d/] f] gk] fnL
sIff %
gk] fn ;/sf/
lzÔf dGqfno
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
ks| fzs M gk] fn ;/sf/
lzIff dGqfno
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
;fgfl] 7dL, eStk/'
ISBN : 978-9937-8247-2-9
© kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
kf7o\ j|md ljsf; sG] bs| f] lnlvt :jLst[ ljgf o;sf] k/" } jf cfl+ zs efu xa' x' ks| fzg
ug,{ kl/jtg{ u//] ks| fzg ug,{ sg' } ljBt' Lo ;fwg jf cGo kl| jlwaf6 /s] 8{ ug{ /
kl| tlnlk lgsfNg kfOg] 5g} . kf7o\ k:' ts ;DaGwdf ;e' mfj ePdf kf7o\ jm| d ljsf;
sG] b,| ;Dkfbg tyf ks| fzg zfvfdf k7fOlbgx' g' cg/' fw] 5 .
ky| d ;:+ s/0f M @)%#
kl/dflht{ ;:+ s/0f M @)^^
kg' db{' 0| f M @)^&
‘ljBfno kf7o\ k:' ts tyf kf7o\ ;fduL| 5kfO tyf ljt/0f lgbl{] zsf @)^&’ cg;' f/ of]
kf7o\ k:' ts kj" f~{ rn / klZrdf~rn ljsf; Ifq] sf #@ lhNnfdf dfq zl} Ifs ;q @)^*
sf nflu lghL Ifq] sf db' s| tyf ljt/saf6 lajm| L ljt/0f ug{ :jLst[ kf7o\ k:' ts xf] .
– kf7o\ jm| d ljsf; sG] b,| ;fgfl] 7dL,eStk/'
dN" o ? M
db' 0| fM
tkfOn+{ ] lsgs] f] k:' tsdf 5kfOkl| jlw;DaGwL sg' } ql' 6 kmn] f k/d] f pSt k:' ts ljt/s
cyjf :yfgLo laqmt] faf6 ;f6g\ ;Sgx' g' 5] .
– db' s| tyf ljt/s
xfdf| ] egfO
ljBfno txsf] lzIffnfO{ p2Z] odn" s, Jofjxfl/s, ;d;fdlos / /fh] uf/dn" s agfpg ljleGg ;dodf kf7o\ jm| d,
kf7o\ k:' ts ljsf; tyf kl/dfhg{ ug{] sfon{ fO{ lg/Gt/tf lbOb“ } cfPsf] 5 . ljBfyLd{ f /fi6,« /fli6o« Pstf /
nfs] tflGqs ;:+ sf/sf] efjgf kb} f u/fO{ gl} tstf, cgz' f;g / :jfjnDag h:tf ;fdflhs Pjd\ rfl/lqs u0' f tyf
cfwf/et" eflifs tyf ul0ftLo ;Lksf] ljsf; u/L lj1fg, ;r" gf kl| jlw, jftfj/0f / :jf:Yo;DaGwL cfwf/et" 1fg
/ hLjgfk] ofu] L ;Lksf dfWodn] snf ;fG} bok{ l| t cle?lr hufpg,' l;hg{ zLn ;Lksf] ljsf; u/fpg' / ljleGg
hfthflt, lnªu\ , efiff, wd,{ ;:+ sl[ t / Ifq] kl| t ;defj hufO{ ;dfjz] L ;dfhsf] lgdf0{ fdf ;xofu] k¥' ofpg' /
dfgjclwsf/ tyf ;fdflhs dN" o dfGotfkl| t ;rt] eO{ lhDdj] f/Lk0" f{ cfr/0f ljsf; u/fpg' cfhsf] cfjZostf
ags] f] 5 . oxL cfjZostf kl" ts{ f nflu lzIff;DaGwL ljleGg cfofu] sf ;´' fj, lzIfs tyf cleefjsnufot
lzIff;u“ ;Da4 ljleGg JolSt ;lDdlnt ufi] 7L / cGt/ljm| ofsf lgisifa{ f6 kl/dfhg{ ul/Psf] kf| ylds lzIff
kf7o\ jm| d -kl/dflht{ ;:+ s/0f, @)^)_ cg;' f/ k/LIf0fsf nflu ks| flzt o; kf7o\ k:' tsdf k/LIf0faf6 kf| Kt
;e' mfj ;dt] kf| ylds lzIff kf7o\ jm| d @)^% cg;' f/ ldnfg u/L o; ¿kdf tof/ kfl/Psf] xf] .
