สุบินคำกาพย์

895.9111

-ซี88’''ซโ&!เี78:*8’7' .ฬซ&ี&&-*'''ป'Vี./ซรนีธ',,’ -

ธนส^^ธนว?/ธนข'ธ!ธ//?ร?/]ซ/&/

*

4

ฌ ฌรว®โภข®ฐ# สรร/ฌ!ป้

™ส*5)9 /ร77ส?/ ขสร/[ไร!/,1ซ/&/

40ขห3เ ^0.^11?

#1,15จ

เสข'หะเบียน 0*2-01'ริ9-

คานา

ในงานพระราชทานเพลิงศพ ขุนอภิพฌน์ภ'กดี (ตา เจริญยีเง)
กำหนดงานวนที่ สต ธนวากม ศกน ณ เมรวิดธาตุทอง นางสาวบุญย็ง
เจริญยง ซึ่งเบนธิดา ไค้มาฅิดฅ่อก*บก-รมศิลปากร ขอให้เลือกหนงสือ

สำหรบวิดพิมพ์แจกเบนอนุสรณ์ในงานน กรมศิลปากรจึงแนะนำให้

พิมพ์หนังสือสุบินกำกาพย์ เจ่าภาพก็ยินดีรบ-พิมพ์ตามที่แนะ,นำ

เรื่องสุบินคำกาพย้นํ้ ไม่ปรากฏนามผู้แต่ง แต่เบ็๋นหนังสือที่มืค่า
ทงในคำนวรรณคดีและคานจริยศึกษา มีคำประพนธ์ไพเราะน่าอ่าน เนอ
เรื่องเบนนิทานคติธรรมสอนใจให้เห็นโทษของการทำบาป และคุณของ
การทำบุญ ช'กจงใจให้ประพฤติแต่ความดี เช่น สุบินกุมารซึ่งเบนตำ
เอกในเรื่อง เบนผ้มีความกต'ญฌูกตเวทีต่อบิดามารดา และเลื่อมใสใน
พระบวรพุทธศาสนา ไดโทมารคาออกบวชก่งแต่อายุไค้ ๗ บื่ อำนาจ
บุญกุศลทงปวงที่สุบินไค้กระทำ สามารถช่วยบิดามารคาให้พนจาก
ทรมาน ยินเกิดจากบาปซึ่งไค้กระทำเมื่อย'งดำรงชีวิตอยู่ ไค้รับควา
สบาย เสวยทิพสมบํฅิ ณ เมืองสวรรค์ เรื่องสุบินคำกาพย์น นอกจากจะ
เบ็่นหนังสือที่มืกติพนแนวทางที่ดืยื่งในการดำเนินชีวิตแลว ยิง,ให้ความ
ร้ในเรื่องประเพณีต่าง ๆ เช่น ประเพณีบวชนากเบนก่น คณะกรรม.
สมปาทิกของหอพระสมุดวชิรญาณจึงไค้เลือกให้ตีพิมพ์เผยแพร่ในหนังสือ
วชิรญาณ ดอนที่ ต๒0 ประจำเดือนกนยายน รดน'โกสินทรศก ๑๒๓

[๒]

(พ.ศ. ๒๔๔๗) ซึ่งน*บีถึงบ*ติน์ก็เบนเวลา ๕๓ บีแลว การทีเจาภาพไ
มีศร่ทธารบจ*ติพิมพ์หน*งสือสุบินกำกาพย์ขืนเผยแพร่เบ็นศรงที ๒

นับว่าไค้ช่วยสืบอายหนังสืออนมีก่าไว้เบึ๋นมรดกชองชาติสืบ'ฟ

กรมศิลปากรขออนุโมทนาในกุศล'ราศีทกษิณานุปทาน ซงเจาภา
ไค้จ*ดบำเพ็ญอุทิศแค่ ขุนอภิพฌน์ภ*กคี (ฅา เจริญยง) เบนบี่ตุบ
ธรรม ตลอคจนได้ให้พิมพ์หนังสือนแจกจ่ายเบนกุศลสาธารณประโยช
ขอกศลท1งน์จงเบนบจจ่ยดลนันดาลให้ ขุนอภิพฌนภ่กคี (ตา เจริญ
ผ้วายชนม์ บ่ระสบแฅ่อิฏ^คุณมนุญผลตามควรแก่คติวสยในส*มปรายภพ
สมดังมโนปณิธานของเจ่าภาพทุกประการเทอ'ญ.

กรมสิลปากร
๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๐๙

*

ขุนอภิพํฒน์ภ่กด (นายตา เจริญยิง)

๒๔๒๓ — ๒๕0๖



รเ]ถ่ายในชดเสอบ่า



ประาต
ขุนอภิบ้ฒน์ภกด (นายตา เจรญยง)

ชุนอภิพฒนภํกคี เบ็1นบุตรของนายเก็งลก นางทองอย่ แซ่เดียว เก็
เมื่อวนที่ ๒๔พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๒๓ ที่บ้เนตลาดจีน ตำบลหัวเวียง
อำเภอ'.มือง จ่งห'วิดลำปาง เมื่อมีพระราชบ้ญญ้ต,ให้ใช้นามสกุลขนแล่วี
ขุนอภิพฒน์ภิกดี จึงได้นามสกุลว่า “เจริญยี่ง” ขุนอภิพฌน์ภกดีมืพี่นอ
๗ กน คือ

๑. นายหมา แซ่เดียว (ถึงแก่กรรม)
๒. นายยี เจริญยี่ง ’ (ถึงแก่กรรม)

๓. ชุนอภิพํฒน์หักดี (นายตา เจริญยี่ง)

๔. นางทองกำ แซ่ยีบ
๕. นางทองดี ฉิมพลียี่
๖. นางทองอินทร์ แซ่ภู่ (ถึงแก'กรรม)
๗. นายเอิก เจริญยี่ง (ถึงแก'กรรม)

เมื่อเยาวีวโ) ชุนอภิพฌน์ภิกคี ไค้รบการศึกษาขนฅ้น กบพระอาจารยี่รตน์
และพระอาจารยี่เนตร ที่วดตำรงกธรรม (วตไทยใต้) ตำบลบ้านคง

อาเภอเมอง จุงหวคลำปาง เมอท่านอาจารย์ยำยไปอย่ที่วํคเกาะวาลุการา
กไคติดคามไปปฏิบํดท่านฎๅจุๅรยู จุนกระท่ง้มีกวามร้พออ1านออกเขียน

ค่อมาใน!) พ.อ. ๒๔๕๕ ได้ทำการสมรสกบนางบุญรอดที่จํงหวดลำปา
มีบุฅรควยกน ๘ กน คือ

๏. นายผล เจรญยี่ง (ถึงแก่กรรม)
๒. นายบุญฤทธ เจริญถึง
๓. นายบุญยืน เจริญถึง
๔. นางบุญเจริญ เจริญถึง (ถึงแก,กรรม)
๕. นางสาวบุญถึง เจริญถึง
๖. นางสาวบุญยอด เจริญถึง
๗. นายพุฌ เจริญถึง (ถึงแก่กรรม)
๘. นายเกษม เจริญถึง
มีบุตรกบนางนอย คือ นางจรูญกรี กุศลจุ1ง
ก*บนางนวล คือ นางทองสุก

บรรดาสกด

ได้รบพระราชทาน บรรดาศกค ในพระราชพิธีเฉลิมพระชนม์พรรษ

เบนชนอภิพํฌน์ภกคี กรมการพิเศษ มณฑลมหาราษฏร์ เมื่อวนท

ธ*น',ากมพ.ศ. ๒๔๖๕

[๕]

ขุนอภิพ*ฌนภกดี การงาน เ'
เรึมงานจากตำแหน่งเสมียน
และร!รัางทำการจ!ไม้

ขอนสก ทีไหลลอยมาฅามลำนำรังผูกเช่าเบนแพล่องไปส่ดลาดปากนาโพ

ไค้รับเงินเดือนทูละ @๕ บาท ขณะทำงานไค้มีโอกาสถวายรัวรับใช้

เจาผู้กรองนครลำปาง และมีการหิดต่อก!กรมบืาไม้อย่เสมอจนภายหลำ

สามารถรวบรวมเงินมาทำการคาส่วนรัวโดยซอขายอินคำขนล่องทางเรือ

ระหว่าง กรุงเทพ ๆ ก!ลำปาง เมื่อกิจการเจริญขนก็ไค้รัดรังเบนรูปบริษ

ชือว่า “บริษทบุญเจริญจำกด” ร!ยินญาตทำการแปรรูปไมกระยาเลย

ในระยะนั้ทางคุ้มเจ้าผู้กรองนครลำปางมีการก่อสรัางมากมาย เบนโอกาส

ให้'ขุนอภิพ*ฌน์ภ่กดี ไค้ร!ใช้เจ้าผ้กรองนครลำปางอย่างใกล้ชิด จนไค

ถวายต่วเบนมหาดเล็ก ต่อมาเมื่อทางรังหรัดลำปางไค้ฅงกองเสือบา

ซ้นขุนอภิพํฌน์รักดีก็ไค้สมกรเขำเบนเสือบาไค้ร!ยศเบนนายหมู่ตรี ใน

ส่วนที่เกี่ยวก!ราชการ ขุนอภิพฌน์รักดี ไค้ช่วยรัดการรบรองเจาน

ที่'เสด็จมารังหรัดลำปางอย่างเขมแข็ง

ต่อ■มา ใน'บพ.ศ. ๒๔๕๘ กรมรถไฟหลวงแผ่นหิน ไค้สรัางทางรถไฟ'ไป

'ถงสถานีผากอ นายช่างก่อสรัางกนเยอรมน ไค้มีหนำสือราชการทูลเจา

■'บุญวาทย์วงศมานีฅ เจ้าผู้ครองนครลำปางขอให้หาบุกคลผู้สามารถทำ

การก่อสฑ้งไปร!งาน เรัาผู้ครองนครลำปางจึงออกหนำลือรับรองให้ขุน

อภิพฌน์รักดี ถือไปหิดต่อรับงานคงกล่าว รังแต่สถานีผาคอไปจนถ

สถานเชียงใหม่ งานใหญ่ ทู ซึงขุนอภิพฌนรักครบทาคอ งานสราง

สถานีนกรลำปาง บานพกรถไฟ โรงเกบรถจกร รบหากรรมกรมาเจาะ

[๖]

