เทอม1-นรินทร์

ก

ก คำนำ แผนการจัดการเรียนรู้นี้ ได้รวบรวมแผนการจัดการเรียนรู้ที่เกี่ยวกับการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หรือภาคเรียนที่ 1 เพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนของผู้สอนและการ ประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนในแต่ละคาบหรือสัปดาห์โดยรูปแบบที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอนคือ วิธีการ สืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) ที่ยืดหลักผู้เรียนเป็นสำคัญ แผนการจัดการเรียนรู้นี้ ประกอบด้วย การเรียนรู้แบบวิทยาศาสตร์ สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม แรงใน ชีวิตประจำวันเสียงรอบตัวเรา การวิเคราะห์ตัวชี้วัดเพื่อกำหนดน้ำหนักคะแนนและแผนการจัดการเรียนรู้ในรายคาบ ขอขอบคุณผู้อำนวยการสถานศึกษา ครูพี่เลี้ยง และคณะกรรมการพัฒนางานวิซาการของโรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี ตลอดจนผู้ที่มีส่วนร่วมในการให้กำลังใจในการจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้นี้หวังเป็นอย่างยิ่งว่าแผนการ จัดการเรียนรู้นี้จะเป็นประโยชน์และผลดีต่อการจัดการเรียนการสอน ที่ผู้สอนจะนำไปใช้และปรับใช้ให้เหมาะสม

ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข โครงสร้างรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 กระบวนการทางวิทยาศาสตร์น่ารู้ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ (1) 19 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ (2) 27 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม 34 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 การถ่ายทอดพลังงานในสิ่งแวดล้อม 45 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 สิ่งแวดล้อมสำคัญอย่างไร 51 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 ลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต 57 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ลักษณะทางพันธุกรรมของคน 63 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 ลักษณะทางพันธุกรรมของสัตว์และพืช 73 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 แรงในชีวิตประจำวัน แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 10 แรงลัพธ์ 86 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 แรงเสียดทาน 95 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 12 การลดแรงเสียดทานและการเพิ่มแรงเสียดทาน 105 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เสียงรอบตัวเรา แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 13 ตัวกลางของเสียง 118 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 14 การได้ยินเสียงของมนุษย์ 127 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 15 เสียงดัง เสียงค่อย 137 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 16 มลพิษทางเสียง 144

1 โครงสร้างรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 ลำดับ ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา (ชั่วโมง) 1 เรียนรู้วิทยาศาสตร์ ว 1.1 วิทยาศาสตร์ เป็นการศึกษา เกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวเรา วิธีการและขั้นตอนที่ใช้เพื่อตอบ ปัญหาที่เราสงสัย เรียกว่าวิธีการ ทางวิทยาศาสตร์ ในการสืบ เสาะหาความรู้อย่างเป็นระบบ เรา ควรฝึกฝนทักษะกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ให้เกิดความชำนาญ เพื่อให้สามารถค้นหาคำตอบและ แก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม 3 ชั่วโมง 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม ว 1.1 ป.5/1 ป.5/2 ป.5/3 ป.5/4 ว 1.3 ป.5/1 ป.5/2 สิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์มี โครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสม ในแต่ละแหล่งที่อยู่ ซึ่งเป็นผลมา จากการปรับตัวของสิ่งมีชีวิต เพื่อให้ดำรงชีวิตและ อยู่รอดได้ใน แต่ละแหล่งที่อยู่ เช่น ผักตบชวามี ช่องอากาศในก้านใบ ช่วยให้ลอย น้ำได้ ต้นโกงกาง ที่ขึ้นอยู่ในป่า ชายเลนมีรากค้ำจุนทำให้ลำต้น ไม่ ล้ม ปลามีครีบช่วยในการเคลื่อนที่ ในน้ำ ในแหล่งที่อยู่หนึ่ง ๆ สิ่งมีชีวิต จะมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน และสัมพันธ์กับสิ่งไม่มีชีวิต เพื่อ ประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต เช่น ความสัมพันธ์กัน ด้านการกินกัน เป็นอาหาร เป็นแหล่งที่อยู่อาศัย 19 ชั่วโมง

2 ลำดับ ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา (ชั่วโมง) สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม (ต่อ) หลบภัยและเลี้ยงดูลูกอ่อน ใช้ อากาศในการหายใจ สิ่งมีชีวิตมี การกินกันเป็นอาหาร โดยกินต่อ กัน เป็นทอด ๆ ในรูปแบบของโซ่ อาหาร ทำให้สามารถ ระบุบทบาท หน้าที่ของสิ่งมีชีวิตเป็นผู้ผลิตและ ผู้บริโภค 3 แรงในชีวิตประจำวัน ว 2.2 ป.5/1 ป.5/2 ป.5/3 ป.5/4 ป.5/5 แรงลัพธ์เป็นผลรวมของแรงที่ กระทำต่อวัตถุ โดย แรงลัพธ์ของ แรง ๒ แรงที่กระทำต่อวัตถุ เดียวกัน จะมีขนาดเท่ากับผลรวม ของแรงทั้งสองเมื่อแรง ทั้งสองอยู่ ในแนวเดียวกันและมีทิศทาง เดียวกัน แต่จะมีขนาดเท่ากับ ผลต่างของแรงทั้งสอง เมื่อแรงทั้ง สองอยู่ในแนวเดียวกันแต่มีทิศทาง ตรงข้ามกัน สำหรับวัตถุที่อยู่นิ่ง แรงลัพธ์ที่กระทำต่อวัตถุมีค่าเป็น ศูนย์ การเขียนแผนภาพของแรงที่ กระทำต่อวัตถุสามารถเขียนได้ โดยใช้ลูกศร โดยหัวลูกศรแสดง ทิศทางของแรง และความยาวของ ลูกศรแสดง ขนาดของแรงที่ กระทำต่อวัตถุแรงเสียดทานเป็น แรงที่เกิดขึ้นระหว่างผิวสัมผัส ของ วัตถุ เพื่อต้านการเคลื่อนที่ของวัตถุ นั้น โดย ถ้าออกแรงกระทำต่อวัตถุ ที่อยู่นิ่งบนพื้นผิวหนึ่ง ให้เคลื่อนที่ แรงเสียดทานจากพื้นผิวนั้นก็จะ ต้าน การเคลื่อนที่ของวัตถุ แต่ถ้า 8 ชั่วโมง

