเมิน พฤติกรรมบ่งชี้ ระดับคุณภาพ 5 4 3 2 1 1.การมีมนุษยสัมพันธ์ แสดงกริยาท่าทางสุภาพต่อผู้อื่น รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 2.ความมีวินัย ตรงต่อเวลาในการทำงาน ประพฤติตนถูกต้องตามศีลธรรมอันดีงาม 3.ความรับผิดชอบ ปฏิบัติงานที่ได้รับมอบหมายเสร็จตามกำหนด ปฏิบัติงานด้วยความละเอียดรอบคอบ 4.ความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำผลงานผู้อื่นมาแอบอ้างเป็นของตนเอง พูดในสิ่งที่เป็นความจริง 5.ความสนใจใฝ่รู้ ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง แสวงหาประสบการณ์และความรู้ใหม่ๆ 6.ความเชื่อมั่นในตนเอง กล้าแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล กล้าทักท้วงในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง รวมคะแนนที่ได้......................................คะแนน ข้อคิดเห็นเพิ่มเติม 1.กระบวนการคิดที่ใช้คือ……….…………………………………….………………………… 2.สิ่งที่ควรปรับปรุง คือ……….…………………………………….…………………………… ผู้ประเมิน.....…………….......................... เกณฑ์การประเมินระดับคุณภาพ 28-30 คะแนน= ดีมาก 15-19 คะแนน= ควรปรับปรุง 25-27 คะแนน= ดี 0-14 คะแนน= ใช้ไม่ได้ 20-24 คะแนน= พอใช้ หมายเหตุ อ้างอิงคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงาน มาตรฐานการอาชีวศึกษา คณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

141 บันทึกหลังการสอน ข้อสรุปหลังการสอน .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ปัญหาที่พบ .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. แนวทางแก้ปัญหา .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

142 แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่12 หน่วยที่9 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่12 (45-48) ชื่อหน่วย/ชื่อเรื่อง กระดาษทำการ จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด กระดาษทำการเป็นเครื่องมือที่นำมาใช้ในการจำแนกตัวเลขจำนวนเงินของบัญชีต่างๆ จากงบทดลองนำมา จัดทำงบกำไรขาดทุน เพื่อคำนวณหาผลการดำเนินงานของกิจการว่าเป็นกำไรสุทธิหรือขาดทุนสุทธิ และจัดทำงบดุลเพื่อ แสดงฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของเจ้าของเป็นเท่าใด ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายความหมายและประโยชน์ของกระดาษทำการได้ 2.บอกรูปแบบของกระดาษทำการชนิด 6 ช่องได้ 3.จัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง ตามขั้นตอนได้ 4.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 4.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 4.2 ความมีวินัย 4.3 ความรับผิดชอบ 4.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 4.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 4.6 การประหยัด 4.7 ความสนใจใฝ่รู้ 4.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 4.9 ความรักสามัคคี 4.10 ความกตัญญูกตเวที สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป

143 สาระการเรียนรู้ 1.ความหมายและประโยชน์ของกระดาษทำการ 2.รูปแบบของกระดาษทำการชนิด 6 ช่อง 3.ขั้นตอนในการจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูและผู้เรียนสนทนากันว่ากระดาษทำการ (Work Sheet) หมายถึง แบบฟอร์มซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการ จัดเตรียม ทำงบการเงินให้สะดวก รวดเร็วขึ้น และไม่ผิดพลาด โดยกระดาษทำการจะมีด้วยกันหลายชนิด เช่น ชนิด 6 ช่อง 8 ช่อง หรือ 10 ช่อง เป็นต้น 2.ครูและผู้เรียนบอกประโยชน์ของกระดาษทำการ 1) ทำให้ทราบผลการดำเนินงานสำหรับระยะเวลาหนึ่งว่ามีกำไรสุทธิและขาดทุนสุทธิเป็นจำนวนเท่าใด 2) แสดงให้เห็นฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของเป็นจำนวนเงินเท่าใด 3) ช่วยให้การจัดทำงบการเงิน สะดวก และรวดเร็ว 4) วยในการตรวจสอบความถูกต้องของการจัดทำงบการเงิน 3) ผู้เรียนบอกส่วนประกอบงบการเงิน เช่น งบแสดงฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน เป็นต้น

144 ขั้นสอน 3.ครูและผู้เรียนอธิบายความหมายและประโยชน์ของกระดาษทำการ โดยกระดาษทำการ (Work Sheet) หมายถึง แบบฟอร์มซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการจัดเตรียม ทำงบการเงินให้สะดวก รวดเร็วขึ้น และไม่ผิดพลาด โดย กระดาษทำการจะมีด้วยกันหลายชนิด เช่น ชนิด 6 ช่อง 8 ช่อง หรือ 10 ช่อง เป็นต้น กระดาษทำการ เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้การแบ่งแยกบัญชีต่างๆ ในงบทดลองไปจัดทำงบกำไรขาดทุน และงบ แสดงฐานะทางการเงิน โดยจะนำหมวดรายได้และค่าใช้จ่ายไปจัดทำงบกำไรขาดทุน เพื่อแสดงผลการดำเนินงาน และ นำบัญชีหมวดสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของไปจัดทำงบแสดงฐานะการเงิน เพื่อแสดงฐานะการเงินของกิจการ 4.ครูบอกประโยชน์ของกระดาษทำการ ดังนี้ 1) ทำให้ทราบผลการดำเนินงานสำหรับระยะเวลาหนึ่งว่ามีกำไรสุทธิหรือขาดทุนสุทธิเท่าใด 2) แสดงให้เห็นฐานะการเงินของกิจการว่ามีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของเป็นจำนวนเงินเท่าใด 3) ช่วยให้การจัดทำงบการเงิน สะดวก และรวดเร็วขึ้น 4) ช่วยในการตรวจสอบความถูกต้องของการจัดทำงบการเงิน 5.ครูแสดงรูปแบบของกระดาษทำการชนิด 6 ช่อง โดยการจัดทำกระดาษทำการสามารถทำได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับความต้องการของแต่ละกิจการที่มีลักษณะการประกอบธุรกิจที่แตกต่างกัน สำหรับหน่วยนี้จะกล่าวถึงเฉพาะ กระดาษทำการ 6 ช่อง ชื่อกิจการ………………………….(1.1) กระดาษทำการ (1.2) สำหรับรอบระยะเวลา….…สิ้นสุดวันที่……(1.3) ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต ซึ่งมีรูปแบบและส่วนประกอบต่างๆ ดังนี้ ส่วนหัวของกระดาษทำการ 1.1 ชื่อกิจการ 1.2 ข้อความที่ระบุว่า “กระดาษทำการ” 1.3 รอบระยะเวลาบัญชีและงวดบัญชีที่จัดทำ ช่องชื่อบัญชี ช่องเลขที่บัญชี ช่องงบทดลอง แบ่งออกเป็นด้านเดบิตและเครดิต ช่องงบกำไรขาดทุน แบ่งออกเป็นด้านเดบิตและเครดิต ช่องงบแสดงฐานะการเงิน แบ่งออกเป็นด้านเดบิตและเครดิต 6.ครูและผู้เรียนสาธิตขั้นตอนในการจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง โดยใช้สื่อ Power Point ประกอบ

145 และการจัดทำกระดาษทำการมีวิธีปฏิบัติ ดังนี้ 1) ส่วนหัวของกระดาษทำการ แบ่งเป็น 3 บรรทัด เขียนตามลำดับ ดังนี้ บรรทัดที่ 1 เขียนชื่อกิจการ บรรทัดที่ 2 เขียนว่า “กระดาษทำการ” บรรทัดที่ 3 เขียนว่า สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่กระดาษทำการแสดง 2) นำยอดคงเหลือของบัญชีแยกประเภท หรือลอกงบทดลองที่ได้จัดทำไว้แล้ว มาแสดงในกระดาษทำการช่อง ชื่อบัญชีช่องเลขที่บัญชีช่องงบทดลอง แล้วรวมเงินช่องเดบิตและเครดิต ซึ่งทั้ง 2 ช่องจะต้องเท่ากัน 3) นำจำนวนเงินในช่องงบทดลองไปใส่ที่ช่องงบกำไรขาดทุน ช่องงบแสดงฐานะการเงิน ดังนี้ บัญชีหมวดสินทรัพย์ นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเดบิต บัญชีหมวดหนี้สิน นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเครดิต บัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ (ทุน) นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเครดิต บัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ (ถอนใช้ส่วนตัว) นำไปใส่ในช่องงบแสดงฐานะการเงิน ด้านเดบิต บัญชีหมวดรายได้ นำไปใส่ในช่องงบกำไรขาดทุนด้านเครดิต บัญชีหมวดค่าใช้จ่าย นำไปใส่ในช่องงบกำไรขาดทุนด้านเดบิต 4) รวมยอดเงินในช่องเดบิตและเครดิตของงบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงิน 5) หาผลต่างระหว่างช่องเดบิตและเครดิตของงบกำไรขาดทุน ถ้ายอดรวมด้านเครดิตมากกว่าด้านเดบิต ผลต่างก็ คือกำไรสุทธิให้เขียนจำนวนเงินกำไรสุทธิในช่องกำไรขาดทุนด้านเดบิต และในช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเครดิต แต่ ถ้ายอดรวมด้านเดบิตมากกว่าด้านเครดิต ผลต่างก็คือขาดทุนสุทธิให้เขียนจำนวนเงินในช่องงบกำไรขาดทุนด้านเครดิต และช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเดบิต 6) รวมยอดเงินในช่องงบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงิน ด้านเดบิตและด้านเครดิตต้องเท่ากันเสมอ 7.ผู้เรียนแสดงการทำกระดาษทำการ 6 ช่อง ดังนี้ ตัวอย่างที่ กรณีที่มีกำไรสุทธิ ร้านกระปุกบริการ งบทดลอง วันที่ 31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต บาท สต. บาท สต. เงินสด 101 80,000 - ลูกหนี้การค้า 102 15,000 - อุปกรณ์ 103 70,000 - เครื่องตกแต่ง 104 40,000 - อาคาร 105 350,000 - เจ้าหนี้การค้า 201 21,000 - ทุน – นางกระปุก 301 495,000 -

