4 atgckp12d2ed asa1cmmce21dbd4md2 k1ceg4
3
เกณฑม าตรฐาน
หลักสตู รรพะด.บั ศอ.ดุ 2มศ5ึก5ษ8า
และเกณฑม าตรฐานทีเ่ กี่ยวของ
สำนกั มาตรฐานและประเมินผลอุดมศึกษา
สำนักงานคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา
กระทรวงศึกษาธิการ
กรกฎาคม 2560
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2558
และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
สิ่งพิมพ์ สมอ. อันดับที่ 1 5,000 เล่ม
พิมพ์ครั้งที่ 1 กรกฎาคม 2560
ISBN 978-616-395-813-0
จัดพิมพ์เผยแพร่ สำ�นักมาตรฐานและประเมินผลอุดมศึกษา
สำ�นักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
กระทรวงศึกษาธิการ
328 ถนนศรีอยุธยา เขตราชเทวี
กรุงเทพมหานคร 10400
โทร. 66 (2) 610 5372
โทรสาร 66 (2) 354 5530, 66 (2) 354 5491
http://www.mua.go.th/users/bhes/index.htm
สำ�นักพิมพ์ บริษัท วงศ์สว่างพับลิชชิ่ง แอนด์ พริ้นติ้ง จำ�กัด
2 ซอย 86/1 ถนนจรัญสนิทวงศ์
แขวงบางอ้อ เขตบางพลัด กรุงเทพฯ 10700
โทรศัพท์ 0 2880 1876 โทรสาร 0 2879 1526
www.wswpublishing.com
คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษามหี นา้ ทหี่ ลกั ส�ำคญั ประการหนงึ่ คอื การพจิ ารณา
เสนอนโยบายแผนพฒั นา และมาตรฐานการอดุ มศกึ ษาทส่ี อดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาเศรษฐกจิ
และสังคมแห่งชาติ และแผนการศึกษาแห่งชาติ โดยค�ำนึงถึงความเป็นอิสระและ
ความเปน็ เลศิ ทางวชิ าการของสถานศกึ ษาระดบั ปรญิ ญา จงึ ไดจ้ ดั ท�ำมาตรฐานการอดุ มศกึ ษา
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา และเกณฑ์มาตรฐานที่เก่ียวข้อง เพ่ือให้
สถาบันอุดมศึกษาน�ำไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน
ในระดบั สากล
หนังสือ “เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และ
เกณฑ์มาตรฐานท่ีเก่ียวข้อง” ได้รวบรวมประกาศที่เก่ียวข้องกับการจัดการศึกษาระดับ
อุดมศึกษาที่เป็นปัจจุบัน เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาสามารถน�ำไปใช้ในการพัฒนา
หลักสูตรการจัดการเรียนการสอนระดับอุดมศึกษาให้มีคุณภาพ และสอดคล้องกับ
เกณฑ์มาตรฐานที่ก�ำหนด เพ่ือตอบสนองความต้องการของผู้เรียน ตลาดแรงงาน สังคม
และรองรับการพัฒนาประเทศ รวมทั้งเผยแพร่ข้อมูลด้านมาตรฐานระดับอุดมศึกษา
ใหก้ ับหน่วยงานท่ีเกยี่ วข้อง และบุคคลท่ัวไปได้รับรู้รับทราบ
ส�ำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือ
“เกณฑม์ าตรฐานหลกั สตู รระดบั อดุ มศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑม์ าตรฐานทเ่ี กยี่ วขอ้ ง”
ฉบับน้ีจะสามารถใช้เป็นเอกสารอ้างอิง และเป็นประโยชน์แก่สถาบันอุดมศึกษาและ
หน่วยงานตา่ ง ๆ ท่ีท�ำหน้าทจี่ ดั การศกึ ษาระดบั อดุ มศกึ ษา สามารถน�ำไปใช้เป็นแนวทาง
ในการพัฒนาการจัดการศึกษาระดับอดุ มศึกษาให้มคี ุณภาพและมาตรฐานยงิ่ ขนึ้
(นายสุภัทร จ�ำปาทอง)
เลขาธกิ ารคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา
๑ ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานการอดุ มศึกษา ๑
๒ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานสถาบนั อดุ มศกึ ษา ๔
๙
พ.ศ. ๒๕๕๔ ๑๔
๓ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลกั สูตร ๒๕
๔๑
ระดบั อนุปรญิ ญา พ.ศ. ๒๕๔๘ ๔๘
๔ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่อื ง เกณฑ์มาตรฐานหลกั สูตร
๕๐
ระดับปริญญาตรี พ.ศ. ๒๕๕๘
๕ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรื่อง เกณฑม์ าตรฐานหลักสตู รระดบั ๕๒
บณั ฑติ ศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๘ ๕๕
๖ ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรอ่ื ง แนวทางการบริหาร
๖๕
เกณฑ์มาตรฐานหลกั สูตรระดับอดุ มศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘
๗ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่อื ง แนวทางการจดั การศกึ ษา
หลักสตู รควบระดบั ปรญิ ญาโท ๒ ปริญญา
ในสถาบันอุดมศกึ ษาไทย พ.ศ. ๒๕๔๘
๘ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง แนวทางการจดั การศึกษา
หลักสูตรควบระดบั ปริญญาตรี ๒ ปริญญา
ในสถาบันอุดมศึกษาไทย พ.ศ. ๒๕๕๒
๙ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอ่ื ง หลักเกณฑ์การขอเปดิ
และดำ�เนินการหลักสูตรระดบั ปรญิ ญา
ในระบบการศึกษาทางไกล พ.ศ. ๒๕๔๘
๑๐ ประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา เรื่อง
แนวปฏบิ ตั ติ ามหลักเกณฑ์การขอเปดิ และดำ�เนินการหลักสตู ร
ระดบั ปรญิ ญา ในระบบการศึกษาทางไกล พ.ศ. ๒๕๔๘
๑๑ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอ่ื ง หลักเกณฑ์การกำ�หนดช่ือ
ปริญญา พ.ศ. ๒๕๕๙
๑๒ กฎกระทรวง การขอใหร้ บั รองและการรับรองวิทยฐานะสถาบนั ๗๙
อดุ มศึกษาเอกชน พ.ศ. ๒๕๕๘ ๘๒
๘๔
๑๓ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ว่าด้วยการจัดการศกึ ษา
นอกสถานทต่ี ั้งของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ พ.ศ. ๒๕๕๒ ๘๘
๑๔ ประกาศคณะกรรมการการอดุ มศึกษา เรือ่ ง หลักเกณฑแ์ ละ ๙๒
แนวปฏบิ ตั เิ กย่ี วกบั การพจิ ารณาประเมนิ คณุ ภาพการจดั การศกึ ษา ๙๖
นอกสถานทต่ี ั้งของสถาบนั อดุ มศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๒ ๑๐๒
๑๐๔
๑๕ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เร่ือง แนวทางความตกลง ๑๐๗
รว่ มมือทางวชิ าการระหวา่ งสถาบันอดุ มศึกษาไทยกับสถาบัน
อดุ มศกึ ษาตา่ งประเทศ พ.ศ. ๒๕๕๐ ๑๑๑
๑๖ ประกาศทบวงมหาวทิ ยาลัย เรอ่ื ง หลกั เกณฑก์ ารเทยี บโอน ๑๑๒
ผลการเรยี นระดบั ปรญิ ญาเขา้ สกู่ ารศกึ ษาในระบบ พ.ศ. ๒๕๔๕
๑๗ ประกาศทบวงมหาวิทยาลัย ขอ้ แนะนำ�เกย่ี วกบั แนวปฏิบัตทิ ีด่ ี
ในการเทยี บโอนผลการเรยี นระดับปรญิ ญา
๑๘ ประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอ่ื ง นโยบายการยกระดบั
มาตรฐานภาษาองั กฤษในสถาบันอุดมศึกษา
๑๙ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เร่ือง กรอบมาตรฐานคุณวุฒริ ะดับ
อุดมศึกษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒
๒๐ ประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอ่ื ง แนวทางการปฏบิ ตั ิ
ตามกรอบมาตรฐานคุณวฒุ ริ ะดบั อดุ มศึกษาแหง่ ชาติ
พ.ศ. ๒๕๕๒
๒๑ ประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอ่ื ง แนวทางการปฏบิ ตั ิ
ตามกรอบมาตรฐานคุณวฒุ ริ ะดบั อุดมศึกษาแหง่ ชาติ
(ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๔
๒๒ ประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอ่ื ง แนวทางการปฏบิ ตั ิ
ตามกรอบมาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดับอุดมศกึ ษาแหง่ ชาติ
(ฉบบั ที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๘
๒๓ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดบั ปรญิ ญาตรี ๑๑๗
สาขาคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๒ ๑๑๘
๑๑๙
๒๔ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดบั ปรญิ ญาตรี ๑๒๐
สาขาพยาบาลศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๒
๑๒๑
๒๕ ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิ ๑๒๒
ระดบั ปรญิ ญาตรี สาขาโลจิสติกส์ พ.ศ. ๒๕๕๒ ๑๒๓
๒๖ ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่อง มาตรฐานคณุ วฒุ ิ ๑๒๔
ระดับปริญญาตรี สาขาวชิ าการทอ่ งเทีย่ วและการโรงแรม ๑๒๕
พ.ศ. ๒๕๕๓
๑๒๖
๒๗ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เร่อื ง มาตรฐานคุณวฒุ ิ ๑๒๗
ระดับปรญิ ญาตรี สาขาวศิ วกรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๓
๑๒๘
๒๘ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง มาตรฐานคณุ วฒุ ิ
ระดับปรญิ ญาตรี สาขาวชิ าการบัญชี พ.ศ. ๒๕๕๓
๒๙ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานคุณวุฒิ
ระดับปรญิ ญาตรี สาขาครุศาสตรแ์ ละสาขาศึกษาศาสตร์
(หลกั สตู รห้าป)ี
๓๐ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรื่อง มาตรฐานคุณวฒุ ิ
ระดบั ปรญิ ญาตร ี สาขาวชิ าภาษาไทย พ.ศ. ๒๕๕๔
๓๑ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรือ่ ง มาตรฐานคณุ วุฒิ
ระดับปรญิ ญาตร ี สาขาวทิ ยาศาสตรแ์ ละคณติ ศาสตร์
พ.ศ. ๒๕๕๔
๓๒ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิ
ระดบั ปรญิ ญาตร ี สาขาการแพทยแ์ ผนไทยประยกุ ต์ พ.ศ. ๒๕๕๔
๓๓ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรือ่ ง มาตรฐานคุณวุฒิ
ระดบั บณั ฑิตศึกษา สาขาการแพทย์แผนไทยประยกุ ต์
พ.ศ. ๒๕๕๔
๓๔ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วฒุ ิ
ระดบั บณั ฑิตศกึ ษา สาขาพยาบาลศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๕
๓๕ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เร่ือง มาตรฐานคุณวุฒิ ๑๒๙
ระดบั ปรญิ ญาตรี สาขาวิชากายภาพบ�ำ บัด พ.ศ. ๒๕๕๖ ๑๓๐
๑๓๑
๓๖ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เร่ือง มาตรฐานคณุ วุฒิ ๑๓๒
ระดบั บณั ฑิตศกึ ษา สาขาวิชากายภาพบำ�บัด พ.ศ. ๒๕๕๖ ๑๓๓
๑๓๔
๓๗ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วฒุ ิ ๑๓๕
ระดบั ปรญิ ญาตร ี สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร ์ พ.ศ. ๒๕๕๗
๑๓๖
๓๘ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง มาตรฐานคุณวฒุ ิ ๑๓๗
ระดับปรญิ ญาตร ี สาขาวชิ าคหกรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๗ ๑๓๘
๑๓๙
๓๙ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอ่ื ง มาตรฐานคุณวฒุ ิ ๑๔๐
ระดับปริญญาตรี สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร ์ พ.ศ. ๒๕๕๘
๔๐ ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วุฒิ
ระดับบัณฑติ ศึกษา สาขาวชิ ารฐั ประศาสนศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๘
๔๑ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิ
ระดับปรญิ ญาตรี สาขาเภสชั ศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๘
(หลกั สตู รหกป)ี
๔๒ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่ือง มาตรฐานคุณวุฒิ
ระดับบณั ฑติ ศกึ ษา สาขาศลิ ปกรรมศาสตร ์ พ.ศ. ๒๕๕๘
๔๓ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอื่ ง มาตรฐานคณุ วุฒิ
ระดับปริญญาตร ี สาขาศลิ ปกรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๘
๔๔ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดบั ปรญิ ญาตรี
สาขาวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยสี ง่ิ แวดลอ้ ม พ.ศ. ๒๕๕๙
๔๕ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง มาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดบั ปรญิ ญาตรี
สาขาเทคโนโลยี พ.ศ. ๒๕๖๐
๔๖ หนังสอื เวียนที่ ศธ 0506(2)/ ว 569 ลงวนั ที่ 18 เมษายน 2549
เรือ่ ง การก�ำ หนดจ�ำ นวนอาจารยป์ ระจำ�หลกั สูตร
ตามเกณฑม์ าตรฐานหลักสตู รระดบั อดุ มศกึ ษา พ.ศ. 2548
เล่ม ๑๒๓ ตอนที่ ๑๐๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ ตุลาคม ๒๕๔๙
ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง มาตรฐานการอุดมศึกษา
ตามที่ พระราชบญั ญตั กิ ารศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ (ฉบบั ที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๔๕ มาตรา ๓๔ ก�ำหนดใหค้ ณะกรรมการการอดุ มศกึ ษาจดั ท�ำมาตรฐานการอดุ มศกึ ษา
ทสี่ อดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการตามแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ และสอดคลอ้ งกบั
มาตรฐานการศึกษาของชาติ โดยค�ำนึงถึงความเป็นอิสระและความเป็นเลิศทางวิชาการ
ของสถาบันอุดมศกึ ษา
คณะกรรมการการอุดมศึกษาจึงได้ด�ำเนินการจัดท�ำมาตรฐานการอุดมศึกษา
เพอื่ ใชเ้ ปน็ กลไกระดบั กระทรวง ระดบั คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา และระดบั หนว่ ยงาน
เพอื่ น�ำไปสู่การก�ำหนดนโยบายของสถาบนั อดุ มศึกษาในการพฒั นาการอุดมศกึ ษาตอ่ ไป
อาศยั อ�ำนาจตามความในมาตรา ๘ แหง่ พระราชบญั ญตั ริ ะเบยี บบรหิ ารราชการ
กระทรวงศึกษาธกิ าร พ.ศ. ๒๕๔๖ รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธิการ โดยค�ำแนะน�ำ
ของคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา ในคราวประชมุ ครงั้ ที่ ๗/๒๕๔๙ เมอ่ื วนั ท่ี ๖ กรกฎาคม
๒๕๔๙ จึงประกาศมาตรฐานการอดุ มศึกษาไวด้ ังตอ่ ไปน้ี
มาตรฐานการอุดมศึกษา ประกอบด้วย มาตรฐาน ๓ ดา้ น ๑๒ ตัวบ่งชี้ ดงั นี้
๑. มาตรฐานด้านคณุ ภาพบณั ฑิต
บณั ฑติ ระดบั อดุ มศกึ ษาเปน็ ผมู้ คี วามรู้ มคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรม มคี วามสามารถ
ในการเรียนรู้ และพัฒนาตนเอง สามารถประยุกต์ใช้ความรู้เพ่ือการด�ำรงชีวิตในสังคม
ได้อย่างมีความสุขท้ังทางร่างกายและจิตใจ มีความส�ำนึกและความรับผิดชอบในฐานะ
พลเมอื งและพลโลก
ตวั บ่งช้ี
๑.๑ บณั ฑติ มคี วามรู้ ความเชยี่ วชาญในศาสตรข์ องตน สามารถเรยี นรู้ สรา้ ง
และประยกุ ตใ์ ชค้ วามรเู้ พอื่ พฒั นาตนเอง สามารถปฏบิ ตั งิ านและสรา้ งงานเพอ่ื พฒั นาสงั คม
ใหส้ ามารถแข่งขนั ไดใ้ นระดับสากล
๑.๒ บัณฑิตมีจิตส�ำนึก ด�ำรงชีวิต และปฏิบัติหน้าท่ีตามความรับผิดชอบ
โดยยึดหลกั คุณธรรม จรยิ ธรรม
๑.๓ บัณฑติ มสี ุขภาพดที ง้ั ดา้ นรา่ งกายและจติ ใจ มีการดูแล เอาใจใส่ รกั ษา
สขุ ภาพของตนเองอยา่ งถกู ตอ้ ง เหมาะสม
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 1
เล่ม ๑๒๓ ตอนที่ ๑๐๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ ตุลาคม ๒๕๔๙
๒. มาตรฐานด้านการบรหิ ารจัดการการอุดมศกึ ษา
มีการบริหารจัดการการอุดมศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล และพันธกิจของ
การอดุ มศกึ ษาอยา่ งมดี ลุ ยภาพ
ก. มาตรฐานด้านธรรมาภิบาลของการบริหารการอดุ มศกึ ษา
มีการบริหารจัดการการอุดมศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล โดยค�ำนึงถึง
ความหลากหลายและความเปน็ อสิ ระทางวชิ าการ
ตัวบง่ ช้ี
(๑) มีการบริหารจัดการบุคลากรที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
มีความยดื หยุน่ สอดคล้องกับความต้องการทห่ี ลากหลายของประเภทสถาบันและสงั คม
เพ่อื เพม่ิ ศักยภาพในการปฏิบตั งิ านอยา่ งมอี ิสระทางวิชาการ
(๒) มีการบริหารจัดการทรัพยากรและเทคโนโลยีสารสนเทศและ
การสอ่ื สารทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ล คลอ่ งตวั โปรง่ ใสและตรวจสอบได้ มกี ารจดั
