50ปี ในเชตวัน

พระราชจรยิ าภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ วิ ณโฺ ณ) วดั พระเชตุพน  •  147

จึงได้ไปหาหมอ หมอตรวจเช็คดูแล้วบอกว่าไม่มีอะไรเป็นแต่เพียงสายตาส้ันกับ
เอียงเล็กน้อย วิธีแก้ก็คือให้ไปตัดแว่นสายตามาใส่ ข้าพเจ้าจึงได้เดินไปหาร้าน
ตดั แว่นยา่ นวังบูรพา ตดิ ต่อราคาเสร็จเปน็ จ�ำนวนเงนิ ๑๕๐ บาท ดว้ ยการที่เรา
ยังไม่มีเงินเราจึงต้องเดินกลับวัด และได้เข้าไปหาท่านท่ีรู้จักกันดีท่านหน่ึง ซึ่ง
ขณะนน้ั ทา่ นก�ำลงั นงั่ ดหู นงั สอื อยบู่ นเกา้ อี้ ดว้ ยความตอ้ งการมมี ากกวา่ ความอาย
เราจึงค่อยๆ คลานเข้าไปหาตามลักษณะของผู้น้อยที่รอความเมตตาพร้อมกับ
ส่งสายตาเหม่อมองไปยังท่านและออกปากพูดว่า ขอยืมเงิน ๑๕๐ บาท แต่แล้ว
ค�ำพูดของเราหาได้เป็นส่ิงท่ีท่านจะสงสารและชวนรับฟังไม่ กลับเป็นการสร้าง
ความหนักใจให้กับท่าน ท่านถึงกับอ้�ำอ้ึงอยู่ชั่วครู่ ด้วยความในใจท่ีท่านไม่อยาก
จะให้เกิดจากการท่ีกลัวจะไม่ได้คืน จึงเป็นเหตุให้ท่านเกิดบันดาลแห่งโทสะคว้า
ปัจจัยออกมาจากลิ้นชักเหวี่ยงสะบัดทิ้งส่งให้อย่างไม่แยแส เกิดกระแสแห่งลม
ดว้ ยแรงจากการเหว่ยี ง จึงท�ำใหธ้ นบัตรใบละ ๑๐ บาท ๕ ใบ ใบละ ๒๐ บาท
๕ ใบ รวมเป็นจ�ำนวนเงิน ๑๕๐ บาท ต้องปลิวกลิ้งเกลื่อนทั่วบริเวณพื้นล่าง
สร้างความกดดันข้ึนไปในหัวอก ข้าพเจ้าถึงกับต้องสยบลงก้มหน้าหลั่งน้�ำตา
ออกมาอกี ครงั้ หนึง่

ทา่ นทง้ั หลายคดิ ดกู แ็ ลว้ กนั ตอนนนั้ ขา้ พเจา้ มใิ ชเ่ ดก็ โตอายไุ ด้ ๒๐ กวา่ แลว้
เงินแค่ ๑๕๐ บาท ก็ยังไม่มี แม้แต่ปัจจุบันก็เช่นกัน ตามสายตาของคนอ่ืนอาจ
จะมองว่าสบาย ท่ีแท้หาได้สบายไม่ ข้าพเจ้าคิดอยู่เสมอๆ ว่าเดี๋ยวน้ีเราก็อายุได้
๓๐ แลว้ ถา้ จะเปรยี บเทยี บกบั บคุ คลอน่ื ทม่ี อี ายเุ ทา่ เทยี มกนั เขาเหลา่ นนั้ จะตอ้ ง
เป็นคนดีมีประโยชน์กว่าเราเป็นไหนๆ หากเป็นฆราวาสก็จะต้องเป็นหัวหน้า
ครอบครวั ทม่ี คี วามรบั ผดิ ชอบตอ่ สงั คม เปน็ ประธาน กรรมการ ผจู้ ดั การ หวั หนา้
กลุ่ม หัวหน้ากอง และเป็นอะไรต่อมิอะไรอีกมาก หากเป็นสงฆ์ก็จะต้องเป็น
พระสงั ฆาธกิ าร ระดบั เจา้ อาวาส เจา้ คณะต�ำบล เจา้ คณะอ�ำเภอ เจา้ คณะจงั หวดั
และกรรมการอื่นๆ อีกมาก เรากลับมามองในตัวเราเองก็เป็นเพียงพระลูกวัด
ธรรมดาๆ รปู หนงึ่ เทา่ นนั้ ถา้ อยา่ งนน้ั จะมาวา่ เราเปน็ คนดมี ปี ระโยชนไ์ ดอ้ ยา่ งไร

148  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

ซงึ่ เปน็ สงิ่ ทเี่ ราจะตอ้ งคดิ แตใ่ นเมอื่ เรามามองถงึ พน้ื ฐานในอดตี กาลเกยี่ วกบั ความ
เป็นมาของเราแล้วว่า เรามีความเป็นมาอย่างไรเราก็พอจะมีความสบายใจได้ว่า
เสมอตวั ไมถ่ งึ กบั วา่ ดจี นเกดิ คาด หรอื เลวเสยี จนเกนิ ควร จดั อยใู่ นขนั้ ทว่ี า่ เพยี งพอ
ต่ออตั ภาพ

ท่านทั้งหลายดังท่ีข้าพเจ้าได้พูดมาก็พอจะมองเห็นแล้วว่าทุนการศึกษาน้ี
ได้เกิดมีข้ึนตามหน้าท่ีของข้าพเจ้าอยู่สองทาง คือทางท่ีหน่ึงเกิดขึ้นตามหน้าที่
ในทางสว่ นตวั นน้ั กค็ อื ขา้ พเจา้ ไดพ้ ดู ไวแ้ ลว้ วา่ ขา้ พเจา้ เปน็ เดก็ ทไ่ี ดเ้ รยี นหนงั สอื ไป
จากโรงเรยี นนี้ ครผู สู้ อนคนแรกกค็ อื ครบู ญุ เนอื ง ลงั การพนิ ธ์ุ ซงึ่ ปจั จบุ นั กย็ งั สอนอยู่
ทน่ี ี่ ครใู หญค่ อื อาจารยก์ ศุ ล ลงั การพนิ ธ์ุ แมแ้ ตภ่ ารโรงกค็ อื พอ่ หนานค�ำ คนทท่ี �ำอยู่
ในปัจจุบัน ถ้าอย่างนั้นเด็กๆ ท่ีเพ่ิงเรียนส�ำเร็จออกไปและผู้ที่ก�ำลังเรียนอยู่ที่นี่
ก็เปรียบเสมือนเป็นน้องของข้าพเจ้า เน่ืองจากเราได้เกิดท่ีเดียวกัน มีพ่อแม่
คนเดียวกัน ฉะนั้นการที่ข้าพเจ้าได้มากระท�ำในวันน้ีก็ถือว่าท�ำตามหน้าท่ีของพี่
ทจ่ี ะตอ้ งปฏบิ ตั ติ อ่ นอ้ ง แตเ่ นอ่ื งจากนอ้ งมมี ากความสามารถของพย่ี งั มนี อ้ ย จงึ มี
ความจ�ำเปน็ ทไ่ี ดใ้ หไ้ มท่ ว่ั ถงึ หวงั วา่ นอ้ งๆ ทกุ คนคงจะมคี วามเขา้ ใจ ถา้ หากวา่ การ
กระท�ำของพใ่ี นวนั นพี้ วกนอ้ งๆ เหน็ วา่ เปน็ สว่ นดแี ลว้ กข็ อใหพ้ วกนอ้ งๆ ทงั้ หลาย
ได้ไปแสดงความดีนนั้ ใหก้ ับครสู อน

ส่วนอีกทางหน่ึงก็เกิดขึ้นตามหน้าท่ี ท่ีเป็นส่วนรวมน้ันก็คือหน้าที่ของสงฆ์
พระสงฆท์ า่ นมบี ทบาทตอ่ การศกึ ษามาตง้ั แตโ่ บราณในอดตี กาล การศกึ ษาอยทู่ วี่ ดั
พระสงฆเ์ ปน็ ครสู อน แตม่ าปจั จบุ นั การศกึ ษาไดเ้ จรญิ ขน้ึ สงั คมไดเ้ ปลย่ี นไป หนา้ ที่
ของพระสงฆเ์ กยี่ วกบั การศกึ ษาทางดา้ นการสอนจงึ เปน็ อนั หมดไป แตถ่ งึ กระนน้ั
กต็ ามพระสงฆก์ จ็ ะตอ้ งมสี ว่ นเกย่ี วขอ้ งกบั การศกึ ษาอยนู่ น่ั เอง อยา่ งนอ้ ยกไ็ ดเ้ ปน็
ก�ำลังส�ำคัญในการจัดสร้างสถานท่ีเรียนให้ ออกไปอบรมศีลธรรมเป็นครั้งคราว
ใหค้ วามชว่ ยเหลอื อนเุ คราะหใ์ นคราวจ�ำเปน็ ดงั เชน่ ทข่ี า้ พเจา้ ไดม้ ากระท�ำในวนั น้ี
ก็ถือว่าเป็นการกระท�ำตามหน้าท่ีของสงฆ์ ท่ีควรจะกระท�ำตามโอกาสในสังคม
ปจั จบุ นั ถา้ ทกุ ทา่ นทไ่ี ดม้ าในงานวนั นห้ี ากพอเหน็ วา่ เปน็ การกระท�ำทดี่ แี ลว้ กข็ อ

พระราชจริยาภรณ์ (สิงหไ์ ชย สริ วิ ณโฺ ณ) วัดพระเชตพุ น  •  149

ได้โปรดช่วยกันแสดงความดีน้ันต่อพระพุทธศาสนาที่ข้าพเจ้าได้มีส่วนรักษาและ
ปฏบิ ัติอยู่

ท้ายนี้ ขอให้นักเรียนทั้งหลายและผู้ท่ีได้รับทุน จงตั้งใจศึกษาเล่าเรียนมี
ความขยนั หมน่ั เพยี รอยเู่ สมอเพอ่ื ใหเ้ กดิ ความดแี กต่ น และความเจรญิ ของประเทศ
ชาติ ด้วยอานุภาพแห่งคุณพระศรีรัตนตรัยคือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
ของใหท้ า่ นท้งั ปวง จงประสพสุขท่วั ทุกท่านเทอญฯ

------------

หมายเหตุ ค�ำกลา่ วในการมอบทนุ การศกึ ษา “ทนุ พระปลดั สงิ หไ์ ชย” ณ โรงเรยี น
บ้านหนองเงือก ต�ำบลแม่แรง อ�ำเภอป่าซาง จ�ำหวัดล�ำพูน ในวัน
อาทติ ยท์ ่ี ๒๓ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๑ โดย พระปลดั สงิ หไ์ ชย สริ วิ ณโฺ ณ

150  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

จดหมายฉบับแรกจากอเมริกา

ถงึ แหลมและทกุ ๆ คน ทงั้ น.๑๖ และ น.๑๗ วดั ไทยลอสแองเจลิส
๒๑ เมษายน ๒๕๒๓

ความใฝ่ฝันอันสูงสุดมันก็ถึงจุดอ่ิมตัว อเมริกามันไม่น่าอยู่หรอกส�ำหรับ
ตระกลู ณ คลองสานอยา่ งเราๆ แตม่ นั อาจจะนา่ อยสู่ �ำหรบั ชรู ตั นธรรม หรอื ไมก่ ็
เพ็ญกลุ

แต่ละวันจะมีความสุขเหมือนอยู่กับพวกเราก็หามิได้เอาเสียเลย เร่ิมต้ังแต่
นอนเมื่อไปถึงใหม่ๆ ท่ีวัดมีพระอยู่เต็มจึงต้องไปนอนในบ้าน ทั้งๆ ที่ใจนั้น
ไมอ่ ยากไปเลย คอื อยากจะนอนทวี่ ดั มโี ซฟา มา้ นง่ั ตวั ไหนวา่ ง กจ็ ะนอนตรงนนั้
แหละ แต่ก็ท�ำไม่ได้ เพราะคณะท่ีไปกัน มีพระอยู่ ๕ รูป ถ้าขาดหลวงพ่ีมีเพียง
๔ รปู มนั กไ็ มด่ ี ผดิ ประเพณี พระเขา้ บา้ น ๔ รปู หลวงพจ่ี งึ จ�ำเปน็ ตอ้ งไป ทบ่ี า้ น
เขาจัดผ้าห่มให้ ๒ ผืนใหญ่ๆ นอนรวมกัน ๕ รูป หลวงพี่กับพระมหาสมบัติ
ห่มด้วยกันหน่ึงผืน ท่านเจ้าคุณวิเชียรฯ กับพระมหาเทพฤทธ์ิห่มด้วยกันหน่ึงผืน
พระครแู จม่ นอนตรงกลาง อาศยั สว่ นเหลอื จากดา้ นขา้ ง ดา้ นของหลวงพกี่ บั ดา้ น
ของเจา้ คณุ วเิ ชยี รฯตอ่ กนั พอนอนไปไดส้ กั พกั มมุ ดา้ นหลวงพกี่ ม็ พี ระมหาสมบตั ิ
เริ่มหายใจดัง “ขอด” ส่วนมุมด้านของเจ้าคุณวิเชียรฯ ก็มีพระมหาเทพฤทธ์ิ
หายใจดงั เชน่ เดยี วกนั แตเ่ สยี งดงั “ขดื ” คนื ทง้ั คนื กม็ แี ตเ่ สยี งดงั ขอดขดื ขอดขดื
ขอดขืด เรานึกว่าไปนอนถึงเมืองอเมริกาคงจะได้ยินเสียงเพลงฝรั่ง แต่ที่ไหนได้
มีแต่เสียง ขอดขืด ขอดขืด ขอดขืด ดั่งเสียงอ่ึงอ่างร้องในบ้านเรา เมื่อที่วัดว่าง
กก็ ลบั ไปนอนทวี่ ดั มนั กอ็ กี นนั่ แหละ ถงึ แมว้ า่ เสยี งอง่ึ อา่ งรอ้ งจะไมม่ ี คอื ไดแ้ ยกกนั นอน

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ หไ์ ชย สริ ิวณฺโณ) วดั พระเชตพุ น  •  151

ทา่ นเจา้ คณุ วเิ ชยี รฯ นอนในหอ้ งพระมหาทองพนั ธ์ พระครแู จม่ นอนในหอ้ งทา่ นฯ
พระมหาสมบัตินอนท่ีระเบียงหน้าห้องท่านฯ พระมหาเทพฤทธ์ินอนในห้องพระ
มหาสละ ส่วนหลวงพี่นอนในห้องพระมหาสมหมาย ความไม่สบายก็คือ เราไป
นอนในหอ้ งรว่ มกบั เขา เรากม็ คี วามเกรงใจเจา้ ของเขาเปน็ ธรรมดา ของทกุ อยา่ ง
ในห้องเราก็ไม่กล้าไปหยิบ และเคลื่อนย้ายออกจากท่ี ถึงแม้ว่าเจ้าของห้องเขา
ไม่ได้ห้ามเราก็ไม่ควรท�ำ และพยายามอยู่ในห้องให้น้อยที่สุด พอต่ืนข้ึนมาก็รีบ
ออกจากห้อง ไม่มีอะไรท�ำก็รดน�้ำต้นไม้ วิชาท่ีเราสอนหลวงพี่ไปเพ่ิงจะได้ใช้
ในตอนนเ้ี อง ตอนกลางวนั ไมไ่ ดอ้ อกไปไหนและไมม่ อี ะไรท�ำกน็ ง่ั อยใู่ นกฏุ ชิ นั้ ลา่ ง
(ไม่ยอมอยู่ในห้อง) แบบเซ็งๆ ครั้งจะเข้าห้องสมุด หาหนังสืออ่านก็อ่านไม่ออก
พอเปิดทีวีก็มีแต่ภาพฟังไม่รู้เรื่อง คิดมาก ปวดหัวเอนตัวลงนอนข้างเก้าอ้ีใต้โต๊ะ
ท�ำงานมนั กพ็ อๆ กนั กบั อา้ ยหลงแอบเขา้ ไปนอนในหอประชมุ ฯ ...บางวนั ไมไ่ ดน้ อน
ก็ออกจากกฏุ ไิ ปนัง่ ใต้ตน้ ไม้ เอามอื ถอื ไม้ตดี นิ เลน่ สายตาก็เหมอ่ มองดูรถว่งิ ตาม
ถนนมนั กพ็ อๆ กนั กบั อา้ ยหนหู ลง่ิ ไปนง่ั อยใู่ ตต้ น้ ชงโค... ถา้ วนั ไหนทวี่ ดั มงี านใหช้ ว่ ย
กนั ท�ำ เรากท็ �ำไดไ้ มส่ ะดวกอกี นน่ั แหละ เพราะของบางอยา่ งมอี ยทู่ ไ่ี หน เรากไ็ ป
เอาไมถ่ กู และท�ำอยา่ งไรมนั ถงึ จะถกู กบั ความตอ้ งการของสงั คมในถนิ่ นน้ั คดิ แลว้
กล็ �ำบากในการท�ำ งานเสรจ็ จะเกบ็ อะไรไวต้ รงไหนกเ็ กบ็ ไมถ่ กู หรอื มงี านบางอยา่ ง
เรารดู้ แี ละท�ำได้ เรากไ็ มก่ ลา้ ทจ่ี ะแสดงออก เพราะกลวั คนอนื่ เขาวา่ เราท�ำเอาหนา้
หรอื ไมก่ ซ็ า่ สไ์ มเ่ ขา้ ท่ี มบี างวนั ออกไปเทย่ี วขา้ งนอก มนั กอ็ หี รอบเดยี วกนั นนั่ แหละ
สถานที่บางแห่งเราไม่อยากจะไปหรอก ถึงแม้มันจะสวยงามอย่างไร เราก็รู้ว่า
มันเป็นของประดิษฐ์ สดู้ ูวิวทิวทัศน์ที่เป็นเองตามธรรมชาตยิ ่านหอไตรและใต้ถนุ
น.๑๗ ยงั น่าดูกวา่ อกี เยอะ แต่ละแหง่ ทไ่ี ปจะตอ้ งมีการถ่ายรูป ครน้ั เราจะไมเ่ อา
ก็ไม่ได้ พอเขาบอกว่าถ่ายหมู่ๆ เราจะต้องเข้าไป ถ้าไม่เข้าไปเขาจะหาว่าเรา
รงั เกยี จกเ็ ลยตอ้ งไปเบยี ดเอากบั เขา ทงั้ ๆ ทใี่ จนน้ั ไมเ่ อา มอี ยวู่ นั หนงึ่ เกดิ ขดั ขอ้ ง
ทางเทคนคิ มกี นั ไป ๔ รปู ทงั้ ๆ ทรี่ วู้ า่ มนั ไมด่ ี พอตอนกลบั เกดิ แวะบา้ นคนทพ่ี าไป
ก็อย่างว่าน่ันแหละ คนขับรถเป็นเด็กหนุ่มมันอาจจะไม่รู้ธรรมเนียม เม่ือขับรถ
เขา้ บา้ น ฝา่ ยพระทร่ี ตู้ า่ งกร็ สู้ กึ หนกั ใจ กลวั เจา้ ของบา้ นเขาจะวา่ เอา หลวงพเ่ี ปน็

152  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

ผนู้ อ้ ยกเ็ ลยตอ้ งยอมอยใู่ นรถไมอ่ อกไปขนึ้ บา้ น กม็ แี ตท่ า่ นเจา้ คณุ วเิ ชยี รฯ พระครแู จม่
และพระมหาสมบตั ขิ นึ้ ไป เจา้ ของบา้ นกอ็ อกมาตอ้ นรบั ดว้ ยอธั ยาศยั อนั ดี มนี ำ้� รอ้ น
น�้ำชา กาแฟ โอวัลตินอย่างวิเศษ บังเอิญเด็กหนุ่มคนขับรถไปเห็นเข้า ก็เอะอะ
เอาวา่ ท�ำไมมี ๓ รปู มากนั ๔ รปู มใิ ชห่ รอื พระมหาสมบตั ริ บี ตอบทนั ทวี า่ อกี
องคห์ นง่ึ ทา่ นไมส่ บายฉนั อะไรกไ็ มไ่ ด้ เลยใหน้ ง่ั อยใู่ นรถ เลน่ เอาเราอดไดฉ้ นั ของดี
อา้ ยเดก็ หนมุ่ ไดฟ้ งั ไมร่ อชา้ รบี หาเอายากบั นำ�้ เปลา่ หนงึ่ แกว้ ไปใหเ้ ราฉนั อา้ ยเรา
ก็นึกขันอยู่ในใจ ก็เลยต้องฉันยานั้นลงไปเพื่อให้เกิดความสบายใจแก่เจ้าภาพ
เสร็จแล้วนึกว่าจะหมดทุกข์ไปที ที่ไหนได้เกิดปวดท้องเย่ียวขึ้นมาทันใด จนแน่
คราวนี้ รีบหาทางแก้ไข หาไหนไม่ได้ ก็คว้าเอาถุงพลาสติกใส่ของ ของเจ้าของ
รถจัดการเสียให้เสร็จ แล้วจับเหว่ียงเข้ารั้วเกิดถุงไปสัมผัสกับลวดราวรั้วแตก
กระจาย อา้ ยจา้ วไมร่ คู้ ณุ นายมนั กก็ ระจายเรย่ื ราด โอย๊ ! ความล�ำบากมไี ดท้ กุ โอกาส
เมอื่ ถงึ คราวซวย