3 ลำดับ ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา (ชั่วโมง) แรงในชีวิตประจำวัน (ต่อ) วัตถุกำลังเคลื่อนที่แรงเสียดทานก็ จะทำให้วัตถุนั้นเคลื่อนที่ช้าลงหรือ หยุดนิ่ง .วัตถุ ๒ ชนิดที่ผ่านการขัด ถูแล้ว เมื่อนำเข้าใกล้กัน อาจดึงดูด หรือผลักกัน แรงที่เกิดขึ้นนี้เป็น แรงไฟฟ้า ซึ่งเป็นแรงไม่สัมผัส เกิดขึ้นระหว่างวัตถุ ที่มีประจุ ไฟฟ้า ซึ่งประจุไฟฟ้ามี ๒ ชนิด คือ ประจุไฟฟ้าบวกและประจุไฟฟ้า ลบ วัตถุที่มีประจุไฟฟ้าชนิด เดียวกันผลักกัน ชนิดตรงข้ามกัน ดึงดูดกัน 4 เสียงรอบตัวเรา ว 2.3 ป.5/1 ป.5/2 ป.5/3 ป.5/4 ป.5/5 การได้ยินเสียงต้ออาศัย ตัวกลาง โดยอาจเป็น ของแข็ง ของเหลว หรืออากาศ เสียงจะ ส่งผ่าน ตัวกลางมายังหูเสียงที่ได้ ยินมีระดับสูงต่ำของเสียงต่างกัน ขึ้นกับ ความถี่ของการสั่นของ แหล่งกำเนิดเสียง โดยเมื่อ แหล่งกำเนิดเสียงสั่นด้วยความถี่ต่ำ จะเกิดเสียงต่ำ แต่ถ้าสั่นด้วย ความถี่สูงจะเกิดเสียงสูง ส่วน เสียงดังค่อยที่ได้ยินขึ้นกับพลังงาน การสั่นของ แหล่งกำเนิดเสียง โดย เมื่อแหล่งกำเนิดเสียงสั่นด้วย พลังงานมากจะเกิดเสียงดัง แต่ถ้า แหล่งกำเนิดเสียง สั่นด้วยพลังงาน น้อยจะเกิดเสียงค่อย เสียงดังมาก ๆ เป็นอันตรายต่อการได้ยินและ เสียงที่ก่อให้เกิดความรำคาญเป็น 10 ชั่วโมง

4 ลำดับ ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เวลา (ชั่วโมง) เสียงรอบตัวเรา (ต่อ) มลพิษทางเสียง เดซิเบลเป็นหน่วย ที่บอกถึงความดังของเสีย

5 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 รายวิชา วิทยาศาสตร์รหัสวิชา ว15101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ เวลา 3 ชั่วโมง เรื่อง กระบวนการทางวิทยาศาสตร์น่ารู้ เวลา 3 ชั่วโมง ผู้สอน นายนรินทร์ คันธี วันที่สอน : วันที่……………..เดือน………………….พ.ศ................... 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด - 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) อธิบายกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง (K) 2) ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง (P) 3) ตั้งใจเรียนรู้และแสวงหาความรู้ รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระการเรียนรู้ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ คือ วิธีการและขั้นตอนที่นักวิทยาศาสตร์ใช้ดำเนินการเพื่อค้นคว้าหาความรู้ทาง วิทยาศาสตร์ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ 1) วิธีการทางวิทยาศาสตร์ 2) ทักษะ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และ 3) จิตวิทยาศาสตร์ วิธีการทางวิทยาศาสตร์ คือ ขั้นตอนการทำงานอย่างเป็นระบบที่นักวิทยาศาสตร์ใช้ในการค้นคว้าหาความรู้ ทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งมี 5 ขั้นตอน ได้แก่ การตั้งคำถาม การคาดคะเนคำตอบหรือตั้งสมมติฐาน การรวบรวมข้อมูล หรือการทดลอง การวิเคราะห์ข้อมูล และการสรุปผล ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ คือ ทักษะที่เป็นความชำนาญและ ความสามารถในการสืบเสาะเพื่อค้นหาคำตอบ และการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม โดย นักวิทยาศาสตร์ได้แบ่งทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ออกเป็น 2 ขั้น ทักษะขั้นพื้นฐาน 8 ทักษะ และทักษะขั้น ผสม 6 ทักษะ รวม 14 ทักษะ ซึ่งในชั้นเรียนนี้นักเรียนต้องเรียนรู้ทักษะ 3 ทักษะ คือ ทักษะการจัดกระทำแ ล ะ สื่ อ ความหมายข้อมูล ทักษะการสร้างแบบจำลอง และทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปซและเวลา จิตวิทยาศาสตร์ คือ ลักษณะนิสัยของบุคคลที่เกิดขึ้นจากการศึกษาหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์โดยใช้ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ จิตวิทยาศาสตร์ประกอบด้วยลักษณะต่าง ๆ เช่น ความมีเหตุมีผล ความสนใจใฝ่รู้ ความมุ่งมั่น ความอดทน ความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์ ความละเอียดรอบคอบ เป็นต้น

6 5.สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. มีจิตวิทยาศาสตร์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะ/กระบวนการและทักษะในการดำเนินชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อวัดความรู้เดิมของนักเรียนก่อนเข้าสู่กิจกรรม 2. ครูสนทนากับนักเรียนเพื่อทบทวนความรู้เดิมเกี่ยวกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ได้เรียนมาตั้งแต่ในชั้น ป.4 3. ครูให้นักเรียนดูภาพในหน้าหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ จากหนังสือเรียนแม่บท มาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ แล้วถามคำถามสำคัญ ประจำหน่วยว่า “เพื่อน ๆ รู้หรือไม่ว่า นักวิทยาศาสตร์ควรมีลักษณะอย่างไร” จากนั้นให้นักเรียนร่วมกัน อภิปรายเพื่อหาคำตอบ 4. ครูให้นักเรียนสังเกตภาพหน้าเรื่องที่ 1 กระบวนการทางวิทยาศาสตร์น่ารู้ จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ แล้วถามนักเรียนว่า “นักเรียนคิดว่าเด็ก ในภาพกำลังทำอะไร แล้วเกี่ยวข้องกับวิธีการทางวิทยาศาสตร์หรือไม่” ขั้นสอน ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 1. ครูให้นักเรียนศึกษาข้อมูลและภาพเกี่ยวกับวิธีการทางวิทยาศาสตร์จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์

