การงานอาชีพ ป.5

ใช้กระบวนการ BBL & PBL GPAS เน้นการทำงานของสมอง เพิ่มผลสัมฤทธิ์ด้วย ข้อสอบเน้นสมรรถนะ โครงงานบูรณาการ สู่อาเซียนและโลก ทักษะศตวรรษที่ ๒๑ จัดการเรียนรู้ตามแนวทาง Backward Design เฉลยคำ ตอบ ละเอียดทุกข้อ นวัตกรรม ความรู้ความเข้าใจ สื่อเสริม QR CODE ๕ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒๑ BBL5Steps มาตรฐานสากล ศตวรรษที่ คู่มือครูใช้คู่กับหนังสือเรียน สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)

แผนผังสาระการเรียนรู้ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ การทำ งานกับสมาชิกในครอบครัว การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ จิตสำ นึกในการใช้พลังงานและทรัพยากร อย่างประหยัดและคุ้มค่า การปลูกพืช ประเภทของพืช การซ่อมแซมเสื้อผ้า สัญลักษณ์สากลในการดูแลรักษาเสื้อผ้า การซักเสื้อผ้าและการตากเสื้อผ้า การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า การรีดเสื้อผ้า การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๗ อาชีพในชุมชน (ง ๒.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ งานเกษตร (ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๔) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ งานบ้าน (ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๖ งานธุรกิจ (ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย (ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๔) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ งานช่าง (ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๔) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๕ งานประดิษฐ์ (ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๔) ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการปลูกพืช การปลูกผักในแปลง การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น การประดิษฐ์ของใช้ การประดิษฐ์ของตกแต่ง ประโยชน์ของการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น การทำ บัญชีครัวเรือน การจัดเก็บเอกสารสำ คัญ การดูแลรักษาและใช้สมบัติส่วนตัว สมบัติสมาชิกในครอบครัว และสมบัติส่วนรวม ความสำ คัญของอาชีพในชุมชน อาชีพต่าง ๆ ในชุมชนและความแตกต่างของอาชีพ ข้อควรคำ นึงเกี่ยวกับอาชีพ การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน หลักการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน กระบวนการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน การซ่อมแซมบานพับประตูและหน้าต่าง การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่มีสกรูวและนอต เป็นส่วนประกอบ ประโยชน์ของการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน

ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ สงวนลิขสิทธิ์ บริษัท พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำ กัด พ.ศ. ๒๕๖๔ สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมัติ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙ แฟกซ์ : ทุกหมายเลข, แฟกซ์อัตโนมัติ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖ website : www.iadth.com ชั้นประถมศึกษาปีที่ คู่มือครูใช้คู่กับหนังสือเรียน ๕ การงานอาชีพ

พิเศษ สุดยอดคู่มือครู 2 55% ๑. การซ่อมแซมเสื้อผ้า การดูแลรักษาเสื้อผ้า เป็นการทำาให้เสื้อผ้าคงสภาพใช้งานได้นานและ ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อเสื้อผ้าใหม่ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การซ่อมแซมเสื้อผ้า การขจัดรอยเปื้อนบนเสื้อผ้า และการซักเสื้อผ้า เสื้อผ้าที่สวมใส่เป็นประจำาอาจชำารุดจากการทำากิจกรรมต่าง ๆ หรือเสื่อมสภาพ เพราะใช้งานมานาน หากรู้จักซ่อมแซมจะทำาให้เสื้อผ้าใช้งานได้ต่อไป การซ่อมแซม เสื้อผ้ามีหลักการสำาคัญ ดังนี้ ๑. เลือกวิธีซ่อมแซมให้เหมาะสมกับลักษณะการชำารุดของเสื้อผ้า เพื่อความ ทนทานต่อการใช้งาน ๒. ใช้ด้ายสีเดียวกับสีเสื้อผ้าที่จะซ ่อมแซม หรือสีใกล้เคียงกัน เพื่อความ กลมกลืนสวยงาม ๓. ซ่อมแซมก่อนซักรีดเสื้อผ้า เพื่อป้องกันไม่ให้เสื้อผ้าชำารุดไปมากกว่าเดิม ๑.๑ การสอย การสอยเป็นการซ ่อมแซมเสื้อผ้าวิธีหนึ่งซึ่งเห็นรอยเย็บน้อยที่สุด การสอย โดยทั่วไปมี๔ วิธีดังนี้ 28 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ GPAS Steps 1. ตั้งคำ�ถาม ตั้งสมมุติฐาน เพื่อกระตุ้น ประสบการณ์ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ 2. สังเกตและรวบรวมข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ อย่างหลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียนรู้จัก เลือกข้อมูลที่ต้องการ 3. จัดกระทำ�ข้อมูลด้วยการคิดวิเคราะห์ (จำ�แนก จัดหมวดหมู่ หาความสัมพันธ์ เปรียบเทียบ ฯลฯ) โดยใช้แผนภาพจัด ความคิดอย่างเป็นระบบ สรุปสาระสำ�คัญ สังเคราะห์เป็นความคิดรวบยอด 4. คิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าโดยเชื่อมโยงกับ หลักคุณธรรมจริยธรรมค่านิยมหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างความเป็น พลเมืองไทยและพลโลกที่มีคุณภาพ แล้วสรุปเป็นความคิดรวบยอด 5. สร้างทางเลือกโดยออกแบบหรือคิดสร้างสรรค์ แนวทางอย่างหลากหลาย แล้วตัดสินใจ เลือกแนวทางที่ดีที่สุด 6. วางแผนขั้นตอนการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพ เพื่อนำ�ไปสู่ความสำ�เร็จ เป้าหมายการเรียนรู้ ระบุเป้าหมายการเรียนรู้ในหลักสูตรตามแนวทาง Backward Design ซึ่งประกอบด้วย - มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด - สมรรถนะสำ�คัญของผู้เรียน - คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ภาระงาน/ชิ้นงาน กำ�หนดภาระงานหรือชิ้นงานของผู้เรียน ซึ่งเป็นหลักฐานแสดงความเข้าใจ กิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ในศตวรรษที่21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ และสารประโยชน์มากมายสำ�หรับครู การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนที่สอดคล้องกับ เสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ตาม การอธิบายเป้าหมาย การเรียนรู้และการทำ� ชิ้นงานที่ผู้เรียนจะได้ คะแนนอย่างชัดเจนทำ�ให้ผู้เรียน เห็นทิศทางในการเรียนเป็นการ ขจัดความกังวลใจ และสร้าง ความรู้สึกเชิงบวกให้แก่ผู้เรียน การใช้คำ�ถาม หรือกำ�หนดปัญหา ที่ผู้เรียนต้องพบในชีวิต (Problem BasedLearning:PBL) เพื่อสร้างความรู้สึกตื่นเต้นท้าทาย กระตุ้นอารมณ์ให้ผู้เรียนสนใจ อยากเรียนรู้ อยากสืบสอบ ซึ่งส่งผลต่อการเรียนรู้ที่ดี การรวบรวมข้อมูล จากสิ่งแวดล้อม และแหล่งเรียนรู้ อย่างหลากหลาย ผ่านระบบ ประสาทสัมผัส (ways of knowing) ทั้งการเห็น(ทางตา) การได้ยิน (ทางหู) การสัมผัส(ทางกาย) การได้กลิ่น(ทางจมูก) การรับรส(ทางปาก) ทำ�ให้สมอง เกิดการเรียนรู้และมีพัฒนาการ เพราะสิ่งแวดล้อมคือตัวกระตุ้น พัฒนาการสมอง และสิ่งแวดล้อม ที่หลากหลายทำให้สมองเรียนรู้ได้ดี การจัดข้อมูลของสมอง จะใช้การคิดหา ความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับ ประสบการณ์เดิม เปรียบเทียบ จัดกลุ่ม และสรุปเป็นหลักการ ของตนเองกิจกรรมที่เน้นการคิด จึงทำให้สมองเกิดการเรียนรู้ และครูต้องฝึกให้ผู้เรียนใช้ แผนภาพความคิด (Graphic Organizers) เพื่อจัดข้อมูลอย่างเป็นระบบ สร้างการคิดอย่างมีแบบแผน การคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า ทำ�ให้ผู้เรียนเห็นความสำ�คัญของสิ่งนั้น ข้อมูลที่มีความสำคัญมีความหมายต่อชีวิต สมองจะสนใจและตอบสนอง จึงส่งข้อมูลเหล่านั้นเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ โดยเชื่อมโยงกับความรู้ และทักษะที่มีอยู่เดิม สร้างความหมายให้มากยิ่งขึ้น ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Step 2

พิเศษ 3 สุดยอดคู่มือครู 55%วิธี การสอย ๑) การสอยซ่อนด้าย เป็นการ ซ ่อมแซมที่มองเห็นเส้นด้ายเพียง เล็กน้อย นิยมใช้ซ ่อมแซมปลายแขนเสื้อ ชายเสื้อ ชายกางเกง หรือ ชายกระโปรงที่ด้ายรุ่ย ๓) การสอยฟันปลา เป็นการ สอยที่มองเห็นเส้นด้ายทางด้านผิด ในลักษณะไขว้หักมุม นิยมใช้สอย ผ้ายืด ผ้าหนาที่ริมผ้าไม่รุ่ย และผ้า ที่ไม่ต้องพับริมก่อนสอย ๒) การสอยพันริม เป็นการสอย ที่มองเห็นเส้นด้ายด้านผิดมากกว่า ด้านถูกนิยมใช้สอยชายกางเกง ๔) การสอยหลบหลังคาเป็นการ สอยที่มองเห็นเส้นด้ายที่ริมผ้า๒ชิ้น ซึ่งเย็บติดกันแน่นในลักษณะพันริม นิยมใช้เย็บที่นอน หมอนอิง หรือ เบาะ วิธีการสอยที่นิยมใช้ซ่อมแซมเสื้อผ้ามากที่สุด คือ การสอยซ่อนด้าย ซึ่งมีวัสดุ อุปกรณ์และขั้นตอนการทำา ดังนี้ 29 รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill 7. เขียนขั้นตอนการปฏิบัติงานจริงและ ลงมือปฏิบัติตามแผน ประเมินความสำ�เร็จ ของงานและประเมินการทำ�งานเชิงระบบ เพื่อปรับปรุงและแก้ปัญหา แล้วสรุป เป็นความคิดรวบยอด 8. นำ�ความเข้าใจที่เกิดจากการปฏิบัติ มาสร้างองค์ความรู้หรือสรุปเป็นหลักการ 10. เชื่อมโยงความรู้ไปสู่การทำ�ประโยชน์ให้กับ ท้องถิ่น สังคม สิ่งแวดล้อม ในระดับ ประเทศ อาเซียน และโลก ตามวุฒิภาวะ ข อง ผู้ เรี ย น แ ล้ ว ประ เ มิ น ค่านิ ย ม นิสัยแห่งการคิดการกระทำ� 9. สื่อสารและนำ�เสนอผลงานหรือความสำ�เร็จ เพื่อขยายความรู้ในรูปแบบการอภิปราย การรายงาน นำ�เสนอด้วยแผงโครงงาน PowerPoint Presentation เป็นต้น กิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ในศตวรรษที่21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ และสารประโยชน์มากมายสำ�หรับครู การเรียนรู้ของสมอง (Brain Based Learning) มาตรฐานสากลในศตวรรษที่ 21 การเคลื่อนไหวและ การลงมือปฏิบัติทำให้ สมองพัฒนาทั้งสองด้าน เมื่อผู้เรียนนำหลักการจากศาสตร์ แขนงต่าง ๆ ไปปฏิบัติหรือลงมือ แก้ปัญหามากขึ้น ความรู้จะยิ่งถักทอ ขยายกว้างขึ้น เกิดทักษะการคิด ริเริ่มสร้างสรรค์(creativethinking) การคิดแก้ปัญหา (problem solving thinking)การคิดอย่างมีวิจารณญาณ (critical thinking)ผู้เรียนได้พัฒนา ความคิดทั้งระบบ และสามารถ สร้างองค์ความรู้ไปพร้อมๆกัน เกิดความเข้าใจที่ลุ่มลึกและเป็น ความเข้าใจที่คงทน สามารถนำ�ไป ประดิษฐ์ผลงาน สร้างผลิตภัณฑ์ จัดทำ�โครงงาน(ProjectBased Learning:PBL) พัฒนาพหุปัญญา และขยายผลสู่สังคมตามมาตรฐาน สากลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษที่21 Step 3 ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ Step4 ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคมและจิตสาธารณะ Active Learning การสอย

สุดยอดคู่มือครู 4 พิเศษ สุดยอดคู่มือครู 6 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การทำางานบ้านเป็นกิจกรรมที่สมาชิกในครอบครัวได้ทำางานร่วมกัน ช่วยทำาให้ บ้านสะอาดเรียบร้อย น่าอยู่อาศัย และเมื่อบ้านน่าอยู่อาศัย ทุกคนในบ้านก็จะมี ความสุข งานบ้านมีทั้งงานทำาความสะอาดบ้าน งานบริการในบ้าน งานบำารุงรักษาและ ดูแลบริเวณบ้าน งานดูแลรักษาและทำาความสะอาดเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานเก็บล้าง และงานประกอบอาหาร ซึ่งงานเหล่านี้สมาชิกทุกคนในครอบครัว ควรช่วยกันทำาตามความสามารถของตนเอง งานประกอบอาหาร งานเก็บล้าง • ซื้อของมาประกอบอาหาร • เตรียมและปรุงอาหาร • จัดและตกแต่งอาหาร • เก็บล้างภาชนะที่ใช้ ประกอบอาหารและ รับประทานอาหาร งานทำาความสะอาดบ้าน งานดูแลรักษาและทำาความสะอาด เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานบำารุงรักษาและดูแล บริเวณบ้าน • จัดเก็บของใช้ให้เป็นระเบียบ • ปัดกวาดเช็ดถูห้องต่างๆ ภายในบ้าน • ทำาความสะอาดเครื่องเรือน และเครื่องใช้ไฟฟ้า • ขจัดรอยเปื้อนบนเสื้อผ้า • ซักเสื้อผ้า • รีดเสื้อผ้า • ดูแลต้นไม้ในบริเวณบ้าน • ทำาความสะอาด ทางระบายนำ้า • กำาจัดขยะ งานบริการในบ้าน • ดูแลน้องและผู้สูงอายุ • กรอกนำ้าใส่ขวด • จัดโต๊ะอาหาร • ช่วยงานอาชีพในครอบครัว ๑. การทำางานกับสมาชิกในครอบครัว งานบ้าน 6 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ตัวชี้วัด ง๑.๑ป.๕/๓ ผลการสำารวจมารยาทในการทำางานบ้าน ร่วมกับสมาชิกในครอบครัวของตนเอง ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันสังเกตภาพสมาชิก ทุกคนในคร อบครั วกำาลัง ช่ ว ย กั น ทำางานบ้าน แล้วกระตุ้นความคิดของ นักเรียน โดยทบทวนประสบการณ์เดิม เชื่อมโยงเข้าสู่ความรู้ใหม่ โดยตอบคำาถาม ดังนี้ • บุคคลที่อยู่ในภาพกำาลังทำาอะไร ( ตั ว อ ย่ า ง คำาตอบ รดนำ้ า ต้ น ไ ม้ ล้ า ง จ า น กรอกนำ้าใส่ขวด เช็ดโต๊ะอาหาร จัดเก็บที่นอน) • งานใดบ้างที่นักเรียนเคยทำาเหมือนกับ บุคคลในภาพ (ตัวอย่างคำาตอบ ล้างจาน จัดเก็บที่นอน รดนำ้าต้นไม้) • นักเรียนทำางานบ้านเองด้วยความ เต็มใจหรือต้องมีคนอื่นสั่งจึงลงมือทำา (ตัวอย่างคำาตอบ ทำาด้วยความเต็มใจ) ๒. นั ก เรี ย น ที่ มี ประ ส บ การ ณ์ใ น การ ทำางานบ้านร่วมกับครอบครัวออกมาเล่า วิธีการทำางานให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งบอกความรู้สึกเมื่อได้ทำางานบ้าน ร่วมกับครอบครัว ๓. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ การทำางานกับสมาชิกในครอบครัว จากแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น ใบความรู้หนังสือเรียน ๔. นักเรียนร่วมกันอ่านบัตรคำางานบ้านต่าง ๆ ที่ติดบนกระดาน แล้วร่วมกันจัดจำาแนก ประเภทของงานบ้านดังนี้ • งานทำาความสะอาดบ้าน • งานบริการในบ้าน • งานบำารุงรักษาและดูแลบริเวณบ้าน • งานดูแลรักษาและทำาความสะอาดเสื้อผ้า และเครื่องแต่งกาย • งานเก็บล้าง • งานประกอบอาหาร ซักเสื้อผ้า ล้างกระทะ ทำาความสะอาดชั้นวางโทรทัศน์ แยกขยะก่อนทิ้ง ล้างผักก่อนนำามาปรุง จัดโต๊ะอาหาร ซักรองเท้าผ้าใบ ช่วยแม่เลี้ยงน้อง ตัดแต่งต้นไม้ริมรั้ว กวาดบ้าน ซื้ออาหารสดที่ตลาด ล้างจาน ตัวอย่างบัตรคำา การรวบรวมข้อมูลเพื่อสร้างฐานการเรียนรู้ กระตุ้นอารมณ์ตื่นเต้น สร้างความรู้สึกเชิงบวก สนุกสนาน น่าสนใจ ทำ ให้สมองตื่นตัวพร้อมเรียนรู้ซึ่งมี๒ วิธีดังนี้ วิธีที่ ๑ การใช้คำ ถามหรือกำ หนดปัญหาที่ผู้เรียนต้องพบในชีวิต วิธีที่ ๒ ให้ผู้เรียนอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ โดยใช้ระบบประสาทสัมผัสรับรู้ข้อมูล เรียนรู้ จากของจริง สิ่งใกล้ตัว ภาพ บัตรคำ ฯลฯ รวมทั้งได้สืบค้นจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ ด้วยตนเอง ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) Step 1 กระบวนการเรียนรู้ BBL อย่างแท้จริง ตามมาตรฐานสากลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษที่ ๒๑ GPAS Steps สุดยอดคู่มือครู 6 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การทำางานบ้านเป็นกิจกรรมที่สมาชิกในครอบครัวได้ทำางานร่วมกัน ช่วยทำาให้ บ้านสะอาดเรียบร้อย น่าอยู่อาศัย และเมื่อบ้านน่าอยู่อาศัย ทุกคนในบ้านก็จะมี ความสุข งานบ้านมีทั้งงานทำาความสะอาดบ้าน งานบริการในบ้าน งานบำารุงรักษาและ ดูแลบริเวณบ้าน งานดูแลรักษาและทำาความสะอาดเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานเก็บล้าง และงานประกอบอาหาร ซึ่งงานเหล่านี้สมาชิกทุกคนในครอบครัว ควรช่วยกันทำาตามความสามารถของตนเอง งานประกอบอาหาร งานเก็บล้าง • ซื้อของมาประกอบอาหาร • เตรียมและปรุงอาหาร • จัดและตกแต่งอาหาร • เก็บล้างภาชนะที่ใช้ ประกอบอาหารและ รับประทานอาหาร งานทำาความสะอาดบ้าน งานดูแลรักษาและทำาความสะอาด เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานบำารุงรักษาและดูแล บริเวณบ้าน • จัดเก็บของใช้ให้เป็นระเบียบ • ปัดกวาดเช็ดถูห้องต่างๆ ภายในบ้าน • ทำาความสะอาดเครื่องเรือน และเครื่องใช้ไฟฟ้า • ขจัดรอยเปื้อนบนเสื้อผ้า • ซักเสื้อผ้า • รีดเสื้อผ้า • ดูแลต้นไม้ในบริเวณบ้าน • ทำาความสะอาด ทางระบายนำ้า • กำาจัดขยะ งานบริการในบ้าน • ดูแลน้องและผู้สูงอายุ • กรอกนำ้าใส่ขวด • จัดโต๊ะอาหาร • ช่วยงานอาชีพในครอบครัว ๑. การทำางานกับสมาชิกในครอบครัว งานบ้าน 6 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ตัวชี้วัด ง๑.๑ป.๕/๓ ผลการสำารวจมารยาทในการทำางานบ้าน ร่วมกับสมาชิกในครอบครัวของตนเอง ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันสังเกตภาพสมาชิก ทุกคนในคร อบครั วกำาลัง ช่ ว ย กั น ทำางานบ้าน แล้วกระตุ้นความคิดของ นักเรียน โดยทบทวนประสบการณ์เดิม เชื่อมโยงเข้าสู่ความรู้ใหม่ โดยตอบคำาถาม ดังนี้ • บุคคลที่อยู่ในภาพกำาลังทำาอะไร ( ตั ว อ ย่ า ง คำาตอบ รดนำ้ า ต้ น ไ ม้ ล้ า ง จ า น กรอกนำ้าใส่ขวด เช็ดโต๊ะอาหาร จัดเก็บที่นอน) • งานใดบ้างที่นักเรียนเคยทำาเหมือนกับ บุคคลในภาพ (ตัวอย่างคำาตอบ ล้างจาน จัดเก็บที่นอน รดนำ้าต้นไม้) • นักเรียนทำางานบ้านเองด้วยความ เต็มใจหรือต้องมีคนอื่นสั่งจึงลงมือทำา (ตัวอย่างคำาตอบ ทำาด้วยความเต็มใจ) ๒. นั ก เรี ย น ที่ มี ประ ส บ การ ณ์ใ น การ ทำางานบ้านร่วมกับครอบครัวออกมาเล่า วิธีการทำางานให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งบอกความรู้สึกเมื่อได้ทำางานบ้าน ร่วมกับครอบครัว ๓. นักเรียนสังเกตและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ การทำางานกับสมาชิกในครอบครัว จากแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น ใบความรู้หนังสือเรียน ๔. นักเรียนร่วมกันอ่านบัตรคำางานบ้านต่าง ๆ ที่ติดบนกระดาน แล้วร่วมกันจัดจำาแนก ประเภทของงานบ้านดังนี้ • งานทำาความสะอาดบ้าน • งานบริการในบ้าน • งานบำารุงรักษาและดูแลบริเวณบ้าน • งานดูแลรักษาและทำาความสะอาดเสื้อผ้า และเครื่องแต่งกาย • งานเก็บล้าง • งานประกอบอาหาร ซักเสื้อผ้า ล้างกระทะ ทำาความสะอาดชั้นวางโทรทัศน์ แยกขยะก่อนทิ้ง ล้างผักก่อนนำามาปรุง จัดโต๊ะอาหาร ซักรองเท้าผ้าใบ ช่วยแม่เลี้ยงน้อง ตัดแต่งต้นไม้ริมรั้ว กวาดบ้าน ซื้ออาหารสดที่ตลาด ล้างจาน ตัวอย่างบัตรคำา

