การงานอาชีพ ป.5

33 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ปลอดภัยไว้ก่อน การใช้เข็มเย็บผ้าควรจับให้แน่นและถนัดมือ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุในการทิ่ม โดนมือหรือนิ้วมือจนเกิดบาดแผลได้ (๓) ขั้นตอนการเย็บตะขอรับ การเย็บตะขอรับมีขั้นตอนดังนี้ ตะขอรับที่เย็บเสร็จเรียบร้อยแล้ว การติดตะขอเกี่ยวและตะขอรับควรติดในตำาแหน่งที่พอดีกัน เพื่อให้เสื้อผ้า ที่สวมใส่ไม่คับหรือหลวมจนเกินไปและไม่เสียรูปทรงขณะสวมใส่ ๑ วางตะขอรับบนตำาแหน่งที่ ต้องการในแนวตั้ง กะระยะให้พอดีกับ แนวที่ติดตะขอเกี่ยวไว้จากนั้นร้อยด้าย ใส่รูเข็มเป็นเส้นเดียว(สนเข็ม)ขมวดปม ให้แน่น แทงเข็มจากใต้ผ้าขึ้นในช่อง ตะขอด้านในแล้วดึงด้ายให้ตึง ๒ แทงเข็มลงบนผ้าด้านนอกช่อง ตะขอแล้วแทงเข็มขึ้นในช่องเก่า ดึงด้าย ให้ตึงทำาเช่นนี้๔-๖ครั้งจากนั้นสอดเข็ม ซ่อนไว้ในผ้า แล้วแทงเข็มขึ้นในช่อง ตรงข้าม ทำาเช่นเดียวกับช่องแรก และ ผูกปมด้ายให้แน่นจึงตัดด้ายที่เหลือทิ้ง 33 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๑๑.นักเรียนแต่ละคนฝึกปฏิบัติการ ซ่อมแซมเสื้อผ้า ดังนี้ • การสอยซ่อนด้าย • การเย็บตะขอเกี่ยวและตะขอรับ ตามขั้นตอนที่วางแผนไว้ และร่วมกัน ประเมินผลงานในด้านความเรียบร้อย สวยงามและทนทาน ๑๒.นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจ เป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การดูแลเสื้อผ้าให้ใช้งานได้ ยาวนาน ต้องรู้จักซ่อมแซมทันที ที่ชำ รุดและเลือกวิธีซ่อมแซมตาม ลักษณะการชำรุดของเสื้อผ้า ๑๓.นักเรียนนำ เสนอผลงานการสอย ซ่อนด้าย การเย็บตะขอเกี่ยวและ ตะขอรับหน้าชั้นเรียน ๑๔.นักเรียนนำ ความรู้เรื่อง การสอย ซ่อนด้าย และการเย็บตะขอเกี่ยว และตะขอรับ ซ่อมแซมเสื้อผ้าให้กับ สมาชิกในครอบครัวหรือเพื่อนร่วม โรงเรียนที่มีเสื้อผ้าชำ รุดขณะอยู่ใน โรงเรียน ขั้นตอนการเย็บ ตะขอรับ

สุดยอดคู่มือครู 34 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๑. เพราะเหตุใดจึงต้องมีการเนาผ้าหรือกลัดเข็มหมุดที่ผ้าก่อนเย็บ ๒. ถ้าใช้ด้ายยาวมากเพื่อนำามาสอยซ่อนด้ายการเย็บตะขอเกี่ยวและตะขอรับจะเกิดผล อย่างไร ๑. นักเรียนเขียนลำาดับขั้นตอนการสอยซ่อนด้าย การเย็บตะขอเกี่ยว และตะขอรับ เป็นแผนภาพความคิดดังตัวอย่าง ๒. นักเรียนแต่ละคนเตรียมวัสดุ อุปกรณ์มาฝึกปฏิบัติการสอยซ่อนด้าย การเย็บ ตะขอเกี่ยว และตะขอรับ อย่างละ ๑ ชิ้น จากนั้นส่งผลงานให้ครูผู้สอนเป็น ผู้ประเมินผล ขั้นตอนที่๑ ขั้นตอนที่ ๒ ขั้นตอนที่ ๓ ขั้นตอนที่ ๔ 34 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด ๑. เพื่อเป็นแนวในการเย็บผ้า ๒. เย็บไม่ถนัดมือ ด้ายพันกัน ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔

35 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean การดูแลรักษาเสื้อผ้าตามสัญลักษณ์สากลที่บอกรายละเอียดข้อควร ปฏิบัติหรือละเว้นในการทำาความสะอาด และการระวังรักษาเนื้อผ้า ไว้บนป้ายหรือฉลากเสื้อผ้าสำาเร็จรูปหรือผลิตภัณฑ์สิ่งทอต่างๆจะช่วย ถนอมเนื้อผ้าให้ใช้งานได้นาน โดยสัญลักษณ์ที่พบเห็นทั่วไป มีดังนี้ ห้ามใช้สารฟอกขาว รีดด้วยอุณหภูมิ ปานกลาง แยกซักด้วยน้ำาเย็น ปั่นแห้งได้ ตากในที่ราบ รีดด้วยอุณหภูมิสูง ห้ามซักด้วยเครื่อง ห้ามอบหรือปั่นแห้ง ซักด้วยมือเท่านั้น ห้ามซักด้วยเครื่องซักผ้า ใช้สารฟอกขาวได้ รีดด้วยอุณหภูมิต่ำา ห้ามซักแห้ง ซักแห้งเท่านั้น แขวนตาก ห้ามรีด ห้ามบิด ๒. สัญลักษณ์สากลในการดูแลรักษาเสื้อผ้า 35 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การซักเสื้อผ้าและการตากเสื้อผ้า ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ เดิมเกี่ยวกับสัญลักษณ์สากลในการ ดูแลรักษาเสื้อผ้า โดยตอบคำถาม ดังนี้ • นักเรียนเคยเห็นสัญลักษณ์สากล ในการดูแลรักษาเสื้อผ้าหรือไม่ (เคย/ไม่เคย) • เสื้อผ้าของนักเรียนมีสัญลักษณ์ สากลเหล่านี้หรือไม่ อะไรบ้าง (ตัวอย่างคำ ตอบ มี เช่น ปั่นแห้งได้ ห้ามซัก ด้วยเครื่อง) • นักเรียนมีวิธีการดูแลรักษาเสื้อผ้า ด้วยวิธีใด (ตัวอย่างคำ ตอบ ซักและตากเสื้อผ้าโดย สังเกตสัญลักษณ์ที่ติดที่เสื้อผ้า และปฏิบัติ ตามข้อควรปฏิบัติในการทำ ความสะอาด) ๒.นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับสัญลักษณ์สากลในการดูแล รักษาเสื้อผ้า และการซักเสื้อผ้าและ การตากเสื้อผ้า จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ป้ายสัญลักษณ์สากลในการดูแล รักษาเสื้อผ้าบนกระดาน แล้วแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายว่าป้ายสัญลักษณ์ ดังกล่าวมีความหมายว่าอย่างไร และถ้าปฏิบัติตามสัญลักษณ์นั้นแล้วจะเกิดผลดี อย่างไร สัญลักษณ์สากล ในการดูแลรักษาเสื้อผ้า

สุดยอดคู่มือครู 36 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๓. การซักเสื้อผ้าและการตากเสื้อผ้า การซักเสื้อผ้าและการตากเสื้อผ้า เป็นวิธีการดูแล รักษาเสื้อผ้าอย่างหนึ่งซึ่งต้องทำาเป็นประจำา เพื่อให้มีเสื้อผ้า ที่แห้งสะอาดไว้สวมใส่ในครั้งต่อไป การเลือกซักเสื้อผ้าด้วยวิธีใดนั้น ขึ้นอยู่กับความสะดวก เวลา และฐานะทาง เศรษฐกิจของแต่ละครอบครัว ๓.๑ การซักเสื้อผ้า เสื้อผ้าที่สวมใส่แล้วย่อมเกิดความสกปรกจากคราบเหงื่อไคล ฝุ่นละออง หรือ รอยเปื้อนจากการทำากิจกรรมต่าง ๆ จึงต้องนำาไปซักทำาความสะอาด ตากแดด ให้แห้งแล้วพับเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อยเพื่อความสะดวกในการนำามาสวมใส่ การซักเสื้อผ้าโดยทั่วไปมี๒ วิธีได้แก่การซักเสื้อผ้าด้วยมือและการซักเสื้อผ้า ด้วยเครื่องซักผ้าซึ่งการซักเสื้อผ้าแต่ละวิธีมีข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันดังนี้ วิธีการซักเสื้อผ้าด้วยมือ วิธีการซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า ข้อดี ๑. ประหยัดนำ้าและไฟฟ้า ๒. ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อเครื่องซักผ้า ๓. เสื้อผ้าสะอาด ๔. ถนอมเนื้อผ้าให้ใช้ได้นาน ข้อดี ๑. ประหยัดแรงงาน ๒. ประหยัดเวลา ๓. เสื้อผ้าแห้งเร็ว ข้อเสีย ๑. สิ้นเปลืองแรงงาน ๒. สิ้นเปลืองเวลา ๓. เสื้อผ้าแห้งช้า ข้อเสีย ๑. สิ้นเปลืองนำ้าและไฟฟ้า ๒. สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายในการซื้อเครื่องซักผ้า ๓. ซักผ้าไม่ค่อยสะอาดเช่นบริเวณคอเสื้อ และรักแร้ 36 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ เปรียบเทียบความเหมือนและความ แตกต่างของการซักเสื้อผ้าด้วยมือกับ การซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า เขียน เป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด เมื่อนักเรียนพบสัญลักษณ์ บนเสื้อผ้า นักเรียนจะมีวิธีการดูแลรักษาเสื้อผ้าอย่างไร ๑ ซักแห้ง ไม่ต้องตาก แล้วนำไปรีด ๒ ซักเสื้อผ้าด้วยมือ ไม่ปั่นแห้ง แล้วนำไปรีด ๓ ซักเสื้อผ้าด้วยมือ ไม่บิด และรีดเสื้อผ้าด้วยอุณหภูมิต่ำ ๔ ซักเสื้อผ้าด้วยนำ้เย็น ไม่บิด และรีดเสื้อผ้าได้ครั้งเดียวเท่านั้น (เฉลย ๓ เหตุผล เป็นสัญลักษณ์แสดงว่า ซักด้วยมือเท่านั้น ห้ามซักด้วยเครื่องซักผ้า เป็นสัญลักษณ์แสดงว่า ห้ามบิด เป็นสัญลักษณ์แสดงว่า รีดด้วยอุณหภูมิต่ำ ดังนั้น นักเรียนจึงต้องดูแลรักษาเสื้อผ้า โดยซักเสื้อผ้าด้วยมือ ไม่บิด และรีดเสื้อผ้าด้วยอุณหภูมิต่ำ) การซักเสื้อผ้า ด้วยมือ การซักเสื้อผ้า ด้วยเครื่องซักผ้า การทำความ สะอาดเสื้อผ้า โดยใช้แรงงานคน การทำ ความสะอาด เสื้อผ้า การทำความสะอาด เสื้อผ้าโดยใช้ เครื่องซักผ้า ซึ่งประหยัด แรงงานคน การซักเสื้อผ้า และการตากเสื้อผ้า ข้อสอบเน้นสมรรถนะ

37 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๑) การซักเสื้อผ้าด้วยมือ เป็นการทำาความสะอาดเสื้อผ้าโดยใช้แรงงานคน ซึ่งมีวัสดุ อุปกรณ์ที่จำาเป็น ดังนี้ วัสดุ อุปกรณ์ การใช้งาน การดูแลรักษา ๏ กะละมัง ใช้สำาหรับใส่นำ้าสะอาดและ นำ้าผสมผงซักฟอกเพื่อซัก เสื้อผ้า รวมถึงใส่เสื้อผ้าที่ซัก แล้วเตรียมนำาไปตากให้แห้ง หลังการใช้งานทุกครั้งควรล้าง กะละมังให้สะอาดจนหมด คราบผงซักฟอก แล้วจึงนำาไป ควำ่าไว้ในที่ร่ม ๏ ผงซักฟอก ใช้ชำาระล้างสิ่งสกปรกบนเสื้อผ้า โดยผสมผงซักฟอกกับนำ้าสะอาด ตามอัตราส่วนที่ระบุไว้ข้างกล่อง หรือถุง ใช้มือตีผงซักฟอกให้ ละลายในนำ้าจนเกิดฟอง จากนั้นจึงใส่ผ้าลงไปซัก ทำาความสะอาด หลังการใช้งานควรปิดฝากล่อง ห รื อ มั ด ป า ก ถุ ง ผ ง ซั ก ฟ อ ก ให้แน่น เพื่อป้องกันความชื้น ซึ่งจะทำาให้ผงซักฟอกจับตัวกัน เป็นก้อน ๏ แปรงซักผ้า ใช้ขัดถูเสื้อผ้าในบริเวณที่มี คราบติดแน่น ซึ่งไม่สามารถ ซักออกได้ด้วยการใช้มือขยี้ ตามปกติ แปรงซักผ้ามีทั้ง พลาสติกชนิดอ่อน และ พลาสติกชนิดแข็ง หลังการใช้งานควรล้างแปรง ซักผ้าให้สะอาดจนหมดคราบ ผงซักฟอก แล้วนำาไปผึ่งให้แห้ง จึงเก็บเข้าที่ ๏ ตะกร้าใส่ผ้า ใช้สำาหรับใส่เสื้อผ้าที่กำาลังจะนำา มาซัก และใส่เสื้อผ้าที่ซักเสร็จ แล้ว เตรียมนำาไปตากให้แห้ง หลังการใช้งานควรล้างให้สะอาด แล้วนำาไปผึ่งให้แห้งในที่ร่ม 37 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ เกี่ยวกับวัสดุ อุปกรณ์ในการซักเสื้อผ้า ด้วยมือในประเด็นการใช้งาน และการ ดูแลรักษา

สุดยอดคู่มือครู 38 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ขั้นตอนการซักเสื้อผ้าด้วยมือ การซักเสื้อผ้าด้วยมือมีขั้นตอนดังนี้ การซักเสื้อผ้าเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อมทำาได้โดยไม่เทนำ้าผงซักฟอกลงในแม่นำ้าคูคลอง เพราะในผงซักฟอกมีสารฟอสเฟตที่ทำาให้นำ้าเน่าเสีย นอกจากนี้ควรนำานำ้าสุดท้าย ของการซักผ้าไปรดนำ้าต้นไม้เป็นการใช้ทรัพยากรนำ้าอย่างคุ้มค่า ๑ แยกซักเสื้อผ้าขาวและ เสื้อผ้าสีในนำ้าสะอาด๑ครั้ง ๒ เทผงซักฟอกลงในนำ้าสะอาด ใช้มือตีจนเกิดฟอง ๓ นำาเสื้อผ้าที่ซักในนำ้าสะอาดแล้วมาขยี้ในนำ้า ผงซักฟอกให้สะอาด ถ้าสกปรกมาก ควรแช่เสื้อผ้าในนำ้า ผงซักฟอกประมาณ ๑๐-๑๕ นาทีก่อนซัก ถ้ามีคราบ ติดแน่นควรใช้แปรงซักผ้าขัดถูเบาๆ ๔ ซักเสื้อผ้าในนำ้าสะอาด ๒ ครั้ง ๕ บิดเสื้อผ้าให้หมาด แล้วยกใส่ใน ตะกร้าหรือกะละมังเตรียมนำาไปตากให้แห้ง 38 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการซักเสื้อผ้าด้วยมือ โดย ตอบคำถาม ดังนี้ • เพราะเหตุใดจึงต้องแยกผ้าขาว และผ้าสีก่อนซัก (ป้องกันสีของผ้าตกใส่ผ้าขาว) • ถ้าเสื้อผ้าสกปรกมากควรทำ อย่างไรก่อนซักด้วยมือ ( แ ช่ เ สื้ อ ผ้ า ใ น นํ้ า ผ ง ซั ก ฟ อ ก ป ร ะ ม า ณ ๑๐-๑๕ นาที) ๗.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ แ ล ะ อ ภิ ป ร า ย เ กี่ ย ว กั บ ขั้ น ต อ น การซักเสื้อผ้าด้วยมือ เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด ขั้นตอนการซักเสื้อผ้า ด้วยมือ บิดเสื้อผ้าให้หมาด แล้วยกใส่ ในตะกร้าหรือกะละมังเตรียมนำ ไปตากให้แห้ง ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ แยกซักเสื้อผ้าขาวและเสื้อผ้าสี ในนํ้าสะอาด ๑ ครั้ง เทผงซักฟอกลงในนํ้าสะอาด ใช้มือตีจนเกิดฟอง นำเสื้อผ้าที่ซักในนํ้าสะอาดแล้วมาขยี้ ในนํ้าผงซักฟอกให้สะอาด ถ้าสกปรก มาก ควรแช่เสื้อผ้าในนํ้าผงซักฟอก ประมาณ ๑๐-๑๕ นาทีก่อนซัก ถ้ามีคราบติดแน่นควรใช้แปรงซักผ้า ขัดถูเบา ๆ ซักเสื้อผ้าในนํ้าสะอาด ๒ ครั้ง ขั้นตอนการซักเสื้อผ้าด้วยมือ