มบี างวนั ไดอ้ อกไปฉนั มอ้ื ลนั ชข์ า้ งนอก จะเปน็ ทเ่ี ฮา้ ส์ หรอื แจก๊ อนิ เดอะบอ๊ ก
หรอื ไมก่ ็เรชโทะแรน็ ท มอี าหารทกุ อยา่ ง ทง้ั ไทย จนี ฝรง่ั รวมทง้ั แฮมเบอเกอร์
อยา่ งดี มนั ก็ อที ไมค่ อ่ ยจะลง เพราะของทกุ อยา่ งเวลาฉนั จะตอ้ งมอี ปุ กรณ์ แต่
เรากท็ �ำไมเ่ ปน็ เพราะมอื เรามนั มี ๒ มชี อ้ นกบั สอ้ ม มนั กน็ า่ จะพอ แตท่ โ่ี นน้ มที ง้ั
สพูน ฟ๊อค และไน๊ฟ โอย! มันจะสะอาดอย่างไรก็ขาดรสชาติ สู้น�้ำพริกป้ามูล
ผดั ผกั บงุ้ รา้ นเกยี งเจา้ เกา่ ของเราไมไ่ ด้ แมบ้ างวนั เราอาจจะไดฉ้ นั นำ้� จากกาทไี่ มม่ ี
ฝาปดิ ปลอ่ ยลกู แมวลงไปนอนเลน่ เทนำ�้ ใส่ กรอกใสข่ วดทมี่ สี าหรา่ ยนอนกน้ มนั
กเ็ กดิ ความเขม้ ขน้ อรอ่ ยหวานมนั ไดท้ ง้ั วติ ามนิ และแรธ่ าตุ ความสะอาดมนั ขาด
ตลาดไปนาน อย่าได้ไปพูดถึงมนั

อา้ ว... เขยี นมาถงึ น้ี ทา่ นฯ เรยี กไปท�ำงาน (กางเตน้ ท)์ เสยี แลว้ เอาไวแ้ คน่ ้ี
กอ่ นนะ โอ.เค.

-ใจยา-

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ ิวณโฺ ณ) วัดพระเชตุพน  •  153

สมเกียรตทิ รี่ ัก

จดหมายที่ฝากเพ่ือนของพ่ีชายไป หลวงพี่ได้รับแล้วด้วยความปีติยินดีย่ิง
หลวงพขี่ ออนโุ มทนาและขอบใจทสี่ มเกยี รตไิ ดม้ นี ำ้� ใจอนั งามเตม็ ไปดว้ ยคณุ ธรรม
อนั เปย่ี มลน้ ทไ่ี ดแ้ สดงความเคารพและอวยพรไปในโอกาสคลา้ ยวนั เกดิ หลวงพี่
นึกไม่ถึงเลยว่าจะยังจ�ำได้ ดูเหมือนจะมีเพียงสมเกียรติเพียงคนเดียวอีกเช่นกัน
ทห่ี ลวงพไี่ ดร้ บั จดหมายอวยพรกอ่ นวนั วาเลนไทน์ (เพราะสมเกยี รตบิ อกวา่ ขออวยพร
ลว่ งหนา้ หลวงพไ่ี ดร้ บั จ.ม. วนั ท่ี ๑๓ วนั เกดิ วนั ที่ ๑๑ และวนั วาเลนไทนว์ นั ที่ ๑๔)

เอาเถอะ จะอยา่ งไรหลวงพก่ี ไ็ ดร้ บั แลว้ และหลวงพกี่ จ็ ะพยายามประพฤติ
ปฏิบัติไปตามสมณสารูปที่พึงกระท�ำได้ เพ่ือจะได้เป็นที่เคารพรักแก่ทุกๆ คน
ตลอดไป และหลวงพก่ี ข็ อใหส้ มเกยี รตจิ งเปน็ ทร่ี กั ของหลวงพแี่ ละทกุ ๆ คนตลอดไป
เชน่ เดยี วกนั แมแ้ ตป่ ระธานาธบิ ดแี หง่ สหรฐั และทกุ ๆ ทา่ น ในวงการรฐั บาลตลอดถงึ
พอ่ คา้ ประชาชน และบคุ คลอนื่ ๆ ทอี่ ยพู่ น้ื แผน่ ดนิ ของสหรฐั จงใหค้ วามรกั และเอน็ ดู
ช่วยเหลือสมเกียรติ ในทุกกรณีที่สมเกียรติต้องการ และขอให้สมเกียรติจงมีแต่
ความสุข เจริญงอกงามอุดมสมบูรณใ์ นทุกๆ สิ่งตลอดกาลนานไป

อ้าว ที่เขียนมาเพียงข้ันต้นนะ มิใช่ลงท้าย เดี๋ยวสมเกียรติจะเข้าใจว่าจบ
เสียแล้ว ก็ให้สมเกียรติคิดว่า เป็น จ.ม. ฉบับแรกท่ีได้รับค�ำอวยพรตอนขึ้นต้น
ก็แลว้ กนั เพราะหลวงพ่ที �ำอะไรก็ชอบท�ำเปน็ คนแรกอยแู่ ล้ว

แหม...สมเกยี รติ อยา่ คดิ กลบั เมอื งไทยเลย เมอื งไทยตอนนย้ี งั ล�ำบาก ขา้ ว
ของกแ็ พง โจรผรู้ า้ ยกเ็ ยอะ ผ.ก.ค. กม็ าก รฐั บาลกแ็ ย่ มแี ตแ่ สวงหาผลประโยชน์
เขา้ ตวั เอง เกดิ ความขดั แยง้ กนั ระหวา่ งพรรคทเ่ี ขา้ รว่ มรฐั บาล มองไปแลว้ เมอื งไทย
ยังไม่มีอะไรที่ดีขึ้น ขอให้สมเกียรติจงต่อสู้และอดทน ประกอบอาชีพอยู่ทางน้ี

154  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

จนกวา่ จะถงึ วนั นนั้ ...แลว้ คอ่ ยกลบั ไปพฒั นาประเทศของเรากแ็ ลว้ กนั และเมอ่ื นนั้
หลวงพ่กี ค็ งจะไดส้ บายใจ เม่อื เหน็ สมเกยี รติไดข้ นึ้ เปน็ ใหญใ่ นแผ่นดนิ ไทย

ทส่ี มเกยี รตถิ ามวา่ อา่ นจดหมายของสมเกยี รตแิ ลว้ ร�ำคาญหรอื เปลา่ เปลา่ เลย
อา่ นแลว้ เกดิ ความสนกุ ไดท้ งั้ ความรแู้ ละความคดิ อา่ นแลว้ กม็ กั อา่ นอกี ยงั โทรฯ
บอกหมเู ลยวา่ อา่ น จ.ม. ของสมเกยี รตมิ าหลายครง้ั แลว้ วา่ แตข่ องหลวงพท่ี เ่ี ขยี น
มาหาสมเกยี รติ ไมท่ ราบวา่ สมเกยี รตจิ ะร�ำคาญในการอา่ นหรอื เปลา่ เพราะหลวงพ่ี
เขยี นไปๆ ใจมนั เผลอ มกั จะออกนอกเรอ่ื งอยเู่ รอ่ื ย (ความจรงิ ไมอ่ อกหรอก หาก
ฝนั ไว้กอ่ นต่างหาก ดงั ทสี่ มเกยี รติเคยว่า)

อ้าว! สมเกียรติเอาอะไรมาพูดอีกล่ะ ว่าหลวงพ่ีได้ให้ความช่วยเหลือพวก
เพื่อนๆ และญาติของสมเกียรติ ความจริงแม้แต่เพื่อนและญาติของสมเกียรติ
หลวงพ่ีก็ยังไม่เคยรู้จักเลย จะมีก็บุคคลอื่นๆ ที่สมเกียรติมีความเก่ียวข้อง เขียน
จ.ม. ตดิ ตอ่ อยกู่ เ็ ปน็ พวกลกู ศษิ ยแ์ ละญาตขิ องหลวงพเ่ี อง นยี้ งั ดนี ะทสี่ มเกยี รตอิ ยู่
ถงึ อเมรกิ า หากสมเกยี รตอิ ยเู่ มอื งไทย หลวงพจี่ ะตอ้ งตง้ั ทนายฟอ้ งรอ้ งเรยี กความ
เสยี หายเอาจากสมเกยี รตทิ ่อี มความเปน็ ญาตแิ ละเพ่อื นไวเ้ พยี งคนเดยี ว

เรอ่ื งความชว่ ยเหลอื หลวงพร่ี สู้ กึ เสยี ใจเปน็ อยา่ งมากทหี่ ลวงพไี่ มไ่ ดใ้ หค้ วาม
ช่วยเหลือแก่พวกคณะญาติและลูกศิษย์ของหลวงพี่ได้เลย จะมีก็เพียงแค่
ไดอ้ ธษิ ฐาน ตง้ั ความปรารถนาไวใ้ นใจเทา่ นนั้ โดยทางปฏบิ ตั แิ ลว้ หลวงพไ่ี มไ่ ดท้ �ำ
อะไรเลย ทงั้ นก้ี ค็ ดิ วา่ ทกุ คนตลอดถงึ สมเกยี รตคิ งจะเขา้ ใจหลวงพไี่ ดด้ วี า่ หลวงพี่
ยังไม่มีความสามารถ อ�ำนาจก็ยังมีน้อย เก่ียวกับเร่ืองนี้จึงได้เพียงแค่คอย แต่
หลวงพ่ีก็ยังรู้สึกดีใจและภูมิใจเป็นอย่างมาก ในขณะที่ทุกคนในกลุ่มเครือญาติ
มติ รสหายของเราก�ำลงั ตกอยใู่ นระหวา่ งทา่ มกลางแหง่ มรสมุ ทไ่ี ดป้ กคลมุ ไปทวั่
จงึ ท�ำใหบ้ รรยากาศมดื มน ทกุ คนสบั สนอลหมา่ นกนั อยนู่ น้ั กไ็ ดม้ วี ญิ ญาณแหง่
ทา้ วสรุ นารมี าบงั เกดิ ขนึ้ ดว้ ยความสามารถและปฏปิ ทาอนั ออ่ นนมุ่ สขุ มุ เยอื กเยน็
และแหลมคมของสตรไี ทย จงึ ท�ำใหม้ รสมุ ลกู นน้ั คอ่ ยๆ เคลอ่ื นยา้ ยและหายไป

พระราชจรยิ าภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ วิ ณฺโณ) วดั พระเชตพุ น  •  155

ในที่สุด ทุกคนจึงได้อิสระพร้อมกับชัยชนะอันย่ิงใหญ่ท่ีไทยเรามีต่ออเมริกาน้ี
หรือทีท่ ั่วโลกยกย่องว่าคนอเมริกาเก่ง ทแี่ ท้ก็แพ้สตรีไทย (คุณแม่ไงเล่า)

บอกนา้ มกุ ดาดว้ ยวา่ ทมี่ าอเมรกิ าไมไ่ ปลานนั้ ไมเ่ ปน็ ไร เขา้ ใจในความจ�ำเปน็
และหลวงพก่ี ไ็ ดท้ ราบจากแมนแลว้ อนงึ่ หลวงพก่ี ข็ อวานสมเกยี รตฝิ ากบอกและ
ขออนญุ าตอภยั นา้ มกุ ดาอกี เชน่ กนั วา่ เมอ่ื ประมาณกลางเดอื นมกรา หลวงพไี่ ดพ้ า
แมนไปเทย่ี วล�ำพนู และมอี ะไรหลายๆ อยา่ งทแี่ มนไดแ้ สดงและปฏบิ ตั ติ อ่ หลวงพี่
จงึ บงั เกดิ ความนา่ รกั ยงั ความซาบซงึ้ พอใจใหแ้ กห่ ลวงพเ่ี ปน็ อยา่ งดยี งิ่ หลวงพข่ี อ
ยกย่องและชมเชยในความเป็นสุภาพบุรุษ เด็กดีที่ได้รับการอบรมเล้ียงดูมาจาก
ตระกลู ทคี่ วรสรรเสรญิ ถา้ หากคดิ วา่ ไมเ่ ปน็ ทบี่ งั อาจจนเกนิ ไป หลวงพก่ี ข็ ออนญุ าต
รับแมนไว้อปุ การะในฐานะน้องชายทีร่ ่วมสายโลหิตเดยี วกนั

งานของคณติ , วโิ รจน์ และหมู หรอื ใครกต็ ามทสี่ มเกยี รตมิ คี วามเกยี่ วขอ้ ง
และต้องการให้เขาเหล่าน้ันได้ท�ำในแอลเอ หลวงพี่ก็มีความรู้สึกและต้องการ
เชน่ เดยี วกบั สมเกยี รติ แตห่ ลวงพก่ี ม็ ไิ ดป้ ฏเิ สธทจี่ ะใหค้ วามชว่ ยเหลอื หรอื รบั ผดิ ชอบ
เพียงแต่หลวงพ่ีอยากจะบอกความจริงให้สมเกียรติได้ทราบว่า บุคคลที่อยู่ใน
อเมรกิ าทห่ี ลวงพรี่ จู้ กั กพ็ อจะมบี า้ ง แตร่ จู้ กั กนั แบบผวิ เผนิ ไมม่ คี วามใกลช้ ดิ และ
คุ้นเคยกันมาก อาจจะเป็นเพราะหลวงพ่ีได้มาอยู่ไม่นานก็เป็นได้ หากจะมีท่ี
คุ้นเคยอยู่บ้างก็เพียงไม่ก่ีคน เช่น ดร.พิรุณ, คุณทวี, วิชชุ และซุปเปอร์ เพราะ
ท่านเหล่าน้ีไปที่วัดบ่อยๆ และมีความคุ้นเคยกับพระท่ีวัดเป็นอย่างดีทุกรูป
โดยเฉพาะ ดร.พริ ณุ เพง่ิ สกึ ไปจากพระเมอ่ื เรว็ ๆ นเี้ อง หากจะใหบ้ อกฝากไปกบั
ทา่ นเหลา่ นนั้ กไ็ ด้ แตเ่ ขาจะใหค้ วามส�ำคญั แคไ่ หน หลวงพก่ี ไ็ มอ่ าจทจี่ ะประมาณได้
เพราะอยู่ไกลกัน แต่ถ้าจะให้ดีและมีความส�ำคัญอยู่มาก ก็อยากจะฝากแนะน�ำ
ใหไ้ ปหาพระมหาสมบตั ิ ทวี่ ดั ไทยจะดกี วา่ เพราะทา่ นมาอยทู่ วี่ ดั นนี้ าน ทา่ นอาจ
จะรจู้ กั กบั บคุ คลส�ำคญั อน่ื ๆ ไดม้ าก อกี อยา่ งทา่ นคงจะใหค้ วามชว่ ยเหลอื ไดเ้ ปน็
อยา่ งดี เพราะทา่ นกเ็ ปน็ พระทม่ี คี วามสามารถมาก โดยทห่ี ลวงพไี่ มอ่ าจจะเทยี บ
ถึงท่านได้ หรือถ้าหากสมเกียรติได้เจอกับ ดร.พิรุณ คุณทวี คุณวิชชุ และ

156  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

ซปุ เปอร์ กบ็ อกทา่ นเหลา่ นนั้ ไดว้ า่ หลวงพฝ่ี ากบอกใหไ้ ปหา เพอื่ ชว่ ยหางานใหท้ �ำ
กไ็ ด้ เพราะหลวงพเี่ คยบอกกบั ทา่ นเหลา่ นนั้ ไวแ้ ลว้ เมอ่ื หลวงพม่ี าอเมรกิ าคราวกอ่ น
และเมอื่ คณุ ทวกี ลบั ไทยหลวงพก่ี ไ็ ดพ้ ดู ถงึ และเมอ่ื ไมก่ วี่ นั มานี้ หลวงพกี่ ไ็ ดเ้ ขยี น
จ.ม. ฝากบอกมาทางซปุ เปอรอ์ กี เชน่ กนั และหากจ�ำไมผ่ ดิ ดเู หมอื นวา่ เมอื่ คราวกอ่ น
หลวงพ่ีมี จ.ม. มาถึงสมเกียรติ ก็ได้บอกฝากมาด้วย และบุคคลที่หลวงพี่หวังที่
จะให้ความช่วยเหลือแก่เขาเหล่าน้ันมากที่สุด ก็ดูเหมือนจะมีเพียงสมเกียรติ
เทา่ นน้ั แหละ คดิ วา่ หลวงพี่คงไม่ผดิ หวงั

เอาละ เขยี นมาตง้ั นานแลว้ ยงั ไมไ่ ดพ้ ดู ถงึ เรอ่ื งการมาของแมส่ มเกยี รตเิ ลย
เออ่ เมอ่ื คนื กอ่ นแมส่ มเกยี รตพิ รอ้ มทง้ั พ,่ี นอ้ ง, หลาน ไดไ้ ปหาหลวงพี่ แจง้ ขา่ ว
เกยี่ วกบั พช่ี าย หลวงพกี่ ร็ สู้ กึ เสยี ใจดว้ ย เรอ่ื งนถ้ี า้ หากหลวงพมี่ าแลว้ ชว่ ยเหลอื ได้
หลวงพ่ีจะรีบมาทันที แต่ก็อย่างว่าน้ันแหละ หลวงพี่มาก็คงจะช่วยเหลืออะไร
ไม่ได้ เพราะหลวงพี่ก็ไม่ได้รู้จักใครมากทางนี้ ดังที่ได้กล่าวแล้ว แต่หลวงพ่ีก็พอ
จะมคี วามหวงั และเชอ่ื มน่ั ในความสามารถของแมท่ จ่ี ะแกไ้ ขในเรอ่ื งนไี้ ด้ และหลวงพี่
ไดต้ ง้ั จติ อธษิ ฐาน ขออ�ำนาจคณุ พระศรรี ตั นตรยั และสง่ิ ศกั ดสิ์ ทิ ธทิ์ ง้ั หลาย พรอ้ ม
ทงั้ บญุ กศุ ลทหี่ ลวงพไ่ี ดบ้ �ำเพญ็ มา จงดลบนั ดาลอ�ำนวยชว่ ยใหค้ ณุ แมไ่ ดแ้ กเ้ หตรุ า้ ย
ท่ีทางสมเกียรติได้ประสบอยู่ จงกลับกลายเป็นไปในทางท่ีดีโดยเร็ว หลวงพ่ีมี
ความสนใจและเปน็ หว่ งมาก หากแมม่ าแลว้ ไดป้ ฏบิ ตั ยิ งั ผลเปน็ ประการใด กช็ ว่ ย
แจง้ ใหห้ ลวงพไี่ ดท้ ราบดว้ ย หลวงพมี่ คี วามยนิ ดแี ละเตรยี มพรอ้ มอยเู่ สมอทจี่ ะให้
ความช่วยเหลอื ไมว่ า่ กรณีใดๆ ทั้งส้ิน

เอาละ เห็นหมูค้อนมา ๓ มับแล้วว่า สมเกียรติอ่านจดหมายของหลวงพ่ี
นานจัง เลยต้องพอไว้ก่อน เอาไว้วันหน้าจะเขียนมาใหม่ ขอให้สมเกียรติจงโชคดี
มีเงินเยอะๆ