ถำขุนฅาล ทำสพานขามแม่นาทา ระหว่างสถานีชุนตาลกบสถานีทาชม
สรางสถานีรถไฟ เชียงใหม่และร่วมทุนก*บคหบดีจ’งหวดเชียงใหม่ ส
สพานเนาวร่^
ในระหว่างที่ทำงานให้กบกรมรถไฟหลวงแผ่นดินได้มีโอกาสถวายฅวเบ
มหาดเล็ก ร*บใช้ของเสดีวิในกรมพระกำแพงเพ็ชรอ'กรโยธิน ผู้บ’ญชา
การกรมรถไฟ ได้ฅามเสด็จไปในที่ค่าง ทุ ทางภาคเหนือแทบทุกแห
ค่อมาได้เบนผู้รบเหมาก่อสร่างของกรมทางหลวงแผ่นดิน และปฏิบ
กบบริษัทบาไม้ชองชาวค่างประเทศ อาทิเช่น บร่ษทบอมเบย์เ
บริษัทแองไกลไทยจำก*ด และบริษัทหลุยส์ดีเสียวโนเวน

วยปรา

เมื่อชุนอภิพ’ฌนํภ’กดีมีอายุล่วงเช่า ๙0 บี่ ลูก ทุก็ได้ขอร่อ์ง

ท่านวางมือจากการงาน ทำแค่สีงเพลิดเพลินที่ท่านชอบ เช่น ทำสวน

ปลูกตนไม้ เล่นกีฬาในร่ม เมื่ออายุครบ ๘0 บ บรรดาลูกหลานก็

พรอมใจกนวิดงานฉลองให้ท่าน หล*งจากนนไม่นานสุขภาพของท่านก็

เริมทรุดโทรม ลูก ทุ ก็ได้ขอร่องให้ท่านเช่ารบการตรวจรักษาที่โ

พยาบาลสิริราช จากการตรวจร่างกายครงน,นีก็พบ'ว่าท่านเบ็่นโรคเบา

หวานและมีโรคถุงนีาคีอกเสบ ซึ่งอาจมีกอนนึวในถุงนาดีร่วมควยแ

ได้แนะนำให้รบการผ่าต*ค ซึ่งท่านก็ยินยอมควยดี หล*งจากการผ่าค

สขภาพชองท่านก็ยงไม่ปรกติเช่นเดิม กงต้องกลบไปรบการรั

โรงพยาบาลศํริราชอกหลายกรง และกรงสุดท่ายก็มีอาการของ'โรกหลอค

ชิ®?ซิ?

ปี?/' / * ' **

แ&ส่.เณ่&ไ!™เ*เไษ่

ษ1ไ!เแณเ!ณฌษ

•[ฟ่

เลือคอุคฅนในสมอง ซึ่งเนื่องมาจากโรคเบาหวาน ทำให้ท่านเบ็๋นอำมพาฅ
ไปครึ่งฅว สุดความสามารถของแพทย์จะช่วยไว้ไค้ ในที่สุดก็ถึงแก'กรรม
ควยความสงบ ท่ามกลางความอาล*ยร้กและเศร้าสลดของภรรยาและบุฅร
หลาน เมอเวลา ©๕.00 น. ของว*นที' ©๓ ฅลาคม พ.ศ. ๒๕๐๖
รวมอายุไค้ ๘๓ บี่

เน้องด',วยไนงานพระราชทานเพลิงศพ ท่านขุนอภพฒนภํกด

(นายท่าง ตา เจริญยิ่ง) ทางบุตรธิดา1ด*ริเรารภกํบอาตมา

ว่าอยากจะพมพ์หน,งสอแจก เพอเบ็นว้ทยาทานแก่ผู้ ม

เกยรติทมาร่วมไนงานพระราชทานเพลิงศพ อย่างทเคย

ปฎบตมา อาตมาภาพก็มความขนด ขอฝากคติธรรมไห้

ก!เผู้อ่านไว้พจารณาสํเาเล็กนอย ไนท่วขอเริอง

คณบิดามารดา

บิดามารดานนิโลกยอมรับ นบถือว่า พนบุคคล ที่ควรแก'การเคารพ นบถือ
อย่างยื่ง ข้นชื่อว่าบิดามารคาย่อมเบนที่ฒัการะยี่งของบุฅรธิด
มารดาย่อมร*กบฅรธิดา ย่อมส่งสอนบุฅร ย่อมบำรุงบุฅร ย่อมสงเคราะห์
บุฅรให้มีวิชาหาเลยงชีพ จริงอย่บิดามารคาย่อมสงเคราะห์บุฅรธิดาคว
สถาณ ๕ คือ

(๑) ใหละกวามชว
(๒) ให้คงอยู่ในกวามดี
(๓) ให้ศึกษาศิลปวิทยา
(๔) หากู่ครองที่สมควรให้
(๕) มอบทรพยไห้,ในสม'โยที่ควร
กนอื่นที่ไม่ใช่ผู้ให้กำเนิด แค่,ได้บำเพ็ญคนเสมือนบิดามารดาผ้ให้กำเ
ก็,นบเช่าเบน!น^านบิดามารดาเหมือนก*น ในฏีานทีไค้เกอกูลอุคหน
เจริญเติบโต ธรรมคาบุฅรธิดาที่ดีย่อมสงเคราะห์ฅอบแทนคุณบ
ควยสถาณ ๕ คือ

ฬ

(๑) ท่านเลยงมาแล้วเลยงท่านตอบ

(๒) ช่วยทำการงานของท่าน

(๓) คำรงควงศ์ตระกูล

(๔) ประพฤติตนให้เบนกนควรร*,บทรพย์มวดก

(๕) เมื่อท่านไค้ล่วงลับไปแล้ว ทำบญอทิศให้ท่าน

รวมเบ๘!น ๕ ป.ระการฉะนะ 11

บิคามารดาเรียกว่าบุพการีชน บุคคลผู้ทำอุปการะก่อน ส่วนบุตรธิตานน

เรียกว่ากตัญญูกตเวที ผู้ร้อุปการะที่ท่านทำไว้แล้วและตอบแทนภายหล

การดอบแทนที่บุตรธิกาจะพึงกระทำต่อบิตามารตานน ก็คือปฏิบ้ติ'ให้เบน
ไปตามหลก ๕ ประการลังกล่าวแล้ว
อนวิลัยของบิดามารดา ย่อมมีความปรารถนาที่จะใหลูกประพฤติตวเปีน