7 2. ครูถามคำถามว่า“วิธีการทางวิทยาศาสตร์มีกี่ขั้นตอน อะไรบ้าง” จากนั้นครูขออาสาสมัครนักเรียนตอบ คำถาม 2-3 คน 3. ครูให้คำชมเชยหรือมอบรางวัลให้กับนักเรียนที่ตอบคำถาม เพื่อเป็นการเสริมแรงในการกล้าแสดงออก 4. ครูยกตัวอย่างสถานการณ์ว่า“หากในเช้าวันหนึ่งเมื่อนักเรียนมาถึงห้องเรียนแล้วพบว่ามีขนมหนึ่งกล่องวางอยู่ บนโต๊ะของตนเองโดยที่นักเรียนไม่รู้ว่าเป็นของใครนักเรียนคิดว่าควรทำอย่างไร” จากนั้นให้นักเรียนช่วยกัน ตอบคำถามทีละประเด็น ดังนี้ 1) นักเรียนรู้สึกอย่างไรกับสิ่งที่เห็น 2) นักเรียนจะทำอย่างไรเพื่อให้หายสงสัย 5. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน และร่วมกันทำกิจกรรมลองทำดูโดยให้นักเรียนเติมขั้นตอนวิธีการ ทางวิทยาศาสตร์ลงในช่องว่างให้สัมพันธ์กับข้อมูลที่กำหนดดูจากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ 6. ครูให้แต่ละกลุ่มไปศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับการใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์จากสื่อดิจิทัลในหนังสือเรียนแม่บท มาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ โดยใช้โทรศัพท์มือถือสแกน QR Code เรื่อง การใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์และศึกษาตัวอย่างการใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ เพื่อขยาย ความเข้าใจ 7. นักเรียนส่งตัวแทนของแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอข้อมูลที่ศึกษาเพื่ออภิปรายและสรุปผลร่วมกัน 8. ครูเปิดแผนภาพของ เซอร์ ไอแซกนิวตันและเล่าเรื่องว่า “เซอร์ ไอแซกนิวตันนั้นค้นพบกฎแรงโน้มถ่วงโดย บังเอิญ เหตุการณ์เกิดขึ้นใน วันที่นิวตันกำลังนั่งดูดวงจันทร์ได้ยินเสียงแอปเปิ้ลตกลงพื้น เมื่อนิวตันเห็น เช่นนั้นเกิดสงสัยทำไมวัตถุต่าง ๆ ต้องตกลงพื้นเสมอ ไม่ลอยขึ้นบนฟ้าบ้าง ซึ่งนิวตันคิดว่าต้องมีแรงอะไรสัก อย่างที่ทำให้แอปเปิ้ลตกลงพื้นดิน จากความสงสัยนี้เอง นิวตันจึงทดลองเกี่ยวกับแรงโน้มถ่วงของโลกและ ต่อมาได้สรุปเป็นกฎแรงดึงดูดระหว่างมวลของนิวตัน นอกจากนั้นนิวตันยังตั้งกฎเกี่ยวกับการ เคลื่อนที่ของ วัตถุ” 9. ครูอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจว่า “วิทยาศาสตร์ เป็นการศึกษาเกี่ยวกับสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเรา ซึ่งใน การศึกษาสิ่งต่าง ๆ เราต้องใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ เพื่อค้นคว้าหาความรู้หรือค้นหาคำตอบของสิ่งที่เรา สงสัย” 10. ครูทบทวนความรู้นักเรียนว่า “ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์คืออะไร นักเรียนรู้จักหรือไม่” นักเรียน ร่วมกันแสดงความคิดเห็นได้อย่างอิสระ 11. นักเรียนแบ่งกลุ่มเดิมจากชั่วโมงที่ผ่านมา โดยให้ร่วมกันศึกษาข้อมูลจากเกี่ยวกับทักษะกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบ นักวิทยาศาสตร์ จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำกิจกรรมลองทำดู 12. ครูเปิดแผนภาพดอกไม้โดยให้นักเรียนช่วยกันสังเกต จากนั้นให้ช่วยกันบอกสิ่งที่สังเกตได้ โดยครูเขียนสิ่งที่ นักเรียนช่วยกันตอบไว้บนกระดาษ

8 13. ครูอธิบายว่า“คำตอบของนักเรียนเกิดขึ้นจากการสังเกตซึ่งเป็นทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ ของนักวิทยาศาสตร์ทักษะหนึ่ง” 14. ครูแจกวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมการทดลองจุดเทียนไขให้นักเรียนกลุ่มละ 1 ชุด ประกอบด้วย เทียนไข 1 เล่ม และไม้ขีดไฟ 1 กล่อง จากนั้นตั้งคำถามเพื่อให้นักเรียนช่วยกันตั้งสมมติฐานว่า “เมื่อจุดเทียนไขทิ้งไว้ 10 นาที ผลจะเป็นอย่างไร” แล้วให้นักเรียนทำการทดลอง ดังนี้ 1) ช่วยกันตั้งสมมติฐานแล้วบันทึกผลลงในสมุดประจำตัว 2) สังเกตและวัดขนาดของเทียนไขก่อนจุด 3) จุดเทียนไขตั้งทิ้งไว้ 10 นาที จากนั้นสังเกต 4) ดับเปลวไฟที่เทียนไข จากนั้นวัดขนาดเทียนไขที่เหลือ 5) ร่วมกันอภิปรายและสรุปผลภายในกลุ่ม ผลการทดลองที่สรุปได้ มาสร้างแบบจำลองและนำเสนอในรูปแบบเพื่อนำเสนอหน้าชั้นเรียน 15. ครูจับสลากเลือกลำดับของแต่ละกลุ่มให้ออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรม โดยให้นักเรียนกลุ่มที่ถูกเลือก เป็นอันดับแรกส่งตัวแทนออกมานำเสนอผลการทดลองทีละกลุ่มจนครบ ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 16. จากนั้นให้นักเรียนทุกกลุ่มร่วมกันอภิปรายผลการทำกิจกรรมจนได้ข้อสรุปว่า “เมื่อจุดเทียนไขทิ้งไว้ 10 นาที ขนาดของเทียนไขเปลี่ยนแปลงไป โดยมีขนาดลดลง” 17. ครูให้ความรู้ความเข้าใจกับนักเรียนเพิ่มเติมว่า “การทำกิจกรรมจุดเทียนไข เป็นการใช้นักเรียนได้ใช้ วิธีการทางวิทยาศาสตร์ และใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่าง สเปซของวัตถุ ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล และทักษะการสร้างแบบจำลอง ซึ่งในการทำ กิจกรรมการทดลองจะทำให้นักเรียนเกิดจิตวิทยาศาสตร์ด้วย” ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 18. ครูตั้งคำถามเพื่อเชื่อมโยงเรื่องที่ได้เรียนรู้จากชั่วโมงที่แล้วว่า “บุคคลที่มีจิตวิทยาศาสตร์จะมีลักษณะอย่างไร บ้าง จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันเสนอคำตอบอย่างอิสระ” 19. ครูให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับจิตวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม จากนั้นทำกิจกรรมลองทำดูโดยให้นักเรียนดูภาพ สถานการณ์ จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบ นักวิทยาศาสตร์ แล้วตอบคำถามโดยเขียนคำตอบลงในสมุดประจำตัว 20. ครูอธิบายเกี่ยวกับจิตวิทยาศาสตร์ให้นักเรียนเข้าใจเพิ่มเติมว่า “จิตวิทยาศาสตร์ คือ ลักษณะนิสัยของบุคคล ที่เกิดขึ้นจากการศึกษาหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ จิตวิทยาศาสตร์ ประกอบด้วยลักษณะต่าง ๆ เช่น ความมีเหตุมีผล ความสนใจใฝ่รู้ ความมุ่งมั่น ความอดทน ความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์ ความละเอียดรอบคอบ เป็นต้น”

9 21. ครูสนทนากับนักเรียนเพื่อทบทวนความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเนื้อหาที่ได้เรียนผ่านมาจากหน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ โดยสุ่มเรียกชื่อนักเรียนให้ออกมาเล่าว่าตนเองได้รับความรู้อะไรบ้าง 22. นักเรียนเขียนสรุปความรู้เกี่ยวกับเรื่องที่ได้เรียนมาจากหน่วยที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ ในรูปแบบ ต่างๆ เช่น แผนผังความคิด แผนภาพ เป็นต้น ลงในสมุดประจำตัวหรืออาจทำกิจกรรมสรุปสาระสำคัญ ประจำเรื่องที่ 1 ในหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบ นักวิทยาศาสตร์ 23. ครูมอบหมายงานให้นักเรียนทำชิ้นงาน/ภาระงาน(รวบยอด) แบบจำลองการเจริญเติบโตของพืชหรือสัตว์ โดย แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน จากนั้นให้แต่ละกลุ่มเลือกสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับระยะการเจริญเติบโตของพืช หรือสัตว์มากลุ่มละ 1 ชนิด จากห้องสมุดหรืออินเทอร์เน็ต แล้วนำข้อมูลที่ได้มาสร้างรูปแบบจำลองต่าง ๆ เช่น ภาพวาด แผ่นพับ หุ่นจำลอง โดยให้ร่วมกันทำกิจกรรมนอกเวลาเรียน แล้วนำมาส่งเพื่อนำเสนอผลงาน หน้าชั้นเรียนต่อไป ขั้นสรุป ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล พฤติกรรม การทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน 2. ครูตรวจผลการทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ 3. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมการทดลองการจุดเทียนไขจากสมุดประจำตัว และการนำเสนอแบบจำลอง จากแบบประเมินการนำเสนอผลการทำกิจกรรม 4. ครูตรวจผลการทำกิจกรรมสรุปสาระสำคัญ ประจำเรื่องที่ 1 จากสมุดประจำตัวหรือหนังสือเรียนแม่บท มาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ 5. ครูตรวจผลการทำชิ้นงาน/ภาระงาน(รวบยอด) แบบจำลองการเจริญเติบโตของพืชหรือสัตว์ 6. ครูตรวจผลการทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์