39 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒) การซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า เป็นการทำาความสะอาดเสื้อผ้าโดยใช้ เครื่องซักผ้าซึ่งเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดหนึ่งร่วมกับสารซักล้างดังนี้ ๑. เครื่องซักผ้า เครื่องซักผ้ามี๒ ประเภทได้แก่เครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ (ถังเดี่ยว) และเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ(ถังคู่) โดยแต่ละประเภทมีลักษณะ รูปร่างและการทำางานที่แตกต่างกันดังนี้ ๑.๑ เครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ ๑.๒ เครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ ลักษณะ เป็นถังคู่ มีปุ่มหรือลูกบิดหมุน เพื่อตั้งโปรแกรม การทำางานมีฝาเปิด-ปิดอยู่ด้านบนทั้ง ๒ ถัง ▲ เครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ ▲ เครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ ลักษณะ เป็นถังเดี่ยว มีปุ่ม ลูกบิดหมุน หรือระบบสัมผัส เพื่อตั้งโปรแกรมการทำางานฝาเปิด-ปิดได้มีทั้งฝาบนและฝาหน้า การทำางาน การซักเสื้อผ้าและการ ปั่นหมาดไม่สามารถทำางานร่วมกันได้ในถังเดียว การซัก เสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้าประเภทนี้ประหยัดนำ้า แต่ผู้ใช้ ต้องควบคุมระบบนำ้าโดยเปิด-ปิดนำ้าเองและเมื่อต้องการ ปั่นแห้งต้องย้ายผ้าจากถังซักไปสู่ถังปั่นหมาด ก่อนใช้เครื่องซักผ้าทุกชนิด ควรอ่านคู่มือที่ แนบมากับเครื่องซักผ้าให้เข้าใจและปฏิบัติตามอย่าง เคร่งครัด เพื่อให้ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพและ ปลอดภัย การทำางาน สามารถซักเสื้อผ้าให้ เสร็จสิ้นได้เองตั้งแต่เริ่มซักจนถึงปั่นหมาด โดยตั้ง โปรแกรมการทำางานเพียงครั้งเดียวก่อนซัก ซึ่งการซัก เสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้าประเภทนี้ต้องมีระบบนำ้าที่ดีและ เพียงพอต่อการใช้งานตั้งแต่เริ่มต้นจนสิ้นสุดการทำางาน และต้องใส่เสื้อผ้าตามนำ้าหนักที่แต่ละเครื่องระบุไว้ 39 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ เกี่ยวกับการซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า โดยตอบคำถาม ดังนี้ • การตั้งโปรแกรมการซักเสื้อผ้า ด้วยเครื่องซักผ้ามีหลักการอย่างไร (ตั้งตามนํ้าหนักและชนิดของเสื้อผ้า) • ถ้าซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า โดยไม่ดูข้อห้ามในสัญลักษณ์สากล ที่ติดมากับเสื้อผ้าจะเกิดผลอย่างไร (เสื้อผ้าอาจชำรุดเสียหาย) ข้อใดสรุปหลักการการซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้าได้ถูกต้อง ๑ ซักทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง ๒ ซักปริมาณมากในครั้งเดียว ๓ ใช้ผงซักฟอกให้เหมาะกับชนิดของเครื่องซักผ้า ๔ ตั้งโปรแกรมซักตามชนิดและน้ำหนักของเสื้อผ้า (เฉลย ๔ เหตุผล การทำงานของเครื่องซักผ้าขึ้นอยู่กับ การตั้งโปรแกรมการซักตามชนิดและนำ้หนักของเสื้อผ้า ถ้าตั้งโปรแกรมการซักไม่ถูกกับชนิดและนำ้หนักของเสื้อผ้า จะทำให้เสื้อผ้าไม่สะอาดหรือเสื้อผ้าเกิดการชำรุดฉีกขาดได้)

สุดยอดคู่มือครู 40 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ สารซักล้าง การดูแลรักษาเครื่องซักผ้า ทำาได้ดังนี้ ๏ กล่องใส่ผงซักฟอก และนำ้ายาปรับผ้านุ่ม ควรถอดออกมาล้าง เป็นระยะๆโดยใช้แปรงสีฟันขัดทำาความสะอาด ๏ ตัวถังภายนอก ควรใช้ฟองนำ้า หรือผ้าชุบนำ้าอุ่นหมาด ๆ เช็ดทำาความ สะอาด ๏ ขอบยาง ควรเช็ดให้แห้งทุกครั้งหลังการใช้งาน และไม่ควรปิดประตูเครื่อง เนื่องจากจะทำาให้มีกลิ่นอับชื้นและเกิดเชื้อราได้ง่าย ๏ ตัวถังภายใน ควรล้างทำาความสะอาดเดือนละครั้ง โดยตั้งโปรแกรม การซักผ้าหนา เปิดเครื่องและปล่อยให้ทำางานจนจบโปรแกรมโดยไม่ต้องใส่เสื้อผ้า และผงซักฟอก ๏ บานประตูและกระจก ให้ใช้ผ้าชุบนำ้าหมาด ๆ เช็ดโดยรอบ โดยเฉพาะ ด้านใน ๏ ไส้กรองนำ้าทิ้ง ควรถอดทำาความสะอาดอย่างสมำ่าเสมอ เนื่องจากอาจ เป็นสาเหตุของการอุดตันได้ จุดประกายโครงงาน “ถ้าตัวถังภายในเครื่องซักผ้าสกปรกควรทำาความสะอาดอย่างไร” นักเรียนแบ่งกลุ่มสืบค้นวิธีการทำาความสะอาดเครื่องซักผ้าจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ เพื่อเป็นแนวทางในการคิดหาวิธีการใหม่ที่ดีกว่าเดิม และไม่ต้องใช้ผลิตภัณฑ์ทำาความสะอาด ที่มีจำาหน่ายทดลองปฏิบัติจนได้ผลดีนำาเสนอวิธีการและเผยแพร่ความรู้ ๒. สารซักล้าง สารซักล้างที่ใช้กับเครื่องซักผ้า มีทั้งชนิดผง ชนิดเกล็ด และนำ้ายาซักผ้าที่เป็น ของเหลว สำาหรับวิธีการใช้สามารถอ่านได้จาก ฉลากข้างถุงกล่องหรือขวดผลิตภัณฑ์ 40 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ สาเหตุการชำรุดของเครื่องซักผ้า ผลที่ เกิดขึ้นและเสนอแนวทางป้องกัน เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด สาเหตุ ปัญหา ผลที่เกิดขึ้น แนวทางป้องกัน ใส่เสื้อผ้ามาก เกินไป ไม่มีเครื่องซักผ้าใช้ ไม่อ่านคู่มือ การใช้งาน อ่านคู่มือการใช้งานโดยละเอียด เครื่องซักผ้า ชำรุด

41 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ขั้นตอนการซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า การซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้ามีขั้นตอนดังนี้ ๑ สำารวจความเรียบร้อยของเครื่องซักผ้า ระบบนำ้าและปลั๊กไฟ ๒ ตรวจดูสิ่งของในกระเป๋าเสื้อ กระเป๋ากางเกงและ กระเป๋ากระโปรง ถ้ามีให้นำาออกให้หมด จากนั้นจึงใส่เสื้อผ้า เข้าไปในเครื่องซักผ้า โดยแยกซักผ้าขาว ผ้าสีและผ้าสีตก ไม่ปะปนกันแล้วปิดฝาเครื่องให้สนิท ๓ ใส่ผงซักฟอกหรือนำ้ายาซักผ้าลงไป ในเครื่องซักผ้า ๔ ตั้งโปรแกรมการทำางาน ตามนำ้าหนักและชนิดของเสื้อผ้า ๕ เปิดสวิตช์เริ่มการทำางาน และไม่ควรเปิดฝาเครื่อง ขณะทำางานโดยเฉพาะเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติเพราะจะทำาให้ นำ้าหกเลอะเทอะ เครื่องซักผ้าอาจชำารุดเสียหาย และเสื้อผ้า ไม่สะอาด ๖ เมื่อสิ้นสุดการทำางาน นำาเสื้อผ้าออกจากเครื่องซักผ้า ไปตากให้แห้ง แล้วถอดปลั๊กไฟ พร้อมทั้งดูแลรักษาความสะอาด เครื่องซักผ้าให้เรียบร้อย 41 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๑๐.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการซักเสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า เขียนเป็นแผนภาพความคิด ๑๑.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการตากเสื้อผ้า เขียนเป็น แผนภาพความคิด ๑๒.นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง สัญลักษณ์สากลในการดูแลรักษา เสื้อผ้า และการซักเสื้อผ้าและการ ตากเสื้อผ้า เป็นความคิดรวบยอด • การซักเสื้อผ้าเป็นวิธีการที่ทำ ให้ เสื้อผ้าสะอาด ไม่มีกลิ่น และใช้งาน ได้นาน ซึ่งการซักเสื้อผ้าทำ ได้ ๒ วิธี คือ การซักเสื้อผ้าด้วยมือ และการซัก เสื้อผ้าด้วยเครื่องซักผ้า โดยต้อง สังเกตป้ายสัญลักษณ์สากลในการ ดูแลรักษาเสื้อผ้าก่อนซักทุกครั้ง ๑๓. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า โดยคิดวิธีการซักเสื้อผ้าอย่างประหยัดนํ้า และไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เขียนเป็น แผนภาพความคิด นำน้ำสุดท้ายของ การซักเสื้อผ้า ไปรดน้ำต้นไม้ ซักเสื้อผ้าด้วยมือ ครั้งละมาก ๆ ใช้ผงซักฟอกใน ปริมาณที่พอเหมาะ ไม่เทน้ำผงซักฟอก ลงแม่น้ำ วิธีการซักเสื้อผ้า อย่างประหยัดน้ำและ ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ๑๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกัน วางแผนการซักเสื้อผ้า ด้วยมือและเครื่องซักผ้า รวมถึงตากเสื้อผ้าในด้าน วัสดุ อุปกรณ์ วิธีการทำ งาน และระยะเวลาที่ใช้ในการ ทำ งาน ขั้นตอนการซักเสื้อผ้า ด้วยเครื่องซักผ้า ตัวอย่างแผนภาพความคิด

สุดยอดคู่มือครู 42 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ นอกจากนี้เสื้อผ้าสีควรตากในที่ร่มเพื่อป้องกันเสื้อผ้าสีซีด และเสื้อผ้าที่ทำา จากไหมพรมควรตากบนพื้นตะแกรงในแนวราบเพื่อไม่ให้เสื้อผ้าเสียรูปทรง ๓.๒ การตากเสื้อผ้า ผ้าที่ซักเสร็จแล้วควรนำามาตากทันทีเพื่อป้องกันเสื้อผ้ามีกลิ่นอับชื้น โดยใช้ อุปกรณ์ได้แก่ ไม้แขวนเสื้อที่หนีบผ้าและราวตากผ้า ไม้แขวนเสื้อ ที่หนีบผ้า ขั้นตอนการตากเสื้อผ้า การตากเสื้อผ้ามีขั้นตอนดังนี้ ๑. คลี่ผ้าออก แล้วสะบัดผ้า ๒-๓ ครั้ง เพื่อให้สะเด็ดนำ้าและป้องกันไม่ให้ ผ้ายับมาก ๒. กลับผ้าด้านในออกมาด้านนอกทุกตัว เพื่อป้องกันไม่ให้ผ้ามีสีซีดและ เปื้อนฝุ่นละออง ๓. นำาเสื้อผ้ามาใส่ไม้แขวนเสื้อหรือพาดบนราวตากผ้า แล้วใช้ที่หนีบผ้าหนีบไว้ ไม่ให้เสื้อผ้าปลิว การตากเสื้อผ้า 42 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๑๕.นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ เสื้อผ้า ๒ ชิ้น มาฝึกปฏิบัติซักเสื้อผ้าด้วยมือ และ ตากเสื้อผ้าที่โรงเรียน บันทึกผล การปฏิบัติงานลงในแบบบันทึก แล้ว ประเมินผลงานในด้านความสะอาด หากพบข้อบกพร่อง ให้ปรับปรุงแก้ไข ให้สมบูรณ์ ๑๖. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจ เป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การสังเกตสัญลักษณ์สากลใน การดูแลรักษาเสื้อผ้า และการซัก เสื้อผ้าและการตากเสื้อผ้าอย่างถูกวิธี จะทำ ให้เสื้อผ้าสะอาด สีสด ใช้งานได้ ยาวนาน ๑๗.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันนำ เสนอ วิธีการซักเสื้อผ้าด้วยมือ และตากเสื้อผ้า ที่ปฏิบัติ พร้อมผลงานหน้าชั้นเรียน ๑๘.นักเรียนนำความรู้เรื่อง การซักเสื้อผ้า และการตากเสื้อผ้าไปปฏิบัติร่วมกับ สมาชิกในครอบครัว เพื่อเป็นการ ทำ ง า น บ้ า น ร่ ว ม กั บ ส ม า ชิ ก ใ น ครอบครัว และแบ่งเบาภาระการ ทำ งานบ้าน การตากเสื้อผ้า

43 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด แบบประเมินผลงานสำาหรับผู้ปกครอง ลงชื่อ ผู้ปกครอง ( / / ) ๑. การดูแลรักษาเสื้อผ้าตามสัญลักษณ์ที่ติดมากับป้ายบนเสื้อผ้ามีประโยชน์อย่างไร ๒. การซักเสื้อผ้าให้สะอาดมีแนวทางอย่างไร ๓. เพราะเหตุใดจึงต้องตากเสื้อผ้าสีในที่ร่ม ๑. นักเรียนเขียนอธิบายประสบการณ์การดูแลรักษาเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย ของตนเองและประโยชน์ที่ได้รับ ๒. นักเรียนสำารวจป้ายสัญลักษณ์ที่ติดมากับเสื้อผ้าของสมาชิกในบ้าน แล้ววาดภาพ สัญลักษณ์ดังกล่าว พร้อมอธิบายข้อควรปฏิบัติตามสัญลักษณ์ ๓. นักเรียนสำารวจวิธีการซักเสื้อผ้าของครอบครัวตนเองแล้ววิเคราะห์ข้อดีและข้อเสีย ๔. นักเรียนฝึกซักเสื้อผ้าและตากเสื้อผ้าที่บ้าน โดยมีผู้ปกครองเป็นผู้ประเมิน ผลการปฏิบัติงานลงในแบบประเมินผลงานดังตัวอย่าง กิจกรรม ผลการประเมิน ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง การซักเสื้อผ้า การตากเสื้อผ้า 43 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด ๑. ทำ ให้ดูแลรักษาเสื้อผ้าตัวนั้น ๆ ได้อย่าง ถูกวิธี ช่วยถนอมเสื้อผ้าให้ใช้งานได้นาน ๒. แยกผ้าสี ผ้าขาวก่อนซัก แช่เสื้อผ้าที่จะซัก ในนํ้าผงซักฟอก ๑๐-๑๕ นาทีก่อนซัก ถ้าเสื้อผ้ามีคราบติดแน่นควรใช้แปรงซักผ้า ขัดถูเบา ๆ ๓. เพื่อไม่ให้สีซีด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔

สุดยอดคู่มือครู 44 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๔. การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า เป็นขั้นตอนการทำางานต่อเนื่องจากการซัก และตากเสื้อผ้า ซึ่งจะช่วยให้เสื้อผ้าที่แห้งแล้วไม่ต้องเปื้อนฝุ่นที่เกิดจากลมพัด หรือ ตากแดดจนสีซีด รวมทั้งเป็นระเบียบเรียบร้อยพร้อมสำาหรับการนำามาพับและรีด หรือใช้งานต่อไป ๔.๑ การเก็บเสื้อผ้า การเก็บเสื้อผ้ามีขั้นตอนดังนี้ ๑. เก็บเสื้อผ้าที่ตากไว้จากราวตากผ้า โดยเสื้อผ้าที่มีไม้แขวนให้หิ้วมาทั้ง ไม้แขวน ส่วนเสื้อผ้าที่พาดไว้ให้ดึงที่หนีบผ้าออกแล้ววางรวมกันในกะละมังหรือ ตะกร้าผ้าที่แห้งสะอาด ๒. แยกประเภทเสื้อผ้าที่ต้องรีดและไม่ต้องรีด โดยเสื้อผ้าที่ต้องรีดให้แขวน รวมกันไว้เพื่อรอรีดส่วนเสื้อผ้าที่ไม่ต้องรีดวางรวมกันเพื่อพับก่อนเก็บเข้าตู้เสื้อผ้า การเก็บเสื้อผ้า 44 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การพับเสื้อผ้า ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับ การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า โดย ตอบคำถาม ดังนี้ • นักเรียนเคยเก็บและพับเสื้อผ้า หรือไม่ (เคย/ไม่เคย) ๒.นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการเก็บเสื้อผ้าและการพับ เสื้อผ้า จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน วิเคราะห์ขั้นตอนการเก็บเสื้อผ้า และ ขั้นตอนการพับเสื้อผ้า เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้ เรื่อง การเก็บเสื้อผ้าและการพับเสื้อผ้า เป็นความคิดรวบยอด • เมื่อเสื้อผ้าแห้งแล้วต้องเก็บและ พับเสื้อผ้าให้เป็นระเบียบเรียบร้อย พร้อมสำหรับการนำมารีดหรือใช้งาน ต่อไป ๑ ๑ ๒ ๒ ๓ กางชิ้นส่วนต่าง ๆ ของเสื้อผ้าออก เก็บเสื้อผ้าที่ตากไว้จากราวตากผ้า พับครึ่งตามแนวตั้ง แยกประเภทเสื้อผ้าที่ต้องรีด และไม่ต้องรีด จากนั้นพับครึ่งตามแนวขวาง ตัวอย่างแผนภาพความคิด ขั้นตอนการเก็บเสื้อผ้า ขั้นตอนการพับเสื้อผ้า

45 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๔.๒ การพับเสื้อผ้า เสื้อผ้าที่ไม่ต้องรีด เช่น ชุดนอน กางเกงชั้นใน เสื้อยืด กางเกงขาสั้น ถุงเท้า ผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดหน้า ผ้าถุง ควรพับให้เรียบร้อยเพื่อเก็บในกล่องหรือตู้เสื้อผ้า ดังตัวอย่าง ▲ กางเกงชั้นใน ▲ เสื้อ ▲ กางเกงขาสั้น ▲ ผ้าเช็ดตัว ▲ ถุงเท้า 45 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบ วิธีการพับเสื้อผ้า เช่น เสื้อเชิ้ตหลาย ๆ แบบ แล้ววิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสีย จากนั้น ตัดสินใจเลือกวิธีที่ดีที่สุดมาใช้งาน ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนการพับ เสื้อเชิ้ตที่เลือกในด้านวิธีการพับ และ เวลาในการพับ นักเรียนจะนำความรู้เรื่อง การพับถุงเท้า ไปใช้พับเสื้อผ้าหรือเครื่องแต่งกาย ในข้อใด ๑ กางเกงยีน ๒ ผ้าเช็ดหน้า ๓ เสื้อนักเรียน ๔ ผ้าพันคอไหมพรม (เฉลย ๔ เหตุผล ผ้าพันคอไหมพรมมีลักษณะคล้ายกับถุงเท้าจึงมีวิธีพับเหมือนกัน) ๗.นักเรียนนำ เสื้อผ้าของตนเองมาฝึก ปฏิบัติการพับเสื้อผ้าตามวิธีการและ ขั้นตอนที่วางแผนไว้คนละ ๒ ชิ้น แล้ว บันทึกผลการปฏิบัติงานลงในแบบบันทึก แล้วประเมินผลงานของตนเอง ด้านความเรียบร้อยและสวยงาม ๘. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น ความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • ก า ร เ ก็ บ แ ล ะ พั บ เ สื้ อ ผ้ า ที่ มี ประสิทธิภาพและได้ผลงานที่มีคุณภาพ ต้องไม่ให้เสื้อผ้ายับและใช้เวลาทำ งาน น้อยที่สุด การพับเสื้อผ้า

สุดยอดคู่มือครู 46 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ลงชื่อ ผู้ปกครอง ( / / ) แบบประเมินผลงาน ๑. เพราะเหตุใดจึงต้องเก็บเสื้อผ้าทันทีที่แห้ง ๒. การพับเสื้อผ้ามีประโยชน์อย่างไร ๑. นักเรียนฝึกเก็บเสื้อผ้าที่บ้าน โดยมีผู้ปกครองเป็นผู้ประเมินผลงานลงในแบบประเมิน ผลงาน ดังตัวอย่าง ๒. นักเรียนนำาเสื้อผ้าต่อไปนี้มาฝึกพับที่โรงเรียน โดยมีครูเป็นผู้ประเมินผลงาน กางเกงชั้นใน ผ้าเช็ดตัว กางเกงขาสั้น เสื้อยืดแขนสั้น ถุงเท้า กิจกรรม ผลการประเมิน ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง การเก็บเสื้อผ้า 46 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๙. นักเรียนนำ เสนอผลงานการพับเสื้อผ้า ของตนเองหน้าชั้นเรียน และแสดง ความคิดเห็นร่วมกันเพื่อขยายความรู้ ๑๐. นักเรียนนำความรู้เรื่อง การเก็บเสื้อผ้า และการพับเสื้อผ้า ไปปฏิบัติร่วมกับ สมาชิกในครอบครัว เพื่อเป็นการ ทำ ง า น บ้ า น ร่ ว ม กั บ ส ม า ชิ ก ใ น ครอบครัว และแบ่งเบาภาระการ ทำ งานบ้าน ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ ๑. เพื่อไม่ให้เสื้อผ้าสีซีดเนื่องจากถูกแสงแดดเป็นระยะเวลานาน และป้องกัน ไม่ให้เสื้อผ้าเปื้อนฝุ่น ๒. เพื่อให้เสื้อผ้าไม่เสียรูปทรง ไม่ยับ และสะดวกต่อการหยิบใช้

47 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๕. การรีดเสื้อผ้า วัสดุอุปกรณ์ การใช้งาน การดูแลรักษา ๏ เตารีด ใช้รีดผ้าให้เรียบมีให้เลือกใช้ ทั้งเตารีดไฟฟ้าธรรมดา เตารีดไอนำ้า และเตารีดแบบ ใช้ทับ ซึ่งเตารีดไอนำ้าจะรีด ได้เรียบที่สุดแต่มีราคาแพง หลังใช้งานควรถอดปลั๊กไฟ แล้วทำาความสะอาดแผ่นโลหะ หน้าเตารีดด้วยการใช้ผ้านุ่ม ๆ ชุบนำ้าบิดหมาด ๆ เช็ดขณะ ยังอุ่น หากมีคราบสกปรกติด อาจใช้นาำ้ยาทำาความสะอาดเช็ด แล้วเคลือบด้วยนำ้ายาเคลือบ อีกครั้งหนึ่ง ๏ โต๊ะรีดผ้า และผ้ารองรีด ใช้รองรีดเสื้อผ้า หลังใช้งานควรปัดฝุ่น พับเก็บ ให้เรียบร้อยหากเป็นโต๊ะรีดผ้า ที่มีปลอกหมั่นถอดซัก เดือนละ๑-๒ ครั้ง การรีดเสื้อผ้า เป็นวิธีทำาให้เสื้อผ้าเรียบ น่าสวมใส่ และเสื้อผ้าที่เรียบนี้เองจะ ช่วยส่งเสริมให้ผู้สวมใส่มีบุคลิกภาพดี ๕.๑ วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการรีดเสื้อผ้า วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการรีดเสื้อผ้าแต่ละชนิดมีวิธีการใช้งานและการดูแลรักษา แตกต่างกันดังนี้ 47 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การรีดเสื้อผ้า ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ เดิม โดยตอบคำถาม ดังนี้ • นักเรียนจะใช้วิธีการใดทำให้เสื้อผ้า ที่ซักสะอาดแล้ว เรียบร้อยน่าสวมใส่ (ตัวอย่างคำ ตอบ รีดด้วยเตารีด) ๒.ผู้แทนนักเรียน ๒-๓ คน ที่เคยรีดเสื้อผ้า ด้วยตนเองหรือเคยเห็นผู้ปกครอง รีดเสื้อผ้าออกมาเล่าวิธีการรีดเสื้อผ้า ให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการรีดเสื้อผ้า จากแหล่ง การเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน

สุดยอดคู่มือครู 48 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ วัสดุอุปกรณ์ การใช้งาน การดูแลรักษา ๏ หมอนรองรีด ใช้รองรีดเสื้อผ้าบริเวณที่ รีดยากเช่นแขนเสื้อปกเสื้อ มุมเสื้อ หลังใช้งานควรปัดฝุ่น แล้วเก็บในที่ที่หยิบใช้สะดวก ๏ กระบอกฉีดนำ้า ใช้ใส่นำ้าหรือนำ้ายารีดผ้า สำาหรับฉีดพรมลงบนเสื้อผ้า ให้มีความชื้นก่อนรีด หลังใช้งานหากนาำ้ยารีดผ้าหมด หรือนำ้าในกระบอกฉีดนำ้าหมด ให้ล้างภายในและภายนอกขวด ให้สะอาดก่อนเติมนำ้ายารีดผ้า หรือนำ้าใหม่เข้าไป ๏ ตะกร้าใส่ผ้าและ กะละมังใส่ผ้า ใช้ใส่ผ้าที่พรมนำ้า แล้วม้วนไว้ ก่อนนำาไปรีด หลังใช้งานควรล้างให้สะอาด ผึ่งให้แห้งแล้วเก็บเข้าที่ ๏ ไม้แขวนเสื้อ ใช้แขวนเสื้อผ้าที่รีด เรียบร้อยแล้วมีให้เลือกใช้ ทั้งชนิดที่มีที่หนีบผ้าและ ชนิดที่ไม่มีที่หนีบผ้า หลังใช้งานควรล้างให้สะอาด ผึ่งให้แห้งแล้วเก็บไว้บริเวณ ที่หยิบใช้ง่าย 48 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน วิเคราะห์และอภิปรายวัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ ในการรีดเสื้อผ้า รวมถึงการใช้งานและ การดูแลรักษา โดยตอบคำถาม ดังนี้ • วัสดุ อุปกรณ์ชนิดใดที่สามารถนำ มาใช้ในการรีดเสื้อผ้า (ตัวอย่างคำ ตอบ เตารีด โต๊ะรีดผ้าและ ผ้ารองรีด หมอนรองรีด กระบอกฉีดนํ้า ตะกร้า ใส่ผ้าและกะละมังใส่ผ้า และไม้แขวนเสื้อ) • เตารีดมีวิธีการใช้งานอย่างไร (เตารีดใช้รีดผ้าให้เรียบ) • วัสดุ อุปกรณ์ชนิดใดใช้รองรีด เสื้อผ้า (ตัวอย่างคำ ตอบ โต๊ะรีดผ้าและผ้ารองรีด และหมอนรองรีด) • ไม้แขวนเสื้อ หลังใช้งานแล้วมีวิธี ดูแลรักษาอย่างไร (ตัวอย่างคำ ตอบ ล้างให้สะอาด ผึ่งให้แห้ง แล้วเก็บไว้บริเวณที่หยิบใช้ง่าย)

49 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean การรีดเสื้อผ้า ชนิดของผ้า อุณหภูมิที่เหมาะสม ผ้าฝ้ายผ้าลินิน อุณหภูมิสูง ประมาณ ๑๕๐-๒๐๐ องศาเซลเซียส ผ้าไหมผ้าขนสัตว์ อุณหภูมิปานกลาง ประมาณ ๘๐-๑๔๙ องศาเซลเซียส ผ้าใยสังเคราะห์ อุณหภูมิตำ่า ประมาณ ๖๐-๗๙ องศาเซลเซียส ๕.๒ ข้อควรปฏิบัติในการรีดเสื้อผ้า ๓. พรมนำ้าให้เสื้อผ้ามีความชื้นก่อนรีด หรือใช้นำ้ายารีดผ้า หรือรีดผ้าขณะกำาลัง หมาดจนเกือบแห้งจะช่วยให้ผ้าอ่อนตัว รีดได้ง่ายและเรียบเสมอกัน ๔. ออกแรงกดเตารีดตามนำ้าหนักของเตารีด เช่น เตารีดที่มีนำ้าหนักมาก จะใช้แรงกดน้อยเตารีดที่มีนำ้าหนักน้อยจะใช้แรงกดมาก ๕. ขณะรีดผ้าควรมีสมาธิมองดูเสื้อผ้าที่รีดตลอดเวลาระมัดระวังไม่ให้เตารีด สัมผัสมือจนเกิดแผลพุพอง การรีดเสื้อผ้าให้เรียบถนอมเนื้อผ้าและปลอดภัยมีข้อควรปฏิบัติดังนี้ ๑. ศึกษาวิธีการใช้วัสดุอุปกรณ์สำาหรับรีดเสื้อผ้าจากเอกสาร แผ่นพับหรือ ฉลากที่ติดอยู่บนกล่องและภาชนะบรรจุให้ละเอียดก่อนใช้งาน ๒. สำารวจชนิดของผ้าที่ต้องการรีด เพื่อจะได้ปรับอุณหภูมิของเตารีดให้ เหมาะสมกับชนิดของผ้าดังตัวอย่าง 49 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ข้อควรปฏิบัติในการรีดเสื้อผ้าและ ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด การรีดเสื้อผ้าวิธีใดประหยัดไฟฟ้าน้อยที่สุด ๑ ปรับอุณหภูมิให้เหมาะสมกับชนิดของเนื้อผ้าที่จะรีด ๒ รีดเสื้อผ้าครั้งละหลายตัวติดต่อกันจนเสร็จ ๓ ถอดปลั๊กเตารีดก่อนรีดเสื้อผ้าตัวสุดท้ายเสร็จ ๔ พรมน้ำเสื้อผ้าให้ชุ่มจึงรีด (เฉลย ๔ เหตุผล การพรมนำ้จนชุ่มจะทำให้ต้องใช้เวลาในการรีดนานขึ้น ซึ่งต้องใช้พลังงานไฟฟ้ามากขึ้น) ข้อควรปฏิบัติ ในการรีดเสื้อผ้า ๖. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การรีด เสื้อผ้า เป็นความคิดรวบยอด • การรีดเสื้อผ้าเป็นวิธีทำ ให้เสื้อผ้า เรียบ น่าสวมใส่ ๗. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าให้มี คุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้านอยู่อย่าง พอเพียงโดยร่วมกันหาแนวทางวิธีการ รีดเสื้อผ้าที่ช่วยประหยัดพลังงานไฟฟ้า ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบ แนวทางการรีดเสื้อผ้าให้เรียบ ประหยัด พลังงานและทรัพยากรมา ๒ แนวทาง วิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียของแต่ละ แนวทาง แล้วตัดสินใจเลือกแนวทาง ที่ดีที่สุดมาใช้งาน ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้าตามแนวทาง ที่เลือกในด้านวัสดุ อุปกรณ์ วิธีการ ทำ งาน และเวลาที่ใช้ทำ งาน ๑ ๒ ๓ ๔ ปรับอุณหภูมิให้เหมาะกับผ้า เสียบปลั๊กเตารีด แล้วทดลองความร้อน ทับผ้าด้านใน คลี่ผ้าที่พรมนํ้าบนผ้ารองรีด จากนั้นรีดส่วนเล็ก ๆ ของตัวก่อน แล้วรีดตัวเสื้อ หมุนปุ่มควบคุมอุณหภูมิที่เลข ๐ จากนั้นถอดปลั๊กเตารีด ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า