กนดีดวยตันทงนน เมื่อบุตรธิตาลังเล็กอยู่ก็ส่งให้ศึกษาเล่าเรียน โดยกอ

เอาใจใส่ว่ากล่าวลังสอน แนะนำในสี่งที่ควรและไม่ควร คีและไม่ดีอยู

เสมอ เหตุน้จึงเย้นการสมควรที่บุตรธิดาจะพึงปฏิบํฅฅนให้เปีนไปคาม

ความประสงค์ชองบิดามารกา ให้นอมคุณท่งสั้นของบิดามารดามารวมไว้

ที่ลัวเราเสมอไป คือให้พิจารณาว่าลัวของเรามีความเจริญอยู่เดี๋ยวน

ก็เพราะอุปการะคุณที่บิดามารคาไค้บำรุงเลยงดูมา แม้อฅภาพร่างกาย

ของเรานั้ก็แบ่งสนบนส่วนมาจากบิดามารดานนเอง สี่งที่เบนส่วนตัวข

เรามีเพียงจิตวิญญาณที่เรียกว่า ปฏิสนธิจิตตับกุศล กุศลเท่

อุปตัมภ์ ส่วนร่างกายของเรานนเมื่อถือปฏิสนธิแล้วก็อาลัยเนอและเลือด

ของบิดามารกามาบำรุงร่างกายตน ถึงกราวที่เลิกดื่มนมแล้วในระหว่างที

ยงหาเลยงฅนไม่ไค้ จนถึงอายุ ๑๕-®๖ บ ก็ลังต้องอาลัยอาหารที่บ

มารดาหามาเลียง เพราะบุฅรธิดาย*งไม่สามารถหาเลียงตนเองไค้ ถา

พิจารณาโดยน*,ยที่กล่าวมานื่ ดองเข่าใจว่าร่างกายของเราน

บิดามารดา เมื่อเบนเช่นน้ ก็กวรที่บุกรธิดาจะเห็นว่าบิดามารคาม

ในคำของบุฅรธิดาทุกเมื่อ ถึงแม้ว่าท่านจะล่วงลบไปแล่ว ก็เฉพาะแด

ส่วนชองท่าน ส่วนที่แบ่งมาเบ็1นของบฅรธิดา ล่าบุดรธิดาย*ง้อย

ก็ชื่อว่าบิดามารคาย'งอย่คราบนน เมี่อเบ็นเช่นนื่การเคารพบิดา

ก็ไม'เบ่นเรื่องลำบาก คือ กอยระว*ง่ร*กษาฅำมิให้ประพฤติช่ว้รัายได้แก

คอยประพฤติดีประพฤติชอบควยกาย วาจา ใจ ให้เบนสุภาพบุรุษหรือ

สุภาพสตรี ดงห:ล่าทำมาหากิน ให้เบนหลีกเบนแหล่ง ให้ได้
อภิชาตบุฅร บุตรธิดาดีเกนบิดามารดา คือมํงด่ง้ทํ้งลาภ ทง็ยศเก
บิดามารคา ล่าไม่สามารถประพฤติตนเบนบุตรชนสงไค้ก็ให้ดำรงอยู่ใน
ฐานะเบน อนุชาตบุตร คือบุตรธิดาที่เสมอบิดามารคา อย่างนื่นก็น*บว่

เบนบุตรธิดาที่ใช้ไค้ คือบิดามารดามีฐานะยศกึกค คุณธรรมเช่น

ธิดาก็ดำรงฐานะยศศ*กด คุณธรรมเช่นนนไว้ อีกปริยายหนึ่ง บิดามารดา

แสวงหาทรพย์มรดกไว้ได้ มีทงสง,หาริมทร่พิย์ และอล่งหาริมทรพย

ล่งหาริมทวพย์นนเปรียบเหมือนเลือกเนื่อและหนงของบิดามารดา อส

หาร มทร่พิย์นนื่เปรียบเหมือนกระคูกของบิดามารดา ล่าบุตรธิดารักษา

ทรัพย์ไว้ได้ที่งสองประเภท เรียกว่า อนุชาตบุตร อีกจำพวกหนึ

อวชาตบุตร แปลว่า บุตรชนฅํ่า หรือบุตร,ชนเลว คือประพฤติตนเสมอ

บิดามารคาไม่ไค้ อาทิเช่นบิดามารคาเบนคนม่ง้มี บุตรธิดาเบนกนจ

บิดามารคาเบี่นกนมียศศกด บุตรธิดาเบ็๋นกนหายศก*กดไม่ได้ บิดามารคา

เบนผู้ยนคืในทานศีล บุฅรธิดาเบี่นผู้ไม่เอาใจใส่ในทานศีล หรือไม

เจใส่ในคุณธรรมใค"เทงสน อีกปริยายหนึ่ง บิดามารดาหาทร'พย์มรดก
ไว้ Iห้ ทงทีเบนสงหาริมทรพย์และอส่งหาริมทรพย์ แค'บุตรธิดาไม่
สามารถจะปกกรองรกษาไว้ไค้ คือ ส่วนส่งหาวิมทรพย์ก็จบจ่ายใช้สอย
เสียสน ไค้ชอว่ากินเลือดกินเนึ่อของบิดามารคาจนเหลือแต่กระดูก คือ
อสงหาริมทรพย์ อย่างนึ่กิย์งนไว่าเบนบุตรที่ย้งคีอย่หน่อย
ขายกินจนกระท’ง้กระดูกบิดามารคาอย่างนึ่ ซื่อว่าอวชาตบุตร-บุตรชนตํ่า
หากบุตรธิดาปรารถนาจะเชิดหน์าชูตาบิดามารคาแลว ไม่ควรประพฤติ
ตนเบ็1นกนเลวทรามคือเบืนอวชาฅบฅร ควรฅงหน่าบำเพ็ญคุณงามความ
ดีต่าง "I ตามสมกวรแก่รูเานะของตนแลวจกไค้ซื่อว่าเบนบุตรธิดาที่คื มี
ชีวิตอยู่ในโลกนึ่ควยกวามผาสุข เมื่อคบชีพวายชนม์แล่ว ย่อมมีสุคติที่
เบนไปในชาติหนำ

สุกรํ สธุนา สาธุ
อนกนดีมีนิสยไกลกวามชว

ม่กน่อมฅวทำแต่ดีมีสง่า
ดีทงใจตลอดไตรทวารา
ทำง่ายกว่าเกินกนลนมนุษย์
สาธุ ปาเปน ทุกฺกรํ

กนชวคือกนไม่รกดี
ไม่เห็นมีคุณและโทษโฉดที่สุด
เขารก'ชวช่งดหนีทางพุทธ
เพราะไม่หยุดจึงทำยากลำบากแล.

อาตมาภาพขอตงกายสำรวมจิต อธิษฐำนเอากุศลผลบุญที่เถิกจาก
กตธรามเลก ‘กุนอ0 ‘V|น จงเบนบจาเยเกรองนำทาง!ห้อณ'[ยม ท่านขน
อภพฌนภกด กุนายหาง กา เจริญยิง) ผู้ทีล่วงลบไปแลว แม้จะสถิต
ประคษเาน ณ ทพยสถาณวมาน[ด"เกตาน จงได้รบอนุโมทนาสาธการ
เมอ 1กรบอนุ [มทนาสาธุการในส่วนกุศลผลทญหีแลๅ จงได้เบ็๋นเหตไห้ไ
รบสมบตอนไพศาลยิง "I ขนไปในส่มปรายภพ'แท่เทศญ.

พระอธิการ แกว ฐิตธมุ]บ
วกปงสนุก
ลำปาง

ไว้อาลํขแด่บนอภิห้ฒนภํกดี

ท่านขนอภิพฌน์ภกคีเบี่นผู้ใหญ่ที่น่านับถือ ข่าพเรัานับถือท่านม

ท่านทำนัวอย่างที่คีไว้ให้คนร่นหนังไค้เห็นและถือปฏิบํฅกามไค้คือ ท่าน

เบนผ้ที่เข่มแข็งต่อการงานในหน่าที่อย่างยี่งยวก ท่านไม่เคยทำความนัม

เหลวต่อการงานที่ท่านรบหนัาที่เบนผ้ทำ ทง ๆ ที่พื่นกวามร้ชองท่านม

นอย ท่านไค้พยายามหากวามร้เพื่มเติมให้ทนกบการงานที่เปลี่ยนแ

ทามสมไ!อยู่เสมอ เช่นการก่อสร่างเบ็๋นฅน ท่านไม่เกยเรียนวิชาสถาบฅย-
กรรม แต่ท่านก็สามารถดูแบบแปลนสึงที่จะก่อสร่างไค้เบ็๋นอย่างคื

ท่านเกยเล่าให้พง และเบ็๋นกวามจริงที่รู้กนอยู่ทวไปว่า ท่านเรียนหน

ไทยที่รักเกาะวาลุการาม ในเมืองล่าปาง พอออกจากวกก็เข่ารบรัางอ

นับเนัาแก่พํดย่วนทำการนาไม้ มืหนัาที่เก็บไม้ซุงกามลำนำแ

ใช้เรือชล่ากาบแบนเบนพาหนะ และมืข่างสำหรับกักไม้ซุงไปรว

เบนแพใหญ่แถวริมปากแม่นารัง เมื่อผูกแพเสร็จก็ล่องไปปากนาโพ

รังหรักนกรสวรรค์ ซึ่งเบนกลากซอขายไม้ซุง เมื่อขายไม้ไค้แลวเนัาแก

ก็ให้เอาเรือกลบลำปาง และรองจ่ายเงํนให้ซึ่อสินกัาจากปากนาโพขนมา

ขายที่รังหวดลำปาง เพื่อไค้กำไรเบ็๋นส่วนกัวและเพื่อไม่ให้เรือเส

การทำเช่นนช่วยให้ท่านก่งกัวไ'ค้เรี'วขน เพราะไม่กี่บื่ท่านก็มีทีบานของ

ทานเองและมีเรือนไม้ส*ก พนกระคาน ฝากระดาน หล'งกามุงกระพอง

ชงพอสมย ๕0 บีมาแลว ใครได้อย่เรือนอย่างแก็นํบว่าเบนผ้มีฐานะ
ผู้หนึ่ง

กรนสมปะทานบืาไม้ของเถาแก่พดย่วน,สแอายุลร ท่านขุนอภิพ*ฌนื ๆ ก
ขนลองกาขายสินกาผาและของเบดเดล็ดอย่พกหนึ่ง แด่เพราะเหฅุที่
ถนคในทางบาไม้ จึงกลบมาทำไม้อีก คือทำไม้กระยาเลยออกแล่วแปร
รปชาย งานนีเจริญชึนอย่างรวดเร็ว ท่านรืงฅะงเบนบริษทกำไม่กระย
ขน บริษทของท่านเจริญขั้นเรอย *1 แด่แลวท่านก็ต่องผละออกจากงานน
ให้นองชายคือนายเผ่งหย่วนทำแทนท่านต่อไป ดวท่านไปทำงานร'บ
ก่อสรางซึงเบนงานใหญ่โดกว่า ตอนนืขำพเจำกลบจากกรงเทพ ๆ มาอย
ลำปางแลว