9 7. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เครื่องมือ วิธีการวัด เกณฑ์การ ประเมิน 1.ด้านความรู้(K) - อธิบายกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง - แบบสังเกตการตอบ คำถาม - แบบสรุปกิจกรรม - สังเกตการตอบ คำถาม - ตรวจใบกิจกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 2. ด้านทักษะ /กระบวนการ(P) - ใช้กระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง - แบบสรุปกิจกรรม - ตรวจใบกิจกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 3.ด้านคุณลักษณะอันพึง ประสงค์(A) - ตั้งใจเรียนรู้และแสวงหา ความรู้ รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ ได้รับมอบหมาย - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - สังเกตพฤติกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ 2) QR Code เรื่อง การใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ 3) แผนภาพเซอร์ ไอแซกนิวตัน 4) แผนภาพดอกไม้ 5) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในกิจกรรมการทดลองจุดเทียนไข 6) สมุดประจำตัว 8.2 แหล่งการเรียนรู้ - ห้องสมุด - อินเทอร์เน็ต

10 ชิ้นงาน/ภาระงาน(รวบยอด) เรื่อง เรียนรู้แบบนักวิทยาศาสตร์ คำชี้แจง : ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน จากนั้นให้แต่ละกลุ่มเลือกสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับระยะการ เจริญเติบโตของพืชหรือสัตว์มากลุ่มละ 1 ชนิด โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศต่าง ๆ แล้วนำข้อมูลที่ ได้มาสร้างในรูปแบบของแบบจำลองต่าง ๆ เช่น ภาพวาด แผ่นพับ หุ่นจำลอง เพื่อนำเสนอข้อมูล หน้าชั้นเรียน

11

12

13 แผนภาพเซอร์ ไอแซกนิวตัน แผนภาพดอกไม้

14 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) เกณฑ์การประเมินผลงานแบบจำลองการเจริญเติบโตของพืชหรือสัตว์ รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ/ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. ผลงานตรงกับ จุดประสงค์ที่กำหนด ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์ทุกประเด็น ผลงานสอดคล้องกับ จุดประสงค์บางประเด็น ผลงานไม่สอดคล้อง กับจุดประสงค์ 2. ผลงานมีความถูกต้อง ของเนื้อหา เนื้อหาเกี่ยวกับการ เจริญเติบโตของพืชหรือ สัตว์เข้ามาประกอบกับ ผลงานมีความถูกต้อง ครบถ้วน เนื้อหาเกี่ยวกับการ เจริญเติบโตของพืชหรือ สัตว์เข้ามาประกอบกับ ผลงานมีความถูกต้อง เป็นบางประเด็น เนื้อหาเกี่ยวกับการ เจริญเติบโตของพืชหรือ สัตว์เข้ามาประกอบกับ ผลงานไม่ถูกต้องเป็น ส่วนใหญ่ 3. ผลงานมีความคิด สร้างสรรค์ ผลงานแสดงออก ถึงความคิดสร้างสรรค์ แปลกใหม่และเป็นระบบ ผลงานมีความ น่าสนใจ แต่ยังไม่มี แนวคิดแปลกใหม่ ผลงานไม่แสดง แนวคิดใหม่ 4. ผลงานมีความเป็น ระเบียบ ผลงานมีความเป็น ระเบียบแสดงออกถึง ความประณีต ผลงานมีความเป็น ระเบียบ แต่มีข้อบกพร่อง บางส่วน ผลงานส่วนใหญ่ ไม่เป็นระเบียบ และมีข้อบกพร่องมาก 5. กำหนดเวลาส่งงาน ส่งชิ้นงานภายในเวลาที่ กำหนด ส่งชิ้นงานช้ากว่ากำหนด 1-2 วัน ส่งชิ้นงานช้ากว่ากำหนด เกิน 3 วันขึ้นไป เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง

15 แบบประเมินการนำเสนอผลงาน/ผลการทำกิจกรรม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ 5 วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............./.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง

16 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............./.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง

17 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ–สกุล ของนักเรียน การแสดง ความคิดเห็น การยอมรับ ฟังคนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 15 คะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............./.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14-15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง

18 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ 1.2 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อ โรงเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตามหลักศาสนา 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้ 4.2 รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เชื่อฟังคำสั่งสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โต้แย้ง 4.4 ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 รู้จักการดูแลรักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของห้องเรียนและ โรงเรียน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ................/.................../............. เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 51-60 ดีมาก 41-50 ดี 30-40 พอใช้ ต่ำกว่า 30 ปรับปรุง เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน

19 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 รายวิชา วิทยาศาสตร์รหัสวิชา ว15101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม เวลา 19 ชั่วโมง เรื่อง การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ (1) เวลา 1 ชั่วโมง ผู้สอน นายนรินทร์ คันธี วันที่สอน : วันที่……………..เดือน………………….พ.ศ................... 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิตกับ สิ่งมีชีวิต และ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศการถ่ายทอดพลังงาน การ เปลี่ยนแปลงแทนที่ใน ระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแนวทางใน การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ป.5/1 บรรยายโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมกับการดำรงชีวิต ซึ่งเป็นผลมาจากการ ปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแต่ละแหล่งที่อยู่ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บรรยายโครงสร้างหรือลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่ได้ (K) 2. ลงความเห็นข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมตอการดำรงชีวิตใน แหล่งที่อยู่ ต่าง ๆได้ (P) 3. มีความตั้งใจ และมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระสำคัญความคิดรวบยอด สิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์มีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมในแต่ละแหล่งที่อยู่ ซึ่งเป็นผลมาจากการ ปรับตัวของสิ่งมีชีวิตเพื่อดำรงชีวิตและอยู่รอดได้ในแต่ละแหล่งที่อยู่ 4. สาระการเรียนรู้/สาระการเรียนรู้แกนกลาง อธิบายโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตในแต่ละแหล่งที่อยู่ 5.สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. มีจิตวิทยาศาสตร์