สุดยอดคู่มือครู 50 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ อาชีพน่ารู้ เว็บไซต์แนะนำา ๕.๓ ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า การรีดเสื้อผ้าโดยทั่วไปมีขั้นตอนดังนี้ ๑. ปรับระดับอุณหภูมิที่ปุ่มควบคุมบนเตารีดให้เหมาะสมกับผ้าแต่ละชนิด ที่จะรีด ๒. เสียบปลั๊กเตารีด แล้วทดลองความร้อนกับผ้าด้านใน โดยรีดบริเวณ สาบเสื้อก่อนการรีดตัวเสื้อ หรือระหว่างที่รอให้เตารีดร้อน อาจรีดผ้าบาง ๆ เช่น ผ้าเช็ดหน้าก่อนเพื่อเป็นการประหยัดพลังงานไฟฟ้า ๓. คลี่ผ้าที่พรมนำ้าแล้ววางไว้บนผ้ารองรีดหรือโต๊ะรองรีด จากนั้นรีดส่วนเล็ก ๆ ของตัวเสื้อก่อน เช่น คอ ปก แขน กระเป๋า ขอบกระโปรง ขอบกางเกง แล้วรีด ตัวเสื้อ ตัวกระโปรง หรือตัวกางเกง โดยต้องรีดให้แห้งสนิท เพื่อป้องกันผ้าคืนตัว ซึ่งจะทำาให้ผ้าไม่เรียบ ๔. หมุนปุ่มควบคุมอุณหภูมิมาที่เลข ๐ จากนั้นถอดปลั๊กเตารีดเมื่อใกล้ รีดเสร็จ แล้วรีดผ้าบาง ๆ ได้อีกเล็กน้อย เพราะเมื่อถอดปลั๊ก เตารีดยังมีความร้อน อยู่อีกระยะเวลาหนึ่ง อาชีพรับจ้างซัก อบ รีดเสื้อผ้า เป็นอาชีพที่ทำางานเกี่ยวกับการรับเสื้อผ้าที่ยัง ไม่ได้ซักมาซักให้สะอาดหอมและรีดให้เรียบเพื่อแลกกับค่าจ้างโดยอาจคิดราคา ค่าจ้างต่อชิ้นหรือเหมาจ่ายเป็นรายเดือน รีดผ้าประหยัดไฟ...ใช่เลย!! http://www.hilight.kapook.com/view/42862 การดูแลรักษาเสื้อผ้าให้ใช้งานได้ยาวนานทำาได้โดยซ่อมแซมเสื้อผ้าที่ชำารุดซักตาก เก็บ พับและรีดเสื้อผ้าด้วยวิธีการและขั้นตอนที่ถูกต้อง สรุปความรู้ 50 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๑๐.นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกปฏิบัติการรีด เสื้อผ้า คนละ ๑ ชิ้น แล้วบันทึกผล การปฏิบัติงานลงในแบบบันทึก แล้วประเมินผลงานด้านความเรียบ ๑๑.นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น ความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การรีดเสื้อผ้าให้มีประสิทธิภาพ และได้ผลงานที่มีคุณภาพต้องปรับ อุณหภูมิให้เหมาะสมกับเนื้อผ้า พรมนํ้าพอชื้นบนเสื้อผ้าก่อนรีด และ รีดทีละส่วนจนครบ ๑๒.นักเรียนนำ เสนอผลงานเสื้อผ้าที่ ตนเองรีดหน้าชั้นเรียน และแสดง ความคิดเห็นร่วมกันเพื่อขยายความรู้ ๑๓. นักเรียนนำความรู้เรื่อง การรีดเสื้อผ้า ไปปฏิบัติรีดเสื้อผ้าให้สมาชิกใน ครอบครัว ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า

51 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๑. การรีดเสื้อผ้าให้เรียบถนอมเนื้อผ้าและปลอดภัยทำาได้อย่างไร ๒. เพราะเหตุใดจึงต้องรีดเสื้อผ้าให้แห้งสนิท ๓. การประหยัดพลังงานไฟฟ้าในการรีดเสื้อผ้ามีแนวทางอย่างไร ๑. นักเรียนเขียนลำาดับขั้นตอนการรีดเสื้อผ้าที่ถูกต้องเป็นแผนภาพความคิด ดังตัวอย่าง ๒. นักเรียนนำาเสื้อกางเกงและกระโปรงมาฝึกรีดอย่างละ๑ชิ้นโดยมีครูเป็นผู้ประเมิน ผลงาน ขั้นตอนการรีดเสื้อผ้า ขั้นตอนที่๑ ขั้นตอนที่ ๒ ขั้นตอนที่ ๓ ขั้นตอนที่ ๔ 51 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด ๑. ใช้อุณหภูมิของเตารีดให้เหมาะสมกับชนิด ของเนื้อผ้า ๒. เพื่อไม่ให้เสื้อผ้าอับชื้น ป้องกันผ้าคืนตัว และไม่เรียบ ๓. รีดเสื้อผ้าครั้งละมาก ๆ และไม่พรมนํ้าจนเปียกมากเกินไป ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔

สุดยอดคู่มือครู 52 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ งานเกษตร มาตรฐาน ง ๑.๑ เข้าใจการทำ งาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำ งาน ทักษะการ จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำ งานร่วมกัน และทักษะการ แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ นิสัยในการทำ งาน มีจิตสำนึกในการใช้ พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว เป้าหมายการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้

53 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean แผนผังสาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน(ง๑.๑ป.๕/๑) ๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอย่างเป็นระบบประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ (ง๑.๑ป.๕/๒) ๓. มีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า (ง๑.๑ป.๕/๔) ตัวชี้วัด ความรู้ทั่วไป เกี่ยวกับการปลูกพืช การปลูกผักในแปลง การปลูกพืช ประเภทของพืช งานเกษตร ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี อยู่อย่างพอเพียง ตัวชี้วัดที่ ๕.๑ ดำ เนินชีวิตอย่างพอประมาณ มีเหตุผล รอบคอบ มีคุณธรรม มุ่งมั่นในการทำงาน ตัวชี้วัดที่ ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน การปฏิบัติหน้าที่การงาน ตัวชี้วัดที่๖.๒ ทำ งานด้วยความเพียรพยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ เร็จ ตามเป้าหมาย สมรรถนะสำ คัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สืบค้น ออกแบบ และ ประดิษฐ์ภาชนะสำหรับปลูกผักสวนครัวบนที่พักอาศัยที่มีพื้นที่จำ กัด สามารถเคลื่อนย้ายได้สะดวก แล้วทดลองปลูกผักสวนครัวที่สนใจ นำ เสนอในแบบแผงโครงงาน จดุ ประกายโครงงาน

สุดยอดคู่มือครู 54 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๒. ประเภทของพืช ๑. การปลูกพืช การปลูกพืชเป็นงานเกษตรประเภทหนึ่ง ซึ่งสามารถนำาผลผลิตไปใช้ประโยชน์ได้ เช่นการปลูกผักสวนครัวจะได้ผักสวนครัว ไว้รับประทานในครัวเรือน และหากมี ผลผลิตมากก็นำาไปจำาหน่ายเพื่อสร้างรายได้ การปลูกต้นมะม่วงจะได้มะม่วงสุก ไว้รับประทาน และได้ร่มเงาจากกิ่งก้าน และใบของต้นมะม่วง การปลูกพืชเป็นการนำาเมล็ดพันธุ์หน่อ หัว มาปลูกลงในดินหรือวัสดุอื่น ที่เหมาะสม เพื่อให้งอกหรือเจริญเติบโต สามารถนำาไปใช้ประโยชน์ตามต้องการและ ขยายพันธุ์ต่อไป หัวหอมแดง หัวหอมใหญ่ เมล็ดพันธุ์ผัก และผลไม้ หน่อของกล้วยไม้ ต้นมะม่วง 54 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การปลูกผักในแปลง ภาระงาน/ชิ้นงาน ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ เดิมเกี่ยวกับการปลูกพืช โดยตอบ คำถาม ดังนี้ • นักเรียนรู้จักหรือเคยใช้วิธีใด ที่ทำ ให้พืชที่ปลูกเจริญเติบโตและ ให้ผลผลิตดี (ตัวอย่างคำ ตอบ ดูแลอย่างดีด้วยการ รดนํ้า ให้ปุ๋ยกำจัดวัชพืช) ๒.ผู้แทนนักเรียน ๒-๓ คน ที่เคยมี ประสบการณ์การปลูกพืชด้วยตนเอง ออกมาเล่าวิธีการปลูกพืช ๑ ชนิด ให้เพื่อนฟังหน้าชั้นเรียน ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการปลูกพืช ประเภทของพืช ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการปลูกพืช และการปลูกผักในแปลง จากแหล่ง การเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน การเลือกปลูกพืชชนิดใดนั้นควรพิจารณาจากสิ่งใดเป็นอันดับแรก ๑ อุปกรณ์และเครื่องมือเพาะปลูกที่มี ๒ การดูแลรักษาพืชที่จะใช้ ๓ เมล็ดพันธุ์ที่จะใช้ปลูก ๔ พื้นที่ที่จะใช้ปลูก (เฉลย ๔ เหตุผล ดินแต่ละพื้นที่มีสภาพและธาตุอาหารที่พืชต้องการ ไม่เหมือนกันจึงต้องคำนึงถึงก่อนเป็นอันดับแรกก่อนเลือกปลูกพืช) การปลูกพืช

55 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒. ประเภทของพืช พืชโดยทั่วไปแบ่งได้เป็น ๒ ประเภทดังนี้ ๒.๑ พืชสวน เป็นพืชที่ต้องการการดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด และพิถีพิถัน มีขอบเขตในการ ปลูกที่แน่นอน มีขั้นตอนและความประณีตในการปลูกมาก นับตั้งแต่การเพาะเมล็ด การเตรียมดินการจัดระยะปลูก การให้ปุ๋ย การให้นำ้า การพรวนดินการป้องกันและ เงาะ ๒) ไม้ดอก เป็นพืชที่ใช้ประโยชน์จาก ดอก โดยใช้ตกแต่งอาคารบ้านเรือน หรือ ตัดดอกมาปักแจกัน มีทั้งไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ไม้พุ่ม และไม้คลุมดิน ตัวอย่างไม้ดอก เช่น ดาวเรือง ดาวกระจาย ชวนชม เข็ม บานชื่น กุหลาบเบญจมาศกล้วยไม้ ๓) ไม้ประดับ เป็นพืชที่ปลูกขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์จากรูปร่าง รูปทรง สีสันของ ▲ สาวน้อยประแป้ง ▲ เฟิร์น กล้วยไม้ กำาจัดวัชพืชแมลงและการเก็บเกี่ยวผลผลิต พืชสวน แบ่งเป็นกลุ่มตามลักษณะการ ใช้ประโยชน์ได้ดังนี้ ๑) ไม้ผล เป็นพืชที่ใช้ประโยชน์จากผล ส่วนใหญ่เป็นไม้ยืนต้นที่มีอายุยืน ลำาต้น แข็งแรง เช่น มะม่วง ลองกอง ลำาไย ลิ้นจี่ ส้ม เงาะทุเรียนมังคุดน้อยหน่า ลำาต้นและใบซึ่งสวยงามแตกต่างกัน มีทั้งไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ไม้พุ่ม และ ไม้ล้มลุก เช่น ปาล์มต่าง ๆ ข่อย สน ชนิดต่าง ๆ เทียนทอง สาวน้อยประแป้ง เฟิร์นชนิดต่างๆ ๒. ประเภทของพืช 55 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน อ่านบัตรคำ ชื่อพืช แล้วจัดจำ แนกพืช เป็นพืชสวนกับพืชไร่ เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างบัตรคำ ฝ้าย ข้าวโพด ฟ้าทะลายโจร กล้วยไม้ เทียนทอง ถั่วเหลือง กระถิน อ้อย มะกรูด มะม่วง ตัวอย่างแผนภาพความคิด พืช พืชสวน พืชไร่ กระถิน มะกรูด มะม่วง ฟ้าทะลายโจร กล้วยไม้ เทียนทอง ฝ้าย ข้าวโพด อ้อย ถั่วเหลือง ประเภท พืชสวน

สุดยอดคู่มือครู 56 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๔) ผัก เป็นพืชที่ปลูกขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์ จากส่วนต่างๆเป็นอาหารเช่นลำาต้นใบดอก ผล เมล็ด และหัว ผักส่วนใหญ่เป็นไม้ล้มลุก เจริญเติบโตเร็วผักอายุสั้นเช่นขิงข่าตะไคร้ ผักกาด คะน้า ผักบุ้ง พริก มะเขือ ฟักทอง แตงกวา ส่วนผักที่เป็นพืชยืนต้น มีอายุยืน เช่น สะตอ ชะอม กระถิน มะรุม ผักหวาน มะกรูดขี้เหล็ก ผักหวาน ฟ้าทะลายโจร ๕) พืชสมุนไพร เป็นพืชที่ปลูกขึ้น เพื่อใช้ส่วนต่าง ๆ มาทำายารักษาโรค และ บรรเทาอาการเจ็บป่วย ซึ่งแต่ละชนิดจะมี สรรพคุณที่แตกต่างกันไป เช่น ฟ้าทะลายโจร ช่วยขับเสมหะ ลดไข้แก้ร้อนใน ใบบัวบก ช่วยลดความดันโลหิต ขมิ้นชัน ช่วยเรื่อง ท้องอืดท้องร่วงจุกเสียด ข้าวโพด ๒.๒ พืชไร่ เป็นพืชที่ปลูกโดยใช้เนื้อที่มาก เจริญเติบโตเร็ว ส่วนใหญ่เป็นพืชล้มลุก มีอายุ ตั้งแต่ ๒ เดือน ถึง ๑ ปีหรือมากกว่า ผลผลิต ของพืชไร่ใช้บริโภคเป็นอาหารหลักและ เป็นสินค้าส่งออก จัดเป็นพืชเศรษฐกิจของ ประเทศ ซึ่งสามารถทำารายได้เข้าประเทศเป็น จำานวนมาก ตัวอย่างพืชไร่ เช่น ข้าว ข้าวโพด อ้อยถั่วต่างๆยาสูบฝ้ายมันสำาปะหลัง 56 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสำ รวจ พืชสวนที่ปลูกในบริเวณโรงเรียนหรือ ท้องถิ่น แล้ววิเคราะห์จัดจำ แนกพืช ลงในตาราง ตัวอย่างตาราง ประเภทของพืชสวน ไม้ผล ไม้ดอก ไม้ประดับ ผัก พืช สมุนไพร ๑. กุหลาบ ๒. คะน้า ๓. ฟ้าทะลายโจร ๔. สาวน้อยประแป้ง ๕. มะนาว พืชสวน ในโรงเรียนหรือ ท้องถิ่น พืชไร่

57 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๓. ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการปลูกพืช ๓.๑ ขั้นตอนการปลูกพืชในดิน การปลูกพืชในดินมีขั้นตอนดังนี้ ๑) การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์หรือส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่น กิ่งพันธุ์หน่อ หัว ที่จะนำามาใช้เพาะปลูกควรคัดเลือกที่มีคุณภาพดีโดยมีลักษณะทั่วไปดังนี้ (๑) เมล็ดพันธุ์ ควรเลือกเมล็ดจากฝักแก่เต็มที่ มีความสมบูรณ์ เมล็ดใหญ่แข็งแรง ไม่เหี่ยว ไม่ฝ่อไม่ถูกแมลงเจาะทำาลายและไม่เป็นโรค (๒) ส่วนต่าง ๆ ของพืช เช่น กิ่งพันธุ์ควรเลือกกิ่งพันธุ์ที่ไม่อ่อนหรือแก่ จนเกินไป มีความสมบูรณ์ไม่เหี่ยว ไม่เน่า ไม่เป็นโรค และไม่ถูกแมลงกัดกิน ควรเลือกกิ่งพันธุ์ที่มีความสมบูรณ์ ๒) การเตรียมดิน เป็นการทำาให้ดินมีสภาพเหมาะสมต่อการเจริญเติบโต ของพืช ซึ่งโดยทั่วไปพืชจะเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนผสมกับปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก เพราะทำาให้ดินมีสภาพร่วน โปร่ง ระบายนำ้าและอากาศได้ดีการเตรียมดินสามารถ ใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่น เพื่อความสะดวกในการจัดหาและประหยัดค่าใช้จ่าย ดังตัวอย่าง ดินร่วน๑ส่วน ปุ๋ยหมัก๑ส่วน ปุ๋ยคอก๑ส่วน การปลูกพืชให้เจริญเติบโตนั้น ทำาได้หลายวิธีทั้งการปลูกพืชในดินและ การปลูกพืชแบบไม่ใช้ดิน (hydroponics) ซึ่งโดยทั่วไปมักนิยมปลูกพืชในดิน เพราะมีขั้นตอนการปลูกและวิธีการดูแลรักษาง่ายกว่า การปลูกพืชในดินสามารถปลูกได้ทั้งในภาชนะและในแปลง โดยจะเลือกปลูก แบบใดนั้น ขึ้นอยู่กับพื้นที่หรือบริเวณที่มีกล่าวคือ ถ้ามีพื้นที่น้อยก็ควรเลือก ปลูกพืชในภาชนะและหากมีพื้นที่กว้างขวางก็ควรเลือกปลูกพืชในแปลง ๓) การปลูกพืช เป็นการนำาเมล็ดพันธุ์ต้นกล้าหรือส่วนต่าง ๆ ของพืช มาปลูกลงในดินที่เตรียมไว้แล้วซึ่งทำาได้หลายวิธีเช่นใช้เมล็ดพันธุ์โรยหรือหว่านลง บนดินใช้กิ่งพันธุ์ปักชำาลงในดินใช้ต้นกล้าปลูกลงในหลุมที่ขุดไว้ 57 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ขั้นตอนการปลูกพืชในดิน เขียนเป็น แผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด การเก็บเกี่ยวผลผลิต ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ หรือส่วนต่าง ๆ ของพืช การเตรียมดิน การปลูกพืช การดูแลรักษา เมล็ดพันธุ์ข้อใดที่ควรเลือกนำมาปลูก ๑ เหี่ยว มีรอยแมลงกัดแทะ ๒ ลีบ และมีเชื้อราเกาะโดยรอบ ๓ ไม่ฝ่อ ไม่เป็นโรค ไม่มีแมลงเจาะ ๔ ไม่สะอาด มีคราบดิน และกรวดทรายปะปน (เฉลย ๓ เหตุผล เมล็ดพันธุ์ที่ดีคือไม่ฝ่อไม่เป็นโรคไม่มีแมลงเจาะเมื่อนำไปเพาะจะได้ต้นกล้าที่แข็งแรงสมบูรณ์ ให้ผลผลิตที่ดี) ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับ การปลูกพืช