รักและคดิ ถึง
หลวงพ่ี

กุมภาพนั ธ์ ๒๕๒๔

พระราชจรยิ าภรณ์ (สิงหไ์ ชย สิรวิ ณฺโณ) วดั พระเชตุพน  •  157

ละเมอ

ถงึ ครอบครวั สถาพรกลุ และจนั ทรเ์ จรญิ
ทวิ ากาลทา่ มกลางแหง่ บรรยากาศอนั รอ้ นระอุ ประกอบกบั แสงแหง่ ดวงตะวนั

กระจายสอ่ งสวา่ งจา้ ในเวลากลางวนั ประมาณบา่ ย ๑ โมง ของวนั ท่ี ๑๒ มนี าคม
๒๕๒๔ ข้าพเจ้าได้ก้าวลงมาจากรถกลับจากฉันเพล มือซ้ายถือตาลปัตร ย่าม
สงิ่ ของ มอื ขวาเปลอ้ื งผา้ ขนึ้ คลมุ ขมบั เดนิ ตก๊ั ๆ ไปใน น.๑๖ เพอื่ เกบ็ ของของทา่ น
เจ้าคุณเทพฯ ประจวบเหมาะได้พบกับพระครูสิรินนทคุณก�ำลังหอบของเดินมา
ตรงข้าม ข้าพเจ้าได้รีบยกมือขึ้นไหว้ด้วยใจระทึก แต่ก็นึกไปอีกว่าคงไม่มีธุระ
ส�ำคญั อะไรส�ำหรบั เรา เพราะรตู้ วั ดวี า่ เราไมม่ คี วามส�ำคญั เกยี่ วกบั คนในอเมรกิ า
อาจจะมีบ้างกเ็ พ่งิ ไปใหมๆ่ แตก่ ย็ ังไม่ค่อยจะแนใ่ จ

ดว้ ยความดใี จทไ่ี ดพ้ บทา่ นเพงิ่ กลบั จากอเมรกิ าไปใหมๆ่ หยดุ สนทนาอยกู่ บั
ทา่ นพอประมาณ กจ็ ะลากลบั กฏุ ิ ทา่ นไดเ้ รยี กใหร้ อเดยี๋ ว เรากน็ กึ เฉลยี วใจวา่ มนั
อะไรกนั ทา่ นบอกวา่ มจี ดหมาย เราชกั ไมแ่ นใ่ จวา่ มนั จะมหี รอื หากไมม่ เี ราคงได้
อายคนทเ่ี ขามงุ ดกู นั อยู่ หากมกี ถ็ อื วา่ เปน็ เรอื่ งแปลก เราไดย้ นื อยหู่ า่ งๆ ท�ำทา่ จะ
ไมค่ อยเอา แตก่ ็ได้ใชส้ ายตาช�ำเลืองมองไปอย่างจดจอ่ ผลทสี่ ดุ ก็แจค๊ พอตจนได้

เราปลื้มปีติอย่างล้นเหลือ ในเมื่อมีจดหมายซองขาวห่อใหญ่ถึงเรา เม่ือ
มองดูลายมือหน้าซองเป็นลายมือท่ีเราไม่เคยเห็น จึงยังไม่รู้ว่าเป็นของใคร
ดว้ ยความภมู ใิ จและกงั ขา เราไดค้ วา้ หอบแนบมากบั อกออกเดนิ ดว่ิ ๆ จนถงึ น.๕
สถานที่อยู่ ได้เอาจดหมายออกวางบนโต๊ะ เข้าห้องเปลื้องผ้าจีวรออกจากกาย
รบี เขา้ หอ้ งนำ�้ จดั แจงแปรงฟนั ใหส้ ะอาด ตกั นำ�้ ลาดลบู กายใหห้ ายเหนอื่ ย ดงึ ผา้
มาเชด็ แลว้ เดนิ เขา้ ห้องพกั กดพดั ลมเบอร์ ๔

158  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

ดว้ ยกระแสวนลมพดั ฉวิ ๆ ความสบายทง้ั กายและใจกบ็ งั เกดิ เราคอ่ ยๆ ดงึ
แกะเปดิ ซองจดหมายออก พรอ้ มกบั ความกระหยม่ิ อม่ิ ใจ และแลว้ ทกุ อยา่ งกเ็ กดิ
เททะลัก เพราะมีกันไปหลายฉบับ จึงจับคล่ีออกกระจาย มีทั้งหลายเลขท่ีบ้าน
และเบอรโ์ ทรฯ รวบรวมกองวางไวก้ อ่ น แกะออกอา่ นฉบบั เฉพาะตวั เพราะความ
เร่าร้อนใจที่อยากได้ฟังค�ำชี้แจงแถลงไข มองอ่านไปๆ จนจบท้ัง ๓ ฉบับ อ่าน
แล้วอ่านอีก ก็ไม่เห็นถ้อยความตรงไหนของใครบอกให้ปฏิบัติ เราเลยตัดสินใจ
โทรฯ ให้มารับเป็นบางฉบับ นอกนั้นจัดส่งทางไปรษณีย์ ยิ่งไปกว่าน้ี ที่อยู่ของ
คนเขียนยังไม่เหน็ มแี จ้งแมแ้ ต่คนเดยี ว สงสยั คงเขยี นระหวา่ งทางกระมัง

ปกตติ อนเวลาเพลหรอื ไมก่ เ็ ยน็ เรามกั จะเหน็ หนมุ่ หนุ่ ส�ำอาง แตง่ กายสภุ าพ
เดนิ เขา้ ไปในกฏุ สิ ง่ สายตามองจดจอ่ ตอ่ ตวั เรา มอื ซา้ ยถอื ไดอารแี่ นบมากบั เนกไท
มอื ขวาคอ่ ยๆ แกะรองเทา้ ออกจากพระชงคจ์ ากนนั้ กด็ งิ่ ตรงเขา้ ไปหาเรา หนั หนา้
ลงก้มกราบพระพุทธ หมุนตัวกลับมานมัสการเราแล้วก็แย้มพระโอษฐ์...เศร้า
เม่อื ไรอกี เลา่ เราจะได้เจอกนั ...

๔๖๕๓๖๖๓ เรามกั จะหมนุ อยปู่ ระจ�ำ เมอ่ื คบั ขนั ในยามเยน็ (มดื ) นำ�้ เสยี ง
ใสแจ๋วแผ่นมาตามสาย เสียงหัวเราะ หยอกล้อให้เกิดอารมณ์ขัน...บางคร้ังออก
จะชมเราเสียจนเราเกือบลืมตัว...พร้อมกับค�ำแนะน�ำช้ีแจงให้ปฏิบัติ ความทุกข์
ท่ีว่าหนักก็หายวับไปทันที...คะ....ไม่....และจากนี้ไปเล่า เราจะได้โทรไปหาใคร
อกี ล่ะ?

เวลาไมม่ กี �ำหนด แตท่ กุ ครง้ั เมอื่ เจอ เรามกั จะเผลอนกึ วา่ เทพบตุ ร เมอื่ หนใู หญ่
แต่อายุน้อยหรือจะเรียกว่าหนุ่มน้อยก็คงไม่ผิดที่ได้เข้าไปหาใช้สายตาเหม่อมอง
เราด้วยแวววับกระดิกลูกเนตร เหลือบขึ้นและแลลงแบบผิวผ่าน....อมยิ้ม...ผม
ต้ังใจมาหาหลวงพ่ี....ครับ...ผมรักหลวงพ่ีตลอดไป...ผมจะมาบวชเณรกับ
หลวงพ่ี....

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ หไ์ ชย สิริวณฺโณ) วัดพระเชตุพน  •  159

จากนนั้ ไมน่ านเรากถ็ กู ทรมานในความรกั ใหไ้ ปยนื ดกั อยปู่ ากตรอก ในตอน
๒ ยาม...วา้ ...พูดอะไรนี่ เรอ่ื งนลี้ ืมดีกว่า....จากน้นั เราก็เขา้ ใจกันและดเู หมือนจะ
เพิ่มความรักข้ึนอีกมาก...กาลเวลาผ่านไป...หลวงพี่ผมจะไปอเมริกา....๕...เม่ือ
ได้ยินค�ำพูดนี้ ชีวิตเกือบแทบสิ้น เพราะไม่นึกว่าจะจากกันเร็วถึงเพียงนี้ แต่เรา
ก็ได้พยายามข่มใจไว้เพื่อให้ได้สติ และก็ได้นึกภูมิใจในตัวเองท่ีได้ตัดสินใจถูก
ไมอ่ ยงู่ านทลี่ �ำพนู ถา้ หากเราตดั สนิ ใจพลาดอยงู่ านทล่ี �ำพนู กค็ งไมไ่ ดเ้ จอกนั กอ่ น
จาก ความล�ำบากก็คงจะมีมากข้นึ อกี เทา่ ตวั ...

...ผมมาถึงแอลเอแล้ว...จะไปวัดไทยบ่อยๆ อยู่วัดโพธิ์บางเวลาเท่าน้ัน...
อา้ ว...ท�ำไมถงึ เปลย่ี นใจไปเรว็ อยา่ งน.้ี ..อยวู่ ดั โพธติ์ ลอดเวลามไิ ดห้ รอื ....หลวงพอี่ ยู่
กบั เราตลอดเวลานะแมน

-ใจยา-
๑๔ ม.ี ค. ๒๔

160  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

วา่ จะไมแ่ ล้วนา

ถึงอยุ้ และทุกๆ คน
ความจริงหลวงพ่ีเคยพูดไว้ว่าไปอเมริกาคราวนี้จะไม่เขียนจดหมายมาหา

ใคร แต่พอไปจริงอดที่จะเขียนไม่ได้ ดูเหมือนว่าไปอยู่ยังไม่ถึงเดือนได้เขียน
จดหมายมาเมืองไทย ๕ ฉบับเห็นจะได้และรวมทั้งที่เขียนอยู่ น้ีเป็นฉบับท่ี ๖
และก็ได้เขียนขึ้นในวันที่ ๖ พ.ย. ๒๕ กะว่าเอาไว้ฝากส่งวันท่ี ๑๘ โน้น เผ่ือถึง
วนั นนั้ จรงิ ๆ อาจจะมถี งึ ฉบับที่ ๗-๘ กไ็ ด้

เอาละ เรามาว่ากันไปตามเน้ือผ้าเลยนะ เบ้ืองต้น ท่ีอยู่ในห้องหลวงพ่ีอยู่
หลวงพ่ีอยู่อย่างสบายเป็นห้องใหญ่อยู่คนเดียว มีเครื่องบรรทมพร้อมทุกอย่าง
มโี ตะ๊ หมบู่ ชู าไวส้ �ำหรบั สวดมนตก์ อ่ นนอน มเี กา้ ออ้ี ศั จรรยต์ วั ใหญไ่ วใ้ หน้ งั่ เอนเลน่
มโี ตะ๊ ส�ำหรบั เขยี นหนงั สอื มโี คมไฟขนาดใหญ่ มที วี สี ี ขนาด ๒๔ นวิ้ ไวใ้ หด้ ู มตี ู้
ไว้ใส่ของให้เสร็จ รวมแล้วมีทุกอย่างว่างั้นเถอะ ความจริงห้องนี้เป็นห้องส�ำหรับ
เจา้ อาวาสวดั ไทย ทา่ นทเ่ี ปน็ เจา้ อาวาสทกุ รปู จะตอ้ งอยหู่ อ้ งนี้ แมป้ จั จบุ นั กเ็ ชน่ กนั
เปน็ หอ้ งส�ำหรบั ทา่ นเจา้ คณุ เทพฯ แตท่ า่ นเจา้ คณุ เทพฯ ทา่ นกร็ บั ไวเ้ ฉพาะในนาม
ปฏิบัติจริงๆ นั้น ท่านนอนบนโบสถ์ เม่ือหลวงพ่ีไป ท่านจึงยกให้หลวงพี่ หลวงพ่ี
กเ็ ลยสบายไป

ท่ีวัดไม่มีเด็กวัด มีเฉพาะประเภทมาพักชั่วคราว ตอนนี้มี เสือ ลูกชาย
เจ้าของโรงเรียนพณิชยการต้ังตรงจิตร มีสมพงษ์ จาก น.๑๖ และนายเส็ง โดย
เฉพาะนายเสง็ ซง่ึ ไปอยูเ่ พือ่ คอยบวชพระและกะจะได้บวชในเร็วๆ น้ี

นายเส็ง เป็นบุคคลท่ีมีรูปร่างหน้าตาอัธยาศัยกิริยาท่าทางเหมือนกุ่ยเด็ก
น.๑๖ ทกุ ประการไมม่ ผี ดิ จงึ ท�ำใหห้ ลวงพพ่ี ลอยสนกุ กบั เขาดว้ ย และหลวงพเ่ี อง

พระราชจริยาภรณ์ (สิงห์ไชย สริ วิ ณโฺ ณ) วัดพระเชตุพน  •  161

ก็ได้เรียกเขาว่า กุ่ย เขาก็ชอบใจและเล่นหยอกล้อกันทุกวัน หน้าที่ประจ�ำของ
เขาทุกๆ วนั ตอนเยน็ ๆ เขาแหละจะเปน็ ผู้ไปหาไอครีมไปให้หลวงพีฉ่ ัน วันไหน
ไอครีมมีนอ้ ย เขาจะเป็นผแู้ อบไปซ่อนไว้ และเอาไปให้หลวงพ่ตี อนดกึ ๆ

อกี คนชอื่ ไพโรจน์ เปน็ พระใหมเ่ พงิ่ บวชวนั งานฝงั ลกู นมิ ติ นนั่ เอง พระไพโรจน์
กเ็ ชน่ กนั เปน็ ผมู้ รี ปู รา่ งหนา้ ตาอธั ยาศยั กริ ยิ าทา่ ทางเหมอื นพโี่ กท๋ กุ ประการ เจอ
หน้าเมื่อไรก็ยิ้มเม่ือนั้น น่ันเป็นเอกลักษณ์ของเขา ทุกๆ วันตอนเช้า เขาแหละ
เป็นผู้ช่วยกันจัดที่พระฉันทุกวัน รวมท้ังช่วยกันเช็คพระว่าวันนี้จะมีพระฉันกี่รูป
เพราะพระท่ีวัดไทยไมแ่ น่นอน บางวนั ไปฉนั ทอี่ ื่น หรือไปพักท่อี ื่น หรือบางทกี ็มี
พระมาจากที่อ่ืน เป็นต้น และหน้าท่ีประจ�ำของเขาส�ำหรับหลวงพ่ีก็คือ เอาผ้า
ของหลวงพ่ไี ปซัก

ท่ามกลาง ในบรรดาลูกศิษย์หลวงพ่ีที่อยู่แอลเอ ก็มีพี่สมบูรณ์ สมเกียรติ
อารักษ์ หมู แมว และแมน คิดว่าอุ้ยคงรู้จักดีทุกคน บุคคลเหล่านี้เขาไปเย่ียม
หลวงพี่ท่ีวัดเกือบทุกวัน ตลอดทั้งพาไปโน่นไปน่ี และหากหลวงพ่ีต้องการอะไร
จะไปไหน เขาแหละจะต้องช่วยกันจัดการให้หลวงพ่ีทุกอย่าง โดยเฉพาะแมน
ยังให้ความประทับใจแก่หลวงพี่เหมือนเดิม หรือย่ิงกว่าเดิมก็ว่าได้ คือความจริง
คนทอี่ ยแู่ อลเอ หลวงพรี่ จู้ กั มเี ยอะแยะ แตเ่ ขาไมท่ ราบวา่ หลวงพไี่ ป อกี ทง้ั หลวงพี่
ก็ไม่ได้บอกใครว่าหลวงพี่จะไป แม้เม่ือตอนงานหลวงพี่ก็อยู่แต่บนโบสถ์ จึง
ไม่ได้พบใคร แมนก็เช่นกัน เขาก็ไม่รู้ว่าหลวงพี่ไป และหลวงพี่ก็ไม่ได้บอกเขาว่า
หลวงพไ่ี ป แต่บังเอิญเขาไปเหน็ รูปหลวงพ่ใี นหนังสอื พิมพ์เสรชี น (ฉบับท่หี ลวงพี่
ฝากมาใหด้ คู ราวกอ่ น) เขากร็ บี โทรศพั ทไ์ ปทวี่ ดั ไทย ขอพดู กบั หลวงพี่ พอเขาได้
พูดกับหลวงพ่ี เขาดีใจเป็นที่สุด พอรุ่งขึ้นอีกวัน เขาก็ได้หนีโรงเรียนรีบขับรถไป
หาหลวงพี่ท่ีวัดไทยพร้อมกับน�ำเอาอาหารไปถวายจ�ำนวนมาก แถมยังถวายเงิน
ใหห้ ลวงพอ่ี กี ๓๐ ดอลลาร์ เทา่ กบั ๖๙๐ บาทไทย เขารสู้ กึ เสยี ใจมากทไี่ มท่ ราบ
วา่ หลวงพไี่ ป และท�ำไมถงึ ไมม่ ใี ครบอกเขา เขาร�ำพงึ ร�ำพนั ใหญเ่ ลย แตเ่ ขากด็ ใี จ
เม่อื ไดไ้ ปอยใู่ กลห้ ลวงพี่แล้ว

162  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

แมนเขาเรียนด้วย ท�ำงานด้วย ไม่ค่อยมีเวลา เขามีวันหยุด คือวันพุธ
เมอื่ วนั พธุ แรก (ท่ี ๓) ทท่ี ราบวา่ หลวงพไี่ ป เขาไดไ้ ปรบั หลวงพแ่ี ตเ่ ชา้ พาไปเทย่ี ว
ในตวั เมอื ง และกลบั มาแวะโรงถา่ ยหนงั ตลอดทงั้ วนั ทห่ี ลวงพอี่ ยกู่ บั แมน รสู้ กึ วา่
มีความสุขอยู่มาก เพราะแมนเขาเป็นคนช่างพูด ช่างคิด และช่างสังเกต ก่อให้
เกิดความสร้างสรรค์ ตามพยานหลักฐานจะเห็นได้ในตัวเขาคือ เขาเป็นเด็กอายุ
เพยี ง ๑๗ ปี (เกดิ ๒๔ ต.ค. ๐๘) ใบขบั ขก่ี ไ็ มม่ ี เพราะอายนุ อ้ ย และตามกฎหมาย
สหรฐั กย็ งั ท�ำงานไมไ่ ด้ แตแ่ มนเขากม็ รี ถเกง๋ สว่ นตวั ๑ คนั ขบั ไปไหนมาไหนได้
เม่ือถูกตรวจก็ยอมเสียค่าปรับ ด้านการงาน เขาก็ท�ำงานได้ แต่นายจ้างจะต้อง
จ่ายเงินสดให้กับเขา จะจ่ายเป็นเช็คเครดิตเหมือนคนงานท่ัวๆ ไปไม่ได้ เพราะ
ผิดกฎหมายทั้งนายจ้างและลกู จ้าง (คอื นายจ้าง จ้างคนงานทม่ี อี ายุน้อย)

จะเห็นได้ว่า เขามีอายุเพียง ๑๗ ปี ยังเรียนอยู่ไฮสคูล แต่ก็ยังสามารถ
ท�ำงานหาเงนิ เลยี้ งตวั เองได้ อกี ทงั้ ยงั ไดช้ ว่ ยเหลอื พอ่ แม่ และนอ้ งอกี ดว้ ย (เขาได้
เงนิ เดอื น เดอื นละ ๕๐๐ ดอลลาร์ เทา่ กบั ๑๑,๕๐๐ บาทไทย) หนา้ ทป่ี ระจ�ำวนั
ตนื่ เชา้ ๘.๐๐ น. - ๑๒.๐๐ น. ไปเรยี นหนงั สอื เวลา ๑๕.๐๐ น. ถงึ ๒๔.๐๐ น.
ท�ำงาน แม้กระน้ันเขาก็ยังหาเวลาว่าง คือ วันหยุดไปหาหลวงพี่ทุกคร้ัง หาก
ไม่เป็นวันหยุด เมื่องานว่าง เขาก็จะโทรศัพท์ไปคุยกับหลวงพ่ี (อยากให้ลูกศิษย์
หลวงพ่ีเป็นเช่นแมนทุกคน) ตลอดระยะเวลาที่คุยกัน เขามักจะถามถึงอุ้ยเสมอ
หลวงพี่ก็ได้บอกไปตามเนื้อเรื่อง และเขาก็ได้แต่นับวันคอยอุ้ยจะไป ฉะน้ันอีก
๒ ปีข้างหน้า ถ้าอุ้ยได้ไปรับรอง แมนจะบริการให้อย่างวิเศษทีเดียว นี่ยังดีนะ
ท่ีแมนเขาถามถึงอุ้ย ท�ำให้หลวงพ่ีตอบได้อย่างสบาย เพราะแนวทางพอจะไป
กนั ได้ แตถ่ า้ เขาถามถงึ โกซ้ ิ มนั จะมปี ญั หา แมห้ ลวงพก่ี ล็ �ำบากใจทจี่ ะตอบ เพราะ
อะไรรไู้ หม? กเ็ พราะโกเ้ ขาใฝ่ฮานอย เอะ๊ ! เมอื่ พดู ถงึ ตอนนี้ ถา้ อยา่ งนนั้ จะมใี คร
ท่ีรักแท้เป็นไทย เห็นท่าจะต้องยกความดีอันนี้ไว้ให้ กลุ่มกบฏสิบโทเกียรติศักดิ์
เขากระมัง?