146 ถอนใช้ส่วนตัว 302 15,000 - รายได้ค่าบริการ 401 92,000 - ค่าเช่า 501 16,000 - ค่าพาหนะ 502 2,500 - เงินเดือน 503 15,000 - ค่าสาธารณูปโภค 504 4,500 - 608,000 - 608,000 - การจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง เป็นดังนี้ ร้านกระปุกบริการ กระดาษทำการ สำหรับปีสิ้นสุด วันที่31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เงินสด 101 80,000 80,000 ลูกหนี้การค้า 102 15,000 15,000 อุปกรณ์ 103 70,000 70,000 เครื่องตกแต่ง 104 40,000 40,000 อาคาร 105 350,000 350,000 เจ้าหนี้การค้า 201 21,000 21,000 ทุน – นางกระปุก 301 495,000 495,000 ถอนใช้ส่วนตัว 302 15,000 15,000 รายได้ค่าบริการ 401 92,000 92,000 ค่าเช่า 501 16,000 16,000 ค่าพาหนะ 502 2,500 2,500 เงินเดือน 503 15,000 15,000 ค่าสาธารณูปโภค 504 4,500 4,500 608,000 608,000 38,000 92,000 570,000 516,000 กำไรสุทธิ 54,000 54,000 92,000 92,000 570,000 570,000 เขียนหัวงบ กระดาษท าการ น ายอดคงเหลือหรือลอกงบ ทดลองมาเขียนในช่องงบทดลอง ของกระดาษท าการ รวมยอดเงินในช่องเดบิต และเครดิตของงบก าไรขาดทุน และ งบแสดงฐานะการเงิน หาผลต่างของเดบิตและเครดิตของงบก าไรขาดทุน -ถ้าด้านเครดิตมากกว่าเดบิตผลต่าง คือ ก าไรสุทธิ -ถ้าด้านเดบิตมากกว่าด้านเครดิตผลต่าง คือ ขาดทุนสุทธิ น าสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของ เจ้าของไปใส่ในช่องงบแสดงฐานการเงิน น ารายได้และค่าใช้จ่ายไปใส่ในช่องงบ ก าไรขาดทุน

147 8.ผู้เรียนจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 ในกรณีขาดทุนสุทธิ ตัวอย่างที่ กรณีที่มีผลขาดทุนสุทธิ ร้านกระปุกบริการ กระดาษทำการ สำหรับปีสิ้นสุด วันที่31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เงินสด 101 160,000 160,000 ลูกหนี้การค้า 102 35,000 35,000 อุปกรณ์ 103 50,000 50,000 เครื่องตกแต่ง 104 40,000 40,000 อาคาร 105 270,000 270,000 เจ้าหนี้การค้า 201 80,000 80,000 ทุน – นางกระปุก 301 490,000 490,000 ถอนใช้ส่วนตัว 302 12,000 12,000 รายได้ค่าบริการ 401 60,000 60,000 ค่าเช่า 501 16,000 16,000 ค่าพาหนะ 502 2,500 2,500 เงินเดือน 503 40,000 40,000 ค่าสาธารณูปโภค 504 4,500 4,500 630,000 630,000 63,000 60,000 567,000 570,000 ขาดทุนสุทธิ 3,000 3,000 63,000 63,000 570,000 570,000 9.ผู้เรียนฝึกทักษะจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง ตามรูปแบบ ดังนี้ ร้านพาเพลินบริการ กระดาษทำการ สำหรับปีสิ้นสุด วันที่31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เงินสด 101 40,000 ลูกหนี้การค้า 102 3,000 อุปกรณ์ 103 50,000 เครื่องตกแต่ง 104 12,000 อาคาร 105 200,000 รวมยอดเงินในช่องงบก าไรขาดทุนและ งบแสดงฐานะการเงิน ด้านเดบิตและด้าน เครดิต จะต้องเท่ากันเสมอ

148 เจ้าหนี้การค้า 201 18,000 ทุน – นางพาเพลิน 301 150,000 ถอนใช้ส่วนตัว 302 2,000 รายได้ค่าบริการ 401 195,000 ค่าเช่า 501 15,000 ค่าพาหนะ 502 8,000 เงินเดือน 503 30,000 ค่าสาธารณูปโภค 504 3,000 363,000 363,000 กำไรสุทธิ 10.ผู้เรียนฝึกทักษะจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง ตามรูปแบบ ดังนี้ ร้านสะอาดซักรีดบริการ กระดาษทำการ สำหรับปีสิ้นสุด วันที่ 31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เงินสด 101 40,000 ลูกหนี้การค้า 102 3,000 อุปกรณ์ 103 20,000 เครื่องตกแต่ง 104 12,000 อาคาร 105 180,000 เจ้าหนี้การค้า 201 38,000 ทุน-นายสะอาด 301 230,000 ถอนใช้ส่วนตัว 302 2,000 รายได้ค่าบริการ 401 80,000 ค่าเช่า 501 25,000 ค่าพาหนะ 502 13,000 เงินเดือน 503 50,000 ค่าสาธารณูปโภค 504 3,000 348,000 348,000 กำไรสุทธิ 11.เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสดงความคิดเห็นร่วมกัน และนำผลงานส่งครูเพื่อประเมินผล 12.ผู้เรียนทำกิจกรรมฝึกปฏิบัติหน่วยที่ 8 13.ผู้เรียนทำกิจกรรมใบงาน

149 ขั้นสรุปและการประยุกต์ 14.สรุปโดยให้ผู้เรียนตอบคำถามเป็นกลุ่มหรือรายบุคคล และทำใบงาน ทำแบบประเมินผล โดยครูจะ เฉลยใส่แผ่นใสให้ผู้เรียนสลับกันตรวจเอง 15.ครูและผู้เรียนแสดงขั้นตอนการทำกระดาษทำการ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดทำงบการเงิน ได้รวดเร็วขึ้น และสามารถทราบผลการดำเนินงานและฐานะการเงินโดยไม่ต้องทำการบันทึกปิดบัญชีก่อน ทำให้สามารถ นำงบการเงินไปใช้ประโยชน์ในการวางแผน ควบคุมและตัดสินใจได้ทันทีและเป็นการช่วย ตรวจสอบการบันทึกบัญชีให้ เป็นไปอย่างถูกต้อง การจัดทำกระดาษทำการ 6 ช่อง จะจัดทำตามรูปแบบหรือแบบฟอร์มที่กำหนดตามขั้นตอนในการ จัดทำเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป 16.ครูแนะนำให้ผู้เรียนยึดหลักในการครองตนเป็นพลเมืองดี เช่น ไม่เสียเวลาไปกับการถกเถียงเรื่องไร้ สาระ ไม่ใจแคบ ไม่ประมาท กระตือรือร้นทุกเวลา ปฏิบัติภารกิจหน้าที่สม่ำเสมอโดยสมบูรณ์ มีความสุภาพ อ่อนน้อม และยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น 17.ผู้เรียนวางแผนการนำหลักของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ดังนี้ (1) สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเองได้ เช่น ใช้ความรอบคอบในการบันทึกบัญชีไม่ให้ผิดพลาด (2) มีเหตุผลในการวิเคราะห์รายการค้าแต่ละรายการ เพื่อบันทึกบัญชี (3) มีความเพียงพอ ในการซื้อขายสินค้าเพื่อบริโภคหรือจำหน่าย (4) มีเงื่อนไขด้านคุณธรรม ได้แก่ บันทึกบัญชีให้ถูกต้อง (5) มีเงื่อนไขด้านวิชาการ ได้แก่ บันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีที่ยอมรับทั่วไป และมีความรู้เรื่องมาตรฐานการ บัญชี (6) สามารถนำรายการบัญชีไปบันทึกในเครื่องคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมสำเร็จรูปบัญชีได้ 18.ผู้เรียนทำแบบประเมินผลหลังเรียน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 3. ใบความรู้ 4. มาตรฐานการบัญชี 5. อินเทอร์เน็ต 6. Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้

150 การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียนร่วมกัน ประเมิน เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับการ ประเมินตามสภาพจริง กิจกรรมเสนอแนะ 1. ทำใบงานและแบบประเมินผลการเรียนรู้ 2. บันทึกการรับ-จ่าย 3. ฝึกทักษะการทำกระดาษทำการเพิ่มเติม และสม่ำเสมอ

151 การบูรณาการ 1) กลุ่มวิชาภาษาไทย ได้แก่ ทักษะการฟัง ทักษะการอ่าน ทักษะการเขียนและทักษะการพูด 2) ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3) คุณธรรมจริยธรรม และศีลธรรม 4) หน้าที่พลเมืองดี 5) อื่น ๆ กระดาษท าการ 6 ช่อง กลุ่มวิชาภาษาไทย ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การบูรณาการ หนา้ที่พลเมือง กลุ่มวิชาการขายและคอมพิวเตอร์ กลุ่มวิชาคณิตศาตร์ กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ กลุ่มวิชากฏหมาย กลุ่มวิชาภาษาอังกฤษ

152 คำชี้แจง : ให้บันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่าย ตามความเป็นจริง 1. จากการลงบันทึกมีเงินเหลือเก็บหรือไม่……………เพราะเหตุใด………………..………….……… 2. จะเกิดอะไรขึ้นถ้ามีรายจ่ายมากกว่ารายรับ………………………..…………….………………….…

153 แบบประเมินกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ คำชี้แจง ให้ประเมินรายการแต่ละข้อ แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในช่องระดับคุณภาพตามความเป็นจริง โดย กำหนดน้ำหนักคะแนน ดังนี้5 = ดีมาก, 4 = ดี, 3 = พอใช้, 2 = ควรปรับปรุง, 1 = ใช้ไม่ได้ รายการประเมิน พฤติกรรมบ่งชี้ ระดับคุณภาพ 5 4 3 2 1 1.การมีมนุษยสัมพันธ์ แสดงกริยาท่าทางสุภาพต่อผู้อื่น รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 2.ความมีวินัย ตรงต่อเวลาในการทำงาน ประพฤติตนถูกต้องตามศีลธรรมอันดีงาม 3.ความรับผิดชอบ ปฏิบัติงานที่ได้รับมอบหมายเสร็จตามกำหนด ปฏิบัติงานด้วยความละเอียดรอบคอบ 4.ความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำผลงานผู้อื่นมาแอบอ้างเป็นของตนเอง พูดในสิ่งที่เป็นความจริง 5.ความสนใจใฝ่รู้ ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง แสวงหาประสบการณ์และความรู้ใหม่ๆ 6.ความเชื่อมั่นในตนเอง กล้าแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล กล้าทักท้วงในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง รวมคะแนนที่ได้......................................คะแนน ข้อคิดเห็นเพิ่มเติม 1.กระบวนการคิดที่ใช้คือ……….…………………………………….………………………… 2.สิ่งที่ควรปรับปรุง คือ……….…………………………………….…………………………… ผู้ประเมิน.....…………….......................... เกณฑ์การประเมินระดับคุณภาพ 28-30 คะแนน= ดีมาก 15-19 คะแนน= ควรปรับปรุง 25-27 คะแนน= ดี 0-14 คะแนน= ใช้ไม่ได้ 20-24 คะแนน= พอใช้ หมายเหตุ อ้างอิงคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงาน มาตรฐานการอาชีวศึกษา คณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

154 บันทึกหลังการสอน ข้อสรุปหลังการสอน .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ปัญหาที่พบ .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. แนวทางแก้ปัญหา .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