ท่านขุนอภิพฒน ๆ เบนที่โปรดปรานของเจำบุญวาทย์วงศมานิด เจำผ

กรองนครลำปางเบ็!นอนมาก เมึ่อการก่อสร่างทางรถไฟสายเหนือมาถึง
ผากอนายช่างชาวเยอรมนผู้สร่างทางรถไฟ รู้สึกไม่สะดวกในการหากนงาน

และผู้ร่บเหมาที่วิะมารบทำงาน จึงได้มีหน*งสือขอความช่วยเหลือจากเจำผ
ครองนครลำปาง เจำผู้กรองนกรลำปางได้มีหน'งสือนำให้ท่านขุนอภิพฌนืๆ

ถือไปพบนายช่างเยอรมนแนะนำให้ลองจำงท่านขุนอภิพ'ฒน์ ๆ ท

กรนได้งานทำแลวท่านขุนอภิพฌนื ๆ ได้แสดงกวามสามารถให้นายช

เยอรมไแห็นเบนที่พออกพอใจเบนอย่างมาก คือทำงาน'ได้ดีและรวดเร็วดาม

กำหนด ไม่เกยลมเหลวงานสร่างบำนพก งานหิน งานถมดิน งานจํด่

สวน
ถ่ายเมอว่นท ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๓๖0

นเหนอ
เวลารถยนต่พระทน่งผ่านไปจํงหว*ดเชยงราย

ณุษเ(เ*ห้.โ1|1ะ'ชฺ?ไ0โ{ษ้

ษแ&ช่ณแแโเแ/แ|11

หาไมหมอนรถไฟ ตํ้งแท่ผากอถึงเชียงใหม่ ส่วนมากท่านขุนอภิพฌน

เบนผู้ได้รับเหมาทำ การทำทางหลวงจากลำปางไปเชียงรายท่านขุน

อภิพฌน์ๆ ก็ได้ ร*บเหมาทำเบนส่วนมาก เช่นเคย'วก่น ท่านได้เงินมากก็ใช้

มากฅามธรรมคาของผ้มีใ'ชุก'วางขวาง ช่าพเจ้าทราบดีท่านไม่มีเงินเหลือ

จากงานเหล่าน

กวามสำเร็จในการร'บเหมาก่อสรัางของท่านขุนอภิพฒน์ๆนน ย"งกวามภูมิใจ
ให้เจ้าผู้กรองนกรลำปางเบนอ"นมาก เพราะได้เลือกกนที่สามารถให้นาย
ช่างเยอรม*นได้ถูกท่อง เมื่อคุณกวามดีชองท่านขุนอภิพฌน์ ๆ ท
พระเจาบรมวงศ์เธอกรมพระกำแพงเพ็ชรอ"กรโยธิน ซึ่งกำรงท่าแหน่งผู
บัญชาการรถไฟแผ่นดินขณะนน พระองศ์ท่านจึงรับบังให้เช่
ถวายฅวเบนมหาคเล็ก ทรงโปรคปรานเบนอ'นมาก ได้ขอพระราชทาน
ส*ญญาบ้ฅให้เบื่นขุนอภิพฌน์ภ*กดี ทรงประทานนามสกุลว่า '‘เจริญยี่

ความสามารถของท่านขุนอภิพํฌน์ๆ นน แม้แต่ชาวองกฤษที่ทำท่าไม้ขอน
สกก็เชื่อถือมาก พอสงกรามโลกกร1ง์ที่สองยุดิ พวกนายห้างผู้แทนบ
ท่าไม้กล'บมาถึงลำปาง มีบริษัทบอมเบย์เบอม่าเบนบัน ได้
ขุนอภิพฒน์ ๆ เช่าพบและมอบ'ไม้ที่'จะลากขนได้ ให้ท่านขุนอภิพฌน์
จกรถยนต์เช่าลากขน ซึ่งขณะนนรถยนต์ลากขนไม้หายาก บริษัทขาย
รถยนต์ก็ยงไม่มาเท่ดทำงาน แท่ท่านขุนอภิพ'ฌน์ๆ ก็สามารถหารถยน
เก่า "I มาประดิกประท่อ ลากขนไม้ให้บริษัท ผ้ท้งจนสำเร็จได้รับกำ
เบนอ*นมาก

[*๖]

เมื่ออาย ๖0 บื่ ล่วง.เลว ท่านย'งร่บหนำที่ไล่ไม้หรือเกบรวมไม้ซุงไน
แกวนาบี่งของนายบุญยืน เจรืญยี่ง (ไม้แบ อ.อ.ป. ท่าแม่หาค
ส่งปากนาโพอีก งานนเบนงานลำบาก ท่องลุยนาไปฅรวจดูควงตรา
ประท'บไม้บนท่อนซุงที่เรี่ยวาดยิย่ไนนาบ่าง บนเกาะทรายบ่
ท่านก็ทำได้สำเร็จ ไม่แสคงกวามอิดโรยอย่างไคเลย

ท่านขุนอภิพฌนๆ เบนผ้มีจิฅไจเบิกบาน ร่าเริง เบนสุขเสมอ ขาพเจา
ไม่เกยเห็นท่านเบนทุกฃ์มีกง'วลหนก'ใจอย่างไคเลย แม้เผชิญกบงานยาก
งานหน*ก อย่างไรท่านก็หำเราะได้

นฮย คมสน

ลำปาง

ระลกถง I * คุณพ่อ”

ในการที่คุณพ่อซึ่งเย้นที่เคารพรักอย่างสูง เย้นจุครวมของกวามรกใคร่

สาม' กกึกลมเกลียว และเย้นผ้ใหกวามอบอุ่นแก่กรอบครัวไค้จากลูก ๆ

ไปอย่างไม่มีวันกลับ ลูกทุกกนรู้สึกนัาเหว่และเศร้าโศกเสียใจอย่างสุดซง

พระคุณอนใหญ่หลวงของคุณพ่อยากที่ลูก ๆ จะทดแทนไค้

คุณพ่อเบนผ้วางราก3านการศึกษาให้ลูกทุก ๆ กนเย้นอย่างดี ท่าน

ไค้เสียสละความสุขส่วน?เวทุกอย่างเพื่อให้ลูกๆไค้ศึกษาเล่าเรียนในสำนั

เรียนที่ด?!งํ้แต่เยาว่นัย และกอยไค่ถามคิดคามให้กำล่งใจแก่ถูก ๆ อย่โคย

สมาเสมอ แม้ชีวิฅของท่านจะหมกมุ่นอยู่ก,บภาระกิจต่างๆมากมาย ท่าน
ก็ย่งแบ่งเวลา เพื่อให้การศึกษาอบรมลูก เมื่อลูกกนับ บ้านฅอนโรงเรียนบด

กำสอนของท่านที่เกี่ยวนับการคิดต่อนับผ้อื่น ท่านว่า “ให้นักนาใส่ก

ชะโงกคูเงาของนัว”อยู่เสมอ ในส่วนที่เกี่ยวนับการทำงานท่าน

“เกิดเบนมนุษย์ สุดแต่จะคิด นัาคิคแลวจะเอาเทวดาก็ไค้” และในส่วน

ที่เกี่ยวนับการดำเนินชีวิตประจำวน ท่านสอนให้ยึคหนักสามขอ คือ ๑

ถึงเวลากินจงกินให้กี่ม ๒. ถึงเวลานอนจงนอนให้เต็มที่ ๓. ถึงเวลา

หาให้หาจนสุดกำนังกวามสามารถ

[©๙]