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ ิวณฺโณ) วัดพระเชตุพน  •  163

ขา้ งหนา้ พคี่ ณติ พว่ี โิ รจน์ และพแ่ี กว้ อยุ้ คงรจู้ กั ดอี กี นนั่ แหละ โดยเฉพาะ
พี่แก้ว เด็ก น.๕ ทุกคนรู้จักดี ท่านทั้ง ๓ อยู่ที่ชิคาโก และได้ซ้ือตั๋วเคร่ืองบิน
ถวายหลวงพ่ี ให้หลวงพ่ีไปชิคาโก หลวงพี่ก็จะต้องไปเยือนชิคาโกตามค�ำเชิญใน
เรว็ ๆ นี้ เหตกุ ารณใ์ นชคิ าโกเอาไวเ้ ลา่ เมอื่ ไปแลว้ กลบั มาคงจะตอ้ งน�ำมาเลา่ ทเี่ มอื งไทย
แตถ่ งึ อยา่ งไรกค็ งมคี วามประทบั ใจอยมู่ าก เพราะพแ่ี กว้ ไปเคลยี รพ์ นื้ ทไ่ี วห้ มดแลว้
และได้พูดโทรศัพท์กับหลวงพอ่ี ยู่บ่อยๆ ตามก�ำหนดการโดยย่อ เขาแจง้ ไว้ วนั ท่ี
๑๗ พ.ย. ๒๕ เวลา ๗.๓๐ น. ออกจากแอลเอโดยสายการบนิ แคปปติ อล เทย่ี วบนิ
ท่ี แอลเอ ๒๒๐ ถึงสนามบินชิคาโก เวลา ๑๓.๓๐ น. จากน้ันหลวงพี่ก็จะต้อง
เดินตามกลุ่มชนที่ไปในเครื่องล�ำเดียวกัน เลี้ยวซ้าย-ขวา, ไปมา, อยู่ ๒-๓ คร้ัง
เมอ่ื ถงึ จดุ ๆหนงึ่ ณ จดุ นน้ั พแ่ี กว้ กจ็ ะน�ำรถ โฮสโมบลิ คนั ใหญ่ และสวยทสี่ ดุ ใน
ชคิ าโกไปเปดิ ประตคู อยรบั แลว้ น�ำไปยงั ทพี่ กั รบั รอง เวลา ๑๔.๐๐ น. พคี่ ณติ พี่
วโิ รจน์ เลกิ จากงานตา่ งกจ็ ะขบั รถตามไปยงั ทพี่ กั ตอ่ จากนน้ั เขาไมใ่ หร้ ายละเอยี ด
เขาบอกเพียงแต่ว่า จัดโปรแกรมไว้หมดแล้ว แต่ยังไม่อยากบอกหลวงพ่ี เอาไว้
หลวงพ่ไี ปหลวงพ่จี ะประทับใจเอง เขาวา่ อยา่ งน้ัน

ความดีเหล่าน้ี ก็ต้องยกให้พี่แก้วอีกคน เพราะพ่ีแก้วได้ให้ความช่วยเหลือ
หลวงพต่ี ง้ั แตอ่ ยเู่ มอื งไทยเมอื่ คราวหลวงพจ่ี ะไป เขากเ็ ปน็ คนขบั รถไปสง่ หลวงพเ่ี อง
ที่ดอนเมือง พอหลวงพี่ไปถึงแอลเอและอยู่ช่วยงานที่วัดเสร็จ วันที่ ๒๐ พ่ีแก้ว
กต็ ามไปทแี่ อลเอ และอยชู่ ว่ ยบรกิ ารอะไรๆ ใหท้ กุ อยา่ ง พอพคี่ ณติ พวี่ โิ รจน์ เรยี กรอ้ ง
ใหห้ ลวงพไ่ี ปชคิ าโก พแี่ กว้ กไ็ ดร้ บี จดั การหาตว๋ั เครอ่ื งบนิ ให้ และตวั พแ่ี กว้ เองกร็ บี
บนิ ไปชคิ าโกกอ่ นหลวงพี่ เพอื่ ไปคอยรบั บรกิ ารอยทู่ างโนน้ ...เออ เดก็ ทเ่ี ราไมค่ อ่ ย
ไดเ้ ลยี้ ง เขาดตี อ่ เราเหลอื เงนิ เดก็ ทเ่ี ราไดเ้ ลย้ี งจะมดี อี ยา่ งนบ้ี า้ งไหม อยากจะรนู้ กั

ในทส่ี ดุ ตวั๋ เครอ่ื งบนิ ของหลวงพเี่ ทยี่ วกลบั พวกเรากท็ ราบอยแู่ ลว้ วา่ หลวงพี่
จะต้องแวะหลายแห่ง คือ ซานฟรานซิสโก ฮอนโนลูลู โตเกียว ฮ่องกง หลวงพี่
กไ็ ดต้ ง้ั ใจไวแ้ ลว้ วา่ ไหนๆ กไ็ ปแลว้ เมอื่ มโี อกาสกจ็ ะตอ้ งแวะทกุ แหง่ ทแ่ี วะได้ แต่

164  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

พ่ีสมบูรณ์ สมเกียรติ เขาทักไม่ให้หลวงพี่แวะ เพราะหลวงพี่เดินทางคนเดียว
กลัวจะล�ำบาก อีกทัง้ จะตอ้ งสร้างความกงั วลใหแ้ ก่พวกเขาอีกด้วย หลวงพก่ี เ็ ลย
ลดความตง้ั ใจเดมิ ตอ่ รองขอผอ่ นผนั แวะเฉพาะโตเกยี วกบั ฮอ่ งกง แตพ่ สี่ มบรู ณ์
สมเกียรติ เขาก็ไม่ยอมอยู่น่ันแหละ เขาบอกว่า ถ้าหลวงพี่จะแวะจริงๆ ก็ขอรอ
ใหพ้ วกเขาไดต้ ดิ ตอ่ ไปทางโตเกยี วและฮอ่ งกงใหเ้ รยี บรอ้ ยเสยี กอ่ น หลวงพถ่ี ามวา่
ติดต่อท�ำไม เขาบอกว่าติดต่อหาคนคอยบริการหลวงพี่เมื่อไปถึงยัง ณ ที่นั้นๆ
หลวงพกี่ เ็ ลยถามอกี วา่ จะตดิ ตอ่ ใคร เขาบอกวา่ ทญี่ ป่ี นุ่ พส่ี มบรู ณจ์ ะตดิ ตอ่ นอ้ งชาย
พสี่ ะใภ้ และพสี่ มเกยี รตจิ ะตดิ ตอ่ พช่ี ายเขาชอื่ สนุ ทร(หลวงพรี่ จู้ กั ดี เคยมากฏุ เิ รา
ตั้งหลายครั้ง) ส่วนที่ฮ่องกงจะติดต่อกงสุลไทยประจ�ำฮ่องกง พอเขาพูดแค่น้ัน
หลวงพกี่ ็เลยบอกว่าถ้าอย่างนัน้ ฮ่องกงไม่เอา ดูเหมอื นว่าจะเปน็ เรื่องใหญเ่ กินไป
ฉะน้ันตกลงพบกันครึ่งทาง โดยให้หลวงพี่ลงพักเฉพาะที่ญี่ปุ่นที่เดียว ตามหมาย
ก�ำหนดการ ตอนนี้ก�ำลังติดต่อไปทางรัฐบาลญ่ีปุ่น อ้าว! ติดต่อไปทางน้องชาย
พสี่ ะใภอ้ ยุ้ และพส่ี นุ ทรพชี่ ายพสี่ มเกยี รตอิ ยู่ หากทางโนน้ ไมต่ ดิ ขดั อะไร หลวงพ่ี
ก็จะต้องแวะญปี่ ่นุ ประมาณ ๓ คืน จากนน้ั กจ็ ะบนิ กลบั ไทย....

-ใจยา-
๖ พ.ย. ๒๕

พระราชจริยาภรณ์ (สิงหไ์ ชย สิริวณโฺ ณ) วัดพระเชตพุ น  •  165

ประวตั ิ - บันทกึ
ของ

พระราชจรยิ าภรณ์

ผชู้ ว่ ยเจ้าอาวาสวัดพระเชตพุ นวมิ ลมังคลาราม
แขวงพระบรมมหาราชวงั เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ชอ่ื พระราชจริยาภรณ์ ฉายา สิริวณฺโณ อายุ พรรษา วิทยฐานะ
นักธรรมชั้นเอก วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เขตพระนคร
กรุงเทพมหานคร

สถานะเดมิ ช่ือ สิงห์ไชย นามสกุล มูลชีพ เกิดวันท่ี ๑๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ.
๒๔๙๑ ณ บ้านเลขท่ี ๕๓ บ้านหนองเงือก ต�ำบลแม่แรง อ�ำเภอ
ปา่ ซาง จงั หวดั ล�ำพนู บดิ าชอื่ นายชาติ มลู ชพี มารดาชอื่ นางบาน
รยิ ะปา่

บรรพชา วนั ที่ ๑๕ มถิ นุ ายน พ.ศ. ๒๕๐๕ ณ วดั หนองเงอื ก ต�ำบลแมแ่ รง
อ�ำเภอป่าซาง จังหวัดล�ำพูน พระครูพิทักษ์พลธรรม วัดป่าเหียง
เป็นพระอุปชั ฌาย์

อุปสมบท วันท่ี ๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๑ ณ วัดดอนน้อย ต�ำบลแม่แรง
อ�ำเภอป่าซาง จังหวัดล�ำพูน พระครูพิทักษ์พลธรรม วัดป่าเหียง
ต�ำบลแม่แรง อ�ำเภอป่าซาง จังหวัดล�ำพูน เป็นพระอุปัชฌาย์
พระซอน ธมฺมวิชโย วัดดอนหลวง ต�ำบลแม่แรง อ�ำเภอป่าซาง
จังหวัดล�ำพูน เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระอธิการดวงจันทร์
มงฺคลิโก วัดดอนน้อย ต�ำบลแม่แรง อ�ำเภอป่าซาง จังหวัดล�ำพูน
เปน็ พระอนสุ าวนาจารย์

166  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

สงั กดั วดั
พ.ศ. ๒๕๑๑ วัดหนองเงือก ต�ำบลแม่แรง อ�ำเภอป่าซาง จังหวัด

ล�ำพูน
พ.ศ. ๒๕๑๒ วดั ไรข่ งิ ต�ำบลไรข่ งิ อ�ำเภอสามพราน จงั หวดั นครปฐม
❖ พ.ศ. ๒๕๑๓
๙ พฤษภาคม ๑๓ กราบลาเจา้ อาวาสวดั ไร่ขงิ เพือ่ ย้ายไปอยู่กรุงเทพฯ
๑๕ พฤษภาคม ๑๓ ตดิ ต่อขออยวู่ ัดพระเชตุพน
๑๗ พฤษภาคม ๑๓ ย้ายไปอยู่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ต�ำบล

พระบรมมหาราชวงั อ�ำเภอพระนคร จงั หวดั กรงุ เทพ-
มหานคร
๑๒ กนั ยายน ๑๓ ไปสวดแจงท่ีวัดนครอินทร์ จังหวัดนนทบุรี โดยมี
สมเดจ็ พระวนั รตั วดั พระเชตพุ น เปน็ ประธาน ฝา่ ย
เจ้าภาพ พระธรรมปัญญาบดี วัดสามพระยา เป็น
ประธานฝา่ ยสงฆ์ ไดท้ ราบจากพระทไี่ ปงานเดยี วกนั
ได้พูดคุยกันว่า พระธรรมปัญญาบดี ได้รับถวาย
รถยนต์ ๑ คนั จากเจ้าภาพ
๑๘ กันยายน ๑๓ ไดเ้ ขยี นร�ำพงึ ร�ำพนั ไวว้ า่ ตอนบา่ ยๆออกไปคอยเพอื่ น
ท่ีประตู น.๑ เพ่ือจะไปสมัครเรียนที่วัดทัศนารุณ-
สุนทริการาม ครั้นจะให้เพ่ือนไปหาที่กุฏิ ก็กลัวว่า
พระมหาทอี่ ยดู่ ว้ ยกนั จะทราบเพราะทา่ นไมใ่ หเ้ ราเรยี น
ทางโลก แต่เราอยากเรียนเพราะเพ่ือนของเราใครๆ
เขาก็เรียนกันท้ังนั้น มีแต่เราคนเดียวไม่ได้เรียน
ได้ออกจากบ้านมา ๒ ปีแล้ว ยังไม่ได้เรียนทางโลก
กับเขาเลย ดูมันน่าน้อยใจและด้อยกว่าเขา เดิมเรา

พระราชจรยิ าภรณ์ (สงิ หไ์ ชย สริ วิ ณโฺ ณ) วัดพระเชตพุ น  •  167

จะเรยี นตง้ั แตป่ แี รก แตท่ า่ นมหาไมใ่ หเ้ รยี น อกี อยา่ ง
เงนิ เรากไ็ มค่ อ่ ยจะมี โธเ่ อย! ชาตนิ ด้ี เู หมอื นดอ้ ยกวา่
เขา เพราะเรามกี รรมอะไรหนอ ถงึ ไมม่ ใี ครมาสนบั สนนุ
มแี ตก่ ลมุ้ ใจอยทู่ กุ วนั คนเราล�ำบากคราวนี้ อาจจะดี
คราวหน้าไมแ่ น่ !
๒๒ กันยายน ๑๓ พระราชโมลี (กมล โกวโิ ท) ไดท้ �ำหนงั สอื ฝากเขา้ เรยี น
โรงเรียนศึกษาผู้ใหญ่วัดพระเชตุพน
๒ ตุลาคม ๑๓ ถา่ ยรปู หมกู่ บั พระนวกะ โดยมี สมเดจ็ พระวนั รตั และ
พระราชาคณะในวัดรว่ มถ่ายด้วย
๘ ตุลาคม ๑๓ มติ รชยั บญั ชา ดาราภาพยนตรไ์ ดเ้ สยี ชวี ติ ดว้ ยอบุ ตั เิ หตุ
ทางเครอื่ งบนิ ระหว่างถา่ ยท�ำภาพยนตร์
๒๕ ตุลาคม ๑๓ พระราชทานเพลิงศพ พระเทพวิสุทธิเมธี (เจีย)
วัดพระเชตพุ น ณ เมรวุ ัดเทพศริ ินทราวาส
๒ พฤศจิกายน ๑๓ เร่ิมเข้าเรียน โรงเรียนศึกษาผู้ใหญ่วัดพระเชตุพน
วนั น้เี ปน็ วันแรก
๑๖ พฤศจิกายน ๑๓ ไปตัดแว่นสายตาที่ห้างวอชิงตันการแว่น ย่าน
วงั บรู พา ในราคา ๑๕๐ บาท ไมม่ เี งนิ ตอ้ งไปยมื
คนอน่ื เริ่มใสแ่ วน่ ตัง้ แต่บัดนั้นเปน็ ต้นมา

❖ พ.ศ. ๒๕๑๔
๑๘ มกราคม ๑๔ ยา้ ยส�ำเนาทะเบียนบ้านมาอยู่วัดพระเชตพุ น
๔ กมุ ภาพนั ธ์ ๑๔ พ่ีชายถูกโจรปล้นเอารถไป (๑๙ กุมภาพนั ธ์ ได้คืน)
๔ มีนาคม ๑๔ ไดร้ บั สงั ฆทานทพ่ี ระระเบยี งพระอโุ บสถ เปน็ ครง้ั แรก
๒๑ มนี าคม ๑๔ ได้ใชโ้ ทรศพั ท์ เป็นคร้งั แรก (ใช้โทรศัพท์สาธารณะ)

168  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

๓๐ มนี าคม ๑๔ เจรญิ พระพุทธมนตท์ ี่กุฏิเจรญิ อกั ษร
(มีปัญหาเรื่องท้อง)
๑๕ เมษายน ๑๔ ไปทอดผา้ ปา่ วดั ปา่ สงั ข์ อ�ำเภอจตรุ พกั ตรพมิ าน
จงั หวดั รอ้ ยเอด็
๒๑ พฤษภาคม ๑๔ บิณฑบาตไม่ได้
๒๔ พฤษภาคม ๑๔ ตรวจหทู โ่ี รงพยาบาลรามาธิบดี
๑๓ มถิ ุนายน ๑๔ กลับไปเท่ียววัดไร่ขิง เจอเพื่อนเก่าชวนกลับวัดไร่ขิง

มคี วามซึง้ ถงึ น้ำ� ตาไหล
๑๑ กรกฎาคม ๑๔ ได้รับพระกร่ิงจากพระวิสทุ ธิวงศาจารย์ (เสงยี่ ม)
เจ้าอาวาสวดั สทุ ศั นเทพวราราม
๑๓ สิงหาคม ๑๔ บงั สุกุลศพ นายประกติ ตง้ั ตรงจิตร ท่ีศาลาโรงพธิ ี
๑๓ กันยายน ๑๔ วนั นบ้ี ณิ ฑบาตไมไ่ ด้ กลับวัดด้วยบาตรเปล่า
๘ ตุลาคม ๑๔ ไดร้ ับใบประกาศนียบัตร นักธรรมเอก
จากสมเด็จพระวนั รัต เจา้ อาวาส
๑๗ พฤศจกิ ายน ๑๔ มกี ารปฏวิ ตั โิ ดย พลเอกถนอม กติ ตขิ จร ตง้ั แตเ่ วลา

๑๙.๐๐ น. แต่ไดอ้ อกประกาศเวลา ๒๐.๑๑ น.
๑๘ ธนั วาคม ๑๔ สมเดจ็ พระสงั ฆราช (จวน อฏุ ฺ าย)ี วดั มกฏุ กษตั รยิ าราม

ส้ินพระชนม์ ด้วยอุบัติเหตุ กม.ที่ ๑๑ ถนนสุขุมวิท
บางนา - ตราด จงั หวดั สมทุ รปราการ เวลา ๑๐.๐๐ น.
❖ พ.ศ. ๒๕๑๕
๑๓ มกราคม ๑๕ พระปฎิ กโกศล (ดร.สงิ หท์ น นราสโภ) ท�ำหนงั สอื ฝาก
เข้าเรียนภาษาอังกฤษ ที่สถาบันสอนภาษาอังกฤษ
วัดพระเชตพุ น
๑๐ กุมภาพันธ์ ๑๕ เรียนพิมพ์ดีดท่ีโรงเรียนพิมพ์ดีดเชิงสะพานพุทธ