155 แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่13 หน่วยที่10 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่14 (49-52) ชื่อหน่วย/เรื่อง งบการเงิน จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด งบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานทางการเงินของกิจการอย่างมี แบบแผน เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการ ตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ นอกจากนี้งบการเงินยังแสดงถึงผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารซึ่ง ได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของกิจการ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว งบการเงินต้องให้ข้อมูลของกิจการ เกี่ยวกับสินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้และค่าใช้จ่าย รวมถึงผลกำไรและขาดทุน รวมทั้งเงินทุนที่ได้รับจากผู้ เป็นเจ้าของและการจัดสรรส่วนทุนให้ผู้เป็นเจ้าของในฐานะที่เป็นเจ้าของ และกระแสเงินสด โดยข้อมูลเหล่านี้และข้อมูล อื่นเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินช่วยผู้ใช้งบการเงินในการคาดการณ์เกี่ยวกับจังหวะเวลาและความแน่นอนที่ กิจการจะก่อให้เกิดกระแสเงินสดในอนาคตของกิจการ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายความหมายของงบการเงินได้ 2.บอกจุดมุ่งหมายของงบการเงินได้ 3.อธิบายงบการเงินฉบับสมบูรณ์ได้ 4.อธิบายการกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินได้ 5.จัดทำงบกำไรขาดทุนได้ 6.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 6.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 6.2 ความมีวินัย 6.3 ความรับผิดชอบ 6.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 6.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 6.6 การประหยัด 6.7 ความสนใจใฝ่รู้ 6.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 6.9 ความรักสามัคคี 6.10 ความกตัญญูกตเวที

156 สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ 1.ความหมายของงบการเงิน 2.จุดมุ่งหมายของงบการเงิน 3.งบการเงินฉบับสมบูรณ์ 4.การกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน 5.งบกำไรขาดทุน ภาพรวม (Big Idea) กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูและผู้เรียนสนทนาว่าตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 เรื่องการนำเสนองบการเงิน ของสภาวิชาชีพบัญชี ได้ให้รายละเอียด ข้อกำหนดต่างๆ และวิธีการเกี่ยวกับการนำเสนองบการเงินบางส่วน

157 2.ครูอภิปรายว่างบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานของกิจการอย่างมีแบบแผน เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจเชิง เศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ ยังแสดงถึงผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากร ของกิจการ งบการเงินต้องให้ข้อมูลทุกข้อดังต่อไปนี้เกี่ยวกับกิจการ 3.ผู้เรียนบอกส่วนประกอบงบการเงินแต่ละประเภท เช่น งบแสดงฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน เป็นต้น 4.ผู้เรียนทำแบบประเมินผลก่อนเรียน โดยใช้เวลาประมาณ 10 นาที แล้วสลับกันตรวจ ขั้นสอน 5.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีสอนแบบใช้โสตทัศนวัสดุ (Audio-Visual Meterial of Instruction Method) เป็นวิธีสอนที่นำอุปกรณ์โสตทัศน์วัสดุมาช่วยพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน โสตทัศน์วัสดุดังกล่าว ได้แก่ Power Point เพื่ออธิบายความหมายของงบการเงิน โดยงบการเงิน (Financial Statement) ตามมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 1 หมายถึง งบการเงินที่จัดทำขึ้นเพื่อสนองความต้องการของผู้ใช้งบการเงินซึ่งไม่อยู่ในฐานะที่จะเรียกร้องให้กิจการ จัดทำรายงานที่มีการดัดแปลงตามความต้องการข้อมูลที่เฉพาะเจาะจง 6.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้แบบอภิปราย (Discussion Method) คือกระบวนการที่ผู้สอน มุ่งให้ผู้เรียนมีโอกาสสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือระดมความคิด โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ อย่างมีประสิทธิภาพ โดยอภิปรายเรื่องจุดมุ่งหมายของงบการเงิน โดยงบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผล การดำเนินงานทางการเงินของกิจการอย่างมีแบบแผน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการ ดำเนินงาน และกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ นอกจากนี้งบการเงินยังแสดงถึงผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารซึ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของกิจการ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว งบการเงินต้องให้ข้อมูลทุกข้อดังต่อไปนี้เกี่ยวกับกิจการ 1) สินทรัพย์ 2) หนี้สิน 3) ส่วนของเจ้าของ 4) รายได้และค่าใช้จ่าย รวมถึงผลกำไรและขาดทุน 5) เงินทุนที่ได้รับจากผู้เป็นเจ้าของและการจัดสรรส่วนทุนให้ผู้เป็นเจ้าของในฐานะที่เป็นเจ้าของ 6) กระแสเงินสด 7.ครูอธิบายงบการเงินฉบับสมบูรณ์โดยงบการเงินฉบับสมบูรณ์(The complete financial statement) ตามมาตรฐานการบัญชีประกอบด้วย 1) งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันสิ้นงวด (Statement of the financial position) 2) งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จสำหรับงวด (Statement of comprehensive income) 3) งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของสำหรับงวด (Statement of changes in shareholders' equity) 4) งบกระแสเงินสดสำหรับงวด (Cash flow statement) 5) หมายเหตุประกอบงบการเงิน ซึ่งประกอบด้วยสรุปนโยบายการบัญชีที่สำคัญ ข้อมูลที่

158 ให้คำอธิบายอื่น (Notes to financial statement) 6) งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันต้นงวดของงวดที่นำมาเปรียบเทียบงวดแรกสุด เมื่อกิจการได้นำนโยบายการบัญชีใหม่มาถือปฏิบัติย้อนหลังหรือการปรับงบการเงินย้อนหลัง หรือเมื่อกิจการมีการจัดประเภทรายการในงบการเงินใหม่กิจการอาจจะใช้ชื่ออื่นสำหรับงบการเงิน นอกเหนือจากที่ ระบุในมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 นี้ หมายเหตุ 1.งบการเงินที่นำมาศึกษาในหน่วยการเรียนนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะกิจการเจ้าของคนเดียว ประเภทธุรกิจบริการเท่านั้น แบ่งออกเป็น งบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงิน 2.กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ไม่ได้กำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินสำหรับกิจการเจ้าของ คนเดียว ดังนั้น จึงนำงบการเงินของ ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (ตามแบบที่ 1) มาประยุกต์ใช้กับหน่วยการเรียนนี้ เพื่อให้สามารถเรียนรู้และฝึกทักษะการจัดทำงบการเงินสำหรับ กิจการเจ้าของคนเดียวประเภทการให้บริการได้ 7.การกำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนดให้งบการเงินของผู้มีหน้าที่จัดทำ บัญชีต้องมีรายการย่อ ดังนี้ ➢ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ต้องมีรายการย่อตามแบบ 1 ➢บริษัทจำกัด ต้องมีรายการย่อตามแบบ 2 ➢บริษัทมหาชนจำกัด ต้องมีรายการย่อตามแบบ 3 ➢นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ ต้องมีรายการย่อตามแบบ 4 ➢กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ต้องมีรายการย่อตามแบบ 5 เพื่อให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีเข้าใจถึงแนวคิดในการกำหนดรูปแบบและความหมายของรายการย่อที่ต้องมีในงบ การเงิน รวมทั้งเพื่อให้การจัดทำงบการเงินมีมาตรฐานเดียวกัน กรมพัฒนาธุรกิจการค้าจึงขอชี้แจงดังนี้ 1) การกำหนดความหมายและรูปแบบของรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน 1.1 ความหมายของศัพท์ที่มีความหมายเฉพาะ กิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (Non-Publicly Accountable Entities: NPAEs) หมายถึงกิจการที่ไม่เข้าลักษณะ ดังต่อไปนี้ (1) กิจการที่มีตราสารทุนหรือตราสารหนี้ของกิจการ ซึ่งมีการซื้อขายต่อประชาชน ไม่ว่าจะเป็นตลาดหลักทรัพย์ ในประเทศหรือต่างประเทศ หรือการซื้อขายนอกตลาดหลักทรัพย์ (Over the Counter) รวมทั้งตลาดในท้องถิ่นและใน ภูมิภาค หรือกิจการที่นำส่งหรืออยู่ในกระบวนการของการนำส่งงบการเงินของกิจการให้แก่สำนักงานคณะกรรมการ กำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์หรือหน่วยงานกำกับดูแลอื่น เพื่อวัตถุประสงค์ในการออกขายหลักทรัพย์ใดๆ ต่อ ประชาชน (2) กิจการที่ดำเนินธุรกิจหลักในการดูแลสินทรัพย์ของกลุ่มบุคคลภายนอกในวงกว้าง เช่น สถาบันการเงิน บริษัท ประกันชีวิต บริษัทประกันวินาศภัย บริษัทหลักทรัพย์กองทุนรวม ตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้าแห่งประเทศไทย ตาม กฎหมายว่าด้วยการนั้น เป็นต้น (3) บริษัทมหาชนจำกัด ตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด (4) กิจการอื่นที่สภาวิชาชีพบัญชีจะกำหนดเพิ่มเติม 1.2 การกำหนดรูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน

159 (1) รูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินของบริษัทมหาชนจำกัด (แบบ 3) กำหนดขึ้นโดยอ้างอิงมาจาก มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนดตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่าง ประเทศ (International Financial Report Standard: IFRS) (2) รูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) บริษัทจำกัด (แบบ 2) นิติ บุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ (แบบ 4) และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร (แบบ 5) กำหนดขึ้นโดย อ้างอิงมาจากมาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for Non-Publicly Accountable Entities: TFRS for NPAEs) ที่ สภาวิชาชีพบัญชีประกาศกำหนด 1.3 การกำหนดความหมายของรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน ความหมายของรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน จะอธิบายเฉพาะคำนิยามของแต่ละรายการเท่านั้น สำหรับการรับรู้รายการ และการวัดมูลค่า ให้กิจการถือปฏิบัติตาม มาตรฐานรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้อง 2) การจัดทำงบการเงิน 2.1 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดทำงบการเงินตามประกาศของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้แก่ (1) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่ต้องจัดทำงบการเงิน และต้องนำส่งต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ตามมาตรา 11 แห่ง พระราชบัญญัติการบัญชีพ.ศ.2543 ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด นิติบุคคลที่ตั้งขึ้น ตามกฎหมายต่างประเทศ และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร (2) นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ คือนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทยและเข้ามา ประกอบธุรกิจในประเทศไทยทุกกรณี ไม่ว่าจะได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หรือไม่ก็ตาม โดยครอบคลุมถึงสำนักงานผู้แทนของนิติบุคคลต่างประเทศในธุรกิจการค้าระหว่างประเทศและสำนักงาน ภูมิภาคของบริษัทข้ามชาติด้วย (3) การกำหนดรายการย่อของงบการเงินตามประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เป็นการกำหนดรายการย่อของงบ การเงินสำหรับธุรกิจทั่วไปเท่านั้น ธุรกิจที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะ เช่น สถาบันการเงิน บริษัทประกันภัย บริษัท หลักทรัพย์ บริษัทบริหารสินทรัพย์ บริษัทโฮลดิ้งที่เป็นบริษัทแม่ของกลุ่มธุรกิจทางการเงิน ให้ใช้รายการย่อตามที่กำหนด ในกฎหมายเฉพาะนั้น 2.2 หลักการจัดทางบการเงิน (1) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีแต่ละประเภทต้องจัดทำงบการเงิน ดังนี้