5 สุดยอดคู่มือครู พิเศษ 75 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒. การประดิษฐ์ของใช้ ๒.๑ กระถางจากขวดนํ้าพลาสติก กระถางเป็นของใช้สำาหรับปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อตกแต่งห้องทำางาน ห้องนั่งเล่น ห้องนอน หรือบริเวณต่าง ๆ ของบ้านให้สวยงาม ซึ่งสามารถประดิษฐ์ ไว้ใช้ได้เองด้วยวิธีง่าย ๆ โดยนำาขวดนำ้าพลาสติกที่ไม่ใช้แล้วมาประดิษฐ์และตกแต่ง เป็นกระถางรูปแบบต่างๆ วัสดุ อุปกรณ์ ๑. ขวดนำ้าพลาสติกหรือขวดนำ้าอัดลม ๒. สีอะคริลิก ๓. แปรงทาสี ๔. จานสี ๕. คัตเตอร์ ๖. ปากกาเคมี วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำากระถางจากขวดนำ้าพลาสติก 75 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน สำ รวจวัสดุเหลือใช้ที่มีม กในท้องถิ่น แล้วเขียนเป็นแผนภ พคว มคิด ตัวอย่ งแผนภ พคว มคิด ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคร ะห์ ข้อดี-ข้อเสียของวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น แต่ละชนิด แล้วบันทึกลงในต ร ง สรุปเป็นคว มคิดรวบยอด ตัวอย่ งต ร ง ขวดนำ้พล สติก กะล มะพร้ว เปลือกข้วโพด ลังกระด ษ วัสดุเหลือใช้ ที่มีในท้องถิ่น ๑. ขวดนำ้ ห ง่ ย รูปแบบไม่สวย พล สติก ๒. แผ่นไม้อัด แข็งแรง ต้องใช้อุปกรณ์ ที่ต้องใช้ทักษะ ก รใช้ง นสูง วัสดุ ข้อดี ข้อเสีย สมองจะเกิดการเรียนรู้ทันทีเมื่อประเมินได้ว่า เรื่องที่กำ ลังเรียนมีความหมายและสำ คัญต่อการดำ เนินชีวิต ดังนั้น ในการสอนควรให้ผู้เรียนคิดประเมินเพื่อสร้างความหมายของความรู้ในมิติคุณธรรม จริยธรรม และ ค่านิยมหลัก ๑๒ ประการ ผู้เรียนจะกระตือรือร้นเมื่อร่างกายได้เคลื่อนไหว มีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ทำ ให้สมองพัฒนา มีศักยภาพ ในการคิดมากขึ้น สมองจะใช้การคิดหาความสัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบ จัดกลุ่ม และสร้างเป็นหลักการ ของตนเอง โดยใช้แผนภาพมาช่วยจัดความคิดเหล่านี้ให้เป็นระบบชัดเจน ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) Step 2 รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒. การประดิษฐ์ของใช้ ๒.๑ กระถางจากขวดนํ้าพลาสติก กระถางเป็นของใช้สำาหรับปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อตกแต่งห้องทำางาน ห้องนั่งเล่น ห้องนอน หรือบริเวณต่าง ๆ ของบ้านให้สวยงาม ซึ่งสามารถประดิษฐ์ ไว้ใช้ได้เองด้วยวิธีง่าย ๆ โดยนำาขวดนำ้าพลาสติกที่ไม่ใช้แล้วมาประดิษฐ์และตกแต่ง เป็นกระถางรูปแบบต่างๆ วัสดุ อุปกรณ์ ๑. ขวดนำ้าพลาสติกหรือขวดนำ้าอัดลม ๒. สีอะคริลิก ๓. แปรงทาสี ๔. จานสี ๕. คัตเตอร์ ๖. ปากกาเคมี วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำากระถางจากขวดนำ้าพลาสติก 75 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน สำ รวจวัสดุเหลือใช้ที่มีม กในท้องถิ่น แล้วเขียนเป็นแผนภ พคว มคิด ตัวอย่ งแผนภ พคว มคิด ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคร ะห์ ข้อดี-ข้อเสียของวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น แต่ละชนิด แล้วบันทึกลงในต ร ง สรุปเป็นคว มคิดรวบยอด ตัวอย่ งต ร ง ขวดนำ้พล สติก กะล มะพร้ว เปลือกข้วโพด ลังกระด ษ วัสดุเหลือใช้ ที่มีในท้องถิ่น ๑. ขวดนำ้ ห ง่ ย รูปแบบไม่สวย พล สติก ๒. แผ่นไม้อัด แข็งแรง ต้องใช้อุปกรณ์ ที่ต้องใช้ทักษะ ก รใช้ง นสูง วัสดุ ข้อดี ข้อเสีย

สุดยอดคู่มือครู 6 พิเศษ 109 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Applying the Communication Skill asean ๓. ข้อควรคำานึงเกี่ยวกับอาชีพ เว็บไซต์แนะนำ� ก�รเลือกประกอบอ�ชีพใดนั้น มีข้อควรคำ�นึงที่ต้องนำ�ม�ประกอบก�รตัดสินใจ ร่วมด้วยดังนี้ ๓.๑ เวลาทำางาน อ�ชีพที่เลือกทำ�ควรมีเวล�ทำ�ง�นที่แน่นอนและไม่ย�วน�นเกินไป เช่น ทำ�ง�น วันละ ๘ ชั่วโมง ตั้งแต่เวล� ๘.๐๐-๑๗.๐๐ น. และมีวันหยุดพักผ่อน ๑-๒ วันต่อ สัปด�ห์เพื่อให้มีเวล�ทำ�กิจกรรมอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภ�พก�ยและสุขภ�พจิต เช่นนอนหลับออกกำ�ลังก�ยไปท่องเที่ยวกับสม�ชิกในครอบครัว ๓.๒ การยอมรับนับถือจากสังคม อ�ชีพที่เลือกทำ�ต้องเป็นที่ยอมรับของสังคม โดยเป็นอ�ชีพสุจริต ไม่ก่อคว�ม เดือดร้อนให้แก่ผู้อื่น เป็นประโยชน์ต่อสังคม และไม่ทำ�ล�ยสิ่งแวดล้อม จึงจะส่งผล ให้ตนเองเกิดคว�มภ�คภูมิใจและสังคมสงบสุข ๓.๓ ความเสี่ยง อ�ชีพที่เลือกทำ�ไม่ควรมีคว�มเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สิน โดยหลีกเลี่ยง ก�รประกอบอ�ชีพอันตร�ยที่อ�จได้รับบ�ดเจ็บ เจ็บป่วย หรือพิก�ร เช่น อ�ชีพ ช่�งก่อสร้�งบนตึกสูง และอ�ชีพที่ลงทุนสูง เช่น อ�ชีพนักธุรกิจที่กู้ยืมเงินทุนจ�ก ธน�ค�รม�ค้�ข�ยสินค้�ร�ค�แพงซึ่งนำ�เข้�จ�กต่�งประเทศ ข้อมูลอ�ชีพ http://www.archeep.com ก�รประกอบอ�ชีพในชุมชน เป็นก�รประกอบอ�ชีพต�มสภ�พแวดล้อมของชุมชน ซึ่งสร้�งร�ยได้และคุณภ�พชีวิตที่ดีให้แก่คนที่อยู่ในชุมชน สรุปความรู้ 109 (๑. ค้าขาย ซื้อมา อาชีพอิสระ ไม่แน่นอน ขายไป ขึ้นอยู่กับ จำานวน ผู้ซื้อสินค้า ๒. รับ มีเวลาทำางาน ครูพยาบาล ค่าตอบแทน ราชการ ที่แน่นอน ตำารวจ เป็นเงิน- เดือน ๓. รับจ้าง อยู่ในสถานที่ โรงงาน ค่าตอบแทน และเวลา อุตสาหกรรม เป็นรายวัน ที่นายจ้าง บริษัทเอกชน หรือ กำาหนด รายเดือน) Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Step4 ๑๓. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสำ�รวจ อ�ชีพในชุมชน อย่�งน้อย ๓ อ�ชีพ บันทึกลงในแบบสำ�รวจ แล้วร่วมกัน ประเมินผลคว�มถูกต้องของข้อมูล ตัวอย่�งแบบสำ�รวจ ๑๔. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้�ใจเป็น คว�มรู้ร่วมกันดังนี้ • ก�รสำ�รวจอ�ชีพในชุมชนจะทำ�ให้ มีข้อมูลเป็นท�งเลือกในก�รประกอบ อ�ชีพที่เหม�ะสมกับตนเองในด้�น ลักษณะง�นประเภทง�นร�ยได้และ เหม�ะสมกับสภ�พแวดล้อมในชุมชน และก�รเลือกประกอบอ�ชีพใดนั้น ควรคำ�นึงถึงเวล�ทำ�ง�น ก�รยอมรับ นับถือจ�กสังคมและคว�มเสี่ยงต่อ ชีวิตและทรัพย์สินร่วมด้วย อาชีพ ลักษณะงาน ประเภทงาน /กิจกรรม รายได้ ๑๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร�ยง�นผลก�ร สำ�รวจอ�ชีพในชุมชนหน้�ชั้นเรียน ๑๖. นักเรียนร่วมกันจัดป้�ยนิเทศเผยแพร่ คว�มรู้เกี่ยวกับอ�ชีพที่น่�สนใจซึ่ง เหม�ะกับชุมชนของตนเองหรืออ่�น บทคว�มให้คว�มรู้ผ่�นท�งวิทยุกระจ�ยเสียง ของชุมชน ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) Step 3 การนำ หลักการที่สร้างขึ้นไปปฏิบัติลงมือทำ ลงมือแก้ปัญหา ทำ ให้สมองต่อยอดความรู้ที่มีอยู่เดิม เกิดความรู้ ที่ซับซ้อนขึ้น ยิ่งปฏิบัติเป็นประจำ จะเกิดความชำ นาญ กลายเป็นความเข้าใจที่คงทน ซึ่งเรียกว่า องค์ความรู้หรือปัญญา รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Applying the Communication Skill asean ๓. ข้อควรคำานึงเกี่ยวกับอาชีพ เว็บไซต์แนะนำ� ก�รเลือกประกอบอ�ชีพใดนั้น มีข้อควรคำ�นึงที่ต้องนำ�ม�ประกอบก�รตัดสินใจ ร่วมด้วยดังนี้ ๓.๑ เวลาทำางาน อ�ชีพที่เลือกทำ�ควรมีเวล�ทำ�ง�นที่แน่นอนและไม่ย�วน�นเกินไป เช่น ทำ�ง�น วันละ ๘ ชั่วโมง ตั้งแต่เวล� ๘.๐๐-๑๗.๐๐ น. และมีวันหยุดพักผ่อน ๑-๒ วันต่อ สัปด�ห์เพื่อให้มีเวล�ทำ�กิจกรรมอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภ�พก�ยและสุขภ�พจิต เช่นนอนหลับออกกำ�ลังก�ยไปท่องเที่ยวกับสม�ชิกในครอบครัว ๓.๒ การยอมรับนับถือจากสังคม อ�ชีพที่เลือกทำ�ต้องเป็นที่ยอมรับของสังคม โดยเป็นอ�ชีพสุจริต ไม่ก่อคว�ม เดือดร้อนให้แก่ผู้อื่น เป็นประโยชน์ต่อสังคม และไม่ทำ�ล�ยสิ่งแวดล้อม จึงจะส่งผล ให้ตนเองเกิดคว�มภ�คภูมิใจและสังคมสงบสุข ๓.๓ ความเสี่ยง อ�ชีพที่เลือกทำ�ไม่ควรมีคว�มเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สิน โดยหลีกเลี่ยง ก�รประกอบอ�ชีพอันตร�ยที่อ�จได้รับบ�ดเจ็บ เจ็บป่วย หรือพิก�ร เช่น อ�ชีพ ช่�งก่อสร้�งบนตึกสูง และอ�ชีพที่ลงทุนสูง เช่น อ�ชีพนักธุรกิจที่กู้ยืมเงินทุนจ�ก ธน�ค�รม�ค้�ข�ยสินค้�ร�ค�แพงซึ่งนำ�เข้�จ�กต่�งประเทศ ข้อมูลอ�ชีพ http://www.archeep.com ก�รประกอบอ�ชีพในชุมชน เป็นก�รประกอบอ�ชีพต�มสภ�พแวดล้อมของชุมชน ซึ่งสร้�งร�ยได้และคุณภ�พชีวิตที่ดีให้แก่คนที่อยู่ในชุมชน สรุปความรู้ 109 (๑. ค้าขาย ซื้อมา อาชีพอิสระ ไม่แน่นอน ขายไป ขึ้นอยู่กับ จำานวน ผู้ซื้อสินค้า ๒. รับ มีเวลาทำางาน ครูพยาบาล ค่าตอบแทน ราชการ ที่แน่นอน ตำารวจ เป็นเงิน- เดือน ๓. รับจ้าง อยู่ในสถานที่ โรงงาน ค่าตอบแทน และเวลา อุตสาหกรรม เป็นรายวัน ที่นายจ้าง บริษัทเอกชน หรือ กำาหนด รายเดือน) Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Step4 ๑๓. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสำ�รวจ อ�ชีพในชุมชน อย่�งน้อย ๓ อ�ชีพ บันทึกลงในแบบสำ�รวจ แล้วร่วมกัน ประเมินผลคว�มถูกต้องของข้อมูล ตัวอย่�งแบบสำ�รวจ ๑๔. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้�ใจเป็น คว�มรู้ร่วมกันดังนี้ • ก�รสำ�รวจอ�ชีพในชุมชนจะทำ�ให้ มีข้อมูลเป็นท�งเลือกในก�รประกอบ อ�ชีพที่เหม�ะสมกับตนเองในด้�น ลักษณะง�นประเภทง�นร�ยได้และ เหม�ะสมกับสภ�พแวดล้อมในชุมชน และก�รเลือกประกอบอ�ชีพใดนั้น ควรคำ�นึงถึงเวล�ทำ�ง�น ก�รยอมรับ นับถือจ�กสังคมและคว�มเสี่ยงต่อ ชีวิตและทรัพย์สินร่วมด้วย อาชีพ ลักษณะงาน ประเภทงาน /กิจกรรม รายได้ ๑๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร�ยง�นผลก�ร สำ�รวจอ�ชีพในชมชนหน้�ชั้นเรียน๑๖. นักเรียนร่วมกันจัดป้�ยนิเทศเผยแพร่ คว�มร้เกี่ยวกับอ�ชีพที่น่�สนใจซึ่ง