พระราชจริยาภรณ์ (สิงห์ไชย สิรวิ ณฺโณ) วัดพระเชตพุ น  •  169

ฝั่งธนบุรี พร้อมกับได้ชมขบวนเสด็จสมเด็จพระ
ราชินีนาถเอลิซาเบธท่ี ๒ จากประเทศอังกฤษ โดย
เรอื พระทน่ี งั่ ตามแมน่ ำ้� เจา้ พระยา ผา่ นสะพานพทุ ธ-
ยอดฟา้ (สะพานเปิด) ถงึ ท่าราชวรดิษฐ์
๒๓ มนี าคม ๑๕ มพี ดั ลมใช้ เป็นคร้ังแรก
๘ พฤษภาคม ๑๕ สมเด็จพระวันรัต (ปุ่น) เจ้าอาวาส ได้นัดประชุม
พระภิกษุสามเณรทั้งวัดในพระอุโบสถเป็นกรณี
พิเศษ ท่านได้กล่าวลาไปปฏิบัติศาสนกิจยังต่าง
ประเทศ เปน็ เวลา ๑ เดอื น โดยใหพ้ ระภกิ ษสุ ามเณร
อยู่ด้วยความเอื้อเฟื้อซ่ึงกันและกัน และให้ขยัน
ท�ำวตั รสวดมนต์ เช้า - เย็น
๒๕ พฤษภาคม - ๓๑ สงิ หาคม ๑๕  เนาวรัตน์ รยิ ะมงคล มาอย่ดู ว้ ย
๒ มถิ นุ ายน ๑๕ ทวี ธรรมปญั ญา มาอยูด่ ้วย
๒๑ กรกฎาคม ๑๕ สถาปนาสมเดจ็ พระสงั ฆราช (ปนุ่ ) วดั พระเชตพุ น
๒๐ สิงหาคม ๑๕ พาแม่มากรงุ เทพ เปน็ ครงั้ แรก
๒๔ สิงหาคม ๑๕ พ.ต.ต.วลั ลภ วจั นะพกุ กะ มาสอบปากค�ำเรอ่ื งการตาย
ของ คณุ มะลวิ รรณ จามรมาน
๒๕ สงิ หาคม ๑๕ หนงั สอื พมิ พไ์ ทยรฐั มาขอสมั ภาษณเ์ รอื่ งการตายของ
คุณมะลิวรรณ จามรมาน
๒ ตลุ าคม ๑๕ เข้าอยูห่ ้องใหญ่
๑๙ ตุลาคม ๑๕ ไปปฏบิ ตั หิ นา้ ทเี่ ฝา้ สมเดจ็ พระสงั ฆราช ทโ่ี รงพยาบาล
จฬุ าลงกรณ์
๒ พฤศจิกายน ๑๕ อมั พร แสงสุกดี มาอยูด่ ว้ ย
๗ พฤศจิกายน ๑๕ ไมม่ ีเงนิ จ่ายค่านำ้� ประปา
๒๕ ธนั วาคม ๑๕ จ�ำลอง ทรัพย์สมบูรณ์ ซึ่งเคยอยู่ด้วยกันที่วัดไร่ขิง

170  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

ถูกจับสึก ในข้อหาปรุงยา มีเคร่ืองส่งวิทยุ โดยมิได้

รบั อนุญาต

๒๘ ธันวาคม ๑๕ - สถาปนาเจา้ ฟา้ ชาย เปน็ สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าช
สยามมกุฎราชกมุ าร
-  กองโจรอาหรบั บกุ ยดึ สถานทตู อสิ ราเอล ในประเทศไทย

❖ พ.ศ. ๒๕๑๖
๑๔ มกราคม ๑๖ ตรวจข้อสอบธรรมสนามหลวงท่ีวัดสามพระยา

(ครัง้ แรก)

๒๗ มกราคม ๑๖ รฐั บาลลงนามสญั ญาหยดุ ยิงสงครามเวยี ดนาม

๓๐ มกราคม ๑๖ สมเด็จพระราชาธิบดี และสมเด็จพระราชินีแห่ง

มาเลเซยี เสดจ็ ถึงประเทศไทย เวลา ๑๑.๑๕ น.

๑๑ กมุ ภาพันธ์ ๑๖ จดั ท�ำบญุ เลย้ี งพระและเลย้ี งอาหารศษิ ย์ เปน็ ครง้ั แรก

จนถึงปัจจบุ นั

๒๑ กมุ ภาพันธ์ ๑๖ หยุดยงิ สงครามลาว

๒๘ กมุ ภาพันธ์ ๑๖ ส่ง ชุมพล โอ่ค�ำ ไปท�ำงานที่บริษัทกรุงศรีอยุธยา

ประกนั ภยั

๑๐ มีนาคม ๑๖ พระธรรมเสนานี (กมล) เจา้ คณะเหนอื นดั ประชมุ
พระภิกษุสามเณรคณะเหนือเป็นกรณีพิเศษ เน้น
ให้ไปท�ำวัตรสวดมนต์เช้าและเย็น มิให้ผู้ใดขาด
มีก�ำหนด ๑๖ วัน เร่ิมตั้งแต่วันท่ี ๑๑ มีนาคม
เปน็ ตน้ ไป หากผใู้ ดขาดจะพจิ ารณาไลอ่ อกจากวดั
๑๗ มีนาคม ๑๖ ไปเผาศพโยมมารดา พระเทพโสภณ ทจี่ งั หวดั นครปฐม

ตอนกลับน่ังรถมากับพระธรรมวโรดม (สมเด็จพระ-

ธรี ญาณมนุ ี (สนธิ )) วัดปทุมคงคา

พระราชจริยาภรณ์ (สิงหไ์ ชย สริ วิ ณฺโณ) วดั พระเชตุพน  •  171

๑ เมษายน ๑๖ พระมหาทองอนิ ทร์ อินทฺ วโี ร น.๕ มรณภาพ
๗ พฤษภาคม ๑๖ ไฟไหมก้ ุฏิ น.๕ เวลา ๒๔.๐๐ น.
๒๐ พฤษภาคม - ๑๙ มิถนุ ายน ๑๖   ธงชัย ชนิ ศริ ปิ ระภา มาพกั อยู่ดว้ ย
๑ มถิ นุ ายน ๑๖ ทางวัดเริ่มเก็บบัตรผา่ นประตู
๑๓ มถิ นุ ายน ๑๖ เจรญิ พระพทุ ธมนตฉ์ นั เชา้ ทบี่ รษิ ทั สหพฒั นพบิ ลู ย์

จ�ำกดั โดย สมเดจ็ พระสงั ฆราช เปน็ ประธานสงฆ์
ตามเสดจ็ เปน็ ครงั้ แรก
๑๗ มถิ นุ ายน ๑๖ นักปิงปองจ�ำนวน ๑๘ คน จากประเทศสาธารณ-
ประชาชนจีน เดินทางถึงประเทศไทยเป็นคณะแรก
ที่ไทยเราเร่ิมเปิดมีความสัมพันธไมตรี มีก�ำหนด ๗
วนั พกั ท่โี รงแรมอนิ ทรา
๒๑ มิถุนายน ๑๖ มีการประชุมสมัชชามหาคณิสสร เป็นครั้งแรก
ท่ีต�ำหนกั วาสุกรี
๒๒ มถิ นุ ายน ๑๖ เจรญิ พระพทุ ธมนตฉ์ นั เชา้ ทธี่ นาคารกรงุ เทพ สาขา
คลองสาน โดย สมเดจ็ พระสงั ฆราช เปน็ ประธานสงฆ์
ตามเสดจ็ เปน็ ครงั้ ทส่ี อง ทงั้ น้ี มพี ระพรหมคณุ าภรณ์
วดั สระเกศ และพระอบุ าลคี ณุ ปู มาจารย์ วดั พระเชตพุ น
โดยเสด็จดว้ ย
๒๓ มถิ ุนายน ๑๖ นงั่ อนั ดบั งานอปุ สมบท สามเณรประสทิ ธิ์ เวชสวุ รรณ
ท่ีวัดประยุรวงศาวาส โดยมีพระเทพประสิทธิคุณ
เปน็ พระอุปชั ฌาย์
๑๓ กรกฎาคม ๑๖ มโี ทรทัศนใ์ ช้ เป็นครง้ั แรก (ของคนอื่นเอามาใหด้ )ู
๕ สงิ หาคม ๑๖ ตอ่ มนำ้� เหลอื งอกั เสบ ตอ้ งฉดี ยา ๓ เขม็ วนั ละ ๑ เขม็
ทีค่ ลนิ ิกทา่ เตียน

172  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

๑๐ สงิ หาคม ๑๖ เขา้ พกั ทโี่ รงพยาบาลรามาธบิ ดี ๑ คนื หมอบอกเปน็
ไวรสั ลงชอ่ งขบั ถา่ ย (นอนโรงพยาบาล เปน็ ครง้ั แรก)
๒๖ สิงหาคม ๑๖ ไทยเร่ิมติดต่อกับจีนแดง ทางโทรคมนาคมวันน้ี
(โทรเลข - โทรศพั ท์)
๑๒ กนั ยายน ๑๖ สมเด็จพระสังฆราช เข้าโรงพยาบาล
๒๐ กนั ยายน ๑๖ เริ่มเข้าเวรปฏิบัติหน้าท่ีเฝ้าสมเด็จพระสังฆราช ท่ี
โรงพยาบาลจฬุ าลงกรณ์ ทกุ วนั พฤหสั บดี
๑๔ ตลุ าคม ๑๖ - เริ่มเปลี่ยนเวรเฝ้าสมเด็จพระสังฆราช จากวัน
พฤหัสบดีเป็นวันอาทิตย์ ทุกวันอาทิตย์ต้ังแต่
อาทิตย์นเี้ ปน็ ตน้ ไป เพราะในวนั อาทติ ย์ พระสงฆ์
สว่ นมากจะตดิ ภารกจิ เกยี่ วกบั การท�ำบญุ ของญาตโิ ยม
สว่ นตวั ขา้ พเจา้ ไมม่ ภี ารกจิ อนื่ ใด เพราะไมม่ กี จิ นมิ นต์
จงึ ถกู จดั ใหป้ ฏบิ ตั หิ นา้ ทใี่ นวนั อาทติ ย์ ภาคเชา้ ตงั้ แต่
๐๘.๐๐ น. - ๑๒.๐๐ น.
- คณะนสิ ติ นกั ศกึ ษา นกั เรยี น และประชาชน ไดร้ ว่ ม
ตอ่ ตา้ นรฐั บาล เรม่ิ กนั มาตงั้ แต่ ๖ ตลุ าคม จนถงึ วนั น้ี
ในท่ีสุด จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี
ไดล้ าออก พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงพระ
กรณุ าโปรดเกลา้ ฯ แตง่ ตงั้ นายสญั ญา ธรรมศกั ดิ์
เปน็ นายกรฐั มนตรีแทน
๘ พฤศจกิ ายน ๑๖ เทศนง์ านศพวัดใหม่สสี กุ
๑๐ พฤศจกิ ายน ๑๖ สอบวิชาภาษาไทย ได้ล�ำดับ ๔๒๕ จากจ�ำนวนท่ีได้
๕๐๗ ทั่วประเทศสอบวิชาสังคมศึกษา ได้ล�ำดับ
๖๖๙ จากจ�ำนวนท่ไี ด้ ๗๖๒ ท่ัวประเทศ
๑๑ พฤศจิกายน ๑๖ พอ่ อุ้ยจันทร์ มลู ชีพ ถึงแก่กรรม เวลา ๒๒.๑๐ น.

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ วิ ณโฺ ณ) วัดพระเชตพุ น  •  173

๑๖ พฤศจิกายน ๑๖ ขน้ึ เครอื่ งบนิ เปน็ ครงั้ แรก (จากเชยี งใหม่ - กรงุ เทพฯ)
๒๒ พฤศจกิ ายน ๑๖ ไปบรจิ าคโลหติ ทส่ี ภากาชาดไทย ทางสภากาชาดไทย

ไมร่ บั บอกวา่ โลหิตจาง
๗ ธนั วาคม ๑๖ สมเดจ็ พระสงั ฆราช (ปนุ่ ) วดั พระเชตพุ น สน้ิ พระชนม์

เวลา ๒๒.๒๕ น.
๑๒ ธันวาคม ๑๖ พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ ได้รับการแต่งตั้งเป็น

ผ้รู กั ษาการแทนเจ้าอาวาสวัดพระเชตพุ น

❖ พ.ศ. ๒๕๑๗
๑ มกราคม ๑๗ จดั ทอดผา้ ปา่ เปน็ ครง้ั แรก ไดเ้ งนิ ๔๒,๕๘๑.๓๕ บาท
(ส่ีหมื่นสองพันห้าร้อยแปดสิบเอ็ดบาทสามสิบห้า
สตางค)์ เพื่อสรา้ งก�ำแพงวัด
๗ มกราคม ๑๗ เริ่มเข้าเวรปฏิบัติหน้าที่ งานพระศพ สมเด็จ
พระสังฆราช ทกุ วนั จนั ทร์ ตง้ั แตจ่ นั ทรน์ เ้ี ปน็ ตน้ ไป
ถา้ พดู ภาษาการเมอื งกค็ อื ถกู เดง้ เพราะครง้ั สมเดจ็
อาพาธข้าพเจ้าอยู่เวรวันอาทิตย์ พอสมเด็จฯ
สนิ้ พระชนม์ กเ็ ปลยี่ นมาอยเู่ วรวนั จนั ทร์ เพราะวา่
วันอาทิตย์ญาติโยมสะดวกในการมาบ�ำเพ็ญกุศล
หากมีการบ�ำเพ็ญกุศลเกิดข้ึนเจ้าของเวรจะต้อง
ตดิ หน่งึ ในจ�ำนวนพระสงฆ์พิธี
- ชวี ติ ของขา้ พเจา้ เรม่ิ เปลย่ี นแปลงในบดั นนั้ เพราะวา่
การปฏบิ ตั หิ นา้ ทใ่ี นครงั้ นน้ั ไดร้ บั ค�ำชมจากผใู้ หญว่ า่
ท�ำงานไดด้ ี และไดเ้ รม่ิ รจู้ กั พระเถระผใู้ หญห่ ลายรปู
โดยเฉพาะ สมเดจ็ พระพฒุ าจารย์ (เกยี่ ว อปุ เสโณ)
วดั สระเกศ และพระธรรมราชานวุ ตั ร (หลวงเตยี่ )

174  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

ซ่ึงก่อนหน้าน้ันท่านไม่รู้จักข้าพเจ้า และท่านท้ัง
๒ รปู กไ็ ดใ้ หค้ วามเมตตาตอ่ ขา้ พเจา้ มาเปน็ อยา่ งดี
จนกระทงั่ ทา่ นมรณภาพ
๑๗ กุมภาพันธ์ ๑๗ สอบบาลี เป็นครั้งแรก
๒๖ มนี าคม ๑๗ ไปเทีย่ วเมืองโบราณ จงั หวดั สมทุ รปราการ
๑๓ เมษายน ๑๗ บณิ ฑบาตสนามหลวง มีภาพลงหนงั สือพิมพ์ไทยรฐั
๒๓ เมษายน ๑๗ พระราชทานเพลิงศพสมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น)
วัดพระเชตพุ น
๗ พฤษภาคม ๑๗ ไปวัดพระแท่นดงรัง จงั หวดั กาญจนบุรี
๒๑ พฤษภาคม ๑๗ นายสญั ญา ธรรมศกั ด์ิ ไดล้ าออกจากนายกรฐั มนตรี
มผี ลตงั้ แตว่ นั ที่ ๒๒ และวนั ที่ ๒๗ ไดร้ บั แตง่ ตง้ั เปน็
นายกรัฐมนตรีอกี ครั้ง
๒๓ พฤษภาคม ๑๗ ได้รับเงินเดือนจากพระเทพโสภณ เป็นเดือนแรก
๖๐ บาท (หกสบิ บาท)
๒๗ พฤษภาคม ๑๗ รบั เสดจ็ สมเดจ็ พระสงั ฆราช ประธานาธบิ ดแี หง่ ไซปรสั
๑๕ กรกฎาคม ๑๗ มีโทรทัศน์ส่วนตวั เปน็ ครงั้ แรก
๑๗ กรกฎาคม ๑๗ เริ่มเป็นวิทยากรน�ำนักเรียนชมวัดพระเชตุพน
วันนเี้ ปน็ คร้ังแรก
๒๐ กรกฎาคม ๑๗ ผลสอบวิชาบรรณารักษ์ ได้อันดับที่ ๑๔๔ จาก
จ�ำนวนทไี่ ด้ ๒๙๙ ทวั่ ประเทศ
๒๔ กันยายน ๑๗ อาจารย์โรงเรียนสตรีประเทืองวิทย์ มาขอหวย
เน่ืองจากเม่ือต้นเดือนกันยายน ข้าพเจ้าได้น�ำ
นักเรียนโรงเรียนแห่งน้ีเที่ยวชมวัดพระเชตุพน ได้
อธิบายประวัติความเป็นมาของวัดและเดินพาชม
พระอุโบสถ พระวิหาร พระระเบียง พระมหาเจดีย์

พระราชจรยิ าภรณ์ (สิงห์ไชย สริ ิวณฺโณ) วัดพระเชตพุ น  •  175

พระนอน แผน่ ศลิ าจารกึ ฤาษดี ดั ตน เปน็ ตน้ เสรจ็ จาก
เขตพทุ ธาวาสกพ็ านักเรยี นเข้ามาชมในเขตสงั ฆาวาส
พาเขา้ ชมต�ำหนกั วาสกุ รี ไดอ้ ธบิ ายพระประวตั ขิ องสมเดจ็
พระมหาสมณเจา้ กรมพระปรมานชุ ติ ชโิ นรส และไดย้ ำ�้
วา่ สมเดจ็ พระมหาสมณเจา้ กรมพระปรมานชุ ติ ชโิ นรส
ทา่ นเปน็ พระสงั ฆราชองคท์ ่ี ๗ แหง่ กรงุ รตั นโกสนิ ทร์
จึงเป็นท่ีน่าสังเกตว่าวัดพระเชตุพนเคยมีสมเด็จ
พระสงั ฆราชมาแลว้ ๒ พระองค์ คอื สมเดจ็ พระสงั ฆราช
องคท์ ่ี ๗ และ องคท์ ี่ ๑๗ ถา้ อยา่ งนนั้ ใครทยี่ งั ไมเ่ คย
มาวดั พระเชตพุ น งวดนลี้ องเอา ๗ ไวส้ กั ตวั นะ นกั เรยี น
ก็เฮฮากันใหญ่ พร้อมกับถามว่า ได้เลขตัวหนึ่งแล้ว
อกี ตวั หนง่ึ อะไรพระอาจารย์ ขา้ พเจา้ ตอบไปวา่ ไมท่ ราบ
ไมบ่ อก นกั เรยี นคนหนง่ึ ไดถ้ ามขน้ึ วา่ พระอาจารยอ์ ยู่
กฏุ อิ ะไร ขา้ พเจา้ ตอบวา่ อยู่ น.๕ นกั เรยี นกฮ็ ากนั ใหญ่
พรอ้ มกบั พดู วา่ “ไดแ้ ลว้ ๗๕,๗๕” ตอ่ มาผลปรากฏ
วา่ ลอตเตอรใ่ี นงวดนน้ั ขา้ งบนออก ๗๕ ขา้ งลา่ งออก
๗๖ คดิ วา่ คงมคี นถกู จงึ เปน็ เหตทุ อ่ี ยๆู่ กม็ ผี ชู้ ายรปู รา่ ง
สนั ทดั มาหาขา้ พเจา้ ทกี่ ฏุ ิ แสดงความสนทิ สนมคลา้ ยกบั
คนุ้ เคยกนั มากอ่ น ขา้ พเจา้ กร็ สู้ กึ เขนิ ๆ จะทกั ถามวา่
เปน็ ใครกก็ ลวั เขาจะนอ้ ยใจวา่ ท�ำไมจ�ำเขาไมไ่ ด้ กเ็ ลย
ท�ำตวั คยุ สบายๆ พอไดจ้ งั หวะเขากท็ กั ออกมาวา่ “งวดน้ี
ออกอะไร” ขา้ พเจา้ ตกใจอทุ านออกมาวา่ “อะไรกนั ”
เขายม้ิ แลว้ ตอบวา่ เขาเปน็ อาจารยส์ อนอยทู่ โี่ รงเรยี น
สตรีประเทืองวิทย์ เม่ือคร้ังท่ีแล้วทางโรงเรียนได้น�ำ
นกั เรยี นมาชมวดั ทา่ นไดใ้ หห้ วยไป ครแู ละนกั เรยี น