160 (2) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่เป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด นิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ และกิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร ที่เข้าเงื่อนไขเป็นกิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะหรือเข้าเงื่อนไขเป็นกิจการที่ไม่ มีส่วนได้เสียสาธารณะแต่มีความประสงค์จะจัดทำบัญชีตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่สภาวิชาชีพบัญชี ประกาศกำหนดโดยอ้างอิงมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ (IFRS) ให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีดังกล่าว จัดทำงบการเงินโดยนำรูปแบบรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงินของบริษัทมหาชนจำกัด (แบบ 3) มาใช้โดยปรับปรุง รายการที่เกี่ยวข้องกับส่วนของเจ้าของให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงตามกฎหมายและข้อกำหนดของมาตรฐานการรายงาน ทางการเงิน (3) เมื่อผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีเลือกแสดงงบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จแบบใดแบบหนึ่ง หรือเลือกแสดงงบกำไรขาดทุน แบบใดแบบหนึ่งของกรมธุรกิจกาค้า ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีควรถือปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอเพื่อประโยชน์ในการเปรียบเทียบ อย่างไรก็ตาม หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีมีการเปลี่ยนแปลงแบบที่เลือกไว้ให้กิจการปฏิบัติตามมาตรฐานการรายงานทาง การเงินที่เกี่ยวข้อง และให้เปิดเผยไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินด้วย (4) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่เป็นนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ ตามข้อ 2.1 (2) เมื่อจัดทำรายการย่อ ที่ต้องมีในงบการเงินตามแบบ 4 ในรายการทุนขั้นต่ำตามกฎหมายแยกตามประเภทธุรกิจ ให้แยกทุนขั้นต่ำตามกฎหมาย ที่ได้รับจากสำนักงานใหญ่ตามประเภทธุรกิจนั้น โดยอาจแสดงรายละเอียดแต่ละประเภทในงบการเงิน หรืออาจแสดง ยอดรวมไว้ในงบการเงินแล้วเปิดเผยรายละเอียดแยกตามประเภทธุรกิจไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินก็ได้ (5) ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีที่มีฐานะเป็นคนต่างด้าวและได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจตาม กฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวให้เปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติมในหมายเหตุประกอบงบการเงินเกี่ยวกับ รายการดังต่อไปนี้ด้วย (6) กรณีที่ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีจัดทำงบการเงินตามแบบ 3 และได้นำนโยบายการบัญชีใหม่ มาถือปฏิบัติย้อนหลัง หรือการปรับงบการเงินย้อนหลัง หรือเมื่อกิจการมีการจัดประเภทรายการในงบการเงินใหม่ผู้มี หน้าที่จัดทำบัญชีต้องนำเสนองบแสดงฐานะการเงิน ณ วันต้นงวดของงวดที่นำมาเปรียบเทียบที่ใกล้ที่สุดด้วย (7) สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีแรกที่จัดทำงบการเงิน หรือกรณีที่มีการแปรสภาพกิจการระหว่างปีงบการเงิน ของรอบระยะเวลาบัญชีก่อนที่นำมาเปรียบเทียบอาจมีการจัดประเภทรายการหรือมีรูปแบบที่แตกต่างจากประกาศฉบับ นี้ ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีควรจัดประเภทรายการหรือรูปแบบ ที่จะนำมาเปรียบเทียบให้สอดคล้องกับประกาศฉบับนี้ด้วย เว้นแต่ในทางปฏิบัติไม่สามารถทำได้

161 (8) การจัดประเภทรายการในงบการเงิน ให้พิจารณา ดังนี้ ให้พิจารณาลักษณะการดำเนินงานของธุรกิจ และมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้นๆ รวมทั้งคำนึงถึงนโยบายการกำกับดูแลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้พิจารณาเนื้อหาเชิงเศรษฐกิจมากกว่ารูปแบบทางกฎหมาย เช่น หุ้นบุริมสิทธิซึ่งให้สิทธิผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ที่ออกหุ้นในการบังคับไถ่ถอนด้วยจำนวนเงินที่แน่นอนหรือที่สามารถทราบได้ณ วันที่กำหนดไว้หรือวันที่ทราบได้ หรือ หุ้นบุริมสิทธิซึ่งให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นในการเรียกร้องให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไถ่ถอนหุ้นในหรือหลังวันที่ที่กำหนดไว้ด้วย จำนวนเงินที่แน่นอนหรือที่ทราบได้หุ้นบุริมสิทธินั้นต้องจัดประเภทเป็นหนี้สินในงบแสดงฐานะการเงิน เป็นต้น ทั้งนี้ผู้มี หน้าที่จัดทำบัญชีต้องเปิดเผยข้อมูลให้สอดคล้องตามข้อเท็จจริงและมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้อง (9) รูปแบบรายการย่อเป็นเพียงแนวทางที่กำหนดให้แสดงรายการแยกเป็นแต่ละบรรทัดพร้อมจำนวนเงิน หากผู้ มีหน้าที่จัดทำบัญชีไม่มีรายการตามที่แบบรายการย่อกำหนดไว้ก็ไม่ต้องแสดงรายการดังกล่าวไว้ในงบการเงิน เช่น - งบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ หากผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีไม่มีรายการกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น ก็ไม่ต้องแสดงรายการดังกล่าว โดยให้แสดงรายการกำไร (ขาดทุน) เบ็ดเสร็จรวมสำหรับปีต่อจากรายการกำไร (ขาดทุน) สำหรับปี - งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น ถ้าในระหว่างปีมีการเปลี่ยนแปลงเฉพาะกำไร (ขาดทุน) สำหรับปี เท่านั้น ไม่มีการเปลี่ยนแปลงในรายการอื่น ก็ให้แสดงเฉพาะการเปลี่ยนแปลงในกำไร (ขาดทุน) สำหรับปีเท่านั้น (10) กรณีที่ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีมีรายการนอกเหนือจากที่รูปแบบรายการย่อกำหนดไว้ให้แสดงรายการนั้นได้ ตามความจำเป็นและเหมาะสมแก่กรณีเช่น แบบรายการย่อกำหนดให้แสดงรายการย่อไว้เพียงรายการเดียว ผู้มีหน้าที่ จัดทำบัญชีจะแสดงรายละเอียดภายใต้รายการนั้นก็ได้ แต่ต้องแสดงรายการให้ถูกต้องตามประเภทและลักษณะของ สินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้หรือค่าใช้จ่าย เป็นต้น ส่วนกรณีที่มาตรฐานการรายงานทางการเงินกำหนดให้มี รายการย่อนอกเหนือจากรายการที่กำหนดในประกาศฉบับนี้ให้แสดงรายการนั้นเพิ่มเติมตามที่มาตรฐานการรายงานทาง การเงินกำหนด (11) การแสดงรายการส่วนเกิน (ต่ำกว่า) มูลค่าหุ้นบุริมสิทธิหรือส่วนเกิน (ต่ำกว่า) มูลค่าหุ้นสามัญ หากมีทั้ง ส่วนเกินและส่วนต่ำของหุ้นทุนประเภทเดียวกันและมีเนื้อหาเศรษฐกิจเดียวกันสามารถนำมาหักกลบ และแสดงเป็น มูลค่าสุทธิได้ เช่น ส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้นสามัญสามารถหักกลบกับส่วนเกินมูลค่าหุ้นสามัญได้แต่ไม่ให้หักกลบส่วนต่ำกว่า มูลค่าหุ้นสามัญกับส่วนเกินมูลค่าหุ้นบุริมสิทธิเนื่องจากเป็นหุ้นทุนคนละประเภทและมีสิทธิตามกฎหมายที่แตกต่างกัน ทั้งนี้การหักกลบดังกล่าวเป็นเพียงการนำเสนอข้อมูลในงบการเงินเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในการบันทึกรายการบัญชี จะต้องแยกบันทึกรายการส่วนเกินมูลค่าหุ้น และส่วนต่ำกว่ามูลค่าหุ้นของทั้งหุ้นบุริมสิทธิและหุ้นสามัญเป็นแต่ละบัญชี แยกจากกัน รายการส่วนเกินมูลค่าหุ้น ต้องเป็นเงินหรือสิ่งตอบแทนที่ได้รับจากการขายหุ้นส่วนที่สูงกว่ามูลค่าที่ตราไว้ ตามที่จดทะเบียนหรือที่ได้มาจากการลดทุนจดทะเบียนในส่วนที่ได้มีการชำระเงินจากผู้ถือหุ้นแล้วและมิได้คืนกลับให้ผู้ ถือหุ้น (12) การกำหนดหน่วยจำนวนเงินบาท อาจแสดงเป็นหน่วยของหลักพัน หลักหมื่น หลักแสน หลักล้านได้ตาม ความเหมาะสม แต่ต้องระบุหน่วยของหลักที่ใช้ไว้ในงบการเงิน

162 (13) หมายเลขกำกับรายการที่ปรากฏในงบการเงินมีไว้เพื่อความสะดวกในการอ้างอิงเท่านั้น ในการจัดทำงบ การเงินไม่ต้องแสดงหมายเลขดังกล่าว (14) รายการย่อของงบการเงินตามที่กำหนดไว้ในประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดรายกาย่อที่ต้อง มีในงบการเงิน จะได้กล่าวต่อไป 8.ครูอธิบายงบกำไรขาดทุน (Income Statement or profit and loss statement) หมายถึง งบที่แสดงผล การดำเนินงานของกิจการในรอบระยะเวลาใดเวลาหนึ่งว่ามีรายได้ ค่าใช้จ่าย และกำไรหรือขาดทุนสุทธิเท่าใด ซึ่งอาจจะ จัดทำงบกำไรขาดทุนสำหรับระยะเวลา 3 เดือน 6 เดือน หรือ 12 เดือน งบกำไรขาดทุนแบบรายงาน สามารถแสดงได้ 2 รูปแบบ คือ 1) งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย 2) งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ แบ่งออกได้ 2 ลักษณะ ได้แก่ 2.1 จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่-แบบขั้นเดียว (Single step) 2.2 จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่-แบบหลายขั้น (Multiple step) อย่างไรก็ตาม การจัดทำงบกำไรขาดทุนไม่ว่ารูปแบบใด หากพิจารณาแล้วจะมีบัญชีหลักๆ อยู่ 3 กลุ่มด้วยกัน ได้แก่ รายได้ ค่าใช้จ่าย (รวมต้นทุน) และกำไร (ขาดทุน) สุทธิ ซึ่งสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการได้ นำเอางบกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (ตามแบบที่ 1) มาประยุกต์ใช้โดยเน้นสาระสำคัญของเนื้อหาของ กิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ มากกว่ารูปแบบ 9.ผู้เรียนบอกขั้นตอนการจัดทำงบกำไรขาดทุนอย่างง่ายๆได้ดังนี้ 1) เขียนหัวงบกำไรขาดทุน 2) นำบัญชีหมวดรายได้ที่เป็นยอดสุทธิมาใส่ในงบกำไรขาดทุนแล้วรวมยอดทั้งสิ้น ถ้ารายการใดที่ต้องหารายได้ สุทธิให้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบฯ แยกต่างหาก นำเฉพาะรายได้สุทธิมาใส่เท่านั้น 3) นำบัญชีหมวดค่าใช้จ่าย ที่เป็นยอดรวมแต่ละประเภทมาแสดงไว้ในงบกำไรขาดทุน ถ้ารายการใดมีมากกว่า 1 รายการ ให้แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบ ฯ แยกไว้ต่างหากแล้วนำเฉพาะยอดรวมมาใส่เท่านั้น 4) หาผลต่างระหว่างยอดรวมของรายได้และยอดรวมของค่าใช้จ่าย 4.1 ถ้ายอดรวมของรายได้มากกว่ายอดรวมของค่าใช้จ่าย ผลต่างคือ “กำไรสุทธิ” 4.2 ถ้ายอดรวมของค่าใช้จ่ายมากกว่ายอดรวมของรายได้ผลต่างคือ “ขาดทุนสุทธิ” งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. รายได้ 1.1 รายได้จากการให้บริการ XX 1.2 รายได้อื่น XX รวมรายได้ (1.1 + 1.2) XX 2. ค่าใช้จ่าย 2.1 งานที่กิจการทำและถือเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน XX