สุดยอดคู่มือครู 58 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๔) การดูแลรักษา เป็นการทำาให้ต้นพืชที่ปลูกเจริญเติบโต งอกงาม และให้ ผลผลิตตามต้องการซึ่งมีวิธีการดังนี้ (๑) การรดนํ้า นำ้าช่วยลำาเลียงสารอาหารในดินให้แก่ต้นพืช จึงควรรด ทุกวัน วันละ ๒ ครั้ง เช้าและเย็น ไม่ควรรดนำ้ามากเกินไป เพราะจะทำาให้พืชเน่า ตายได้ (๒) การพรวนดิน เป็นการทำาให้ดินร่วนซุยมีช่องว่าง ทำาให้พืชได้รับ อาหารสะดวก ในพื้นที่ขนาดเล็ก เช่น แปลงผัก ให้ใช้ส้อมพรวนค่อย ๆ พรวนดิน ระหว่างแถวที่ปลูกพืช สำาหรับพื้นที่ขนาดใหญ่ เช่น ในไร่ ในสวนผลไม้ควรใช้จอบ พรวนดินระหว่างแถวปลูกพืชหรือรอบๆโคนต้นพืช (๓) การใส่ปุ๋ย เป็นการให้อาหารแก่พืช ปุ๋ยแต่ละชนิดทำาให้พืชเจริญเติบโตแตกต่างกัน การให้ปุ๋ยจึงต้องพิจารณาจากพืชที่ปลูกด้วย เช่น ถ้าปลูก คะน้าที่เป็นผักกินใบ ควรใส่ปุ๋ยยูเรีย ซึ่งมีธาตุไนโตรเจนสูง วิธีการใส่ปุ๋ยทำาได้ หลายวิธีเช่น การหว่าน การโรยเป็นแถว การโรยรอบต้นพืช การใส่ข้างต้นพืช การละลายนำ้ารด (๔) การกําจัดวัชพืช เป็นการป้องกันไม่ให้วัชพืช เช่น หญ้าต่าง ๆ มา แย่งอาหารพืช การกำาจัดวัชพืชทำาได้โดยการถอนด้วยมือ เสร็จแล้วจึงพรวนดิน และใส่ปุ๋ยหมักปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยเคมี (๕) การกําจัดแมลง เป็นการป้องกันไม่ให้แมลงมากัดกินหรือเจาะทำาลาย ต้นพืช ซึ่งทำาได้หลายวิธีเช่น การใช้มือจับแมลงไปทิ้ง การใช้สารเคมีหรือสารสกัด จากสมุนไพรฉีดพ่นการใช้แมลงกำาจัดแมลงด้วยกันเอง การหว่านเมล็ดพันธุ์ลงบนดิน การปักชำากิ่งพันธุ์ลงในดิน การปลูกต้นกล้าในหลุม 58 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 เสริมความรู้ ครูควรสอน ๗.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันยกตัวอย่าง แนวทางการดูแลรักษาพืชที่ถูกต้อง แ ล ะ ผ ล ที่ เ กิ ด ขึ้ น เ มื่ อ ป ฏิ บั ติ แ ล ะ ไม่ปฏิบัติ เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด ปุ๋ยที่ใส่ลงไปในดินเพื่อเพิ่มธาตุอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต ของพืช ปุ๋ยมีหลายชนิด ทั้งปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้จากพืชและสัตว์ เช่น ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก และปุ๋ยอนินทรีย์ เป็นปุ๋ยเคมีที่สังเคราะห์ขึ้นมาจากสารเคมี แนวทางการดูแล รักษาพืช ผลที่เกิดขึ้น ผลที่เกิดขึ้น • รดน้ำวันละ ๒ ครั้ง • พรวนดินเป็นประจำ • ใส่ปุ๋ย • กำจัดวัชพืช • กำจัดแมลง พืช เจริญเติบโตดี ได้ผลผลิต มาก พืช ไม่เจริญเติบโต เท่าที่ควร ถ้าปฏิบัติ ถ้าไม่ปฏิบัติ การดูแลรักษา

59 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ๔. การปลูกผักในแปลง ๕) การเก็บเกี่ยวผลผลิต เป็นการนำาผลผลิตที่เจริญเติบโตเต็มที่แล้วมาใช้ ประโยชน์ซึ่งทำาได้หลายวิธีดังนี้ (๑) เก็บเกี่ยวด้วยมือเช่นการเก็บพริกการถอนต้นหอม (๒) ใช้เครื่องมือขนาดเล็ก เช่น การใช้มีดตัดโคนต้นผักกินใบ การใช้ ตะกร้อสอยผลไม้การใช้เคียวเกี่ยวข้าวการใช้จอบขุดเผือกและมัน (๓) การใช้เครื่องมือขนาดใหญ่ เช่นการใช้เครื่องเกี่ยวข้าว การใช้สมุนไพรฉีดพ่นพืชเพื่อป้องกันหรือกำาจัดแมลง และการใช้แมลงกำาจัด แมลงด้วยกันเอง เป็นการดูแลรักษาพืชที่ช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพราะไม่ทิ้ง สารตกค้างในดินบนพืชและในอากาศ คะน้าในแปลง ๔.๑ การปลูกคะน้า คะน้าเป็นผักที่นิยมปลูกเพื่อรับประทานใบและลำาต้น โดยปลูกได้ตลอดทั้งปี ทั่วทุกภาคของประเทศไทย ช่วงเวลาที่ปลูกได้ผลดีที่สุด คือ เดือนตุลาคม ถึง เดือนเมษายน คะน้าที่นิยมปลูกในประเทศไทย ได้แก่คะน้ายอดหรือคะน้าใบซึ่งสามารถ หาซื้อเมล็ดพันธุ์ได้ตามร้านค้าที่จำาหน่าย เมล็ดพันธุ์ผักทั่วไป การปลูกคะน้ามีวัสดุอุปกรณ์และ ขั้นตอนการปลูกดังนี้ 59 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ เกี่ยวกับการปลูกผักในแปลง (คะน้า และต้นหอม) ในประเด็น ดังนี้ • การคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ หรือส่วนต่าง ๆ ของพืช • การเตรียมดิน • การปลูกพืช • การดูแลรักษา • การเก็บเกี่ยวผลผลิต จากนั้นร่วมกันอภิปรายสรุปความรู้ ๙. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การปลูกพืช เป็นความคิดรวบยอด • การปลูกพืชเป็นการนำ เมล็ดพันธุ์ หน่อ หัว มาปลูกลงในดินหรือวัสดุอื่น เพื่อให้งอกหรือเจริญเติบโตและ ขยายพันธุ์ต่อไปได้ โดยการปลูกพืชให้ได้ ผลผลิตดีนั้น ต้องปลูกและดูแลรักษา ตามขั้นตอนที่ถูกต้อง เหมาะสมกับพืช แต่ละชนิด ข้อใดเรียงลำดับขั้นตอนการปลูกพืชในดินได้ถูกต้อง ๑ คัดเลือกเมล็ดพันธุ์ เตรียมดิน ปลูกพืช ดูแลรักษา เก็บเกี่ยวผลผลิต ๒ เตรียมดิน คัดเลือกเมล็ดพันธุ์ ปลูกพืช เก็บเกี่ยวผลผลิต ดูแลรักษา ๓ คัดเลือกเมล็ดพันธุ์ ดูแลรักษา เตรียมดิน ปลูกพืช เก็บเกี่ยวผลผลิต ๔ ปลูกพืช เตรียมดิน คัดเลือกเมล็ดพันธุ์ ดูแลรักษา เก็บเกี่ยวผลผลิต (เฉลย ๑ เหตุผล ขั้นตอนในการปลูกพืชในดินที่ถูกต้องคือการคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ การเตรียมดิน การปลูกพืช การดูแลรักษา การเก็บเกี่ยวผลผลิต) การปลูกคะน้า การเก็บเกี่ยวผลผลิต

สุดยอดคู่มือครู 60 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑) ขั้นตอนการปลูกคะน้า การปลูกคะน้ามีขั้นตอนดังนี้ (๑) การเตรียมดิน ยกร่องแปลงปลูกแบบจีน มีคูนำ้าล้อมรอบหรือแบบ ยกร่องธรรมดาในแปลงนา ใช้ดินร่วนปนทรายหรือดินที่ผสมปุ๋ยคอกและปุ๋ยหมัก คลุกเคล้ากัน (๒) วิธีการปลูกก่อนปลูกต้องรดนำ้าให้ทั่วแปลงนำาเมล็ดที่เตรียมไว้มาหว่าน ลงบนแปลงปลูกที่เตรียมไว้กลบด้วยดินละเอียดบาง ๆ แล้วคลุมด้วยฟางหรือ หญ้าแห้งเพื่อป้องกันต้นอ่อนจากแสงแดด และรักษาความชื้นของผิวดิน หรือ จะปลูกโดยใช้วิธีโรยเป็นแถวบนแปลงปลูก (๓) การดูแลรักษา คะน้าเป็นผักที่ต้องการนำ้ามากแต่ไม่ชอบนำ้าขัง จึงควร ให้นำ้าอย่างสมำ่าเสมอ วันละ ๒ ครั้ง เช้าและเย็น สำาหรับวัชพืชที่ขึ้นในระยะแรก ควรถอนออกทันทีเพราะวัชพืชเป็นตัวแย่งนำ้าและธาตุอาหารจากคะน้า (๔) การเก็บเกี่ยว คะน้าจะเริ่มเก็บเกี่ยวได้เมื่ออายุประมาณ ๔๕-๕๕ วัน เนื่องจากคะน้าสามารถนำาทุกส่วนมาบริโภคได้ควรเก็บเกี่ยวโดยการถอนด้วยมือ ให้ใบ ต้น และรากไม่ขาดออกจากกัน ก่อนถอนควรรดนำ้าบนแปลงให้ดินชุ่มชื้น เสียก่อนเพื่อสะดวกในการถอน เมื่อถอนเสร็จแล้วนำาไปล้างดินออก ตกแต่งโดย เด็ดใบเหลืองและใบแห้งทิ้ง ๒) คุณประโยชน์ของคะน้า คะน้ามีวิตามินเอ ช่วยบำารุงสายตา วิตามินซีช่วยบำารุงผิวพรรณ แคลเซียม ช่วยบำารุงกระดูกและฟัน และใยอาหาร ช่วยให้การขับถ่ายเป็นปกติคะน้าสามารถ นำามาประกอบอาหารได้หลายอย่าง เช่น ผัดคะน้านำ้ามันหอย ผัดคะน้าปลาเค็ม ข้าวผัดผัดซีอิ๊วยำาคะน้ากุ้งสด วัสดุ อุปกรณ์ ๑. เมล็ดพันธุ์คะน้า ๒. เสียม ๓. สายยาง ๔. ฟางแห้ง ๕. ปุ๋ยคอกและปุ๋ยหมัก ๖. จอบ ๗. คราด 60 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑๐. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน อยู่อย่างพอเพียง โดยคิดชื่อพืชที่ สามารถปลูกในบริเวณบ้านของ ตนเองแล้วได้ประโยชน์หลายอย่าง ๑๑.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเลือกพืช กลุ่มละ ๑ ชนิด (คะน้า หรือต้นหอม) แล้ววางแผน ออกแบบการปลูกพืช ที่เลือกในเรื่องวัสดุ อุปกรณ์ที่จะ ใช้ปลูก วิธีการปลูก ระยะเวลาใน การปลูก การดูแลรักษา และการ เก็บเกี่ยว การเก็บเกี่ยวคะน้าที่ถูกวิธีควรทำอย่างไร ๑ ใส่ปุ๋ยบำรุงลำต้นก่อนเก็บเกี่ยว ๑ ชั่วโมง ๒ นำฟางมาคลุมดินให้ความชุ่มชื้นก่อนเก็บเกี่ยว ๓ ใช้มีดตัดใบคะน้าที่อยู่รอบ ๆ ออก เหลือยอดไว้ ๓-๔ ใบ ๔ ก่อนเก็บเกี่ยวควรรดน้ำบนแปลงดินให้ชุ่มชื้นแล้วใช้มือถอน (เฉลย ๔ เหตุผล คะน้าสามารถนำส่วนใบและลำต้นมาบริโภคได้การเก็บเกี่ยวจึงต้องถอนด้วยมือให้ใบและลำต้นไม่ขาดออก จากกัน ก่อนถอนจึงควรรดนำ้บนแปลงให้ดินชุ่มชื้นเสียก่อนเพื่อความสะดวกในการถอน)

61 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ต้นหอมในแปลง ๔.๒ การปลูกต้นหอม ต้นหอมหรือหอมแบ่ง เป็นผัก ที่นิยมรับประทานส่วนของต้นและใบ ขยายพันธุ์โดยใช้หัว เจริญเติบโตได้ดี ในดินร่วน ชอบอากาศชื้น และต้องการ แสงแดดตลอดวัน การปลูกต้นหอม มีวัสดุอุปกรณ์และขั้นตอนการปลูกดังนี้ ๑) ขั้นตอนการปลูกต้นหอม การปลูกต้นหอมมีขั้นตอนดังนี้ (๑) การเตรียมดิน ควรเตรียมแปลงผักขนาดกว้าง๑เมตรยาว ๔-๖เมตร โดยขุดดินและพลิกดิน จากนั้นคลุกเคล้าเศษซากใบไม้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักกับดิน ให้เข้ากันปรับแต่งหน้าดินให้เรียบรดนำ้าให้ชุ่มแล้วหมักทิ้งไว้๔-๗ วัน (๒) วิธีการปลูก ใช้หัวที่สมบูรณ์ไม่เป็นโรค ตัดรากบางส่วนและปลายยอด ออก ทิ้งไว้๒ วัน เมื่อแตกหน่อแล้วนำาไปปลูกโดยใช้นิ้วหัวแม่มือกดส่วนที่เป็น รากลงดิน อย่ากดให้หัวจมดินจนมิด ระยะปลูกระหว่างต้นและระหว่างแถว ๑๐-๑๕เซนติเมตร ปิดคลุมดินบาง ๆด้วยหญ้าหรือฟางแห้ง เพื่อรักษาความชุ่มชื้น และควรรดนำ้าให้ชุ่ม (๓) การดูแลรักษาควรให้นำ้าสมำ่าเสมออย่างเพียงพอทุกวันวันละ ๒ ครั้ง เช้าและเย็นนอกจากนี้ควรพรวนดินและกำาจัดวัชพืชเป็นประจำา วัสดุ อุปกรณ์ ๑. หัวหอม ๒. ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ๓. สายยาง ๔. จอบ ๕. เสียม ๖. ฟางแห้ง ๗. คราด ๘. เศษซากใบไม้ 61 Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ๑๒.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันปฏิบัติ การปลูกผักในแปลงตามวิธีการและ ขั้นตอนที่วางแผนไว้ บันทึกผลลงใน แ บ บ บั น ทึ ก แ ล้ ว ร่ ว ม กั น แ ส ด ง ความคิดเห็นว่าผลการปฏิบัติงาน ของแต่ละกลุ่มเป็นอย่างไร มีปัญหา หรือไม่ ถ้ามีแล้วแก้ปัญหาด้วยวิธีใด ตัวอย่างแบบบันทึก ๑๓.นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็นความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การปลูกผักในแปลงให้เจริญเติบโตงอกงามดี และให้ผลผลิตที่มี คุณภาพต้องคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ดี ปลูกอย่างถูกวิธี ดูแลรักษาให้นํ้า ให้ปุ๋ย กำจัดวัชพืช แมลงศัตรูพืชอย่างสมํ่าเสมอ และเก็บเกี่ยวเมื่อถึงเวลา แบบบันทึกการวางแผนและปฏิบัติการปลูกผักในแปลง ๑. ผักที่เลือกปลูกคืออะไร (ต้นหอม) ๒. ปลูกโดยใช้อะไร เมล็ด ต้นกล้า อื่น ๆ (หัว) ๓. การเตรียมดินทำอย่างไร (เตรียมแปลงปลูกขนาดกว้าง๑เมตรยาว๔เมตร โดยขุดดินและพลิกดินใส่ปุ๋ยคอกผสมกับดินให้เข้ากัน และปรับหน้าดินให้เรียบ) ๔. วิธีการปลูกทำอย่างไร (เลือกหัวหอมที่สมบูรณ์ตัดรากบางส่วนและปลายยอดออก ทิ้งไว้๒วันเมื่อแตกหน่อแล้วนำไปปลูกโดยใช้นิ้วหัวแม่มือ กดส่วนที่เป็นรากลงในดิน) ๕. การดูแลรักษาทำอย่างไร (รดน้ำสม่ำเสมออย่างเพียงพอวันละ๒ครั้งเช้าและเย็น) ๖. ผลงานการปลูกผักในแปลงของกลุ่มนักเรียน เป็นอย่างไร ดี ปานกลาง พอใช้ ๗. การเก็บเกี่ยวทำอย่างไร (ถอนขึ้นมาทั้งกอ) ๘. ผักที่ปลูกได้ควรนำไปทำอะไร (ทำอาหาร) ๙. การปลูกพืชในบริเวณบ้านเพื่อใช้ประโยชน์ แสดงถึงการมีคุณธรรม จริยธรรม และ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ข้อใด ใฝ่เรียนรู้ ซื่อสัตย์สุจริต อยู่อย่างพอเพียง ๑๐. นักเรียนจะใช้ทรัพยากรในการปลูกพืชให้ประหยัด ได้อย่างไร (ใช้ปุ๋ยคอกแทนการใช้ปุ๋ยที่มีราคาแพงนำน้ำสุดท้าย ที่เหลือจากการซักผ้าล้างจานหรือถูบ้านมารดน้ำพืช ที่ปลูกนำวัชพืชที่ถอนทิ้งไปทำปุ๋ยหมักเพื่อนำมาบำรุง ต้นพืช) การปลูกต้นหอม