176  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

ที่โรงเรียนถูกกันเยอะเลย อ้าว ! อย่างนั้นเหรอ !
ขา้ พเจา้ ถาม อาจารยต์ อบวา่ จรงิ ๆ ครบั ขา้ พเจา้ เลย
บอกว่ามันเป็นเร่ืองบังเอิญ ฉันไม่รู้ฉันไม่เคยให้หวย
อาจารย์ท่านน้ันก็ไม่ยอมคะย้ันคะยอให้บอกอยู่น่ัน
แหละ โธ่ นกึ สงสารอาจารย์ เปน็ กรรมของเราแทๆ้
๑๑ ตลุ าคม ๑๗ มีโทรศพั ท์ใช้
๑๓ ตลุ าคม ๑๗ ไปเขมร เปน็ ครั้งแรก
๕ ธนั วาคม ๑๗ ได้รับแต่งตั้ง เป็น พระปลัดสิงห์ไชย สิริวณฺโณ
ฐานานกุ รมใน พระวเิ ชยี รธรรมคณุ าธาร
๑๗ ธนั วาคม ๑๗ เจา้ ฟา้ ชายเสดจ็ บ�ำเพญ็ พระกศุ ล อทุ ศิ ถวายสมเดจ็
พระสงั ฆราช (ปนุ่ ) ณ หอประชมุ สงฆ์ วดั พระเชตพุ น
๒๔ ธนั วาคม ๑๗ ไดร้ บั แตง่ ตงั้ เปน็ กรรมการตรวจธรรมสนามหลวงจาก
พระพรหมมนุ ี (วนิ ) วดั ราชผาตกิ าราม แมก่ องธรรม
สนามหลวง
๓๐ ธนั วาคม ๑๗ ฉลองพระปลัดสิงห์ไชย สิริวณฺโณ ที่วัดหนองเงือก
จังหวัดล�ำพนู
❖ พ.ศ. ๒๕๑๘
๔ มกราคม ๑๘ จดั งานศพหลวงสกลสตั ยาทร (บดิ านายแพทยป์ ยิ สกล
สกลสัตยาทร)
๑๒ กุมภาพันธ์ ๑๘ ตดิ ตามพระเทพโสภณ (กมล โกวโิ ท) ไปมอบโรงเรยี น
บา้ นพงั ขวา้ งเหนอื ใหก้ บั ผวู้ า่ ราชการจงั หวดั สกลนคร
จากนนั้ ไปสถานวี ทิ ยุ ๙๐๙ นมสั การพระธาตเุ ชงิ ชมุ
พพิ ธิ ภณั ฑอ์ าจารยม์ น่ั กองก�ำกบั การต�ำรวจตระเวน
ชายแดน โดยมีพลตรีสมควร หริกุล ให้การต้อนรับ

พระราชจรยิ าภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ ิวณโฺ ณ) วัดพระเชตพุ น  •  177

เย่ียมแคมป์ทหารอเมริกัน (เดินทางโดยรถไฟจาก
หวั ล�ำโพง - อุดรธานี)
๒ มนี าคม ๑๘ สนธิ แดงสกลุ อุปสมบท
๘ มีนาคม ๑๘ น�ำนมสดไปถวายสมเดจ็ พระพฒุ าจารย์ (วน) วดั อรณุ
ราชวราราม ทโ่ี รงพยาบาลศริ ริ าช
๑๑ มนี าคม ๑๘ ตดิ ตาม พระเทพโสภณ ไปตรวจเยย่ี มวดั สวา่ งอารมณ์
วัดวังน้�ำขาว จังหวัดนครปฐม และร่วมประชุมกับ
เจา้ คณะจงั หวัดทวี่ ดั พระงาม จังหวดั นครปฐม
๒๕ มนี าคม ๑๘ สมศกั ดิ์ กติ ตพิ าภรณ์ อปุ สมบท
๑ เมษายน ๑๘ เจริญพระพุทธมนต์ ฉันภัตตาหารเพล ท่ีธนาคาร
กรุงศรีอยุธยา จ�ำกัด ส�ำนักงานใหญ่เป็นปีแรก
จนถึงปจั จุบัน
๓ เมษายน ๑๘ สกล ธรรมสุรยิ ะ อปุ สมบท
๑๒ เมษายน ๑๘ เขา้ ประชมุ รว่ มกบั คณะศษิ ยเ์ กา่ วดั ไรข่ งิ ทวี่ ดั ไรข่ งิ
๓ พฤษภาคม ๑๘ น�ำช่างฟ้อนจากล�ำพูนไปร่วมงานฉลองสมณศักดิ์
พระวิเชียรธรรมคุณาธาร ที่วัดนางบวช จังหวัด
สพุ รรณบรุ ี
๒๘ พฤษภาคม ๑๘ พระอบุ าลคี ณุ ปู มาจารย์ (กมล กมโล) เจา้ อาวาส มอบ
ใบตราต้ังให้เป็นครสู อนพระปรยิ ัตธิ รรม ส�ำนักเรียน
วัดพระเชตพุ น
๓๐ พฤษภาคม ๑๘ เจา้ ฟา้ ชายและเจา้ ฟา้ หญงิ ทง้ั สองพระองคเ์ สดจ็ มายงั
หอประชมุ สงฆ์ น. ๑๖
๕ มถิ ุนายน ๑๘ ทางการไดค้ นื สมณศกั ดใิ์ ห้ พระพมิ ลธรรม วดั มหาธาตุ
และพระศาสนโสภณ วดั ราชาธวิ าส
๑๒ มถิ ุนายน ๑๘ อบรมนกั เรยี น ม. ๑ โรงเรยี นศึกษานารี

178  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

๒๒,๒๓ มถิ นุ ายน ๑๘ ไดใ้ ชโ้ ทรศพั ทท์ างไกลเปน็ ครงั้ แรก ไปจงั หวดั สพุ รรณบรุ ี
นครปฐม สมทุ รสาคร กาญจนบรุ ี

๙ กรกฎาคม ๑๘ ไปเผาศพพระยามไหสวรรค์ ท่วี ดั เทพศิรินทราวาส
๑๑ กรกฎาคม ๑๘ ติดตามพระเทพโสภณเจ้าคณะภาค ๑๔ ไปมอบ

รางวัลให้แก่นักเรียนที่สอบบาลีได้ประจ�ำปี ๒๕๑๘
ท่ีวัดสุวรรณภูมิ จังหวัดสุพรรณบุรี และเย่ียม
โรงพยาบาลสองพน่ี อ้ ง
๒๑ กรกฎาคม ๑๘ พอเจตน์ แก่นเพ็ชร อปุ สมบท
๒๖ กรกฎาคม ๑๘ ประสบอบุ ตั เิ หตโุ ดยรถยนต์ เขา้ พกั รกั ษาทโ่ี รงพยาบาล
เปาโลฯ เหตุเกิดเวลาประมาณ ๒๒.๐๐ น. สลบ
ฟนั หกั ๒ ซ่ี หนา้ แตกเยบ็ ๘ เขม็ รสู้ กึ ตวั วนั ที่ ๒๗
เวลา ๑๔.๐๐ น.
๙ สิงหาคม ๑๘ ไปตรวจตามทหี่ มอนดั หมอบอกวา่ ไดร้ บั การกระทบ
กระเทือนทางประสาทเป็นอย่างมากจะต้องใช้เวลา
พักผ่อนประมาณ ๓ - ๖ เดือน จึงจะปกติ พร้อม
ถอนฟันออกอีก ๑ ซี่ เสียค่าใช้จ่าย ๒๙๐ บาท
(สองรอ้ ยเกา้ สิบบาท)
๑๐ สิงหาคม ๑๘ พระพรหมคณุ าภรณ์ (สมเดจ็ พระพฒุ าจารย์ - เกยี่ ว
อปุ เสโณ) วดั สระเกศ มาเยยี่ มทว่ี ดั ครง้ั เมอ่ื นอนอยู่
ท่ีโรงพยาบาลท่านก็ไปเย่ียมมาคร้ังหน่ึงพร้อมกับ
พระธรรมโรดม (สมเดจ็ พระธรี ญาณมนุ )ี วดั ปทมุ คงคา
๑๔ สงิ หาคม ๑๘ สามเณรประกอบ วดั ชนะสงคราม (พระพรหมกว)ี
วัดกลั ยาณมิตร มาเยยี่ ม
๒๐ สิงหาคม ๑๘ นักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคกรุงเทพ ร่วมกับ นักเรียน
อาชวี ะ บกุ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ เกยี่ วกบั นกั ศกึ ษา

พระราชจรยิ าภรณ์ (สงิ หไ์ ชย สริ ิวณโฺ ณ) วดั พระเชตุพน  •  179

เทคนคิ กรงุ เทพ ถกู ท�ำรา้ ยจากการชมุ นมุ ทม่ี หาวทิ ยาลยั
เมอ่ื ๔ - ๕ วนั กอ่ น
๒๘ สงิ หาคม, ๙ กนั ยายน ๑๘  ไปใหป้ ากค�ำกบั เจา้ หนา้ ทต่ี �ำรวจทโี่ รงพกั บางเขน
เกย่ี วกบั เรอื่ งประสบอบุ ตั เิ หตใุ นคนื วนั ท่ี ๒๖ กรกฎาคม
๔ กนั ยายน ๑๘ คณุ ยรรยง พงษส์ วุ รรณ ผสู้ อ่ื ขา่ วหนงั สอื พมิ พไ์ ทยรฐั
มาเย่ียมพร้อมกับได้เล่าเหตุการณ์วันเกิดเหตุ และ
เขาเปน็ คนอุม้ ขา้ พเจ้าขนึ้ รถไปสง่ โรงพยาบาล
๑๓ กนั ยายน ๑๘ จัดท�ำบุญสะเดาะเคราะห์ ถวายอาหารเพลพระสงฆ์
จ�ำนวน ๒๕๐ รปู ทง้ั พระอารามและตา่ งพระอาราม
๑๕ กันยายน ๑๘ ได้รบั เงินคา่ ใชจ้ า่ ยคา่ รกั ษาพยาบาล จากทางวดั เปน็
จ�ำนวนเงนิ ๓,๒๙๖ บาท (สามพนั สองรอ้ ยเกา้ สบิ หก
บาท) นบั เปน็ ครง้ั แรกทท่ี างวดั จา่ ยคา่ รกั ษาพยาบาล
ใหแ้ กพ่ ระภกิ ษสุ ามเณร เพราะทผี่ า่ นมาทางวดั ไมเ่ คย
จ่ายช่วยใครมากอ่ นเลย
๑๘ กันยายน ๑๘ ได้รับเงินค่ารักษาพยาบาล จากพุทธสมาคมแห่ง
ประเทศไทย จ�ำนวน ๖๐๐ บาท (หกรอ้ ยบาท)
๒๖ กันยายน ๑๘ ใส่ฟนั ปลอม
๒๘ ตลุ าคม ๑๘ พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั เสดจ็ ทอดผา้ พระกฐนิ
วดั พระเชตพุ น เสรจ็ พธิ ี เสดจ็ ทรงเจมิ รปู หลอ่ สมเดจ็
พระสงั ฆราช (ปนุ่ ) ท่มี ณฑลพิธี
๙ พฤศจกิ ายน ๑๘ วิชยั ธญั ญานุภาพ, จาสปาลไร ปาวา อปุ สมบท
๑๖ พฤศจกิ ายน ๑๘ เจริญพระพุทธมนต์ฉันภัตตาหารเพลท่ีภัตตาคาร
จนั ทรเ์ พญ็ โดยมสี มเดจ็ พระวนั รตั วดั สงั เวชวศิ ยาราม
เปน็ ประธานสงฆ์

180  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

๓๐ พฤศจิกายน ๑๘ จัดทอดผ้าป่าที่วัดหนองเงือก จังหวัดล�ำพูน ได้เงิน
๒๔,๐๐๐ บาท (สองหมนื่ สพ่ี นั บาท) เพอื่ สรา้ งกฏุ สิ งฆ์

❖ พ.ศ. ๒๕๑๙
๑๓ มกราคม ๑๙ มอบพระบูชา (พระแก้วมรกต) ให้หมอวัลลภ ภูว-

พานิชย์ หมอท่ที �ำฟนั ให้
๗ มนี าคม ๑๙ จัดงานศพ นายสันต์ เต็มบุญเกียรติ คุณตาของ

นายแพทยป์ ยิ สกล สกลสตั ยาทร
๒๑ มนี าคม ๑๙ ประเสริฐ ภูติมหาตมะ อปุ สมบท
๓๐ มีนาคม ๑๙ น่ังอันดับอุปสมบท สามเณรแย้ม อินทร์กรุงเก่า

(พระเทพศาสนาภบิ าล) วดั ไรข่ งิ จงั หวดั นครปฐม
๑๕ เมษายน ๑๙ ไพบลู ย์ ขวัญดี อปุ สมบท
๑๘ เมษายน ๑๙ สิทธชิ ัย วรกวไี นยวงศ์ อปุ สมบท
๑๐ พฤษภาคม ๑๙ คณะชาวบา้ นหนองเงอื กท�ำพธิ รี ดนำ�้ ด�ำหวั พระเทพ-

โสภณ
๑๓ พฤษภาคม ๑๙ บงั สกุ ลุ ครบรอบวนั สน้ิ พระชนม์ สมเดจ็ พระสงั ฆราช

(อยู่) ที่วัดสระเกศเป็นครั้งแรก และ เรื่อยมาจนถึง
ปจั จบุ ัน
๑๖ พฤษภาคม ๑๙ ไปงานศพโยม พระธรรมปฎิ กก (นยิ ม) วดั ชนะสงคราม
ท่ีอยุธยา
๑๕ มิถุนายน ๑๙ ไปสอนหนงั สอื ทโี่ รงเรยี นสตรปี ระชากร ยานนาวา
ชัน้ ป.๕ และ ม.๑ (เรม่ิ สอนวนั แรก)
๑๗ มิถนุ ายน ๑๙ ไปสอนหนังสือท่ีโรงเรียนศึกษานารี ชั้น ม.๑
(เรม่ิ สอนวันแรก)
๒๐ มถิ นุ ายน ๑๙ ไปเผาศพ พระอนิ ทรสมาจารย์ หลวงปเู่ งนิ ทวี่ ดั อนิ ทร-
วหิ าร

พระราชจรยิ าภรณ์ (สิงหไ์ ชย สิริวณโฺ ณ) วดั พระเชตุพน  •  181

๒๗ มิถนุ ายน ๑๙ ถวายสกั การะ สมเด็จพระวนั รตั (ทรัพย์) วัดสังเวช
๑๕ กรกฎาคม ๑๙ ศภุ ชยั สามกษตั รยิ ์ ไดน้ �ำนสิ ติ นกั ศกึ ษา เดนิ ขบวนไป

วางพวงหรดี ทศ่ี นู ยก์ ลางนสิ ติ นกั ศกึ ษาแหง่ ประเทศไทย
และได้ก่อตั้งสภานิสิตนักศึกษาข้ึนมา (วันท่ี ๑๗
กรกฎาคม ออกชแ้ี จงทางโทรทัศน์)
๑๖ กรกฎาคม ๑๙ สวดนพเคราะห์ถวายพระมงคลทิพยมุนี (หลวงพ่อ
เมี้ยน) สวดนพเคราะหค์ ร้ังแรก
๒๒ กรกฎาคม ๑๙ จัดงานศพพ่อนายแพทยส์ รณ บญุ ใบชัยพฤกษ์
๒๙ กรกฎาคม ๑๙ จัดงานศพคุณย่าจงจินต์ รุจิรวงศ์ มารดา พล.ต.อ.
ประเสรฐิ รุจริ วงศ์
๙ สิงหาคม ๑๙ ไปเย่ียมทหารที่ได้รับบาดเจ็บจากผู้ก่อการร้ายท่ี
โรงพยาบาลพระมงกฎุ เกลา้
๑๑ - ๑๘ สงิ หาคม ๑๙ สรณ บุญใบชัยพฤกษ์ พิชัย นริพทะพันธุ์ และ
ประพฒั น์ ชศู ักด์ิพรจ�ำรัส บวชเณรมาพกั อยูด่ ว้ ย
๕ ตุลาคม ๑๙ เจ้าฟ้าชายเสด็จมายังหอประชุมสงฆ์ น.๑๖
วัดพระเชตุพน เป็นการส่วนพระองค์ ในวันน้ัน
ขา้ พเจา้ ก�ำลังท�ำความสะอาดอยู่ที่หอประชุมสงฆ์
ได้ยินเสียงโทรศัพท์ดังขึ้นจึงรีบไปรับ ปรากฏว่า
เป็นเสียงจากเจ้าหน้าท่ีส�ำนักราชวัง แจ้งว่าอีก
สักครู่เจ้าฟ้าชายจะเสด็จไปที่วัดโพธ์ิ จะมีใครรับ
เสดจ็ ไหม ในวนั นน้ั หลวงเตยี่ (พระธรรมราชานวุ ตั ร
ครั้งด�ำรงต�ำแหน่งสมณศักด์ิเป็น พระเทพโสภณ)
ไมอ่ ยู่ ไปจงั หวดั นครปฐม ขา้ พเจา้ นกึ ไดใ้ นขณะนนั้
เพียงท่านเจ้าคุณ พระอมรสุธี จึงได้ตอบไปว่า
พระอมรสุธี น.๑๘ ในขณะเดียวกันข้าพเจ้าได้

182  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

โทรศพั ทท์ างไกลไปหาหลวงเตย่ี ทจี่ งั หวดั นครปฐม
ซึ่งในสมัยนั้นการโทรศัพท์ไม่ได้สะดวกเหมือน
ปัจจุบันการโทรต้องโทรผ่านศูนย์ เมื่อแจ้งไปแล้ว
ตอ้ งวางสายรอไวจ้ นกวา่ ทางศนู ยจ์ ะโทรแจง้ กลบั มา
กว่าทางศูนย์จะโทรแจ้งกลับต้องรอเวลาประมาณ
๑๐ นาที ในช่วงเวลาที่รอน้ัน ข้าพเจ้าได้ไปเรียน
พระอมรสุธี ให้ไปรับเสด็จเจ้าฟ้าชาย ด้วยความ
เคยชนิ และเปน็ ธรรมเนยี มปฏบิ ตั ขิ องวดั พระเชตพุ น
พระอมรสธุ จี งึ ไปรอรบั เสดจ็ อยทู่ ปี่ ระตเู สดจ็ หนา้ วดั
เม่ือเจ้าฟ้าชายท่านเสด็จมาถึงก็เสด็จไปที่ น.๑๘
พระอมรสุธีไม่อยู่เพราะไปรอรับเสด็จอยู่ที่หน้าวัด
เจ้าฟ้าชายจึงเสด็จมาท่ีหอประชุมสงฆ์ น.๑๖
ขา้ พเจา้ ไมร่ จู้ ะท�ำอยา่ งไร ในขณะนนั้ จวี รกไ็ มไ่ ดห้ ม่
จงึ หลบอยู่ บงั เอญิ ในขณะนน้ั พระเทพวรมนุ ี (ฟงุ้
ปณุ ฺณโก) ต.๓๔ ก�ำลงั จะไปท�ำวตั รเย็นได้เดนิ มาถงึ
ศาลาเหลอื ง ทราบวา่ ฟา้ ชายเสดจ็ มาทหี่ อประชมุ สงฆ์
น.๑๖ ท่านจึงไปรับเสด็จ แล้วน�ำเสด็จไปยังเขต
พทุ ธาวาส ในการเสดจ็ กลบั เจา้ ฟา้ ชายเขา้ ประทบั
รถพระท่ีนั่ง รถหลวงเตี่ยก็ขับเข้ามาถึงปากซอย
ถนนเชตพุ น พอรถพระทน่ี ง่ั เคลอ่ื นออก รถหลวงเตย่ี
กเ็ ขา้ มาจอดแทนทที่ นั ที เรยี กวา่ เสน้ ยาแดงผา่ แปด
๖ ตลุ าคม ๑๙ คณะปฏริ ปู การปกครองแผน่ ดนิ ไดเ้ ขา้ ยดึ อ�ำนาจไว้
ต้ังแต่เวลา ๑๘.๐๐ น. และได้ประกาศใช้อ�ำนาจ
ต้ังแต่เวลา ๑๙.๑๐ น. โดยมี พลเรือเอกสงัด
ชลออยู่ เปน็ หวั หนา้ คณะ

พระราชจริยาภรณ์ (สิงห์ไชย สริ วิ ณฺโณ) วดั พระเชตุพน  •  183

๑๐ ตลุ าคม ๑๙ คณะบา้ นหนองเงอื กน�ำชา่ งฟอ้ นไปรว่ มงานทอดกฐนิ
ที่วดั ลาดปลาเคา้ จังหวดั นครปฐม

๓๐ ตลุ าคม ๑๙ จัดทอดกฐินคร้ังแรก ท่ีวัดหนองเงือก ได้เงินจ�ำนวน
๕๔,๒๔๗.๗๕ บาท (ห้าหม่ืนสี่พันสองร้อยสี่สิบเจ็ด
บาทเจด็ สบิ ห้าสตางค)์ เพ่อื สร้างกฏุ สิ งฆ์