7 สุดยอดคู่มือครู พิเศษ สุดยอดคู่มือครู 50 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ อาชีพน่ารู้ เว็บไซต์แนะนำา ๕.๓ ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า การรีดเสื้อผ้าโดยทั่วไปมีขั้นตอนดังนี้ ๑. ปรับระดับอุณหภูมิที่ปุ่มควบคุมบนเตารีดให้เหมาะสมกับผ้าแต่ละชนิด ที่จะรีด ๒. เสียบปลั๊กเตารีด แล้วทดลองความร้อนกับผ้าด้านใน โดยรีดบริเวณ สาบเสื้อก่อนการรีดตัวเสื้อ หรือระหว่างที่รอให้เตารีดร้อน อาจรีดผ้าบาง ๆ เช่น ผ้าเช็ดหน้าก่อนเพื่อเป็นการประหยัดพลังงานไฟฟ้า ๓. คลี่ผ้าที่พรมนำ้าแล้ววางไว้บนผ้ารองรีดหรือโต๊ะรองรีด จากนั้นรีดส่วนเล็ก ๆ ของตัวเสื้อก่อน เช่น คอ ปก แขน กระเป๋า ขอบกระโปรง ขอบกางเกง แล้วรีด ตัวเสื้อ ตัวกระโปรง หรือตัวกางเกง โดยต้องรีดให้แห้งสนิท เพื่อป้องกันผ้าคืนตัว ซึ่งจะทำาให้ผ้าไม่เรียบ ๔. หมุนปุ่มควบคุมอุณหภูมิมาที่เลข ๐ จากนั้นถอดปลั๊กเตารีดเมื่อใกล้ รีดเสร็จ แล้วรีดผ้าบาง ๆ ได้อีกเล็กน้อย เพราะเมื่อถอดปลั๊ก เตารีดยังมีความร้อน อยู่อีกระยะเวลาหนึ่ง อาชีพรับจ้างซัก อบ รีดเสื้อผ้า เป็นอาชีพที่ทำางานเกี่ยวกับการรับเสื้อผ้าที่ยัง ไม่ได้ซักมาซักให้สะอาดหอมและรีดให้เรียบเพื่อแลกกับค่าจ้างโดยอาจคิดราคา ค่าจ้างต่อชิ้นหรือเหมาจ่ายเป็นรายเดือน รีดผ้าประหยัดไฟ...ใช่เลย!! http://www.hilight.kapook.com/view/42862 การดูแลรักษาเสื้อผ้าให้ใช้งานได้ยาวนานทำาได้โดยซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชำารุดซักตาก เก็บ พับและรีดเสื้อผ้าด้วยวิธีการและขั้นตอนที่ถูกต้อง สรุปความรู้ 50 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Step4 ๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกปฏิบัติการรีด เสื้อผ้า คนละ ๑ ชิ้น แล้วบันทึกผล การปฏิบัติงานลงในแบบบันทึก แล้วประเมินผลงานด้านความเรียบ ๑๑. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น ความรู้ร่วมกันดังนี้ • การรีดเสื้อผ้าให้มีประสิทธิภาพ และได้ผลงานที่มีคุณภาพต้องปรับ อุณหภูมิให้เหมาะสมกับเนื้อผ้า พรมนํ้าพอชื้นบนเสื้อผ้าก่อนรีด และ รีดทีละส่วนจนครบ ๑๒. นักเรียนนําเสนอผลงานเสื้อผ้าที่ ตนเองรีดหน้าชั้นเรียน และแสดง ความคิดเห็นร่วมกันเพื่อขยายความรู้ ๑๓.นักเรียนนําความรู้เรื่องการรีดเสื้อผ้า ไปปฏิบัติรีดเสื้อผ้าให้สมาชิกใน ครอบครัว ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ (Applying the Communication Skill) การถ่ายทอดความรู้ความคิด ความรู้สึก โดยใช้ภาษา แสดงถึงความสามารถในการสื่อสารหรือปัญญา ด้านภาษา กระบวนการนี้ทำ ให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนความรู้ทัศนคติซึ่งกันและกัน ถ้านำ เสนอโดยใช้คอมพิวเตอร์ หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ผู้เรียนก็จะได้พัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีด้วย การสื่อสารและนำ เสนอเป็นการสร้างอารมณ์เชิงบวกได้อย่างดีเมื่อผู้อื่นชื่นชอบผลงานของตน ชื่นชม ความสำ เร็จของตน ผู้เรียนจะเกิดความภาคภูมิใจ เกิดแรงบันดาลใจที่จะสร้างสรรค์ผลงานต่อๆ ไป Step4 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสProcessinGPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ อาชีพน่ารู้ เว็บไซต์แนะนำา ๕.๓ ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า การรีดเสื้อผ้าโดยทั่วไปมีขั้นตอนดังนี้ ๑. ปรับระดับอุณหภูมิที่ปุ่มควบคุมบนเตารีดให้เหมาะสมกับผ้าที่จะรีด ๒. เสียบปลั๊กเตารีด แล้วทดลองความร้อนกับผ้าด้านใน โดยสาบเสื้อก่อนการรีดตัวเสื้อ หรือระหว่างที่รอให้เตารีดร้อน อาจรีดผ้าบผ้าเช็ดหน้าก่อนเพื่อเป็นการประหยัดพลังงานไฟฟ้า ๓. คลี่ผ้าที่พรมนำ้าแล้ววางไว้บนผ้ารองรีดหรือโต๊ะรองรีด จากนั้นรีดของตัวเสื้อก่อน เช่น คอ ปก แขน กระเป๋า ขอบกระโปรง ขอบกางเกตัวเสื้อ ตัวกระโปรง หรือตัวกางเกง โดยต้องรีดให้แห้งสนิท เพื่อป้องกัซึ่งจะทำาให้ผ้าไม่เรียบ ๔. หมุนปุ่มควบคุมอุณหภูมิมาที่เลข ๐ จากนั้นถอดปลั๊กเตารีรีดเสร็จ แล้วรีดผ้าบาง ๆ ได้อีกเล็กน้อย เพราะเมื่อถอดปลั๊ก เตารีดยังมีอยู่อีกระยะเวลาหนึ่ง อาชีพรับจ้างซัก อบ รีดเสื้อผ้า เป็นอาชีพที่ทำางานเกี่ยวกับการรับเสไม่ได้ซักมาซักให้สะอาดหอมและรีดให้เรียบเพื่อแลกกับค่าจ้างโดยอาค่าจ้างต่อชิ้นหรือเหมาจ่ายเป็นรายเดือน รีดผ้าประหยัดไฟ...ใช่เลย!! http://www.hilight.kapook.com/view/42862 การดูแลรักษาเสื้อผ้าให้ใช้งานได้ยาวนานทำาได้โดยซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชำาเก็บ พับและรีดเสื้อผ้าด้วยวิธีการและขั้นตอนที่ถูกต้อง สรุปความรู้ 50 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Step4 ๑๐. นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกปฏิบัติการรีด เสื้อผ้า คนละ ๑ ชิ้น แล้วบันทึกผล การปฏิบัติงานลงในแบบบันทึก แล้วประเมินผลงานด้านความเรียบ ๑๑. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น ความรู้ร่วมกันดังนี้ • การรีดเสื้อผ้าให้มีประสิทธิภาพ และได้ผลงานที่มีคุณภาพต้องปรับ อุณหภูมิให้เหมาะสมกับเนื้อผ้า พรมนํ้าพอชื้นบนเสื้อผ้าก่อนรีด และ รีดทีละส่วนจนครบ ๑๒. นักเรียนนําเสนอผลงานเสื้อผ้าที่ ตนเองรีดหน้าชั้นเรียน และแสดง ความคิดเห็นร่วมกันเพื่อขยายความรู้ ๑๓.นักเรียนนําความรู้เรื่องการรีดเสื้อผ้า ไปปฏิบัติรีดเสื้อผ้าให้สมาชิกใน ครอบครัว ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า

สุดยอดคู่มือครู 8 พิเศษ เมื่อสมองของผู้เรียนได้รับการเสริมแรงเชิงบวกอย่างสมํ่าเสมอจากสิ่งที่ทำ จะกระตุ้นให้คิดสร้างสรรค์ สิ่งที่เป็นประโยชน์เพิ่มขึ้นอีก หล่อหลอมเป็นนิสัยแห่งการคิดการกระทำ ในตัวผู้เรียน สามารถขยายผลไปสู่สังคมได้ ตามมาตรฐานสากลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษที่ ๒๑ สุดยอดคู่มือครู 86 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. ๔. ๒. ๗. ๕. ๓. ๖. เพิ่มคุณค่าและมูลค่า ของวัสดุเหลือใช้ ที่มีอยู่ในท้องถิ่น ผู้ประดิษฐ์เกิดความคิดสร้างสรรค์ ในการสร้างผลงาน และพัฒนางานประดิษฐ์ ให้ใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น ผู้ประดิษฐ์รู้จักวางแผน การทำางานอย่างเป็นระบบ รักการทำางาน และฝึกความอดทน มุ่งมั่นในการทำางาน ผู้ประดิษฐ์ รู้จักใช้และดูแล รักษาเครื่องมือ ในงานประดิษฐ์ ได้ถูกวิธี ผู้ประดิษฐ์รู้จักประหยัด โดยการนำาสิ่งของเหลือใช้ ที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาดัดแปลง ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด ผู้ประดิษฐ์ เกิดความภาคภูมิใจ ในความสามารถ ของตนเอง และใช้เวลาว่าง ให้เกิดประโยชน์ ผู้ประดิษฐ์สามารถ นำาผลิตภัณฑ์จากวัสดุ เหลือใช้ไปจำาหน่าย ในโอกาสต่างๆและเป็น แนวทางประกอบอาชีพได้ ๔. ประโยชน์ของการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีิอยู่ในท้องถิ่น การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจากวัสดุเหลือใช้ที่มีิอยู่ในท้องถิ่นมีประโยชน์ ดังนี้ ประโยชน์ ของการประดิษฐ์ ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ ที่มีิอยู่ในท้องถิ่น 86 ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Step4 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑๗. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ เสนอผลง น ก รประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจ ก วัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่นของ ตนเองหน้ชั้นเรียน ถ้ต้องก รประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งให้ได้ผลง นที่มีคุณภ พ ประหยัดคุ้มค่ จะมีแนวท งในก รปฏิบัติต มข้อใด ๑ เลือกใช้วัสดุที่ห ย กม ประดิษฐ์ต มผลง นของผู้อื่น ๒ ใช้วัสดุที่มีร ค แพงม ใช้ในก รประดิษฐ์เพื่อคว มสวยง ม ๓ ประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งต มใจตนเอง โดยไม่ต้องว งแผน ๔ ใช้วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่ง โดยใช้คว มคิดสร้งสรรค์ (เฉลย ๔ เหตุผล การใช้วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์ ท�าให้ได้ผลงานที่มีคุณภาพ ประหยัด และคุ้มค่า) Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ ๑๘. นักเรียนร่วมกันประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจ กวัสดุในท้องถิ่น แล้วนำ ไปจำ หน่ ยในง นโรงเรียน ง นก ช ด หรือง นแสดงสินค้ใน ชุมชน แล้วนำร ยได้มอบให้โรงเรียน หรือบริจ คให้แก่ผู้ด้อยโอก สต ม คว มเหม ะสม ประโยชน์ของการ ประดิษฐ์ของใช้ จากวัสดุเหลือใช้ ในท้องถิ่น ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) Step5 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปควาProcessing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. ๔. ๒. ๗. ๕. ๓. ๖. เพิ่มคุณค่าและมูลค่า ของวัสดุเหลือใช้ ที่มีอยู่ในท้องถิ่น ผู้ประดิษฐ์เกิดความคิดสร้างสรรค์ ในการสร้างผลงาน และพัฒนางานประดิษฐ์ ให้ใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น ผู้ประดิษฐ์รู้จักวางแการทำางานอย่างเป็นรรักการทำางาน และฝึกความอดทมุ่งมั่นในการทำางาผู้ประดิษฐ์ รู้จักใช้และดูแล รักษาเครื่องมือ ในงานประดิษฐได้ถูกวิธี ผู้ประดิษฐ์รู้จักประหยัด โดยการนำาสิ่งของเหลือใช้ ที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาดัดแปลง ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด ผู้ประดิษฐ์ เกิดความภาคภูมิใจ ในความสามารถ ของตนเอง และใช้เวลาว่าง ให้เกิดประโยชน์ ผู้ประดิษฐ์สามารถ นำาผลิตภัณฑ์จากวัสดุ เหลือใช้ไปจำาหน่าย ในโอกาสต่างๆและเป็น แนวทางประกอบอาชีพได้ ๔. ประโยชน์ของการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีิอยู่ในท้องถิ่น การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจากวัสดุเหลือใช้ที่มีิอยู่ในท้องถิ่นมีประโยดังนี้ ประโยชน์ ของการประดิษฐ์ ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ ที่มีิอยู่ในท้องถิ่น 86 ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ Step4 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑๗. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ เสนอผลง น ก รประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งจ ก วัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่นของ ตนเองหน้ชั้นเรียน ถ้ต้องก รประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งให้ได้ผลง นที่มีคุณภ พ ประหยัดคุ้มค่ จะมีแนวท งในก รปฏิบัติต มข้อใด ๑ เลือกใช้วัสดุที่ห ย กม ประดิษฐ์ต มผลง นของผู้อื่น ๒ ใช้วัสดุที่มีร ค แพงม ใช้ในก รประดิษฐ์เพื่อคว มสวยง ม Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ ๑๘. นักเรียนร่วมกันประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจ กวัสดุในท้องถิ่น แล้วนำ ไปจำ หน่ ยในง นโรงเรียน ง นก ช ด หรือง นแสดงสินค้ใน ชุมชน แล้วนำร ยได้มอบให้โรงเรียน หรือบริจ คให้แก่ผู้ด้อยโอก สต ม คว มเหม ะสม ประโยชน์ของการ ประดิษฐ์ของใช้ จากวัสดุเหลือใช้ ในท้องถิ่น

9 สุดยอดคู่มือครู พิเศษ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ งานเกษตร แผนผังสาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน(ง๑.๑ป.๕/๑) ๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอย่างเป็นระบบประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ (ง๑.๑ป.๕/๒) ๓. มีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า (ง๑.๑ป.๕/๔) ตัวชี้วัด ความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับการปลูกพืช การปลูกผักในแปลง การปลูกพืช ประเภทของพืช งานเกษตร เป็นเป้าหมายในการพัฒนาผู้เรียนที่ผู้เรียน จะได้รับและปฏิบัติได้ในหน่วยการเรียนรู้นี้ เป็นหัวข้อที่ผู้เรียนจะได้เรียน ในหน่วยการเรียนรู้นี้ ตัวชี้วัด แผนผังสาระการเรียนรู้ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ เล่มนี้ ได้จัดทำ�ขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ตัวชี้วัด และสาระการเรียนรู้แกนกลางของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑โดยมีเนื้อหา กิจกรรมและคำ�ถามที่เหมาะสมกับพัฒนาการของผู้เรียนกระตุ้นกระบวนการคิดวิเคราะห์ ให้กับผู้เรียนซึ่งสอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง (BrainBasedLearning) ค�ำชี้แจงในการใช้หนังสือเรียน ที่ได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ของสมอง

สุดยอดคู่มือครู 10 พิเศษ ๒.๗ การจัดโต๊ะอาหาร การจัดโต๊ะอาหารเป็นงานบริการในบ้านที่ช่วยแบ่งเบาภาระของสมาชิกใน ครอบครัว ทำาให้อุปกรณ์รับประทานอาหารเป็นระเบียบพร้อมใช้งาน และช่วยสร้าง บรรยากาศที่ดีในการรับประทานอาหาร บางครอบครัวที่มีโต๊ะอาหารขนาดใหญ่ อาจตกแต่งให้สวยงามด้วยการ วางแจกันดอกไม้ตะกร้าหรือกระจาดใส่ผลไม้ไว้กลางโต๊ะ ๑) อุปกรณ์ที่ใช้ในการจัดโต๊ะอาหาร ๑. จาน ๒. ช้อนส้อม ๓. แก้วนำ้า ๔. ผ้าเช็ดปาก ๕. ผ้าปูโต๊ะ ๖. ผ้ารองจาน ▲ โต๊ะอาหารที่จัดเรียบร้อย 16 ครบตามตัวชี้วัดและตรง ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ เหมาะสมกับระดับชั้น ของผู้เรียน เนื้อหา

11 สุดยอดคู่มือครู พิเศษ การดูแลรักษาเสื้อผ้าตามสัญลักษณ์สากลที่บอกรายละเอียดข้อควร ปฏิบัติหรือละเว้นในการทำาความสะอาด และการระวังรักษาเนื้อผ้า ไว้บนป้ายหรือฉลากเสื้อผ้าสำาเร็จรูปหรือผลิตภัณฑ์สิ่งทอต่างๆจะช่วย ถนอมเนื้อผ้าให้ใช้งานได้นาน โดยสัญลักษณ์ที่พบเห็นทั่วไป มีดังนี้ ห้ามใช้สารฟอกขาว รีดด้วยอุณหภูมิ ปานกลาง แยกซักด้วยน้ำาเย็น ปั่นแห้งได้ ตากในที่ราบ รีดด้วยอุณหภูมิสูง ห้ามซักด้วยเครื่อง ห้ามอบหรือปั่นแห้ง ซักด้วยมือเท่านั้น ห้ามซักด้วยเครื่องซักผ้า ใช้สารฟอกขาวได้ รีดด้วยอุณหภูมิต่ำา ห้ามซักแห้ง ซักแห้งเท่านั้น แขวนตาก ห้ามรีด ห้ามบิด ๒. สัญลักษณ์สากลในการดูแลรักษาเสื้อผ้า 35 นำเสนอเนื้อหาให้เข้าใจง่าย โดยใช้Infographic Infographic

สุดยอดคู่มือครู 12 พิเศษ อาชีพน่ารู้ เว็บไซต์แนะนำา ๕.๓ ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า การรีดเสื้อผ้าโดยทั่วไปมีขั้นตอนดังนี้ ๑. ปรับระดับอุณหภูมิที่ปุ่มควบคุมบนเตารีดให้เหมาะสมกับผ้าแต่ละชนิด ที่จะรีด ๒. เสียบปลั๊กเตารีด แล้วทดลองความร้อนกับผ้าด้านใน โดยรีดบริเวณ สาบเสื้อก่อนการรีดตัวเสื้อ หรือระหว่างที่รอให้เตารีดร้อน อาจรีดผ้าบาง ๆ เช่น ผ้าเช็ดหน้าก่อนเพื่อเป็นการประหยัดพลังงานไฟฟ้า ๓. คลี่ผ้าที่พรมนำ้าแล้ววางไว้บนผ้ารองรีดหรือโต๊ะรองรีด จากนั้นรีดส่วนเล็ก ๆ ของตัวเสื้อก่อน เช่น คอ ปก แขน กระเป๋า ขอบกระโปรง ขอบกางเกง แล้วรีด ตัวเสื้อ ตัวกระโปรง หรือตัวกางเกง โดยต้องรีดให้แห้งสนิท เพื่อป้องกันผ้าคืนตัว ซึ่งจะทำาให้ผ้าไม่เรียบ ๔. หมุนปุ่มควบคุมอุณหภูมิมาที่เลข ๐ จากนั้นถอดปลั๊กเตารีดเมื่อใกล้ รีดเสร็จ แล้วรีดผ้าบาง ๆ ได้อีกเล็กน้อย เพราะเมื่อถอดปลั๊ก เตารีดยังมีความร้อน อยู่อีกระยะเวลาหนึ่ง อาชีพรับจ้างซัก อบ รีดเสื้อผ้า เป็นอาชีพที่ทำางานเกี่ยวกับการรับเสื้อผ้าที่ยัง ไม่ได้ซักมาซักให้สะอาดหอมและรีดให้เรียบเพื่อแลกกับค่าจ้างโดยอาจคิดราคา ค่าจ้างต่อชิ้นหรือเหมาจ่ายเป็นรายเดือน รีดผ้าประหยัดไฟ...ใช่เลย!! http://www.hilight.kapook.com/view/42862 การดูแลรักษาเสื้อผ้าให้ใช้งานได้ยาวนานทำาได้โดยซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชำารุดซักตาก เก็บ พับและรีดเสื้อผ้าด้วยวิธีการและขั้นตอนที่ถูกต้อง สรุปความรู้ 50 เป็นความรู้สำคัญที่เป็น ความเข้าใจที่คงทน ที่ผู้เรียนจะได้รับ นำเสนอความรู้สำคัญ เกี่ยวกับอาชีพต่างๆ เพื่อเป็นแนวทางเลือก ประกอบอาชีพในอนาคต สรุปความรู้ อาชีพน่ารู้

13 สุดยอดคู่มือครู พิเศษ ปลอดภัยไว้ก่อน การใช้เข็มเย็บผ้าควรจับให้แน่นและถนัดมือ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุในการทิ่ม โดนมือหรือนิ้วมือจนเกิดบาดแผลได้ (๓) ขั้นตอนการเย็บตะขอรับ การเย็บตะขอรับมีขั้นตอนดังนี้ ตะขอรับที่เย็บเสร็จเรียบร้อยแล้ว การติดตะขอเกี่ยวและตะขอรับควรติดในตำาแหน่งที่พอดีกัน เพื่อให้เสื้อผ้า ที่สวมใส่ไม่คับหรือหลวมจนเกินไปและไม่เสียรูปทรงขณะสวมใส่ ๑ วางตะขอรับบนตำาแหน่งที่ ต้องการในแนวตั้ง กะระยะให้พอดีกับ แนวที่ติดตะขอเกี่ยวไว้จากนั้นร้อยด้าย ใส่รูเข็มเป็นเส้นเดียว(สนเข็ม)ขมวดปม ให้แน่น แทงเข็มจากใต้ผ้าขึ้นในช่อง ตะขอด้านในแล้วดึงด้ายให้ตึง ๒ แทงเข็มลงบนผ้าด้านนอกช่อง ตะขอแล้วแทงเข็มขึ้นในช่องเก่า ดึงด้าย ให้ตึงทำาเช่นนี้๔-๖ครั้งจากนั้นสอดเข็ม ซ่อนไว้ในผ้า แล้วแทงเข็มขึ้นในช่อง ตรงข้าม ทำาเช่นเดียวกับช่องแรก และ ผูกปมด้ายให้แน่นจึงตัดด้ายที่เหลือทิ้ง 33 นำเสนอข้อพึงปฏิบัติและ พึงระวังที่ให้ผู้เรียนรู้จัก ระมัดระวังในการปฏิบัติ กิจกรรมต่างๆและการ ดำเนินชีวิตโดยสอดแทรก หัวข้อที่สัมพันธ์กับ เรื่องที่เรียน ปลอดภัยไว้ก่อน

สุดยอดคู่มือครู 14 พิเศษ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ๕. เตรียมและผสมสีที่ชอบลงในจานสีและระบายสีลงบนขวดพลาสติกด้านนอก ให้ทั่ว จากนั้นทิ้งไว้ให้สีแห้ง แล้ววาดตา ปาก และหูหรือลวดลายอื่น ๆ ลงไป ตามความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการของนักเรียน โดยใช้ปากกาเคมีหรือ ระบายสีก็ได้ตามความถนัด ๖. ปลูกไม้ดอกไม้ประดับใน กระถางที่ประดิษฐ์ขึ้นเอง แล้วนำาไปวางตกแต่ง ห้องทำางานห้องนั่งเล่น หรือบริเวณต่างๆของบ้าน เพื่อความสวยงาม การนำาวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นเช่นขวดพลาสติกถุงพลาสติกเศษผ้ามาประดิษฐ์ เป็นของใช้ของตกแต่ง เป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพราะไม่ทิ้งวัสดุเหลือใช้ เหล่านี้ให้เป็นขยะซึ่งยากต่อการกำาจัดหรือทำาลาย 77 นำเสนอความรู้ในการปลูกฝัง จิตสำนึกของผู้เรียนให้รู้จัก อนุรักษ์และรักษาสิ่งแวดล้อม อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