สุดยอดคู่มือครู 62 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ จุดประกายโครงงาน เว็บไซต์แนะนำา ปลอดภัยไว้ก่อน ๒) คุณประโยชน์ของต้นหอม ต้นหอมนิยมรับประทานสดโดยใช้เป็นผักเคียง ตกแต่งอาหารหรือ ชูรสอาหาร ช่วยดับกลิ่นคาว และเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณทางยาในการลดไข้ รักษาแผล ช่วยลดระดับนำ้าตาลในเลือด ยับยั้งเส้นเลือดอุดตัน รวมทั้งแก้ผดผื่นคัน และถอนพิษแมลงกัดต่อย (๔) การเก็บเกี่ยว อายุการเก็บเกี่ยวต้นหอมหรือหอมแบ่งคือ ๔๐-๕๐ วัน โดยเลือกเก็บขณะต้นโตเต็มที่ แตกกอใหม่สีเขียวสด ก่อนที่ปลายใบจะเหลือง ด้วยการถอนขึ้นมาทั้งกอสลัดดินที่ติดรากออกจุ่มนำ้าล้างทำาความสะอาด “ชุมชนในละแวกบ้านปลูกผักกินเองในครอบครัวหรือไม่” นักเรียนแบ่งกลุ่มสำารวจเพื่อนบ้านในชุมชนว่าครอบครัวใดปลูกผักไว้รับประทาน ในครอบครัวปลูกผักอะไรและปลูกไว้ที่ไหนรวบรวมข้อมูลแล้วนำามาวิเคราะห์สรุปนักเรียน จะพบประโยชน์และแรงบันดาลใจจากการทำาโครงงานนี้ กรมส่งเสริมการเกษตร (Department of AgricultureExtension) https://www.doae.go.th/doae/ การใช้อุปกรณ์ที่มีคม เช่น จอบ เสียม ในการยกร่องแปลงปลูกหรือพรวนดิน ควรระมัดระวังโดยตรวจสอบสภาพก่อนใช้งาน จับให้ถนัดมือ และไม่เล่นกัน ขณะใช้งาน การปลูกพืชเป็นการนำาเมล็ดพันธุ์หน่อ หัว มาปลูกลงในดินหรือวัสดุอื่นเพื่อให้งอก หรือเจริญเติบโตและขยายพันธุ์ต่อไปได้โดยการปลูกพืชให้ได้ผลผลิตดีนั้นต้องปลูก และดูแลรักษาตามขั้นตอนที่ถูกต้อง เหมาะสมกับพืชแต่ละชนิด สรุปความรู้ 62 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๑๔.นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ เสนอผลผลิต และรายงานผลการปลูกผักในแปลง ปัญหา อุปสรรคที่พบ แนวทางการ แก้ไข และข้อเสนอแนะเพิ่มเติม หน้าชั้นเรียน โดยอาจมีสื่อประกอบ เช่น ตารางบันทึกผลการเจริญเติบโต กราฟแสดงการเจริญเติบโตตั้งแต่ เริ่มปลูกจนถึงเวลาเก็บเกี่ยว ๑๕.นักเรียนร่วมกันนำ ผักที่ปลูกด้วย ตนเองไปประกอบอาหารกลางวัน ง่าย ๆ ให้เพื่อนและรุ่นน้องในโรงเรียน รับประทาน ๑๖. นักเรียนนำ วิธีการปลูกพืชไปปลูก พืชสวนครัวในบริเวณบ้านร่วมกับ สมาชิกในครอบครัว นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นอาชีพที่เกี่ยวข้องกับการปลูกพืช บนอินเทอร์เน็ต แล้วออกแบบบันทึกข้อมูลในแบบแผนภาพความคิด

63 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๑. กิจกรรมใดบ้างที่เกี่ยวข้องกับการปลูกพืช ๒. พืชสวนกับพืชไร่แตกต่างกันอย่างไร ๓. บริเวณบ้านของนักเรียนสามารถปลูกพืชอะไรได้บ้าง ๔. เมล็ดพันธุ์ที่ดีควรมีลักษณะอย่างไร ๕. เพราะเหตุใดจึงต้องเลือกกิ่งพันธุ์ที่ดีมาปลูก ๖. การปลูกคะน้าให้ได้ผลผลิตดีมีวิธีการอย่างไร ๗. การเก็บเกี่ยวต้นหอมอย่างถูกวิธีทำาได้อย่างไร ๘. หญ้าและฟางแห้งมีประโยชน์ต่อการปลูกผักในแปลงอย่างไร ๙. ถ้าต้องการประกอบอาชีพปลูกผักสวนครัวขายนักเรียนควรมีความรู้เรื่องใดบ้าง ๑๐. นักเรียนจะนำาคะน้าและต้นหอมที่ปลูกได้ไปใช้ประโยชน์อะไรบ้าง ๑. นักเรียนยกตัวอย่างพืชที่ตนเองต้องการปลูกมากที่สุด พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบ ๒. นักเรียนศึกษาข้อมูลพืชที่ตนเองต้องการปลูกมากที่สุดในข้อ๑จากแหล่งการเรียนรู้ ต่าง ๆ เช่น หนังสือทั่วไป เว็บไซต์ในอินเทอร์เน็ต แล้วจัดทำาเป็นรายงานที่มี ภาพประกอบส่งครูผู้สอน ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันเลือกวางแผนปลูกผักในแปลง ๑ ชนิด แล้วลงมือปลูก ดูแลรักษา และเก็บเกี่ยวผลผลิตไปใช้ประโยชน์ต่าง ๆ เช่น นำาไปประกอบอาหาร รับประทานนำาไปจำาหน่ายเพื่อสร้างรายได้ 63 แนวค�ำตอบ ตัวชี้วัด ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. การรดนํ้าพรวนดิน ๒. พืชสวนต้องดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด มากกว่าพืชไร่ ๓. คะน้า ต้นหอม ๔. เมล็ดใหญ่ แข็งแรง ไม่ฝ่อ ๕. เพื่อให้พืชเจริญเติบโตได้ดี ๖. เตรียมดินอย่างถูกต้อง เลือกเมล็ดที่ สมบูรณ์ และดูแลรักษาอย่างสมํ่าเสมอ ๗. ดึงต้นหอมด้วยมือขึ้นมาทั้งกอ ๘. ช่วยคลุมต้นอ่อนจากแดด และรักษาความชื้นของผิวดิน ๙. พันธุ์พืช การเตรียมดิน วิธีการปลูก การดูแลรักษา และการเก็บเกี่ยว ๑๐. นำไปประกอบอาหารให้เพื่อน หากเหลือ นำไปจำหน่าย ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ ข้อใดเป็นการใช้ทรัพยากรในการปลูกพืชอย่างคุ้มค่า ๑ นำฟางที่ใช้คลุมแปลงปลูกพืชมาสุมไฟไล่ยุง ๒ ปลูกพืชหมุนเวียนในแปลงเดียวกันแต่ต่างช่วงเวลา ๓ ปลูกไม้ผล ผักสวนครัว ไม้ประดับในแปลงเดียวกัน ๔ ใช้ปุ๋ยเคมีที่มีอยู่โรยแปลงปลูกพืชจนหมดในครั้งเดียว (เฉลย ๒ เหตุผล การปลูกพืชหมุนเวียนต่างชนิดกันจะช่วยให้ดินไม่เสื่อมสภาพและใช้ปลูกพืชได้อีกนาน จึงเป็นการใช้ทรัพยากรดินอย่างคุ้มค่า)

สุดยอดคู่มือครู 64 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ หน่วยการเรียนรู้ที่๔ งานช่าง มาตรฐาน ง ๑.๑ เข้าใจการทำ งาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำ งาน ทักษะการ จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำ งานร่วมกัน และทักษะการ แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ นิสัยในการทำ งาน มีจิตสำนึกในการใช้ พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว เป้าหมายการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้

65 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean แผนผังสาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน(ง๑.๑ป.๕/๑) ๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอย่างเป็นระบบประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ (ง๑.๑ป.๕/๒) ๓. มีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า (ง๑.๑ป.๕/๔) ตัวชี้วัด การซ่อมแซมบานพับ ประตูและหน้าต่าง ประโยชน์ของ การซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้าน การซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้าน งานช่าง การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ที่มีสกรูวและนอตเป็นส่วนประกอบ หลักการซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้ในบ้าน กระบวนการซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้ในบ้าน บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี อยู่อย่างพอเพียง ตัวชี้วัดที่ ๕.๑ ดำ เนินชีวิตอย่างพอประมาณ มีเหตุผล รอบคอบ มีคุณธรรม มุ่งมั่นในการทำงาน ตัวชี้วัดที่ ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน การปฏิบัติหน้าที่การงาน ตัวชี้วัดที่๖.๒ ทำ งานด้วยความเพียรพยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ เร็จ ตามเป้าหมาย สมรรถนะสำ คัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน สำ รวจของใช้ในโรงเรียน ที่ชำ รุด ออกแบบ และซ่อมแซมให้ใช้งานได้ ปรับปรุงข้อบกพร่องให้สมบูรณ์ แล้วเผยแพร่ความรู้แก่ผู้ที่สนใจต่อไป

สุดยอดคู่มือครู 66 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ๒. หลักการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน สำารวจชนิดของวัสดุที่ใช้ ทำาอุปกรณ์ของใช้และ ลักษณะการชำารุดของ อุปกรณ์ของใช้เพื่อให้ ซ่อมแซมได้ถูกวิธี ๒. เตรียมเครื่องมือช่างที่ใช้ ในการซ่อมแซมให้ เหมาะสมกับชนิดของวัสดุ ที่ใช้ทำาอุปกรณ์ของใช้ และลักษณะการชำารุด ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ด้วยความประณีตและ ระมัดระวังอันตราย จากการใช้เครื่องมือช่าง ตรวจสอบการใช้งาน อุปกรณ์ของใช้หลัง ซ่อมแซมถ้ายังใช้งาน ไม่ได้ให้ค้นหาวิธีการ อื่นๆมาซ่อมแซม จนกว่าอุปกรณ์ของใช้ จะใช้งานได้ ซ่อมแซมทันทีที่พบ ร่องรอยการชำารุด ไม่ปล่อยทิ้งไว้ จนซ่อมแซมไม่ได้ ศึกษาวิธีการซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้จาก เอกสารแผ่นพับคู่มือ การใช้หรือหนังสือต่าง ๆ หรือสัมภาษณ์ผู้ที่เคย ซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้มาก่อน ๑. ๓. ๔. ๕. ๖. อุปกรณ์ของใช้ในบ้านเป็นสิ่งที่ช่วยอำานวยความสะดวกในการทำากิจกรรม ต่างๆภายในบ้านซึ่งใช้อยู่เป็นประจำา เช่นโต๊ะ เก้าอี้ชั้นวางของตู้เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ของใช้ในบ้านต่าง ๆ เมื่อใช้ไประยะหนึ่ง อาจมีการชำารุดเสียหาย เนื่องจากใช้ไม่ถูกวิธีและใช้ไม่ระมัดระวัง ถ้ามีความรู้ความสามารถในการซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้ที่ชำารุด จะช่วยให้อุปกรณ์ของใช้นั้นนำากลับมาใช้งานได้อีกครั้ง และประหยัดค่าใช้จ่ายของครอบครัวในการซื้ออุปกรณ์ของใช้ชิ้นใหม่ 66 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ภาระงาน/ชิ้นงาน ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ์ เดิมเกี่ยวกับการซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้าน โดยตอบคำถาม ดังนี้ • นักเรียนมีวิธีใดที่ทำ ให้อุปกรณ์ ของใช้ในบ้านมีอายุการใช้งานยาวนาน และประหยัดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซม หรือซื้อใหม่ (ตัวอย่างคำ ตอบ ใช้อย่างถูกวิธีและ ระมัดระวังซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ด้วยตนเองทันทีที่พบว่าชำรุด) ๒.ผู้แทนนักเรียนที่เคยมีประสบการณ์ ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ด้วยตนเอง หรือเคยเห็นผู้ปกครองซ่อมแซมออกมา เล่าลักษณะการชำ รุดของอุปกรณ์ ของใช้และวิธีการซ่อมแซมให้เพื่อนฟัง หน้าชั้นเรียน ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ในบ้าน จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน ข้อใดคือความสำคัญของการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ๑ อุปกรณ์ของใช้แข็งแรงทนทานมากขึ้น ๒ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านทันสมัยกว่าเดิม ๓ อุปกรณ์ของใช้ไม่ชำรุดเสียหายตลอดไป ๔ อุปกรณ์ของใช้สามารถนำกลับมาใช้ได้อีกและประหยัดค่าใช้จ่าย (เฉลย ๔ เหตุผล การซ่อมแซมคือการทำให้ของที่ชำรุดสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ ได้อีกครั้งถือได้ว่าเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายเพราะไม่ต้องซื้อใหม่) หลักการซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้ในบ้าน

67 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๓. กระบวนการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน ๔. การซ่อมแซมบานพับประตูและหน้าต่าง ปลอดภัยไว้ก่อน การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านให้ได้ผลงานที่มีคุณภาพ ประหยัดเวลา แรงงานและค่าใช้จ่ายในการทำางานควรปฏิบัติตามกระบวนการต่อไปนี้ ๓.๑ วางแผนการท�างาน ๑) กำ�หนดเป้�หม�ยในก�รทำ�ง�น ประกอบ ติดตั้ง ซ่อมแซม บำารุงรักษา ผลิต ๒) กำ�หนดวิธีก�รทำ�ง�นและเครื่องมือที่ใช้ทำ�ง�น ๓.๒ ปฏิบัติงานตามแผน โดยปฏิบัติงานตามแผนที่วางไว้ ๓.๓ ประเมินผลการท�างาน ตรวจสอบผลงานว่ามีข้อบกพร่องอย่างไรแล้วปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น การใช้เครื่องมือช่างทุกชนิดในการทำางานควรมีสมาธิไม่เล่นกันขณะทำางาน เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้ บานพับประตูและบานพับหน้าต่างที่ติดตั้งอยู่ในห้องต่าง ๆ ของบ้าน เมื่อใช้ ไปนาน ๆ อาจเกิดเสียงดังและฝืดขณะเปิด-ปิด ซึ่งสามารถซ่อมแซมได้โดยใช้ กระบวนการดังนี้ ๔.๑ วางแผนการท�างาน ๑) กำ�หนดเป้�หม�ยในก�รทำ�ง�น การซ่อมแซมบานพับประตูและหน้าต่าง เพื่อไม่ให้ฝืดและเกิดเสียงดังขณะเปิด-ปิด 67 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๔. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน วิเคราะห์หลักการการซ่อมแซมอุปกรณ์ ข อ ง ใ ช้ ใ น บ้ า น แ ล ะ ก ร ะ บ ว น ก า ร ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน โดยตอบคำถาม ดังนี้ • กระบวนการซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้านมีวิธีการปฏิบัติอย่างไร (ปฏิบัติตามกระบวนการโดยมีการวางแผน การทำงานปฏิบัติงานตามแผนและประเมิน ผลการทำงาน) • การทำ งานตามกระบวนการการ ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านมีผลดี อย่างไร (ตัวอย่างคำ ตอบ ผลงานมีคุณภาพ ประหยัดเวลาในการทำ งาน ช่วยลด ค่าใช้จ่ายในการทำงาน) ถ้าอุปกรณ์ของใช้ในบ้านชำรุด สมาชิกในครอบครัวต้องปฏิบัติตนอย่างไร จึงจะสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑ ทิ้งอุปกรณ์ของใช้ที่ชำรุดแล้วซื้อใหม่ ๒ จ้างช่างมาซ่อมแซม ๓ ซ่อมแซมด้วยตนเอง ๔ วางทิ้งไว้ไม่ใช้งาน (เฉลย ๓ เหตุผล ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย) การซ่อมแซมบานพับ ประตูและหน้าต่าง