20 สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะ/กระบวนการและทักษะในการดำเนินชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ครูกระตุ้นความสนใจของนักเรียนก่อนที่จะเรียนในวันนี้ โดยให้นักเรียนดูภาพช้างที่อาศัยอยู่ในป่าและ ปลาที่อาศัยอยู่ตามแนวปะการัง จากนั้นครูถามคำถามเพื่อกระตุ้นความคิดให้กับนักเรียน 1) ลักษณะของช้างและปลาเป็นอย่างไร 2) ช้างและปลามีลักษณะแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร 2. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า จากสิ่งที่นักเรียนสังเกตเห็นนั้น คือ โครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่แตกต่าง กัน 3. ครูตั้งคำถามเพิ่มเติมว่า “สาเหตุที่ทำให้โครงสร้างของสิ่งมีชีวิตแตกต่างกัน คืออะไร” จากนั้นให้ นักเรียนช่วยกันระดมความคิดในการตอบคำถาม 4. ครูสุ่มเลือกนักเรียนประมาณ 2–3 คน ในการตอบคำถาม เมื่อนักเรียนตอบคำถามเรียบร้อยแล้ว ครู สรุปความรู้ว่า สาเหตุหลักที่ทำให้โครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตแตกต่างกันนั้น เป็นผลมาจากแหล่ง ที่ อยู่อาศัย ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration) 5. ครูให้นักเรียนดูภาพ จากนั้นถามนักเรียนว่า นักเรียนรู้จักสิ่งมีชีวิตในภาพหรือไม่ และสิ่งมีชีวิต ใ น ภ า พ อาศัยอยู่ที่ใด แล้วให้นักเรียนช่วยกันตอบคำถามอย่างอิสระ 6. ครูถามคำถามสำคัญประจำบทว่า สิ่งมีชีวิตต่าง ๆดำรงชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้อย่างไร แล้วให้นักเรียน ช่วยกันอธิบายคำตอบ โดยครูอธิบายเพิ่มเติมและช่วยเสริมความรู้บางส่วนให้กับนักเรียน 7. นักเรียนทำกิจกรรมที่ 1 แหล่งที่อยู่ของสิ่งมีชีวิตในใบกิจกรรมที่ครูแจกให้ 8. นักเรียนศึกษาเนื้อหาและดูภาพ จากนั้นช่วยกันตอบคำถามว่า “สิ่งมีชีวิตในภาพมีโครงสร้างหรือมี ลักษณะที่เหมาะสมกับแหล่งที่อยู่อย่างไรบ้าง”

21 ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 9. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายกิจกรรม จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมว่า แหล่งที่อยู่หรือส ิ ่ ง แ ว ด ล ้ อ ม ที่ สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่มีหลายลักษณะ เช่น ป่าไม้ สระน้ำ แม่น้ำ ทะเลทราย ป่าชายเลน โดยแหล่งที่อยู่ในแต่ละแห่ง อาจจะมีสภาพที่แตกต่างกันไป สิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์อาศัยอยู่บริเวณนั้น จึงปรับโครงสร้างและลักษณะให้ เหมาะสมสำหรับการดำรงชีวิตและการอยู่รอดแตกต่างกันไป ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration) 10. ครูให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ที่มีการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม เช่น ผักตบชวา มีก้านใบพองออกเป็นกระเปาะ ภายในมีช่องอากาศจำนวนมากทำให้มีน้ำหนักเบา สามารถลอยอยู่ เหนือน้ำได้ ตั๊กแตนใบไม้ปรับตัวให้มีรูปร่างคล้ายกับใบไม้ที่อาศัยอยู่ เพราะต้องการพรางตัว จากศัตรูและล่อ เหยื่อให้เข้า มาใกล้ ขั้นที่ 5 ประเมินผล (Evaluation) 11. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์ที่ได้รับจากการปฏิบัติกิจกรรมและการนำ ความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ 12. ครูทดสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยการให้ตอบคำถาม เช่น - สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในชุมชนของนักเรียนมีการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมในลักษณะใด - การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตเกี่ยวข้องกับการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมหรือไม่ ลักษณะใด 7.สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิชาวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 2. รูปภาพสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ต่าง ๆ 3. ใบกิจกรรมที่ 1 แหล่งที่อยู่ของสิ่งมีชีวิต 7.2 แหล่งการเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. อินเทอร์เน็ต

22 8. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เครื่องมือ วิธีการวัด เกณฑ์การ ประเมิน 1.ด้านความรู้(K) - บรรยายโครงสร้างหรือลักษณะ ของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมต่อการ ดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่ได้ -แบบสังเกตการตอบ คำถาม -แบบสรุปกิจกรรม -สังเกตการตอบคำถาม -ตรวจใบกิจกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 2. ด้านทักษะ / กระบวนการ (P) - ลงความเห็นข้อมูลเกี่ยวกับ โครงสร้างและลักษณะของ สิ่งมีชีวิต ที่เหมาะสมตอการ ดำรงชีวิตใน แหล่งที่อยู่ต่าง ๆได้ -แบบสรุปกิจกรรม -ตรวจใบกิจกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 3.ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) - มีความตั้งใจ และมีความ รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ มอบหมาย -แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึง ประสงค์ -สังเกตพฤติกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์

23

24

25 ภาพช้าง ภาพปลา

26

27 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 รายวิชา วิทยาศาสตร์รหัสวิชา ว15101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม เวลา 19 ชั่วโมง เรื่อง การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ (2) เวลา 2 ชั่วโมง ผู้สอน นายนรินทร์ คันธี วันที่สอน : วันที่……………..เดือน………………….พ.ศ................... 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิตกับ สิ่งมีชีวิต และ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศการถ่ายทอดพลังงาน การ เปลี่ยนแปลงแทนที่ใน ระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแนวทางใน การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ป.5/1 บรรยายโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมกับการดำรงชีวิต ซึ่งเป็นผลมาจากการ ปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแต่ละแหล่งที่อยู่ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายเกี่ยวกับการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้(K) 2. สังเกตโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่ต่าง ๆได้ (P) 3. สื่อสารและนำความรู้การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตให้เข้ากับสภาพแวดล้อมไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ (P) 4. มีความตั้งใจ และมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระสำคัญความคิดรวบยอด สิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์มีโครงสร้างและลักษณะที่เหมาะสมในแต่ละแหล่งที่อยู่ ซึ่งเป็นผลมาจากการ ปรับตัวของสิ่งมีชีวิตเพื่อดำรงชีวิตและอยู่รอดได้ในแต่ละแหล่งที่อยู่ 4. สาระการเรียนรู้/สาระการเรียนรู้แกนกลาง อธิบายโครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตในแต่ละแหล่งที่อยู่