กุณพ่อ มีกวามซื่อครง จงร้กภักด ต่อพระมหากษฅริย์และ พระบรมวงศานุ

วงศ์อย่างยึง ใน^านะที่ไค้ริบพระราชทานบรรดาศ้ก์ค เบ

ขุนอภิพ่ฌน์ภักดี กรมการพิเศษ ท่านไค้แสดงออกซึ่งกวามจง

โดยการ ถวายตำเบน มหาดเล็กเสด็จในกรม พระกำแพงเพชร อกรโยธิน

ผ้บ้ญชาการกรมรถไฟในสมียนน ใน^านะทท่านเบ่นชาวเมืองลำปาง

ท่านก็'ไค้อพิศคำริบใช้เจ’เาบุญวาทย์วงศมานิดยย่างใกล้ชด

ในเรื่องกวามมานะอดทนกล้าผจญภัยนน ดองนบว่าเบี่นนิสยอนปกต

ของคณพ่อ การที่ตองคุมกรรมกรทำการเจาะถาขุนตาลจนสำเร

การสร้างสะพานและการล่องแพ'ซุงก็ดี ลวนแด่เบ่นงานผาอนฅรายทงนน

ล้าไม่ใช่คนเขมแข็งเฉียบขาดจริง ๆ แลว ก็-จะปฏิบ่ติง'านนิน'ไป'ไม่ไ

แต่ในเวลาเดียวก'น คุณพ่อก็มีไค้ละเวนไนดานการทำบุญทำกุศลเล

ท่านไค้สฑ้งบ้านพกกนไข้ให้โรงพยาบาลแวนแซนวูศส์ สรำงพระวิห

ประคโบสถ์ให้แก่วด สร้างศาลาบ่อนา และสะพานเบนสาธารณะประโยชน์

คติพจน์ประจำฅวของคุณพ่อ คือ

ส. ท่านมีบุญคุณเท่านํ้วณ้ปิย ให้ตอบแทนเท่าหวแม่ม

๒. บิดามารดาคือพระเจำของเรา

ด่วยคุณงามกวามดีท1งํ้ป'วงที่คุณพ่อ'ไค้'ราวไว้ใ'นภ'พน ลูก ๆ ขอน้

จิตกราบอธิษ,ฐาน ขออำนาจคุณพระศร็รคนตร้ย จงดลบันดาลให้วิ

ของคณพ่อที่เคารพรกอย่างย็ง มีความสุขสงบในภัมปรายภพ เทอญ

ลูกไ)อรพอ
๙ ธนวากม 0๙

คำไว1อาล่ยคุณ

“มรณกรรม ทำลายได้แต่กาย

วนอาทิตย์ที่ @๒ ฅุลากม ๒๕0๖ เวลาประมาณ ©๗.๒0 น. ผม

ไค้ทราบข่า7ทางโทรเลข ของคุณอาว์บุญยอด เจริญยิง ว่า “คุณกง

จากพวกเราไปแล้วโคยไม่มีวันกลับมาอีก ณ โรงพยาบาลศริราช”

ผมถึงกบงงไปช'วขณะรู้สึกเศฑ้เสียใจอย่างสุคซึ่ง เพราะไนวงศตระกูล

ของเราไค้ศูนย์เสียบรรพบุรุษผ้ให้กำณิคนามสกุล “ เจริญย์ง ” ไปแล

เมื่อฅง์สติไค้ว่ามนุษย์เราทุกคนย่อมไม่มีใกรหนีกวามตายไปพน อนรูป

ร่างย่อยยบแตกคบไปเบนธรรมคา ส่วนนามและโคตรคุณงามความดีหา

ได้ลับสั้นไปตามไม่ เมื่อนึกไค้เช่นนน จึงริบแวังข่าวมรณกรรมของคุ

กงไป ย*งญาติพี่นอง และท่าน ผู้ที่เการพ นบถือทาง วังหวัคลำปางให้ทราบ

โดยท’วหน้ากน

คณกง เมื่อท่านมีชีวิตอยู่ท่านไค้เบนผ้ประกอบไปควยพรหมวิหารธรรม

ซึ่งจะหาบุกคลเช่นนียาก ท่านพยายามสร่างแต่คุณงามกวามดีไว้ให้กบ

วงศ์ตระกูลเสมอมา กวามดีอนนย่อมเบึนผลประวักษ์ในสายตาของ

สาธุชนทงหลายอยู่แล้ว ลังผมขอยกเอาสุภาษฅโบราณบทหนึ่งมาสนั

สนุนถอยกำประกอบคือ

พฤษภกาสร อีกกุญชรอนปลกปลง
โททนฅ์เสน่งกง สำกญหมายโนกายมื
นรชาฅิวางวาย มลายสั้นทงอินทรีย์
สถิฅย์ทวแฅ่ช่วอี ประคบไว้ในโลกา

ขออญเชิญควงวิญญาณของคุณกง จงไปสู่สุกฅิในสํมปรายภพโล
โนนควยเทอญ.

สนน เจริญยง
สุนย์ เจริญยง

ในนา*!นธงหลาน ๆ

ระลกถงทานขุนอภพฒนภกด

เนการสทังสพานทัษฎาภิเศก ที่วิงหวัดลำปาง ประมาณกุมภาพนธ์
พ.ศ. ๒๔๕๘ ทางการได้ร้อเสาไม้เต็งทังทบเปลือกออกแลว ขนาคเสน

ผ่าศูนยกลาง ๒๕ ซ.ม. ยาว ๖.๕๐ ม. (กลมโตทัคกลางคน) เพื่อทำเสาเข็ม

'ทอหมอและไม้เต็งทังขนาคหนำต่าง "I เพื่อทำบนวินิตอกเสาเข็มจำนวน
บนจน และไม้เบญจพรรณทำเสานํงร้านและไม้พื่นรองทับคอนกรี
ขุนพิพื่ฒน์ ๆ ในขณะนนยำหาได้ทับบรรดาศกดีเบนขุน คงใชนามว่า
นายคา เจริญยี่ง ได้รบบรรดากำดีเบนขุนพิพฌน์ภกิดี วันเดือนบี่
ขำพเร้าจำไม่ได้

ในบี่ พ.ศ. ๒๔๖๐ ท่านขุนพิพฌน์ภ้กดี เบนผ้ทับเหมาทำการก่อสร้าง
ทางสายลำปาง — เชียงราย คอนเขากี่วไร่ - หนองขอม - แม่เมาะทาส
และคอนปางละ—ห้วยพร้าว จนถึงสิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๒ ทางการ
ยำยขำพเร้าไปจากทางสายนั้ไป ส่วนงานของท่านขุน ๆ กงคำเนินการ
ร'บเหมาต่อไปสั้นสุดเมื่อใคขำพเจำหาทราบไม่

อนึ่งในการทับเหมาของท่านขุนๆ ในเรื่องส่งไม้ และทับเหมาท

ทางพนดิน คิดดินทำทางในระหว่างทีขำพเร้าควบคุมดูแลอยู่นน ท่าน

ขน ๆ ได้ปฏิบไาดำเนินการตามขอสญญาไปควยดี เพราะเบนด้ที่เอาใจ'ใส่

ต่อกิจการที่ทำควยความคงใจบริสุทธิ้และรวดเร็ว

หลวงอนุส?ขนดสิน ^ (0

อดีฅนายช่างใหญ่ผ่ายบำรุง
กรมทางหลวงแผ่นคน

โรคเบือ

ทว:สม ธนาคม

คำน์า

โรกภยไข้เจ็บทงหลาย ทงที่ถึงทายและไม่ถึงทาย ร้ฐบาลก็คำเน
การปราบปรามบองกนอยู่อย่างเขมแข็ง คำที่กระทรวงสาธารณสุขไค
คำแถลงการณ ในวนที่ ๒๖ พฤคจิกายน ๒๕0๙ อไแบนวาระที่ไ
สถาปนากระทรวงสาธารณสุขมากรบ ๔๘ บ แห่ถึงจะทำงานหน*กเพียงไร
ทางการแพทย์สาธารณสุขก็ยำมีภาระหนักแสนหนัก ไม่มีเวลาจะสนใจก
โรคชนิดหนึ่ง ซึงเบืนกนอยู่กลาคเกลื่อน และผ้เขียน ซึ่งสนใ
‘เรืองเล็กทีเบ็นเรืองใหญ่” มองเห็นอนฅรายที่เกิดจากโรกนึ่
ภยฅ่อสงคมเบนอ*นิมาก ฉะนน จึงใคร่จะขอช*กชวนให้ท่านผ้อ่านทํ้งหลาย
ช่วยกน คิดอ่าน หาหนทาง บองกน แก้ไขให้โรคนึ่ ทเลาเบาบาง ลงเสียน
ส*,งกมไทยจะไค้เบน “ ไทย ” อยู่ตลอดไป

ฮาการชองโรสเหฮและสาเหตุ
เบื่อพจนานุกรมแปลว่า หน่าย ระอา ไม่อยากแคะตอง เช

เบื่ออาหาร ก็คือกินอาหารไม่ลง แสดงถึงความไม่ปกติของร่า
เบื่องาน คือไม่อยากทำงาน ล่าจำเบื่นตองทำ ก็ทำอย่างเสียไม่ไค
จากความผิดปกติของอารมณ์ หรือของร่างกายก็ไค้ เบื่อกน ก
อาการที่ไม่อยากอยู่ใกล้กน ชอบอยู่ตามลำพำ เบื่นกวามบกพร่อง

[๒๓]