15 สุดยอดคู่มือครู พิเศษ เว็บไซต์แนะนำ� ๓. ออกแบบภาพที่ต้องการและใช้ ดินสอร่างภาพลงในกระดาษแข็ง ๔. ทากาววัสดุที่จะนำามาปะติดทีละชิ้น แล้วปะติดลงบนกระดาษแข็งจนครบ ทุกชิ้นจากนั้นรอให้กาวแห้ง ๕. นำาภาพปะติดที่กาวติดแห้งสนิทแล้ว มาใส่กรอบสำาเร็จรูปที่เตรียมไว้ สิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ http://p-dit.com จุดประก�ยโครงง�น “ทักษะการประดิษฐ์และความคิดสร้างสรรค์นำามาสร้างความสุขให้ผู้อื่นได้อย่างไร” นักเรียนแบ่งกลุ่มออกแบบบัตรส่งความสุข (ส.ค.ส.) ให้คนรอบข้าง เช่น สมาชิกใน ครอบครัว ครูญาติผู้ใหญ่ เพื่อนบ้าน เพื่อนในชั้นเรียน บุคคลที่เคารพ นำาเสนอหลาย ๆ รูปแบบให้เหมาะสมกับผู้รับจากนั้นเลือกบางรูปแบบมาจัดทำาเป็นบัตรส่งความสุขโดยเน้น ใช้วัสดุเหลือใช้แล้วร่วมกันจัดแสดงผลงานแลกเปลี่ยนความคิดกัน 85 นำเสนอหัวข้อเรื่องที่ให้ผู้เรียน สามารถค้นหาข้อมูลหรือ สารสนเทศเพิ่มเติมในเรื่อง ที่เรียนจากเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง เว็บไซต์แนะน�ำ นำเสนอแนวทางการจัดทำโครงงานที่น่าสนใจสามารถพัฒนาผู้เรียน ให้มีสมรรถนะสำคัญและคุณลักษณะอันพึงประสงค์สอดคล้องกับ ตัวชี้วัดในกลุ่มสาระการเรียนรู้และบูรณาการกับกลุ่มสาระการเรียนรู้อื่น รวมทั้งส่งเสริมความเป็นไทยและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จุดประกายโครงงาน

สุดยอดคู่มือครู 16 พิเศษ สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง คำาถามพัฒนากระบวนการคิด การใช้จ่ายอย่างประหยัดมีแนวทางดังนี้ ๑. ลดการซื้อของฟุ่มเฟือยเช่นเครื่องสำาอางขนมของเล่นเสื้อผ้าเครื่องประดับ ๒. ใช้นำ้าประปาและไฟฟ้าอย่างคุ้มค่า ๓. ออกกำาลังกายสมำ่าเสมอและรับประทานอาหารที่มีประโยชน์เพราะเมื่อร่างกาย แข็งแรงจะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลได้ ๔. ใช้สิ่งของเครื่องใช้อย่างทะนุถนอมสิ่งของเครื่องใช้ที่ชำารุดเล็กน้อย ควรซ่อมแซมด้วยตนเองจะได้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อใหม่ ๑. เพราะเหตุใดจึงต้องทำาบัญชีครัวเรือน ๒. การบันทึกบัญชีครัวเรือนที่ถูกวิธีทำาได้อย่างไร ๓. การทำาบัญชีครัวเรือนมีประโยชน์ต่อตนเองและครอบครัวอย่างไร กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ ๑. นักเรียนวิเคราะห์สถานการณ์ เกี่ยวกับรายรับและรายจ่ายของ ครอบครัว เป็นแผนภาพความคิด ดังตัวอย่าง ๒. นักเรียนบันทึกบัญชีครัวเรือนของครอบครัวตนเองเป็นเวลา ๒ วัน โดยเริ่ม บันทึกจากวันที่หัวหน้าครอบครัวหรือผู้ดูแลการใช้จ่ายในครอบครัวได้รับเงินเดือน หรือค่าจ้าง ลงในแบบบันทึกบัญชีครัวเรือน แล้ววิเคราะห์ว่าสถานการณ์รายรับ- รายจ่ายของครอบครัวเป็นอย่างไรและควรจัดการกับสถานการณ์นั้นอย่างไรจากนั้น รายงานผลหน้าชั้นเรียน ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น แนวทางการจัดการรายรับและรายจ่ายของครอบครัวให้เหมาะสม สถานการณ์ รายรับและรายจ่าย ของครอบครัว รายรับ มากกว่า รายจ่าย รายรับ น้อยกว่า รายจ่าย รายรับ เท่ากับ รายจ่าย 93 เป็นคำถามท้ายหน่วยการเรียนรู้ ให้ผู้เรียนได้ฝึกคิดวิเคราะห์ ค�ำถามพัฒนากระบวนการคิด นำเสนอกิจกรรมเพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกคิดเชื่อมโยงการดำเนินชีวิต ความเป็นอยู่อย่างพอเพียงจากความรู้และการปฏิบัติกิจกรรม สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง เป็นกิจกรรมให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติ และพัฒนาทักษะทางด้านการคิด และความรู้ประจำหน่วยการเรียนรู้ กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ

1 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean website : www.iadth.com ผู้เรียบเรียง ผู้ตรวจ บรรณาธิการ หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ดร.ธิติยา จันทรพลาบูรณ์ อาจารย์สุวัฏ สอนจันทร์ อาจารย์ภิญโญ ใจดำารงค์ อาจารย์ชลธิชา ศรีวะสุทธิ์ อาจารย์ศิวพร อ่วมเลี้ยง อาจารย์เนาวรัตน์ เพชรชู อาจารย์สุดาพร ทิมฤกษ์ อาจารย์เตือนใจ วสเกษม การงานอาชีพ สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรีแขวงถนนนครไชยศรีเขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐ โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมัติ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙ แฟกซ์: ทุกหมายเลข, แฟกซ์อัตโนมัติ: ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖ สงวนลิขสิทธิ์ บริษัท พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำากัด พ.ศ. ๒๕๖๔ พิมพ์ครั้งที่ ๒ จำานวน ๑๕,๐๐๐ เล่ม

หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานการงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่๕กลุ่มสาระการเรียนรู้ การงานอาชีพ ได้จัดทำาขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้ของหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ซึ่งมุ่งเน้นเกี่ยวกับทักษะอาชีพในการทำางาน ที่จำาเป็นต่อชีวิตประจำาวัน การช่วยเหลือตนเอง ครอบครัว และสังคมได้ในสภาพเศรษฐกิจ ที่พอเพียง ไม่ทำาลายสิ่งแวดล้อม เน้นการปฏิบัติจริงจนเกิดความมั่นใจและภูมิใจในผลสำาเร็จ ของงานเพื่อให้ค้นพบความสามารถความถนัด และความสนใจของตนเอง เห็นความสำาคัญ ของคุณธรรมจริยธรรมและเจตคติที่ดีต่ออาชีพ เห็นคุณค่าของอาชีพสุจริตและเห็นแนวทาง ในการประกอบอาชีพ ดังนั้น คณะผู้จัดทำาจึงได้จัดนำาเสนอเนื้อหาที่สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ เกี่ยวกับทักษะการทำางานเพื่อช่วยเหลือตนเอง ที่มุ่งให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยการปฏิบัติจริง (Active Learning) อย่างสมำ่าเสมอ ในชีวิตประจำาวันให้เลือกใช้วัสดุอุปกรณ์และเครื่องมืออย่างง่ายๆในการทำางานอย่างปลอดภัย มีข้อมูลของสิ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับบุคคล สัตว์สิ่งของ เรื่องราวและเหตุการณ์ต่าง ๆ อีกทั้ง มีแหล่งข้อมูลที่ใกล้ตัวประเภทบุคคลสถานที่และสื่อต่างๆ หนังสือเรียนเล่มนี้ได้พัฒนาเนื้อหาให้ทันสมัย มีสมรรถนะสำาคัญสอดคล้องกับทักษะ ในศตวรรษที่ ๒๑ ด้านการคิด การแก้ปัญหา การใช้ทักษะชีวิต ตลอดจนการพัฒนาผู้เรียน ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์จึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเรียนเล่มนี้จะมีประโยชน์ แก่ผู้เรียนให้สามารถสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง และสามารถนำาไปปรับประยุกต์ใช้เพื่อให้ เกิดประโยชน์สูงสุดต่อไปในการดำาเนินชีวิต คณะผู้จัดทำ� คำ�นำ�

งานบ้าน ๔ อาชีพในชุมชน ๑๐๐ งานเกษตร ๕๒ เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย ๒๖ งานธุรกิจ ๘๘ บรรณานุกรม ๑๑๑ หน่วยก�รเรียนรู้ที่ หน่วยก�รเรียนรู้ที่ หน่วยก�รเรียนรู้ที่ หน้� หน้� หน้� หน้� หน้� หน้� หน้� หน้� หน่วยก�รเรียนรู้ที่ หน่วยก�รเรียนรู้ที่ หน่วยก�รเรียนรู้ที่ หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๑ ๕ ๗ ๓ ๒ ๖ ๔ งานช่าง ๖๔ งานประดิษฐ์ ๗๒ ส�รบัญ

สุดยอดคู่มือครู 4 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ งานบ้าน มาตรฐาน ง ๑.๑ เข้าใจการทำ งาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำ งาน ทักษะการ จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำ งานร่วมกัน และทักษะการ แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ นิสัยในการทำ งาน มีจิตสำนึกในการใช้ พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว เป้าหมายการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้

5 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean แผนผังสาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน(ง๑.๑ป.๕/๑) ๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอย่างเป็นระบบประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ (ง๑.๑ป.๕/๒) ๓. ปฏิบัติตนอย่างมีมารยาทในการทำางานกับสมาชิกในครอบครัว (ง๑.๑ป.๕/๓) ๔. มีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า (ง๑.๑ป.๕/๔) ตัวชี้วัด การจัดการงานบ้าน อย่างเป็นระบบ งานบ้าน จิตสำานึกในการใช้พลังงาน และทรัพยากรอย่างประหยัด และคุ้มค่า การทำางานกับสมาชิกในครอบครัว ลักษณะงานบ้านที่สมาชิกทุกคน ในครอบครัวต้องช่วยกันทำา มารยาทในการทำางานกับสมาชิกในครอบครัว ประโยชน์ ของการทำางานบ้าน ร่วมกับสมาชิก ในครอบครัว ทักษะการจัดการงานบ้าน แผนการทำางานบ้านที่ดี กระบวนการทำางานบ้าน การจัดห้องครัว การจัดโต๊ะอาหาร การจัดตู้อาหาร การทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วม การจัดตู้เย็น ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี มีวินัย ตัวชี้วัดที่ ๓.๑ ป ฏิ บั ติ ต า ม ข้ อ ต ก ล ง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม มุ่งมั่นในการทำงาน ตัวชี้วัดที่๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน การปฏิบัติหน้าที่การงาน ตัวชี้วัดที่ ๖.๒ ทำ งานด้วยความเพียรพยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ เร็จ ตามเป้าหมาย สมรรถนะสำ คัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ออกแบบ คิดค้นวิธีกำจัด กลิ่นอาหารในตู้เย็น แล้วทดลองปฏิบัติ เมื่อประสบความสำ เร็จให้เผยแพร่ ความรู้แก่ผู้อื่นต่อไป โดยจัดป้ายนิเทศ หรือนำ เสนอความรู้ผ่านเสียงตามสาย ในโรงเรียนหรือชุมชน จดุ ประกายโครงงาน

สุดยอดคู่มือครู 6 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การทำางานบ้านเป็นกิจกรรมที่สมาชิกในครอบครัวได้ทำางานร่วมกัน ช่วยทำาให้ บ้านสะอาดเรียบร้อย น่าอยู่อาศัย และเมื่อบ้านน่าอยู่อาศัย ทุกคนในบ้านก็จะมี ความสุข งานบ้านมีทั้งงานทำาความสะอาดบ้าน งานบริการในบ้าน งานบำารุงรักษาและ ดูแลบริเวณบ้าน งานดูแลรักษาและทำาความสะอาดเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานเก็บล้าง และงานประกอบอาหาร ซึ่งงานเหล่านี้สมาชิกทุกคนในครอบครัว ควรช่วยกันทำาตามความสามารถของตนเอง งานประกอบอาหาร งานเก็บล้าง • ซื้อของมาประกอบอาหาร • เตรียมและปรุงอาหาร • จัดและตกแต่งอาหาร • เก็บล้างภาชนะที่ใช้ ประกอบอาหารและ รับประทานอาหาร งานทำาความสะอาดบ้าน งานดูแลรักษาและทำาความสะอาด เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานบำารุงรักษาและดูแล บริเวณบ้าน • จัดเก็บของใช้ให้เป็นระเบียบ • ปัดกวาดเช็ดถูห้องต่างๆ ภายในบ้าน • ทำาความสะอาดเครื่องเรือน และเครื่องใช้ไฟฟ้า • ขจัดรอยเปื้อนบนเสื้อผ้า • ซักเสื้อผ้า • รีดเสื้อผ้า • ดูแลต้นไม้ในบริเวณบ้าน • ทำาความสะอาด ทางระบายนำ้า • กำาจัดขยะ งานบริการในบ้าน • ดูแลน้องและผู้สูงอายุ • กรอกนำ้าใส่ขวด • จัดโต๊ะอาหาร • ช่วยงานอาชีพในครอบครัว ๑. การทำางานกับสมาชิกในครอบครัว งานบ้าน 6 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๓ ผลการสำรวจมารยาทในการทำ งานบ้าน ร่วมกับสมาชิกในครอบครัวของตนเอง ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันสังเกตภาพสมาชิก ทุ ก ค น ใ น ค ร อ บ ค รั ว กำ ลั ง ช่ ว ย กั น ทำ งานบ้าน แล้วกระตุ้นความคิดของ นักเรียน โดยทบทวนประสบการณ์เดิม เชื่อมโยงเข้าสู่ความรู้ใหม่ โดยตอบคำถาม ดังนี้ • บุคคลที่อยู่ในภาพกำลังทำอะไร ( ตั ว อ ย่ า ง คำ ต อ บ ร ด นํ้ า ต้ น ไ ม้ ล้ า ง จ า น กรอกนํ้าใส่ขวด เช็ดโต๊ะอาหาร จัดเก็บที่นอน) • งานใดบ้างที่นักเรียนเคยทำ เหมือนกับ บุคคลในภาพ (ตัวอย่างคำ ตอบ ล้างจาน จัดเก็บที่นอน รดนํ้าต้นไม้) • นักเรียนทำ งานบ้านเองด้วยความ เต็มใจ หรือต้องมีคนอื่นสั่งจึงลงมือทำ (ตัวอย่างคำ ตอบ ทำด้วยความเต็มใจ) ๒. นั ก เ รี ย น ที่ มี ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์ ใ น ก า ร ทำ งานบ้านร่วมกับครอบครัวออกมาเล่า วิธีการทำ งานให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งบอกความรู้สึกเมื่อได้ทำงานบ้าน ร่วมกับครอบครัว ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับ การทำ งานกับสมาชิกในครอบครัว จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน ๔. นักเรียนร่วมกันอ่านบัตรคำ งานบ้านต่าง ๆ ที่ติดบนกระดาน แล้วร่วมกันจัดจำ แนก ประเภทของงานบ้าน ดังนี้ • งานทำความสะอาดบ้าน • งานบริการในบ้าน • งานบำรุงรักษาและดูแลบริเวณบ้าน • งานดูแลรักษาและทำความสะอาดเสื้อผ้า และเครื่องแต่งกาย • งานเก็บล้าง • งานประกอบอาหาร ซักเสื้อผ้า ล้างกระทะ ทำความสะอาดชั้นวางโทรทัศน์ แยกขยะก่อนทิ้ง ล้างผักก่อนนำมาปรุง จัดโต๊ะอาหาร ซักรองเท้าผ้าใบ ช่วยแม่เลี้ยงน้อง ตัดแต่งต้นไม้ริมรั้ว กวาดบ้าน ซื้ออาหารสดที่ตลาด ล้างจาน ตัวอย่างบัตรคำ

7 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๑.๑ ลักษณะงานบ้านที่สมาชิกทุกคนในครอบครัวต้องช่วยกันท�า งานบ้านที่สมาชิกทุกคนในครอบครัวต้องช่วยกันทำา แบ่งได้เป็น ๒ ลักษณะ ดังนี้ ๑) งานบ้านที่ได้รับมอบหมาย หมายถึง งานที่หัวหน้าครอบครัวหรือ ผู้ปกครองมอบหมายให้สมาชิกแต่ละคนในครอบครัวทำาตามความสนใจและ ความถนัดซึ่งเหมาะสมกับวัยและความสามารถ ๒) งานบ้านที่ไม่ได้รับมอบหมาย หมายถึง งานที่สมาชิกในครอบครัวช่วยทำา ด้วยความสมัครใจหรือช่วยทำาแทนสมาชิกในครอบครัวคนอื่นๆในโอกาสต่างๆ ๑.๒ มารยาทในการท�างานกับสมาชิกในครอบครัว การทำางานร่วมกับสมาชิกในครอบครัวควรปฏิบัติตนอย่างมีมารยาทดังนี้ ๑. มีความรับผิดชอบในงานที่ได้รับมอบหมายไม่เกี่ยงกันทำางาน ๒. ให้ความช่วยเหลือหรือทำางานแทน สมาชิกในครอบครัวตามความสามารถของ ตนเอง เมื่อเจ้าของงานเจ็บป่วย หรือต้องการ ให้งานเสร็จเร็วขึ้น ๓. กล่าวคำา “ขอบคุณ” เมื่อผู้มีอายุ มากกว่าช่วยงาน หรือ “ขอบใจ” เมื่อผู้มีอายุ น้อยกว่าช่วยงานทุกครั้ง ๔. กล่าวคำา “ขอโทษ” ทุกครั้งที่ทำางาน ผิดพลาดและปรับปรุงแก้ไขการทำางานของตนเองให้ดีขึ้น ๕. รู้จักให้อภัยซึ่งกันและกันเมื่อเกิดความผิดพลาดในการทำางาน ๑.๓ ประโยชน์ของการท�างานบ้านร่วมกับสมาชิกในครอบครัว การทำางานบ้านร่วมกับสมาชิกในครอบครัวอย่างมีมารยาทที่ดีมีประโยชน์ ต่อบ้านที่อยู่อาศัยและสมาชิกในครอบครัวดังนี้ ๑. บ้านสะอาดเรียบร้อยน่าอยู่อาศัย ๒. สมาชิกในครอบครัวมีเวลาทำากิจกรรมร่วมกัน จึงมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน และให้ความร่วมมือในการทำางานจนสำาเร็จได้ ขอบใจนะจ๊ะ ที่ช่วยพี่รดนํ้าต้นไม้ เดี๋ยวพี่จะไป กวาดลานบ้าน 7 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นักเรียนร่วมกันคิดประเมินเพื่อเพิ่ม คุณค่าให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านความมีวินัย มุ่งมั่นในการทำ งาน และมีมารยาทในการทำ งานร่วมกับ สมาชิกในครอบครัว โดยยกตัวอย่าง การปฏิบัติตนที่แสดงถึงการมีวินัย มุ่งมั่นในการทำงาน และมีมารยาทใน การทำงานร่วมกับสมาชิกในครอบครัว แล้ววิเคราะห์ผลที่เกิดขึ้นเมื่อปฏิบัติ และไม่ปฏิบัติเขียนเป็นแผนภาพ ความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด การปฏิบัติตน ในการทำงาน • ด้านมีวินัย มีความรับผิดชอบ ในงานที่ได้รับ มอบหมาย • ด้านความมุ่งมั่น ในการทำงาน ทำ งานที่ได้รับ มอบหมายจนสำ เร็จ • ด้านมีมารยาท ในการทำงาน ให้ความช่วยเหลือ สมาชิกในครอบครัว ในการทำ งานบ้าน ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น บ้านสะอาดน่าอยู่- อาศัย สมาชิก มีความสุข บ้านสกปรกเป็น แหล่งรวมเชื้อโรค สมาชิกในบ้าน ขาดความสามัคคี ๖. นักเรียนเลือกสถานการณ์การทำ งาน กับสมาชิกในครอบครัว ๑ สถานการณ์ แล้ววิเคราะห์เลือกใช้แนวทางการ ปฏิบัติตนทั้ง ๓ ด้าน ในแผนภาพ ความคิด เพื่อนำ ไปใช้ให้เหมาะสม พร้อมอธิบายประโยชน์เมื่อปฏิบัติได้ ๗.นักเรียนวางแผนการนำการปฏิบัติตนทั้ง ๓ ด้าน ไปใช้ในสถานการณ์ที่เลือก โดยกำหนดเงื่อนไข ดังนี้ • ใช้เมื่อไร • ใช้กับใคร • ใช้อย่างไร งานบ้านที่ทุกคน ต้องช่วยกันทำ ประโยชน์ของการ ทำงานบ้าน