28 5.สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. มีจิตวิทยาศาสตร์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะ/กระบวนการและทักษะในการดำเนินชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ครูให้นักเรียนทบทวนความรู้เดิมที่ได้เรียนรู้มาแล้ว โดยใช้ค าถามต่อไปนี้ - กระบองเพชรที่เจริญเติบโตในทะเลทรายมีการปรับตัวอย่างไร - หมีขาวที่อาศัยอยู่บริเวณขั้วโลกเหนือมีการปรับตัวอย่างไร 2. นักเรียนร่วมกันตอบค าถามและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำตอบ เพื่อเชื่อมโยงไปสู่การ เรียนรู้เรื่องการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตให้เข้ากับสภาพแวดล้อม 3. ครูถามค าถามนักเรียนเพื่อกระตุ้นความสนใจ เช่น - นักเรียนเคยเห็นการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตบริเวณบ้านหรือไม่ อย่างไร ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration) 4. ครูใหนักเรียนแบงกลุ่ม กลุมละ 4-5 คน แต่ละกลุ่มเลือกสิ่งมีชีวิต 1 ชนิด แต่ตองไม่ซ้ำกับกลุ่ม อื่น จากนั้นนักเรียนร่วมกันวาดรูปสิ่งมีชีวิตที่เลือก พร้อมระบุแหล่งที่อยู่ของสิ่งมีชีวิตมีความ เหมาะสมกับการดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่นั้น ๆ หรือไม่อย่างไร ลงในใบกิจกรรมที่ 2 โครงสร้าง และลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมกับการดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่ ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 5. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการปฏิบัติกิจกรรมหน้าห้องเรียน 6. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายผลจากการปฏิบัติกิจกรรม โดยใช้แนวคำถามเช่น

29 - ยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่มีการปรับรูปร่างให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่ - ถ้าสิ่งมีชีวิตไม่ปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมจะเกิดสิ่งใดขึ้น 7. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลจากการปฏิบัติกิจกรรม โดยครูเน้นให้นักเรียนเข้าใจว่าสิ่งมีชีวิต มี การปรับตัวให้เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตในแต่ละแหล่งที่อยู่ การปรับตัวให้เข้ากับ สภาพแวดล้อมของสิ่งมีชีวิต เป็นการปรับตัวเพื่อการอยู่รอดและดำรงพันธุ์ต่อไป ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration) 8. ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละคนนำกิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้ที่ 1 จากหนังสือเรียน หน้า 26 ไปทำเป็นการบ้าน โดยให้ทำลงในสมุดประจ าตัวนักเรียน แล้วนำมาส่งในชั่วโมงถัดไป ขั้นที่ 5 ประเมินผล (Evaluation) 9. ครูให้นักเรียนแต่ละคนพิจารณาว่า จากหัวข้อที่เรียนมาและการปฏิบัติกิจกรรม มีจุดใดบ้างที่ ยังไม่เข้าใจหรือยังมีข้อสงสัย ถ้ามี ครูช่วยอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนเข้าใจ 10. ครูและนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์ที่ได้รับจากการปฏิบัติกิจกรรม และการนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ 11. ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถามพฤติกรรมการทำงาน รายบุคคลพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน 12. ครูตรวจสอบผลการทำกิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้ที่ 1 ในสมุดประจ าตัวนักเรียน 7.สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 7.1 สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิชาวิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 2. รูปภาพสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ต่าง ๆ 3. ใบกิจกรรม โครงสร้างและลักษณะของสิ่งมีชีวิต

30 8. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เครื่องมือ วิธีการวัด เกณฑ์การ ประเมิน 1.ด้านความรู้(K) -อธิบายเกี่ยวกับการปรับตัวของ สิ่งมีชีวิตให้เข้ากับสภาพแวดล้อม ได้(K) -แบบสังเกตการตอบ คำถาม -สังเกตการตอบคำถาม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 2. ด้านทักษะ / กระบวนการ (P) - สังเกตโครงสร้างและลักษณะ ของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมตอการ ดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่ต่าง ๆได้ (P) - สื่อสารและนำความรู้การปรับตัว ของสิ่งมีชีวิตให้เข้ากับ สภาพแวดล้อมไปใช้ใน ชีวิตประจำวันได้ (P) -แบบสรุปกิจกรรม -ตรวจใบกิจกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 3.ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) - มีความตั้งใจ และมีความ รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ มอบหมาย -แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึง ประสงค์ -สังเกตพฤติกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์

31

32

33 ใบงานที่ 2.1.1 เรื่อง การปรับตัวของสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม แล้วร่วมกันปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างของพืชและสัตว์ที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตในแหล่งที่อยู่มา อย่างละ 2 ชนิด (ไม่ซ้ำกับในบทเรียน) 2) นำข้อมูลมาจัดทำเป็นบัตรภาพความรู้ (วาดภาพ หรือติดภาพ) ภาพนี้คือ สิ่งมีชีวิตนี้มีโครงสร้างที่เหมาะสมกับที่อยู่อาศัย ดังนี้ (วาดภาพ หรือติดภาพ) ภาพนี้คือ สิ่งมีชีวิตนี้มีโครงสร้างที่เหมาะสมกับที่อยู่อาศัย ดังนี้

34 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 รายวิชา วิทยาศาสตร์รหัสวิชา ว15101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม เวลา 19 ชั่วโมง เรื่อง ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม เวลา 2 ชั่วโมง ผู้สอน นายนรินทร์ คันธี วันที่สอน : วันที่……………..เดือน………………….พ.ศ................... 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิตกับ สิ่งมีชีวิต และ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศการถ่ายทอดพลังงาน การ เปลี่ยนแปลงแทนที่ใน ระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแนวทางใน การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ป.5/2 อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตและความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิต เพื่อประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิตในแหล่งที่อยู่เดียวกันได้(K) 2) สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิตในแหล่งที่อยู่เดียวกันได้ (P) 3) ตั้งใจเรียนรู้และแสวงหาความรู้รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระสำคัญความคิดรวบยอด สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ รอบตัวเรา เช่น คน สัตว์ พืช และสิ่งมีชีวิต เช่น ก้อนหิน ดิน น้ำ มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและ กัน เพื่อประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต เช่น ความสัมพันธ์ด้านแหล่งอาหาร ด้านแหล่งที่อยู่อาศัยและด้านแหล่ง หลบภัย 4. สาระการเรียนรู้/สาระการเรียนรู้แกนกลาง ในแหล่งที่อยู่หนึ่ง ๆ สิ่งมีชีวิตจะมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันและสัมพันธ์กับสิ่งไม่มีชีวิตเพื่อประโยชน์ต่อ การดำรงชีวิต เช่น ความสัมพันธ์กัน ด้านการกินกันเป็นอาหาร เป็นแหล่งที่อยู่อาศัย หลบภัยและเลี้ยงดูลูกอ่อน ใช้ อากาศในการหายใจ