การศึกษาผ่านระบบและวธิ กี ารตา่ ง ๆ อยา่ งเหมาะสมและคุ้มคา่ คุ้มทนุ
(๓) มรี ะบบการประกนั คณุ ภาพเพอื่ น�ำไปสกู่ ารพฒั นาคณุ ภาพและมาตรฐาน
การอดุ มศึกษาอย่างต่อเนอ่ื ง
ข. มาตรฐานด้านพนั ธกจิ ของการบริหารการอุดมศึกษา
การด�ำเนนิ งานตามพนั ธกจิ ของการอดุ มศกึ ษาทง้ั ๔ ดา้ น อยา่ งมดี ลุ ยภาพ
โดยมีการประสานความร่วมมือรวมพลังจากทุกภาคส่วนของชุมชน และสังคมในการ
จัดการความรู้
ตัวบง่ ชี้
(๑) มีหลักสูตรและการเรียน การสอนที่ทันสมัย ยืดหยุ่น สอดคล้องกับ
ความตอ้ งการทหี่ ลากหลายของประเภทสถาบนั และสงั คม โดยใหค้ วามส�ำคญั กบั การพฒั นา
คุณภาพผู้เรียนแบบผู้เรียนเป็นส�ำคัญ เน้นการเรียนรู้และการสร้างงานด้วยตนเอง
ตามสภาพจรงิ ใชก้ ารวจิ ยั เปน็ ฐาน มกี ารประเมนิ และใชผ้ ลการประเมนิ เพอื่ พฒั นาผเู้ รยี น
และการบริหารจัดการหลักสูตร ตลอดจนมีการบริหารกิจการนิสิตนักศึกษาท่ีเหมาะสม
สอดคลอ้ งกับหลักสตู รและการเรยี น การสอน
(๒) มีการวิจัยเพ่ือสร้างและประยุกต์ใช้องค์ความรู้ใหม่ท่ีเป็นการขยาย
พรมแดนความรแู้ ละทรพั ยส์ นิ ทางปญั ญาทเี่ ชอื่ มโยงกบั สภาพเศรษฐกจิ สงั คม วฒั นธรรม
และสง่ิ แวดลอ้ มตามศกั ยภาพของประเภทสถาบนั มกี ารสรา้ งเครอื ขา่ ยความรว่ มมอื ระหวา่ ง
2 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๒๓ ตอนที่ ๑๐๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๐ ตุลาคม ๒๕๔๙
สถาบนั อดุ มศกึ ษาทง้ั ในและตา่ งประเทศ เพอ่ื พฒั นาความสามารถในการแขง่ ขนั ไดใ้ นระดบั
นานาชาติของสังคมและประเทศชาติ
(๓) มกี ารใหบ้ รกิ ารวชิ าการทท่ี นั สมยั เหมาะสม สอดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการ
ของสังคมตามระดับความเชี่ยวชาญของประเภทสถาบัน มีการประสาน
ความรว่ มมือระหวา่ งสถาบนั อดุ มศกึ ษากับภาคธุรกิจอุตสาหกรรมทั้งในและต่างประเทศ
เพอ่ื เสริมสรา้ งความเข้มแขง็ และความย่ังยนื ของสังคมและประเทศชาติ
(๔) มีการอนุรักษ์ ฟื้นฟู สืบสาน พัฒนา เผยแพร่ วัฒนธรรม ภูมิปัญญา
ท้องถ่ิน เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจและความภาคภูมิใจในความเป็นไทย
มีการปรับใช้ศิลปะ วัฒนธรรมต่างประเทศอย่างเหมาะสม เพื่อประโยชน์ในการพัฒนา
สังคมและประเทศชาติ
๓. มาตรฐานด้านการสร้างและพัฒนาสังคมฐานความรู้ และสังคมแห่ง
การเรียนรู้
การแสวงหา การสร้างและจัดการความรู้ตามแนวทาง/หลักการอันน�ำ
ไปสู่สังคมฐานความรู้ และสังคมแหง่ การเรียนรู้
ตวั บ่งชี้
๓.๑ มีการแสวงหา การสร้าง และการใช้ประโยชน์ความรู้ ท้ังส่วนท่ีเป็น
ภูมิปัญญาทอ้ งถิน่ และเทศ เพอื่ เสรมิ สรา้ งสงั คมฐานความรู้
๓.๒ มีการบริหารจัดการความรู้อย่างเป็นระบบ โดยใช้หลักการวิจัย
แบบบูรณาการ หลักการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หลักการสร้างเครือข่าย และหลักการ
ประสานความรว่ มมอื รวมพลังอันน�ำไปสสู่ ังคมแห่งการเรยี นรู้
ประกาศ ณ วันท่ี ๗ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๔๙
จาตุรนต์ ฉายแสง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศกึ ษาธิการ
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 3
เล่ม ๑๒๘ ตอนพิเศษ ๔๗ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๔ เมษายน ๒๕๕๔
ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง มาตรฐานสถาบันอุดมศึกษา
พ.ศ. ๒๕๕๔
ตามทม่ี าตรา ๓๔ แหง่ พระราชบญั ญตั กิ ารศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซง่ึ แกไ้ ข
เพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ ก�ำหนดให้
คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษาเสนอมาตรฐานการอดุ มศกึ ษาทส่ี อดคลอ้ งกบั ความตอ้ งการ
ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและแผนการศึกษาแห่งชาติ โดยค�ำนึงถึง
ความเป็นอิสระและความเป็นเลิศทางวิชาการของสถาบันอุดมศึกษาระดับปริญญา
ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการจัดตงั้ สถานศึกษาแต่ละแห่งและกฎหมายทีเ่ กย่ี วขอ้ ง
คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา จงึ ไดด้ �ำเนนิ การจดั ท�ำมาตรฐานสถาบนั อดุ มศกึ ษา
เพ่ือน�ำไปสู่การพัฒนาสถาบันอุดมศึกษาตามกลุ่มสถาบันท่ีมีปรัชญา วัตถุประสงค์ และ
พนั ธกจิ ในการจดั ตง้ั ทแี่ ตกตา่ งกนั เพอื่ ใหส้ ถาบนั อดุ มศกึ ษาสามารถจดั การศกึ ษาไดอ้ ยา่ ง
มปี ระสทิ ธิภาพและประสิทธผิ ล
อาศยั อ�ำนาจตามความในมาตรา ๘ และมาตรา ๑๖ แหง่ พระราชบญั ญตั ริ ะเบยี บ
บริหารราชการกระทรวงศกึ ษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
โดยค�ำแนะน�ำของคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา จงึ ประกาศมาตรฐานสถาบนั อดุ มศกึ ษา
ไวด้ งั ตอ่ ไปนี้
๑. มาตรฐานสถาบนั อดุ มศกึ ษาประกอบดว้ ยมาตรฐาน ๒ ดา้ น ดงั น้ี
๑.๑ มาตรฐานดา้ นศกั ยภาพและความพรอ้ มในการจดั การศกึ ษา ประกอบดว้ ย
มาตรฐานยอ่ ยดา้ นตา่ ง ๆ ๔ ดา้ น
(๑) ด้านกายภาพ
สถาบันอุดมศึกษามีอาคารที่ประกอบด้วยลักษณะส�ำคัญของ
อาคารเรยี นทด่ี ี มหี อ้ งครบทกุ ประเภท พนื้ ทใี่ ชส้ อยทใี่ ชใ้ นการเรยี นการสอนและการจดั กจิ กรรม
ทกุ ประเภทมจี �ำนวนเพยี งพอ และเหมาะสมกบั จ�ำนวนอาจารยป์ ระจ�ำ จ�ำนวนนักศกึ ษา
ในแตล่ ะหลกั สตู ร และจ�ำนวนนกั ศกึ ษาตามแผนการรบั นกั ศกึ ษา ตามเกณฑพ์ น้ื ทใ่ี ชส้ อย
อาคารโดยประมาณ รวมทง้ั ตอ้ งจดั ให้มหี อ้ งสมุดตามเกณฑ์มาตรฐาน มีครภุ ณั ฑ์ประจ�ำ
อาคารครภุ ัณฑก์ ารศกึ ษา และคอมพิวเตอร์จ�ำนวนเพียงพอต่อการจดั การศึกษา
4 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๒๘ ตอนพิเศษ ๔๗ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๔ เมษายน ๒๕๕๔
ท้ังน้ี อาคารและบริเวณอาคารจะต้องมีความมั่นคง ปลอดภัย
ถกู สขุ ลกั ษณะ หรือความจ�ำเปน็ อยา่ งอ่ืน ๆ ตามทกี่ ฎหมายก�ำหนด
(๒) ด้านวิชาการ
สถาบนั อดุ มศกึ ษามศี กั ยภาพและความพรอ้ มในการปฏบิ ตั ภิ ารกจิ
ด้านวิชาการ สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ พันธกิจ ของสถาบันอุดมศึกษาและแผนการผลิต
บัณฑิตท่ีตอบสนองความต้องการของประเทศและผู้ใช้บัณฑิตโดยรวม มีหลักประกันว่า
ผเู้ รยี นจะไดร้ บั การบรกิ ารการศกึ ษาทดี่ ี สามารถแสวงหาความรไู้ ดอ้ ยา่ งมคี ณุ ภาพ สถาบนั
ตอ้ งมกี ารบรหิ ารวชิ าการทมี่ คี ณุ ภาพ ประสทิ ธภิ าพ ประสทิ ธผิ ลทง้ั ในดา้ นการวางแผนรบั
นกั ศกึ ษาและการผลติ บณั ฑติ การจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอนการประเมนิ ผลการเรยี นรู้
การประกนั คุณภาพการเรียนการสอน และการพัฒนาปรับปรุงการบรหิ ารวชิ าการ
(๓) ด้านการเงนิ
สถาบันอุดมศึกษามีความพร้อมด้านการเงินทั้งงบการเงินรวม
และงบทจี่ �ำแนกตามกองทนุ มแี ผนการเงนิ ทมี่ นั่ คง เปน็ หลกั ประกนั ไดว้ า่ สถาบนั จะสามารถ
จดั การศกึ ษาไดต้ ามพนั ธกจิ และเปา้ หมายทก่ี �ำหนดไว้ รวมทงั้ สอดคลอ้ งกบั แผนการพฒั นา
ในอนาคต เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้เรียนและผู้ใช้บริการอุดมศึกษา สถาบัน
มกี ารจดั ท�ำรายงานการเงินท่ีแสดงถงึ การได้มาของรายได้ รายรับ การจัดสรร การใช้จ่าย
ท่ีมีประสิทธิภาพ และท่ัวถึงเป็นธรรมอย่างชัดเจน รวมท้ังการน�ำรายได้ไปลงทุนภายใต้
การประเมนิ และวเิ คราะหค์ วามเสยี่ ง มรี ะบบการตดิ ตาม ตรวจสอบ ประเมนิ ผลการปฏบิ ตั งิ าน
ควบคไู่ ปกบั การใชเ้ งนิ ทกุ ประเภท และมรี ะบบการตดิ ตามตรวจสอบผลประโยชนท์ บั ซอ้ น
ของบคุ ลากรทุกระดบั
(๔) ดา้ นการบริหารจดั การ
สถาบันอุดมศึกษามีระบบการบริหารจัดการท่ีมีประสิทธิภาพ
ในการถา่ ยทอดวสิ ยั ทศั น์ คา่ นยิ ม ไปสกู่ ารปฏบิ ตั ทิ สี่ อดคลอ้ งไปในแนวทางเดยี วกนั เพอ่ื ให้
บรรลุวัตถุประสงค์และพันธกิจท่ีก�ำหนดไว้ โดยมีสภาสถาบันท�ำหน้าที่ก�ำกับ นโยบาย
การด�ำเนนิ การตามแผน การบรหิ ารบคุ คล การบรหิ ารงบประมาณและทรพั ยส์ นิ การบรหิ าร
สวัสดิการที่จัดให้กับนักศึกษาและบุคลากรทุกระดับ รวมท้ังก�ำกับ ติดตาม ตรวจสอบ
ประเมินผลการด�ำเนนิ งานใหเ้ ป็นไปตามกฎ ระเบยี บ ข้อบงั คับและกฎหมายทีก่ �ำหนดไว้
มีการเผยแพร่ผลการก�ำกับการด�ำเนินงานของสภาสถาบันและการบริหารจัดการของ
ผบู้ รหิ ารทกุ ระดบั สปู่ ระชาคมภายในสถาบนั และภายนอกสถาบนั ภายใตห้ ลกั ธรรมาภบิ าล
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 5
เล่ม ๑๒๘ ตอนพิเศษ ๔๗ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๔ เมษายน ๒๕๕๔
ที่ประกอบดว้ ยหลกั ความโปร่งใส หลักความรบั ผดิ ชอบ หลกั การตรวจสอบได้ หลักการ
มสี ่วนร่วมและหลกั ความคุ้มค่า
๑.๒ มาตรฐานด้านการด�ำเนินการตามภารกิจของสถาบันอุดมศึกษา
ประกอบด้วยมาตรฐานย่อยด้านตา่ ง ๆ ๔ ดา้ น
(๑) ด้านการผลิตบัณฑิต
สถาบันอุดมศึกษาด�ำเนินการรับนักศึกษาเข้าเรียนที่มีคุณสมบัติ
และจ�ำนวนตรงตามแผนการรับนักศึกษาและสอดคล้องกับเป้าหมายการผลิตบัณฑิต
อย่างมีคุณภาพ สถาบันผลิตบัณฑิตได้ตามคุณลักษณะ จุดเน้นของสถาบันตรงตาม
เปา้ หมายทก่ี �ำหนด และจดั ใหม้ ขี อ้ สนเทศทชี่ ดั เจนเผยแพรต่ อ่ สาธารณะในเรอ่ื งหลกั สตู ร
การจัดการเรียนการสอน คณาจารย์ ท่ีส่งเสริมการจัดกิจกรรมการพัฒนาการเรียนรู้
ทัง้ ในและนอกหลกั สตู ร และตอบสนองความต้องการของนกั ศกึ ษา
(๒) ด้านการวจิ ัย
สถาบนั อดุ มศกึ ษามกี ารด�ำเนนิ พนั ธกจิ ดา้ นการวจิ ยั อยา่ งมคี ณุ ภาพ
ประสทิ ธภิ าพ และภายใตจ้ ดุ เนน้ เฉพาะ โดยมกี ารด�ำเนนิ การตามนโยบาย แผน งบประมาณ
มกี ารบรหิ ารจดั การเพอื่ สง่ เสรมิ และสนบั สนนุ คณาจารย์ นกั วจิ ยั บคุ ลากรใหม้ สี มรรถนะ
ในการท�ำวิจัย ส่งเสริมและสร้างเครือข่ายการท�ำวิจัยกับหน่วยงานภายนอกสถาบัน
เพื่อให้ได้ผลงานวิจัย ผลงานประดิษฐ์และงานริเริ่มสร้างสรรค์ที่มีคุณภาพ มีประโยชน์
สนองยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ สามารถตอบสนองความต้องการของสังคม
ไดใ้ นวงกว้างและก่อให้เกิดประโยชนแ์ ก่สาธารณชน
(๓) ดา้ นการใหบ้ รกิ ารทางวชิ าการแก่สงั คม
สถาบันอุดมศึกษามีการให้บริการทางวิชาการที่ครอบคลุม
กลมุ่ เปา้ หมายทง้ั ในวงกวา้ งและกลมุ่ เปา้ หมายทเ่ี ฉพาะเจาะจงทงั้ ในและตา่ งประเทศ ซง่ึ อาจ
ใหบ้ รกิ ารโดยการใชท้ รพั ยากรรว่ มกนั ทงั้ ในระดบั สถาบนั และระดบั บคุ คลไดใ้ นหลายลกั ษณะ
อาทิการใหค้ �ำปรกึ ษาการศกึ ษาวจิ ยั การคน้ ควา้ เพอ่ื แสวงหาค�ำตอบใหก้ บั สงั คมการใหบ้ รกิ าร
ฝกึ อบรมหลกั สตู รระยะสน้ั ตา่ ง ๆ การจดั ใหม้ กี ารศกึ ษาตอ่ เนอื่ ง บรกิ ารแกป่ ระชาชนทวั่ ไป
การใหบ้ รกิ ารทางวชิ าการน้ี สามารถจดั ในรปู แบบของการใหบ้ รกิ ารแบบใหเ้ ปลา่ หรอื เปน็ การให้
บริการเชิงพาณิชย์ที่ให้ผลตอบแทนเป็นรายได้หรือเป็นข้อมูลย้อนกลับมาพัฒนาและ
ปรับปรงุ เพือ่ ให้เกิดองค์ความร้ใู หม่
6 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๒๘ ตอนพิเศษ ๔๗ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๔ เมษายน ๒๕๕๔
(๔) ดา้ นการท�ำนุบ�ำรงุ ศลิ ปะและวฒั นธรรม
สถาบนั อดุ มศกึ ษามกี ารด�ำเนนิ การท�ำนบุ �ำรงุ ศลิ ปะและวฒั นธรรม
ของชาติ ท้ังในระดับหน่วยงานและระดับสถาบัน มีระบบและกลไกในการส่งเสริมและ
สนบั สนนุ ใหศ้ ลิ ปะและวฒั นธรรมเปน็ สว่ นหนง่ึ ของการจดั การเรยี นการสอนโดยตรงหรอื
โดยออ้ ม เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นและบคุ ลากรของสถาบนั ไดร้ บั การปลกู ฝงั ใหม้ คี วามรู้ ตระหนกั ถงึ
คณุ คา่ เกดิ ความซาบซงึ้ และมสี นุ ทรยี ะตอ่ ศลิ ปะและวฒั นธรรมของชาติ สามารถน�ำไปใช้
เป็นเครื่องจรรโลงความดีงามในการด�ำรงชีวิตและประกอบอาชีพ มีวิถีชีวิตท่ีปรารถนา
และเรยี นร้วู ธิ ีการจัดการวัฒนธรรมและวิถีชีวิตทีไ่ มพ่ ึงปรารถนาได้ สถาบนั มกี ารควบคุม
การด�ำเนนิ งานดา้ นนอ้ี ยา่ งมคี ณุ ภาพและประสทิ ธภิ าพตามเปา้ หมายของแผนยทุ ธศาสตร์
การด�ำเนนิ งานด้านการท�ำนบุ �ำรงุ ศิลปะและวัฒนธรรมของสถาบัน
๒. ประเภทหรือกลุ่มสถาบันท่ีก�ำหนดไว้ภายใต้มาตรฐานสถาบันอุดมศึกษานี้
แบ่งเป็น ๔ กล่มุ ดังน้ี
กลมุ่ ก วิทยาลยั ชมุ ชน
กลุม่ ข สถาบันท่ีเน้นระดับปริญญาตรี
กล่มุ ค สถาบนั เฉพาะทาง
กลุ่ม ง สถาบันท่ีเน้นการวิจัยขั้นสูงและผลิตบัณฑิตระดับบัณฑิตศึกษา
โดยเฉพาะระดับปริญญาเอก
สถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่งจะเป็นผู้เลือกประเภทหรือกลุ่มสถาบันเอง
ตามปรัชญา วัตถุประสงค์ และพันธกิจท่ีได้ก�ำหนดไว้ ท้ังนี้ สถาบันอุดมศึกษาอาจ
เปล่ียนแปลงกลุ่มที่เลอื กไว้ได้
กลุ่มสถาบนั ต่าง ๆ จะเนน้ หนักในมาตรฐานหลกั และมาตรฐานยอ่ ยท้ัง ๑.๑
และ ๑.๒ ทีแ่ ตกตา่ งกันในดา้ นปรัชญา วัตถุประสงค์ และพนั ธกิจท่ีก�ำหนด
กลมุ่ สถาบนั ทกี่ �ำหนดตามมาตรฐานสถาบนั อดุ มศกึ ษา ใหเ้ ปน็ ไปตามเอกสาร
แนบท้ายประกาศน้ี
ประกาศ ณ วันท่ี ๒๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๔
ชนิ วรณ์ บณุ ยเกยี รติ
รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงศึกษาธกิ าร
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 7
ประเภทหรือกลุ่มสถาบันอุดมศึกษา
กลุ่มสถาบันทก่ี �ำหนดตามมาตรฐานสถาบนั อุดมศกึ ษา แบง่ เปน็ ๔ กลมุ่ ดงั นี้
กลุ่ม ก วิทยาลยั ชุมชน
หมายความถงึ สถาบันท่ีเน้นการผลิตบัณฑิตระดับต�่ำกว่าปริญญาตรี จัดฝึกอบรม
สนองตอบความตอ้ งการของทอ้ งถนิ่ เพอ่ื เตรยี มก�ำลงั คนทม่ี คี วามรเู้ ขา้ สภู่ าคการผลติ จรงิ
ในชมุ ชน สถาบนั สนบั สนนุ รองรบั การเปลย่ี นอาชพี พนื้ ฐาน เชน่ แรงงานทอ่ี อกจากภาคเกษตร
เป็นแหล่งเรียนรู้ท่ีส่งเสริมให้ประชาชนได้มีโอกาสเรียนรู้ตลอดชีวิตอันจะน�ำไปสู่ความ
เข้มแข็งของชมุ ชนและการพัฒนาท่ียั่งยนื
กลมุ่ ข สถาบันทีเ่ นน้ ระดบั ปริญญาตรี
หมายความถึง สถาบันท่ีเน้นการผลิตบัณฑิตระดับปริญญาตรี เพื่อให้ได้บัณฑิตท่ีมี
ความรู้ความสามารถเป็นหลักในการขับเคล่ือนการพัฒนาและการเปล่ียนแปลงในระดับ
ภูมิภาค สถาบันมีบทบาทในการสร้างความเข้มแข็งให้กับหน่วยงาน ธุรกิจและบุคคล
ในภูมิภาคเพื่อรองรับการด�ำรงชีพ สถาบันอาจมีการจัดการเรียนการสอนในระดับ
บณั ฑิตศึกษา โดยเฉพาะระดับปริญญาโทด้วยกไ็ ด้
กลมุ่ ค สถาบนั เฉพาะทาง
หมายความถึง สถาบันท่ีเน้นการผลิตบัณฑิตเฉพาะทางหรือเฉพาะกลุ่มสาขาวิชา
ทงั้ สาขาวชิ าทางวทิ ยาศาสตรก์ ายภาพ วทิ ยาศาสตรช์ วี ภาพ สงั คมศาสตรห์ รอื มนษุ ยศาสตร์
รวมทั้งสาขาวิชาชีพเฉพาะทาง สถาบันอาจเน้นการท�ำวิทยานิพนธ์หรือการวิจัย
หรือเน้นการผลิตบัณฑิตที่มีความรู้ ความสามารถ ทักษะและสมรรถนะในการประกอบ