สุดยอดคู่มือครู 8 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๑. นักเรียนทำางานบ้านเพราะเหตุผลใด ๒. การทำางานร่วมกับสมาชิกในครอบครัวมีแนวทางอย่างไร ๓. ถ้านักเรียนและสมาชิกในครอบครัวทำางานร่วมกันอย่างมีมารยาทจะเกิดผลดีอย่างไร ๑. นักเรียนยกตัวอย่างงานบ้านตามประเภทที่กำาหนด งานทำาความสะอาดบ้าน งานดูแลรักษาทำาความสะอาดเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย งานบริการในบ้าน งานเก็บล้าง งานบำารุงรักษาและดูแลบริเวณบ้าน งานประกอบอาหาร ๒. นักเรียนสำารวจตนเองเกี่ยวกับมารยาทในการทำางานบ้านร่วมกับสมาชิก ในครอบครัวแล้วเขียนอธิบายตามหัวข้อต่อไปนี้ ๒.๑ มารยาทที่ดีในการทำางานบ้านร่วมกับสมาชิกในครอบครัวที่ฉันทำาเป็นประจำา ๒.๒ มารยาทในการทำางานบ้านร่วมกับสมาชิกในครอบครัวที่ฉันต้องปรับปรุงให้ดีขึ้น ๓. เป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ๔. สร้างลักษณะนิสัยที่ดีให้แก่สมาชิกในครอบครัว เช่น ความรับผิดชอบ ความมีระเบียบวินัยในการดำาเนินชีวิต ความประณีตรอบคอบ รักการทำางาน ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น ๕. ฝึกให้สมาชิกในครอบครัวทำางานอย่างเป็นกระบวนการตามลำาดับขั้นตอน การทำางานบ้านร่วมกับสมาชิกในครอบครัวอย่างมีมารยาทจะช่วยให้สมาชิก ในครอบครัวรักใคร่สามัคคีกันสร้างนิสัยที่ดีและบ้านสะอาดเรียบร้อยน่าอยู่อาศัย สรุปความรู้ 8 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๘. นักเรียนสำรวจมารยาทในการทำงานบ้าน ร่วมกับสมาชิกในครอบครัวของ ตนเอง จากนั้นประเมินผลการสำรวจ ว่ามารยาทใดที่ควรปฏิบัติต่อไป มารยาทใดควรปรับปรุงแก้ไข ๙. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจ เป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การทำ งานบ้านร่วมกับสมาชิกใน ครอบครัวอย่างมีมารยาทจะช่วยให้ สมาชิกในครอบครัวรักใคร่สามัคคีกัน สร้างนิสัยที่ดี และบ้านสะอาด เรียบร้อย น่าอยู่อาศัย ๑๐.นักเรียนนำ เสนอผลการสำ รวจ มารยาทในการทำ งานร่วมกับสมาชิก ในครอบครัวของตนเองหน้าชั้นเรียน ๑๑.นักเรียนวางแผน ออกแบบ และคิด กิจกรรมทำงานบ้านร่วมกับสมาชิกใน ครอบครัวในวันหยุดหรือทำกิจกรรม จิตอาสาในวันหยุดร่วมกัน ๑. ต้องการให้บ้านสะอาดเรียบร้อย น่าอยู่อาศัย ๒. ทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายและ ช่วยงานสมาชิกในครอบครัว ๓. บ้านน่าอยู่ เกิดความสามัคคีกัน มีสัมพันธภาพ ที่ดีต่อกัน ง ๑.๑ ป.๕/๓

9 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒. การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ เป็นกระบวนการทำางานบ้านตามลำาดับ ขั้นตอน ซึ่งสามารถมอบหมายงาน ติดตาม ควบคุม และตรวจสอบการทำางาน จนได้ผลงานที่มีคุณภาพ ช่วยประหยัดเวลาแรงงานและค่าใช้จ่ายในครอบครัว วางแผนกวาดพื้น กวาดพื้นตามแผนที่วางไว้ ประเมินผลงานพื้นที่กวาดแล้ว ว่าสะอาดหรือไม่ ▲ ตัวอย่างการจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ ๒.๒ แผนการท�างานบ้านที่ดี แผนการทำางานบ้านที่ดีควรมีลักษณะดังนี้ ๑. เรียงลำาดับความสำาคัญของงานว่างานใดสำาคัญเป็นอันดับแรกและงานใด สำาคัญรองลงมา ๒. ระบุวันเวลาและกิจกรรมในแผนงานอย่างละเอียด เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจ ได้ง่ายและเข้าใจตรงกัน ๓. ระบุผู้รับผิดชอบในแต่ละงาน โดยเลือกให้เหมาะสมกับวัย ความสนใจ ความสามารถหรือเวลาว่างของผู้รับผิดชอบงานนั้นๆ ๒.๑ กระบวนการท�างานบ้าน การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบมีกระบวนการดังนี้ ๑. การวางแผนการทำางานบ้าน เป็นการกำาหนดงานที่จะทำา เป้าหมายของงาน ที่จะทำา วิธีการทำางาน วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำางาน เวลาที่ใช้ในการทำางาน และ ผู้รับผิดชอบงานแต่ละงาน ๒. การทำางานบ้านตามแผนที่วางไว้เป็นการทำางานบ้านตามแผนงานที่ กำาหนดจะช่วยลดความสับสนและความผิดพลาดในการทำางานได้ ๓. การประเมินผลงาน เป็นการตรวจสอบว่างานที่ทำามีข้อบกพร่องหรือไม่ ถ้ามีต้องปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น 9 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๓ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การวางแผนและปฏิบัติการทำ งานบ้าน ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับ การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ โดยตอบคำถาม ดังนี้ • นักเรียนมีวิธีใดที่ทำให้การทำงานบ้าน มีประสิทธิภาพและได้ผลงานที่มี คุณภาพ ( ตั ว อ ย่ า ง คำ ต อ บ ต้ อ ง มี ก า ร ว า ง แ ผ น การทำ งาน และทำ งานตามแผนการทำ งาน อย่างเต็มความสามารถและตั้งใจ) ๒.ผู้แทนนักเรียน ๒-๓ คน เล่าวิธี การทำ งานบ้าน เช่น กวาดพื้น ถูพื้น ล้างจาน ชามที่เคยทำ ให้เพื่อนฟัง หน้าชั้นเรียน ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการจัดการงานบ้านอย่าง เป็นระบบ จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน ๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันเลือกงานบ้าน ๑ ชนิด แล้ววิเคราะห์ กระบวนการทำ งานบ้าน เขียนเป็นแผนภาพความคิด แผนการทำงานบ้านที่ดี ควรมีลักษณะ

สุดยอดคู่มือครู 10 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ตัวอย่าง แผนการทำางานบ้านในวันหยุด ๑ วัน ๒.๓ ทักษะการจัดการงานบ้าน ทักษะการจัดการ หมายถึง ความพยายามของบุคคลที่จะจัดระบบงาน ในการทำางานเป็นรายบุคคล และจัดระบบคนในการทำางานเป็นกลุ่ม เพื่อให้ทำางาน สำาเร็จตามเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ ทักษะการจัดการงานบ้านจึงเป็นการทำางานบ้านด้วยตนเองเพียงคนเดียว หรือการทำางานบ้านร่วมกับสมาชิกในครอบครัวอย่างเป็นระบบ ประณีต และ มีความคิดสร้างสรรค์รู้จักใช้พลังงานและทรัพยากรในการทำางาน เช่น ไฟฟ้า นำ้า กระดาษ อย่างประหยัดและคุ้มค่า เพื่อให้งานสำาเร็จตามเป้าหมายอย่างมี ประสิทธิภาพ โดยนำาความรู้เรื่อง การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบและการเขียน แผนการทำางานบ้านมาประยุกต์ใช้กับงานแต่ละงานที่จะทำา ๔. จัดสรรเวลาให้เหมาะสมกับงาน โดยงานที่ใช้แรงงานมากและใช้เวลา ในการทำางานมาก เช่น พรวนดิน ตัดหญ้า ตักนำ้า ทำาความสะอาดบ้านครั้งใหญ่ ควรทำาในตอนเช้าหรือทำาเฉพาะวันหยุด ส่วนงานที่ใช้แรงงานน้อยและใช้เวลาทำา ไม่มากนักเช่นงานปัดกวาดเช็ดถูควรทำาทุกวัน ๕. ต้องจัดสรรเวลาว่างร่วมกันหลังจากทำางานบ้านแล้ว เพื่อให้สมาชิกใน ครอบครัวได้พูดคุย และทำากิจกรรมร่วมกัน เช่น ดูโทรทัศน์ออกกำาลังกาย ทำาสวน รับประทานอาหารเย็น ๖. แผนงานที่กำาหนดไว้ต้องปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงได้ ตามความเหมาะสม ๗. แผนงานที่กำาหนดไว้ทุกคนต้องปฏิบัติได้ เวลา งานบ้าน ผู้รับผิดชอบ แม่ พ่อ ลูกชาย ลูกสาว ๘.๐๐-๑๐.๐๐ น. กวาดบ้านถูบ้าน ✓ ✓ ✓ ๑๐.๐๐-๑๑.๐๐ น. ซักผ้าตากผ้า ✓ ✓ ✓ ๑๑.๐๐-๑๓.๐๐ น. ประกอบอาหารจัดโต๊ะอาหาร ✓ ✓ ๑๓.๐๐-๑๓.๓๐ น. เก็บโต๊ะอาหารและล้างจาน ✓ ✓ ๑๓.๓๐ -๑๕.๐๐ น. ล้างรถตัดหญ้าที่สนาม ✓ ✓ 10 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นั ก เ รี ย น แ ต่ ล ะ ก ลุ่ ม ร่ ว ม กั น อ่ า น สถานการณ์ และวิเคราะห์เกี่ยวกับ การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ โดยตอบคำถาม ดังนี้ ตัวอย่างสถานการณ์ ถ้าบ้านของนักเรียนมีฝุ่นและหยากไย่ เต็มบ้าน ชั้นวางของไม่เป็นระเบียบ ห้องครัวมีจาน ชามสกปรกกองทิ้งไว้ บริเวณรอบบ้านมีหญ้าขึ้นรก ๕.๑ งานบ้านใดที่ต้องทำ เพื่อให้บ้าน สะอาดเรียบร้อย (ตัวอย่างคำ ตอบ ปัดฝุ่น กวาดหยากไย่ จัดชั้นวางของ กวาดพื้น ถูพื้น ล้างและ จัดเก็บจาน ชาม ตัดหญ้า) ๕.๒ นักเรียนจะทำงานบ้านใดก่อนและ หลัง ให้เรียงลำดับงานที่จะทำ ในข้อ ๕.๑ ตั้งแต่งานแรกจนถึงงานสุดท้าย (ตัวอย่างคำ ตอบ) กวาดหยากไย่ ปัดฝุ่น จัดชั้นวางของ กวาดพื้น ถูพื้น ตัดหญ้า ล้างและจัดเก็บจาน ชาม การวางแผนทำงานบ้านในข้อใดเหมาะสมที่สุด ๑ ให้สมาชิกจับสลากงานที่จะทำ ๒ จัดสรรเวลาให้เหมาะสมกับงาน ๓ ต่างคนต่างทำงานไม่ยุ่งเกี่ยวกัน ๔ ทำงานที่ใช้เวลาทำนานในช่วงบ่าย (เฉลย ๒ เหตุผล การวางแผนการทำงานบ้านที่ดีมีลักษณะการดำเนินการ ดังนี้ ๑. เรียงลำดับความสำคัญของงาน ๒. ระบุวัน เวลา และกิจกรรมในแผนงานอย่างละเอียด ๓. ระบุผู้รับผิดชอบในแต่ละงาน โดยเลือกให้เหมาะสมกับวัย ๔. จัดสรรเวลาให้เหมาะสมกับงาน ๕. ต้องจัดสรรเวลาว่างร่วมกันหลังจากทำงานบ้านแล้ว เพื่อให้สมาชิกในครอบครัว ได้พูดคุยและทำกิจกรรมร่วมกัน ๖. แผนงานที่กำหนดไว้ต้องปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม ๗. แผนงานที่กำหนดไว้ทุกคนต้องปฏิบัติได้) ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ทักษะการจัดการ งานบ้าน

11 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๔ ๓ ๒ ๑ ๑ ๒ ๓ ๔ ๔ ๑ ๒ ๓ ๑ ๒๔ ๓ ๒ ๑ ๓ ๔ ๒.๔ การจัดห้องครัว ห้องครัวเป็นห้องที่ใช้เตรียมอาหาร ประกอบอาหาร จัดวางและเก็บสิ่งของ เครื่องใช้ในครัวต่างๆและบางครอบครัวอาจมีโต๊ะรับประทานอาหารในห้องครัวด้วย ๑) การจัดวางสิ่งของเครื่องใช้ในห้องครัว การจัดวางสิ่งของเครื่องใช้ในห้องครัวในตำาแหน่งที่เหมาะสม จะช่วยให้ เดินเข้า-ออกได้สะดวก มีความคล่องตัวในการทำางาน ดูแลรักษาและทำาความ สะอาดได้ง่ายโดยมีแนวทางดังนี้ นอกจากนี้ควรมีถังขยะสำาหรับใส่เศษอาหารแห้ง อาหารสด และปลั๊กไฟ เพื่อใช้งานกับเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น ตู้เย็น กระติกนำ้าร้อนไฟฟ้า เตาไมโครเวฟ หม้อหุงข้าวไฟฟ้า การจัดแบบชิดผนังด้านเดียวหรือ แบบเส้นตรง นิยมใช้กับบ้านที่มี เนื้อที่จำากัด การจัดแบบชิดผนังสองด้าน หรือตัวแอล (L) ใช้กับ ห้องครัวลักษณะแคบ และยาว การจัดแบบชิดผนังสามด้านหรือแบบ ตัวยู (U) เหมาะสำาหรับห้องครัวที่มี ลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมด้านเท่า การจัดแบบเส้นขนาน ใช้สำาหรับห้องครัวที่มี ประตูอยู ่ตรงข้ามกัน ๒ ประตู หมายถึง ตู้เย็น หมายถึง โต๊ะเตรียมอาหารสด หมายถึง อ่างล้าง หมายถึง เตาปรุงอาหาร หมายถึง โต๊ะจัดและตกแต่งอาหารที่ปรุงเสร็จแล้ว การจัดวาง สิ่งของเครื่องใช้ ในห้องครัว 11 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ภ า พ ห้ อ ง ค รั ว ก ลุ่ ม ล ะ ๑ ห้ อ ง แล้วอภิปรายความเหมาะสมในด้าน ต่าง ๆ ดังนี้ ๑ ลักษณะ ๒ ขนาด ๓ การจัดวางสิ่งของเครื่องใช้ ถ้าห้องครัวมีประตูอยู่ตรงข้ามกัน ควรจัดวางตู้และโต๊ะประกอบอาหารอย่างไร ๑ ตัวยู (U) ๒ เส้นตรง ๓ เส้นขนาน ๔ ตัวแอล (L) (เฉลย ๓ เหตุผล ช่วยให้เดินเข้าออกได้สะดวก มีความคล่องตัวในการทำงาน รวมถึงสามารถดูแลรักษาความสะอาดได้ง่าย) ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การจัดวางสิ่งของ เครื่องใช้ในห้องครัว

สุดยอดคู่มือครู 12 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๒) การจัดเก็บอุปกรณ์ประกอบอาหารและรับประทานอาหารในห้องครัว อุปกรณ์ประกอบอาหารและรับประทานอาหารในห้องครัวที่ล้างสะอาด และผึ่งให้แห้งแล้วควรนำามาจัดเก็บดังนี้ ๏ หม้อลังถึงควำ่าไว้บนชั้นวางหรือเก็บในตู้โปร่ง ๏ ครกควำ่าไว้บนชั้นวางโปร่งๆสากและเขียงวางไว้ข้างๆ ๏ กระทะ ตะหลิว ทัพพีและกระชอนที่มีรูสำาหรับแขวน ให้แขวนไว้บน ที่แขวนส่วนที่ไม่มีรูแขวนให้วางไว้ในที่วาง ๏ มีดเก็บไว้ในที่เสียบเพื่อป้องกันคมมีดกระทบกันและเสียคม ๏ จานชามถ้วยควำ่าไว้บนชั้นวางโปร่งๆหรือเก็บในตู้ ๏ แก้วนำ้าถ้วยควำ่าไว้บนชั้นวางหรือเก็บในตู้ ๏ ช้อนส้อมวางไว้ในที่วางและปิดฝาไว้ ๓) การจัดเก็บเครื่องปรุงรส ข้าวสารและอาหารแห้งในห้องครัว หลังใช้งานปิดฝาขวดหรือฝาภาชนะเครื่องปรุงรสข้าวสารและอาหารแห้ง ให้แน่นสนิทก่อนนำาไปจัดเก็บดังนี้ ๏ ขวดเครื่องปรุงรสวางรวมกันไว้บนชั้นวางหรือใกล้เตาปรุงอาหารเพื่อให้ หยิบใช้สะดวก ๏ ข้าวสารนำ้าตาลเกลือกะปิวางไว้ในที่โปร่ง ไม่อับชื้นและไม่ร้อน ๏ หอมกระเทียมแขวนไว้ในที่โปร่งหรือวางไว้ในตะกร้าโปร่ง ๏ บะหมี่กึ่งสำาเร็จรูปปลากระป๋อง วุ้นเส้นเก็บในตู้มีประตูปิด 12 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๗.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเสนอ แนวทางการจัดห้องครัวลักษณะต่าง ๆ และวิเคราะห์ผลที่เกิดขึ้นเมื่อปฏิบัติ และไม่ปฏิบัติ เขียนเป็นแผนภาพ ความคิด ตัวอย่างลักษณะห้องครัว ๑ ห้องครัวคับแคบ เนื้อที่จำกัด ๒ ห้องครัวลักษณะแคบและยาว ๓ ห้องครัวมีลักษณะสี่เหลี่ยม ด้านเท่า ๔ ห้องครัวมีประตูอยู่ตรงข้ามกัน ตัวอย่างแผนภาพความคิด ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น จัดแบบชิดผนัง ด้านเดียว หรือ เป็นเส้นตรง มีพื้นที่เหลือ ทำกิจกรรมอื่น พื้นที่ในห้อง ไม่พอใช้ในการ ทำกิจกรรมอื่น ๆ ถ้าปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติ เพราะเหตุใดจึงต้องเก็บกระเทียมโดยการแขวนไว้ในที่โปร่งและแห้ง ๑ เพื่อให้หยิบใช้ได้ง่าย ๒ เพื่อให้สามารถมองเห็นได้ง่าย ๓ เพื่อความสวยงามเป็นระเบียบ ๔ เพื่อป้องกันความชื้นและรา (เฉลย ๔ เหตุผล กระเทียมเป็นพืชที่เก็บไว้ได้นานในที่ที่อากาศแห้ง หากอยู่ในที่ที่ มีความชื้นจะทำให้กระเทียมขึ้นราได้ ถ้ารับประทานเข้าไปอาจเกิดอาการอาหารเป็นพิษ อาเจียน และท้องร่วงได้ ดังนั้น จึงต้องเก็บกระเทียมโดยการแขวนไว้ในที่โปร่งและแห้ง เพื่อป้องกันความชื้นและรา) แนวทางการจัด ห้องครัวลักษณะ ที่ ๑ การจัดเก็บอุปกรณ์ ประกอบอาหาร และรับประทานอาหาร