163 2.2 ค่าใช้จ่ายพนักงาน XX 2.3 ขาดทุนจากการด้อยค่าของสินทรัพย์ XX 2.4 ค่าใช้จ่ายอื่น XX รวมค่าใช้จ่าย (2.1+2.2+2.3+2.4) XX 3. กำไร (ขาดทุน) ก่อนต้นทุนทางการเงิน (1-2) XX 4. ต้นทุนทางการเงิน XX 5. กำไร (ขาดทุน) สุทธิ (3-4) XX งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ 2.1 งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ – แบบขั้นเดียว หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. รายได้ 1.1 รายได้จากการให้บริการ XX 1.2 รายได้อื่น XX รวมรายได้ (1.1 + 1.2) XX 2. ค่าใช้จ่าย 2.1 ต้นทุนการให้บริการ XX 2.2 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการ XX 2.3 ค่าใช้จ่ายในการบริหาร XX 2.4 ค่าใช้จ่ายอื่น XX รวมค่าใช้จ่าย (2.1+2.2+2.3+2.4) XX 3. กำไร (ขาดทุน) ก่อนต้นทุนทางการเงิน (1-2) XX 4. ต้นทุนทางการเงิน XX 5. กำไร (ขาดทุน) สุทธิ XX 2.2 งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่– แบบหลายขั้น หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. รายได้จากการให้บริการ XX 2. ต้นทุนการให้บริการ XX 3. กำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น (1-2) XX 4. รายได้อื่น XX 5. กำไร (ขาดทุน) ก่อนค่าใช้จ่าย (3+4) XX 6. ค่าใช้จ่ายในการให้บริการ XX 7. ค่าใช้จ่ายในการบริหาร XX 8. ค่าใช้จ่ายอื่น XX 9. รวมค่าใช้จ่าย (6+7+8) XX 10. กำไร (ขาดทุน) ก่อนต้นทุนทางการเงิน (5-9) XX 11. ต้นทุนทางการเงิน XX

164 12. กำไร (ขาดทุน) สุทธิ (10-11) XX *กรณีที่กิจการเลือกแสดง “งบกำไรขาดทุน แบบจำแนกค่าใช้จ่ายตามหน้าที่” ต้องเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติมในหมายเหตุ ประกอบงบการเงินเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย ตามที่กำหนดในมาตรฐานการบัญชี 10.ครูและผู้เรียนอธิบายหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยหมายเหตุประกอบงบการเงินต้องจัดทำให้สอดคล้อง กับมาตรฐานการบัญชีมี2 ส่วน คือ 1) สรุปนโยบายการบัญชีที่สำคัญ และ 2) ข้อมูลเพิ่มเติมอื่น 11.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบกำไรขาดทุน ตัวอย่างที่ กระดาษทำการของร้านเนเจอร์ซาลอน ซึ่งมีนายเนมเป็นเจ้าของมีข้อมูลดังนี้ ร้านเนเจอร์ซาลอน กระดาษทำการ สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 ชื่อบัญชี เลขที่ บัญชี งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต เงินสด 101 100,000 100,000 เงินฝากธนาคาร 102 60,000 60,000 ลูกหนี้การค้า 103 35,000 35,000 อุปกรณ์ 104 50,000 50,000 เครื่องตกแต่ง 105 40,000 40,000 อาคาร 105 270,000 270,000 เจ้าหนี้การค้า 201 38,000 38,000 เงินกู้ระยะยาว 6% 202 60,000 60,000 ทุน-นายเนม 301 400,000 400,000 ถอนใช้ส่วนตัว-นายเนม 302 12,000 12,000 รายได้ค่าบริการ 401 320,000 320,000 รายได้อื่นๆ 402 80,000 80,000 ค่าพาหนะ 501 12,000 12,000 ค่าโฆษณา 502 110,000 110,000 ค่ารับรองลูกค้า 503 30,000 30,000 ค่าสาธารณูปโภค 504 40,000 40,000 ค่าเสียหายจากน้ำท่วม 505 14,000 14,000 ค่าใช้จ่ายอื่นๆ 506 15,000 15,000 ดอกเบี้ยจ่าย 507 32,000 32,000 เงินเดือน 508 78,000 78,000 898,000 898,000 331,000 400,000 567,000 498,000 กำไรสุทธิ 69,000 69,000 400,000 400,000 567,000 567,000 งบกำไรขาดทุน จำแนกค่าใช้จ่ายตามลักษณะของค่าใช้จ่าย

165 ร้านเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทุน สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้ รายได้จากการให้บริการ 320,000 รายได้อื่นๆ 80,000 รวมรายได้ 400,000 ค่าใช้จ่าย งานที่กิจการทำและถือเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน 118,000 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร 152,000 ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ 29,000 รวมค่าใช้จ่าย 299,000 กำไรก่อนต้นทุนทางการเงิน 101,000 หัก ต้นทุนทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000 งบกำไรขาดทุน จำแนกตามหน้าที่-แบบขั้นเดียว ร้านเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทุน สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้ รายได้จากการให้บริการ 320,000 รายได้อื่นๆ 80,000 รวมรายได้ 400,000 ค่าใช้จ่าย ต้นทุนการให้บริการ 118,000 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร 152,000 ค่าใช้จ่ายอื่นๆ 29,000 รวมค่าใช้จ่าย 299,000 กำไรก่อนต้นทุนทางการเงิน 101,000 หัก ต้นทุนทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000

166 งบกำไรขาดทุน จำแนกตามหน้าที่-แบบหลายขั้น ร้านเนเจอร์ซาลอน งบกำไรขาดทุน สำหรับรอบระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25X8 หมายเหตุ หน่วย: บาท รายได้จากการให้บริการ 320,000 หัก ต้นทุนการให้บริการ 118,000 กำไรขั้นต้น 202,000 บวก รายได้อื่น 80,000 กำไรก่อนค่าใช้จ่าย 282,000 ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร 152,000 ค่าใช้จ่ายอื่น 29,000 รวมค่าใช้จ่าย 181,000 กำไรก่อนต้นทุนทางการเงิน 101,000 หัก ต้นทุนทางการเงิน 32,000 กำไรสุทธิ 69,000 หมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุฯ งานที่กิจการทำและถือเป็นรายจ่ายฝ่ายทุน (และต้นทุนการให้บริการ) ค่าสาธารณูปโภค 40,000 บาท เงินเดือน 78,000 บาท รวม 118,000 บาท หมายเหตุฯ ค่าใช้จ่ายในการให้บริการและบริหาร ค่าพาหนะ 12,000 บาท ค่าโฆษณา 110,000 บาท ค่ารับรองลูกค้า 30,000 บาท รวม 152,000 บาท หมายเหตุฯ ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ค่าเสียหายจากน้ำท่วม 14,000 บาท ค่าใช้จ่ายอื่นๆ 15,000 บาท รวม 29,000 บาท

167 12.ครูเพิ่มเติมปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นอกเหนือจากคุณลักษณะด้านความพอประมาณ ยังมีคุณลักษณะ ด้านความมีเหตุผลต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผลโดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะ เกิดขึ้นจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ นำมาประยุกต์ให้เข้ากับการดำเนินชีวิตได้อย่างไร 13.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) บันทึกรายการเปิดบัญชีและรายการค้าระหว่างเดือนสิงหาคมในสมุดรายวันทั่วไป 2) ผ่านรายการจากสมุดรายวันทั่วไป ไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3) งบทดลอง 4) กระดาษทำการ 5) งบกำไรขาดทุน 14.เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสดงความคิดเห็นร่วมกัน และนำผลงานส่งครูเพื่อประเมินผล 15.ผู้เรียนทำกิจกรรมใบงาน ขั้นสรุปและการประเมินผล 16.สรุปโดยให้ผู้เรียนฝึกทำแบบฝึกปฏิบัติตามตัวอย่างการเรียนการสอนเพื่อนำไปประยุกต์ใช้ต่อไป 17.ครูผู้สอนปลูกฝังให้ผู้เรียนพูดจาไพเราะ มีความสุภาพอ่อนโยน ไม่หยาบคาย มีความเสงี่ยมงาม รักความ ประณีต สะอาด เรียบร้อย รู้จักเผื่อแผ่แบ่งปัน ช่วยเหลือคนทั่วไป มีน้ำใจเอื้อเฟื้อสงเคราะห์มิตรสหาย เป็นผู้มีส่วนบำรุง พระสงฆ์ ผู้ทรงความรู้ ผู้ทรงศีล เป็นต้น 18.ผู้เรียนฝึกทำงบกำไรขาดทุนในแบบฝึกปฏิบัติ สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 3. ใบความรู้ 4. มาตรฐานการบัญชี 5. อินเทอร์เน็ต 6. Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้

168 การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียนร่วมกัน ประเมิน เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับการ ประเมินตามสภาพจริง กิจกรรมเสนอแนะ 1. ทำใบงานและแบบประเมินผลการเรียนรู้ 2. บันทึกการรับ-จ่าย -. ฝึกปฏิบัติจัดทำงบกำไรขาดทุน

169 การบูรณาการ 1) กลุ่มวิชาภาษาไทย ได้แก่ ทักษะการฟัง ทักษะการอ่าน ทักษะการเขียนและทักษะการพูด 2) ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3) คุณธรรมจริยธรรม และศีลธรรม 4) หน้าที่พลเมืองดี 5) อื่น ๆ งบการเงิน กลุ่มวิชาภาษาไทย ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การบูรณาการ หนา้ที่พลเมือง กลุ่มวิชาการขายและคอมพิวเตอร์ กลุ่มวิชาคณิตศาตร์ กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ กลุ่มวิชากฏหมาย กลุ่มวิชาภาษาอังกฤษ

170 คำชี้แจง : ให้บันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่าย ตามความเป็นจริง 1. จากการลงบันทึกมีเงินเหลือเก็บหรือไม่……………เพราะเหตุใด………………..………….……… 2. จะเกิดอะไรขึ้นถ้ามีรายจ่ายมากกว่ารายรับ………………………..…………….………………….…