o; sIffdf cfOkU' bf ljBfyLn{ ] ;g' fO, afn] fO, k9fO / nv] fO ;Lksf] cfwf/et" ljsf; u/L eflifs bIftfsf] :jLsf/
ul/;ss] f xG' 5g\ . o;nfO{ :yfloTj lbg ;sd] f efiff l;sfO ke| fjsf/L xG' 5 . o;nfO{ bl[ i6ut u/L o;df eflifs
;Lk ljsf;sf nflu kofK{ t cEof; /flvPsf 5g\ . To;n} ] lzIf0f l;sfO ljm| ofsnfk ;~rfng ubf{ ;s;] Dd
efiffsf rf/cf6] } ;Lksf] ljsf; ug{] ljBfyLs{ l] Gbt| lzIf0f ljlw ckgfpg cfjZos xG' 5 .
lj=;=+ @)%# df piff bLlIftn] nV] ge' Psf] / lbjfs/ 9ª' u\ n] n] ;Dkfbg uge{' Psf] kf7o\ k:' tsnfO{ kf| = 8f= sb] f/
zdf,{ bf| 0] f bfxfn, /dz] k;| fb e66\ /fO,{ u0fz] k;| fb e66\ /fO{ / lji0fk' ;| fb clwsf/Låf/f nv] g, kl/dfhg{ tyf ;Dkfbg
u/L o; ¿kdf tof/ kfl/Psf] xf] . o;sf] yk kl/dfhg{ sfod{ f o; sG] bs| f sfos{ f/L lgbz{] s xl/afn] vgfn,
kf| =8f= xd] fªu\ /fh clwsf/L, kf| =8f= bof/fd >i] 7, wg~ho zdf{ / uLtf v/n] sf] ljzi] f ofu] bfg /xs] f] 5 . o;sf]
ljifoj:t' ;Dkfbg bf| 0] f bfxfn / u0fz] k;| fb e66\ /fOa{ f6, efiff ;Dkfbg zDek' ;| fb bfxfn / lji0fk' ;| fb clwsf/Laf6,
6fOk ;l] 6ª tyf nc] fp6 l8hfOg ;d' f >i] 7 -agk] fnL_ / clgtf ld>n] tyf lrqfªs\ g /fha' fa' zfSo ‘zf/a’
tyf >Lxl/ >i] 7n] uge{' Psf] xf] . pxfx“ ¿nufot o; kf7o\ k:' tssf] ljsf; tyf kl/dfhg{ sfod{ f ;n+ Ug ;ak} l| t
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b| wGojfb ks| 6 ub5{ .
kf7o\ k:' tsnfO{ lzIf0fl;sfOsf] dxŒjk0" f{ ;fwgsf ¿kdf lnOG5 . cge' jL lzIfs / lh1f;' ljBfyLn{ ] kf7o\ jm| dåf/f
nlIft l;sfOpklnAwnfO{ ljljw ;f| t] / ;fwgsf] ko| fu] u/L cWoog cWofkg ug{ ;S5g\ . o; kf7o\ k:' tsnfO{
;s;] Dd ljm| ofsnfkdv' L / ?lrs/ agfpg] ko| Tg ul/Psf] 5 tyflk o;df efiffzn} L, ljifoj:t' tyf k:| tl' t /
lrqfªs\ gsf bl[ i6n] c´} sdLsdhf/] L /xs] f xg' ;S5g\ . ltgsf] ;w' f/sf nflu lzIfs, ljBfyL,{ cleefjs,
al' 4hLjL Pjd\ ;Dk0" f{ kf7sx¿sf] ;dt] dxŒjk0" f{ el" dsf /xg] xb“' f ;Da4 ;as} f] /rgfTds ;´' fjsf nflu
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b| xflbs{ cg/' fw] ub5{ .