อาชพี ระดบั สงู หรอื เนน้ ทงั้ สองดา้ น รวมทง้ั สถาบนั อาจมบี ทบาทในการพฒั นาภาคการผลติ จรงิ
ทั้งอตุ สาหกรรมและบริการ สถาบันในกลุม่ นีอ้ าจจ�ำแนกได้เปน็ ๒ ลักษณะ
ลักษณะท่ี ๑ เป็นสถาบนั ท่ีเนน้ ระดบั บัณฑติ ศกึ ษา
ลกั ษณะที่ ๒ เป็นสถาบนั ทีเ่ นน้ ระดับปริญญาตรี
กลุม่ ง สถาบันท่ีเน้นการวิจัยขั้นสูงและผลิตบัณฑิตระดับบัณฑิตศึกษา โดยเฉพาะ
ระดับปรญิ ญาเอก
หมายความถึง สถาบันท่ีเน้นการผลิตบัณฑิตระดับบัณฑิตศึกษาโดยเฉพาะระดับ
ปริญญาเอก และเน้นการท�ำวิทยานิพนธ์และการวิจัยรวมถึงการวิจัยหลังปริญญาเอก
สถาบันเน้นการผลิตบัณฑิตที่เป็นผู้น�ำทางความคิดของประเทศ สถาบันมีศักยภาพ
ในการขับเคลอ่ื นอุดมศกึ ษาไทยให้อย่ใู นแนวหน้าระดับสากล มุ่งสร้างองค์ความรู้ ทฤษฎี
และขอ้ คน้ พบใหมท่ างวิชาการ
8 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๒๒ ตอนพิเศษ ๓๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๘
ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญา พ.ศ. ๒๕๔๘
โดยท่ีเป็นการสมควรปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอนุปริญญาท่ีใช้
ในปัจจุบันให้มีความเหมาะสมยิ่งข้ึน เพื่อประโยชน์ในการรักษามาตรฐานวิชาการและ
วิชาชีพ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของเกณฑ์การรับรองวิทยฐานะและมาตรฐานการศึกษา
และเพอื่ ใหก้ ารบรหิ ารงานดา้ นวชิ าการด�ำเนนิ ไปอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ฉะนน้ั อาศยั อ�ำนาจ
ตามความในมาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญตั ริ ะเบยี บบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ
พ.ศ. ๒๕๔๖ รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร จงึ ใหอ้ อกประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
เรอ่ื ง “เกณฑม์ าตรฐานหลักสตู รระดบั อนปุ ริญญา พ.ศ. ๒๕๔๘” ดงั ตอ่ ไปนี้
๑. ประกาศกระทรวงศึกษาธิการน้ีเรียกว่า “เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับ
อนปุ ริญญา พ.ศ. ๒๕๔๘”
๒. ให้ใช้ประกาศกระทรวงน้ีส�ำหรับหลักสูตรระดับอนุปริญญาทุกสาขาวิชา
ท่ีมรี ะยะเวลาการศกึ ษา ๖ ภาคการศึกษาปกติ (๓ ปี) ตามระบบทวิภาค หรอื หลกั สตู ร
ที่เทยี บเทา่ ทกุ สาขาวิชา ส�ำหรบั หลักสตู รท่จี ะเปิดใหมแ่ ละหลักสูตรเกา่ เพือ่ ปรับปรุงใหม่
ของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐและเอกชน และให้ใช้บังคับต้ังแต่วันถัดจากวันประกาศ
ในราชกจิ จานเุ บกษาเปน็ ต้นไป
๓. ให้ยกเลิกประกาศทบวงมหาวิทยาลัย เรื่อง “เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตร
อนุปรญิ ญา พ.ศ. ๒๕๓๒” ลงวันที่ ๒๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๒
๔. ปรัชญาและวัตถุประสงค์ของหลักสูตร มุ่งให้มีความสัมพันธ์สอดคล้องกับ
แผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาของชาติ ปรัชญาของการอุดมศึกษา ปรัชญาของ
สถาบันอุดมศึกษาและมาตรฐานวิชาการและวิชาชีพของสาขาวิชาน้ัน ๆ โดยมุ่งเน้น
การผลติ บคุ ลากรใหม้ คี วามรอบรทู้ ง้ั ภาคทฤษฎแี ละภาคปฏบิ ตั ใิ นสาขาวชิ าทม่ี คี วามจ�ำเปน็
สามารถน�ำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับความต้องการ
ของสังคม รวมทัง้ ให้เปน็ ผมู้ คี ณุ ธรรมและจริยธรรม
๕. ระบบการจัดการศกึ ษา ใช้ระบบทวิภาค โดย ๑ ปกี ารศกึ ษา แบง่ ออกเป็น
๒ ภาคการศกึ ษาปกติ ๑ ภาคการศึกษาปกตมิ ีระยะเวลาศึกษาไมน่ อ้ ยกว่า ๑๕ สปั ดาห์
สถาบนั อดุ มศกึ ษาทเ่ี ปดิ การศกึ ษาภาคฤดรู อ้ น ใหก้ �ำหนดระยะเวลาและจ�ำนวนหนว่ ยกติ
โดยมสี ัดส่วนเทียบเคยี งกันได้กับการศึกษาภาคปกติ
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 9
เล่ม ๑๒๒ ตอนพิเศษ ๓๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๘
สถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาในระบบไตรภาค หรือระบบจตุรภาค
ให้ถอื แนวทางดงั น้ี
ระบบไตรภาค ๑ ปีการศึกษาแบง่ ออกเปน็ ๓ ภาคการศึกษาปกติ ๑ ภาค
การศึกษาปกติมีระยะเวลาศึกษาไม่น้อยกวา่ ๑๒ สปั ดาห์
ระบบจตุรภาค ๑ ปกี ารศึกษาแบ่งออกเป็น ๔ ภาคการศึกษาปกติ ๑ ภาค
การศึกษาปกติมรี ะยะเวลาศึกษาไม่น้อยกว่า ๑๐ สปั ดาห์
สถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาระบบอื่น ให้แสดงรายละเอียดเก่ียวกับ
ระบบการศึกษานั้น รวมทั้งรายละเอียดการเทียบเคียงหน่วยกิตกับระบบทวิภาค
ไว้ในหลักสูตรให้ชดั เจนดว้ ย
๖. การคดิ หนว่ ยกติ
๖.๑ รายวชิ าภาคทฤษฎี ทีใ่ ช้เวลาบรรยาย หรอื อภปิ รายปญั หาไมน่ ้อยกวา่
๑๕ ชว่ั โมงตอ่ ภาคการศึกษาปกติ ใหม้ ีคา่ เทา่ กบั ๑ หน่วยกติ ระบบทวภิ าค
๖.๒ รายวิชาภาคปฏิบัติ ที่ใช้เวลาฝึกหรือทดลองไม่น้อยกว่า ๓๐ ช่ัวโมง
ตอ่ ภาคการศกึ ษาปกติ ใหม้ คี ่าเทา่ กับ ๑ หนว่ ยกิตระบบทวิภาค
๖.๓ การฝกึ งานหรือการฝกึ ภาคสนาม ท่ใี ช้เวลาฝึกไม่น้อยกวา่ ๔๕ ชั่วโมง
ตอ่ ภาคการศกึ ษาปกติ ใหม้ คี ่าเท่ากบั ๑ หนว่ ยกิตระบบทวภิ าค
๖.๔ การท�ำโครงงานหรือกิจกรรมการเรียนอ่ืนใดตามที่ได้รับมอบหมาย
ที่ใช้เวลาท�ำโครงงานหรือกิจกรรมนั้น ๆ ไม่น้อยกว่า ๔๕ ชั่วโมงต่อภาคการศึกษาปกติ
ให้มีค่าเท่ากบั ๑ หน่วยกติ ระบบทวภิ าค
๗. จ�ำนวนหน่วยกิตรวมและระยะเวลาการศึกษา ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิต
รวมไมน่ อ้ ยกวา่ ๙๐ หนว่ ยกติ ใชเ้ วลาศกึ ษาไมเ่ กนิ ๖ ปกี ารศกึ ษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี น
เตม็ เวลาและไมเ่ กนิ ๙ ปกี ารศึกษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรียนไมเ่ ต็มเวลา
ท้ังน้ี ให้นับเวลาศึกษาจากวันท่ีเปิดภาคการศึกษาแรกที่รับเข้าศึกษา
ในหลกั สตู รนั้น
๘. โครงสร้างหลักสูตร ประกอบด้วยหมวดวิชาศึกษาท่ัวไป หมวดวิชาเฉพาะ
และหมวดวชิ าเลือกเสรี โดยมสี ดั ส่วนจ�ำนวนหนว่ ยกติ ของแต่ละหมวดวชิ า ดงั น้ี
๘.๑ หมวดวชิ าศกึ ษาทวั่ ไป หมายถงึ วชิ าทมี่ งุ่ พฒั นาผเู้ รยี นใหม้ คี วามรอบรู้
อยา่ งกวา้ งขวาง มโี ลกทศั นท์ ก่ี วา้ งไกล มคี วามเขา้ ใจธรรมชาติ ตนเอง ผอู้ นื่ และสงั คม เปน็
ผใู้ ฝร่ ู้ สามารถคดิ อยา่ งมเี หตผุ ล สามารถใชภ้ าษาในการตดิ ตอ่ สอื่ ความหมายไดด้ ี มคี ณุ ธรรม
10 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๒๒ ตอนพิเศษ ๓๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๘
ตระหนักในคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมท้ังของไทยและของประชาคมนานาชาติ สามารถ
น�ำความรไู้ ปใช้ในการด�ำเนนิ ชวี ิตและด�ำรงตนอย่ใู นสงั คมได้เปน็ อยา่ งดี
สถาบนั อดุ มศกึ ษาอาจจดั วชิ าศกึ ษาทว่ั ไปในลกั ษณะจ�ำแนกเปน็ รายวชิ า
หรอื ลกั ษณะบรู ณาการใด ๆ กไ็ ด้ โดยผสมผสานเนอื้ หาวชิ าทคี่ รอบคลมุ สาระของกลมุ่ วชิ า
สงั คมศาสตร์ มนษุ ยศาสตร์ ภาษา และกลุ่มวิชาวทิ ยาศาสตรก์ บั คณิตศาสตร์ ในสัดส่วน
ที่เหมาะสมเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของวิชาศึกษาท่ัวไป โดยให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตรวม
ไมน่ อ้ ยกวา่ ๓๐ หนว่ ยกิต
๘.๒ หมวดวชิ าเฉพาะ หมายถงึ วชิ าแกน วชิ าเฉพาะดา้ น วชิ าพน้ื ฐานวชิ าชพี
และวิชาชีพที่มุ่งหมายให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และปฏิบัติงานได้โดยให้มีจ�ำนวน
หน่วยกิตรวมไม่น้อยกวา่ ๔๕ หนว่ ยกิต หากจดั หมวดวชิ าเฉพาะในลกั ษณะวิชาเอกและ
วิชาโท วชิ าเอกต้องมจี �ำนวนหนว่ ยกิตไมน่ ้อยกว่า ๓๐ หนว่ ยกติ และวิชาโทต้องมีจ�ำนวน
หนว่ ยกิตไมน่ ้อยกว่า ๑๕ หน่วยกิต
๘.๓ หมวดวิชาเลือกเสรี หมายถึง วิชาทม่ี ุ่งใหผ้ เู้ รยี นมคี วามรู้ ความเข้าใจ
ตามทต่ี นเองถนดั หรอื สนใจ โดยเปดิ โอกาสใหผ้ เู้ รียนเลอื กเรยี นรายวชิ าใด ๆ ในหลกั สูตร
ระดบั อนปุ รญิ ญาตามทสี่ ถาบนั อดุ มศกึ ษาก�ำหนด และใหม้ จี �ำนวนหนว่ ยกติ รวมไมน่ อ้ ยกวา่
๓ หนว่ ยกติ
สถาบนั อดุ มศกึ ษาอาจยกเวน้ หรอื เทยี บโอนหนว่ ยกติ รายวชิ าในหมวดวชิ า
ศกึ ษาทวั่ ไป หมวดวชิ าเฉพาะ และหมวดวชิ าเลอื กเสรี ใหก้ บั นกั ศกึ ษาทม่ี คี วามรคู้ วามสามารถ
ทสี่ ามารถวดั มาตรฐานได้ ทงั้ น้ี นกั ศกึ ษาตอ้ งศกึ ษาใหค้ รบตามจ�ำนวนหนว่ ยกติ ทกี่ �ำหนดไว้
ในเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตร และเป็นไปตามหลักเกณฑ์การเทียบโอนผลการเรียนระดับ
ปรญิ ญาเขา้ สกู่ ารศกึ ษาในระบบและแนวปฏบิ ตั ทิ ดี่ เี กยี่ วกบั การเทยี บโอน ของส�ำนกั งาน
คณะกรรมการการอดุ มศึกษา
๙. จ�ำนวนและคณุ วฒุ ขิ องอาจารย์ ตอ้ งมอี าจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู รตลอดระยะเวลา
ท่ีจัดการศึกษาตามหลักสูตรนั้น ซ่ึงมีคุณวุฒิตรงหรือสัมพันธ์กับสาขาวิชาท่ีเปิดสอน
ไมน่ อ้ ยกวา่ ๓ คน และในจ�ำนวนนนั้ ตอ้ งเปน็ ผมู้ คี ณุ วฒุ ไิ มต่ ำ่� กวา่ ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่
หรือเป็นผู้ด�ำรงต�ำแหน่งทางวิชาการไม่ต่�ำกว่าผู้ช่วยศาสตราจารย์ จ�ำนวนอย่างน้อย
๑ คน ท้ังนี้ อาจารย์ประจ�ำในแตล่ ะหลกั สตู รจะเป็นอาจารยป์ ระจ�ำเกินกว่า ๑ หลกั สูตร
ในเวลาเดยี วกนั ไมไ่ ด้
๑๐. คุณสมบัติของผู้เข้าศึกษา จะต้องเป็นผู้ส�ำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษา
ตอนปลายหรือเทยี บเท่า
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 11
เล่ม ๑๒๒ ตอนพิเศษ ๓๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๘
๑๑. การลงทะเบยี นเรยี น
๑๑.๑ การลงทะเบยี นเรยี นเตม็ เวลา ใหล้ งทะเบยี นเรยี นไดไ้ มน่ อ้ ยกวา่ ๙ หนว่ ยกติ
และไม่เกิน ๒๒ หนว่ ยกิต ในแต่ละภาคการศกึ ษาปกติ และจะส�ำเร็จการศกึ ษาได้ไม่กอ่ น
๕ ภาคการศกึ ษาปกติ
๑๑.๒ การลงทะเบียนเรียนไม่เต็มเวลา ให้ลงทะเบียนเรียนได้ไม่เกิน ๙
หน่วยกิตในแต่ละภาคการศึกษาปกติ และจะส�ำเร็จการศึกษาได้ไม่ก่อน ๑๐ ภาค
การศกึ ษาปกติ
ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนในภาคฤดูร้อน ให้ลงทะเบียนเรียนได้
ไมเ่ กิน ๙ หน่วยกติ
หากสถาบันอุดมศึกษาใดมีเหตุผลและความจ�ำเป็นพิเศษ การลง
ทะเบียนเรียนท่ีมีจ�ำนวนหน่วยกิตแตกต่างไปจากเกณฑ์ข้างต้นก็อาจท�ำได้ แต่ท้ังน้ี
ตอ้ งไม่กระทบกระเทอื นตอ่ มาตรฐานและคณุ ภาพการศกึ ษา
๑๒. เกณฑก์ ารวดั ผลและการส�ำเรจ็ การศกึ ษา ตอ้ งเรยี นครบตามจ�ำนวนหนว่ ยกติ
ที่ก�ำหนดไว้ในหลักสูตร เกณฑ์ขั้นต่�ำของแต่ละรายวิชา และต้องได้ระดับคะแนนเฉลี่ย
ไมต่ ำ�่ กวา่ ๒.๐๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนนหรอื เทยี บเทา่ จงึ ถอื วา่ เรยี นจบหลกั สตู รอนปุ รญิ ญา
สถาบันอุดมศึกษาท่ีใช้ระบบการวัดผลและการส�ำเร็จการศึกษา
ท่แี ตกตา่ งจากน้ี จะตอ้ งก�ำหนดใหม้ คี า่ เทยี บเคยี งกนั ได้
๑๓. ชอ่ื ปรญิ ญา ใหใ้ ชช้ อ่ื วา่ “อนปุ รญิ ญา” อกั ษรยอ่ “อ.” แลว้ ตามดว้ ยสาขาวชิ า
ต่อท้ายหลักสูตรปริญญาตรีที่มีการให้อนุปริญญาเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรปริญญาตรี
หรือหลักสูตรท่ีเทียบเท่าอนุปริญญา และมีระบบการศึกษาแตกต่างไปจากท่ีก�ำหนด
ไว้ข้างต้น ให้ใช้เกณฑ์มาตรฐานน้ีโดยอนุโลม และหลักสูตรอนุปริญญาท่ีมีระยะเวลา
การศกึ ษาแตกตา่ งไปจากเกณฑม์ าตรฐานนใ้ี หใ้ ชเ้ กณฑม์ าตรฐานนพ้ี จิ ารณา โดยใหอ้ ยใู่ น
มาตรฐานทเี่ ทียบเคียงกนั ได้ตามความเหมาะสม
๑๔. การประกันคุณภาพของหลักสูตร ให้ทุกหลักสูตรก�ำหนดระบบการประกัน
คุณภาพของหลกั สูตรไว้ใหช้ ดั เจน ซงึ่ อย่างนอ้ ยประกอบดว้ ยประเดน็ หลกั ๔ ประเด็นคือ
๑๔.๑ การบริหารหลกั สูตร
๑๔.๒ ทรพั ยากรประกอบการเรียนการสอน
๑๔.๓ การสนับสนุนและการให้ค�ำแนะน�ำนักศกึ ษา
๑๔.๔ ความตอ้ งการของตลาดแรงงาน สงั คม และ/หรือความพึงพอใจของ
ผู้ใชบ้ ณั ฑิต
12 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๒๒ ตอนพิเศษ ๓๙ ง ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๘
๑๕. การพัฒนาหลักสูตร ให้ทุกหลักสูตรมีการพัฒนาหลักสูตรให้ทันสมัย
แสดงการปรับปรุงดัชนีด้านมาตรฐานและคุณภาพการศึกษาเป็นระยะ ๆ อย่างน้อย
ทกุ ๆ ๕ ปี และมกี ารประเมนิ เพ่อื พฒั นาหลกั สูตรอยา่ งตอ่ เน่ืองทกุ ๕ ปี
๑๖. ในกรณีท่ีไม่สามารถปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าวได้ หรือมีความจ�ำเป็นต้อง
ปฏิบัตินอกเหนือจากที่ก�ำหนดไว้ในประกาศนี้ ให้อยู่ในดุลยพินิจของคณะกรรมการ
การอุดมศึกษาท่ีจะพิจารณา และให้ถือค�ำวินิจฉัยของคณะกรรมการการอุดมศึกษานั้น
เป็นทส่ี ดุ
ประกาศ ณ วนั ที่ ๒๑ กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๔๘
อดิศัย โพธารามกิ
รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงศกึ ษาธิการ
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 13
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี
พ.ศ. ๒๕๕๘
โดยที่เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. ๒๕๔๘ ได้ประกาศใช้
มาเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้ว จึงมีความจ�ำเป็นต้องมีการปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานดังกล่าว
ส�ำหรับการผลิตบัณฑิตระดับอุดมศึกษาท่ีเหมาะสมกับพลวัตของโลกท่ีเปลี่ยนแปลงไป
อยา่ งรวดเรว็ โดยมเี จตนารมณใ์ หเ้ กณฑม์ าตรฐานหลกั สตู รระดบั ปรญิ ญาตรี พ.ศ. ๒๕๕๘
รองรับการบริหารจัดการหลักสูตรที่มีลักษณะท่ีแตกต่างตามจุดเน้นของสาขาวิชาการ
และวิชาชีพต่าง ๆ ตอบสนองการผลิตบัณฑิตให้มีคณุ ภาพสอดคลอ้ งกบั กรอบมาตรฐาน
คณุ วฒุ ริ ะดบั อดุ มศกึ ษาแหง่ ชาติ ตลาดแรงงาน ความก้าวหน้าของศาสตร์และเทคโนโลยี
รวมท้ังบรบิ ททางสงั คมทเ่ี ปล่ยี นแปลงไป
ฉะน้ัน อาศัยอ�ำนาจตามความในมาตรา ๘ และมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบญั ญตั ิ
ระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ศกึ ษาธกิ าร โดยค�ำแนะน�ำของคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา ในคราวประชมุ ครง้ั ท่ี ๘/๒๕๕๘
เม่ือวันท่ี ๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ จึงออกประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง
“เกณฑม์ าตรฐานหลกั สตู รระดับปรญิ ญาตรี พ.ศ. ๒๕๕๘” ดงั ต่อไปนี้
๑. ประกาศกระทรวงศึกษาธิการนี้เรียกว่า “เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับ
ปรญิ ญาตรี พ.ศ. ๒๕๕๘”
๒. ให้ใช้ประกาศกระทรวงนี้ส�ำหรับหลักสูตรระดับปริญญาตรีทุกสาขาวิชา
ที่จะเปิดใหม่และหลักสูตรเก่าที่จะปรับปรุงใหม่ของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐและ
เอกชน และให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเปน็ ต้นไป
๓. ใหย้ กเลิก