35 5.สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. มีจิตวิทยาศาสตร์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะ/กระบวนการและทักษะในการดำเนินชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ครูให้นักเรียนเล่นเกมเสือกินวัว โดยขออาสาสมัครนักเรียนจำนวน 10 คน เพื่อออกมาเล่นเกม 2. ครูอธิบายวิธีการเล่นเกมเสือกินวัวนักเรียนฟัง จากนั้นให้เล่นเกมเสือกินวัวประมาณ 2 ครั้ง โดยมีวิธีการ เล่นเกม ดังนี้ 1.ครูให้นักเรียนเล่นเกมเสือกินวัว โดยขออาสาสมัครนักเรียนจำนวน 10 คน เพื่อออกมาเล่นเกม 2.ครูอธิบายวิธีการเล่นเกมเสือกินวัวนักเรียนฟัง จากนั้นให้เล่นเกมเสือกินวัวประมาณ 2 ครั้ง โดยมีวิธีการเล่นเกม ดังนี้ กติกาและวิธีการเล่นเกม 1. ครูให้สัญญาณเริ่มเกม นักเรียนที่เป็นเสือต้องแตะตัววัวให้ได้ โดยพยายามเข้าไปในวงกลม ของต้นไม้ วัวต้องพยายามหนีเสือไม่ให้ถูกแตะได้ และต้นไม้ต้องพยายามไม่ให้เสือเข้ามาใน วงกลม ในกรณีที่เสือเข้ามาแล้วต้องพยายามไม่ให้เสือออกจากวงกลมได้ 2. วัวสามารถเข้าและออกจากวงกลมของต้นไม้ได้อย่างอิสระ เกมจะสิ้นสุดลงเมื่อวัวตัวใดตัว 3. หนึ่งถูกเสือแตะครบ 2 ครั้ง และวัวตัวดังกล่าวต้องมาเป็นเสือแทน 3.ครูมอบรางวัลหรือของขวัญให้กับนักเรียนที่เป็นอาสาสมัคร จากนั้นให้นักเรียนที่เป็นอาสาสมัครกลับไปนั่ง ประจำที่ของตน 4.ครูตั้งคำถามว่า “นักเรียนได้ความรู้อะไรจากการเล่นเกมเสือกินวัว” โดยให้นักเรียนช่วยกันตอบคำถาม อย่างอิสระ

36 5.ครูถามคำถามว่า “สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อมมีความ สัมพันธ์กันอย่างไรบ้าง” โดยให้นักเรียนช่วยกันตอบคำถามอย่างอิสระ 6.ครูถามเพิ่มเติมว่า “แหล่งที่อยู่ของสิ่งมีชีวิต มีอะไรบ้าง”โดยให้นักเรียนช่วยกันตอบคำถามอย่างอิสระ ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration) 7. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน โดยให้ร่วมกันศึกษาข้อมูลจากเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับ สิ่งแวดล้อม จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับ สิ่งแวดล้อม จากนั้นแต่ละกลุ่มร่วมกันทำกิจกรรมลองทำดูโดยดูภาพสถานการณ์แล้วช่วยกันตอบคำถาม 8. นักเรียนส่งตัวแทนของแต่ละกลุ่มมานำเสนอข้อมูลที่ศึกษาเพื่ออภิปรายและสรุปผลร่วมกัน 9. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า“สิ่งแวดล้อมต่างๆ รอบตัวเรามีทั้งสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต ซึ่งสิ่งต่าง ๆ ในแหล่งที่อยู่ จะต้องสัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตด้วยกันเอง และยังสัมพันธ์กับสิ่งไม่มีชีวิต เพื่อประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตในด้าน ต่าง ๆ ” ชั่วโมงที่ 2 ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 10. ครูเปิด PowerPoint เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตให้นักเรียนดู จากนั้นถามคำถาม กระตุ้นความคิดโดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มอภิปรายและหาคำตอบร่วมกัน เช่น กวางกับเสือ มีความสัมพันธ์ กันแบบใด พ่อนกกับลูกนกมีความสัมพันธ์กันแบบใด 11. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำกิจกรรมพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ 2 เรื่อง สำรวจ ความสัมพันธ์ในสิ่งแวดล้อม โดยปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) ศึกษาขั้นตอนและวัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรมกิจกรรมพัฒนาทักษะกระบวนการทาง วิทยาศาสตร์ที่ 2 เรื่อง สำรวจความสัมพันธ์ในสิ่งแวดล้อม จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม อย่างละเอียด หากมีข้อสงสัยให้สอบถาม ครู 2) ตั้งสมมติฐานในการทำกิจกรรม จากนั้นบันทึกผลลงในลงในสมุดประจำตัว หรือหนังสือเรียนแม่บท มาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม 3) ปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนให้ครบถ้วนและถูกต้องทุกขั้นตอน จากนั้นบันทึกผลลงสมุดประจำตัว หรือ ในหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 12. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายและสรุปผลจากการทำกิจกรรมภายในกลุ่ม 13. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน จากนั้นร่วมกันอภิปรายและสรุปผลเกี่ยวกับ ความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตในสิ่งแวดล้อม

37 ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration) 14. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต จากหนังสือ เรียนแม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม 15.ครูขออาสาสมัครนักเรียนกลุ่มละ 1 คน มาสรุปเนื้อหาที่ศึกษาให้เพื่อนในห้องฟัง 16. ครูสรุปสาระสำคัญเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตให้นักเรียนฟังอีกครั้ง เพื่อเสริมให้ นักเรียนมีความเข้าใจมากขึ้น 17. นักเรียนทำใบงานที่ 2.2.1 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต และเมื่อนักเรียนทำใบงานเสร็จ แล้ว ครูและนักเรียนรวมกันเฉลยคำตอบในใบงานนี้ 18. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 2.2.2 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตที่บ้านของฉัน โดย มอบหมายให้ทำเป็นการบ้านและนำมาส่งในชั่วโมงถัดไป ขั้นที่ 5 ประเมินผล (Evaluation) 1.ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน 4. นักเรียนและครูสรุปความรู้จากการเรียนจนได้ข้อสรุปร่วมกันว่า“สิ่งมีชีวิตจะมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน เพื่อ ประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต โดยแบ่งความสัมพันธ์ออกเป็น 4 ด้าน คือ ด้านแหล่งที่อยู่อาศัย ด้านแหล่งอาหาร ด้านแหล่งสืบพันธุ์และเลี้ยงตัวอ่อน และด้านแหล่งหลบภัย” 7.สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม 2) วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำกิจกรรมกิจกรรมพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ 2 เรื่อง สำรวจความสัมพันธ์ใน 3) ใบงานที่ 2.2.1 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต 4) ใบงานที่ 2.2.2 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตที่บ้านฉัน 5) PowerPoint เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต 6) เกมเสือกินวัว แหล่งการเรียนรู้ - บริเวณโรงเรียน

38 8. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เครื่องมือ วิธีการวัด เกณฑ์การ ประเมิน 1.ด้านความรู้(K) 1)อธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง สิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ เดียวกันได้(K) -แบบสังเกตการตอบ คำถาม -สังเกตการตอบคำถาม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 2. ด้านทักษะ / กระบวนการ (P) 2) สำรวจความสัมพันธ์ระหว่าง สิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตในแหล่งที่อยู่ เดียวกันได้ (P) -ใบกิจกรรม -ตรวจใบกิจกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์ 3.ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) 3) ตั้งใจเรียนรู้และแสวงหาความรู้ รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ มอบหมาย (A) -แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึง ประสงค์ -สังเกตพฤติกรรม ร้อยละ 70 ขึ้นไปผ่านเกณฑ์

39

40

41

42 ใบงานที่ 2.2.1 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ ใบงานที่ 2.2.2 1) สิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตมีความสัมพันธ์กันหรือไม่ เพื่ออะไร 2) ภาพนี้คือ มีความสัมพันธ์กันแบบใด อย่างไร 3) ภาพนี้คือ มีความสัมพันธ์กันแบบใด อย่างไร 4) ภาพนี้คือ มีความสัมพันธ์กันแบบใด อย่างไร