คานสงคมของผู้นน ร่างกายและจิตใจของเขาอาจผิดปกติไปล้วยก็ได้

เบื่อโรงเรียนผลก็กือการหนีโรงเรียน หรือไม่หนีแต่ไปแล้วไม่ยอมเรีย

อาจเนองมาจากตำเด็กเองหรือทางกรอบครํว หรือเกิดจากความบกพร่อง

ของโรงเรียนและกรก็ได้ เพียงเท่านี่ก็จะมองเห็นได้แล้วว่า เมือเก็คโ

เบือกิจกรรมต่าง‘ก ก็ไม่ดำเนินไปตามที่เหมาะที่ควร ผลเสียนา
ประการก็เกิกขั้น

โรคเบื่อก็มีคีกรีต่าง พู กนเหมือนโรคอื่น ๆ คือเบื่นมากเบื่นนํอ์ย

เพ็งเรื่มเบื่นหรือเบื่นมานานแล้ว โรคเบื่อที่หน'กที่สุดคือเบื่อล้วเอง

เบอผู้อื่นก็ยำอย่ล้บกนเองได้ แต่ดำเบื่อฅนเองแล้ว ก็ไม่ทราบว่าจะม

ชวิฅอยู่ได้อย่างไร ฉะนนโวิ กเบื่อกนเองจึงม*กจบลงดำย อ'ตรินิบาตกรรม

ริธีต่าง ‘ๆ
โรคเบื่อก็บื่องกนได้เหมือนโรคอื่น แต่เราไม่ค่อยนิยมการบื่อง

ไม่ว่าการบื่องล้นใด "I เพราะไม่ค่อยฉลาดพอที่จะมองเห็นความเสียหาย
ล่วงหนำได้ หรือมองเห็นแต่เห็นไม่มากเท่าที่ความเสียหายจะเกิดขั้นจริง

ได้ การที่เห็นเรื่องใหญ่ ๆ เบื่นเรื่องเล็กเสียหมดนี่เอง ท่าให้ต่องแก้

กนมาก และเมื่อความเสียหายเกิดขั้นมา"แล้ว ก็ม*กจะแก้ไม่สำเร็จ

โรคเบื่อที่คนไทยจำนวนหนึ่งเบื่นอย่ในขณะนี่ คือ โรคเบื

เมือง หรือล้าจะพูดให้แจ่มแล้งกว่านี่ ก็ตองบอกว่า เมื่อสิ'งแวดล้

บ้จจุบน ที่ง์ที่เบื่นรูปธรรม และนามธรรม ท5งที่มืชีริฅและไม่มืชีริฅ

ล้าผ้เขียนจะแจงความเบื่อเหล่าน ล้าท่านไม่พบว่าท่านเบื่นโรคเดี

ท่านก็กงจะลงความเห็นว่า ผู้เขียนเบนโรคประสาทโรคจิต แค่ล้าท่านไม่

เห็นว่าเรื่องเหล่านี่เบื่นเรื่องควรแก้ไขด่วน ผู้เขียนก็ฅองขออล้ยท

[๒๔]

กล่าวว่า ท่าน'ซึ่งเบนหน่วยหนึ่งของสงคมนนเบื่นโรกส*งกม คือช่วยให้
สงคมกงอยู่ควยดีไม่ไค้

สินเวคน่อมที่น่าเบือ

ท่านเบื่อหรือไม่ที่จะอย่ในส์งแวคล้อมที่เต็มไปควยสํตว่

ข

เสือ คือยุง แมลงวน แมลงสาป หนู ๆลๆ เวลานปรากฏแล้ว่ว่า

นอกจากยุงจะนำเชอมาเลเรีย ซึ่งปราบกนไปไคมากแลว ก็ร้งนำเชอ

ไข้เลือดออกมาอีก ความชุมของยุงยงนำความเสียหายนานาประการมา เห้

ควรจะไม่มีใครกล้าเถียงความจริงที่ว่า การที่กํ่าลง คน

นน ทำให้เสียเวลาที่ควรจะไค้ทำงานทำการไปเท่าไร กนบางค

ทำงานดึก หวกิคยี่งดี แฅ่ก็ทนนั่งอยู่กับยุงไม่ไหว ถาจะทำก

ศึกษากัน ว่าทำไมอคราคนเกิดในประเทศไทยจึงสูงถึง ๓•๒ เปอร์

(คือมีคนเกิดถึงบื่ละลำนหำแสนคน คายแล่ว่ก็ยงเหลืออยู่มากมายจน

ให้บริการค่าง ๆ ไม่ทน) ก็กงจะพบว่าสาเหตุหนึ่งที่ทำให้กนเกิดมาก

ก็เพราะความชุกชมชองยุงนี่เอง ส่วนกนที่ทนนั่งให้ยุงกัค คือทำ

พลางหยุดคบยุงไปพลางนน กนโง่ก็มองเห็นไค้ ว่าทำไม่ไค้เต็มเ
หน่วย น่าเสียคายเวลาที่มีค่า ปกฅิมนูษย์ก็ใช้เวลานอนวันละ ©ใ
อย่แกัว อาย ๓0 บื่ก็แปลว่านอนเสีย @๐ บื่ อายุ ๖0 บื่ก็นอ
๒0 บื่ ยี่งฅองมาหนียุงเช่านอนไว ๆ อาจใช้เวลานอนเกือบครึ่ง

๚องชีวกก็ได้ อาจจะเบื่นเพราะเหตุนึ่ก็ไค้ กนในประเทศด’อยพฌนาซ

ม็ยฺงมาก จึงฉลาดนอยกว่ากนในประเทศพํฒนาแล้ว ที่ไม่ค่อยมียุง

[๒๕]

ถาท่านจะไปถามแพทยว่าคนไทยบ่วยเบ็นโรคอะไรมา๘ก "กัVเI ค*: กจ.,
รบกำฅอบว่า โรคเกี่ยวกบทางหายใจ และทางเดินของอาหาร กงจะ

ไม่มใครปฏิเสธ'ว่าแมลง'วนเบนพาหะนำเชั้อ ที่ทำให้เกิดโรคท่องร่วง

ทองเสียไปจนถึงอหิวาตกโรค ซึ่งเมื่อสก ๘-๙ บี่มานี่เอง ระบาดเบน

การใหญ่ ผู้เขียนไค้ดำเลขมาจากผู้อยู่ในวงการที่เชื่อถือใต้ว่า เสียเงิน

ค่าปราบไปเบนล้าน‘ๆ น่าเสียคายเงินจำนวนนน ที่อาจนำไปสร่าง

โรงเรียนดี ๆ ไค้สกสิบหรือยี่สิบโรง

เรื่องที่ติดต่อกบแมลงวน คือเรื่องอาหารที่ขายดามร่าน มีกฎเกณฑ์
ให้ใส่ตู้ แต่ถาไปดูร่อยแห่งก็จะพบว่า ๙0 กว่าแห่งไม่ไค้บี่ดประ

แมลงวนบินเขำออกดามสบาย กฎที่ออกไว้แล้วไม่มีผู้กอยติดดามดูแล

รกษานน ก็ไม่ต่างกบไม่มีกฏ กวามมากของแมลงวนนนมีเครื่องพิสูจน์

บ่อย ๆ คือท่านจะพบนาสมพริกดองมีแมลงวนดองอยู่ควยเนือง "I

ถำหากเจำของรำนไม1มาเห็นและกักออกเสียก่อน แด่ชวดที่ท่านไม่พบ

แมลงวนก็ไม่ไค้หมายความว่า แมลงวนไม่ไค้ลงไปตายในนน ผู้เขียน

เกยเห็นกบตาว่าเขากักแมลงวนที่งแล้วก็เก็บนึ่าสมไว้อย่างเก่า

เมืองไทยเบนเมืองอุดมสมบูรณ์เรื่องอาหารการกิน ร่านขายอาหาร

ในกรุงเทพ ฯ พี่ดด8งแต่ดี ๔ ดี ๕ ไปจนถึงหกทุ่มสองยาม ลำ เขาไป

ดหลงร่าน จะพบว่าลำงจานที่แสนสกปรกควยนาเดียวหรือสองนา สะบู่

ไม่ได้ฟอกถูกนเสียเบนส่วนมาก แกวนาที่มีรอยปากด่างๆ ก็มกจะล้าง

ควยนาเปล่าหนึ่งนาจ่มยก ๆ หรือเก็บไปหลังร่าน แล้วยกมาให้เร

โดยไม่ลำง ใครจะร้? การทำความสะอาด ของร่านอาหารก็ทำกัน

อย่างน่ากลัว ผำที่เช็คโต๊ะกบผำที่เช็คจาน บางทีก็เบนผืนเดียวกัน

[๒๖]

ประกอบอาหารบางกนก็เบื่นวรรณโรคในระยะรำยแรง บางคนก็เบน

โรกเรยิน และที่น่าเบื่อทีสุก คือในยามกินซึ่งเราบ้กต่องการบรรยากาศ

ที่สงบ ก็ฅองน่งกินอยู่ท่ามกลางเสียงตะโกนโหวกเหวก โฉ่งฉ่า

ถาไปเวลากนซาหน่อย ท่านก็อาจจะต่องน่งกินถ้บผ่น เพราะกน
รำนว่างพอจะทำกวามสะอาก โดยไมมใกรวิตก (รวมท1งกนกิน) ว่ากิ
จะลงไปในอาหารเท่าไร

นอกจากเรื่องยงแมลงวนรำนอาหาร และย*งมีเรื่องถนนเบนหลุม
เบื่นบ่อ เรื่องทำถนนไม่ร้จํกเสร็จ พอทำถนนเสร็จกนวางท่อก็มาขุด
วางท่อใหม่ เสร็จแล่วทางไฟพาก็มาขุดบกเสาไฟพา มอง ดูแลวก็ทำ