๓.๑ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอื่ ง “เกณฑม์ าตรฐานหลกั สตู รระดบั
ปริญญาตรี พ.ศ. ๒๕๔๘” ลงวันท่ี ๒๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๘
๓.๒ ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง “การจดั การศกึ ษาหลกั สตู รระดบั
ปรญิ ญาตรี (ตอ่ เนอื่ ง) ของสถาบนั อดุ มศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๓” ลงวนั ท่ี ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๓
๔. ในประกาศกระทรวงน้ี
“อาจารยป์ ระจ�ำ” หมายถงึ บคุ คลทดี่ �ำรงต�ำแหนง่ อาจารย์ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์
14 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ ในสถาบนั อดุ มศกึ ษาทเี่ ปดิ สอนหลกั สตู รนนั้ ทม่ี หี นา้ ท่ี
รบั ผดิ ชอบตามพนั ธกจิ ของการอดุ มศกึ ษา และปฏบิ ตั หิ นา้ ทเี่ ตม็ เวลา
ส�ำหรบั อาจารยป์ ระจ�ำทส่ี ถาบนั อดุ มศกึ ษารบั เขา้ ใหมต่ งั้ แตเ่ กณฑม์ าตรฐานน้ี
เรม่ิ บงั คบั ใชต้ อ้ งมคี ะแนนทดสอบความสามารถภาษาองั กฤษไดต้ ามเกณฑท์ กี่ �ำหนดไวใ้ นประกาศ
คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอื่ ง มาตรฐานความสามารถภาษาองั กฤษของอาจารยป์ ระจ�ำ
“อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร” หมายถึง อาจารย์ประจ�ำที่มีคุณวุฒิตรงหรือ
สัมพันธ์กับสาขาวิชาของหลักสูตรที่เปิดสอน ซ่ึงมีหน้าท่ีสอนและค้นคว้าวิจัยในสาขา
วชิ าดงั กลา่ ว ทง้ั น้ี สามารถเปน็ อาจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู รหลายหลกั สตู รไดใ้ นเวลาเดยี วกนั
แตต่ อ้ งเปน็ หลกั สตู รทอี่ าจารยผ์ นู้ น้ั มคี ณุ วฒุ ติ รงหรอื สมั พนั ธก์ บั สาขาวชิ าของหลกั สตู ร
“อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร” หมายถึง อาจารย์ประจ�ำหลักสูตรท่ีมี
ภาระหน้าที่ในการบริหารและพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอน ต้ังแต่การวางแผน
การควบคมุ คณุ ภาพ การตดิ ตามประเมนิ ผลและการพฒั นาหลกั สตู ร อาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบ
หลักสูตรต้องอยู่ประจ�ำหลักสูตรนั้นตลอดระยะเวลาท่ีจัดการศึกษา โดยจะเป็นอาจารย์
ผู้รับผิดชอบหลักสูตรเกินกว่า ๑ หลักสูตรในเวลาเดียวกันไม่ได้ยกเว้น พหุวิทยาการ
หรือสหวิทยาการ ให้เป็นอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรได้อีกหนึ่งหลักสูตร และอาจารย์
ผรู้ บั ผิดชอบหลักสตู รสามารถซ�้ำได้ไมเ่ กนิ ๒ คน
“อาจารย์พเิ ศษ” หมายถึง ผสู้ อนทีไ่ มใ่ ช่อาจารยป์ ระจ�ำ
๕. ปรัชญา และวตั ถปุ ระสงค์
มงุ่ ใหก้ ารผลติ บณั ฑติ มคี วามสมั พนั ธส์ อดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาการศกึ ษาระดบั
อดุ มศกึ ษาของชาติ ปรชั ญาของการอดุ มศกึ ษา ปรชั ญาของสถาบนั อดุ มศกึ ษา และมาตรฐาน
วชิ าการและวชิ าชพี ทเ่ี ปน็ สากล ใหก้ ารผลติ บณั ฑติ ระดบั อดุ มศกึ ษาอยบู่ นฐานความเชอ่ื วา่
ก�ำลังคนที่มีคุณภาพต้องเป็นบุคคลที่มีจิตส�ำนึกของความเป็นพลเมืองดีท่ีสร้างสรรค์
ประโยชนต์ อ่ สงั คม และมศี กั ยภาพในการพง่ึ พาตนเองบนฐานภมู ปิ ญั ญาไทย ภายใตก้ รอบ
ศลี ธรรมจรรยาอนั ดงี าม เพอื่ น�ำพาประเทศสกู่ ารพฒั นาทย่ี ง่ั ยนื และทดั เทยี มมาตรฐานสากล
ทง้ั น้ี มวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอื่ ก�ำกบั สง่ เสรมิ กระบวนการผลติ บณั ฑติ ทเ่ี นน้ การพฒั นา
ผเู้ รยี นใหม้ ลี กั ษณะของความเปน็ มนษุ ยท์ สี่ มบรู ณ์ สามารถด�ำรงตนอยใู่ นสงั คมพหวุ ฒั นธรรม
ภายใตก้ ระแสโลกาภวิ ตั น์ ทม่ี กี ารสอ่ื สารแบบไรพ้ รมแดน มศี กั ยภาพในการเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ
มคี วามสามารถในการปฏบิ ตั งิ านไดต้ ามกรอบมาตรฐานและจรรยาบรรณทก่ี �ำหนด สามารถ
สรา้ งสรรคง์ านทเ่ี กดิ ประโยชนต์ อ่ ตนเองและสังคม ท้งั ในระดับทอ้ งถิ่นและสากล โดยแบง่
หลกั สูตรเปน็ ๒ กล่มุ ดงั นี้
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 15
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๕.๑ หลักสตู รปริญญาตรที างวชิ าการ แบง่ เปน็ ๒ แบบ ได้แก่
๕.๑.๑ หลกั สตู รปรญิ ญาตรที างวชิ าการ ทม่ี งุ่ ผลติ บณั ฑติ ใหม้ คี วามรอบรู้
ทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติ เน้นความรู้และทักษะด้านวิชาการ สามารถน�ำความรู้
ไปประยกุ ตใ์ ช้ในสถานการณ์จริงได้อย่างสร้างสรรค์
๕.๑.๒ หลกั สตู รปรญิ ญาตรแี บบกา้ วหนา้ ทางวชิ าการ ซงึ่ เปน็ หลกั สตู ร
ปรญิ ญาตรสี �ำหรบั ผเู้ รยี นทมี่ คี วามสามารถพเิ ศษ มงุ่ เนน้ ผลติ บณั ฑติ ทม่ี คี วามรคู้ วามสามารถ
ระดบั สงู โดยใชห้ ลกั สตู รปกตทิ เ่ี ปดิ สอนอยแู่ ลว้ ใหร้ องรบั ศกั ยภาพของผเู้ รยี น โดยก�ำหนดให้
ผเู้ รยี นไดศ้ กึ ษาบางรายวชิ าในระดบั บณั ฑติ ศกึ ษาทเี่ ปดิ สอนอยแู่ ลว้ และสนบั สนนุ ใหผ้ เู้ รยี น
ไดท้ �ำวิจยั ทลี่ ่มุ ลกึ ทางวิชาการ
๕.๒ หลกั สตู รปรญิ ญาตรที างวชิ าชพี หรอื ปฏบิ ตั กิ าร แบง่ เปน็ ๒ แบบ ไดแ้ ก่
๕.๒.๑ หลกั สตู รปรญิ ญาตรที างวชิ าชพี หรอื ปฏบิ ตั กิ าร ทมี่ งุ่ ผลติ บณั ฑติ
ใหม้ คี วามรอบรู้ ทง้ั ภาคทฤษฎแี ละภาคปฏบิ ตั ิ เนน้ ความรู้ สมรรถนะและทกั ษะดา้ นวชิ าชพี
ตามขอ้ ก�ำหนดของมาตรฐานวชิ าชพี หรอื มสี มรรถนะและทกั ษะดา้ นการปฏบิ ตั เิ ชงิ เทคนคิ
ในศาสตรส์ าขาวชิ านน้ั ๆ โดยผา่ นการฝกึ งานในสถานประกอบการ หรือสหกจิ ศกึ ษา
หลกั สตู รแบบนเี้ ทา่ นนั้ ทจ่ี ดั หลกั สตู รปรญิ ญาตรี (ตอ่ เนอื่ ง) ได้
เพราะมุ่งผลิตบัณฑิตท่ีมีทักษะการปฏิบัติการอยู่แล้ว ให้มีความรู้ด้านวิชาการมากย่ิงข้ึน
รวมท้ังไดร้ ับการฝกึ ปฏบิ ัตขิ ัน้ สงู เพม่ิ เตมิ
หลกั สตู รปรญิ ญาตรี (ตอ่ เนอ่ื ง) ถอื เปน็ สว่ นหนงึ่ ของหลกั สตู ร
ปริญญาตรี และจะต้องสะท้อนปรัชญาและเน้ือหาสาระของหลักสูตรปริญญาตรีน้ัน ๆ
โดยครบถว้ น และใหร้ ะบุค�ำวา่ “ตอ่ เน่ือง” ในวงเล็บตอ่ ทา้ ยชือ่ หลักสตู ร
๕.๒.๒ หลักสูตรปริญญาตรีแบบก้าวหน้าทางวิชาชีพหรือปฏิบัติการ
ซ่ึงเป็นหลักสูตรส�ำหรับผู้เรียนท่ีมีความสามารถพิเศษ มุ่งเน้นผลิตบัณฑิตที่มีความรู้
สมรรถนะทางวชิ าชพี หรอื ปฏบิ ตั กิ ารขนั้ สงู โดยใชห้ ลกั สตู รปกตทิ เ่ี ปดิ สอนอยแู่ ลว้ ใหร้ องรบั
ศกั ยภาพของผเู้ รยี น โดยก�ำหนดใหผ้ เู้ รยี นไดศ้ กึ ษาบางรายวชิ าในระดบั บณั ฑติ ศกึ ษาทเ่ี ปดิ สอน
อยแู่ ลว้ และท�ำวจิ ยั ทล่ี มุ่ ลกึ หรอื ไดร้ บั การฝกึ ปฏบิ ตั ขิ น้ั สงู ในหนว่ ยงาน องคก์ ร หรอื สถาน
ประกอบการ
หลกั สตู รปรญิ ญาตรแี บบกา้ วหนา้ ทางวชิ าการหรอื ทางวชิ าชพี
หรอื ปฏบิ ัตกิ าร ต้องมีการเรียนรายวิชาระดับบัณฑติ ศึกษาไมน่ ้อยกว่า ๑๒ หน่วยกติ
๖. ระบบการจดั การศกึ ษา ใชร้ ะบบทวภิ าค โดย ๑ ปกี ารศกึ ษาแบง่ ออกเปน็ ๒ ภาค
การศกึ ษาปกติ ๑ ภาคการศึกษาปกตมิ ีระยะเวลาศกึ ษาไม่นอ้ ยกว่า ๑๕ สปั ดาห์ สถาบัน
16 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
อุดมศึกษาท่ีเปิดการศึกษาภาคฤดูร้อน ให้ก�ำหนดระยะเวลาและจ�ำนวนหน่วยกิตโดยมี
สัดสว่ นเทียบเคียงกันไดก้ ับการศกึ ษาภาคปกติ
สถาบนั อดุ มศกึ ษาทจี่ ดั การศกึ ษาในระบบไตรภาค หรอื ระบบจตรุ ภาค ใหถ้ อื
แนวทางดังนี้
ระบบไตรภาค
๑ปกี ารศกึ ษาแบง่ ออกเปน็ ๓ภาคการศกึ ษาปกติ๑ภาคการศกึ ษาปกติ
มรี ะยะเวลาศกึ ษาไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๒ สัปดาห์
โดย ๑ หนว่ ยกติ ระบบไตรภาค เทยี บไดก้ บั ๑๒/๑๕ หนว่ ยกติ ระบบ
ทวภิ าค หรอื ๔ หนว่ ยกติ ระบบทวภิ าค เทยี บไดก้ บั ๕ หนว่ ยกติ ระบบไตรภาค
ระบบจตุรภาค
๑ปกี ารศกึ ษาแบง่ ออกเปน็ ๔ภาคการศกึ ษาปกติ๑ภาคการศกึ ษาปกติ
มีระยะเวลาศกึ ษาไมน่ อ้ ยกว่า ๑๐ สปั ดาห์
โดย ๑ หน่วยกิตระบบจตุรภาค เทียบได้กับ ๑๐/๑๕ หน่วยกิต
ระบบทวภิ าค หรอื ๒ หนว่ ยกติ ระบบทวภิ าค เทยี บไดก้ บั ๓ หนว่ ยกติ ระบบจตรุ ภาค
สถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาระบบอ่ืน ให้แสดงรายละเอียดเก่ียวกับ
ระบบการศึกษาน้ัน รวมทั้งรายละเอียดการเทียบเคียงหน่วยกิตกับระบบทวิภาคไว้ใน
หลกั สตู รให้ชัดเจนด้วย
๗. การคิดหนว่ ยกิต
๗.๑ รายวิชาภาคทฤษฎี ท่ีใช้เวลาบรรยายหรืออภิปรายปัญหาไม่น้อยกว่า
๑๕ ชว่ั โมงตอ่ ภาคการศึกษาปกติ ใหม้ ีค่าเท่ากบั ๑ หน่วยกิตระบบทวิภาค
๗.๒ รายวิชาภาคปฏิบัติ ที่ใช้เวลาฝึกหรือทดลองไม่น้อยกว่า ๓๐ ช่ัวโมง
ต่อภาคการศกึ ษาปกติ ให้มคี ่าเทา่ กบั ๑ หนว่ ยกติ ระบบทวิภาค
๗.๓ การฝกึ งานหรอื การฝกึ ภาคสนาม ทใ่ี ชเ้ วลาฝกึ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๔๕ ชวั่ โมง
ต่อภาคการศกึ ษาปกติ ใหม้ คี า่ เท่ากบั ๑ หน่วยกิตระบบทวภิ าค
๗.๔ การท�ำโครงงานหรือกิจกรรมการเรียนอื่นใดตามท่ีได้รับมอบหมาย
ที่ใช้เวลาท�ำโครงงานหรือกิจกรรมนั้น ๆ ไม่น้อยกว่า ๔๕ ชั่วโมงต่อภาคการศึกษาปกติ
ใหม้ ีค่าเทา่ กบั ๑ หน่วยกติ ระบบทวิภาค
๘. จ�ำนวนหน่วยกติ รวมและระยะเวลาการศกึ ษา
๘.๑ หลักสูตรปริญญาตรี (๔ ปี) ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตรวมไม่น้อยกว่า
๑๒๐ หนว่ ยกติ ใชเ้ วลาศกึ ษาไมเ่ กนิ ๘ ปกี ารศกึ ษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นเตม็ เวลา
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 17
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
และไม่เกนิ ๑๒ ปกี ารศกึ ษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรียนไม่เตม็ เวลา
๘.๒ หลักสูตรปริญญาตรี (๕ ปี) ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตรวมไม่น้อยกว่า
๑๕๐ หน่วยกิต ใช้เวลาศึกษาไม่เกิน ๑๐ ปีการศึกษา ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนเต็ม
เวลา และไม่เกิน ๑๕ ปกี ารศึกษา ส�ำหรับการลงทะเบียนเรยี นไม่เต็มเวลา
๘.๓ หลกั สตู รปรญิ ญาตรี (ไมน่ อ้ ยกวา่ ๖ ป)ี ใหม้ จี �ำนวนหนว่ ยกติ รวมไมน่ อ้ ยกวา่
๑๘๐ หนว่ ยกติ ใชเ้ วลาศกึ ษาไมเ่ กนิ ๑๒ ปกี ารศกึ ษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นเตม็ เวลา
และไมเ่ กนิ ๑๘ ปกี ารศกึ ษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นไมเ่ ต็มเวลา
๘.๔ หลักสูตรปริญญาตรี (ต่อเน่ือง) ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตรวมไม่น้อยกว่า
๗๒ หน่วยกิต ใช้เวลาศึกษาไม่เกิน ๔ ปีการศึกษา ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนเตม็ เวลา
และไมเ่ กนิ ๖ ปกี ารศกึ ษา ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นไมเ่ ตม็ เวลา ทง้ั นี้ ใหน้ บั เวลาศกึ ษา
จากวันท่เี ปิดภาคการศกึ ษาแรกที่รบั เข้าศึกษาในหลกั สตู รน้นั
๙. โครงสร้างหลักสูตร ประกอบด้วยหมวดวิชาศึกษาท่ัวไป หมวดวิชาเฉพาะ
และหมวดวชิ าเลอื กเสรี โดยมสี ดั ส่วนจ�ำนวนหนว่ ยกติ ของแตล่ ะหมวดวชิ า ดงั นี้
๙.๑ หมวดวชิ าศกึ ษาทว่ั ไป หมายถงึ หมวดวชิ าทเ่ี สรมิ สรา้ งความเปน็ มนษุ ย์
ท่ีสมบูรณ์ ให้มีความรอบรู้อย่างกว้างขวาง เข้าใจ และเห็นคุณค่าของตนเอง ผู้อ่ืน
สังคม ศิลปวัฒนธรรม และธรรมชาติ ใส่ใจต่อความเปล่ียนแปลงของสรรพสิ่ง พัฒนา
ตนเองอย่างต่อเน่ือง ด�ำเนินชีวิตอย่างมีคุณธรรม พร้อมให้ความช่วยเหลือเพ่ือนมนุษย์
และเป็นพลเมืองท่ีมีคณุ คา่ ของสงั คมไทยและสังคมโลก
สถาบนั อดุ มศกึ ษาอาจจดั วชิ าศกึ ษาทวั่ ไปในลกั ษณะจ�ำแนกเปน็ รายวชิ า
หรอื ลกั ษณะบรู ณาการใด ๆ กไ็ ด้ โดยผสมผสานเนอื้ หาวชิ าทค่ี รอบคลมุ สาระของกลมุ่ วชิ า
สังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ ภาษาและกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์กับคณิตศาสตร์ในสัดส่วน
ท่ีเหมาะสมเพ่ือให้บรรลุวัตถุประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาท่ัวไป โดยให้มีจ�ำนวน
หน่วยกิตรวมไม่นอ้ ยกวา่ ๓๐ หน่วยกิต
อน่ึง การจัดวิชาศึกษาท่ัวไปส�ำหรับหลักสูตรปริญญาตรี (ต่อเนื่อง)
อาจไดร้ บั การยกเวน้ รายวชิ าทไี่ ดศ้ กึ ษามาแลว้ ในระดบั ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ชั้นสูงหรือ
ระดับอนุปริญญา ทั้งน้ี จ�ำนวนหน่วยกิตของรายวิชาที่ได้รับการยกเว้นดงั กลา่ ว เมอื่ นบั
รวมกับรายวิชาท่ีจะศึกษาเพิ่มเตมิ ในหลักสตู รปริญญาตรี (ตอ่ เน่ือง) ต้องไม่น้อยกว่า ๓๐
หน่วยกิต
18 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๙.๒ หมวดวชิ าเฉพาะ หมายถงึ วชิ าแกน วชิ าเฉพาะดา้ น วชิ าพน้ื ฐานวชิ าชพี
และวชิ าชีพ ท่มี ุ่งหมายใหผ้ เู้ รยี นมคี วามรู้ ความเขา้ ใจ และปฏิบตั งิ านได้ โดยให้มีจ�ำนวน
หนว่ ยกิตรวม ดังนี้
๙.๒.๑ หลกั สตู รปรญิ ญาตรี (๔ ป)ี ทางวชิ าการ ใหม้ จี �ำนวนหนว่ ยกติ
หมวดวชิ าเฉพาะรวมไม่นอ้ ยกว่า ๗๒ หน่วยกติ
๙.๒.๒ หลักสูตรปริญญาตรี (๔ ปี) ทางวิชาชีพหรือปฏิบัติการ ให้มี
จ�ำนวนหน่วยกิตหมวดวิชาเฉพาะรวมไม่น้อยกว่า ๗๒ หน่วยกิต โดยต้องเรียนวิชา
ทางปฏบิ ตั กิ ารตามทมี่ าตรฐานวชิ าชพี ก�ำหนด หากไมม่ มี าตรฐานวชิ าชพี ก�ำหนดตอ้ งเรยี น
วชิ าทางปฏิบัติการไมน่ ้อยกว่า ๓๖ หนว่ ยกิต และทางทฤษฎไี ม่น้อยกวา่ ๒๔ หน่วยกิต
หลักสูตร (ต่อเนื่อง) ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตหมวดวิชาเฉพาะ
รวมไมน่ อ้ ยกวา่ ๔๒ หนว่ ยกติ ในจ�ำนวนนนั้ ตอ้ งเปน็ วชิ าทางทฤษฎไี มน่ อ้ ยกวา่ ๑๘ หนว่ ยกติ
๙.๒.๓ หลักสูตรปริญญาตรี (๕ ปี) ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตหมวดวิชา
เฉพาะรวมไมน่ ้อยกวา่ ๙๐ หน่วยกติ
๙.๒.๔ หลกั สตู รปรญิ ญาตรี (ไมน่ อ้ ยกวา่ ๖ ป)ี ใหม้ จี �ำนวนหนว่ ยกติ
หมวดวิชาเฉพาะรวมไม่นอ้ ยกว่า ๑๐๘ หนว่ ยกติ
สถาบันอุดมศึกษาอาจจัดหมวดวิชาเฉพาะในลักษณะ
วิชาเอกเด่ียว วิชาเอกคู่ หรือวิชาเอกและวิชาโทก็ได้ โดยวิชาเอกต้องมีจ�ำนวนหน่วยกิต
ไมน่ อ้ ยกวา่ ๓๐ หนว่ ยกติ และวชิ าโทตอ้ งมจี �ำนวหนว่ ยกติ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๕ หนว่ ยกติ ในกรณี
ท่ีจัดหลักสูตรแบบวิชาเอกคู่ต้องเพิ่มจ�ำนวนหน่วยกิตของวิชาเอกอีกไม่น้อยกว่า ๓๐
หนว่ ยกิต และให้มจี �ำนวนหน่วยกิตรวมไม่นอ้ ยกวา่ ๑๕๐ หนว่ ยกิต
ส�ำหรับหลักสูตรปริญญาตรีแบบก้าวหน้า ผู้เรียนต้องเรียน
วชิ าระดบั บัณฑิตศึกษาในหมวดวิชาเฉพาะไม่น้อยกว่า ๑๒ หน่วยกิต
๙.๓ หมวดวชิ าเลอื กเสรี หมายถงึ วชิ าทีม่ งุ่ ให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ
ตามทตี่ นเองถนดั หรอื สนใจ โดยเปดิ โอกาสใหผ้ เู้ รยี นเลอื กเรยี นรายวชิ าใด ๆ ในหลกั สตู ร
ระดบั ปริญญาตรีโดยให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตรวมไมน่ ้อยกว่า ๖ หนว่ ยกติ