13 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒.๕ การจัดตู้เย็น ตู้เย็นเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้เก็บรักษาอาหารให้คงความสดไว้และไม่เน่าเสีย ในระยะเวลาหนึ่ง เพื่อรอการนำามารับประทานหรือประกอบอาหาร การใช้ตู้เย็น อย่างมีประสิทธิภาพทำาได้โดยไม่เปิด-ปิดตู้เย็นบ่อย ๆ ละลายนำ้าแข็งในช่องแข็ง ทุก ๑-๒ สัปดาห์ทำาความสะอาดชั้นวางต่าง ๆ ในตู้เย็นอยู่เสมอ และจัดวางอาหาร ให้เป็นระเบียบตามอุณหภูมิที่เหมาะสมในช่องและชั้นวางภายในตู้เย็น เพราะอาหาร แต่ละชนิดมีลักษณะและระยะเวลาในการเน่าเสียแตกต่างกัน ๕ ๒ ๓ ๔ ๑ 13 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอ่านและ วิเคราะห์บัตรคำชื่ออาหาร แล้วแต่ละ กลุ่มบอกตำ แหน่งที่ควรนำ อาหาร ไปเก็บในตู้เย็นให้ถูกต้อง ตัวอย่างบัตรคำ ไอศกรีมกะทิสด น่องไก่ดิบ ไข่ไก่ นํ้าดื่มบรรจุขวด นํ้าส้มคั้นบรรจุกล่อง ผักคะน้า แอปเปิล ขนมชั้น ข้อมูลนี้ใช้ตอบคำถาม A. ไอศกรีม B. แตงกวา มะเขือเทศ C. ขนมทองหยิบ ทองหยอด D. เนื้อไก่สด ไส้กรอก E. น้ำดื่ม ข้อใดเรียงลำดับอาหารและเครื่องดื่มที่เก็บในตู้เย็นตามอุณหภูมิที่เก็บจากสูงไปต่ำ ได้ถูกต้อง ๑ E → B → C → D → A ๒ A → D → C → B → E ๓ B → E → A → C → D ๔ C → A → D → E → B (เฉลย ๑ เหตุผล การจัดตู้เย็นมีแนวทาง ในการจัด ดังนี้ ๑. ช่องแช่แข็ง เป็นช่องที่มีความเย็นมากที่สุด เหมาะกับการแช่อาหารแช่แข็งต่าง ๆ ไอศกรีม และน้ำแข็ง ๒. ช่องใต้ช่องแช่แข็ง ใช้เก็บอาหารประเภทปลา เนื้อ หมูแฮม ไส้กรอก และอาหารทะเล ๓. ช่องเก็บของทั่วไป เหมาะสำหรับเก็บของที่ บริโภคหรือใช้ไม่หมด เช่น ขนมหวาน อาหารสำเร็จรูป ยา ๔. ช่องแช่ผักและผลไม้ เหมาะสำหรับบรรจุผัก และผลไม้ ๕. ช่องประตูเปิด-ปิด (บานพับ) เหมาะสำหรับ วางของที่หยิบใช้บ่อย ๆ เช่น ไข่ นำ้ดื่ม นม นำ้ผลไม้ ดังนั้น การเรียงลำดับอาหารและเครื่องดื่มจาก อุณหภูมิสูงไปต่ำ จึงได้ดังนี้ น้ำดื่ม →แตงกวา มะเขือเทศ → ขนมทองหยิบ ทองหยอด → เนื้อไก่สด ไส้กรอก → ไอศกรีม) การจัดตู้เย็น

สุดยอดคู่มือครู 14 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ จุดประกายโครงงาน การจัดตู้เย็นมีแนวทางดังนี้ “วิธีการกำาจัดกลิ่นในตู้เย็นทำาอย่างไร” นักเรียนแบ่งกลุ่มสืบค้นวิธีการกำาจัดกลิ่นอาหารในตู้เย็น แล้วนำาข้อมูลมาร่วมกัน คิดค้นวิธีการกำาจัดกลิ่นในตู้เย็นด้วยวิธีการใหม่ ๆ ซึ่งทำาได้ง่ายและได้ผลจริง อาจทดลอง หลายๆวิธีว่าได้ผลลัพธ์แตกต่างกันอย่างไรจากนั้นนำาเสนอและเผยแพร่ความรู้ ๑ ช่องแช่แข็ง (อุณหภูมิประมาณ -๑๘ ำC) เป็นช่องที่มีความเย็นมากที่สุด เหมาะกับการแช่อาหารแช่แข็งต่างๆเช่นไอศกรีมนำ้าแข็ง ๒ ช่องใต้ช่องแช่แข็ง (อุณหภูมิประมาณ -๑ ถึง ๑ ำC) ใช้เก็บอาหารประเภท เนื้อสัตว์ต่าง ๆ หมูแฮม ไส้กรอก และอาหารทะเล โดยก่อนแช่ควรห่อปิด ให้มิดชิด ๓ ช่องเก็บของทั่วไป (อุณหภูมิประมาณ ๒-๕ ำC) เหมาะสำาหรับเก็บของที่ บริโภคหรือใช้ไม่หมด แล้วต้องการนำามาใช้อีก เช่น ขนมหวาน อาหารสำาเร็จรูป ยาและไม่ควรนำาอาหารหรือขนมหวานที่ซื้อมาแช่ทั้งถุงควรเปลี่ยนใส่ภาชนะ ที่สะอาดมีฝาปิดมิดชิดก่อนจึงนำาไปเก็บในตู้เย็น ๔ ช่องแช่ผักและผลไม้(อุณหภูมิประมาณ ๖-๘ ำC) เหมาะสำาหรับบรรจุ ผักและผลไม้ทั้งผล หรือผักและผลไม้ที่ปอกเปลือกแล้วห่อหุ้มด้วยพลาสติก หรือถุง ส่วนผักที่เป็นใบ เช่นผักชีขึ้นฉ่าย ควรเด็ดใบเน่าเสียทิ้งก่อนแล้วจึง นำาไปห่อด้วยใบตองหรือใส่ถุงเก็บโดยไม่วางถุงทับซ้อนกัน เพราะจะทำาให้ ผักชำ้า ๕ ช่องประตูเปิด-ปิด (บานพับ) เหมาะสำาหรับวางของที่หยิบใช้บ่อย ๆ เช่น ไข่นำ้าดื่มนมนำ้าผลไม้ 14 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 สาเหตุ ปัญหา ผลที่เกิดขึ้น แนวทางป้องกัน มีอาหารแน่น เกินไป อาหารและ เครื่องดื่มไม่สามารถ รับประทานได้ จัดเรียง อาหารไม่เป็น ระเบียบตาม อุณหภูมิ จัดเก็บอาหารให้พอดี และให้เหมาะสม กับอุณหภูมิ อาหารในตู้เย็น เน่าเสีย temperature (เทม' เพอระเชอะ) อุณหภูมิ English talk ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ สาเหตุของอาหารและเครื่องดื่มในตู้เย็น เน่าเสีย ผลที่เกิดขึ้น และเสนอแนวทาง ป้องกัน เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด

15 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ปลอดภัยไว้ก่อน ▲ ตู้เก็บอาหาร อาหารกระป๋อง ควรสังเกตฉลาก วัน เดือน ปีที่ผลิต ลักษณะกระป๋องที่ไม่บุบ หรือโป่งพอง กระป๋องต้องไม่เป็นสนิม เพราะอาหารในกระป๋องอาจเกิด เชื้อแบคทีเรียจากบรรจุภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน เมื่อรับประทานเข้าไปอาจเกิด อาการปวดท้องท้องร่วงท้องอืดอาหารไม่ย่อยคลื่นไส้อาเจียนได้ ๒.๖ การจัดตู้อาหาร ตู้อาหารเป็นตู้ที่ใช้เก็บอาหารที่เหลือ จากการรับประทาน อาหารที่ปรุงเสร็จ แล้วรอการเสิร์ฟ และอาหารแห้ง เช่น หอม กระเทียม อาหารกระป๋อง บะหมี่- กึ่งสำาเร็จรูป วุ้นเส้น ตู้อาหารส่วนใหญ่ ทำาจากอะลูมิเนียม มีประตูเปิดและปิดได้ ช่วยป้องกันมดและแมลงมาไต่ตอมอาหาร การจัดวางอาหารในตู้อาหารให้เป็น ระเบียบมีวิธีปฏิบัติดังนี้ ๑. แยกประเภทของอาหาร ๒. จัดวางอาหารแต่ละประเภท บนชั้นต่างๆโดยวางอาหารที่ต้องการใช้ก่อน หรือหมดอายุเร็วที่สุดไว้ด้านนอกสุด 15 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๑๐.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ สาเหตุของอาหารกึ่งสำ เร็จรูป และ อาหารกระป๋องที่เก็บในตู้กับข้าว หมดอายุก่อนรับประทาน ผลที่เกิดขึ้น และเสนอแนวทางป้องกัน เขียนเป็น แผนภาพความคิด พร้อมเสนอ แ น ว ท า ง ก า ร จั ด ตู้ อ า ห า ร แ ล ะ ผลที่จะเกิดขึ้นเมื่อปฏิบัติได้ การจัดตู้อาหารให้ถูกต้องควรจัดอย่างไร ๑ จัดอาหารที่หมดอายุเร็วไว้ด้านนอกสุด ๒ จัดอาหารที่หมดอายุเร็วไว้ด้านในสุด ๓ จัดอาหารแห้งไว้ด้านหน้าสุด ๔ จัดอาหารสดไว้ด้านในสุด (เฉลย ๑ เหตุผล การจัดวางอาหารในตู้อาหาร มีวิธีปฏิบัติดังนี้ ๑. แยกประเภทของอาหาร ๒. จัดวางอาหารแต่ละประเภทบนชั้นต่าง ๆ โดยวางอาหารที่ต้องการใช้ก่อน หรือหมดอายุเร็วที่สุดไว้ด้านนอกสุด) ข้อสอบเน้นสมรรถนะ การจัดตู้อาหาร

สุดยอดคู่มือครู 16 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๒.๗ การจัดโต๊ะอาหาร การจัดโต๊ะอาหารเป็นงานบริการในบ้านที่ช่วยแบ่งเบาภาระของสมาชิกใน ครอบครัว ทำาให้อุปกรณ์รับประทานอาหารเป็นระเบียบพร้อมใช้งาน และช่วยสร้าง บรรยากาศที่ดีในการรับประทานอาหาร บางครอบครัวที่มีโต๊ะอาหารขนาดใหญ่ อาจตกแต่งให้สวยงามด้วยการ วางแจกันดอกไม้ตะกร้าหรือกระจาดใส่ผลไม้ไว้กลางโต๊ะ ๑) อุปกรณ์ที่ใช้ในการจัดโต๊ะอาหาร ๑. จาน ๒. ช้อนส้อม ๓. แก้วนำ้า ๔. ผ้าเช็ดปาก ๕. ผ้าปูโต๊ะ ๖. ผ้ารองจาน ▲ โต๊ะอาหารที่จัดเรียบร้อย 16 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๑๑.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ภาพการจัดโต๊ะอาหารในครอบครัว แล้วแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับ ความถูกต้องเหมาะสม ในหัวข้อ ดังนี้ ๑ ความสะดวกในการหยิบจับ อุปกรณ์รับประทานอาหาร ๒ ความสวยงาม การจัดโต๊ะอาหาร

17 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒) ขั้นตอนการจัดโต๊ะอาหารมีดังนี้ ๑. ปูผ้าปูโต๊ะบนโต๊ะอาหาร ถ้ามีผ้ารองจาน ให้วางบนผ้าปูโต๊ะตามจำานวนผู้รับประทาน อาหาร ๒. วางจานข้าวบนผ้ารองจาน ตามจำานวน ผู้รับประทานอาหาร ๓. วางช้อนไว้ด้านขวา และวางส้อมไว้ด้านซ้าย ของจานบนผ้ารองจาน ๔. วางแก้วนำ้าทางขวามือเยื้องไปด้านบน ๕. วางผ้าเช็ดปากไว้บนจานข้าวหรือทางขวามือ ๖. วางกับข้าวไว้กลางโต๊ะอาหาร และก่อน รับประทานอาหาร ให้คลี่ผ้าเช็ดปากวางไว้ บนตักแล้วจึงตักข้าวเสิร์ฟบนจานข้าว ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ 17 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 แนวทางการจัด โต๊ะอาหาร ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น ๑. ปูผ้าสะอาดบนโต๊ะ อาหาร ถ้ามีผ้ารองจาน ให้วางบนผ้าปูโต๊ะตาม จำนวนผู้รับประทาน อาหาร ๒. วางจานข้าวบน ผ้ารองจาน ตามจำนวน ผู้รับประทานอาหาร ๓. วางช้อนไว้ด้านขวา และวางส้อมไว้ด้านซ้าย ของจานบนผ้ารองจาน ๔. วางแก้วน้ำทางขวามือ เยื้องไปด้านบน ๕. วางผ้าเช็ดปากไว้บน จานข้าวหรือทางขวามือ ๖. วางกับข้าวไว้กลาง โต๊ะอาหาร และก่อน รับประทานอาหาร ให้คลี่ผ้าเช็ดปากวางไว้ บนตัก แล้วจึงตักข้าว เสิร์ฟบนจานข้าว โต๊ะอาหาร สวยงาม น่านั่ง รับประทาน อาหาร โต๊ะอาหาร ไม่สวยงาม ถ้าปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติ ข้อใดเรียงลำดับการจัดโต๊ะอาหารได้ถูกต้อง ๑. วางแก้วน้ำทางขวามือ ๒. วางกับข้าวไว้กลางโต๊ะอาหาร ๓. ปูผ้าสะอาดบนโต๊ะอาหาร ๔. วางช้อนด้านขวาและส้อมไว้ด้านซ้าย ๕. วางจานข้าวบนผ้ารองจาน ๖. วางผ้าเช็ดปากไว้บนจานข้าว ๑ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ ๕ ๒ ๓ ๔ ๑ ๖ ๓ ๓ ๕ ๔ ๑ ๖ ๒ ๔ ๓ ๔ ๒ ๕ ๖ ๑ (เฉลย ๓ เหตุผล ลำดับการจัดโต๊ะอาหาร ที่ถูกต้อง คือ ๑. ปูผ้าสะอาดบนโต๊ะอาหาร ๒. วางจานข้าวบนผ้ารองจาน ๓. วางช้อนด้านขวาและส้อมไว้ด้านซ้าย ๔. วางแก้วน้ำทางขวามือ ๕. วางผ้าเช็ดปากไว้บนจานข้าว ๖. วางกับข้าวไว้กลางโต๊ะอาหาร) ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑๒.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ แนวทางการจัดโต๊ะอาหารที่ถูกต้อง และผลที่เกิดขึ้นเมื่อปฏิบัติและ ไ ม่ ป ฏิ บั ติ เ ขี ย น เ ป็ น แ ผ น ภ า พ ความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด

สุดยอดคู่มือครู 18 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๒.๘ การท�าความสะอาดห้องน�้าและห้องส้วม ห้องนำ้าและห้องส้วมเป็นห้องที่ใช้สำาหรับอาบนำ้าชำาระล้างร่างกายและขับถ่าย เป็นประจำา จึงต้องทำาความสะอาดอยู่เสมอ เพราะถ้าปล่อยให้เศษผง ฟองสบู่ หรือ ตะกอนของนำ้าเกาะติดสุขภัณฑ์และพื้นผนังห้องนาน ๆ จะทำาให้เกิดคราบสกปรก เป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค มีกลิ่นเหม็น ทำาความสะอาดได้ยาก และอาจทำาให้เกิด อุบัติเหตุลื่นล้มได้ ๑) วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วม (๒) แปรงขัดใช้ขัดพื้นและสุขภัณฑ์ต่างๆแปรงขัดมีหลายชนิดดังนี้ ▲ น�้ายาและผงท�าความสะอาด ห้องน�้าและห้องส้วม ▲ แปรงใยสังเคราะห์ใช้ขัดพื้น ผนังกระเบื้อง และสุขภัณฑ์ ▲ แปรงพลาสติกและแปรงใยมะพร้าวมีด้ามจับยาว ใช้ขัดโถส้วม (๓) อุปกรณ์อื่น ๆ ๏ ถังนำ้า ใช้รองนำ้าสำาหรับล้างคราบนำ้ายาและผงทำาความสะอาด ๏ ถุงมือยางใช้สวมใส่เพื่อป้องกันผิวหนังสัมผัสนำ้ายาและผงทำาความ สะอาด ๏ ขันนำ้า ใช้ตักนำ้าสำาหรับล้างคราบนำ้ายาและผงทำาความสะอาด ๏ ฟองนำ้า ใช้ขัดอ่างล้างที่วางสบู่และที่วางยาสระผม ๏ ผ้าปิดจมูกและปากใช้ปิดจมูกและปากขณะทำาความสะอาดห้องนำ้า และห้องส้วมเพื่อป้องกันการสูดดมกลิ่นของนำ้ายาและผงทำาความสะอาดโดยตรง การทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วมต้องใช้ วัสดุอุปกรณ์ดังนี้ (๑) นำ้ายาและผงทำาความสะอาด ใช้กำาจัด คราบสกปรกต่างๆในห้องนำ้า 18 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๑๓.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ สาเหตุของห้องนํ้าและห้องส้วม เกิดกลิ่นและมีคราบสกปรก ผลที่ เกิดขึ้นและเสนอแนวทางป้องกัน เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด สาเหตุ ปัญหา ผลที่เกิดขึ้น แนวทางป้องกัน ห้องน้ำและ ห้องส้วมเกิด กลิ่นและมีคราบ สกปรก คราบสกปรก สะสม ฟองสบู่ เกาะติดผนัง และพื้น ทำความสะอาด ยาก เป็นแหล่ง สะสมของ เชื้อโรค ทำความสะอาดเป็นประจำ ๑๔.นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ เป็นความคิดรวบยอด • การทำ งานบ้านให้ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ ต้องมีการ จัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ โดย แบ่งงานให้เหมาะสมกับสมาชิก แต่ละคน และทำ งานบ้านตาม กระบวนการทำ งาน ได้แก่ วางแผน ทำตามแผนงาน และประเมินผลงาน ๑๕. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า เ กี่ ย ว กั บ กา ร จั ด กา ร งา น บ้า น อย่างเป็นระบบ โดยตอบคำถาม ดังนี้ • ในการจัดการงานบ้านอย่างเป็น ระบบ ถ้าต้องการให้ได้ผลงานที่มี คุณภาพ ประหยัดเวลา แรงงาน และ ค่าใช้จ่าย ควรทำอย่างไร (ตัวอย่างคำ ตอบ) วางแผน ทำงานตามแผนที่วางไว้ ประเมินผลงาน

19 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ปลอดภัยไว้ก่อน ก่อนใช้นำ้ายาและผงทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วมควรอ่านข้อแนะนำาวิธีใช้ ในฉลากที่ติดบนผลิตภัณฑ์เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้และสุขภัณฑ์ไม่ชำารุด เสียหายที่สำาคัญควรสวมรองเท้ายางและใช้ผ้าปิดจมูกทุกครั้ง ๏ รองเท้ายางหรือรองเท้าบูต ใช้สวมใส่ขณะทำาความสะอาดห้องนำ้า และห้องส้วมเพื่อป้องกันการสัมผัสนำ้ายาและผงทำาความสะอาดโดยตรง ๒) วิธีทำาความสะอาดสุขภัณฑ์ในห้องนำ้าและห้องส้วม (๑) อ่างล้างมือ ใช้ฟองนำ้าชุบนำ้ายาทำาความสะอาดขัดให้ทั่วทั้งด้านในและ ด้านนอกจากนั้นล้างด้วยนำ้าสะอาดแล้วเช็ดด้วยผ้าแห้ง (๒) โถส้วม เทนำ้ายาทำาความสะอาดลงไปแล้วใช้แปรงด้ามยาวขัดด้านใน ให้ทั่ว ส่วนภายนอกใช้ฟองนำ้าชุบนำ้ายาขัดให้ทั่ว จากนั้นใช้นำ้าล้างให้สะอาดทั้ง ภายนอกและภายในแล้วทิ้งไว้ให้แห้ง (๓) พื้นและผนังห้องนำ้าที่ทำาจากกระเบื้อง พื้นทำาความสะอาดโดยเทนำ้ายา หรือผงขัดลงบนพื้นที่เปียกแล้วใช้แปรงใยสังเคราะห์ขัดให้สะอาด ถ้าเป็นพื้นซีเมนต์ ควรใช้แปรงลวดขัด ส่วนผนังห้องนำ้าที่เป็นกระเบื้องให้ใช้ฟองนำ้าชุบนำ้ายาทำาความ สะอาดเช็ดให้ทั่วแล้วล้างด้วยนำ้าสะอาดจากนั้นปล่อยไว้ให้แห้ง ๓) การจัดวางของใช้ในห้องนำ้าและห้องส้วม ๑. ของใช้ในห้องนำ้าและห้องส้วมเช่นสบู่ยาสระผมยาสีฟันแปรงสีฟัน ควรจัดวางให้เป็นระเบียบเพื่อความสะดวกในการหยิบใช้และดูสวยงาม ๒. อุปกรณ์ในการทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วม ควรล้างให้สะอาด ผึ่งให้แห้งก่อนนำาไปเก็บในบริเวณที่อากาศถ่ายเทได้ดีส่วนนำ้ายาทำาความสะอาด ควรปิดฝาให้สนิทแล้วนำาไปเก็บในที่เย็นไม่มีแสงแดดส่องถึง การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบจะช่วยประหยัดเวลาในการทำางานแรงงาน ค่าใช้จ่ายและได้ผลงานที่มีคุณภาพ สรุปความรู้ 19 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ๑๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันคิดวิธี การทำ งานที่ประหยัดเวลา ประหยัด แรงงาน ประหยัดค่าใช้จ่ายของ งานบ้าน กำหนดงานละ ๒ วิธี วิเคราะห์ ข้อดี-ข้อเสียของวิธีการทำ งานทั้ง ๒ วิธี แล้วตัดสินใจเลือกวิธีการที่ดี ที่สุดนำ ไปปฏิบัติ ตัวอย่างงานบ้าน • การจัดห้องครัว • การจัดตู้เย็น • การจัดตู้อาหาร • การจัดโต๊ะอาหาร • การทำความสะอาดห้องนํ้า และห้องส้วม ๑๗.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน วิธีการทำ งานที่เลือกในด้านวัสดุ อุปกรณ์ วิธีการทำ งาน และเวลาที่ใช้ ในการทำ งาน ๑๘.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการทำ งานบ้าน เขียนเป็น แผนภาพความคิด ๑๙.นักเรียนวางแผนและปฏิบัติการ ทำ ง า น บ้ า น ร่ ว ม กั บ ส ม า ชิ ก ใ น ครอบครัวในวันหยุด จากนั้นให้ ผู้ปกครองประเมินผลงาน และนำ ผลการประเมินมาพัฒนาการทำ งาน ของตนเอง ๒๐.นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การจัดการงานบ้านอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้การทำ งานประหยัดเวลา แรงงาน ค่าใช้จ่าย และได้ผลงานที่มีคุณภาพ การจัดวางของใช้ใน ห้องน้ำห้องส้วม