๘ พฤศจกิ ายน ๑๙ ท�ำบุญข้ึนบ้านใหม่ให้แม่ มี ไห่ (นายแพทย์สรณ
บุญใบชัยพฤกษ์) แดง (พิชัย นริพทะพันธุ์) ไก่
(สตั วแพทยอ์ ดิศร วงศ์ลิมาสวัสดิ์) เต้ย (ธรรดร
วฑิ รู ากร) และ ออ้ ม (ดวงรตั น์ บญุ ทรง) ไปชว่ ยงาน
ดว้ ย

๑๑ พฤศจกิ ายน ๑๙ คุณขรรค์ชัย บุนปาน ท�ำพิธีขอขมาพระเทพโสภณ
ท่ลี งข่าวโจมตที างหนงั สือพมิ พ์

๒๕ พฤศจิกายน ๑๙ อดลุ ย์ ปิ่นสวุ รรณ อปุ สมบท
๑๘ ธนั วาคม ๑๙ นพนันต์ มตุ ตามระ, นิมิต คชมหิทธ์ิ อปุ สมบท
❖ พ.ศ. ๒๕๒๐
๓ มกราคม ๒๐ วันอภิเษกสมรสสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช

สยามมกุฎราชกุมาร กับ หม่อมหลวงโสมสวลี
กติ ิยากร
๑๑ มกราคม ๒๐ ไปถวายสกั การะ พระพรหมคณุ าภรณ์ (เกยี่ ว อปุ เสโณ)
วดั สระเกศ เนอ่ื งในวนั คลา้ ยวนั เกดิ ของทา่ น เปน็ ปแี รก
จนถึงปที ที่ ่านมรณภาพ
๑๒ มกราคม ๒๐ เจริญพระพทุ ธมนต์ฉนั ภตั ตาหารเช้าท่โี รงแรมราชา
๑๕ มกราคม ๒๐ ไปงานศพหลวงพ่อเงิน วัดดอนยายหอม จังหวัด
นครปฐม

184  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

๑๗ มกราคม ๒๐ สมบรู ณ์ ไอยรางกรู เจา้ หนา้ ทธี่ นาคารกรงุ เทพมา
ชวนให้เปิดบัญชีเงินฝากแบบสินมัธยัสถ์ เดือนละ
๑๐๐ บาท เป็นเวลา ๓๖ เดือน

๑๘ มกราคม ๒๐ พาพระครชู วลติ ไปตงั้ ศาลพระภมู ิ บา้ นดรณุ ี ชนื่ สกลุ
ดาราภาพยนต์

๑๙ มกราคม ๒๐ ไปสอนหนังสือท่ีโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย ฝ่ายประถม (เรม่ิ สอนวนั แรก)

๒๔ มกราคม ๒๐ ไปสอนหนงั สอื ทโ่ี รงเรยี นวดั สุทธิ (เรมิ่ สอนวนั แรก)
๑๗ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๐ ไปเย่ียมศพหม่อมเจ้าวิภาวดี รังสิต ที่โรงพยาบาล

จฬุ าลงกรณ์
๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๐ พิจารณาผ้าบังสุกุล งานศพโยมพระธรรมปิฎก

(สมเด็จพระมหาธีราจารย์ - นิยม) วัดชนะสงคราม
ทวี่ ดั พระญาติ อยุธยา
๑๓ มนี าคม ๒๐ ก�ำธร ตตยิ กวี, วชิ ยั ดลิ กมนกลุ อปุ สมบท
๑๖ มีนาคม ๒๐ สรณ บุญใบชยั พฤกษ์ มาพักอยู่ดูหนังสือ
๒๒ มนี าคม ๒๐ เปิดตวิ หนงั สือให้คณะศษิ ย์ (รุ่นพี่ตวิ ร่นุ น้อง) เช่น
กัมมาล กุมารปาวา, สุรชาติ ต่อเทียนชัย, สรณ
บุญใบชยั พฤกษ์, คณิต วฒั นวิเชียร เป็นตน้
๒๓ เมษายน ๒๐ คณะชาวหนองเงอื กท�ำพธิ สี รงนำ้� ด�ำหวั ใหพ้ ระอบุ าล-ี
คณุ ปู มาจารย์ เจา้ อาวาสวดั พระเชตพุ น
๙ พฤษภาคม ๒๐ ไพรตั น์ หา่ นศรสี ขุ อปุ สมบท หนยุ่ , แดง (นายแพทย์
พชิ ติ นรพิ ทะพนั ธ,์ุ นายนพิ นธ์ ทางธนกลุ ) บรรพชา
๓๐ พฤษภาคม ๒๐ - ไปสรงน�้ำศพสมเด็จพระวันรัต (ทรัพย์) ที่วัดสังเวช-
วศิ ยาราม
๑๖ พฤษภาคม ๒๐ - งานแตง่ งานก�ำธร ตตยิ กวี

พระราชจรยิ าภรณ์ (สิงห์ไชย สริ ิวณโฺ ณ) วดั พระเชตพุ น  •  185

๑๓ สงิ หาคม ๒๐ พระอบุ าลคี ณุ ปู มาจารย์ (กมล กมโล) เจา้ อาวาส
มรณภาพ เวลา ๒๓.๑๐ น.

๑๔ - ๒๓ สงิ หาคม ๒๐  พระธรรมเสนานี (ฟงุ้ ) รักษาการเจ้าอาวาส
๑๘ สงิ หาคม ๒๐ ไปเย่ียมเยียนชาวไทยอพยพจากภัยเขมร ที่อ�ำเภอ

ตาพระยา จังหวัดปราจีนบุรี พร้อมกับน�ำส่ิงของไป
ช่วยเหลือ ในนามตัวแทนพระอุบาลีคุณูปมาจารย์
มีข้าวสาร จ�ำนวน ๒๐๙ กระสอบ และอื่นๆ อีก
จ�ำนวนมาก
๓ ตลุ าคม ๒๐ เปน็ สาราณยี กรหนงั สอื วารสารคณะนกั ศกึ ษาบรรชติ
ล�ำพนู เปน็ หนงั สอื เลม่ แรกทจ่ี ดั ท�ำขนึ้
๕ ตุลาคม ๒๐ ไปเจริญพระพุทธมนต์ฉันภัตตาหารเพล แทน
พระพรหมคณุ าภรณ์ (สมเดจ็ พระพฒุ าจารย์ - เกย่ี ว
อปุ เสโณ) วดั สระเกศ งานท�ำบญุ อายหุ ลวงพอ่ ส�ำเนยี ง
อยสู่ ถาพร ทวี่ ดั เวฬวุ นาราม จงั หวดั นครปฐม ชว่ งบา่ ย
เจา้ ฟา้ ชาย เสดจ็ วางศิลาฤกษ์
๒๐ ตลุ าคม ๒๐ พลเรอื เอกสงัด ชะลออยู่ ท�ำการปฏวิ ตั ิ
๑๖ พฤศจกิ ายน ๒๐ ไปงานศพสมเด็จพระพฒุ าจารย์ (วน) วัดอรณุ
๒๐ พฤศจกิ ายน ๒๐ พจิ ารณาผา้ บงั สกุ ลุ ทว่ี ดั รางก�ำหยาด อ�ำเภอบางเลน
จงั หวัดนครปฐม
๒๓ - ๒๗ พฤศจกิ ายน ๒๐ ไปภาคใต้ โดยรถไฟ ไปวัดนาประดู่ ปัตตานี
วัดคูหาพิมุข ยะลา วัดช้างไห้ ปัตตานี ต�ำหนัก
ทักษิณราชนิเวศน์ เมืองนราธิวาส พระพุทธทักษิณ
ม่งิ มงคล วดั มจุ รนิ ทร์ วดั ทรายขาว ปัตตานี
๔ ธนั วาคม ๒๐ ไปวัดวชิรธรรมสาธิต ตอนกลับรถติดมากเลยลง
ยา่ นนางเล้งิ เดินกลบั วดั ถงึ วัดเวลา ๒๔.๒๕ น.
๒๘ ธันวาคม ๒๐ วจิ ติ ร ทกั ษณิ าภินันท์ อุปสมบท

186  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

❖ พ.ศ. ๒๕๒๑
๑๖ มกราคม ๒๑ พาโยมมารดาขนึ้ เคร่อื งบนิ เป็นคร้ังแรก
๒๔ มกราคม ๒๑ เริม่ ท�ำหนงั สือเดินทาง เปน็ ครง้ั แรก
๒๘ มกราคม ๒๑ ไปดสู ถานที่ ทจี่ ะสรา้ งวดั วดั มหาสวสั ดน์ิ าคพฒุ าราม

(สถาบันบาฬีพุทธโฆส) อ�ำเภอนครชัยศรี จังหวัด
นครปฐม
๑ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๑ งานศพ ร.อ.นิมติ คชมหทิ ธิ์ ทวี่ ดั ยางสทุ ธาราม
๑๔ กมุ ภาพันธ์ ๒๑ ไปดูผลการสอบวิชาครู ที่กรมการฝึกหัดครู ผล
ปรากฏว่า ได้ล�ำดับที่ ๓๙๑ หน้าที่ ๔ จากจ�ำนวน
ที่ได้ ๔๓๐ คน ทัว่ ประเทศ
๒๔ กมุ ภาพันธ์ ๒๑ กระทรวงการตา่ งประเทศออกหนงั สอื เดินทางให้
๙ มีนาคม ๒๑ คณุ รณชยั - สวุ รรณี นรพิ ทะพนั ธ์ุ เปน็ เจา้ ภาพบรู ณะ
กฏุ ใิ ห้ เปน็ จ�ำนวนเงนิ ๒๐,๐๐๐ บาท (สองหมน่ื บาท)
๑๑ มนี าคม ๒๑ รว่ มพธิ งี านศลิ าฤกษส์ รา้ งวดั มหาสวสั ดนิ์ าคพฒุ าราม
(สถาบนั บาฬศี กึ ษาพทุ ธโฆส) อ�ำเภอนครชยั ศรี จงั หวดั
นครปฐม
๑๓ มนี าคม ๒๑ เร่ิมเรยี นภาษาอังกฤษกับอาจารยท์ มี่ าสอนพเิ ศษ
๒๓ - ๓๑ มนี าคม ๒๑ พาเก๊ียก,ไก่,เดช,เต้ย (นายแพทย์จงดี พึ่งจิรวัฒน์
นายสตั วแพทยอ์ ดศิ ร วงศล์ มิ าสวสั ด์ิ นายแพทยเ์ ดชา
วัฒนพงศ์ชาติ และนายธรรดร วิฑูรากร วิศวกร)
ไปเทย่ี วล�ำพนู ล�ำปาง พะเยา แมส่ าย เชยี งราย และ
ขา้ มไปฝงั่ พมา่
๔ เมษายน ๒๑ เสกสรร บูรพาเดชะ อปุ สมบท
๒๓ เมษายน ๒๑ เร่ิมมอบทุนการศึกษาให้แก่นักเรียนโรงเรียนบ้าน
หนองเงอื ก อ�ำเภอปา่ ซาง จงั หวดั ล�ำพนู เปน็ ครง้ั แรก
และตอ่ เนอื่ งมาจนถงึ ปจั จบุ นั

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ ห์ไชย สริ วิ ณโฺ ณ) วดั พระเชตพุ น  •  187

๔ พฤษภาคม ๒๑ จดั งานศพ คณุ หญงิ นอ้ ย รจุ ริ วงศ์ ทวี่ หิ ารทศิ โลกนาถ
๒๑ พฤษภาคม ๒๑ ทอดผ้าป่าท่ีวัดหนองเงือก ได้เงิน ๓๗,๔๐๐ บาท

(สามหมน่ื เจด็ พันสรี่ ้อยบาท) เพ่อื เปน็ ทุนการศึกษา
๓ กรกฎาคม ๒๑ ไปสง่ ศพ สมเดจ็ พระพฒุ าจารย์ (วน) จากวดั อรณุ ไป

วดั เทพศริ นิ ทร์
๖ สิงหาคม ๒๑ เทอดศกั ด์ิ รจุ ิรวงศ์ อุปสมบท
๑๐ สิงหาคม ๒๑ สนุ ทร กีรกิตต,ิ จีรชน ตง้ั ตรงจิตร อุปสมบท
๒๓ สิงหาคม ๒๑ ร่วมเป็นเจ้าภาพบ�ำเพ็ญกุศลอุทิศให้ สมเด็จพระ

สนั ตะปาปา ปอลที่ ๖ ณ หอประชมุ สงฆ์ วดั พระเชตพุ น
๑๐ กันยายน ๒๑ วิสทุ ธิ์ ต้งั จิตรสัตยา อปุ สมบท
๑๑ ตุลาคม ๒๑ ร่วมพิธีสวดมิสซาถวาย สมเด็จพระสันตะปาปา-

ปอลท่ี ๖ ทีอ่ าสนวิหาร โบสถ์อัสสมั ชัญ บางรกั
๑๘ ตลุ าคม ๒๑ บัญชา เทียนประภาส อปุ สมบท
๗ พฤศจิกายน ๒๑ รบั เสดจ็ พระภกิ ษพุ นั ตรี สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าช

เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร
สริ กิ ติ ยสมบรู ณสวางควฒั น์ วรขตั ตยิ ราชสนั ตตวิ งศ์
มหติ ลพงศอดลุ ยเดช จกั รนี เรศยพุ ราชวสิ ทุ ธิ สยาม-
มกฎุ ราชกมุ าร ทหี่ อประชมุ สงฆ์ น.๑๖ วดั พระเชตพุ น
๒๑ พฤศจกิ ายน ๒๑ ทอดผ้าป่าท่ีวัดหนองเงือก ได้เงิน ๓๗,๔๐๐ บาท
(สามหม่ืนเจ็ดพันส่ีร้อยบาท) เพื่อเป็นทุนการศึกษา
และสรา้ งศาลาพกั รอ้ น
๑๕ ธนั วาคม ๒๑ ประณต เขจรนนั ท์ อปุ สมบท

188  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

❖ พ.ศ. ๒๕๒๒
๑๙ มกราคม ๒๒ น�ำพระพุทธรูปไปประดิษฐานเป็นพระประธาน ณ
วดั สนั หลวง อ�ำเภอแมส่ าย จงั หวดั เชยี งราย
๒๓ มกราคม ๒๒ พระเทพโสภณ (กมล โกวโิ ท) ออกเดนิ ทางไปประเทศ
สหรฐั อเมรกิ า เพอ่ื ด�ำรงต�ำแหนง่ หวั หนา้ สงฆป์ ระจ�ำ
วัดไทยลอสแองเจลิส
๓๐ มกราคม ๒๒ มอบชุดรบั แขกใหร้ ้านเจมส์
๑ มีนาคม ๒๒ ใหค้ ณุ ไพโรจน์ สาตรพนั ธ์ุ เปน็ ตวั แทนเดนิ ทางไปวาง
ศิลาฤกษ์โรงเรียนบ้านหนองเงือก อ�ำเภอป่าซาง
จงั หวัดล�ำพูน
๔ มนี าคม ๒๒ นายแพทยก์ �ำจร ตตยิ กวี อุปสมบท
๓ เมษายน ๒๒ ประพงษ์ ศภุ อริยนนท์ อุปสมบท
๑๐ เมษายน ๒๒ ประเสรฐิ พงธนาชัย อุปสมบท
๒๒ เมษายน ๒๒ ทนง มุตตามระ อปุ สมบท
๒๒ เมษายน ๒๒ - วันเลอื กตั้งสภาผแู้ ทนราษฎร
- วีณา ถกู ยิงตายทป่ี ากคลองตลาด
๒๗ - ๒๘ เมษายน ๒๒ ไปปีนัง สิงคโปร์ กับ ธีรศักด์ิ ปรีชา ตอนกลับ
แวะพักคา้ งคนื ทบี่ า้ นอดศิ ร  วงศล์ มิ าสวสั ด ิ์  จงั หวดั
นครศรธี รรมราช
๑๒ พฤษภาคม ๒๒ นิวัติ มาตะราช มาอยดู่ ว้ ย
๑๒ พฤษภาคม ๒๒ สมบตั ิ มดั การนั ทร์, ชวลิต สขุ กมล อุปสมบท
๒๖ พฤษภาคม ๒๒ สมบูรณ์ ด�ำรงกิจการ อุปสมบท
๑๘ - ๒๑ มิถุนายน ๒๒  พา สมเกียรติ สถาพรกุล, สมบูรณ์ ด�ำรงกิจการ,
สมศกั ดิ์ ฟพู นั ธอ์ุ นนั ต์ ไปเทย่ี วดอยอนิ ทนนท์ จงั หวดั
เชียงใหม่

พระราชจริยาภรณ์ (สงิ หไ์ ชย สิรวิ ณฺโณ) วัดพระเชตุพน  •  189

๗ กรกฎาคม ๒๒ ปราโมทย์ ไชยกิจ อปุ สมบท
๒๔ กรกฎาคม ๒๒ เชียร เชย่ี วพาณิชย์ อุปสมบท
๑๑ สงิ หาคม ๒๒ ไปลอยองั คาร คณุ หญงิ สมจติ ร กลุ ลวณชิ ย์ ทส่ี ตั หบี
๑๔ สงิ หาคม ๒๒ ไปเผาศพคณุ หญงิ ลมนุ บรู ณะกรรมโกวทิ ทวี่ ดั ธาตทุ อง
๒๔ ตุลาคม ๒๒ พา โก,๋ สจุ นิ ต์ (สรุ ชาติ ตอ่ เทยี นชยั , สจุ นิ ต์ รจุ ชิ นิ วงศ)์

ไปเท่ยี วล�ำพนู แมส่ าย เชยี งราย พมา่
๒๗ ตลุ าคม ๒๒ สมเกยี รติ สมบรู ณ์ สมศกั ดิ์ ไปทอดผา้ ปา่ ทว่ี ดั หนองเงอื ก

ล�ำพนู ไดเ้ งนิ ๓๒,๔๔๒ บาท (สามหมนื่ สองพนั สรี่ อ้ ย
สสี่ ิบสองบาท) เพอ่ื บรู ณะศาลาการเปรียญ
๒๙ ตุลาคม ๒๒ เกยี รติศกั ด์ิ ประโยชนม์ ี มาอยู่ด้วย
๒ - ๔ พฤศจกิ ายน ๒๒  ไปทอดกฐนิ ทวี่ ดั ดสุ ติ าราม อ�ำเภอค�ำเขอ่ื นแกว้ จงั หวดั
ยโสธร ได้เงิน ๑๗,๔๐๐ บาท (หนึ่งหม่ืนเจ็ดพัน
ส่ีร้อยบาท) และทอดผ้าป่าท่ีวัดกลางกุดรัง อ�ำเภอ
บรบือ จังหวัดมหาสารคาม ได้เงิน ๗,๕๒๐ บาท
(เจ็ดพนั หา้ ร้อยยสี่ ิบบาท)
๑๘ พฤศจกิ ายน ๒๒ งานแตง่ บญุ กุศล ลงั การ์พินธ์ุ
๒๖ ธนั วาคม ๒๒ พิธีเททองหล่อพระประธาน เพ่ือน�ำไปประดิษฐาน
ณ วดั ไทยลอสแองเจลิส ประเทศสหรฐั อเมรกิ า
❖ พ.ศ. ๒๕๒๓
๒๕ มกราคม ๒๓ รบั เสดจ็ พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั และเจา้ ฟา้ หญงิ
ทั้ง ๒ พระองค์ ในพระราชพิธีบวงสรวงพระบรม
ราชานุสรณ์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ที่ อ�ำเภอ
ดอนเจดีย์ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี
๒๕ มกราคม ๒๓ ไชยา เจรญิ พานชิ ย์ มาอยดู่ ว้ ย

190  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๓ ทอดผ้าป่าท่ีวัดหนองเงือก ได้เงิน ๔๗,๔๑๔ บาท
(สี่หม่ืนเจ็ดพันสี่ร้อยสิบส่ีบาท) เพ่ือสร้างศาลาโพธิ-
โสภณ

๑๘ มีนาคม ๒๓ ท�ำพธิ พี ทุ ธาภเิ ษกพระพทุ ธนรเทพศาสดา พระประธาน
วัดไทยลอสแองเจลสิ ประเทศสหรฐั อเมรกิ า