lj= ;=+ @)^^ gk] fn ;/sf/
lzIff dGqfno
kf7o\ jm| d ljsf; sG] b|
kf7 ljifo;"rL k[i7
kf7 M! zLif{s !
kf7 M@ $
kf7 M# gl} ts bi[ 6fGt !@
kf7 M$ sds{ f] kmn !&
kf7 M% sfdsf] dlxdf @!
kf7 M^ ls;fgsf] /x/ #!
kf7 M& cfv“ fsf] Hofl] t $)
kf7 M* ;do $&
kf7 M( afn lbj; %#
kf7 M!) cgf7} f kZ| g %(
kf7 M!! xfdf| ] ofqf ^#
kf7 M!@ ;fyLnfO{ lr7L ^&
kf7 M!# gbL &@
kf7 M!$ k/]| 0ff *)
kf7 M!% l/;sf] cfi} fwL *%
kf7 M!^ l;Sgk' g{] s/' f *(
kf7 M!& la/fdL labfsf] lgjb] g (#
kf7 M!* bz] sf] df6f] !)#
kf7 M!( ;ae} Gbf 7n" f eSt !)(
kf7 M@) k/LIffsf] tof/L !!%
kf7 M@! g;s{ f] hLjg !@)
kf7 M@@ /fli6o« uf/} j !@*
kZrfQfk
lstfa s;/L aG5 <
kf7 ! gl} ts bi[ 6fGt – nv] gfy kf8} o\ fn
pksf/L u0' fL JolSt lgx/' G5 lg/Gt/ .
kmns] f] jI[ fsf] xfu“ f] g´s' s] f] sxf“ 5 / ..
blaG5 ul' 0fsf] bfi] f u0' fsf /f;df k/L .
/lZdn] rGbs| f] bfu bafPs} 5 a;] /L ..
s;s} f] nfs] df 5g} Psg} f; ;dG' glt .
c¿sf] s] s/' f x/] ;GWofdf ;o" s{ f] ult ..
ldn/] sfd ugfn{ ] xG' 5 cToGt kmfObf .
Pstf x/] s:tf] 5 df/} Lsf] dxdf ;bf ..
ofU] o :yfglaif] dfg ;fgfn] klg kfp5“ .
si[ 0ffsf t6sf] 9ª' u\ f] bj] tf sxnfp5“ ..
dv" s{ f dgdf ctL{ ufnLtN' o laemfp5“ .
bw" kfg u/L ;k{ vfln ljif aufp5“ ..
d/] f] gk] fnL M sIff % 1
cEof;
!= ‘gl} ts bi[ 6fGt’ sljtf lzIfsn] jfrg u/s] f] ;g' / To;c} g;' f/ jfrg u//]
;g' fpm .
@= tnsf zAb k:| 6;u“ pRrf/0f u/ M
JolSt, u0' fL, a;] /L, ;GWof, dx, bj] tf, 9ª' u\ f,] ;k{
#= ;RofP/ sfkLdf ;f/ M
ul' 0f, c¿, b:' 6, sf9f, ;h' {]
$= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
pksf/L yk' f| ]
lg/Gt/ ls/0f
/f; pkoS' t, plrt
/lZd lsgf/
;GWof c¿sf] enfO ug{]
ofU] o ;w“}
si[ 0ff ;f´“
t6 sfnLu08sL
%= pQ/ eg M
-s_ pksf/L u0' fL JolSt s:tf] xG' 5 <
-v_ ;f´“ df ;o" s{ f] ult x/] /] s] l;Sg ;lsG5 <
-u_ sxfs“ f] 9ª' u\ f] bj] tf dflgG5 <
-3_ lsg ldn/] sfd ugk{' 5{ <
-ª_ ;kn{ ] s] vfP/ ljif aufp5“ <
^= sljtfsf kªl\ St k/" f u/ M
s;s} f] ================== ================== ================== ==================
ult================== ================== ================== ================== ================== ===================
2 d]/f] gk] fnL M sIff %
&= tnsf zAbnfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
u0' fL, jI[ f, /f;, /lZd, ;dG' glt, Pstf, ofU] o, ufnL
*= k9, a´' / ;f/ M
dv" s{ f dgdf ctL{ ufnLtN' o laemfp5“ .