สุดยอดคู่มือครู 20 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๑. การจัดตู้เย็นอย่างเป็นกระบวนการมีแนวทางอย่างไร ๒. การจัดตู้อาหารอย่างประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ควรทำาอย่างไร ๓. เพราะเหตุใดขณะทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วมจึงต้องสวมถุงมือยาง และรองเท้ายาง ๔. ถ้าใช้ทักษะการจัดการกับการจัดห้องครัวจะเกิดผลดีอย่างไร ๑. นักเรียนเลือกงานบ้านที่กำาหนด๑งานแล้วอธิบายการจัดการงานนั้นอย่างเป็นระบบ โดยนำาทักษะการจัดการมาใช้และเขียนเป็นแผนภาพความคิด การจัดห้องครัว การจัดตู้เย็น การจัดตู้อาหาร การจัดโต๊ะอาหาร การทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วม ๒. นักเรียนทำางานบ้านที่กำาหนดในข้อ๑โดยมีผู้ปกครองประเมินผลงานลงใน แบบประเมินผลดังตัวอย่าง แบบประเมินผลสำาหรับผู้ปกครอง ลงชื่อ ผู้ปกครอง งานบ้าน ผลการประเมิน ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง ๑. การจัดห้องครัว ๒. การจัดตู้เย็น ๓. การจัดตู้อาหาร ๔. การจัดโต๊ะอาหาร ๕. การทำาความสะอาดห้องนำ้าและห้องส้วม 20 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๒๑.นักเรียนนำ เสนอการวางแผนและ ปฏิบัติการทำ งานบ้านในวันหยุด หน้าชั้นเรียน ๒๒.นักเรียนร่วมกันวางแผน ออกแบบ และเขียนขั้นตอนการจัดการงานบ้าน อย่างเป็นระบบ เขียนเป็นแผนภาพ ความคิดในหัวข้อ ดังนี้ ตัวอย่างหัวข้อ • การจัดห้องครัว • การจัดตู้เย็น • การจัดตู้อาหาร • การจัดโต๊ะอาหาร • การทำความสะอาดห้องนํ้า และห้องส้วม แล้วนำ ไปจัดเป็นป้ายนิเทศหน้าชั้นเรียน เพื่อเผยแพร่ให้เพื่อนนักเรียนได้นำ ไปใช้ ๑. จัดแยกของใส่ในช่องแช่แข็ง ช่องใต้ช่องแช่แข็ง ช่องเก็บของทั่วไป ช่องแช่ผักและผลไม้ ให้ถูกต้อง ๒. แยกอาหารประเภทเดียวกันจัดไว้ด้วยกัน ของที่หมดอายุเร็ววางไว้ด้านนอกสุด ๓. เพื่อไม่ให้น้ำยาทำความสะอาดถูกผิวหนัง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการแพ้ ๔. จัดห้องครัวได้อย่างเป็นระเบียบ รวดเร็ว ประหยัดเวลา และแรงงาน ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๓ ง ๑.๑ ป.๕/๔

21 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๓. จิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากร อย่างประหยัดและคุ้มค่า จิตสำานึกในการใช้พลังงาน และทรัพยากรอย่างประหยัดและ คุ้มค่า เป็นความเข้าใจถึงสาเหตุ หรือเหตุผลของการประหยัด การ ร่วมมือกันเพื่อรักษาควบคุมดูแล หาวิธีการใช้พลังงานและทรัพยากร ที่มีิอยู่ให้เหมาะสมและเป็นไปตาม ความจำาเป็น รวมถึงการมีส่วนร่วม ในกิจกรรมหรือโครงการที่จัดขึ้น เพื่อรณรงค์ให้เกิดการประหยัด ตลอดจนการกระตุ้นและสนับสนุน ให้ทุกคนในครอบครัว สังคม และ ประเทศชาติมีส่วนร่วมในการใช้ พลังงานและทรัพยากรให้เกิด ประโยชน์สูงสุด สามารถนำามาสร้างกระแสไฟฟ้าได้ พลังงานจากน้ำาตก สามารถนำามาสร้างกระแสไฟฟ้าได้ น้ำาจากเขื่อน สามารถนำามาสร้างกระแสไฟฟ้าได้ พลังงานแสงอาทิตย์ 21 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๔ ผลการสำ รวจการใช้พลังงานและ ทรัพยากรของตนเอง ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ เดิมเกี่ยวกับการมีจิตสำนึกในการใช้ พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัด และคุ้มค่า โดยตอบคำถาม ดังนี้ • นักเรียนมีวิธีใดบ้างที่ทำให้มีนํ้าใช้ ตลอดไป ไม่มีวันหมด (ตัวอย่างคำ ตอบ ใช้อย่างประหยัด) ๒.นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับจิตสำนึกในการใช้พลังงานและ ทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน รอบรู้อาเซียนและโลก วิสัยทัศน์อาเซียน ๒๕๘๓ มุ่งสู่ความมั่นคง และยั่งยืนทางพลังงาน องค์กรพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) คาดการณ์ว่าในปี ๒๕๘๓ ถ่านหิน จะเข้ามามีบทบาทถึง ๕๐% เพราะมีต้นทุนถูก และมีปริมาณสำรองมาก ขณะที่เพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียนผลิตไฟฟ้า ๒๒% ๒๒%พลังงานหมุนเวยีนนิวเคลียร์ ๑% แสงอาทิตย์ และลม ๔% ชีวมวล ๓% พลังงานความร้อนใต้พิภพ ๓% พลังงานน้ำ๑๒% น้ำมัน ๑% ถ่านหิน ๕๐% แก๊สธรรมชาติ ๒๖% จิตสำนึกในการใช้ พลังงานและทรัพยากร อย่างประหยัดและคุ้มค่า

สุดยอดคู่มือครู 22 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๓.๑ สาเหตุที่ต้องใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัด การที่มนุษย์เราต้องใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดมีสาเหตุดังนี้ ๑. มนุษย์มีจำานวนเพิ่มขึ้น ความต้องการใช้พลังงานและทรัพยากรที่มี วันหมดไปได้เช่นนำ้ามันป่าไม้แร่จึงเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ๒. มนุษย์ใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างสิ้นเปลืองทั้งในการดำาเนินชีวิต ประจำาวันและการทำางาน ๓. ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพลังงานและทรัพยากรที่มนุษย์ต้องใช้เป็นประจำา สูงขึ้นตามภาวะเศรษฐกิจของโลกเช่นราคานำ้ามันค่านำ้าประปาค่าไฟฟ้า ๔. การสร้างพลังงานและทรัพยากรทดแทนยังไม่แพร่หลายเช่นการสร้างเขื่อน เพื่อผลิตไฟฟ้า การสร้างอุปกรณ์เก็บกักพลังงานแสงอาทิตย์ไว้ใช้การสร้างพลังงาน ชีวมวลการแปรรูปวัสดุเหลือใช้เพื่อนำากลับมาใช้ใหม่ ๓.๒ แนวทางการมีส่วนร่วมในการใช้พลังงานและทรัพยากรที่มีอยู่ อย่างประหยัดและคุ้มค่า การมีส่วนร่วมในการใช้พลังงานและทรัพยากรที่มีอยู่อย่างประหยัดและคุ้มค่า มีแนวทางดังนี้ ๑. ใช้นำ้า ไฟฟ้ากระดาษอย่างประหยัดและใช้เมื่อจำาเป็นดังตัวอย่าง การใช้นํ้าอย่างประหยัด การใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัด การใช้กระดาษอย่างประหยัด ๏ ไม่ทิ้งเศษอาหารกระดาษ สารเคมีทุกชนิด และผ้าอนามัยลงใน โถชักโครกหรืออ่าง ชำาระล้าง เพราะจะทำาให้ สูญเสียนำ้าในการกดล้าง สิ่งเหล่านี้และทำาให้ ท่อชักโครกอุดตัน ๏ ปิดสวิตช์และถอดปลั๊ก เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกครั้ง เมื่อเลิกใช้งาน ๏ เลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่มีฉลากประหยัดไฟฟ้า เบอร์๕ เพราะคุณภาพ ได้มาตรฐานและประหยัด พลังงาน ๏ ใช้กระดาษถ่ายเอกสาร ทั้งสองหน้า ๏ ส่งเอกสารชิ้นเดียวอ่านกัน หลายๆคนโดยไม่ต้อง ทำาสำาเนา ๏ นำากระดาษที่ไม่ใช้แล้วมา ประดิษฐ์เป็นของเล่น ของใช้ เช่นทำากล่องใส่ของ 22 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ปิดสวิตช์เครื่องใช้- ไฟฟ้าทุกชนิด เมื่อไม่ใช้งาน นำกระดาษ หนังสือพิมพ์ ที่ไม่ใช้แล้ว มาเช็ดกระจก รองน้ำใส่แก้วไว้ใช้ แปรงฟัน โดยไม่เปิดน้ำ ทิ้งไว้ตลอดเวลา บำรุงรักษาอุปกรณ์ และเครื่องมือเป็นประจำ เพื่อยืดอายุการใช้งาน โดยไม่ต้องซื้อใหม่ การใช้พลังงานและ ทรัพยากรที่มีอยู่อย่าง ประหยัดและคุ้มค่า ข้อใดเป็นการปฏิบัติตนเพื่อประหยัดไฟฟ้า ๑ ใส่อาหารร้อนในตู้เย็น ๒ เปิดไฟหน้าบ้านไว้ทั้งคืน ๓ รีดผ้าครั้งละน้อย ๆ แต่หลายครั้ง ๔ เปิดหน้าต่างรับลมแทนการใช้พัดลม (เฉลย ๔ เหตุผล เป็นการลดการใช้พลังงานไฟฟ้า โดยรับลมธรรมชาติแทน การใช้พัดลม) แนวทางการมีส่วนร่วม ในการใช้พลังงานและ ทรัพยากรที่มีอยู่อย่าง ประหยัดและคุ้มค่า ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน วิเคราะห์ข่าวหรือบทความสั้น ๆ เกี่ยวกับการขาดแคลนพลังงานและ ทรัพยากรในปัจจุบัน ผลที่เกิดขึ้น และ เสนอแนวทางป้องกันและแก้ไข เขียนเป็นแผนภาพความคิด ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันคิดแนวทาง การใช้พลังงานและทรัพยากรที่มีอยู่ อย่างประหยัดและคุ้มค่า เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด

23 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean การใช้นํ้าอย่างประหยัด การใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัด การใช้กระดาษอย่างประหยัด ๏ ตรวจสอบการรั่วไหล ของนํ้า โดยดูจากท่อนํ้า ก๊อกนํ้าหรือสายยางถ้าพบ ควรรีบแจ้งผู้ปกครอง หรือครูให้ซ่อมแซมทันที ๏ ล้างผักผลไม้และล้างจาน ในภาชนะที่เก็บกักนํ้า ได้เพียงพอ โดยไม่ต้อง เปิดนํ้าไหลทิ้งตลอดเวลา ๏ ใช้อุปกรณ์ประหยัดนํ้า เช่นชักโครกประหยัดนํ้า ฝักบัวประหยัดนํ้า ก๊อกประหยัดนํ้า ๏ รดนํ้าต้นไม้ในตอนเช้า ขณะที่อากาศเย็นจะช่วย ประหยัดนํ้ามากกว่าการ รดนํ้าตอนแดดจัด ๏ ซักผ้าด้วยมือและรองนํ้า แค่พอใช้ไม่เปิดนํ้าไหลทิ้ง ตลอดเวลา ๏ ใช้นํ้าสุดท้ายของการ ซักผ้าไปรดนํ้าต้นไม้ ๏ ปิดนํ้าไม่ให้ไหลทิ้งขณะ อาบนํ้าสระผม ฟอกสบู่แปรงฟัน ล้างจาน ๏ หมั่นตรวจสอบสายไฟฟ้า และเครื่องใช้ไฟฟ้า อยู่เสมอหากพบว่าชํารุด ให้รีบบอกผู้ปกครอง หรือครูซ่อมแซมทันที ๏ ไม่เปิดเครื่องใช้ไฟฟ้า พร้อมกันหลายชนิด ๏ ใช้หลอดไฟฟ้าประหยัด พลังงานเช่นหลอดไฟฟ้า แบบตะเกียบ ๏ ถ้าอากาศไม่ร้อนมาก ควรเปิดพัดลมแทนการ เปิดเครื่องปรับอากาศ ๏ ปิดตู้เย็นให้สนิทไม่เปิด ตู้เย็นบ่อยทําความสะอาด ตู้เย็นเป็นประจํา และไม่ใส่ของร้อนในตู้เย็น ๏ ไม่ควรพรมนํ้าเสื้อผ้า จนแฉะ เพราะทําให้ สิ้นเปลืองไฟฟ้าขณะรีดผ้า ๏ ไม่เปิดใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า ขณะมีฟ้าร้อง ฟ้าผ่าเกิดขึ้น ในบริเวณใกล้บ้าน ๏ ส่งผ่านข้อมูลข่าวสารทาง ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ แทนการส่งเอกสารทาง ไปรษณีย์ ๏ ไม่ใช้จานกระดาษ แก้วนํ้า กระดาษในงานเลี้ยง สังสรรค์ต่างๆ ๏ กระดาษหนังสือพิมพ์ กล่องกระดาษ กระดาษนิตยสาร สมุดหนังสือเก่า และกระดาษที่ไม่ใช้แล้ว ให้เก็บรวบรวมไปขายหรือ นํามาประดิษฐ์เป็นสิ่งของ เครื่องใช้หรือของตกแต่ง ไว้ใช้ในครอบครัว ๏ ใช้ผ้าเช็ดมือแทน กระดาษชําระ ๏ จัดเก็บข้อมูลลงใน คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ บันทึกข้อมูลต่างๆเช่น แผ่นซีดีแผ่นดีวีดี หน่วยความจําแบบ แฟลชไดรฟ์แทนการพิมพ์ ลงในกระดาษ 23 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันระดม ความคิด วิเคราะห์ผลที่เกิดขึ้นเมื่อ ปฏิบัติและไม่ปฏิบัติเกี่ยวกับแนวทาง การใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดและ คุ้มค่า เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด แนวทางการใช้พลังงาน และทรัพยากรอย่าง ประหยัดและคุ้มค่า ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น • น้ำ รองน้ำใส่แก้วไว้ แปรงฟัน โดยไม่เปิด น้ำทิ้งไว้ตลอดเวลา • ไฟฟ้า ปิดสวิตช์เครื่องใช้- ไฟฟ้าทุกชนิด เมื่อไม่ใช้งาน • กระดาษ นำกระดาษหนังสือพิมพ์ ที่ไม่ใช้แล้วมาเช็ด กระจก ประหยัด พลังงานและ ทรัพยากร สูญเสีย พลังงานและ ทรัพยากร โดยเปล่า ประโยชน์ ถ้าปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติ ๖. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง จิ ต สำ นึ ก ใน ก า รใ ช้ พ ลั งงา น แล ะ ทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า เป็นความคิดรวบยอด • มนุษย์จะมีพลังงานและทรัพยากร ใช้ไม่มีวันหมด หากรู้จักใช้พลังงาน และทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า และรณรงค์ชักชวนให้สมาชิกใน ครอบครัวและชุมชนมาร่วมใช้พลังงาน และทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า ด้วยวิธีการต่าง ๆ ๗. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านอยู่อย่างพอเพียง โดยเขียนคำ ๓ คำ เพื่อเตือนใจให้ทุกคน บนโลกตระหนักถึงการใช้นํ้า ไฟฟ้า และกระดาษอย่างประหยัด และรู้คุณค่า

สุดยอดคู่มือครู 24 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ อาชีพน่ารู้ เว็บไซต์แนะนำา ๒. มีส่วนร่วมในกิจกรรมหรือโครงการที่จัดขึ้นเพื่อรณรงค์ให้เกิดการประหยัด พลังงานและทรัพยากร เช่น ๏ โครงการโรงเรียนสีเขียว เป็นการรณรงค์เพื่อเสริมสร้างทัศนคติและ ค่านิยมในการใช้ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพแก่เยาวชนของชาติตั้งแต่ระดับอนุบาล จนถึงระดับมัธยมศึกษา โดยผ่านระบบการศึกษาของประเทศ เพื่อปลูกฝังอุปนิสัย การใช้ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพให้ยั่งยืน ๏ โครงการ ๕๕๕ ช่วยลดค่าไฟฟ้าของคนไทย ร่วมใจลดภาวะโลกร้อน ซึ่งมีเป้าหมายรณรงค์ส่งเสริมให้เกิดการใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าเบอร์๕ ในช่วงฤดูร้อน เพื่อให้เกิดการประหยัดพลังงานของประเทศ ๏ โครงการช่วยลดภาวะโลกร้อน ๏ โครงการปลูกป่าถาวร ๓. กระตุ้นและสนับสนุนให้ทุกคนในครอบครัวและสังคมที่อยู่อาศัย มีส่วนร่วมในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า อาชีพนักวิทยาศาสตร์ เป็นอาชีพที่ทำางานเกี่ยวกับการคิดค้นและผลิตสิ่งของ เครื่องใช้ที่มีประโยชน์และประหยัดพลังงานให้มนุษย์ได้ใช้สอยในชีวิตประจำาวัน ความรู้เกี่ยวกับการประหยัดพลังงาน http://www.eppo.go.th การมีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า และปฏิบัติตน ตามแนวทางที่เหมาะสมจะช่วยให้มีพลังงานและทรัพยากรใช้อย่างไม่มีวันหมด สรุปความรู้ 24 Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ๘. นักเรียนวางแผนและสำ รวจการใช้ พลังงานและทรัพยากรของตนเอง โดยใช้แบบสำ รวจและประเมินตนเอง เกี่ยวกับพฤติกรรมที่จะปฏิบัติต่อไป และพฤติกรรมที่ต้องปรับปรุง ตัวอย่างแบบสำรวจ ๑. ปิดน้ำไม่ให้ไหลทิ้งขณะแปรงฟัน ✓ ๒. ใช้น้ำสุดท้ายของการล้างจาน ถูบ้าน ซักผ้า เพื่อรดน้ำต้นไม้ ✓ ๓. ปิดสวิตช์ทุกครั้งเมื่อเลิกใช้งาน ✓ ๔. ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกครั้ง เมื่อเลิกใช้งาน ✓ ๕. ไม่เปิดตู้เย็นบ่อย และปิดตู้เย็น ให้สนิท ✓ ๖. เมื่อพบเครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุด บอกผู้ปกครองให้รีบซ่อมแซม ✓ ๗. บอกผู้ปกครองซื้อหลอดไฟฟ้า แบบประหยัดพลังงานมาใช้ในบ้าน ✓ ๘. ไม่เปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชนิด พร้อมกัน ✓ ๙. ใช้ผ้าเช็ดมือแทนกระดาษชำระ ✓ ๑๐. ประดิษฐ์ของใช้หรือของตกแต่ง จากกระดาษที่ไม่ใช้แล้ว ✓ การปฏิบัติ เคย (๑ คะแนน) ไม่เคย (๐ คะแนน) เกณฑ์การให้คะแนน ๘-๑๐คะแนน หมายถึง มีการใช้พลังงานและทรัพยากร อยู่ในระดับ ดี ๕-๗ คะแนน หมายถึง มีการใช้พลังงานและทรัพยากร อยู่ในระดับ พอใช้ ๐-๔ คะแนน หมายถึง มีการใช้พลังงานและทรัพยากร อยู่ในระดับ ควรปรับปรุง ๑. จากแบบสำรวจ นักเรียนได้คะแนนเท่าไร (๗ คะแนน) ๒. นักเรียนปฏิบัติตนในการใช้พลังงานและทรัพยากรอยู่ใน ระดับใด ดี พอใช้ ควรปรับปรุง ๓. ถ้าปฏิบัติอยู่ในระดับพอใช้หรือควรปรับปรุง นักเรียนจะมี วิธีการพัฒนาให้ดีขึ้นได้อย่างไร (ฝึกฝนนิสัยไม่เปิดตู้เย็น บ่อย ๆ ไม่เปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชนิดพร้อมกัน รดนํ้าต้นไม้ ด้วยนํ้าสุดท้ายที่ใช้ล้างจาน ถูบ้าน ซักผ้า) ๙. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การมีจิตสำนึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า และปฏิบัติตนตามแนวทางที่เหมาะสมจะช่วยให้มีพลังงานและทรัพยากรใช้อย่าง ไม่มีวันหมด