สถาบนั อดุ มศกึ ษาอาจยกเวน้ หรอื เทยี บโอนหนว่ ยกติ รายวชิ าในหมวด
วิชาศึกษาท่ัวไป หมวดวิชาเฉพาะ และหมวดวิชาเลือกเสรี ให้กับนักศึกษาท่ีมีความรู้
ความสามารถ ทส่ี ามารถวดั มาตรฐานได้ ทง้ั น้ี นกั ศกึ ษาตอ้ งศกึ ษาใหค้ รบตามจ�ำนวนหนว่ ยกติ
ท่ีก�ำหนดไว้ในเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตร และเป็นไปตามหลักเกณฑ์การเทียบโอน
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 19
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ผลการเรียนระดับปริญญาเข้าสู่การศึกษาในระบบ และแนวปฏิบัติท่ีดีเก่ียวกับการ
เทยี บโอน ของส�ำนักงานคณะกรรมการการอุดมศกึ ษา
๑๐. จ�ำนวน คณุ วฒุ ิ และคณุ สมบัติของอาจารย์
๑๐.๑ หลักสตู รปรญิ ญาตรีทางวิชาการประกอบดว้ ย
๑๐.๑.๑ อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร มีคุณวุฒิข้ันต่�ำปริญญาโทหรือ
เทยี บเทา่ หรอื มตี �ำแหนง่ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ และตอ้ งมผี ลงานทางวชิ าการทไ่ี มใ่ ชส่ ว่ นหนง่ึ
ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไี่ ดร้ บั การเผยแพร่ ตามหลกั เกณฑ์
ทกี่ �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตงั้ ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการ
ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลัง
๑๐.๑.๒ อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร มีคุณวุฒิและคุณสมบัติ
เชน่ เดยี วกับอาจารยป์ ระจ�ำหลกั สูตร จ�ำนวนอย่างน้อย ๕ คน
กรณีท่ีหลักสูตรจัดให้มีวิชาเอกมากกว่า ๑ วิชาเอก
ใหจ้ ดั อาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบหลกั สตู รทมี่ คี ณุ วฒุ แิ ละคณุ สมบตั ติ รงหรอื สมั พนั ธก์ บั สาขาวชิ า
ที่เปิดสอนไมน่ ้อยกวา่ วชิ าเอกละ ๓ คน
กรณีที่มีความจ�ำเป็นอย่างยิ่งส�ำหรับสาขาวิชาท่ีไมส่ ามารถ
สรรหาอาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบหลกั สตู รครบตามจ�ำนวน ทางสถาบนั อดุ มศกึ ษาตอ้ งเสนอจ�ำนวน
และคุณวุฒิของอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรที่มีน้ันให้คณะกรรมการการอุดมศึกษา
พิจารณาเป็นรายกรณี
๑๐.๑.๓ อาจารย์ผู้สอน อาจเป็นอาจารย์ประจ�ำหรืออาจารย์พิเศษ
ท่ีมีคุณวุฒิขั้นต�่ำปริญญาโทหรือเทียบเท่า หรือมีต�ำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์
ในสาขาวิชานนั้ หรือสาขาวชิ าทส่ี ัมพนั ธ์กัน หรือในสาขาวชิ าของรายวชิ าที่สอน
ในกรณีท่ีมีอาจารย์ประจ�ำท่ีมีคุณวุฒิปริญญาตรีหรือ
เทียบเท่าและท�ำหน้าท่ีอาจารย์ผู้สอนก่อนที่เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี
พ.ศ. ๒๕๕๘ จะประกาศใช้ ให้สามารถท�ำหนา้ ทอี่ าจารย์ผสู้ อนตอ่ ไปได้
ในกรณีของอาจารย์พิเศษอาจได้รับการยกเว้นคุณวุฒิ
ปริญญาโท แต่ท้ังนี้ต้องมีคุณวุฒิข้ันต่�ำปริญญาตรีหรือเทียบเท่า และมีประสบการณ์
การท�ำงานท่ีเกี่ยวข้องกับวิชาที่สอนมาแล้วไม่น้อยกว่า ๖ ปี ท้ังน้ี อาจารย์พิเศษตอ้ งมี
ชว่ั โมงสอนไมเ่ กนิ รอ้ ยละ ๕๐ ของรายวชิ า โดยมอี าจารยป์ ระจ�ำเปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบรายวชิ านน้ั
๑๐.๒ หลักสูตรปริญญาตรีทางวิชาชีพหรือปฏิบัติการ และหลักสูตร
ปริญญาตรี (ตอ่ เนอื่ ง) ประกอบด้วย
20 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๑๐.๒.๑ อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร มีคุณวุฒิข้ันต่�ำปริญญาโทหรือ
เทยี บเทา่ หรอื มตี �ำแหนง่ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ และตอ้ งมผี ลงานทางวชิ าการทไ่ี มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่
ของการศกึ ษาเพอื่ รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไี่ ดร้ บั การเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑ์
ทกี่ �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวิชาการอย่างน้อย ๑ รายการ
ในรอบ ๕ ปียอ้ นหลงั
ส�ำหรบั หลกั สตู รปรญิ ญาตรที างวชิ าชพี หรอื ปฏบิ ตั กิ าร ทเ่ี นน้
ทักษะด้านวิชาชีพตามข้อก�ำหนดของมาตรฐานวิชาชีพ อาจารย์ประจ�ำหลักสูตรต้องมี
คณุ สมบัติเป็นไปตามมาตรฐานวิชาชพี น้นั ๆ
กรณีร่วมผลิตหลักสูตรกับหน่วยงานอื่นท่ีไม่ใช่สถาบัน
อุดมศึกษา หากจ�ำเป็น บุคลากรท่ีมาจากหน่วยงานนั้นอาจได้รับการยกเว้นคุณวุฒิ
ปริญญาโทและผลงานทางวิชาการ แต่ต้องมีคุณวุฒิขั้นต�่ำปริญญาตรีหรือเทียบเท่า
และมปี ระสบการณก์ ารท�ำงานในหน่วยงานแหง่ นัน้ มาแลว้ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๖ ปี
๑๐.๒.๒ อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร มีคุณวุฒิและคุณสมบัติ
เช่นเดยี วกับอาจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร จ�ำนวนอยา่ งนอ้ ย ๕ คน
ในกรณขี องหลกั สตู รปรญิ ญาตรที างวชิ าชพี หรอื ปฏบิ ตั กิ าร
ที่เน้นทักษะด้านการปฏิบัติเชิงเทคนิคในศาสตร์สาขาวิชาน้ัน อาจารย์ผู้รับผิดชอบ
หลกั สตู รอยา่ งนอ้ ย ๒ ใน ๕ คน ตอ้ งมปี ระสบการณใ์ นดา้ นปฏบิ ตั กิ าร โดยอาจเปน็ อาจารย์
ประจ�ำของสถาบันอุดมศึกษา หรือเป็นบุคลากรของหน่วยงานท่ีไม่ใช่สถาบันอุดมศึกษา
ซ่ึงมขี ้อตกลงในการผลติ บัณฑติ ของหลักสตู รนั้นร่วมกัน แต่ทงั้ น้ตี อ้ งไมเ่ กนิ ๒ คน
กรณีร่วมผลิตหลักสูตรกับหน่วยงานอ่ืนที่ไม่ใช่สถาบัน
อุดมศึกษา หากจ�ำเป็น บุคลากรที่มาจากหน่วยงานนั้นอาจได้รับการยกเว้นคุณวุฒิ
ปริญญาโทและผลงานทางวิชาการ แต่ต้องมีคุณวุฒิขั้นต่�ำปริญญาตรีหรือเทียบเท่า
และมีประสบการณก์ ารท�ำงานในหน่วยงานแหง่ นน้ั มาแลว้ ไม่น้อยกว่า ๖ ปี
กรณีท่ีหลักสูตรจัดให้มีวิชาเอกมากกว่า ๑ วิชาเอก ใหจ้ ดั
อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรที่มีคุณวุฒิและคุณสมบัติตรงหรือสัมพันธ์กับสาขาวิชา
ทเ่ี ปดิ สอนไมน่ อ้ ยกวา่ วชิ าเอกละ ๓ คน และหากเปน็ ปรญิ ญาตรที างวชิ าชพี หรือปฏิบัติการ
ที่เน้นทักษะด้านการปฏิบัติเชิงเทคนิคในศาสตร์สาขาวิชานั้น ต้องมีสัดส่วนอาจารย์ท่ีมี
ประสบการณใ์ นด้านปฏิบัตกิ าร ๑ ใน ๓
กรณที มี่ คี วามจ�ำเปน็ อยา่ งยงิ่ ส�ำหรบั สาขาวชิ าทไี่ มส่ ามารถ
สรรหาอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรครบตามจ�ำนวน ทางสถาบันอุดมศึกษาต้องเสนอ
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 21
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
จ�ำนวนและคุณวุฒิของอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรที่มีนั้นให้คณะกรรมการ
การอดุ มศึกษาพิจารณาเปน็ รายกรณี
๑๐.๒.๓ อาจารย์ผู้สอน อาจเป็นอาจารย์ประจ�ำหรืออาจารย์พิเศษ
ทมี่ คี ณุ วฒุ ขิ นั้ ตำ่� ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ หรอื มตี �ำแหนง่ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ในสาขาวิชานน้ั
หรอื สาขาวชิ าท่ีสมั พันธก์ นั หรอื ในสาขาวชิ าของรายวิชาทสี่ อน
ในกรณีท่ีมีอาจารย์ประจ�ำท่ีมีคุณวุฒิปริญญาตรีหรือ
เทียบเท่า และท�ำหน้าที่อาจารย์ผู้สอนก่อนท่ีเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี
พ.ศ. ๒๕๕๘ จะประกาศใช้ ใหส้ ามารถท�ำหนา้ ทีอ่ าจารย์ผู้สอนต่อไปได้
ส�ำหรับกรณีร่วมผลิตหลักสูตรกับหน่วยงานอื่นที่ไม่ใช่
สถาบนั อดุ มศกึ ษา หากจ�ำเปน็ บคุ ลากรทม่ี าจากหนว่ ยงานนน้ั อาจไดร้ บั การยกเวน้ คณุ วฒุ ิ
ปรญิ ญาโทและผลงานทางวิชาการ แตต่ อ้ งมคี ณุ วุฒิข้ันตำ�่ ปรญิ ญาตรหี รอื เทียบเท่า และ
มปี ระสบการณก์ ารท�ำงานในหนว่ ยงานแหง่ นน้ั มาแลว้ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๖ ปี
ในกรณีของอาจารย์พิเศษอาจได้รับการยกเว้นคุณวุฒิ
ปริญญาโท แต่ท้ังนี้ต้องมีคุณวุฒิข้ันต�่ำปริญญาตรีหรือเทียบเท่า และมีประสบการณ์
การท�ำงานที่เก่ียวข้องกับวิชาท่ีสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า ๖ ปี ท้ังนี้ อาจารย์พิเศษตอ้ งมี
ชว่ั โมงสอนไมเ่ กนิ รอ้ ยละ ๕๐ ของรายวชิ า โดยมอี าจารยป์ ระจ�ำเปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบรายวชิ านั้น
ส�ำหรบั หลกั สตู รปรญิ ญาตรที างวชิ าชพี หรอื ปฏบิ ตั กิ ารทเี่ นน้
ทักษะด้านวิชาชีพตามข้อก�ำหนดของมาตรฐานวิชาชีพ อาจารย์ผู้สอนต้องมีคุณสมบัติ
เปน็ ไปตามมาตรฐานวิชาชพี น้ัน ๆ
๑๑. คณุ สมบัตขิ องผเู้ ข้าศึกษา
๑๑.๑ หลกั สตู รปริญญาตรี (๔ ปี ๕ ปี และไม่นอ้ ยกวา่ ๖ ป)ี จะตอ้ งเป็น
ผูส้ �ำเรจ็ การศึกษาระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลายหรอื เทียบเทา่
๑๑.๒ หลักสูตรปริญญาตรี (ต่อเน่ือง) จะต้องเป็นผู้ส�ำเร็จการศึกษาระดับ
ประกาศนียบัตรวชิ าชพี ช้นั สงู หรือเทยี บเทา่ หรือระดับอนุปรญิ ญา (๓ ป)ี หรอื เทยี บเท่า
ในสาขาวิชาที่ตรงกบั สาขาวิชาทจ่ี ะเขา้ ศึกษา
๑๑.๓ หลักสูตรปริญญาตรีแบบก้าวหน้าทั้งทางวิชาการ และทางวิชาชีพ
หรือปฏิบัติการ ต้องเป็นผู้ส�ำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า
โดยมีคะแนนเฉล่ียสะสมไม่น้อยกว่า ๓.๕๐ จากระบบ ๔ ระดับคะแนนหรือเทียบเท่า
และมีผลการเรียนในหลักสูตรปริญญาตรีแบบก้าวหน้า ไม่น้อยกว่า ๓.๕๐ ทุกภาค
การศึกษา อน่ึง ในระหว่างการศึกษาในหลักสูตรแบบก้าวหน้า หากภาคการศึกษาใด
22 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ภาคการศกึ ษาหนง่ึ มผี ลการเรยี นตำ�่ กวา่ ๓.๕๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนนหรอื เทยี บเทา่
จะถือวา่ ผ้เู รยี นขาดคณุ สมบตั ิในการศกึ ษาหลกั สตู รแบบกา้ วหนา้
๑๒. การลงทะเบียนเรียน ให้ลงทะเบียนเรียนได้ไม่น้อยกว่า ๙ หน่วยกิตและ
ไมเ่ กนิ ๒๒ หนว่ ยกติ ในแตล่ ะภาคการศกึ ษาปกติ ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นเต็มเวลา
และให้ลงทะเบียนเรียนได้ไม่เกิน ๙ หน่วยกิต ในแต่ละภาคการศึกษาปกติ ส�ำหรับ
การลงทะเบียนเรยี นไม่เตม็ เวลา และจะส�ำเรจ็ การศกึ ษาได้ ดังน้ี
๑๒.๑ หลักสูตรปริญญาตรี (๔ ปี) ส�ำเร็จการศึกษาได้ไม่ก่อน ๖ ภาค
การศกึ ษาปกติ ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นเตม็ เวลา และไมก่ อ่ น ๑๔ ภาคการศกึ ษาปกติ
ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรียนไม่เตม็ เวลา
๑๒.๒ หลักสูตรปริญญาตรี (๕ ปี) ส�ำเร็จการศึกษาได้ไม่ก่อน ๘ ภาค
การศึกษาปกติ ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนเต็มเวลา และไม่ก่อน ๑๗ ภาค
การศึกษาปกติ ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนไมเ่ ตม็ เวลา
๑๒.๓ หลักสูตรปริญญาตรี (ไม่น้อยกว่า ๖ ปี) ส�ำเร็จการศึกษาได้ไม่ก่อน
๑๐ ภาคการศึกษาปกติ ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนเต็มเวลา และไม่ก่อน ๒๐ ภาค
การศึกษาปกติ ส�ำหรบั การลงทะเบยี นเรยี นไมเ่ ต็มเวลา
๑๒.๔ หลักสูตรปริญญาตรี (ต่อเนื่อง) ส�ำเร็จการศึกษาได้ไม่ก่อน ๔ ภาค
การศึกษาปกติ ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนเต็มเวลา และไม่ก่อน ๘ ภาคการศึกษา
ปกติ ส�ำหรบั การลงทะเบียนเรยี นไม่เตม็ เวลา
ส�ำหรับการลงทะเบียนเรียนในภาคฤดูร้อน ให้ลงทะเบียนเรียน
ได้ไมเ่ กิน ๙ หนว่ ยกิต
หากสถาบันอุดมศึกษาใดมีเหตุผลและความจ�ำเป็น การลง
ทะเบียนเรียนที่มีจ�ำนวนหน่วยกิตแตกต่างไปจากเกณฑ์ข้างต้นก็อาจท�ำได้ แต่ท้ังนี้
ต้องไม่กระทบกระเทือนต่อมาตรฐานและคุณภาพการศึกษา ท้ังน้ี ต้องเรียนให้ครบ
ตามจ�ำนวนหน่วยกิตตามทรี่ ะบุไว้ในหลักสตู ร
๑๓. เกณฑ์การวัดผลและการส�ำเร็จการศึกษา ให้สถาบันอุดมศึกษาก�ำหนด
เกณฑ์การวัดผล เกณฑ์ข้ันต�่ำของแต่ละรายวิชา และเกณฑ์การส�ำเร็จการศึกษา
ตามหลกั สตู ร โดยตอ้ งเรยี นครบตามจ�ำนวนหนว่ ยกติ ทก่ี �ำหนดไวใ้ นหลกั สตู ร และตอ้ งได้
ระดบั คะแนนเฉล่ียไม่ตำ่� กวา่ ๒.๐๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนนหรอื เทยี บเท่า จึงถอื ว่า
เรียนจบหลกั สูตรปริญญาตรี
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 23
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
สถาบันอุดมศึกษาที่ใช้ระบบการวัดผลและการส�ำเร็จการศึกษาที่แตกต่าง
จากน้ี จะต้องก�ำหนดให้มคี ่าเทยี บเคียงกันได้
๑๔. ช่ือปรญิ ญา สถาบนั อดุ มศกึ ษาทม่ี กี ารตราพระราชกฤษฎีกาว่าดว้ ยปรญิ ญา
ในสาขาวิชา และอักษรย่อส�ำหรับสาขาวิชาไว้แล้ว ให้ใช้ช่ือปริญญาตามท่ีก�ำหนดใน
พระราชกฤษฎีกาน้ัน ในกรณีที่ปริญญาใดยังมิได้ก�ำหนดช่ือไว้ในพระราชกฤษฎีกา
หรือกรณีที่สถาบันอุดมศึกษาใดไม่มีการตราพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญา
ในสาขาวชิ า และอกั ษรยอ่ ส�ำหรบั สาขาวชิ า ใหใ้ ชช้ อ่ื ปรญิ ญาตามหลกั เกณฑก์ ารก�ำหนด
ช่อื ปริญญา ตามที่ส�ำนกั งานคณะกรรมการการอุดมศกึ ษาก�ำหนด
๑๕. การประกันคุณภาพของหลักสูตร ให้ทุกหลักสูตรก�ำหนดระบบการประกัน
คณุ ภาพของหลกั สตู ร โดยมอี งคป์ ระกอบในการประกนั คณุ ภาพอยา่ งนอ้ ย ๖ ดา้ น คอื
(๑) การก�ำกบั มาตรฐาน
(๒) บัณฑิต
(๓) นกั ศกึ ษา
(๔) อาจารย์
(๕) หลกั สูตร การเรยี นการสอน การประเมินผเู้ รียน
(๖) ส่งิ สนับสนุนการเรียนรู้
๑๖. การพัฒนาหลักสูตร ให้ทุกหลักสูตรพัฒนาหลักสูตรให้ทันสมัย โดยมี
การประเมนิ และรายงานผลการด�ำเนนิ การของหลกั สตู รทกุ ปกี ารศกึ ษา เพอ่ื น�ำขอ้ มลู ทไี่ ด้
ไปปรบั ปรุงพัฒนาหลกั สตู รเป็นระยะ ๆ อย่างนอ้ ยตามรอบระยะเวลาของหลักสูตร หรอื
ทกุ รอบ ๕ ปี
๑๗. ในกรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าวได้ หรือมีความจ�ำเป็น
ต้องปฏิบัตินอกเหนือจากท่ีก�ำหนดไว้ในประกาศนี้ ให้อยู่ในดุลยพินิจของคณะกรรมการ
การอุดมศึกษาที่จะพิจารณา และให้ถือค�ำวินิจฉัยของคณะกรรมการการอุดมศึกษาน้ัน
เป็นทสี่ ดุ
ประกาศ ณ วนั ที่ ๗ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๘
พลเอก ดาวพ์ งษ์ รัตนสุวรรณ
รฐั มนตรวี ่าการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
24 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา
พ.ศ. ๒๕๕๘
โดยทเ่ี กณฑม์ าตรฐานหลักสตู รระดับบัณฑิตศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๔๘ ไดป้ ระกาศใช้
มาเป็นระยะเวลาหน่ึงแล้ว จึงมีความจ�ำเป็นต้องมีการปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานดังกล่าว
ส�ำหรับการผลิตบัณฑิตระดับอุดมศึกษาที่เหมาะสมกับพลวัตของโลกท่ีเปล่ียนแปลงไป
อยา่ งรวดเรว็ โดยมเี จตนารมณใ์ หเ้ กณฑม์ าตรฐานหลกั สตู รระดบั บณั ฑติ ศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๘
รองรบั การบรหิ ารจดั การหลกั สตู รใหไ้ ดค้ ณุ ภาพตามกรอบมาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดบั อดุ มศกึ ษา