bw" kfg u/L ;k{ vfln ljif aufp5“ ..
(= tnsf zAbsf] pN6f] cy{ lbg] zAb nv] M
u0' f, pGglt, ;f´“ , kmfObf, ofU] o, dfg, dv" {
h:t} M u0' f – bfi] f
!)= pQ/ nv] M
-s_ kmns] f] ¿vsf] xfu“ fn] xfdLnfO{ s] l;sfp5“ <
-v_ u0' fLsf] bfi] f / rGbd| fsf] bfunfO{ s;/L tn' gf ul/Psf] 5 <
-u_ lsg ;as} f] Psg} f; pGglt xb“' g} <
-3_ df/} Laf6 s] l;Sg ;lsG5 <
-ª_ s:tf] cj:yfdf ;fgfn] klg ;Ddfg kfp5“ <
!!= tflnsfaf6 jfSo agfpm M
d u0' fL aG5' .
xfdL bi' 6 alGbg“ .
c;n aG5f“} .
5r' f] aGbg} f“} .
pksf/L
!@= ‘gl} ts bi[ 6fGt’ sljtfaf6 l;ss] f s/' fx¿ a9fP/ nv] . 3
!@
d]/f] g]kfnL M sIff %
kf7 @ sds{ f] kmn
Pp6f ufpd“ f Pp6L j4[ f al:yg\ . pgL ul/a eP klg bofn' lyOg\ . pgL c¿nfO{
;Sbf] ;xofu] ulyg{ \ . ufpn“ x] ¿ klg pgnfO{ /fdf| ] bl[ i6n] xy] {] . k/s] f jn] fdf
ufpn“ x] ¿ pgnfO{ ;xofu] uy{] .
Pslbg j4[ f dlGb/af6 3/ cfpb“ } lyOg\ . pgn] af6fdf ;u' f bl]vg\ . ;u' f 56k6fO/xs] f]
lyof] . Tof] slxn] kv6] f km6km6fpY“ of] t slxn] v6' 6\ f tGsfpY“ of] . pgL ;u' f5p]
uOg\ . pgsf dgdf ;l' jrf/ cfof] . pgn] ;u' fnfO{ xftdf lnOg\ . ;u' fsf] v6' 6\ f]
efl“ rPsf] /x5] . v6' 6\ faf6 /ut klg alu/xs] f] lyof] . pgn] elgg,\ æs7a} /f, sg'
kfkLn] o;sf] v6' 6\ f efl“ rlbP5 . 3/ nu/] cfi} fwL ul/lbgk' ¥of] .Æ pgn] ;u' fnfO{ 3/
NofO{ cfi} fwL nufOlbOg\ . ;u' f lgsf] eof] . lgsf] ePsf] bO' t{ Lg lbgkl5 ;u' f cGt}
uof] .