171 แบบประเมินกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ คำชี้แจง ให้ประเมินรายการแต่ละข้อ แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในช่องระดับคุณภาพตามความเป็นจริง โดย กำหนดน้ำหนักคะแนน ดังนี้5 = ดีมาก, 4 = ดี, 3 = พอใช้, 2 = ควรปรับปรุง, 1 = ใช้ไม่ได้ รายการประเมิน พฤติกรรมบ่งชี้ ระดับคุณภาพ 5 4 3 2 1 1.การมีมนุษยสัมพันธ์ แสดงกริยาท่าทางสุภาพต่อผู้อื่น รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 2.ความมีวินัย ตรงต่อเวลาในการทำงาน ประพฤติตนถูกต้องตามศีลธรรมอันดีงาม 3.ความรับผิดชอบ ปฏิบัติงานที่ได้รับมอบหมายเสร็จตามกำหนด ปฏิบัติงานด้วยความละเอียดรอบคอบ 4.ความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำผลงานผู้อื่นมาแอบอ้างเป็นของตนเอง พูดในสิ่งที่เป็นความจริง 5.ความสนใจใฝ่รู้ ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง แสวงหาประสบการณ์และความรู้ใหม่ๆ 6.ความเชื่อมั่นในตนเอง กล้าแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล กล้าทักท้วงในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง รวมคะแนนที่ได้......................................คะแนน ข้อคิดเห็นเพิ่มเติม 1.กระบวนการคิดที่ใช้คือ……….…………………………………….………………………… 2.สิ่งที่ควรปรับปรุง คือ……….…………………………………….…………………………… ผู้ประเมิน.....…………….......................... เกณฑ์การประเมินระดับคุณภาพ 28-30 คะแนน= ดีมาก 15-19 คะแนน= ควรปรับปรุง 25-27 คะแนน= ดี 0-14 คะแนน= ใช้ไม่ได้ 20-24 คะแนน= พอใช้ หมายเหตุ อ้างอิงคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงาน มาตรฐานการอาชีวศึกษา คณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

172 บันทึกหลังการสอน ข้อสรุปหลังการสอน .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ปัญหาที่พบ .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. แนวทางแก้ปัญหา .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

173 แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่14 หน่วยที่10 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่14 (53-56) ชื่อหน่วย/เรื่อง งบการเงิน (ต่อ) จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด งบการเงินเป็นการนำเสนอฐานะการเงินและผลการดำเนินงานทางการเงินของกิจการอย่างมี แบบแผน เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงิน ผลการดำเนินงานและกระแสเงินสดของกิจการ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการ ตัดสินใจเชิงเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินกลุ่มต่างๆ นอกจากนี้งบการเงินยังแสดงถึงผลการบริหารงานของฝ่ายบริหารซึ่ง ได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพยากรของกิจการ เพื่อที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว งบการเงินต้องให้ข้อมูลของกิจการ เกี่ยวกับสินทรัพย์หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ รายได้และค่าใช้จ่าย รวมถึงผลกำไรและขาดทุน รวมทั้งเงินทุนที่ได้รับจากผู้ เป็นเจ้าของและการจัดสรรส่วนทุนให้ผู้เป็นเจ้าของในฐานะที่เป็นเจ้าของ และกระแสเงินสด โดยข้อมูลเหล่านี้และข้อมูล อื่นเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินช่วยผู้ใช้งบการเงินในการคาดการณ์เกี่ยวกับจังหวะเวลาและความแน่นอนที่ กิจการจะก่อให้เกิดกระแสเงินสดในอนาคตของกิจการ ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 6.จัดทำงบแสดงฐานะการเงินได้ 7.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 7.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 7.2 ความมีวินัย 7.3 ความรับผิดชอบ 7.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 7.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 7.6 การประหยัด 7.7 ความสนใจใฝ่รู้ 7.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 7.9 ความรักสามัคคี 7.10 ความกตัญญูกตเวที สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ

174 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ 6.งบแสดงฐานะการเงิน กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูอภิปรายงบแสดงฐานะการเงิน (Statement of the financial position) เป็นงบที่แสดงถึงฐานะทางการเงิน ของกิจการ ณ วันสิ้นงวด หรือวันที่จัดทำงบแสดงฐานะการเงินนั้น บัญชีที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน ได้แก่ บัญชี ประเภทสินทรัพย์หนี้สิน และทุนหรือส่วนของเจ้าของ 2.ผู้เรียนยกตัวอย่างรายการที่จะแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน จากความรู้เดิมที่เคยศึกษามาบ้างแล้ว ขั้นสอน 3.ครูและผู้เรียนใช้เทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้แบบอภิปราย (Discussion Method) คือกระบวนการที่ผู้สอนมุ่ง ให้ผู้เรียนมีโอกาสสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือระดมความคิด โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ อย่างมีประสิทธิภาพ โดยอภิปรายเรื่องความหมายของงบแสดงฐานะการเงิน (Statement of the financial position) หมายถึงงบที่แสดงถึงฐานะทางการเงินของกิจการ ณ วันใดวันหนึ่ง บัญชีที่แสดงใน ได้แก่ บัญชีประเภท สินทรัพย์หนี้สิน และทุนหรือส่วนของเจ้าของ (ทุน)

175 สำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการนั้น ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 และกรมพัฒนาธุรกิจ การค้าไม่ได้กำหนดรูปแบบไว้ จึงนำรูปแบบงบแสดงฐานะการเงินของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) มาประยุกต์ใช้และ กำหนดรายการบัญชีตามความเหมาะสมของธุรกิจบริการสำหรับเจ้าของคนเดียว 4.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบแสดงฐานะการเงินตามกรมพัฒนาธุรกิจการจะมีรูปแบบเดียวคือ แบบรายงาน ซึ่งจะแบ่งรายการออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่หนึ่ง จะแสดงรายการเกี่ยวกับสินทรัพย์ทั้งหมดเรียงกันลงมาตามลำดับแล้วทำการรวมยอดเงินของ สินทรัพย์ทั้งหมด ส่วนที่สอง จะแสดงรายการหนี้สินและส่วนของเจ้าของเรียงกันลงมาเช่นเดียวกัน แล้วทำการรวมยอดหนี้สิน และทุน ซึ่งยอดรวมทั้งสองส่วนคือ ด้านสินทรัพย์หนี้สิน และส่วนของเจ้าของจะต้องเท่ากัน ดังนี้ 1) เขียนหัวกลางกระดาษ โดยจะประกอบด้วย 3 บรรทัด คือ ➢ บรรทัดแรก เขียนชื่อกิจการ ➢ บรรทัดที่ 2 เขียนคำว่า “งบแสดงฐานะการเงิน” ➢ บรรทัดที่ 3 เขียนวันที่ที่จัดทำงบแสดงฐานะการเงิน 2) เขียนคำว่า “สินทรัพย์” ไว้กลางกระดาษ แล้วนำบัญชีสินทรัพย์มาใส่และรวมยอดสินทรัพย์ทั้งหมด 3) เขียนคำว่า “หนี้สินและส่วนของเจ้าของ” ไว้กลางกระดาษ แล้วให้นำบัญชีหมวดหนี้สินมาใส่และรวมยอด หนี้สินทั้งหมด ต่อจากนั้นให้นำบัญชีหมวดส่วนของเจ้าของ มาใส่และนำยอดรวมของส่วนของเจ้าของ รวมกับยอดรวม หนี้สินทั้งหมด ซึ่งจะต้องเท่ากับยอดรวมของสินทรัพย์ รูปแบบงบแสดงฐานะการเงินของกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการที่ประยุกต์จากรูปแบบของห้าง หุ้นส่วนจดทะเบียน (แบบ 1) ตามประกาศของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า มีดังนี้ รายการย่อตามแบบที่1 งบแสดงฐานะการเงิน ------------------------------------ สินทรัพย์ หน่วย : บาท หมายเหตุ 25XX 1. สินทรัพย์หมุนเวียน 1.1 เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด 1.2 เงินลงทุนชั่วคราว 1.3 ลูกหนี้การค้า – สุทธิ 1.4 เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 1.5 เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บุคคลหรือกิจการอื่น 1.6 สินค้าคงเหลือ 1.7 สินทรัพย์หมุนเวียนอื่น รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 2. สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน 2.1 เงินลงทุนระยะยาวอื่น

176 2.2 เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 2.3 เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บุคคลหรือกิจการอื่น 2.4 ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์– สุทธิ 2.5 สินทรัพย์ไม่มีตัวตน – สุทธิ 2.6 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียนอื่น รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน รวมสินทรัพย์ หนี้สินและส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน 3. หนี้สินหมุนเวียน 3.1 เงินเบิกเกินบัญชีและเงินกู้ยืมระยะสั้นจากสถาบันการเงิน 3.2 เจ้าหนี้การค้า 3.3 เงินกู้ยืมระยะยาวที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี 3.4 เงินกู้ยืมระยะสั้นจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 3.5 เงินกู้ยืมระยะสั้นจากบุคคลหรือกิจการอื่น 3.6 ประมาณการหนี้สินระยะสั้น 3.7 หนี้สินหมุนเวียนอื่น รวมหนี้สินหมุนเวียน 4. หนี้สินไม่หมุนเวียน 4.1 เงินกู้ยืมระยะยาวจากบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน 4.2 เงินกู้ยืมระยะยาวจากบุคคลหรือกิจการอื่น 4.3 ประมาณการหนี้สินระยะยาว 4.4 หนี้สินไม่หมุนเวียนอื่น รวมหนี้สินไม่หมุนเวียน รวมหนี้สิน 5. ส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน 5.1 ทุนของผู้เป็นหุ้นส่วนแต่ละคน 5.2 ผลกำไร (ขาดทุน) ที่ยังไม่เกิดขึ้นจริง 5.3 กำไร (ขาดทุน) สะสมยังไม่ได้แบ่ง รวมส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน รวมหนี้สินและส่วนของผู้เป็นหุ้นส่วน เพื่อให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจ จึงมีการปรับปรุงรายการบางส่วนในการนำงบแสดงฐานะการเงินไปประยุกต์ใช้ ในหน่วยการเรียนรู้ ดังต่อไปนี้ รูปแบบงบดุลแบบรายงาน ร้าน.............. งบแสดงฐานะการเงิน วันที่ ......เดือน............พ.ศ. ........ สินทรัพย์