43 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตที่บ้านฉัน ให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้ 1) สำรวจสิ่งมีชีวิตในบริเวณบ้านของนักเรียน 2) ให้นักเรียนบันทึกชื่อของสิ่งมีชีวิตที่สำรวจได้ลงในตารางที่ 1 3) พิจารณาลักษณะความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตที่สำรวจพบและจำแนกสิ่งมีชีวิตตามความสัมพันธ์ 4) นำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน ตารางที่ 1 บันทึกชื่อสิ่งมีชีวิตที่สำรวจพบบริเวณบ้าน แผนการจัดการเรียนรู้ที่ • ด้านแหล่งที่อยู่อาศัย ได้แก่ • ด้านแหล่งอาหาร ได้แก่ • ด้านแหล่งสืบพันธุ์และเลี้ยงดูตัวอ่อน ได้แก่ • ด้านแหล่งหลบภัย ได้แก่

44 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 รายวิชา วิทยาศาสตร์รหัสวิชา ว15101 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนเทศบาล 2 มุขมนตรี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2566 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม เวลา 19 ชั่วโมง เรื่อง การถ่ายทอดพลังงานในสิ่งแวดล้อม เวลา 3 ชั่วโมง ผู้สอน นายนรินทร์ คันธี วันที่สอน : วันที่……………..เดือน………………….พ.ศ................... 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิตกับ สิ่งมีชีวิต และ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศการถ่ายทอดพลังงาน การ เปลี่ยนแปลงแทนที่ใน ระบบนิเวศ ความหมายของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแนวทางใน การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ป.5/3 เขียนโซ่อาหารและระบุบทบาทหน้าที่ของสิ่งมีชีวิตที่เป็นผู้ผลิตและผู้บริโภคในโซ่อาหาร 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) อธิบายความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตในรูปแบบโซ่อาหารและสายใยอาหารได้ (K) 2) เขียนโซ่อาหารในรูปแบบแผนภาพได้(P) 3) ตั้งใจเรียนรู้และแสวงหาความรู้รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระสำคัญความคิดรวบยอด สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ต้องการพลังงานเพื่อการดำรงชีวิต และการทำกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งพลังงานนี้สิ่งมีชีวิตจะได้ จากการกินอาหาร โดยในแต่ละแหล่งที่อยู่สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่รวมกันจะมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันใน ด้านการกินอาหาร และมีการถ่ายทอดพลังงานต่อกันเป็นทอด ๆ ในรูปแบบของโซ่อาหาร 4. สาระการเรียนรู้/สาระการเรียนรู้แกนกลาง สิ่งมีชีวิตมีการกินกันเป็นอาหาร โดยกินต่อกันเป็นทอด ๆ ในรูปแบบของโซ่อาหาร ทำให้สามารถระบุบทบาท หน้าที่ของสิ่งมีชีวิตเป็นผู้ผลิตและ ผู้บริโภค

45 5.สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. มีจิตวิทยาศาสตร์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะ/กระบวนการและทักษะในการดำเนินชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูทักทายกับนักเรียน แล้วแจ้งผลการเรียนรู้ที่จะเรียนในวันนี้ให้นักเรียนทราบ 2. ครูกระตุ้นความสนใจของนักเรียนก่อนที่จะเรียนในวันนี้ โดยการเปิดคลิปการกินอาหารของสัตว์ต่างๆ จากนั้น ตั้งคำถามเพื่อกระตุ้นความคิดให้กับนักเรียนเกี่ยวกับการกินอาหารของสัตว์ เ 1) กระต่ายกินอะไร เป็นอาหาร 2) ถั่ว หนู และแมว ใครกินใคร 3.ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า “การที่สิ่งมีชีวิตหนึ่งกินสิ่งมีชีวิตหนึ่งเป็นอาหาร โดยมีการกินต่อไปเป็นทอด ๆ นี้ เรียกว่า โซ่อาหาร” 4.ครูตั้งคำถามเพิ่มเติมว่า “เราสามารถพบเห็นโซ่อาหารได้ที่ไหนบ้าง” และให้นักเรียนยกตัวอย่างห่วงโซ่ อาหารมา 1 ตัวอย่าง แล้วบันทึกความรู้ที่ได้ลงในสมุดประจำตัว 5.ครูขออาสาสมัครนักเรียนประมาณ 2–3 คนในการตอบคำถาม เมื่อนักเรียนตอบคำถามเรียบร้อยจากนั้นครู สรุปความรู้ว่า “เราสามารถพบโซ่อาหารได้ทุกสถานที่ที่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ร่วมกัน เช่น ในแปลงผักที่บ้านของ เรา หนอนจะกินผัก หลังจากนั้นนกจะกินหนอนอีกต่อหนึ่ง” ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration)

46 1.นักเรียนศึกษาสาระสำคัญและสังเกตภาพในหัวข้อการถ่ายทอดพลังงานในสิ่งแวดล้อม จากหนังสือเรียน แม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม จากนั้นถามนักเรียนแล้ว ให้นักเรียนช่วยกันอธิบายคำตอบ ดังนี้ 1) การถ่ายทอดพลังงานของสิ่งมีชีวิตในสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นจากอะไร องค์ประกอบของโซ่อาหารมีอะไรบ้าง จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันอธิบายคำตอบ ชั่วโมงที่ 2 ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 3. ครูเปิด PowerPoint เรื่อง โซ่อาหาร ให้นักเรียนดู จากนั้นถามคำถามกระตุ้นความคิดโดยให้นักเรียนแต่ละ กลุ่มอภิปรายและหาคำตอบร่วมกัน เช่น โซ่อาหารมีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตอย่างไร 4. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน จากนั้นครูแจ้งว่าจะให้นักเรียนได้ทำกิจกรรมพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ที่ 3 เรื่อง ศึกษาความสัมพันธ์ในโซ่อาหาร จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายและสรุปผลจากการทำกิจกรรมภายในกลุ่ม 7. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน จากนั้นร่วมกันอภิปรายและสรุปผลเกี่ยวกับโซ่ อาหารในสิ่งแวดล้อม ชั่วโมงที่ 3 ขั้นที่ 4 ขยายความรู้ (Elaboration) 8. นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันศึกษาข้อมูลเกี่ยวโซ่อาหารและสายใยอาหาร จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐาน วิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม แล้วครูสุ่มเลือกตัวแทนกลุ่มให้สรุปเนื้อหาที่ ศึกษาให้เพื่อนในห้องฟัง 9. ครูขออาสามาสมัครนักเรียน 2-3 คน เพื่อออกมายกตัวอย่างโซ่อาหารที่พบในบริเวณบ้านของอาสาสมัคร นักเรียน 10. นักเรียนแต่ละคนทำกิจกรรมพัฒนาการเรียนรู้ที่ 3 จากหนังสือเรียนแม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วย การเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม ไปทำเป็นการบ้าน โดยให้ทำลงในสมุดประจำตัวหรือหนังสือเรียน แม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม แล้วนำมาส่งในชั่วโมงถัดไป ขั้นที่ 5 ประเมินผล (Evaluation) 1. ครูประเมินผลนักเรียน โดยการสังเกตพฤติกรรมการตอบคำถาม พฤติกรรมการทำงานรายบุคคล พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม และจากการนำเสนอผลการทำกิจกรรมหน้าชั้นเรียน