นึกว่ามา'จากรำเบาลหน่วยละรํ1ฐบาล จึงไม่สามารถจะตกลงทำพรํอมกินให
ทีเดียวเสร็จไค้โคยไม่ตองหมดเปลืองเงินขอ'งฅาสีกาสา

บริการรถเมล์เบนบริการที่น่าเบื่อที่สุด นอกจากจะไม่มีที่ยึ
ศีรษะ เวลารถจะหยุด ก็ตองเตรียมตำไม่ให้หำกะมำคำย ควยบริการ

รถประจำทางไม่เทียงพอนี่เอง ทำให้คน?')องใช้รถแท๊กซี่
ขั้นไปอีก ๑0-๒๐ เท่า รถแท๊กซี่กนหนึ่งน'งไค้อย่างน้อย ๔ กน
น่ง้กินคนละก*น ก็ตองนงมากคนขั้น ทำให้รถแน่นถนนเขยอนไม่
เวลาที่เสียไปบน'ท1องถนนนน ใครรบรองว่าออกมาเบนผลิตผลจำนว
สงไม่ไค้บ่าง การสรำงถนนให้พอใช้นนจะหมดเปลืองไปอีกกี่รอยกี

เท่าของสรำงบริการรถสาธารณะ'ให้'พอเทียงนนผุ้เขียนไม่อาจจะบ
ความราบเรียบของถนนนนหายากเต็มประดา ถ้าทำใหม่ ‘ๆ ก็พอ

ค่อยยํงชว แต่พอผ่านฤดูฝนไปหนึ่งฤดูแลว ถนนก็มีดกษณะใกล้

ขนมครก ถ้าตรงไหนมีบ้านผู้มีอำนาจวาสนาก็มีถนนที่คีพอใช้ บุก

[๒๗]

ป?ะเภทนควรจะกระจายกนอยู่ทว "I ไป เผื่อว่าถนนหนทางจะไค้ดีขน

มาก ๆ แห่ง

โรคพี่ออกอย่างกึอเบึ่องาน ซึ่งท่านไค้เงิน1ดีอนกินไปเดีอนหนึ่

แต่การงานไม่ส้จะมีประสิทธิผล หรือถ่าท่านเบื่นกนมีความคิดริเร็ม

กระดีอรือร,นทีจะทำงาน ท่านก็ต่องท่าลายประสาทในตำของท่านเองวน

ละหลายเสน งานนึ่เบนงานที่กนนิยมว่าเบื่นนาบ่อทราย คือต่กไม่

หมค ความน่าเบื่อของงานประเภทนึ่มีต่วอย่างคำต่อไปนึ่คือ. -
ถำท่านจะต่องการอะไรสกอย่าง ไปถามกนที่ท่านกิคว่ารู้คือนาย ก.

ท่านจะได้รไคำบอกเล่าว่าจากนาย ก. ว่า ต่องไปหานาย ข. ไปถึงนาย ข.

จะบอกว่าต่องไปหานาย ก. นาย ก. จะบอกต่อไปที่นาย ง. หรือไม่ถา

เบื่นเรื่องของนายก. ท่านก็จะไค้รบกำบอกเล่าว่า นายก.ไม่อยู่ ถำท่าน

ไปอกกร8งก็อาจจะไค้รไกำบอกเล่าว่า นายก. ออกไปราซการที่โน่นที่นึ่

กนที่อย่ไม่มีใครริเรื่อง เวลาที่ท่านเสียไปนน ไม่มีค่าสำหรไ)ใคร

ล'ทธิที่น่าเบื่อที่สุดในราชการ คือลทธิ “ท่าก็ชาม ไม่ทำก็ชาม” ฉะน

ท่านจะพบคนที่ราชการจางดำขเงินของคาสีฅาสามา ทำงานตามสบาย

แบบเสร็จก็ช่าง ไม่เสร็จก็ช่าง ทำก็ไค้ ไม่ท่าก็ไค้ ผิดไม่ต่องวไ กอ

รบแต่ชอบ เพราะกนที่ฅาสิฅาสาอกนนแหละออกเงินจำงมาให้ครบ ผู้

บำฒับัญชากนแบบเสร็จก็ช่างไม่เสร็จก็ช่าง” (ซึงภาษาอเมริกนัเรืยกว่า

101137) นนชอบเบื่นแต่พระคุณ ไม่อยากเบื่นพระเคช มีแต่กนใจ

เมกฅาใจบุญ ท่านกลำบาปที่จะ “ทุบหมอขำว” ของตน ฉะนนเมื่อ

“กวามผิดไม่มี กวามดีไม่ปรากฏ” ก็เอาไปหนึ่งขนเมื่อถึงเวลาเงิน

เดือนขั้น ฉะนนการไค้เงินเดือนขั้นหนึ่งขนจึงไม่มีกวามหมายอ

[๒๘]

จะให้มกวามหมายว่ามืกวามด็กๅามชอบก่องซึ่แสองขแ ถ้าแสดงก
สามารถพิเศษก็ก่องถึงห้าขน

ลทธินเบนลทธิทีก่อกวามเสียหายอย่างอุกะเษ เพราะกนที่ทำงาน
เพอ หนงชาม (แทนทีจะทำเพราะสำนึกในหน้าที่หรือกๅามร'บผิก
ของกน หรอเพื่อบำเหน,}รางๅลทางใจ คือกวามอีมใจในกวามสำเร
ของผลงาน) ก็เกิดกวามคืดว่า จะมาโง'ทำอย่ทำไม ในเมื่อทำหรือไม่ท

กมผลเทากน วธีทีฅีคือรัจ้กจบเสนจบสายเจ้านาย และก็เบนเกราะห้รำ
ของประเทศไทยที่บังเอิญมีเจ้านายชนึดมืเสไ;มากเสียก่กิย

ลทธิอีกลทธิหนึง คือลทธิ “เล่นพวก” ถ้าท่านมีพรรคพวกท่
จะเบนอะ'เรกไค้ กงแก่ก0าแหน่งนายกรํำมนกรีลงมา เรื่องนึ่ทำโห้ผ้เขยน

นึกถึงเมื่อสมยเรียนคุรุศาสฅร์ที่จุฬาลงกรณ์มหากิทยาถ

กิเชียรแพทยากม พาไปเขียมโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ซึ่งท่านเ

ผู้อำนวยการอยู่ ท่านเรียกกนไข้กนหนึงเจ้ามาถามว่า 'ใกรเบน
“ไม่ใช่
อำนวยการโรงพยาบาลน้?” กนไข้กอบว่า “ท่านครบ’'

หรอกรี?” “ไม่ใช่กร'บ” “ทำไมล่ะ” “ขาดกนกงกร*บ”
กวามจรีงการช่วยเหลือพรรกพวกก็เบ็๋นเรื่องที่น่ายกย่องส

แก่การเอาตำแหน่งสำกญไป [ห้คนทีไม่สามารถทำ เบนการกระจายกวา
เสยหายไปสู่ส่วนรวม การทำลายส่วนรวมเพื่อประโยชน์ส่วนก*วนน ไม่
ใช่เรื่องของลทธิประชาธิปไตย

มีกนทำงานจำพวกหนึ่งที่อยากจะรบผิดชอบเหมือนกน แ

สามารถจะรบผิดชอบไค้เต็มที่ เพราะขากอำนาจสทธิขาก อำนาจสิท
ขาดฅองกวบกู่ไปกบการรไ)ผิดชอบ เมื่อขากกวามร'บผิกชอบประชาธิป.
ไฑยก็อยู่ไม่ได้เหมือนกน

[๒๙ I

เรื่องทิน่าเบื่อที่สุดอีกอย่างกีกือ การพุดกวามจริงไม่ไค้ หรือไ

กลาพุดกวามจริง ต่างพากนยึดสุภาษิค “ ร้รกษาต่วรอดเบื่นยอดดี ”
หรือ “รู้'หลบเย้นบื่ก รู้หลีกพนหาง” “ธุระไม่ใช่” ซี่งล่วนแต่เบื่นภ
ต่อส่วนรวมทงสั้น สุภาษิฅฝรํ่งิว่า “กนขลาดฅายหลายกรํ้ง์” น่าสงสา
ที่พวกเราจำนวนมากดองดายกนคนละหลาย ทุ กรง และที่น่าสงสารที่สุด
คือ “ท่านขุนพลอยพะยก” ที่,ไม่มโอกาส'จะไค้เบนฅวเองเลย

เรื่องที่น่าเบื่ออีกอย่างคือ เรื่องริกความสบาย เรามักจะทำอะไร
คามสบาย ไม่ค่อยนึกว่ากวามสบายของเรานนเบ็นกวามลำบากของกนอื่น
เช่นเรานึกจะที่งผงดรงไหนเราก็ที่ง บวนน่าลายฅรงไหนสะดวกกีบวน
ถึงเวลานดแลว,ไกร'จะคอยก็'ช่าง หมอแขกที่มาจากซีลธนที่เขามาเยี่ยมเรา
บอกว่าริธผีกผู้นำคือการใช้วนโ)ที่เขไ)งวด ถำทุกเรื่องเบ็๋นเรื่องดาม
กีไม่มีหว่งไค้ที่งผู้นำและผ้ฅาม