177 สินทรัพย์หมุนเวียน เงินสด XX สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน รถยนต์ XX อุปกรณ์สำนักงาน XX เครื่องตกแต่ง XX XX รวมสินทรัพย์ XX หนี้สินและส่วนของเจ้าของ หนี้สินหมุนเวียน เจ้าหนี้ XX หนี้สินไม่หมุนเวียน เงินกู้ระยะยาว XX รวมหนี้สิน XX ส่วนของเจ้าของ ทุน (เจ้าของกิจการ) XX บวก กำไรสุทธิ XX XX หัก ถอนใช้ส่วนตัว XX XX รวมหนี้สินและส่วนของเจ้าของ XX 5.ครูอธิบายการจัดทำหมายเหตุประกอบงบการเงิน โดยตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 กล่าวถึงหมายเหตุ ประกอบงบการเงินประกอบด้วย ข้อมูลที่แสดงเพิ่มเติมจากข้อมูลที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน งบกำไรขาดทุน เบ็ดเสร็จ งบเฉพาะกำไรขาดทุน (ถ้ามีการนำเสนอ) งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ และงบกระแสเงินสด หมายเหตุประกอบงบการเงินเป็นการอธิบายหรือการแยกแสดงของรายการที่นำเสนอในงบการเงินดังกล่าวและข้อมูล เกี่ยวกับรายการที่มีคุณสมบัติไม่เพียงพอที่จะรับรู้ในงบการเงินที่นำเสนอ 6.ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับงบการเงิน หมายความรวมถึงหมายเหตุประกอบงบการเงิน รายละเอียดประกอบ และข้อมูลอื่น เช่น งบการเงินอาจแสดงข้อมูลเพิ่มเติมอื่นที่เกี่ยวข้องกับรายการในงบแสดงฐานะการเงิน และงบกำไร ขาดทุนซึ่งจำเป็นต่อผู้ใช้งบการเงิน งบการเงินอาจรวมถึงการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยง และความไม่แน่นอนที่มี ผลกระทบต่อกิจการ และข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรหรือภาระผูกพันที่ไม่ได้แสดงไว้ในงบแสดงฐานะการเงิน (เช่น ปริมาณ สำรองแร่) ข้อมูลเกี่ยวกับการจำแนกส่วนงานทางภูมิศาสตร์และทางอุตสาหกรรม และผลกระทบต่อกิจการจากการ เปลี่ยนแปลงระดับราคา 7.ครูและผู้เรีนสยกตัวอย่างหมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุฯ เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด หน่วย: บาท ยอดรวม เท่ากัน + + + + + -

178 เงินสด XX เงินฝากกระแสรายวันและออมทรัพย์ XX ตั๋วเงินที่มีอายุคงเหลือไม่เกินกว่า 3 เดือน XX หัก เงินฝากเพื่อลูกค้า (XX) รวมเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด XX 8.ครูและผู้เรียนสาธิตการจัดทำงบแสดงฐานะการเงิน โดยใช้โจทย์ตัวอย่างที่ 2 ร้านเนเจอร์ซาลอน งบแสดงฐานะการเงิน วันที่ 31 ธันวาคม 25X8 สินทรัพย์ หมายเหตุ หน่วย: บาท สินทรัพย์หมุนเวียน เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด 160,000 ลูกหนี้การค้า-สุทธิ 35,000 รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 195,000 สินทรัพย์ไม่หมุนเวียน อุปกรณ์ 50,000 เครื่องตกแต่ง 40,000 อาคาร 270,000 รวมสินทรัพย์ไม่หมุนเวียน 360,000 รวมสินทรัพย์ 555,000 หนี้สินและส่วนของเจ้าของ หนี้สินหมุนเวียน เจ้าหนี้การค้า 38,000 หนี้สินไม่หมุนเวียน เงินกู้ยืมระยะยาว 6% 60,000 รวมหนี้สิน 98,000 ส่วนของเจ้าของ ทุน-นายเนม 457,000 รวมหนี้สินและส่วนของเจ้าของ 555,000 หมายเหตุประกอบงบการเงิน

179 หมายเหตุฯ เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด เงินสด 100,000 บาท เงินฝากธนาคาร 60,000 บาท รวม 160,000 บาท หมายเหตุฯ ส่วนของเจ้าของ ทุน-นายเนม 400,000 บาท บวก กำไรสุทธิ 69,000 บาท 469,000 บาท หัก ถอนใช้ส่วนตัว 12,000 บาท ทุน-นายเนม 457,000 บาท 9.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติกิจกรรมเสริมทักษะ ความชำนาญ ดังนี้ 1) บันทึกรายการเปิดบัญชีและรายการค้า ในสมุดรายวันทั่วไป 2) ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3) งบทดลอง 4) กระดาษทำการ 5) งบกำไรขาดทุน 6) งบแสดงฐานะการเงิน 10.ครูแนะนำให้ผู้เรียนนำเงื่อนไขความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ประกอบด้วยความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆ ที่ เกี่ยวข้องรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผนและความ ระมัดระวังในการปฏิบัติและเงื่อนไขคุณธรรมที่จะต้องเสริมสร้าง ประกอบด้วยมีความตระหนักใน คุณธรรม มีความ ซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต 11.ผู้เรียนทำกิจกรรมใบงาน 12.ผู้เรียนฝึกปฏิบัติทักษะท้ายหน่วยการเรียน ขั้นสรุปและการประเมินผล 12.งบการเงิน คือ รายงานทางการเงินขั้นสุดท้ายของขบวนการทางบัญชีเพื่อแสดงข้อมูลทางการเงิน ของกิจการโดยการสรุปผลการดำเนินงานของกิจการตามงวดบัญชีและฐานะการเงินของกิจการว่ามีรายการสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของเท่าไร ซึ่งงบการเงินที่ได้กล่าวถึงในหน่วยการเรียนรู้นี้ ได้แก่ งบกำไรขาดทุนและงบแสดง ฐานะการเงิน 10.ผู้เรียนวางแผนการนำหลักของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ดังนี้ (1) สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเองได้ เช่น ใช้ความรอบคอบในการบันทึกบัญชีไม่ให้ผิดพลาด (2) มีเหตุผลในการวิเคราะห์รายการค้าแต่ละรายการ เพื่อบันทึกบัญชี (3) มีความเพียงพอ ในการซื้อขายสินค้าเพื่อบริโภคหรือจำหน่าย (4) มีเงื่อนไขด้านคุณธรรม ได้แก่ บันทึกบัญชีให้ถูกต้อง

180 (5) มีเงื่อนไขด้านวิชาการ ได้แก่ บันทึกบัญชีตามหลักการบัญชีที่ยอมรับทั่วไป และมีความรู้เรื่อง มาตรฐานการบัญชี (6) สามารถนำรายการบัญชีไปบันทึกในเครื่องคอมพิวเตอร์หรือโปรแกรมสำเร็จรูปบัญชีได้ 11.สรุปโดยให้ผู้เรียนฝึกทำแบบฝึกปฏิบัติตามตัวอย่างการเรียนการสอน และแบบประเมินผลหลังเรียน สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชาการบัญชีเบื้องต้น (30200-0001) 2. ใบความรู้, มาตรฐานการบัญชี 3. อินเทอร์เน็ต 4. Power Point หลักฐาน 1.บันทึกการสอนของสถานศึกษา 2.ผลงานของผู้เรียน 3.แผนจัดการเรียนรู้ 4.แบบประเมินกิจกรรม การวัดผลและการประเมินผล วิธีวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. ตรวจใบงาน 3. ตรวจแบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 4. ตรวจแบบประเมินผลการฝึกปฏิบัติ 5. ประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 6 ประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 7 สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม 8 การสังเกตและประเมินพฤติกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เครื่องมือวัดผล 1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล 2. แบบประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยครู) 3. แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม (โดยผู้เรียน) 4. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียน 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญ และส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ 8. แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยครูและผู้เรียนร่วมกัน ประเมิน

181 เกณฑ์การประเมินผล 1. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ต้องไม่มีช่องปรับปรุง 2. เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป) 3. เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คือ ปานกลาง (50% ขึ้นไป) 4. กิจกรรมใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50% 5. แบบประเมินผลแบบฝึกปฏิบัติ เกณฑ์ผ่าน 50% 6. แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน/หลังเรียนมีเกณฑ์ผ่าน 50% 7. แบบประเมินกิจกรรมเสนอแนะผู้เรียนเป็นสำคัญและส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ผ่าน 50% 8 แบบประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คะแนนขึ้นอยู่กับการ ประเมินตามสภาพจริง กิจกรรมเสนอแนะ 1. ทำใบงานและแบบประเมินผลการเรียนรู้ 2. บันทึกการรับ-จ่าย 3. ฝึกทักษะการจัดทำงบแสดงฐานะการเงินเพิ่มเติม การบูรณาการ 1) กลุ่มวิชาภาษาไทย ได้แก่ ทักษะการฟัง ทักษะการอ่าน ทักษะการเขียนและทักษะการพูด 2) ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3) คุณธรรมจริยธรรม และศีลธรรม 4) หน้าที่พลเมืองดี 5) อื่น ๆ งบการเงิน กลุ่มวิชาภาษาไทย ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การบูรณาการ หนา้ที่พลเมือง กลุ่มวิชาการขายและคอมพิวเตอร์ กลุ่มวิชาคณิตศาตร์ กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ กลุ่มวิชากฏหมาย กลุ่มวิชาภาษาอังกฤษ

182 คำชี้แจง : ให้บันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่าย ตามความเป็นจริง 1. จากการลงบันทึกมีเงินเหลือเก็บหรือไม่……………เพราะเหตุใด………………..………….……… 2. จะเกิดอะไรขึ้นถ้ามีรายจ่ายมากกว่ารายรับ………………………..…………….………………….…

183 แบบประเมินกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมนำความรู้ คำชี้แจง ให้ประเมินรายการแต่ละข้อ แล้วเขียนเครื่องหมาย ลงในช่องระดับคุณภาพตามความเป็นจริง โดย กำหนดน้ำหนักคะแนน ดังนี้5 = ดีมาก, 4 = ดี, 3 = พอใช้, 2 = ควรปรับปรุง, 1 = ใช้ไม่ได้ รายการประเมิน พฤติกรรมบ่งชี้ ระดับคุณภาพ 5 4 3 2 1 1.การมีมนุษยสัมพันธ์ แสดงกริยาท่าทางสุภาพต่อผู้อื่น รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 2.ความมีวินัย ตรงต่อเวลาในการทำงาน ประพฤติตนถูกต้องตามศีลธรรมอันดีงาม 3.ความรับผิดชอบ ปฏิบัติงานที่ได้รับมอบหมายเสร็จตามกำหนด ปฏิบัติงานด้วยความละเอียดรอบคอบ 4.ความซื่อสัตย์สุจริต ไม่นำผลงานผู้อื่นมาแอบอ้างเป็นของตนเอง พูดในสิ่งที่เป็นความจริง 5.ความสนใจใฝ่รู้ ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง แสวงหาประสบการณ์และความรู้ใหม่ๆ 6.ความเชื่อมั่นในตนเอง กล้าแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล กล้าทักท้วงในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง รวมคะแนนที่ได้......................................คะแนน ข้อคิดเห็นเพิ่มเติม 1.กระบวนการคิดที่ใช้คือ……….…………………………………….………………………… 2.สิ่งที่ควรปรับปรุง คือ……….…………………………………….…………………………… ผู้ประเมิน.....…………….......................... เกณฑ์การประเมินระดับคุณภาพ 28-30 คะแนน= ดีมาก 15-19 คะแนน= ควรปรับปรุง 25-27 คะแนน= ดี 0-14 คะแนน= ใช้ไม่ได้ 20-24 คะแนน= พอใช้ หมายเหตุ อ้างอิงคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงาน มาตรฐานการอาชีวศึกษา คณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