สุดยอดคู่มือครู 68 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ หยอดนํ้ามันจักรที่บานพับประตู วัสดุที่ใช้ทำางาน นำ้ามันจักร ๔.๒ ปฏิบัติงานตามแผน ซ่อมแซมบานพับประตูและบานพับหน้าต่าง โดยใช้วิธีการและเครื่องมือที่ วางแผนไว้ ๔.๓ ประเมินผลการท�างาน ทดลองเปิด-ปิดประตูและหน้าต่างที่หยอดนำ้ามันจักรแล้วว่าเปิด-ปิดได้ คล่องตัวและมีเสียงดังหรือไม่ถ้ายังฝืดหรือมีเสียงดังให้หยอดนำ้ามันจักรซำ้าอีกครั้ง บานประตูมีเสียงดังเอี๊ยด ๆ จะท�าอย่างไรดี ๒) กำ�หนดวิธีก�รทำ�ง�นและเครื่องมือที่ใช้ทำ�ง�น วิธีการทำางาน หยอดนำ้ามันจักรในบริเวณบานพับของประตูและหน้าต่าง ที่ฝืดและมีเสียงดังขณะเปิด-ปิด ถ้าไม่มีน�้ามันจักร ใช้น�้ามันอะไรได้บ้าง 68 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสำ รวจ วิเคราะห์สาเหตุ ผลที่เกิดขึ้น และเสนอ แนวทางแก้ไขเกี่ยวกับอุปกรณ์ของใช้ ในบ้านที่ชำ รุด เขียนเป็นแผนภาพ ความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด สาเหตุ ปัญหา อุปกรณ์ของใช้ ในบ้านช�ำรุด ถ้าปฏิบัติตามแนวทาง การแก้ปัญหาแล้ว จะเกิดผลอย่างไร เพราะเหตุใด อุปกรณ์ของใช้ ในบ้านจึงช�ำรุด อุปกรณ์ของใช้ เสื่อมสภาพ ใช้งานไม่ถูกวิธี ถ้าอุปกรณ์ของใช้ ในบ้านช�ำรุดจะเกิด ผลอย่างไร ต้องซื้ออุปกรณ์ ของใช้ใหม่ การแก้ปัญหาอุปกรณ์ ของใช้ในบ้านช�ำรุด มีแนวทางอย่างไร ๑. ใช้อุปกรณ์ของใช้ ให้ถูกวิธี ๒. ซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ให้พร้อม ใช้งานได้ อุปกรณ์ของใช้มีความ แข็งแรง มีอายุการใช้งาน ยาวนาน

69 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๕. การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่มีสกรูวและนอต เป็นส่วนประกอบ ๕.๒ ปฏิบัติงานตามแผน ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่มีสกรูวและนอตเป็นส่วนประกอบ โดยใช้ วิธีการและเครื่องมือที่วางแผนไว้ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่มีสกรูว (ตะปูควง) และนอตเป็นส่วนประกอบ เช่น บานพับประตูบานพับหน้าต่าง โต๊ะ เก้าอี้เครื่องใช้ไฟฟ้าต่าง ๆ มักเกิดการชำารุด โดยสกรูวและนอตหลวมหรือหลุดซึ่งสามารถซ่อมแซมได้โดยใช้กระบวนการดังนี้ ๕.๑ วางแผนการท�างาน ๑) กำ�หนดเป้�หม�ยในก�รทำ�ง�น การซ่อมแซมอุปกรณ์ที่สกรูวและนอตหลวม หรือหลุดให้สามารถใช้งานได้อีกครั้ง ๒) กำ�หนดวิธีก�รทำ�ง�นและเครื่องมือที่ใช้ทำ�ง�น วิธีการทำางาน ใช้ไขควงขันสกรูวและใช้ประแจขันนอตที่หลวมหรือ หลุดเข้าไปให้แน่น โดยไขควงปากแบนใช้ขันและคลายสกรูวที่มีร่องเป็นเส้นตรง ไขควงปากแฉกใช้ขันหรือคลายสกรูวที่มีร่องเป็นรูปกากบาท สำาหรับประแจใช้ขัน และคลายนอตที่มีขนาดแตกต่างกัน เครื่องมือที่ใช้ทำางาน ได้แก่ ไขควงและประแจ ไขควงปากแบนกับสกรูว ที่มีร่องเป็นเส้นตรง ประแจกับนอต ไขควงปากแฉกกับสกรูว ที่มีร่องเป็นรูปกากบาท 69 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ และอภิปรายเกี่ยวกับ • วิธีการซ่อมแซมบานพับประตู และหน้าต่าง • วิธีการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ใ น บ้ า น ที่ มี ส ก รู ว แ ล ะ น อ ต เ ป็ น ส่วนประกอบ ๗.นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การ ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน เป็น ความคิดรวบยอด • การซ่อมแซมอุปกรณ์ เครื่องมือ และเครื่องใช้ด้วยตนเอง โดยใช้ หลักการและวิธีการที่ถูกต้อง จะช่วย ประหยัดค่าใช้จ่ายในการจ้างช่างซ่อม หรือซื้อใหม่ เกิดความภาคภูมิใจใน ตนเอง และอุปกรณ์ เครื่องมือและ เครื่องใช้นำกลับมาใช้งานได้อีกครั้ง ๘. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า เกี่ยวกับประโยชน์ของการซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้ในบ้านด้วยตนเอง เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด ฝึกทักษะงานช่าง เป็นพื้นฐานในการ ประกอบอาชีพ ใช้เวลาว่างให้ เกิดประโยชน์ ประหยัด ค่าใช้จ่าย ฝึกนิสัยใช้ของ อย่างรู้คุณค่า ประโยชน์ของ การซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้าน ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบแนวทางการซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้านที่มีประสิทธิภาพ ๒ แนวทาง วิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียของ ทั้งสองแนวทาง แล้วเลือกแนวทางที่ดีที่สุดมาใช้งาน

สุดยอดคู่มือครู 70 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๖. ประโยชน์ของการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านด้วยตนเองมีประโยชน์ดังนี้ ๑. ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ๒. ฝึกนิสัยการใช้ของอย่างรู้คุณค่า ๓. ประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านชิ้นใหม่ ๔. ฝึกทักษะในการใช้เครื่องมือช่าง เพื่อ เป็นพื้นฐานในการซ่อมแซมประกอบ และติดตั้งชิ้นงานที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น ๕.๓ ประเมินผลการท�างาน ทดลองยก ขยับ อุปกรณ์ของใช้ในบ้านที่ซ่อมแซมเสร็จแล้วว่ามั่นคง แข็งแรง และแน่นดีหรือไม่ ถ้ายังไม่มั่นคง แข็งแรง และแน่นดีให้ขันสกรูวและนอตใหม่ อีกครั้ง การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้านด้วยตนเองเป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย เพิ่มทักษะในการใช้เครื่องมือช่าง และเห็นคุณค่าในการใช้ อุปกรณ์ด้วยความระมัดระวัง สรุปความรู้ ประโยชน์ของ การซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้าน 70 Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า บริการสังคม และจิตสาธารณะ Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Step4 ๑๐.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเลือก ฝึกปฏิบัติการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ดังนี้ • หยอดนํ้ามันจักรที่บานพับประตู หรือบานพับหน้าต่าง • ขันหรือคลายสกรูวของใช้ จากนั้นบันทึกผลลงในแบบบันทึก แล้วประเมินผลงานร่วมกัน ๑๑.นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น ความรู้ร่วมกัน ดังนี้ • การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ในบ้านด้วยตนเองต้องมีความรู้ เกี่ยวกับหลักการ กระบวนการ และ วิธีการซ่อมแซม สามารถใช้เครื่องมือช่าง ได้ถูกต้องตามลักษณะงานซ่อมแซม อุปกรณ์ของใช้ได้ตามลักษณะการ ชำ รุด และตรวจสอบชิ้นงานก่อนใช้ เสมอ ๑๒.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันรายงาน ผลการซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ ปัญหา หรืออุปสรรคที่พบ และแนวทาง แก้ปัญหาที่ใช้หน้าชั้นเรียน ๑๓.นักเรียนสำรวจและซ่อมแซมอุปกรณ์ ของใช้ในบ้านที่ชำรุดด้วยตนเอง

71 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ผลที่เกิดจากการชำารุด ผลที่เกิดขึ้นเมื่อซ่อมแซมแล้ว สาเหตุ แนวทางการซ่อมแซม ลักษณะการชำารุด ของอุปกรณ์ ของใช้ในบ้าน ๒. นักเรียนเตรียมวัสดุอุปกรณ์และฝึกปฏิบัติตามรายการต่อไปนี้ หยอดนำ้ามันจักรที่บานพับประตูหรือบานพับหน้าต่าง ขันและคลายสกรูวของสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ขันและคลายนอตของสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ๑. เพราะเหตุใดจึงต้องซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ด้วยตนเอง ๒. การซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้มีหลักการอย่างไร ๓. ถ้าซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ได้ตามกระบวนการที่ถูกต้องจะเกิดผลอย่างไร ๔. การเปิด-ปิดบานพับประตูหลังหยอดนำ้ามันจักรมีเป้าหมายเพื่ออะไร ๕. ถ้าใช้ไขควงไม่เหมาะสมกับชนิดของสกรูวจะเป็นอย่างไร ๖. การซ่อมแซมของใช้อย่างปลอดภัยมีแนวทางอย่างไร ๗. นักเรียนจะซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้อย่างประหยัดพลังงานและทรัพยากรได้อย่างไร ๑. นักเรียนยกตัวอย่างอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน๑ชนิดที่เคยชำารุดวิเคราะห์สาเหตุ เสนอแนวทางการซ่อมแซมและผลที่เกิดขึ้นเป็นแผนภาพความคิดดังตัวอย่าง 71 แนวค�ำตอบ ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. เพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายในครอบครัว ๒. ซ่อมทันทีและศึกษาวิธีการซ่อมแซมจาก คู่มือก่อน ๓. จะทำให้ได้ผลงานที่มีคุณภาพประหยัดเวลา และแรงงาน ๔. เพื่อดูว่าเปิด-ปิดได้คล่องหรือไม่ ถ้ายังฝืดอยู่จะได้หยอดเพิ่ม ๕. ไขสกรูวไม่แน่น ๖. มีสมาธิในการซ่อมแซมไม่นำ เครื่องมือ มาเล่น ๗. วางแผนก่อนการซ่อมและเลือกใช้อุปกรณ์ ที่มีในบ้าน ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การชำรุดของอุปกรณ์เครื่องใช้ข้อใดที่สามารถใช้ไขควงซ่อมแซมได้ ๑ หนังหุ้มโซฟาขาดเป็นรู ๒ หางปลาปิดมุ้งลวดหลวม ๓ ประตูตู้เสื้อผ้านอตหลุดหาย ๔ ชั้นวางของน็อกดาวน์ที่ทำจากไม้อัดแตกหัก (เฉลย ๒ เหตุผล หางปลาปิดมุ้งลวดยึดติดกับขอบประตูหรือหน้าต่างด้วยสกรูวเมื่อหลวมต้องใช้ไขควง ขันสกรูวเข้าไปให้แน่น) ตัวชี้วัด

สุดยอดคู่มือครู 72 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๕ งานประดิษฐ์ มาตรฐาน ง ๑.๑ เข้าใจการทำ งาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำ งาน ทักษะการ จัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำ งานร่วมกัน และทักษะการ แสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะ นิสัยในการทำ งาน มีจิตสำนึกในการใช้ พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว เป้าหมายการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้

73 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean แผนผังสาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายเหตุผลในการทำางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทำางาน(ง๑.๑ป.๕/๑) ๒. ใช้ทักษะการจัดการในการทำางานอย่างเป็นระบบประณีตและมีความคิดสร้างสรรค์ (ง๑.๑ป.๕/๒) ๓. มีจิตสำานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า (ง๑.๑ป.๕/๔) ตัวชี้วัด ประโยชน์ของการประดิษฐ์ การประดิษฐ์ของตกแต่ง ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ใน ท้องถิ่น การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ ในท้องถิ่น งานประดิษฐ์ การประดิษฐ์ของใช้ นาฬิกาติดผนัง กระถางจากขวดนำ้าพลาสติก โมไบล์ปลาตะเพียน จากเปลือกข้าวโพด ภาพปะติด บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด ๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี ใฝ่เรียนรู้ ตัวชี้วัดที่ ๔.๑ ตั้งใจ เพียรพยายามใน การเรียนและเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน ตัวชี้วัดที่ ๖.๑ ตั้งใจและรับผิดชอบใน การปฏิบัติหน้าที่การงาน ตัวชี้วัดที่๖.๒ ทำ งานด้วยความเพียรพยายามและอดทนเพื่อให้งานสำ เร็จ ตามเป้าหมาย สมรรถนะสำ คัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ออกแบบและประดิษฐ์ ของใช้ ของตกแต่งที่มีเอกลักษณ์ของท้องถิ่น หรือจังหวัด โดยเลือกใช้วัสดุ เหลือใช้ที่มีในท้องถิ่น นำมาสร้างสรรค์ผลงาน แล้วจัดนิทรรศการประกวด และจำหน่าย เพื่อนำรายได้มอบให้โรงเรียนหรือท้องถิ่น เพื่อพัฒนาต่อไป จดุ ประกายโครงงาน

สุดยอดคู่มือครู 74 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งให้มีคุณภาพ ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน และประหยัดค่าใช้จ่ายนั้น นักเรียนจะต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวัสดุที่ นำามาใช้ประดิษฐ์และวิธีการประดิษฐ์ที่ถูกต้อง การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งได้ด้วยตนเอง โดยใช้วัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ใน ท้องถิ่นจะช่วยลดค่าใช้จ่ายได้มาก วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น หมายถึง เศษวัสดุต่าง ๆ ที่เหลือจากการใช้งาน ซึ่งมี อยู่ในท้องถิ่นหาได้ง่ายและราคาประหยัด เศษผ้า กระเป๋าจากเศษผ้า เกล็ดปลา ดอกไม้ประดิษฐ์จากเกล็ดปลา กะลามะพร้าว ของใช้จากกะลามะพร้าว ตัวอย่างวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น และของใช้ ของตกแต่งที่ประดิษฐ์จาก วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น 74 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Step 1 ตัวชี้วัด ง ๑.๑ ป.๕/๑ ง ๑.๑ ป.๕/๒ ง ๑.๑ ป.๕/๔ การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุในท้องถิ่น ภาระงาน/ชิ้นงาน เสริมความรู้ ครูควรสอน ๑. นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการ ประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวัสดุ เหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น โดยตอบ คำถาม ดังนี้ • ถ้าในท้องถิ่นของนักเรียนปลูก ข้าวโพดกันมาก จะนำ ส่วนใดของ ข้าวโพดมาสร้างสรรค์เป็นงานประดิษฐ์ ได้บ้าง และสร้างเป็นสิ่งใด (ตัวอย่างคำ ตอบ นำ เปลือกข้าวโพดมา ประดิษฐ์เป็นดอกไม้) ๒.นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง จากวัสดุเหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น ใบความรู้ หนังสือเรียน การประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่ง ควรระมัดระวังการใช้เครื่องมือที่มีคม เช่น มีด กรรไกร สว่าน โดยใช้งานอย่างถูกวิธีและมีสมาธิ เพื่อลดการเกิด อุบัติเหตุ

75 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒. การประดิษฐ์ของใช้ ๒.๑ กระถางจากขวดนํ้าพลาสติก กระถางเป็นของใช้สำาหรับปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อตกแต่งห้องทำางาน ห้องนั่งเล่น ห้องนอน หรือบริเวณต่าง ๆ ของบ้านให้สวยงาม ซึ่งสามารถประดิษฐ์ ไว้ใช้ได้เองด้วยวิธีง่าย ๆ โดยนำาขวดนำ้าพลาสติกที่ไม่ใช้แล้วมาประดิษฐ์และตกแต่ง เป็นกระถางรูปแบบต่างๆ วัสดุ อุปกรณ์ ๑. ขวดนำ้าพลาสติกหรือขวดนำ้าอัดลม ๒. สีอะคริลิก ๓. แปรงทาสี ๔. จานสี ๕. คัตเตอร์ ๖. ปากกาเคมี วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำากระถางจากขวดนำ้าพลาสติก 75 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน สำ รวจวัสดุเหลือใช้ที่มีมากในท้องถิ่น เขียนเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด ๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ ข้อดี-ข้อเสียของวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น แต่ละชนิด แล้วบันทึกลงในตาราง ตัวอย่างตาราง ขวดน้ำพลาสติก กะลามะพร้าว เปลือกข้าวโพด ลังกระดาษ วัสดุเหลือใช้ ที่มีในท้องถิ่น ๑. ขวดนํ้า หาง่าย รูปแบบไม่สวย พลาสติก ๒. แผ่นไม้อัด แข็งแรง ต้องใช้อุปกรณ์ ที่ต้องใช้ทักษะ การใช้งานสูง วัสดุ ข้อดี ข้อเสีย