แหง่ ชาติ และตามจดุ เน้นของแตล่ ะสาขาวชิ า
ฉะนั้น อาศัยอ�ำนาจตามความในมาตรา ๘ และมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบญั ญตั ิ
ระเบยี บบรหิ ารราชการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร พ.ศ. ๒๕๔๖ รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
โดยค�ำแนะน�ำของคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษาในคราวประชมุ ครง้ั ท่ี ๘/๒๕๕๘ เมอื่ วนั ท่ี
๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๘ จงึ ออกประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรื่อง “เกณฑ์มาตรฐาน
หลักสูตรระดับบณั ฑติ ศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๘” ดังตอ่ ไปนี้
๑. ประกาศกระทรวงศึกษาธิการนี้เรียกว่า “เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับ
บณั ฑติ ศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘”
๒. ให้ใช้ประกาศกระทรวงน้ีส�ำหรับหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรบัณฑิต
(การศึกษาหลังปริญญาตรี) ระดับประกาศนียบัตรบัณฑิตช้ันสูง (การศึกษาหลัง
ประกาศนียบัตรบัณฑิต หรือปริญญาโท) ระดับปริญญาโท และระดับปริญญาเอก
ทกุ สาขาวชิ า ส�ำหรบั หลกั สตู รทจ่ี ะเปดิ ใหมแ่ ละหลกั สตู รเกา่ ทจ่ี ะปรบั ปรงุ ใหมข่ องสถาบัน
อุดมศึกษาของรัฐและเอกชน และให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจา-
นุเบกษาเปน็ ตน้ ไป
๓. ให้ยกเลิก ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง “เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตร
ระดับบัณฑติ ศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๘” ลงวนั ท่ี ๒๑ กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๔๘
๔. ในประกาศกระทรวงนี้
“อาจารยป์ ระจ�ำ” หมายถงึ บคุ คลทด่ี �ำรงต�ำแหนง่ อาจารย์ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์
รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ ในสถาบนั อดุ มศกึ ษาทเ่ี ปดิ สอนหลกั สตู รนน้ั ทมี่ หี นา้ ท่ี
รับผดิ ชอบตามพันธกจิ ของการอุดมศกึ ษาและปฏิบัติหน้าทเี่ ตม็ เวลา
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 25
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ส�ำหรบั อาจารยป์ ระจ�ำทส่ี ถาบนั อดุ มศกึ ษารบั เขา้ ใหมต่ งั้ แตเ่ กณฑม์ าตรฐานน้ี
เร่ิมบงั คับใช้ ต้องมคี ะแนนทดสอบความสามารถภาษาอังกฤษไดต้ ามเกณฑ์ท่ีก�ำหนดไว้
ในประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอ่ื ง มาตรฐานความสามารถภาษาองั กฤษของ
อาจารย์ประจ�ำ
“อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร” หมายถึง อาจารย์ประจ�ำท่ีมีคุณวุฒิตรงหรือ
สมั พนั ธก์ บั สาขาวชิ าของหลกั สตู รทเี่ ปดิ สอน ซงึ่ มหี นา้ ทสี่ อนและคน้ ควา้ วจิ ยั ในสาขาวิชา
ดังกล่าว ทั้งนี้ สามารถเป็นอาจารย์ประจ�ำหลักสูตรหลายหลักสูตรได้ในเวลาเดียวกัน
แตต่ อ้ งเปน็ หลักสูตรท่ีอาจารย์ผูน้ น้ั มคี ุณวฒุ ิตรงหรอื สมั พันธก์ บั สาขาวชิ าของหลกั สูตร
“อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร” หมายถึง อาจารย์ประจ�ำหลักสูตรที่มี
ภาระหน้าท่ีในการบริหารและพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอน ตั้งแต่การวางแผน
การควบคมุ คณุ ภาพ การตดิ ตามประเมนิ ผล และการพฒั นาหลกั สตู ร อาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบ
หลักสูตรต้องอยู่ประจ�ำหลักสูตรน้ันตลอดระยะเวลาท่ีจัดการศึกษา โดยจะเป็น
อาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบหลกั สตู รเกนิ กวา่ ๑ หลกั สตู รในเวลาเดยี วกนั ไมไ่ ด้ ยกเวน้ พหวุ ทิ ยาการ
หรือสหวิทยาการ ให้เป็นอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรได้อีกหนงึ่ หลักสูตร และอาจารย์
ผูร้ ับผิดชอบหลกั สตู รสามารถซำ�้ ได้ไม่เกนิ ๒ คน
“อาจารยพ์ ิเศษ” หมายถงึ ผูส้ อนทไ่ี ม่ใชอ่ าจารย์ประจ�ำ
๕. ปรชั ญา และวตั ถปุ ระสงค์
๕.๑ หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตและประกาศนียบัตรบัณฑิตช้ันสูง
มงุ่ ใหม้ คี วามสมั พนั ธส์ อดคลอ้ งกบั แผนพฒั นาการศกึ ษาระดบั อดุ มศกึ ษาของชาติ ปรชั ญา
ของการอุดมศึกษา ปรัชญาของสถาบันอุดมศึกษา และมาตรฐานวิชาการและวิชาชีพ
เน้นการพัฒนานักวิชาการและนักวิชาชีพให้มีความช�ำนาญในสาขาวิชาเฉพาะ เพื่อให้
มีความรู้ความเช่ียวชาญ สามารถปฏิบัติงานได้ดีย่ิงขึ้น โดยเป็นหลักสูตรการศึกษา
ท่ีมลี ักษณะเบด็ เสรจ็ ในตัวเอง
๕.๒ หลักสูตรปริญญาโทและปริญญาเอก มุ่งให้มีความสัมพันธ์สอดคล้อง
กับแผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาของชาติ ปรัชญาของการอุดมศึกษา ปรชั ญา
ของสถาบันอุดมศึกษา และมาตรฐานวิชาการและวิชาชีพที่เป็นสากล เน้นการพัฒนา
นักวิชาการและนักวิชาชีพ ที่มีความรู้ความสามารถระดับสูง ในสาขาวิชาต่าง ๆ โดย
กระบวนการวิจัยเพ่ือให้สามารถบุกเบิกแสวงหาความรู้ใหม่ได้อย่างมีอิสระ รวมท้ัง
มีความสามารถในการสร้างสรรค์จรรโลงความก้าวหน้าทางวิชาการ เชื่อมโยงและ
บรู ณาการศาสตรท์ ตี่ นเชย่ี วชาญกบั ศาสตรอ์ น่ื ไดอ้ ยา่ งตอ่ เนอ่ื ง มคี ณุ ธรรมและจรรยาบรรณ
26 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ทางวชิ าการและวชิ าชพี ทง้ั นใ้ี นระดบั ปรญิ ญาโท มงุ่ ใหม้ คี วามรคู้ วามเขา้ ใจในกระบวนการ
สร้างและประยกุ ตใ์ ชค้ วามรใู้ หมเ่ พอ่ื การพฒั นางานและสงั คม ในขณะทร่ี ะดบั ปรญิ ญาเอก
มุ่งให้มีความสามารถในการค้นคว้าวิจัยเพ่ือสรรค์สร้างองค์ความรู้ใหม่หรือนวัตกรรม
ซงึ่ เปน็ ประโยชนต์ อ่ การพฒั นางาน สงั คม และประเทศ
๖. ระบบการจัดการศึกษา ใช้ระบบทวิภาค โดย ๑ ปีการศึกษาแบ่งออกเป็น
๒ ภาคการศกึ ษาปกติ ๑ ภาคการศกึ ษาปกตมิ รี ะยะเวลาศกึ ษาไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๕ สปั ดาห์
สถาบันอุดมศึกษาท่ีเปิดการศึกษาภาคฤดูร้อน ให้ก�ำหนดระยะเวลาและจ�ำนวนหนว่ ยกติ
โดยมีสัดสว่ นเทียบเคียงกันไดก้ บั การศกึ ษาภาคปกติ
สถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาในระบบไตรภาค หรือระบบจตุรภาค
ใหถ้ ือแนวทาง ดงั น้ี
ระบบไตรภาค
๑ ปกี ารศกึ ษาแบง่ ออกเปน็ ๓ ภาคการศกึ ษาปกติ ๑ ภาคการศกึ ษา
ปกติมีระยะเวลาศกึ ษาไม่นอ้ ยกว่า ๑๒ สัปดาห์
โดย ๑ หนว่ ยกติ ระบบไตรภาค เทยี บไดก้ บั ๑๒/๑๕ หนว่ ยกติ ระบบ
ทวภิ าค หรอื ๔ หนว่ ยกติ ระบบทวภิ าค เทยี บไดก้ บั ๕ หนว่ ยกติ ระบบไตรภาค
ระบบจตุรภาค
๑ ปกี ารศกึ ษาแบง่ ออกเปน็ ๔ ภาคการศกึ ษาปกติ ๑ ภาคการศกึ ษา
ปกตมิ ีระยะเวลาศึกษาไมน่ ้อยกว่า ๑๐ สัปดาห์
โดย ๑ หน่วยกิตระบบจตุรภาค เทียบได้กับ ๑๐/๑๕ หน่วยกิต
ระบบทวภิ าค หรอื ๒ หนว่ ยกติ ระบบทวภิ าค เทยี บไดก้ บั ๓ หนว่ ยกติ ระบบจตรุ ภาค
สถาบันอุดมศึกษาที่จัดการศึกษาระบบอ่ืน ให้แสดงรายละเอียดเกี่ยวกับ
ระบบการศึกษานั้น รวมท้ังรายละเอียดการเทียบเคียงหน่วยกิตกับระบบทวิภาค
ไวใ้ นหลักสตู รใหช้ ดั เจนด้วย
๗. การคิดหนว่ ยกิต
๗.๑ รายวชิ าภาคทฤษฎี ทใ่ี ชเ้ วลาบรรยายหรอื อภปิ รายปญั หาไมน่ อ้ ยกวา่
๑๕ ช่ัวโมงตอ่ ภาคการศกึ ษาปกติ ให้มคี ่าเทา่ กบั ๑ หนว่ ยกิตระบบทวิภาค
๗.๒ รายวิชาภาคปฏิบัติ ท่ีใช้เวลาฝึกหรือทดลองไม่น้อยกว่า ๓๐ ชั่วโมง
ตอ่ ภาคการศึกษาปกติ ให้มคี า่ เท่ากบั ๑ หนว่ ยกติ ระบบทวิภาค
๗.๓ การฝกึ งานหรอื การฝกึ ภาคสนาม ทใ่ี ชเ้ วลาฝกึ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๔๕ ชวั่ โมง
ต่อภาคการศึกษาปกติ ใหม้ คี า่ เทา่ กบั ๑ หนว่ ยกิตระบบทวิภาค
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 27
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๗.๔ การท�ำโครงงานหรือกิจกรรมการเรียนอ่ืนใดตามท่ีได้รับมอบหมาย
ท่ีใช้เวลาท�ำโครงงาน หรือกิจกรรมน้ันไม่น้อยกว่า ๔๕ ช่ัวโมงต่อภาคการศึกษาปกติ
ใหม้ คี า่ เท่ากับ ๑ หน่วยกิตระบบทวภิ าค
๗.๕ การค้นคว้าอิสระ ที่ใช้เวลาศึกษาค้นคว้าไม่น้อยกว่า ๔๕ ช่ัวโมง
ตอ่ ภาคการศึกษาปกติ ใหม้ ีค่าเทา่ กับ ๑ หน่วยกติ ระบบทวิภาค
๗.๖ วิทยานิพนธ์ ที่ใช้เวลาศึกษาค้นคว้าไม่น้อยกว่า ๔๕ ชั่วโมง
ตอ่ ภาคการศกึ ษาปกติ ใหม้ ีค่าเท่ากบั ๑ หน่วยกติ ระบบทวภิ าค
๘. โครงสรา้ งหลักสตู ร
๘.๑ ประกาศนียบัตรบัณฑิตและประกาศนียบัตรบัณฑิตช้ันสูง ให้มี
จ�ำนวนหนว่ ยกติ รวมตลอดหลักสูตร ไมน่ ้อยกว่า ๒๔ หนว่ ยกิต
๘.๒ ปริญญาโท ให้มีจ�ำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่า ๓๖
หนว่ ยกิต โดยแบ่งการศึกษาเป็น ๒ แผน คือ
แผน ก เปน็ แผนการศกึ ษาทเี่ นน้ การวจิ ยั โดยมกี ารท�ำวทิ ยานพิ นธ์ ดงั นี้
แบบ ก ๑ ท�ำเฉพาะวิทยานิพนธ์ซ่ึงมีค่าเทียบได้ไม่น้อยกว่า
๓๖ หน่วยกิต สถาบันอุดมศึกษาอาจก�ำหนดให้เรียนรายวิชาเพ่ิมเติมหรือท�ำกิจกรรม
ทางวิชาการอ่ืนเพิ่มขึ้นก็ได้โดยไม่นับหน่วยกิต แต่จะต้องมีผลสัมฤทธ์ิตามที่สถาบัน
อดุ มศกึ ษาก�ำหนด
แบบ ก ๒ ท�ำวิทยานิพนธ์ซ่ึงมีค่าเทียบได้ไม่น้อยกว่า
๑๒ หนว่ ยกติ และศกึ ษางานรายวิชาอีกไม่นอ้ ยกว่า ๑๒ หน่วยกิต
แผน ข เปน็ แผนการศกึ ษาทเ่ี นน้ การศกึ ษางานรายวชิ า โดยไมต่ อ้ งท�ำ
วทิ ยานพิ นธ์ แตต่ อ้ งมกี ารคน้ ควา้ อสิ ระไมน่ อ้ ยกวา่ ๓ หนว่ ยกติ และไมเ่ กนิ ๖ หนว่ ยกติ
๘.๓ ปรญิ ญาเอก แบง่ การศกึ ษาเป็น ๒ แบบ โดยเน้นการวจิ ยั เพอ่ื พฒั นา
นกั วชิ าการและนักวชิ าชีพชน้ั สูง คอื
แบบ ๑ เปน็ แผนการศกึ ษาทเ่ี นน้ การวจิ ยั โดยมกี ารท�ำวทิ ยานพิ นธท์ ก่ี อ่ ให้
เกิดความรู้ใหม่ สถาบันอุดมศึกษาอาจก�ำหนดให้เรียนรายวิชาเพ่ิมเติมหรือท�ำกิจกรรม
ทางวิชาการอ่ืนเพิ่มขึ้นก็ได้โดยไม่นับหน่วยกิต แต่จะต้องมีผลสัมฤทธิ์ตามที่สถาบัน
อุดมศึกษาก�ำหนด ดงั น้ี
แบบ ๑.๑ ผเู้ ขา้ ศกึ ษาทส่ี �ำเรจ็ ปรญิ ญาโทจะตอ้ งท�ำวทิ ยานพิ นธ์
ไม่น้อยกวา่ ๔๘ หนว่ ยกิต
28 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
แบบ ๑.๒ ผู้เข้าศึกษาท่ีส�ำเร็จปริญญาตรี จะต้องท�ำ
วทิ ยานิพนธไ์ มน่ ้อยกว่า ๗๒ หนว่ ยกิต
ทงั้ น้ี วทิ ยานพิ นธต์ ามแบบ ๑.๑ และแบบ ๑.๒ จะตอ้ งมมี าตรฐานและ
คณุ ภาพเดียวกัน
แบบ ๒ เป็นแผนการศึกษาที่เน้นการวิจัยโดยมีการท�ำวิทยานิพนธ์
ทม่ี คี ณุ ภาพสงู และกอ่ ใหเ้ กดิ ความกา้ วหนา้ ทางวชิ าการและวชิ าชพี และศกึ ษางานรายวชิ า
เพม่ิ เตมิ ดังน้ี
แบบ ๒.๑ ผู้เข้าศึกษาที่ส�ำเร็จปริญญาโท จะต้องท�ำ
วทิ ยานพิ นธไ์ มน่ อ้ ยกวา่ ๓๖ หนว่ ยกติ และศกึ ษางานรายวชิ าอกี ไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๒ หนว่ ยกติ
แบบ ๒.๒ ผู้เข้าศึกษาท่ีส�ำเร็จปริญญาตรี จะต้องท�ำ
วทิ ยานพิ นธไ์ มน่ อ้ ยกวา่ ๔๘ หนว่ ยกติ และศกึ ษางานรายวชิ าอกี ไมน่ อ้ ยกวา่ ๒๔ หนว่ ยกติ
ทงั้ น้ี วทิ ยานพิ นธต์ ามแบบ ๒.๑ และ แบบ ๒.๒ จะตอ้ งมมี าตรฐาน
และคุณภาพเดียวกัน
๙. การรบั และเทยี บโอนหนว่ ยกติ สถาบนั อดุ มศกึ ษาอาจยกเวน้ หรอื เทยี บโอน
หนว่ ยกติ รายวชิ า หรอื วทิ ยานพิ นธจ์ ากหลกั สตู รระดบั ประกาศนยี บตั รบณั ฑติ และหลกั สตู ร
ระดับบัณฑิตศึกษา ให้กับนักศึกษาท่ีมีความรู้ความสามารถ ท่ีสามารถวัดมาตรฐานได้
ทงั้ น้ี นกั ศกึ ษาตอ้ งศกึ ษาใหค้ รบตามจ�ำนวนหนว่ ยกติ ทกี่ �ำหนดไวใ้ นเกณฑม์ าตรฐานหลกั สตู ร
และเปน็ ไปตามหลกั เกณฑก์ ารเทยี บโอนผลการเรยี นระดบั ปรญิ ญาเขา้ สกู่ ารศกึ ษาในระบบ
และแนวปฏิบัติที่ดีเกี่ยวกับการเทียบโอนของส�ำนักงานคณะกรรมการการอดุ มศึกษา
อนงึ่ ผสู้ �ำเรจ็ การศกึ ษาระดบั ประกาศนยี บตั รบณั ฑติ หากเขา้ ศกึ ษาตอ่ ระดบั
ปรญิ ญาโทในสาขาวชิ าเดยี วกนั หรอื สาขาวชิ าทส่ี มั พนั ธก์ นั ใหเ้ ทยี บโอนหนว่ ยกติ ได้ไม่เกิน
รอ้ ยละ ๔๐ ของหลกั สูตรทจี่ ะเข้าศกึ ษา
๑๐. จ�ำนวน คณุ วุฒิ และคณุ สมบตั ขิ องอาจารย์
๑๐.๑ ประกาศนยี บัตรบัณฑิต
๑๐.๑.๑ อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร มีคุณวุฒิขั้นต�่ำปริญญาโทหรือ
เทยี บเทา่ และมผี ลงานทางวชิ าการทไ่ี มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญาและเป็น
ผลงานทางวิชาการท่ีได้รับการเผยแพร่ ตามหลักเกณฑ์ที่ก�ำหนดในการพิจารณาแตง่ ตงั้
ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย ๓ รายการ ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลงั โดยอยา่ งนอ้ ย
๑ รายการตอ้ งเปน็ ผลงานวจิ ยั
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 29
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ส�ำหรบั หลกั สตู รประกาศนยี บตั รบณั ฑติ ทางวชิ าชพี อาจารย์
ประจ�ำหลักสูตรต้องมีคุณสมบตั เิ ป็นไปตามมาตรฐานวชิ าชพี น้ัน ๆ
๑๐.๑.๒ อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร จ�ำนวนอย่างน้อย ๕ คน
มีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า หรือข้ันต�่ำปริญญาโทหรือเทียบเท่าท่ีมีต�ำแหน่ง
รองศาสตราจารย์ และมผี ลงานทางวชิ าการทไ่ี มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของการศกึ ษาเพอื่ รบั ปรญิ ญา
และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไ่ี ดร้ บั การเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑ์ ทกี่ �ำหนดในการพจิ ารณา
แตง่ ตงั้ ใหบ้ ุคคลด�ำรงต�ำแหน่งทางวิชาการอย่างน้อย ๓ รายการในรอบ ๕ ปียอ้ นหลงั
โดยอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการตอ้ งเปน็ ผลงานวิจยั
กรณีที่มีความจ�ำเป็นอย่างยิ่งส�ำหรับสาขาวิชาที่ไมส่ ามารถ
สรรหาอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรครบตามจ�ำนวน หรือมีจ�ำนวนนักศึกษาน้อยกว่า
๑๐ คน ทางสถาบันอุดมศึกษาต้องเสนอจ�ำนวนและคุณวุฒิของอาจารย์ผู้รับผิดชอบ
หลักสตู รทีม่ นี ้นั ใหค้ ณะกรรมการการอุดมศกึ ษาพจิ ารณาเป็นรายกรณี
๑๐.๑.๓ อาจารย์ผสู้ อน ต้องเป็นอาจารย์ประจ�ำหรอื อาจารยพ์ เิ ศษ
ที่มีคุณวุฒิข้ันต่�ำปริญญาโทหรือเทียบเท่า ในสาขาวิชานั้นหรือสาขาวิชาที่สัมพันธ์กัน
หรือในสาขาวิชาของรายวิชาที่สอน และต้องมีประสบการณ์ด้านการสอนและมีผลงาน
ทางวิชาการท่ีไม่ใช่ส่วนหน่ึงของการศึกษาเพื่อรับปริญญา และเป็นผลงานทางวิชาการ
ทไี่ ดร้ บั การเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑท์ กี่ �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่
ทางวชิ าการอยา่ งน้อย ๑ รายการ ในรอบ ๕ ปยี ้อนหลัง
ในกรณีของอาจารย์พิเศษ อาจได้รับการยกเว้นคุณวุฒิ
ปริญญาโท แต่ทั้งน้ีต้องมีคุณวุฒิขั้นต่�ำปริญญาตรีหรือเทียบเท่า และมีประสบการณ์
การท�ำงานท่ีเกี่ยวข้องกับวิชาท่ีสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า ๖ ปี ท้ังนี้อาจารย์พิเศษต้องมี