184 บันทึกหลังการสอน ข้อสรุปหลังการสอน .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ปัญหาที่พบ .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. แนวทางแก้ปัญหา .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

185 แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่15 หน่วยที่11 รหัสวิชา 30200-0001 การบัญชีเบื้องต้น (2-2-3) สอนครั้งที่16 (57-60) ชื่อหน่วย/เรื่อง รายการปรับปรุงบัญชี จำนวนชั่วโมง 4 ช.ม. แนวคิด การปรับปรุงบัญชีเป็นการปรับปรุงจำนวนเงินที่บันทึกไว้ในบัญชีให้ถูกต้องก่อนการจัดทำงบการเงิน ซึ่งต้อง บันทึกในสมุดรายวันทั่วไปและผ่านไปสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไปที่เกี่ยวข้อง โดยจะต้องทำในวันสิ้นงวดบัญชี เนื่องจาก จะมีผลทำให้งบการเงินแสดงให้เห็นว่ากิจการมีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของ ณ วันสิ้นงวดจำนวนเท่าใด และ ทำให้ทราบว่ากิจการมีผลการดำเนินงานอย่างไรบ้าง รายการปรับปรุงที่จำเป็น ได้แก่ รายได้รับล่วงหน้า รายได้ค้างรับ ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย หนี้สงสัยจะสูญ วัสดุสำนักงาน และค่าเสื่อมราคา ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง 1.อธิบายเกณฑ์การบันทึกบัญชีได้ 2.อธิบายความหมายและบอกประเภทของรายการปรับปรุงบัญชีได้ 3.คำนวณและบันทึกบัญชีรายได้รับล่วงหน้าได้ 4.คำนวณและบันทึกบัญชีรายได้ค้างรับได้ 5.คำนวณและบันทึกบัญชีค่าใช้จ่ายล่วงหน้าได้ 6.มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สำเร็จการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่ครูสามารถสังเกตได้ขณะทำการสอนในเรื่อง 6.1 ความมีมนุษยสัมพันธ์ 6.2 ความมีวินัย 6.3 ความรับผิดชอบ 6.4 ความซื่อสัตย์สุจริต 6.5 ความเชื่อมั่นในตนเอง 6.6 การประหยัด 6.7 ความสนใจใฝ่รู้ 6.8 การละเว้นสิ่งเสพติดและการพนัน 6.9 ความรักสามัคคี 6.10 ความกตัญญูกตเวที

186 สมรรถนะรายวิชา 1.แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการ และวิธีการบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการ 2.ปฏิบัติงานบัญชีสำหรับกิจการเจ้าของคนเดียวประเภทธุรกิจบริการตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป สาระการเรียนรู้ 1.เกณฑ์การบันทึกบัญชี 2.ความหมายและประเภทของรายการปรับปรุงบัญชี 3.รายได้รับล่วงหน้า 4.รายได้ค้างรับ 5.ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า ภาพรวม (Big Idea) กิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1.ครูอภิปรายถึงรายได้ที่เกิดขึ้นในระหว่างงวดบัญชี ไม่ว่าจะได้รับเงินสดมาแล้วหรือไม่ก็ตามให้ถือเป็นรายได้ ของงวดบัญชีนั้น ส่วนค่าใช้จ่ายก็เช่นเดียวกันให้ถือเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมด สำหรับรายการที่เกิดขึ้นในระหว่างงวดบัญชี ไม่ ว่าจะจ่ายเงินไปแล้วหรือไม่ก็ตาม การคำนวณกำไรขาดทุนตามเกณฑ์คงค้างจึงต้องมีการปรับปรุงบัญชีรายได้และบัญชี ค่าใช้จ่ายให้ถูกต้องตามงวดบัญชีนั้น ๆ เพื่อแสดงผลกำไรขาดทุนให้ถูกต้อง 2.ครูกล่าวถึงการปรับปรุงจำนวนเงินที่บันทึกไว้ในบัญชีให้ถูกต้องก่อนการจัดทำงบการเงิน ซึ่งจะต้องบันทึกใน สมุดรายวันทั่วไปและผ่านไปสมุดบัญชีแยกประเภททั่วไปที่เกี่ยวข้อง โดยรายการปรับปรุงเป็นรายการที่สำคัญรายการ

187 หนึ่งที่จะต้องทำในวันสิ้นงวดบัญชี เนื่องจากจะมีผลทำให้งบการเงินแสดงว่ากิจการมีสินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของ เจ้าของ ณ วันสิ้นงวดจำนวนเท่าใด และทำให้ทราบว่ากิจการมีผลการดำเนินงานอย่างไรบ้าง 4.ผู้เรียนทำแบบประเมินผลก่อนเรียน โดยใช้เวลาประมาณ 10 นาที แล้วเปลี่ยนกันตรวจ ขั้นสอน 5.ครูอธิบายถึงเกณฑ์การบันทึกบัญชีโดยการบันทึกบัญชีที่จะนำมาใช้ในรายการปรับปรุงนี้ ได้แก่ 1) เกณฑ์เงินสด (Cash basis) คือ วิธีการบันทึกรายได้และค่าใช้จ่ายเมื่อกิจการได้รับเงินสด หรือจ่ายเงินสด ไปจริง โดยไม่คำนึงถึงงวดเวลาที่เกี่ยวข้องของเงินที่ได้รับมาหรือจ่ายไป 2) เกณฑ์คงค้าง (Accrual basis) หรือเกณฑ์สิทธิ คือ วิธีการบัญชีที่ใช้เป็นหลักในการพิจารณาเพื่อบันทึก รายได้และค่าใช้จ่ายให้อยู่ในงวดเวลาต่างๆ โดยคำนึงถึงรายได้ที่พึงรับและค่าใช้จ่ายที่พึงจ่าย เพื่อให้แสดงผลการ ดำเนินงานของแต่ละงวดนั้นได้อย่างเหมาะสม โดยไม่คำนึงถึงรายรับและรายจ่ายที่เป็นเงินสดว่าได้เงินมาแล้วหรือ จ่ายเงินไปแล้วหรือไม่ตามเกณฑ์เงินสด 6.ครูอธิบายความหมายและประเภทของรายการปรับปรุงบัญชีโดยใช้สื่อ Power Point ประกอบ 7.ครูบอกประเภทของรายการปรับปรุง ได้แก่ รายการดังต่อไปนี้ 1) รายได้รับล่วงหน้า (Deferred revenue) 2) รายได้ค้างรับ (Accrued revenue) 3) ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า (Prepaid expenses) 4) ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (Accrued expenses) 5) หนี้สงสัยจะสูญ (Doubtful Account or Doubtful debt) 6) วัสดุสำนักงาน (Office supplies) 7) ค่าเสื่อมราคา (Depreciation) 8.ครูอธิบายรายได้รับล่วงหน้า (Deferred revenue)หมายถึง รายได้ที่กิจการได้รับมาล่วงหน้าจากลูกค้าแล้ว แต่กิจการยังไม่ได้ให้บริการตอบแทนแก่ลูกค้า เมื่อรับเงินมาแล้วจะยังไม่ถือว่าเป็นรายได้ของกิจการ แต่ถือว่ากิจการมี พันธะในหนี้สินเกิดขึ้น ซึ่งต้องชำระคืนเมื่อถึงกำหนดระยะเวลาที่ได้ทำสัญญากันไว้เช่น ค่าเช่ารับล่วงหน้า รายได้ ค่าบริการรับล่วงหน้า เป็นต้น รายได้รับล่วงหน้าถือเป็นบัญชีหนี้สินหมุนเวียน โดยจะแสดงยอดไว้ในงบแสดงฐานะ การเงิน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 9.ครูสาธิตการคำนวณและการบันทึกบัญชีรายได้รับล่วงหน้ามีการบันทึกรายการได้2 วิธีคือ วิธีที่1 บันทึกไว้เป็นรายได้ณ วันที่กิจการได้รับเงินสด เมื่อกิจการบันทึกบัญชีเป็นรายได้ทั้งจำนวน ณ วันที่ ได้รับเงิน กิจการต้องทำการปรับปรุงบัญชีเมื่อวันสิ้นงวดบัญชี เฉพาะส่วนที่ยังไม่ได้ให้บริการตอบแทนเป็นรายได้รับ ล่วงหน้า โดยบันทึกรายการปรับปรุงบัญชีดังนี้

188 หน้า 1 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ.25XX รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 1 เงินสด 101 XX - รายได้.....(ระบุชื่อ) 401 XX - เมื่อบันทึกรายได้ทั้งจำนวน 2 รายได้....(ระบุชื่อ) 401 XX - รายได้รับล่วงหน้า 203 XX - เมื่อปรับปรุงรายได้รับล่วงหน้า วิธีที่2 บันทึกไว้เป็นรายได้รับล่วงหน้า ( หนี้สิน) ณ วันที่กิจการได้รับเงินสด ณ วันที่รับเงิน กิจการจะบันทึกบัญชีเป็นหนี้สินทั้งจำนวน ดังนั้น กิจการจึงต้องปรับปรุงบัญชีเมื่อสิ้นงวดบัญชี เฉพาะ ส่วนที่ให้บริการตอบแทนแล้วเป็นรายได้ โดยมีการปรับปรุงบัญชีดังนี้ สมุดรายวันทั่วไป หน้า 1 พ.ศ.25XX รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 1 เงินสด 101 XX - รายได้รับล่วงหน้า 203 XX - เมื่อบันทึกรายได้รับล่วงหน้าทั้งจำนวน 2 รายได้รับล่วงหน้า 203 XX - รายได้.....(ระบุชื่อ) 401 XX - เมื่อปรับปรุงรายได้รับล่วงหน้า 10.ผู้เรียนฝึกทักษะการบันทึกบัญชีวิธีที่1 บันทึกไว้เป็นรายได้ณ วันที่กิจการได้รับเงินสด และการผ่าน รายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 11.ผู้เรียนแสดงการบันทึกบัญชีวิธีที่2 บันทึกไว้เป็นรายได้รับล่วงหน้า ( หนี้สิน) ณ วันที่กิจการได้รับเงินสด และการผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป ดังนี้ 12.ครูอธิบายรายได้ค้างรับ (Accrued revenue) หมายถึง รายได้ที่เกิดขึ้นแล้วในงวดบัญชีปัจจุบัน แต่กิจการยัง ไม่ได้รับชำระเงินสด เพราะยังไม่ถึงวันครบกำหนดรับเงินจนกว่าจะถึงงวดบัญชีหน้า จึงต้องปรับปรุงรายได้ค้างรับนี้ให้ เป็นรายได้ในงวดบัญชีปัจจุบัน เช่น รายได้ดอกเบี้ยค้างรับ รายได้ค่าเช่าค้างรับ เป็นต้น บัญชีรายได้ค้างรับเป็นบัญชี สินทรัพย์หมุนเวียน ซึ่งจะต้องแสดงยอดไว้ในงบแสดงฐานะการเงิน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 13.ผู้เรียนสาธิตการคำนวณรายได้ค้างรับมีวิธีการปรับปรุงในสมุดรายวัน ดังนี้