ที่น่าเบื่อมากอีกอย่างหนี่งคือ เราสอนกนให้ฅ8งกวามหวำไว้บน
เมฆโดยปริยาย เช่นล่าลงทุนซอล๊อฅเฅอรี่ ®0 บาท ก็มีหวำจะไค้
๕00,0๐0.๐0 บาท เพราะฉะนนกนยี่งจนกียื่งทุ่มเทเงินเพื่อเสี่ยงโชค
แทนที่จะนึกว่าเงินที่จะไค้มานน ตองเอากวามมานะพยายาม แรงงาน
เวลาและสมองเช่าแลก

สวามดึฃองโรคเนอ
โรคเบื่อบางอย่างมีส่วนดีเหมึอนกน ล่าเบื่อแลวพบสาเหดุว่าอะ

ทำให้เบื่อ เมื่อแก้ไขไม่ไค้ เพราะยงไม่ถึงกาลเวลา กึแก้'โดย’โยกยำย
กนเองไปเสียให้พื่น,!กกสง;ที่,น่าระอา เรื่องนั้ไค้เกิดขั้นแก่ต่วผู

[๓อ]

กอเมธทางานสธนภาษาองกฤษท ร.ร. เฅรียมอคมศึกษาไค้๘-๙ บ ก็
พบวา ทนไม่ไท้ช่วยใVIอะไรคีเกิคข้น!.ลย เอาเด็กซึ่งเขียนผิดอ่
๗-๘ บมาแก้ในบีสองบี ทำจนกระท'งร้สึกว่าคนเองก็เกือบจะไม่รอะไร

เหมอนกนบางแลว กบ่งเอิญรำเบาลท่านให้ทนไปศึกษาห่างปร

วิงไคแก้พอกวามเบนกรูคๅยคา)ๅมเ.บื่แ'แกเหิบี•แ เปลี่ยนจากกวามร้ท

อกษรศาสฅร ไปเรียนกVIกร:มศาสคร์ ซึงไค้ใช้เบนประโยชน์สำห
ซวฅประจำวนชองคนและชองผ้อVแรื่อยม'เจแบ่ค้นึ่

เมอกลาวมาเท่านกอาจสรุปไค้แลๅว่ๅ แห่ละกนมีหน่าที่ว

รกษาโรคเบอของคนเอง และของผู้ทีอย่ใกล้เกียงกบตน เช่นเบื่อม

กจคบานเสยใหม การโยกยายคู้เคียงโต๊ะบ่อย"เนน ก็มีประโ

อยางยิง อย่างนอยก็ไค้ขผง หยากไย่ ไข่แมลงมุมกองโค‘รุ ไม่ต

กอยทำวนสาธารณสุขชงมีบี,ละกรง ถ้าเบื่อที่จะเสวนาส่งสร

มนุษย์ ก็เปลียน'ไปคบกบหนังสือเสียบ่าง เบนการเหิมเติมความ

ฅวโดยลงทุนนอย ไค้ท่งกวามสนุกเพลิดเพลิน เพราะอาจจะ'ไปเที่ย
ทวโลกและทำให้รู้สึกว่าไค้เกิดในหลายยุคหลายสม้ย

เบื่อกวามสกปรกในร่านอาหารก็กวรจะประทวงคนขายเสียบไง

ขอให้เขาถ้างชามใหม่ หรือขอนารอนมาลวกชอนสวกส่อมก่อนกิน ฦ

ช่วยกนทำควเบื่นฅำรวจอนามยก็คงวิะเห็นผลเช่าส่กวันหนึ่ง แม้ว่าจ

ไปก็กาม คุเหมือนจะมีทางแก้นอย ค

การทำงานกบกนที่ไม่ริบีผิคชอบ

เราวิะฅองฅํงหน่าผีกอบรมกนที่อยุ่ในอำนาจที่เราจะให้การผี

ร้จํกหนำที่ และรบผิดชอบในการงานของคน ให้ร้จกทำงานเพื่

๓©

ภากภูม[จในผลงานเสยบาง แทนที่จะทำเพื่อเงิน ด้งิที่พดก*นว่า “งาน
คือเงิน เงินคืองาน บนดาลสุข” เพราะ๓ใช้เงินเบนจดหมายปลายทาง
แลวศีลธรรมจรรยาก็อาจถูกมองขำมไปบ้างไม่มากก็นอย

ควานท่วร่ใยร,ว34 ((ว0ก๓01ใ ๓1ใ06ณ) ยาแก้โรคเบื่ออย่างชะงค
เห็นจะไม่มีอะไรดีเท่า กวามห่วงใยร่วม บ้าเราทำอะไรเพื่อส่วนรวม
ก็หมายกวามว่าผลของงานนนจะฅำงมาถึงเรา ซึ่งเบื่นหน่วยหนึ่งของส่วน
รวมน1นด้วยอย่างไม่มีบื่ญหา บ้าเราไม่โยนผงหรือขากเสลดนาลายลงบน
ถนน เราก็จะมีถนนซึ่งสะอาดสะบ้าน บ้าเราทำมาหากินสุจริตไม่ล*กขโมย
เมืองเราก็ไม่มีขื่อว่าเมืองขโมย ฝรงที่มาอยู่เมืองไทย ก็กงจะเรียนร้กำ
ไทยดี ‘ๆ แทนที่จะร้กำว่าขโมยก่อนคำอื่น

นำเกษตรก็ยอมร*บแบ้'ว่ว่า จะพ*ฒนาการเกษตร นนด้องพฌนากน
เสียก่อน เพราะคนก็คือแรงงาน นกพ*ฌนาเศรษ15กิจก็ยอมรบแบ้ว่ว่ากน
คือเศรษ^กิจ นกพ*ฌนาอนาม่ยก็บ้องช่วยกน บ้าเราวางกนไว้เบนจุคม่ง
หมาย ห่วงกนกนให้มาก ๆ บางทีโรกเบื่อรอยแปดที่แจงมาในที่นึ่ก็จะ
ทเลาเบาบางลงได้



สุบินคำกานย

ฤๅว่แร็ขกหน่ง์ลึอลวด

หคถงฅงบงกม ขอประนมขั้นเหนือเทียร
สิบนั้วข้ากือเทียน บริสุ่ทธบูชา

วรบาทกงริกร มีลายสกษณ์ทํ้งซ่ายชวา

ประเสริฐงามนกหนา ยื่งกว่าเขียนควยนาทอง

ขำไหว้พระชินศรี สรางบารมีมากก่ายกอง

หวิงจะโปรดโลกท่ง์ผอง ให้พนจากมลทินภโ]

ไหว้พระบื่ฏกธรรม อไเดึกลาพนอุปรไมย

พระสูตรพระวินย พระปรม่ฅถ์มากเหลือตรา

ไหว้พระอริยสงฆ์ อนท่านทรงซึ่งสิกขา

หว่งจะโปรดฝูงประชา ให้อยู่สุขจำเริญผล

ไหว้แกวท5งสามดวง อ'นใหญ่หลวงยอดมงกล
ขอสวิสดเดชาผล มีแก่,ขำ-ทุกเพรางาย

ไหว้คุณพระอุบชฌาย บิคุมารดาขาทงหลาย

เมฅฅๆทีว่าให้ ขำนิได้ซึ่งธรรมา

ไหว้คุณทกคาเ,ชา อย่เหนือเกลาปกเกศา
โพยภ่ยอนใดมา ขอให้ไกลอย่าใกล้กราย
อบ้ฅโรคจงเหือดหาย
ขอแกลวกวามทุกข์โศก

ริกแถลงเรื่องนิยาย ตามสติบิญญามี

เอ

๒๘

ปางโพนมีกษ้ฅริย องค์หนึ่งสนทค ธนศรศรี

กล่าหาญชาญณรงค์ ทรงอิทธิฤทธี กรองเมืองสาวตถี

ฟนเอกกรุงไกร

มีบาทบริจา รบ'โฉมโสภา สิบหำบั้,ใหม่

ผิวเนอเหลืองขมั้น กลีนหอมชื่นใจ เกศาประไพ

ไรเกศคะละกน

พระพกดรีผึ่งผงาาคมจริงยี่งวาด คั้วก่อมเกาท*ณจ่า
ระใบพระกรรณ
เนฅรคือฅาทราย พรายแสงเมลืองมน
ปานกลีบอบล

นาสิกขอแกว นวลละอองผ่องแผิว แจ่มจ*นทรีมณฑล
โอษฐ์คือชาคจม
ถวนสามสิบสอง ยํ้มชอบใจคน ระเบียบพระทนค์

ขอบกางงามเงื่อน ประหนึ่งวงเดือน แรกขั้นเรืองรอง

พระศอเหมือนบั้น ขีดขนนาทอง ลำแขนทงสอง
คืองวงไอยรา

พระหฅถ์ทงสิบ กลมเกลยงเทียนทิพย์เล็บแคงดอกชบา

พรายพรายทรวงอก ฅกเกลื่อนมาลา ถไเน*งบังผำ
คือกระพ่มบษบง

นาภีเสมอกาย อุระใหญ่ไหล่ผาย เอ็วกลมสมองค์

ชงฆาคือแขง มฤคืมีพงค์ พระบาทโฉมยง

คจหล่งเต่าทอง