25 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๑. เพราะเหตุใดจึงต้องใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า ๒. นักเรียนควรปฏิบัติตนอย่างไรจึงจะถือว่าเป็นผู้มีจิตสำานึกในการใช้พลังงาน และทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า ๓. นักเรียนจะนำาความรู้เรื่องการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า ไปใช้ประโยชน์อย่างไร ๑. นักเรียนเสนอแนวทางการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า และผลที่เกิดขึ้นหากปฏิบัติเป็นประจำาและไม่ปฏิบัติบันทึกเป็นแผนภาพความคิดดังนี้ ๒. นักเรียนสำารวจการปฏิบัติตนในการประหยัดนำ้า ประหยัดไฟฟ้า และประหยัดกระดาษ ของตนเอง แล้วเขียนบรรยายว่ามีการปฏิบัติตนใดบ้างที่ต้องปรับปรุงและปรับปรุง อย่างไร แนวทางการใช้พลังงานและ ทรัพยากรอย่างประหยัดและ คุ้มค่า ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น ถ้าปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติ 25 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๑๐.นักเรียนนำ เสนอผลการสำรวจการใช้ พลังงานและทรัพยากรของตนเอง หน้าชั้นเรียน ๑๑.นักเรียนร่วมกันจัดกิจกรรมกระตุ้น และรณรงค์ให้ทุกคนในครอบครัว โรงเรียน และชุมชน มีส่วนร่วมใน การใช้พลังงานและทรัพยากรอย่าง ประหยัดและคุ้มค่า เช่น เปลี่ยนมาใช้ หลอดไฟฟ้าแบบประหยัดพลังงาน ปิดสวิตช์ทุกครั้งเมื่อเลิกใช้งาน ๑. มนุษย์มีจำนวนเพิ่มขึ้น และมีการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง ดังนั้น เราจึง ต้องใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า เพื่อให้มีพลังงานและทรัพยากร ใช้ได้ต่อไปอีกยาวนาน ๒. ใช้นํ้าและไฟฟ้าอย่างประหยัด ๓. นำไปใช้ปฏิบัติในครอบครัว โดยใช้นํ้าและไฟฟ้าในบ้านอย่างประหยัด ง ๑.๑ ป.๕/๔

สุดยอดคู่มือครู 26 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ เสื้อผ้า และเครื่องแต่งกาย มาตรฐาน ง ๑.๑ เข้าใจการทำ งาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำ งาน ทักษะการ จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำ งานร่วมกัน และทักษะการ แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ นิสัยในการทำ งาน มีจิตสำนึกในการใช้ พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว เป้าหมายการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้

27 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean แผนผังสาระการเรียนรู้ การซักเสื้อผ้า การรีดเสื้อผ้า และการตากเสื้อผ้า การซ่อมแซมเสื้อผ้า สัญลักษณ์สากล ในการดูแลรักษาเสื้อผ้า การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า เสื้อผ้าและ เครื่องแต่งกาย ๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน(ง๑.๑ป.๕/๑) ๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอย่างเป็นระบบประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ (ง๑.๑ป.๕/๒) ๓. มีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า (ง๑.๑ป.๕/๔) ตัวชี้วัด แผนผังสาระการเรียนรู้ บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี อยู่อย่างพอเพียง ตัวชี้วัดที่ ๕.๑ ดำ เนินชีวิตอย่างพอประมาณ มีเหตุผล รอบคอบ มีคุณธรรม มุ่งมั่นในการทำงาน ตัวชี้วัดที่๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน การปฏิบัติหน้าที่การงาน ตัวชี้วัดที่ ๖.๒ ทำ งานด้วยความเพียรพยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ เร็จ ตามเป้าหมาย สมรรถนะสำ คัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับวิธี การพับเสื้อผ้าที่สะดวกและรวดเร็ว ทดลองปฏิบัติ แล้วนำเสนอหน้าชั้นเรียน หรือจัดป้ายนิเทศเผยแพร่ความรู้

สุดยอดคู่มือครู 28 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. การซ่อมแซมเสื้อผ้า การดูแลรักษาเสื้อผ้า เป็นการทำาให้เสื้อผ้าคงสภาพใช้งานได้นานและ ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อเสื้อผ้าใหม่ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การซ่อมแซมเสื้อผ้า การขจัดรอยเปื้อนบนเสื้อผ้า และการซักเสื้อผ้า เสื้อผ้าที่สวมใส่เป็นประจำาอาจชำารุดจากการทำากิจกรรมต่าง ๆ หรือเสื่อมสภาพ เพราะใช้งานมานาน หากรู้จักซ่อมแซมจะทำาให้เสื้อผ้าใช้งานได้ต่อไป การซ่อมแซม เสื้อผ้ามีหลักการสำาคัญ ดังนี้ ๑. เลือกวิธีซ่อมแซมให้เหมาะสมกับลักษณะการชำารุดของเสื้อผ้า เพื่อความ ทนทานต่อการใช้งาน ๒. ใช้ด้ายสีเดียวกับสีเสื้อผ้าที่จะซ ่อมแซม หรือสีใกล้เคียงกัน เพื่อความ กลมกลืนสวยงาม ๓. ซ่อมแซมก่อนซักรีดเสื้อผ้า เพื่อป้องกันไม่ให้เสื้อผ้าชำารุดไปมากกว่าเดิม ๑.๑ การสอย การสอยเป็นการซ ่อมแซมเสื้อผ้าวิธีหนึ่งซึ่งเห็นรอยเย็บน้อยที่สุด การสอย โดยทั่วไปมี๔ วิธีดังนี้ 28 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การซ่อมแซมเสื้อผ้าโดยการสอยซ่อนด้าย และการเย็บตะขอเกี่ยว และตะขอรับ ภาระงาน/ชิ้นงาน ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. นักเรียนร่วมกันสังเกตเสื้อที่มีชายเสื้อขาด แล้วสนทนาเกี่ยวกับการซ่อมแซม เสื้อผ้า โดยตอบคำถาม ดังนี้ • วิธีใดบ้างที่ทำ ให้เสื้อผ้าใช้งานได้ ทนทานยาวนาน (ตัวอย่างคำ ตอบ ใช้อย่างระมัดระวัง ซ่อมแซมทันทีที่ชำ รุด ทำ ความสะอาด อย่างถูกวิธี) ๒.นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการซ่อมแซมเสื้อผ้า จาก แหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน เพราะเหตุใดต้องใช้ด้ายสีเดียวกับเสื้อผ้าที่จะซ่อมแซม ๑ เพราะหาได้ง่าย ๒ เพราะแข็งแรง ทนทาน ๓ เพราะประหยัดค่าใช้จ่าย ๔ เพราะกลมกลืน สวยงาม (เฉลย ๔ เหตุผล การใช้ด้ายสีเดียวกันกับเสื้อผ้าที่ชำรุด จะทำให้ตำแหน่ง ชำรุดที่ได้รับการซ่อมแซมมีความกลมกลืนกับส่วนอื่น ๆ)

29 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean วิธี การสอย ๑) การสอยซ่อนด้าย เป็นการ ซ ่อมแซมที่มองเห็นเส้นด้ายเพียง เล็กน้อย นิยมใช้ซ ่อมแซมปลายแขนเสื้อ ชายเสื้อ ชายกางเกง หรือ ชายกระโปรงที่ด้ายรุ่ย ๓) การสอยฟันปลา เป็นการ สอยที่มองเห็นเส้นด้ายทางด้านผิด ในลักษณะไขว้หักมุม นิยมใช้สอย ผ้ายืด ผ้าหนาที่ริมผ้าไม่รุ่ย และผ้า ที่ไม่ต้องพับริมก่อนสอย ๒) การสอยพันริม เป็นการสอย ที่มองเห็นเส้นด้ายด้านผิดมากกว่า ด้านถูกนิยมใช้สอยชายกางเกง ๔) การสอยหลบหลังคาเป็นการ สอยที่มองเห็นเส้นด้ายที่ริมผ้า๒ชิ้น ซึ่งเย็บติดกันแน่นในลักษณะพันริม นิยมใช้เย็บที่นอน หมอนอิง หรือ เบาะ วิธีการสอยที่นิยมใช้ซ่อมแซมเสื้อผ้ามากที่สุด คือ การสอยซ่อนด้าย ซึ่งมีวัสดุ อุปกรณ์และขั้นตอนการทำา ดังนี้ 29 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน อ่านและวิเคราะห์สถานการณ์การ ซ่อมแซมเสื้อผ้าโดยการสอย แล้ว ตอบคำถาม ดังนี้ ๓.๑ ชายกางเกงนักเรียนของแดน มีด้ายรุ่ย เพราะโดนตะปูเกี่ยว • นักเรียนคิดว่าแดนควรเลือก ซ่อมแซมเสื้อผ้าด้วยวิธีใด เพราะเหตุใด (การสอยซ่อนด้าย เพราะชายกางเกงมี ด้ายรุ่ย) ๓.๒ ในการสอยซ่อนด้าย นิชาแทงเข็ม ออกสะกิดเส้นด้ายที่ผืนผ้าชิ้นล่าง แค่ ๑ เส้น แล้วสอดเข็มเข้าไปใน ผ้าที่พับทบ • การสะกิดผ้าเพียงเส้นเดียวจะ ทำ ให้เกิดผลอย่างไร (ทำให้ด้ายหลุดง่าย) ๓.๓ พรชิตาเนาตามแนวพับก่อนจะ สอยซ่อนด้าย • เพราะเหตุใดจึงต้องเนาตาม แนวพับก่อนสอยซ่อนด้าย (จะทำให้ผ้าไม่เลื่อน เย็บได้ง่าย งานเสร็จเร็ว) การสอยซ่อนด้ายที่ถูกต้องมีลักษณะอย่างไร ๑ ใช้ด้ายสีเดียวกับเนื้อผ้า ๒ เห็นเส้นด้ายมากที่สุด ๓ เห็นเส้นด้ายน้อยที่สุด ๔ ผ้าเรียบตึง ไม่ย่น (เฉลย ๓ เหตุผล การสอยซ่อนด้าย เป็นการซ่อมแซมที่มองเห็นเส้นด้าย เพียงเล็กน้อย) การสอย

สุดยอดคู่มือครู 30 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ (๒) ขั้นตอนการสอยซ่อนด้าย การสอยซ่อนด้ายมีขั้นตอนดังนี้ (๑) วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการสอยซ่อนด้าย เข็มมือ เข็มหมุด ด้าย กรรไกร ๑ เตรียมวัสดุอุปกรณ์ ๒ ร้อยด้ายเส้นเดียวใส่รูเข็มแล้วขมวดปม ๔ ใช้เข็มหมุดกลัด ๓ พันริมผ้าทบ ๒ ครั้ง ตามแนวพับ ๕ เนาตามแนวพับ ๖ สอยซ่อนด้ายริมขอบผ้า โดยแทงเข็มขึ้นจากใต้ผ้า ด้านล่างแนวพับ เกี่ยวด้ายประมาณ ๒-๓ เส้น แล้วแทงเข็ม เข้าไปในผ้าที่พับไว้ดึงด้ายให้ตึง จากนั้นแทงเข็มออกมาจาก ผ้าที่พับไว้แล้วทำาเช่นนี้จนสิ้นสุดการเย็บ จึงผูกปมด้าย ให้แน่น ๗ เลาะด้ายเนาออก 30 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 เสริมความรู้ ครูควรสอน การเนา เป็นการซ่อมแซมเสื้อผ้าให้ติดกันชั่วคราว ใช้เป็นแนวเย็บและ ยึดผ้าไม่ให้เคลื่อนไปมาขณะเย็บผ้าด้วยวิธีอื่น เช่น ด้นถอยหลัง สอยซ่อนด้าย ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๗ ๖ เตรียมวัสดุ อุปกรณ์ ร้อยด้ายเส้นเดียวใส่รูเข็ม แล้วขมวดปม พันริมผ้าทบ ๒ ครั้ง ใช้เข็มหมุดกลัดตามแนวพับ เนาตามแนวพับ สอยซ่อนด้ายริมขอบผ้า โดยแทง เข็มขึ้นจากใต้ผ้าด้านล่างแนวพับ เกี่ยวด้ายประมาณ ๒-๓ เส้น แล้วแทงเข็มเข้าไปในผ้าที่พับไว้ ดึงด้ายให้ตึง จากนั้นแทงเข็มออก มาจากผ้าที่พับไว้ แล้วทำเช่นนี้ จนสิ้นสุดการเย็บ จึงผูกปมด้าย ให้แน่น เลาะด้ายเนาออก ขั้นตอนการสอยซ่อนด้าย ขั้นตอนการสอย ซ่อนด้าย ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการสอยซ่อนด้าย เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด

31 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๑.๒ การเย็บตะขอ ตะขอเป็นเครื่องเกาะเกี่ยว ใช้สำาหรับเกี่ยวผ้า ๒ ชิ้นให้ติดกัน เช่น ขอบกางเกง ขอบกระโปรงขอบแขนเสื้อ ๑) ตะขอเกี่ยว เป็นตะขอที่มีลักษณะงองุ้ม ใช้ยึดหรือเกาะเกี่ยวตะขอรับให้ อยู่กับที่ ๒) ตะขอรับ เป็นตะขอที่ให้ตะขอเกี่ยวมายึดเกาะตะขอรับมี๓ ชนิดดังนี้ ▲ ตะขอเกี่ยวและตะขอรับบนกางเกง ▲ ตะขอเกี่ยวและตะขอรับบนคอเสื้อ ๑. ตะขอรับเล็ก ใช้ติดขอบปลายแขนเสื้อ ขอบเสื้อชั้นในสตรีหรือบริเวณสาบเสื้อที่ต้องการ ให้ขอบชนพอดีไม่เกยหรือทับซ้อนกัน ๒. ตะขอรับคงที่ ใช้สำาหรับติดขอบกระโปรง ขอบกางเกง ๓. ตะขอรับแบบเลื่อน ใช้ติดขอบ กระโปรง ขอบกางเกง ที่ต้องการเลื่อนระยะ รอบเอวของผู้สวมใส่ให้หลวมหรือพอดีตาม ความต้องการ ตะขอเกี่ยว ตะขอเกี่ยว ตะขอเกี่ยว ตะขอรับเล็ก ตะขอรับแบบเลื่อน ตะขอรับคงที่ 31 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอ่านและ วิเคราะห์สถานการณ์การซ่อมแซม เสื้อผ้า โดยการเย็บเครื่องเกาะเกี่ยว แล้วตอบคำถาม ดังนี้ ๕.๑ อินทิราเย็บตะขอเกี่ยว โดยแทง เข็มในช่องตะขอ ๔-๖ ครั้ง • เพราะเหตุใดจึงต้องแทงเข็ม ในช่องหลายครั้ง (จะทำให้ตะขอติดแน่นกับเสื้อผ้า ไม่หลุดง่าย) ๕.๒ ศิวาพรเย็บตะขอรับ โดยแทงเข็ม ขึ้นลงแล้วดึงด้ายให้ตึงทุกครั้ง • เพราะเหตุใดจึงต้องดึงด้ายให้ตึง (เพราะจะทำ ให้ตะขอเกี่ยวไม่หลวมและ หลุดได้ง่าย) หลักการสำคัญที่สุดในการเย็บตะขอเกี่ยวและตะขอรับ ตรงกับข้อใด ๑ ต้องเย็บให้ด้ายตึง ๒ ต้องเย็บให้แน่นหนา ๓ ต้องเย็บโดยใช้ด้ายสองเส้น ๔ ต้องเย็บติดในตำแหน่งที่พอดีกัน (เฉลย ๔ เหตุผล ถ้าเย็บตะขอรับอยู่ในตำแหน่งที่ไม่พอดีกับตะขอเกี่ยว อาจทำให้เสื้อผ้าที่สวมใส่คับหรือหลวมเกินไป หรือเสื้อผ้าเสียรูปทรงขณะสวมใส่ได้)

สุดยอดคู่มือครู 32 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ (๒) ขั้นตอนการเย็บตะขอเกี่ยว การเย็บตะขอเกี่ยวมีขั้นตอนดังนี้ ตะขอเกี่ยวที่เย็บเสร็จเรียบร้อย แล้วทั้ง ๓ รู (๑) วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการเย็บตะขอ เข็มมือ ด้าย กรรไกร ตะขอรับ ตะขอเกี่ยว ๑ วางตะขอเกี่ยวไว้บนตำาแหน่ง ที่ต้องการ แล้วร้อยด้ายใส่รูเข็มเป็น เส้นเดียว (สนเข็ม)ขมวดปมให้แน่น ๒ แทงเข็มขึ้นจากใต้ผ้าให้ตรง กับตำาแหน่งช่องด้านในที่วางตะขอเกี่ยว แล้วดึงเข็มขึ้นให้ด้ายตึง ๓ แทงเข็มลงบนผ้าด้านนอกช่องตะขอจากนั้น แทงเข็มขึ้นในช่องด้านใน ดึงด้ายให้ตึง ทำาเช่นนี้อีก ประมาณ ๔-๖ ครั้ง แล้วสอดเข็มซ่อนไว้ใต้ผ้าแล้ว แทงเข็มขึ้นที่ช่องต่อไป ทำาซำ้าวิธีเดิมจนครบทุกช่อง จึงผูกปมด้ายให้แน่นแล้วตัดด้ายที่เหลือทิ้ง 32 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการเย็บตะขอเกี่ยวและ ขั้นตอนการเย็บตะขอรับ เขียนเป็น แผนภาพความคิด ๗.นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การซ่อมแซมเสื้อผ้า เป็นความคิด รวบยอด • การซ่อมแซมเสื้อผ้าจำ เป็นต้อง เลือกใช้วิธีการซ่อมแซมให้เหมาะสม กับลักษณะการชำ รุดและใช้ด้ายสี ใกล้เคียงกับสีเสื้อผ้าที่ชำ รุด เพื่อให้ เกิดความทนทานต่อการใช้งานและ กลมกลืนสวยงาม ๘. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน อยู่อย่างพอเพียง โดยคิดประโยชน์ ที่จะเกิดขึ้นต่อครอบครัว เมื่อรู้จัก ซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชำรุดเล็กน้อยด้วย ตนเอง ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันคิดวิธีการ ซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชายเสื้อหลุด และ ตะขอเกี่ยว ตะขอรับหลุด หลาย ๆ วิธี แล้ววิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียของแต่ละ วิธี จากนั้นเลือกวิธีที่ดีที่สุดนำ ไป ปฏิบัติ ๑๐.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน การซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชายเสื้อ ชายกระโปรง ชายกางเกงด้ายหลุด และ เสื้อผ้าที่ตะขอเกี่ยวและตะขอรับหลุด ในด้านวัสดุ อุปกรณ์ วิธีการทำ งาน และระยะเวลาในการทำ งาน ขั้นตอนการเย็บ ตะขอเกี่ยว