ชวั่ โมงสอนไมเ่ กนิ รอ้ ยละ ๕๐ ของรายวชิ า โดยมอี าจารยป์ ระจ�ำเปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบรายวชิ านน้ั
ส�ำหรับหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตทางวิชาชีพ
อาจารยผ์ สู้ อนตอ้ งมคี ุณสมบตั ิเป็นไปตามมาตรฐานวชิ าชพี นัน้ ๆ
๑๐.๒ ประกาศนยี บตั รบัณฑติ ชัน้ สูง
๑๐.๒.๑ อาจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร มคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่
หรอื ขน้ั ตำ่� ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ทม่ี ตี �ำแหนง่ รองศาสตราจารย์ และมผี ลงานทางวชิ าการ
ทไี่ มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไี่ ดร้ บั การเผยแพร่
ตามหลกั เกณฑท์ ก่ี �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย
๓ รายการ ในรอบ ๕ ปีย้อนหลัง โดยอย่างนอ้ ย ๑ รายการต้องเป็นผลงานวจิ ยั
30 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ส�ำหรับหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูงทางวิชาชีพ
อาจารย์ประจ�ำหลกั สตู รตอ้ งมีคุณสมบตั ิเปน็ ไปตามมาตรฐานวชิ าชพี นน้ั ๆ
๑๐.๒.๒ อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร จ�ำนวนอย่างน้อย ๕ คน
มีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า หรือข้ันต�่ำปริญญาโทหรือเทียบเท่าที่มีต�ำแหน่ง
ศาสตราจารยแ์ ละมผี ลงานทางวชิ าการ ทไี่ มใ่ ชส่ ว่ นหนง่ึ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และ
เป็นผลงานทางวิชาการที่ได้รับการเผยแพร่ตามหลักเกณฑ์ที่ก�ำหนดในการพิจารณา
แต่งตั้งให้บุคคลด�ำรงต�ำแหน่งทางวิชาการอย่างน้อย ๓ รายการในรอบ ๕ ปีย้อนหลัง
โดยอย่างนอ้ ย ๑ รายการตอ้ งเป็นผลงานวิจัย
กรณที มี่ คี วามจ�ำเป็นอย่างยิ่งส�ำหรบั สาขาวิชาทไ่ี มส่ ามารถ
สรรหาอาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบหลกั สตู รครบตามจ�ำนวนหรอื มจี �ำนวนนกั ศกึ ษานอ้ ยกวา่ ๑๐ คน
ทางสถาบนั อดุ มศกึ ษาตอ้ งเสนอจ�ำนวนและคณุ วฒุ ขิ องอาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบหลกั สตู รทมี่ นี น้ั
ใหค้ ณะกรรมการการอดุ มศึกษาพิจารณาเป็นรายกรณี
๑๐.๒.๓ อาจารย์ผู้สอน ต้องเป็นอาจารย์ประจ�ำหรืออาจารยพ์ ิเศษ
ที่มีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า หรือขั้นต�่ำปริญญาโทหรือเทียบเท่าที่มีต�ำแหน่ง
รองศาสตราจารย์ ในสาขาวชิ านน้ั หรอื สาขาวชิ าทส่ี มั พนั ธก์ นั หรอื ในสาขาวชิ าของรายวชิ า
ทสี่ อน และตอ้ งมปี ระสบการณด์ า้ นการสอนและมผี ลงานทางวชิ าการ ทไี่ มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของ
การศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไี่ ดร้ บั การเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑ์
ที่ก�ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอย่างน้อย ๑ รายการ
ในรอบ ๕ ปียอ้ นหลัง
ในกรณีของอาจารย์พิเศษ อาจได้รับการยกเว้นคุณวุฒิ
ปริญญาเอกแต่ทั้งน้ีต้องมีคุณวุฒิขั้นต่�ำปริญญาโทหรือเทียบเท่า และมีประสบการณ์
การท�ำงานที่เก่ียวข้องกับวิชาท่ีสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า ๔ ปี ท้ังน้ีอาจารย์พิเศษตอ้ งมี
ชว่ั โมงสอนไมเ่ กนิ รอ้ ยละ ๕๐ ของรายวชิ า โดยมอี าจารยป์ ระจ�ำเปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบรายวชิ านนั้
ส�ำหรับหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตช้ันสูงทางวิชาชีพ
อาจารย์ผูส้ อนตอ้ งมคี ุณสมบัติเป็นไปตามมาตรฐานวชิ าชพี นน้ั ๆ
๑๐.๓ ปริญญาโท
๑๐.๓.๑ อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร มีคุณวุฒิข้ันต�่ำปริญญาโทหรือ
เทยี บเทา่ และมผี ลงานทางวชิ าการทไ่ี มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเปน็
ผลงานทางวชิ าการทไี่ ดร้ บั การเผยแพร่ ตามหลกั เกณฑท์ กี่ �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตงั้ ให้
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 31
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
บคุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย ๓ รายการ ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลงั โดยอยา่ งนอ้ ย
๑ รายการ ต้องเป็นผลงานวจิ ยั
๑๐.๓.๒ อาจารยผ์ รู้ บั ผดิ ชอบหลกั สตู รจ�ำนวนอยา่ งนอ้ ย๓คนมคี ณุ วฒุ ิ
ปรญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่ หรอื ขน้ั ตำ่� ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ทมี่ ตี �ำแหนง่ รองศาสตราจารย์
และมีผลงานทางวิชาการท่ีไม่ใช่ส่วนหน่ึงของการศึกษาเพ่ือรับปริญญา และเป็นผลงาน
ทางวชิ าการทไ่ี ดร้ บั การเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑท์ ก่ี �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คล
ด�ำรงต�ำแหน่งทางวิชาการอย่างน้อย ๓ รายการในรอบ ๕ ปีย้อนหลัง โดยอย่างน้อย
๑ รายการตอ้ งเป็นผลงานวจิ ยั
กรณที ม่ี คี วามจ�ำเปน็ อยา่ งยงิ่ ส�ำหรบั สาขาวชิ าทไี่ มส่ ามารถ
สรรหาอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรครบตามจ�ำนวน หรือมีจ�ำนวนนักศึกษาน้อยกว่า
๑๐ คน ทางสถาบันอุดมศึกษาต้องเสนอจ�ำนวนและคุณวุฒิของอาจารย์ผู้รับผิดชอบ
หลักสูตรที่มนี ั้นให้คณะกรรมการการอดุ มศึกษาพจิ ารณาเปน็ รายกรณี
๑๐.๓.๓ อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์และการค้นคว้าอิสระ
แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คอื
๑) อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาวทิ ยานพิ นธห์ ลกั และการคน้ ควา้ อสิ ระ
ตอ้ งเปน็ อาจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร มคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่ หรอื ขน้ั ตำ่� ปริญญาโท
หรือเทียบเท่าที่มีต�ำแหน่งรองศาสตราจารย์ และมีผลงานทางวิชาการที่ไม่ใช่ส่วนหนึ่ง
ของการศึกษาเพื่อรับปริญญา และเป็นผลงานทางวิชาการที่ได้รับการเผยแพร่ตาม
หลักเกณฑ์ทกี่ �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวิชาการอย่างน้อย
๓ รายการ ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลัง โดยอยา่ งน้อย ๑ รายการตอ้ งเปน็ ผลงานวิจยั
๒) อาจารยท์ ปี่ รกึ ษาวทิ ยานพิ นธร์ ว่ ม (ถา้ ม)ี ตอ้ งมคี ณุ วฒุ ิ
และคุณสมบัติ ดังนี้
อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาวทิ ยานพิ นธร์ ว่ มทเี่ ปน็ อาจารยป์ ระจ�ำ
ตอ้ งมคี ณุ วฒุ แิ ละผลงานทางวชิ าการเชน่ เดยี วกบั อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาวทิ ยานพิ นธห์ ลกั
ส�ำหรับอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วมท่ีเป็น
ผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก ต้องมีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า และมีผลงานทางวชิ าการ
ที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารที่มีช่ืออยู่ในฐานข้อมูลท่ีเป็นทย่ี อมรบั ในระดบั ชาติ
ซง่ึ ตรงหรอื สมั พนั ธก์ บั หวั ขอ้ วทิ ยานพิ นธห์ รอื การคน้ ควา้ อสิ ระไม่น้อยกวา่ ๑๐ เร่ือง
กรณีผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกที่ไม่มีคุณวุฒิและผลงาน
ทางวชิ าการตามทกี่ �ำหนดขา้ งตน้ ผทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอกจะตอ้ งเปน็ ผมู้ คี วามรคู้ วามเชย่ี วชาญ
32 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
และประสบการณ์สูงเป็นที่ยอมรับ ซ่ึงตรงหรือสัมพันธ์กับหัวข้อวิทยานิพนธ์หรือ
การค้นคว้าอิสระ โดยผ่านความเห็นชอบจากสภาสถาบันอุดมศึกษาแห่งน้ัน และแจ้ง
คณะกรรมการการอุดมศกึ ษารบั ทราบ
๑๐.๓.๔ อาจารย์ผู้สอบวิทยานิพนธ์ ต้องประกอบด้วยอาจารย์
ประจ�ำหลกั สตู รและผทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอกสถาบนั รวมไม่น้อยกว่า ๓ คน ทั้งนี้ ประธาน
กรรมการสอบต้องไม่เป็นอาจารย์ท่ีปรึกษาวิทยานิพนธ์หลักหรืออาจารย์ท่ีปรึกษา
วิทยานิพนธ์ร่วม โดยอาจารย์ผู้สอบวิทยานิพนธ์ต้องมีคุณวุฒิ คุณสมบัติ และผลงาน
ทางวชิ าการดังนี้
๑) กรณอี าจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร ตอ้ งมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอก
หรอื เทยี บเทา่ หรอื ขน้ั ตำ่� ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ทมี่ ตี �ำแหนง่ รองศาสตราจารย์ และมผี ลงาน
ทางวชิ าการทไ่ี มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของการศกึ ษาเพอื่ รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไ่ี ดร้ บั
การเผยแพร่ตามหลักเกณฑ์ที่ก�ำหนดในการพิจารณาแต่งต้ังให้บุคคลด�ำรงต�ำแหน่งทาง
วชิ าการ อยา่ งนอ้ ย ๓ รายการในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลงั โดยอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการ ตอ้ งเปน็ ผลงานวจิ ยั
๒) กรณีผทู้ รงคณุ วฒุ ิภายนอก ตอ้ งมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอก
หรือเทียบเท่า และมีผลงานทางวิชาการที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารท่ีมีช่ือ
อยู่ในฐานข้อมูลท่ีเป็นท่ียอมรับในระดับชาติ ซ่ึงตรงหรือสัมพันธ์กับหัวข้อวิทยานิพนธ์
หรอื การคน้ คว้าอิสระ ไม่นอ้ ยกวา่ ๑๐ เรอ่ื ง
กรณีผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกที่ไม่มีคุณวุฒิและผลงาน
ทางวิชาการตามที่ก�ำหนดข้างต้น ผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกจะต้องเป็นผู้มีความรู้
ความเช่ียวชาญและประสบการณ์สูงเป็นท่ียอมรับ ซึ่งตรงหรือสัมพันธ์กับหัวข้อ
วทิ ยานพิ นธห์ รอื การคน้ ควา้ อสิ ระ โดยผา่ นความเหน็ ชอบจากสภาสถาบนั อดุ มศกึ ษาแห่งน้ัน
และแจ้งคณะกรรมการการอดุ มศึกษารับทราบ
๑๐.๓.๕ อาจารยผ์ สู้ อน ต้องเปน็ อาจารยป์ ระจ�ำหรืออาจารย์พิเศษ
ทมี่ คี ณุ วฒุ ขิ นั้ ตำ�่ ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ในสาขาวชิ านน้ั หรอื สาขาวชิ าทส่ี มั พนั ธก์ นั หรอื
ในสาขาวิชาของรายวิชาท่ีสอน และต้องมีประสบการณ์ด้านการสอนและมีผลงานทาง
วชิ าการทไี่ มใ่ ชส่ ว่ นหนงึ่ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการที่ได้รับ
การเผยแพร่ตามหลักเกณฑ์ที่ก�ำหนดในการพิจารณาแต่งตั้งให้บุคคลด�ำรงต�ำแหน่งทาง
วชิ าการอย่างนอ้ ย ๑ รายการ ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลัง
ท้ังนี้ อาจารย์พิเศษต้องมีชั่วโมงสอนไม่เกินร้อยละ ๕๐
ของรายวชิ าโดยมีอาจารย์ประจ�ำเป็นผรู้ บั ผดิ ชอบรายวิชานัน้
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 33
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๑๐.๔ ปรญิ ญาเอก
๑๐.๔.๑ อาจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร มคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่
หรอื ขนั้ ตำ่� ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ทม่ี ตี �ำแหนง่ รองศาสตราจารย์ และมผี ลงานทางวชิ าการ
ทไี่ มใ่ ชส่ ว่ นหนง่ึ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเปน็ ผลงานทางวชิ าการทไ่ี ดร้ บั การเผยแพร่
ตามหลักเกณฑ์ท่ีก�ำหนดในการพิจารณาแต่งต้ังให้บุคคลด�ำรงต�ำแหน่งทางวิชาการ
อยา่ งนอ้ ย ๓ รายการ ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลงั โดยอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการ ตอ้ งเปน็ ผลงานวจิ ยั
๑๐.๔.๒ อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร จ�ำนวนอย่างน้อย ๓ คน
มีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า หรือขั้นต�่ำปริญญาโทหรือเทียบเท่าที่มีต�ำแหน่ง
ศาสตราจารย์และมีผลงานทางวิชาการท่ีไม่ใช่ส่วนหน่ึงของการศึกษาเพ่ือรับปริญญา
และเป็นผลงานทางวชิ าการท่ีไดร้ ับการเผยแพร่ตามหลักเกณฑท์ ีก่ �ำหนดในการพจิ ารณา
แต่งตง้ั ให้บคุ คลด�ำรงต�ำแหน่งทางวชิ าการอย่างนอ้ ย ๓ รายการ ในรอบ ๕ ปยี ้อนหลัง
โดยอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการต้องเป็นผลงานวิจัย
กรณที ม่ี คี วามจ�ำเปน็ อยา่ งยงิ่ ส�ำหรบั สาขาวชิ าท่ีไม่สามารถ
สรรหาอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรครบตามจ�ำนวน หรือมีจ�ำนวนนักศึกษาน้อยกว่า
๑๐ คน ทางสถาบันอุดมศึกษาต้องเสนอจ�ำนวนและคุณวุฒิของอาจารย์ผู้รับผิดชอบ
หลักสตู รที่มนี ัน้ ให้คณะกรรมการการอดุ มศึกษาพิจารณาเปน็ รายกรณี
๑๐.๔.๓ อาจารยท์ ปี่ รกึ ษาวทิ ยานพิ นธ์ แบง่ ออกเปน็ ๒ ประเภท คอื
๑) อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก ต้องเป็นอาจารย์
ประจ�ำหลักสูตร มีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า หรือขั้นต่�ำปริญญาโทหรือเทยี บเทา่
ท่ีมีต�ำแหน่งรองศาสตราจารย์ และมีผลงานทางวิชาการที่ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของการศกึ ษา
เพ่ือรับปริญญา และเป็นผลงานทางวิชาการท่ีได้รับการเผยแพร่ ตามหลักเกณฑ์
ทก่ี �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย ๓ รายการ
ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลัง โดยอย่างนอ้ ย ๑ รายการตอ้ งเปน็ ผลงานวจิ ยั
๒) อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาวทิ ยานพิ นธร์ ว่ ม (ถา้ ม)ี ตอ้ งมคี ณุ วฒุ ิ
และคุณสมบตั ดิ งั นี้
อาจารยท์ ปี่ รกึ ษาวทิ ยานพิ นธร์ ว่ มทเ่ี ปน็ อาจารยป์ ระจ�ำ
ตอ้ งมคี ณุ วฒุ แิ ละผลงานทางวชิ าการเชน่ เดยี วกบั อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาวทิ ยานพิ นธห์ ลกั
ส�ำหรับอาจารย์ท่ีปรึกษาวิทยานิพนธ์ร่วมท่ีเป็น
ผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก ต้องมีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า และมีผลงานทางวชิ าการ
34 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ท่ีได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารที่มีช่ืออยู่ในฐานข้อมูลที่เป็นท่ียอมรับในระดับ
นานาชาติ ซ่ึงตรงหรือสมั พันธก์ ับหวั ข้อวทิ ยานพิ นธ์ ไมน่ ้อยกวา่ ๕ เรอ่ื ง
กรณีผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกท่ีไม่มีคุณวุฒิและผลงาน
ทางวชิ าการตามทกี่ �ำหนดขา้ งตน้ ผทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอกจะตอ้ งเปน็ ผมู้ คี วามรคู้ วามเชยี่ วชาญ
และประสบการณส์ งู มากเปน็ ทยี่ อมรบั ซง่ึ ตรงหรอื สมั พนั ธก์ บั หวั ขอ้ วิทยานิพนธ์ โดยผ่าน
ความเห็นชอบจากสภาสถาบนั อุดมศึกษาแห่งนน้ั และแจ้งคณะกรรมการการอุดมศกึ ษา