๔ เมษายน - ๘ พฤษภาคม ๒๓  ไปลอสแองเจลิส - นิวยอร์ก - วอชิงตัน
ประเทศสหรฐั อเมรกิ า และนำ�้ ตกแองการา ขา้ มฝง่ั
ไปแคนาดา ไปอเมริกาเปน็ ครัง้ แรก

๒๔ พฤษภาคม ๒๓ จัดพิธีพุทธาภิเษก พระพุทธนรเทพศาสนา จ�ำลอง
มีทั้ง ๙ น้ิว ๕ น้ิว เพ่ือให้พุทธศาสนิกชนชาวไทย
ในอเมรกิ าไวบ้ ชู า โดยมสี มเดจ็ พระสงั ฆราช วดั ราชบพธิ
เป็นประธานจดุ เทียนชยั

๒๖ พฤษภาคม ๒๓ ท�ำพธิ สี วดรบั พระราหู ให้ พล.ต.อ.ประเสรฐิ รจุ ริ วงศ์
และคณุ รจุ า เพ็ญตระกลู ท่ีหอประชุมสงฆ์

๒๒ มิถุนายน ๒๓ ประเสรฐิ ศุภอริยนนท์ อปุ สมบท
๓ กรกฎาคม ๒๓ จงดี พึ่งวีรวัฒน์, เดชา วัฒนพงศ์ชาติ รับปริญญา

วิทยาศาสตร์บัณฑติ ของมหาวทิ ยาลยั มหดิ ล
๒๖ กรกฎาคม ๒๓ ทอดผา้ ปา่ ทว่ี ดั หนองเงอื ก อ�ำเภอปา่ ซาง จงั หวดั ล�ำพนู

ไดเ้ งนิ ๔๗,๔๑๔ บาท (สห่ี มนื่ เจด็ พนั สรี่ อ้ ยสบิ สบ่ี าท)
เพอื่ บรู ณะศาลาการเปรยี ญ
๓๑ สิงหาคม ๒๓ สมเกียรติ สถาพรกุล ไปอย่อู เมริกา
๒๗ พฤศจกิ ายน ๒๓ รบั คณะพทุ ธศาสนกิ สมั พนั ธแ์ หง่ โลก จาก ๓๔ ประเทศ
ทวี่ ดั พระพทุ ธบาทตากผา้ อ�ำเภอปา่ ซาง จงั หวดั ล�ำพนู
๒ ธนั วาคม ๒๓ ไปพกั คา้ งคนื ท่วี ดั สายเมือง ฝ่ังประเทศพม่า
๒๗ ธนั วาคม ๒๓ ถาวร ตัง้ ตรงจิตร อปุ สมบท
๒๙ ธันวาคม ๒๓ ไพโรจน์ วรรณวิทยาภา อปุ สมบท

พระราชจรยิ าภรณ์ (สิงห์ไชย สริ ิวณโฺ ณ) วัดพระเชตพุ น  •  191

❖ พ.ศ. ๒๕๒๔
๑๗ มกราคม ๒๔ งานแตง่ งานสรุ พล โพธาเจรญิ ​- ศรพี รรณ บญุ อปุ ละ
๒๕ กมุ ภาพันธ์ ๒๔ เจริญชัยมงคลคาถา พิธียกช่อฟ้าพระอุโบสถ

วดั พระเชตุพน ตัวแรก
๑ มีนาคม ๒๔ นยั นา จนั ทรเ์ จรญิ ไปท�ำงานทปี่ ระเทศสหรฐั อเมรกิ า
๘ มนี าคม ๒๔ แมน สถาพรกลุ ไปศกึ ษาตอ่ ทป่ี ระเทศสหรฐั อเมรกิ า
๑๑ มนี าคม ๒๔ สทิ ธศิ กั ด์ิ จงึ อนวุ ฒั น,์ มงคล ตงั้ ชวี นิ ศริ กิ ลุ มาอยดู่ ว้ ย
๑๖ มีนาคม ๒๔ นวิ ตั ิ มาตราช ลากลบั ไปอยู่ทบ่ี า้ น จงั หวดั นครปฐม

เพ่ือเตรียมตัวเข้าเรียนต่อท่ีโรงเรียนนายร้อยต�ำรวจ
สามพราน
๑ เมษายน ๒๔ คณะนายทหารหนุ่มท�ำการปฏิวตั ิ
๑๑ เมษายน ๒๔ สมบรู ณ์ ด�ำรงกจิ การ ไปท�ำงานทปี่ ระเทศสหรฐั อเมรกิ า
๒ พฤษภาคม ๒๔ จดั ผา้ ปา่ ไปทอดทวี่ ดั สวุ รรณวหิ าร และวดั หนองเงอื ก
จงั หวดั ล�ำพนู ไดเ้ งนิ ๕๙,๔๓๔ บาท (หา้ หมน่ื เกา้ พนั
สี่ร้อยสามสิบส่ีบาท) เพื่อสร้างศาลาโพธิโสภณ
(วดั สุวรรณ ๑๒,๐๐๐)
๑๗ พฤษภาคม ๒๔ สพุ จน์ วัฒนพงศช์ าติ มาอยดู่ ว้ ย
๒๐ มิถนุ ายน ๒๔ ประสิทธ์ิ ตงพิพัฒน์ อุปสมบท
๑ กรกฎาคม ๒๔ (จ๋อม) มานพ ขันตโิ ชติ มาอยดู่ ้วย
๕ กรกฎาคม ๒๔ สวุ ิทย์ จันทร์เจรญิ อุปสมบท
๘ กรกฎาคม ๒๔ พนั เอกชาญบรู เพ็ญตระกลู อปุ สมบท
๑๑ กรกฎาคม ๒๔ อภวิ ฒั น์ จันทรป์ ญั ญา อปุ สมบท
๒๖ กรกฎาคม ๒๔ ลาวคล เลิศบูรพา อุปสมบท
๔ สงิ หาคม ๒๔ เจริญพระพุทธมนต์ฉันเช้าท่ีบ้านพันเอกประจักษ์
สวา่ งจิต

192  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

๖ สิงหาคม ๒๔ พาพระพันเอกชาญบูร เพ็ญตระกูล ไปลาสิกขาที่
พระพรหมคณุ าภรณ์ (เกยี่ ว) วดั สระเกศ

๒ กันยายน ๒๔ ลาวคล เลิศบรู พา ลาสกิ ขา
๑๕ กันยายน ๒๔ ไปงานสวดพระอภธิ รรมศพ คณะรฐั มนตรี ส.ส. ส.ว.

จ�ำนวน ๑๑ ศพ จากเครอ่ื งบนิ ตก ทว่ี ดั พระศรมี หาธาตุ
บางเขน
๑๔ ตลุ าคม ๒๔ เจมิ รถให้พชิ ัย นรพิ ทะพันธ์ุ
๒๕ ตุลาคม ๒๔ ทอดกฐินท่ีวัดหนองเงือก จังหวัดล�ำพูน ได้เงินจ�ำนวน
๓๐,๒๐๐ บาท (สามหมนื่ สองรอ้ ยบาท) เพอื่ ปฏสิ งั ขรณ์
อุโบสถ
๒๙ ตุลาคม ๒๔ นายแพทย์สิทธิพร ห่อหริตานนท์ ผู้อ�ำนวยการ
โรงพยาบาลโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด อุปสมบท
๕ พฤศจิกายน ๒๔ ลาวคล เลิศบรู พา ไปดูงานที่ประเทศสหรฐั อเมรกิ า
๒๑ พฤศจกิ ายน ๒๔ วรี ะชาติ สุบงกช มาอยดู่ ว้ ย
๒๐ ธันวาคม ๒๔ ไปทอดผา้ ปา่ ทว่ี ดั บา้ นทนั อ�ำเภอโกสมุ พสิ ยั จงั หวดั
มหาสารคาม ไดเ้ งนิ ๓๒,๕๒๖ บาท (สามหมน่ื สอง
พนั หา้ รอ้ ยยี่สบิ หกบาท) เพือ่ บรู ณะอุโบสถ
❖ พ.ศ. ๒๕๒๕
๒๔ กุมภาพันธ์ - ๕ มนี าคม ๒๕  ไปประเทศศรลี ังกา
๘ มนี าคม ๒๕ นายแพทยส์ รุ ชาติ ตอ่ เทียนชัย อปุ สมบท
๒๙ มนี าคม ๒๕ (ยยุ้ ) พสิ ษิ ฐ์ วรรณวทิ ยาภา (หนยุ่ ) อภชิ ยั วรรณ-
วทิ ยาภา และ (อ)ู่ พรี วชิ ย์ วรรณวทิ ยาภา บรรพชา
เปน็ สามเณร
๑๔ เมษายน ๒๕ นายแพทยส์ รุ ศกั ดิ์ องั สวุ ฒั นา ไปปฏบิ ตั งิ าน อ�ำเภอยะหา
จงั หวดั ยะลา

พระราชจริยาภรณ์ (สิงห์ไชย สิรวิ ณโฺ ณ) วดั พระเชตุพน  •  193

๒๕ เมษายน ๒๕ ทววี ัฒน์ ไปศึกษาต่อที่ประเทศสหรัฐอเมรกิ า
๔ พฤษภาคม ๒๕ ฉลองศาลา พล.ต.อ.ประเสรฐิ คณุ หญงิ นอ้ ย รจุ ริ วงศ์

โดยมพี ระพรหมคณุ าภรณ์ วดั สระเกศ เปน็ ประธาน
สงฆ์
๖ มถิ ุนายน ๒๕ เฉลิมชัย ศรีสขุ อุปสมบท
๒๖ มถิ นุ ายน ๒๕ ชวลิต พัฒนพรมมาศ อปุ สมบท
๒๙ มิถนุ ายน ๒๕ เทศนง์ านศพคณุ ปขู่ อง นยั นา - สวุ ทิ ย์ ทว่ี ดั หนองผอง
จงั หวดั สมทุ รสาคร
๘ กรกฎาคม ๒๕ จงดี พ่ึงวิรวัฒน์, เดชา วัฒน์พงศ์ชาติ รับปริญญา
แพทยศาสตร์ทม่ี หาวิทยาลัยมหิดล
๑๖ กรกฎาคม ๒๕ สุรชาติ ต่อเทียนชัย รับปริญญาแพทยศาสตร์ที่
จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย
๑๗ กรกฎาคม ๒๕ อดิศร วงศ์ลิมาสวัสดิ์ รับปริญญาสัตวแพทยศาสตร์
คณติ วฒั นวเิ ชยี ร รบั ปรญิ ญาวศิ วกรรมศาสตร์ จาก
จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั
๒๙ สิงหาคม ๒๕ ประมวล ธรรมปญั ญา มาอยู่ดว้ ย
๗ กันยายน ๒๕ ป้อง ลูกชาย ชาญบูร - รุจา เพ็ญตระกูล ไปศึกษา
ต่อท่ปี ระเทศสหรัฐอเมรกิ า
๑๑ ตลุ าคม ๒๕ ไปอเมรกิ าเปน็ ครง้ั ทสี่ อง งานผกู พทั ธสมี า ฝงั ลกู นมิ ติ
วัดไทยลอสแองเจลสิ
๙ พฤศจกิ ายน ๒๕ คุณรณชัย นริพทะพันธุ์ เสียชีวิต ท่ีโรงพยาบาล
เมอื งซานดิเอโก้ ประเทศสหรฐั อเมริกา
๑๑ พฤศจิกายน ๒๕ เดนิ ทางจากอเมรกิ ากลบั ประเทศไทย และพกั ประเทศ
ญี่ปุ่น ๑ คืน
๑๘ พฤศจกิ ายน ๒๕ ศพคณุ รณชยั นรพิ ทะพนั ธ์ุ มาจากอเมรกิ าถงึ เมอื งไทย

194  •  ๕๐ ปี ในเชตวัน

๑๐ ธันวาคม ๒๕ น�ำพระไตรปฎิ กไปถวายวดั หนองเงอื กและรวบรวมเงนิ
สร้างหอนาฬิกาไว้ ๑ หอที่กลางหมู่บ้านหนองเงือก
จงั หวดั ล�ำพนู

❖ พ.ศ. ๒๕๒๖
๑๖ - ๒๗ มกราคม ๒๖ บรู ณะกฏุ ิ น.๕ รา้ นเจมส์ เปน็ เจ้าภาพ
๔ กุมภาพันธ์ ๒๖ พิชิต นริพทะพันธุ์ กวิน นริพทะพันธุ์ และคณะ

บรรพชาเปน็ สามเณร
๕ กมุ ภาพันธ์ ๒๖ พระราชทานเพลงิ ศพ รณชยั นริพทะพนั ธ์ุ
๒๒ มนี าคม ๒๖ ไปงานศพยายศักดา สิงห์โตงาม จังหวัดนครปฐม

รถเสียระหวา่ งทาง
๑๘ เมษายน ๒๖ วนั เลือกต้ังผู้แทนราษฏร
๓๐ เมษายน ๒๖ ผาสุก ปรุ ววลั อุปสมบท
๓ พฤษภาคม ๒๖ ศภุ สิทธิ์ ต้ังตรงจติ ร อปุ สมบท
๘ พฤษภาคม ๒๖ ปรดี า ดรงมาศ, ประสงค์ ศภุ อรยิ นนท์ อุปสมบท
๒๕ พฤษภาคม ๒๖ ไมส่ บายเขา้ พกั รกั ษาตวั ทโี่ รงพยาบาลเดชา เจดิ พรรณ

เจนกระบวนหัต ไปเฝา้
๑๐ มถิ นุ ายน ๒๖ สมบญุ จิตสธุ ีศิริ อุปสมบท
๒๓ มถิ นุ ายน ๒๖ เขา้ รบั การรกั ษารดิ สดี วงทวารทโี่ รงพยาบาลพญาไท

๑ ผ่าตัดวันที่ ๒๕ ออกโรงพยาบาล วันท่ี ๑
กรกฎาคม
๑๑ กรกฎาคม ๒๖ นิกร ปงกนั ค�ำ มาพักอยู่ด้วย
๑๗ กรกฎาคม ๒๖ วนิ ยั เกษมสนั ต์ อุปสมบท
๑๐ พฤศจกิ ายน ๒๖ งานแตง่ งาน จ�ำลอง สงิ หโ์ ตงาม ท่ี อ�ำเภอหาดใหญ่
จงั หวัดสงขลา

พระราชจรยิ าภรณ์ (สิงห์ไชย สิริวณโฺ ณ) วดั พระเชตพุ น  •  195

๑๔ ธนั วาคม ๒๖ ทอน มูลชีพ พ่ีชายคนโต ถึงแก่กรรมที่ตลาดแม่ตืน
อ�ำเภอล้ี จงั หวัดล�ำพูน

❖ พ.ศ. ๒๕๒๗
๒ มกราคม ๒๗ ไพบูลย์ - ปรียา ดงเสรี มาให้ความอปุ ถัมภ์
๑๑ มกราคม ๒๗ ไปรอ้ งทกุ ขท์ กี่ องปราบปรามสามยอดตอ่ พ.ต.อ.วธิ าน

วิลนิ ทราคม เกย่ี วกบั เรอื่ งพี่ชายถกู ยิง
๑๙ มกราคม ๒๗ พล.ต.อ.ประเสริฐ รจุ ริ วงศ์ ถึงแกอ่ นิจกรรม
๒๗ มกราคม ๒๗ เป็นกรรมการงานฝังลูกนิมิต วัดหนองส้ม จังหวัด

เพชรบุรี
๗ กุมภาพนั ธ์ ๒๗ ยกเสาเอกสรา้ งกฏุ ิ น.๑๗
๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๗ น�ำใบประกาศนียบัตรระดับ ๔ และนักธรรมเอก

ไปแปลทกี่ ระทรวงศึกษาธิการ
๔ มนี าคม ๒๗ มาฆฤกษ์ เกียรตกิ ้อง มาพักอย่ดู ว้ ย
๙ มีนาคม ๒๗ รับสังฆทาน วนั เกิดพรรคประชากรไทย
๑๐ มนี าคม ๒๗ ไชย ไชยวรรณ อุปสมบท
๑๓ มีนาคม ๒๗ ส่งเอกสารเพอื่ สมคั รเรยี นต่อยงั ประเทศศรลี งั กา
๑๗ มนี าคม ๒๗ ฉลองศาลาท่วี ดั หนองเงือก
๑๐ เมษายน ๒๗ ณรงคเ์ ดช เดชคุ้ม มาอย่ดู ว้ ย
๑ พฤษภาคม ๒๗ พัชนฒุ จงจตุรภทั ร อุปสมบท
๕ พฤษภาคม ๒๗ เจรญิ ชยั มงคลคาถาทบ่ี า้ น สมคั ร สนุ ทรเวช ในโอกาส

ท่ีรบั เครือ่ งราชอสิ ริยาภรณ์
๗ พฤษภาคม ๒๗ จดั งานท�ำบญุ อายวุ ฒั นมงคล ๖๐ ปี ถวายพระเทพโสภณ

(กมล โกวิโท) วดั พระเชตุพนฯ
๑๒ พฤษภาคม ๒๗ งานแต่ง เดชา วัฒนพงศ์ชาติ ดวงรัตน์ บุญทรง

ทจี่ งั หวัดเพชรบรุ ี

196  •  ๕๐ ปี ในเชตวนั

๑๖ พฤษภาคม ๒๗ ไดร้ บั การถวายลอ็ ตเตอร่ี และถกู รางวลั ที่ ๕ หมายเลข
๒๓๒๓๒๖๑

๓๑ พฤษภาคม ๒๗ เขา้ รบั การรกั ษาตวั ทโ่ี รงพยาบาลพญาไท ๑ เกยี่ วกบั
ความดันต�่ำ

๑๑ มถิ นุ ายน ๒๗ สนั ตช์ ัย รักษง์ าม อุปสมบท
๑๙ มถิ ุนายน ๒๗ สนทิ เสถยี รสมั ฤทธ,ิ์ จกั รพนั ธ์ุ ชยั บณั ฑติ อปุ สมบท
๗ กรกฎาคม ๒๗ สุขสันต์ สาทสนิท อปุ สมบท
๘ กรกฎาคม ๒๗ ศรีศกั ด์ิ ลิ้มศริ ิชยั อุปสมบท
๙ กรกฎาคม ๒๗ คุณแม่ลมิ้ ศรี เกษมไพบลู ย์สขุ ถึงแกก่ รรม
๓๐ กรกฎาคม ๒๗ ธรรดร วิทูรากร ไปศึกษาต่อท่ีประเทศอเมริกา,

สนุ ทร แดงสกลุ อปุ สมบท
๑๔ สิงหาคม ๒๗ ไปรบั ขาวผอ่ ง สทิ ธชิ ชู ยั ทส่ี นามบนิ ดอนเมอื ง (มขี า่ ว

ลงหนงั สอื พมิ พ)์ ทไี่ ดร้ บั เหรยี ญเงนิ จากการแขง่ ขนั
กฬี าโอลิมปิกทปี่ ระเทศสหรัฐอเมรกิ า
๑๗ สิงหาคม ๒๗ พระสุพรหมยาน (ครูบาพรหมา) วัดพระพุทธบาท
ตากผา้ จงั หวัดล�ำพนู มรณภาพ
๒๑ สิงหาคม ๒๗ พระธรรมเสนานี (ฟุง้ ) วัดพระเชตพุ น มรณภาพ
๑๐ ตุลาคม ๒๗ นั่งเครื่องบินเฮลิคอปเตอร์จากวัดลาดปลาเค้า
จังหวัดนครปฐม มาลงที่สนามเป้า เพียงรูปเดียว
เนอ่ื งจากปนี นั้ พลเอก อาทติ ย์ ก�ำลงั เอก เปน็ เจา้ ภาพ
ทอดกฐนิ ทวี่ ดั ลาดปลาเคา้ จงั หวดั นครปฐม ทหาร
จงึ น�ำ ฮ.บนิ ไปส�ำรวจเสน้ ทางและดสู ถานท่ี บงั เอญิ
ตอนน้ันหลวงเตี่ยก็ได้พาข้าพเจ้าไปดูสถานที่
เชน่ เดยี วกนั ดว้ ยความคกึ ขา้ พเจา้ จงึ ขออาศยั นง่ั ฮ.
กลบั กรงุ เทพฯ ทหารไดน้ �ำสง่ ลงทสี่ นามเปา้ เมอื่ ฮ.