สุดยอดคู่มือครู 76 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๔. ใช้คัตเตอร์กรีดตามรอยตัวกระถางและรูปสัตว์ที่เขียนไว้ตัดส่วนที่เหลือทิ้ง แล้วจะได้เป็นกระถางมีรูปหูสองข้างจากนั้นใช้คัตเตอร์เจาะรูที่ก้นกระถาง ประมาณ ๔-๕รูเพื่อระบายนำ้าในกระถาง ๓. ใช้ปากกาเคมีเขียนเส้นเพื่อกำาหนดขอบกระถาง และส่วนที่เป็นหูของสัตว์ซึ่งในตัวอย่างนี้จะประดิษฐ์ กระถางจากขวดนำ้าพลาสติกเป็นรูปแมว ๒. วัดความสูงจากก้นขวดพลาสติกขึ้นมา ๑๑ ซม. เพื่อ ทำาเป็นตัวกระถางคือส่วนที่๑และวัดต่อจากส่วนที่๑ ขึ้นมาอีก ๒ ซม. เพื่อทำาหูของสัตว์คือส่วนที่ ๒ ๑. เตรียมขวดนำ้าพลาสติกหรือขวดนำ้าอัดลม๑ขวด ทำาความสะอาดให้เรียบร้อยจากนั้นนักเรียนเลือกสัตว์ ที่ชอบไว้๑ชนิด ขั้นตอนการประดิษฐ์กระถางจากขวดนํ้าพลาสติก มีวิธีการดังนี้ ส่วนที่ ๒ ส่วนที่ ๑ 76 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอ่านและ วิเคราะห์แถบข้อความ แล้วตอบคำถาม ว่าข้อความดังกล่าวถูกหรือผิด ๕.๑ ๕.๒ ๕.๓ ๕.๔ ๕.๕ ๕.๖ ๕.๗ ๕.๘ ของใช้เป็นสิ่งที่ ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อใช้ ตกแต่งสถานที่ ต่าง ๆ ให้สวยงาม งานประดิษฐ์ ช่วยให้เกิดความ เพลิดเพลินและ ช่วยลดค่าใช้จ่าย ในบ้าน ของตกแต่งเป็น สิ่งที่ประดิษฐ์ขึ้น เพื่อประโยชน์ ใช้สอยในชีวิต ประจำวัน วัสดุเหลือใช้ ไม่สามารถนำมา ประดิษฐ์เป็น ของใช้ได้ กิ่งไม้แห้ง กระดาษเหลือใช้ ฝาขวดนํ้า จัดเป็น วัสดุเหลือใช้ ทั้งหมด การนำวัสดุ เหลือใช้มาประดิษฐ์ เป็นสิ่งของที่ไม่ ซํ้าใคร แสดงถึง ความคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ การประดิษฐ์ ดอกไม้ ควรเลือก ใช้วัสดุราคาแพง ที่มีความสวยงาม ทนทาน การนำขวดนํ้า พลาสติก มาประดิษฐ์เป็น กระถางจากขวดนํ้า พลาสติก เป็นการ ช่วยลดภาวะโลกร้อน อย่างหนึ่ง

77 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ๕. เตรียมและผสมสีที่ชอบลงในจานสีและระบายสีลงบนขวดพลาสติกด้านนอก ให้ทั่ว จากนั้นทิ้งไว้ให้สีแห้ง แล้ววาดตา ปาก และหูหรือลวดลายอื่น ๆ ลงไป ตามความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการของนักเรียน โดยใช้ปากกาเคมีหรือ ระบายสีก็ได้ตามความถนัด ๖. ปลูกไม้ดอกไม้ประดับใน กระถางที่ประดิษฐ์ขึ้นเอง แล้วนำาไปวางตกแต่ง ห้องทำางานห้องนั่งเล่น หรือบริเวณต่างๆของบ้าน เพื่อความสวยงาม การนำาวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นเช่นขวดพลาสติกถุงพลาสติกเศษผ้ามาประดิษฐ์ เป็นของใช้ของตกแต่ง เป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพราะไม่ทิ้งวัสดุเหลือใช้ เหล่านี้ให้เป็นขยะซึ่งยากต่อการกำาจัดหรือทำาลาย 77 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๖. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การ ประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวัสดุ เหลือใช้ที่มีอยู่ในท้องถิ่น เป็นความคิด รวบยอด • วัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น เป็นการนำ เศษวัสดุประเภทต่าง ๆ ที่เหลือจาก ก า ร ใ ช้ ง า น ซึ่ ง มี อ ยู่ ใ น ท้ อ ง ถิ่ น มาดัดแปลงประดิษฐ์เป็นของใช้ หรือของตกแต่งในชีวิตประจำ วัน ช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย กำจัดขยะ และ ลดมลพิษได้ เพราะเหตุใดจึงต้องนำขวดนํ้าพลาสติกมาประดิษฐ์เป็นกระถาง จากขวดน้ำพลาสติก ๑ เพื่อความสวยงาม ๒ เพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย ๓ เพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๔ เพื่อลดปริมาณขยะและรักษาสภาพแวดล้อม (เฉลย ๔ เหตุผล การนำขวดนํ้าพลาสติกมาประดิษฐ์เป็นกระถาง จากขวดนำ้พลาสติกนอกจากเป็นการนำวัสดุเหลือใช้มาใช้ใหม่ซึ่งช่วย ลดปริมาณขยะแล้วยังเป็นการช่วยลดปัญหามลพิษทางสิ่งแวดล้อม ที่เกิดจากการกำจัดขยะได้อีกด้วย)

สุดยอดคู่มือครู 78 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ วัสดุ อุปกรณ์ ๑. แผ่นไม้อัดเหลือจากการใช้งาน ๒. ชุดนาฬิกา ๓. พู่กันและแปรงทาสี ๔. กระดาษทรายขัดไม้ ๕. แล็กเกอร์ ๖. สว่าน ๗. ดินสอ ๘. สีอะคริลิก ๙. กระดาษ A4 ๑๐. เลื่อยฉลุ ๒.๒ นาฬิกาติดผนัง นาฬิกาติดผนังเป็นของใช้ที่สามารถบอกเวลาและใช้เป็นของตกแต่งบ้านได้ โดยมีวัสดุอุปกรณ์และขั้นตอนการประดิษฐ์ดังนี้ ๑. เลื่อยไม้เป็นวงกลม หรือสี่เหลี่ยม หรือรูปทรง เรขาคณิต แล้วขัดไม้ด้วยกระดาษทราย เพื่อให้ผิวเรียบ ขั้นตอนการประดิษฐ์นาฬิกาติดผนัง มีวิธีการดังนี้ ๒. วัดระยะและทำาเครื่องหมายบริเวณที่จะเจาะรู เพื่อใส ่ชุดนาฬิกาและรูที่จะใช้แขวนผนัง แล้วใช้สว ่านเจาะรูตามที่ทำาเครื่องหมายไว้ จากนั้นขัดด้วยกระดาษทรายตรงรอยเจาะ ให้เรียบ ๓. เขียนลวดลายตามที่ออกแบบลงบนไม้อัด แล้วระบายสีให้สวยงามวางไว้ให้แห้ง รูสำาหรับใส่ชุดนาฬิกา รูสำาหรับแขวน 78 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 เสริมความรู้ ครูควรสอน ๗. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน อยู่อย่างพอเพียง โดยบอกประโยชน์ ของการนำ วัสดุที่มีในท้องถิ่นมา ประดิษฐ์เป็นของใช้ของตกแต่ง • ชุดนาฬิกา ประกอบด้วยเข็มนาฬิกา ลังถ่านไฟฉาย อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และถ่านไฟฉาย (แบตเตอรี่) • กระดาษทรายขัดไม้เป็นกระดาษทรายสีเนื้อ ใช้ขัดผิวไม้ให้เรียบ

79 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๓. การประดิษฐ์ของตกแต่ง ๕. ติดตั้งชุดนาฬิกาที่เตรียมไว้ในบริเวณที่เจาะรู ๔. ทาแล็กเกอร์ทับลงบนลายให้ทั่ว รอให้แห้ง อีกครั้ง ๓.๑ โมไบล์ปลาตะเพียนจากเปลือกข้าวโพด เปลือกข้าวโพดเป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ซึ่งพบมากในท้องถิ่นที่มี การทำาไร่ข้าวโพด เมื่อเก็บฝักข้าวโพดไปแล้ว เปลือกข้าวโพดที่เหลือสามารถนำามา ประดิษฐ์เป็นของตกแต่ง ของขวัญหรือของที่ระลึกสำาหรับโอกาสต่าง ๆ และ ประดิษฐ์เพื่อจำาหน่ายเป็นสินค้าอุตสาหกรรมในครัวเรือนได้เช่น ต่างหูเข็มกลัด ตุ๊กตา ดอกไม้นอกจากนี้เปลือกข้าวโพดยังช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม เพราะสามารถ ย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติอีกด้วย ปลอดภัยไว้ก่อน ในการประดิษฐ์ของใช้ของตกแต่งทุกชนิดควรระมัดระวังการใช้เครื่องมือที่มีคม เช่น มีด กรรไกร สว่าน เลื่อย โดยใช้งานอย่างถูกวิธีและมีสมาธิเพื่อป้องกัน การเกิดอุบัติเหตุ 79 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๘. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเลือกวัสดุ ๑ ชนิด และงานประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวัสดุดังกล่าวอย่างละ ๑ ชิ้น มาออกแบบชิ้นงาน โดยแบ่งเป็น ของใช้ ๑ อย่าง ๒ รูปแบบ ของตกแต่ง ๑ อย่าง ๒ รูปแบบ ๙. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ และอภิปรายข้อดี-ข้อเสีย ของใช้ ของตกแต่ง ๒ รูปแบบที่ออกแบบไว้ แล้วตัดสินใจเลือกเพียง ๑ รูปแบบ พร้อมเขียนอธิบายเหตุผลประกอบ แผ่นไม้อัดที่เหลือจากการใช้งานสามารถนำมาประดิษฐ์เป็นสิ่งใดได้ ๑ กระเป๋า ๒ กระเช้าแขวน ๓ ดอกไม้ประดิษฐ์ ๔ นาฬิกาติดผนัง (เฉลย ๔ เหตุผล แผ่นไม้อัดมีความแข็งแรงจึงเหมาะกับการนำไปประดิษฐ์เป็น หน้าปัดนาฬิกาติดผนัง)

สุดยอดคู่มือครู 80 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๑. เลือกเปลือกข้าวโพดที่ไม่มีแมลงหรือไม่มีราเกาะกินซึ่งควรเลือกเปลือก ที่อยู่ด้านในเพราะจะนิ่มสะอาดไม่มีฝุ่นละอองปะปนจากนั้นน�าไปแช่น�้า ๕-๑๐นาทีซึ่งการแช่น�้าจะช่วยให้เปลือกข้าวโพดสะอาดและนิ่มขึ้น วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำาโมไบล์ปลาตะเพียนจากเปลือกข้าวโพด วัสดุอุปกรณ์ ๑. เปลือกข้าวโพด ๒. กะละมัง ๓. สีอะคริลิก พู่กันและจานสี ๔. ปากกาเคมี ๕. กาวลาเทกซ์ ๖. เชือกหรือเอ็น ๗. กรรไกร ๘. ไม้บรรทัด ๙. ลวดไม้แขวนเสื้อหรือกิ่งไม้ส�าหรับท�าโครงโมไบล์ ขั้นตอนการประดิษฐ์โมไบล์ปลาตะเพียนจากเปลือกข้าวโพด มีวิธีการดังนี้ 80 ขั้นคิดวิเคราะห์ และสรุปความรู้ Step 2 ๑๐.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ขั้นตอนการประดิษฐ์ของใช้หรือ ของตกแต่งที่เลือก ๑๑.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเขียน ขั้นตอนการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง ที่เลือกเป็นแผนภาพความคิด ตัวอย่างแผนภาพความคิด ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ เลื่อยไม้เป็นวงกลม หรือสี่เหลี่ยม หรือรูปทรงเรขาคณิต แล้วขัดไม้ด้วย กระดาษทรายเพื่อให้ผิวเรียบ วัดระยะและทำเครื่องหมายบริเวณ ที่เจาะรูเพื่อใส่ชุดนาฬิกาและรู ที่ใช้แขวนผนัง แล้วใช้สว่านเจาะรู ตามที่ทำเครื่องหมายไว้ จากนั้น ขัดด้วยกระดาษทรายตรงรอยเจาะ ให้เรียบ เขียนลวดลายตามที่ออกแบบลงบน ไม้อัด แล้วระบายสีให้สวยงาม วางไว้ให้แห้ง ทาแล็กเกอร์ทับลงบนลายให้ทั่ว รอให้แห้งอีกครั้ง ติดตั้งชุดนาฬิกาที่เตรียมไว้ใน บริเวณที่เจาะรู ขั้นตอนการประดิษฐ์นาฬิกาติดผนัง

81 สุดยอดคู่มือครู รอบรู้อาเซียนและโลก ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า Self-Regulating เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ Applying and Constructing the Knowledge ขั้นสื่อสารและน�ำเสนอ Applying the Communication Skill asean ๒. นำาเปลือกข้าวโพดไปผึ่งให้แห้งสนิทจะได้ไม่เกิดเชื้อรา เวลาผึ่งควรคลี่ เปลือกข้าวโพดให้เรียบเพื่อไม่ให้เปลือกข้าวโพดงอเมื่อแห้ง ๓. นำาเปลือกข้าวโพดมาตัดเป็นเส้นแล้วนำามาต่อกันด้วยกาวลาเทกซ์ให้มีความยาว พอประมาณ ดังนั้นขนาดของตัวปลาขึ้นอยู่กับความกว้าง-ยาวของเปลือกข้าวโพด สำาหรับแบบสาธิตใช้เปลือกข้าวโพด ๒ เส้นมีขนาดกว้าง ๒ ซม.ยาว ๓๐ซม. ๔. การสานปลาตะเพียนแบบชั้นเดียวมีวิธีการสานตามภาพ ดังนี้ ๔.๑ จับเปลือกข้าวโพดเส้นที่๑และ เส้นที่ ๒ ให้ได้ลักษณะตาม ภาพตัวอย่าง ๔.๒ นำาเส้นที่ ๒ สอดเข้ากับเส้นที่๑ ให้ได้ลักษณะตามภาพตัวอย่าง เส้นที่ ๑ เส้นที่ ๒ 81 Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ๑๒.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันประดิษฐ์ ของใช้ ของตกแต่งที่เลือกและ วางแผนขั้นตอนการทำ งาน หรือ เลือกประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่ง ตามรายการต่อไปนี้ ประเภทละ ๑ ชิ้น ของใช้ • กระถางจากขวดนํ้า พลาสติก • นาฬิกาติดผนัง ของตกแต่ง • โมไบล์ ปลาตะเพียนจาก เปลือกข้าวโพด • ภาพปะติดจาก วัสดุเหลือใช้ ในท้องถิ่น

สุดยอดคู่มือครู 82 ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล Gathering ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ Processing GPAS 5 Steps บูรณาการทักษะศตวรรษที่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ๕. เตรียมผสมสีที่ชื่นชอบลงในจานสีแล้วใช้พู่กันระบายสีลงบนตัวของปลาตะเพียน รอให้สีแห้งแล้ววาดตาปากเกล็ดปลาหรือวาดลวดลายอื่นๆได้ตามความชอบ ๔.๓ น�าเส้นที่อยู่ด้านหน้าสอดผ่าน ด้านหลังลอดวงที่ ๒ ด้านล่าง ๔.๔ ดึงทุกเส้นให้ตึง ๔.๕ ใช้กรรไกรตัดตกแต่งหางและครีบปลาให้สวยงาม • สามารถสานปลาได้ตามความต้องการ จะสานปลาตัวเล็กหรือตัวใหญ่ ขึ้นอยู่กับผู้ประดิษฐ์ดังนั้นควรมีปลาหลายๆขนาดเพื่อความสวยงาม ของโมไบล์ปลาตะเพียน 82 Step 3 ขั้นปฏิบัติ และสรุปความรู้ หลังการปฏิบัติ ๑๓.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันประเมิน ผลงานการประดิษฐ์ของใช้ และ ของตกแต่งในด้านความแข็งแรง ทนทาน สวยงาม และประโยชน์ ใช้สอย หากพบข้อบกพร่องให้ ปรับปรุงแก้ไขจนชิ้นงานสมบูรณ์