รบั ทราบ
๑๐.๔.๔ อาจารยผ์ สู้ อบวทิ ยานพิ นธ์ ตอ้ งประกอบดว้ ยอาจารยป์ ระจ�ำ
หลกั สตู รและผทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอกสถาบนั รวมไมน่ อ้ ยกวา่ ๕ คน ทงั้ นป้ี ระธานกรรมการสอบ
ตอ้ งเปน็ ผทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอก โดยอาจารยผ์ สู้ อบวทิ ยานพิ นธต์ อ้ งมคี ณุ วฒุ ิ คณุ สมบตั ิ และ
ผลงานทางวชิ าการดังนี้
๑) กรณอี าจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร ตอ้ งมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอก
หรอื เทยี บเทา่ หรอื ขนั้ ตำ่� ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ทมี่ ตี �ำแหนง่ รองศาสตราจารย์ และมผี ลงาน
ทางวิชาการที่ไม่ใช่ส่วนหนึ่งของการศึกษาเพื่อรับปริญญา และเป็นผลงานทางวิชาการ
ทไ่ี ดร้ บั การเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑท์ กี่ �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่
ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย ๓ รายการ ในรอบ ๕ ปยี อ้ นหลงั โดยอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการตอ้ งเปน็
ผลงานวจิ ยั
๒) กรณผี ทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอกตอ้ งมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื
เทียบเท่าและมีผลงานทางวิชาการที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารที่มีชื่ออยู่ใน
ฐานข้อมูลท่ีเป็นท่ียอมรับในระดับนานาชาติ ซึ่งตรงหรือสัมพันธ์กับหัวข้อวิทยานิพนธ์
ไม่นอ้ ยกว่า ๕ เรือ่ ง
กรณีผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกท่ีไม่มีคุณวุฒิและผลงาน
ทางวชิ าการตามทกี่ �ำหนดขา้ งตน้ ผทู้ รงคณุ วฒุ ภิ ายนอกจะตอ้ งเปน็ ผมู้ คี วามรคู้ วามเชยี่ วชาญ
และประสบการณ์สูงมากเป็นท่ียอมรับ ซึ่งตรงหรือสัมพันธ์กับหวั ขอ้ วทิ ยานพิ นธ์ โดยผา่ น
ความเหน็ ชอบจากสภาสถาบนั อดุ มศกึ ษาแหง่ นนั้ และแจง้ คณะกรรมการการอดุ มศกึ ษารบั ทราบ
๑๐.๔.๕ อาจารยผ์ สู้ อน ตอ้ งเปน็ อาจารยป์ ระจ�ำหรอื อาจารยพ์ เิ ศษ
ท่ีมีคุณวุฒิปริญญาเอกหรือเทียบเท่า หรือข้ันต่�ำปริญญาโทหรือเทียบเท่าที่มีต�ำแหน่ง
รองศาสตราจารย์ ในสาขาวชิ านน้ั หรอื สาขาวชิ าทสี่ มั พนั ธก์ นั หรอื ในสาขาวชิ าของรายวิชา
ทสี่ อน และตอ้ งมปี ระสบการณด์ า้ นการสอนและมผี ลงานทางวชิ าการทไี่ มใ่ ชส่ ว่ นหนง่ึ ของ
การศกึ ษาเพือ่ รบั ปริญญา และเป็นผลงานทางวชิ าการที่ไดร้ ับการเผยแพรต่ ามหลกั เกณฑ์
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 35
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
ทก่ี �ำหนดในการพจิ ารณาแตง่ ตง้ั ใหบ้ คุ คลด�ำรงต�ำแหนง่ ทางวชิ าการอยา่ งนอ้ ย ๑ รายการ
ในรอบ ๕ ปียอ้ นหลัง
ในกรณรี ายวชิ าทส่ี อนไมใ่ ชว่ ชิ าในสาขาวชิ าของหลกั สตู ร
อนโุ ลมใหอ้ าจารยท์ มี่ คี ณุ วฒุ ริ ะดบั ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ ทม่ี ตี �ำแหนง่ ทางวชิ าการตำ�่ กวา่
รองศาสตราจารย์ ท�ำหน้าทอ่ี าจารยผ์ ้สู อนได้
ทงั้ น้ี อาจารยพ์ เิ ศษตอ้ งมชี ว่ั โมงสอนไมเ่ กนิ รอ้ ยละ ๕๐
ของรายวชิ า โดยมีอาจารย์ประจ�ำเป็นผรู้ ับผิดชอบรายวชิ าน้ัน
๑๑. ภาระงานที่ปรึกษาวทิ ยานิพนธ์และการค้นควา้ อิสระ
๑๑.๑ อาจารย์ประจ�ำหลักสูตร ๑ คน ให้เป็นอาจารย์ที่ปรึกษา
วิทยานิพนธห์ ลักของนักศึกษาปรญิ ญาโทและปริญญาเอกตามหลักเกณฑ์ ดงั นี้
กรณอี าจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู รมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่
และมีผลงานทางวิชาการตามเกณฑ์ ให้เป็นอาจารย์ท่ีปรึกษาวิทยานิพนธ์ของนักศึกษา
ระดับปรญิ ญาโทและเอกรวมได้ไม่เกนิ ๕ คน ต่อภาคการศกึ ษา
กรณอี าจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู รมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่
และด�ำรงต�ำแหนง่ ระดบั ผชู้ ว่ ยศาสตราจารยข์ นึ้ ไป หรอื มคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่
ทีม่ ตี �ำแหน่งรองศาสตราจารย์ขึ้นไป และมีผลงานทางวิชาการตามเกณฑ์ ให้เป็นอาจารย์
ท่ีปรึกษาวิทยานิพนธ์ของนักศึกษาระดับปริญญาโทและเอกรวมได้ไม่เกิน ๑๐ คนต่อ
ภาคการศึกษา
กรณอี าจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู รมคี ณุ วฒุ ปิ รญิ ญาเอกหรอื เทยี บเทา่
และด�ำรงต�ำแหน่งศาสตราจารย์และมีความจ�ำเป็นต้องดูแลนักศึกษาเกินกว่าจ�ำนวน
ทก่ี �ำหนดใหเ้ สนอตอ่ สภาสถาบนั พจิ ารณา แตท่ ง้ั นต้ี อ้ งไมเ่ กนิ ๑๕ คนตอ่ ภาคการศกึ ษา
หากมคี วามจ�ำเปน็ ตอ้ งดแู ลนกั ศกึ ษามากกวา่ ๑๕ คน ใหข้ อความเหน็ ชอบจากคณะกรรมการ
การอุดมศกึ ษาเปน็ รายกรณี
๑๑.๒ อาจารยป์ ระจ�ำหลกั สตู ร ๑ คน ใหเ้ ปน็ อาจารยท์ ป่ี รกึ ษาการคน้ ควา้
อิสระของนักศึกษาปริญญาโทได้ไม่เกิน ๑๕ คน
หากเป็นอาจารย์ท่ีปรึกษาทง้ั วทิ ยานพิ นธแ์ ละการคน้ ควา้ อิสระ
ให้คิดสัดส่วนจ�ำนวนนักศึกษาท่ีท�ำวิทยานิพนธ์ ๑ คน เทียบได้กับจ�ำนวนนักศึกษา
ทคี่ น้ ควา้ อสิ ระ ๓ คน แตท่ งั้ นร้ี วมแลว้ ตอ้ งไมเ่ กนิ ๑๕ คนต่อภาคการศึกษา
36 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๑๑.๓ อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร ต้องท�ำหน้าท่ีอาจารย์ท่ีปรึกษา
วิทยานิพนธ์และ/หรืออาจารย์ผู้สอบวิทยานิพนธ์ และ/หรืออาจารย์ผู้สอนในหลักสูตร
นนั้ ดว้ ย
๑๒. คณุ สมบตั ขิ องผเู้ ขา้ ศกึ ษา
๑๒.๑ ประกาศนียบัตรบัณฑิต จะต้องเป็นผู้ส�ำเร็จการศึกษาระดับ
ปรญิ ญาตรีหรอื เทยี บเทา่
๑๒.๒ ประกาศนียบัตรบัณฑิตช้ันสูง จะต้องเป็นผู้ส�ำเร็จการศึกษา
ระดบั ประกาศนยี บัตรบณั ฑติ หรอื ปรญิ ญาโท หรอื เทยี บเทา่
๑๒.๓ ปริญญาโท จะต้องเป็นผู้ส�ำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีหรือ
เทยี บเทา่
๑๒.๔ ปรญิ ญาเอก จะตอ้ งเปน็ ผสู้ �ำเรจ็ การศกึ ษาระดบั ปรญิ ญาตรหี รอื
เทยี บเทา่ ทม่ี ผี ลการเรยี นดมี าก หรอื ปรญิ ญาโทหรอื เทยี บเทา่ และมผี ลการสอบภาษาองั กฤษ
ไดต้ ามเกณฑท์ ่ีคณะกรรมการการอดุ มศึกษาก�ำหนด
๑๓. การลงทะเบยี นเรยี นและระยะเวลาการศกึ ษา ใหล้ งทะเบยี นเรยี นไดไ้ มเ่ กนิ
๑๕ หนว่ ยกติ ในแตล่ ะภาคการศกึ ษาปกติ และใหใ้ ชเ้ วลาศกึ ษาในแตล่ ะหลกั สตู ร ดงั นี้
๑๓.๑ ประกาศนยี บัตรบณั ฑิตและประกาศนียบตั รบณั ฑิตชัน้ สงู ให้ใช้
เวลาศกึ ษาไม่เกิน ๓ ปกี ารศึกษา
๑๓.๒ ปรญิ ญาโท ใหใ้ ช้เวลาศกึ ษาไมเ่ กนิ ๕ ปกี ารศึกษา
๑๓.๓ ปริญญาเอก ผู้ที่ส�ำเร็จปริญญาตรีแล้วเข้าศึกษาต่อในระดับ
ปรญิ ญาเอกให้ใช้เวลาศึกษาไม่เกิน ๘ ปีการศึกษา ส่วนผู้ที่ส�ำเร็จปริญญาโทแลว้ เขา้
ศกึ ษาต่อในระดับปริญญาเอกให้ใช้เวลาศกึ ษาไมเ่ กิน ๖ ปีการศกึ ษา
การลงทะเบียนเรียนส�ำหรับผู้เข้าศึกษาแบบไม่เต็มเวลา
ให้สถาบันอุดมศึกษาก�ำหนดจ�ำนวนหน่วยกิตท่ีให้ลงทะเบียนเรียนได้ในแต่ละภาค
การศกึ ษาปกติ โดยเทยี บเคยี งกบั จ�ำนวนหนว่ ยกติ ทกี่ �ำหนดขา้ งตน้ ในสดั สว่ นทเ่ี หมาะสม
หากสถาบันอุดมศึกษาใดมีเหตุผลและความจ�ำเป็นพิเศษ
การลงทะเบยี นเรยี นทมี่ จี �ำนวนหนว่ ยกติ แตกตา่ งไปจากเกณฑข์ า้ งตน้ กอ็ าจท�ำได้ แตท่ ง้ั นี้
ตอ้ งไมก่ ระทบกระเทอื นตอ่ มาตรฐานและคณุ ภาพการศึกษา
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 37
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๑๔. เกณฑก์ ารส�ำเร็จการศึกษา นกั ศกึ ษาจะตอ้ งปฏบิ ัติ ดังน้ี
๑๔.๑ ประกาศนยี บตั รบณั ฑติ และประกาศนยี บตั รบณั ฑติ ชน้ั สงู ตอ้ งเรยี น
ครบตามจ�ำนวนหนว่ ยกติ ทก่ี �ำหนดไวใ้ นหลกั สตู ร และตอ้ งไดร้ ะดบั คะแนนเฉลี่ยไม่ต�่ำกว่า
๓.๐๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนนหรอื เทยี บเท่า
๑๔.๒ ปรญิ ญาโท
๑๔.๒.๑ แผน ก แบบ ก ๑ เสนอวทิ ยานพิ นธแ์ ละสอบผา่ นการสอบ
ปากเปล่าข้ันสุดท้าย โดยคณะกรรมการท่ีสถาบันอุดมศึกษานั้นแต่งต้ัง และต้องเป็น
ระบบเปดิ ใหผ้ สู้ นใจเขา้ รบั ฟงั ได้ ส�ำหรบั ผลงานวทิ ยานพิ นธห์ รอื สว่ นหนง่ึ ของวทิ ยานพิ นธ์
ต้องได้รับการตีพิมพ์ หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์ในวารสารระดับชาติหรือ
ระดับนานาชาติที่มีคุณภาพตามประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา เร่ืองหลักเกณฑ์
การพิจารณาวารสารทางวชิ าการส�ำหรับการเผยแพรผ่ ลงานทางวชิ าการ
๑๔.๒.๒ แผน ก แบบ ก ๒ ศกึ ษารายวชิ าครบถว้ นตามทก่ี �ำหนด
ในหลกั สตู ร โดยจะตอ้ งไดร้ ะดบั คะแนนเฉลยี่ ไมต่ ำ�่ กวา่ ๓.๐๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนน
หรือเทียบเท่า พร้อมท้ังเสนอวิทยานิพนธ์และสอบผ่านการสอบปากเปล่าข้ันสุดท้าย
โดยคณะกรรมการทสี่ ถาบนั อดุ มศกึ ษานน้ั แตง่ ตงั้ และตอ้ งเปน็ ระบบเปดิ ใหผ้ สู้ นใจเขา้ รบั ฟงั ได้
ผลงานวิทยานิพนธ์หรือส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์
ต้องได้รับการตีพิมพ์ หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์ในวารสารระดับชาติ
หรือระดับนานาชาติท่ีมีคุณภาพตามประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา เรื่อง
หลักเกณฑ์การพิจารณาวารสารทางวิชาการส�ำหรับการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ
หรือน�ำเสนอต่อที่ประชุมวิชาการโดยบทความที่น�ำเสนอฉบับสมบูรณ์ (Full Paper)
ไดร้ บั การตพี มิ พใ์ นรายงานสบื เนอ่ื งจากการประชมุ วชิ าการ (Proceedings) ดงั กลา่ ว
๑๔.๒.๓ แผน ข ศกึ ษารายวชิ าครบถว้ นตามทกี่ �ำหนดในหลกั สตู ร
โดยจะตอ้ งไดร้ ะดบั คะแนนเฉลย่ี ไมต่ ำ�่ กวา่ ๓.๐๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนนหรอื เทยี บเทา่
และสอบผา่ นการสอบประมวลความรู้ (Comprehensive Examination) ดว้ ยขอ้ เขยี น
และ/หรอื ปากเปลา่ ในสาขาวชิ านน้ั พรอ้ มทงั้ เสนอรายงานการคน้ ควา้ อิสระและสอบผา่ น
การสอบปากเปล่าข้ันสุดท้ายโดยคณะกรรมการที่สถาบันอุดมศึกษานั้นแต่งต้ัง
โดยเปน็ ระบบเปดิ ใหผ้ สู้ นใจเขา้ รบั ฟงั ได้ และรายงานการคน้ ควา้ อิสระหรือสว่ นหนงึ่ ของ
รายงานการคน้ ควา้ อสิ ระตอ้ งไดร้ บั การเผยแพรใ่ นลกั ษณะใดลกั ษณะหนง่ึ ที่สืบคน้ ได้
38 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
๑๔.๓ ปรญิ ญาเอก
๑๔.๓.๑ แบบ ๑ สอบผ่านการสอบวัดคุณสมบัติ (Qualifying
Examination) เพื่อเป็นผู้มีสิทธิขอท�ำวิทยานิพนธ์ เสนอวิทยานิพนธ์ และสอบผ่าน
การสอบปากเปลา่ ขนั้ สดุ ทา้ ยโดยคณะกรรมการทส่ี ถาบนั อดุ มศกึ ษานนั้ แตง่ ตง้ั ซงึ่ จะตอ้ ง
ประกอบดว้ ยผทู้ รงคณุ วฒุ จิ ากภายในและภายนอกสถาบนั และตอ้ งเปน็ ระบบเปดิ ใหผ้ สู้ นใจ
เข้ารบั ฟงั ได้
ส�ำหรบั ผลงานวทิ ยานพิ นธห์ รอื สว่ นหนงึ่ ของวทิ ยานพิ นธ์
ต้องได้รับการตีพิมพ์ หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์ในวารสารระดับชาติหรือ
นานาชาตทิ ม่ี คี ณุ ภาพตามประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เรอ่ื ง หลกั เกณฑก์ ารพจิ ารณา
วารสารทางวชิ าการส�ำหรบั การเผยแพรผ่ ลงานทางวชิ าการ อย่างน้อย ๒ เรอ่ื ง
๑๔.๓.๒ แบบ ๒ ศกึ ษารายวชิ าครบถว้ นตามทก่ี �ำหนดในหลกั สตู ร
โดยจะตอ้ งไดร้ ะดบั คะแนนเฉลย่ี ไมต่ ำ่� กวา่ ๓.๐๐ จากระบบ ๔ ระดบั คะแนนหรอื เทยี บเทา่
สอบผ่านการสอบวัดคุณสมบัติ (Qualifying Examination) เพ่ือเป็นผู้มีสิทธิขอท�ำ
วทิ ยานพิ นธ์ เสนอวทิ ยานพิ นธแ์ ละสอบผา่ นการสอบปากเปลา่ ขนั้ สดุ ทา้ ยโดยคณะกรรมการ
ทส่ี ถาบนั อดุ มศกึ ษานนั้ แตง่ ตง้ั ซง่ึ จะตอ้ งประกอบดว้ ยผทู้ รงคณุ วฒุ จิ ากภายในและภายนอก
สถาบนั และตอ้ งเป็นระบบเปิดใหผ้ ู้สนใจเขา้ รับฟังได้
ส�ำหรบั ผลงานวทิ ยานพิ นธห์ รอื สว่ นหนงึ่ ของวทิ ยานพิ นธ์
ต้องได้รับการตีพิมพ์ หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์ในวารสารระดับชาติ
หรือนานาชาติที่มีคุณภาพตามประกาศคณะกรรมการการอุดมศึกษา เรื่อง หลักเกณฑ์
การพจิ ารณาวารสารทางวชิ าการส�ำหรบั การเผยแพรผ่ ลงานทางวชิ าการ
๑๕. ชอื่ ประกาศนยี บตั รและชื่อปริญญา
๑๕.๑ ประกาศนียบัตรบัณฑิต ให้ใช้ชื่อว่า “ประกาศนียบัตรบัณฑิต
(Graduate Diploma)” อกั ษรยอ่ “ป.บณั ฑติ (Grad. Dip.)” แลว้ ตามดว้ ยชอ่ื สาขาวชิ าตอ่ ทา้ ย
๑๕.๒ ประกาศนยี บตั รบณั ฑติ ชน้ั สงู ใหใ้ ชช้ อื่ วา่ “ประกาศนยี บตั รบณั ฑติ
ชน้ั สงู (Higher Graduate Diploma)” อกั ษรยอ่ “ป.บณั ฑติ ชนั้ สงู (Higher Grad. Dip.)”
แล้วตามดว้ ยชอื่ สาขาวิชาตอ่ ทา้ ย
๑๕.๓ ปริญญาโทและปริญญาเอก สถาบันอุดมศึกษาท่ีมีการตรา
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา และอักษรย่อส�ำหรับสาขาวิชาไว้แล้ว
ให้ใช้ชื่อปริญญาตามที่ก�ำหนดในพระราชกฤษฎีกานั้น ในกรณีที่ปริญญาใดยังมิได้
ก�ำหนดช่ือไว้ในพระราชกฤษฎีกา หรือกรณีที่สถาบันอุดมศึกษาใดไม่มีการตรา
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง 39
เล่ม ๑๓๒ ตอนพิเศษ ๒๙๕ ง ราชกิจจานุเบกษา ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๘
พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา และอักษรย่อส�ำหรับสาขาวิชาให้ใช้
ชื่อปริญญาตามหลักเกณฑ์การก�ำหนดช่ือปริญญา ตามท่ีคณะกรรมการการอุดมศึกษา
ก�ำหนด
๑๖. การประกนั คณุ ภาพของหลกั สตู ร ใหท้ กุ หลกั สตู รก�ำหนดระบบการประกนั
คณุ ภาพของหลกั สตู ร โดยมอี งคป์ ระกอบในการประกนั คณุ ภาพอยา่ งนอ้ ย ๖ ดา้ น คอื
(๑) การก�ำกับมาตรฐาน
(๒) บณั ฑิต
(๓) นกั ศึกษา
(๔) คณาจารย์
(๕) หลกั สูตร การเรยี นการสอน การประเมินผ้เู รยี น
(๖) สิ่งสนบั สนุนการเรยี นรู้
๑๗. การพัฒนาหลักสูตร ให้ทุกหลักสูตรพัฒนาหลักสูตรให้ทันสมัยโดยมี
การประเมินและรายงานผลการด�ำเนินการของหลักสูตรทุกปีการศึกษาเพ่ือน�ำข้อมูล
ทไ่ี ดไ้ ปปรบั ปรงุ พฒั นาหลกั สตู รเปน็ ระยะ ๆ อยา่ งนอ้ ย ตามรอบระยะเวลาของหลกั สตู ร
หรอื ทกุ รอบ ๕ ปี
๑๘. ในกรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าวได้ หรือมีความจ�ำเป็น
ตอ้ งปฏบิ ัตินอกเหนือจากทก่ี �ำหนดไว้ในประกาศน้ี ให้อยู่ในดลุ ยพินจิ ของคณะกรรมการ
การอุดมศึกษาที่จะพิจารณา และให้ถือค�ำวินิจฉัยของคณะกรรมการการอุดมศึกษานั้น
เปน็ ท่ีสุด
ประกาศ ณ วันท่ี ๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๘
พลเอก ดาวพ์ งษ์ รัตนสุวรรณ
รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงศึกษาธกิ าร
40 เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๘ และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา-2558 และเกณฑ์มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search