4 d/] f] gk] fnL M sIff %
sx] L ;dokl5 crfgs ToxL ;u' f rR' rfdf
cgf/ Rofk/] pgsf] cfu“ gdf cfof] . pgn]
dgdg} elgg,\ ædn} ] pkrf/ u/s] f] ;u' f
oxL h:tf] 5 . o;n] rR' rfdf Rofk/] s]
Nofof] <Æ
;u' f cgf/sf] bfgf Toxf“ 5f8] /] p8o\ f] .
j[4fnfO{ emg\ pT;'stf eof] . pgn]
cgf/sf bfgf l6lkg\ . j4[ fn] tL bfgfnfO{
cfkmg\ f] af/Lsf] Ps 5p] df /fl] kg\ .
sx] L ;dokl5 af/Ldf cgf/sf] Pp6f af6]
bl] vof] . af6] df n6/Dd cgf/ kmns] f lyP .
pgn] Pp6f cgf/ l6k/] km' 6fOg\ . cgf/
km' 6fpb“ f To;af6 lx/f / dft] L eO' d“ f v;] .
of] bv] /] pgnfO{ crDd nfUof] . pgn] cfkmg\ f]
bM' vsf lbg uP eGg] ;fl] rg\ . pgn] lx/f /
dft] L ahf/df nu/] al] rg\ . To;kl5 pgL
;DkGg eOg\ .
ToxL ufpd“ f csf{] cwa;“} ] dflg; a:Yof] .
pm c;n lyPg . pm c¿sf] ku| lt bv] /] l/;
uYof]{ . ufp“n]x¿ p;nfO{ dg k/fp“b}gy] . p;nfO{ j4[ f s;/L ;DkGg eOg\
eGg] hfGg] pT;s' tf a9o\ f] . p;df cfkm" klg j4[ f h:t} wgL aGg] OR5f hfUof] .
p;n] j4[ f;u“ uP/ ;fW] of,] æcfdf, tkfO+{“ s;/L olt wgL aGge' of] < tkfOn“+{ ] sg' }
vn] fk] m8s\ f] u/] h:tf] klg nfUbg} . km] l/ tkfOn“+{ fO{ s;n} ] lbof] egf}“ eg] ufpd“ f
sfx] L bfgL 5}gg\ . s/' f s] xf,] cfdf <Æ
j4[ f ;f´] L lyOg\ . pgn] ;a} s/' f atfOg\ . To; cwa;“} ] dflg;nfO{ klg To:t} Pp6f
3fOt] ;u' f e6] g\ kfP xG' Yof] eGg] nfUof] .
d/] f] g]kfnL M sIff % 5
p;n] st} klg To:tf] ;u' f e6] g] . ;u' f gel] 6Pkl5 p;sf dgdf Pp6f sl' jrf/
cfof] . p;n] ;fR] of,] æ3fOt] ;u' f el] 6Pg . d cfkm“} Pp6f ;u' fnfO{ 3fOt] lsg
gkf¿“ !Æ
p;n] Pp6f ;'uf ;dfof] . d/] f] g]kfnL M sIff %
n67\ Ln] To; ;u' fsf] Pp6f v6' 6\ f
efR“ of] . clg p;n] To; ;u' fnfO{
3/ nUof] . To;sf] v'6\6fdf
cf}ifwL nufOlbof] . tLgrf/
lbgkl5 ;u' f 7Ls eof] . 7Ls
ePkl5 ;u' f p8o\ f] . To;n] klg
cfkm\gf] r'Rrfdf cgf/sf] bfgf
Nofof] .
cwa;“} ] dfG5n] ] Tof] bfgf cfkmg\ f]
af/Ldf /fK] of] .
6
cgf/ n6/Dd kmn] . p;n] cgf/ l6Kof] / km' 6fof] . cfZro{ ! To; cgf/af6 bO' {
cf6] f laR5L lgl:sP . p;n] csf{] cgf/ km' 6fof] . To;af6 t ´g\ 8/nfUbf] ;k{ kf]
lg:Sof] . To; dfG5s] f] 8/sf] ;Ldf g} /xg] . pm cflQof] t/ cgf/ km6' fpg 5f8g] . x/s]
cgf/af6 8/nfUbf / ljiffn' hLjx¿ dfq lgSn] . cflv/df ;a} hLjn] To;
cwa;“} ] dflg;nfO{ rf/l} t/af6 3/] ] . ;an} ] cfkmg\ f] cfkmg\ f] :jefjcg;' f/ p;nfO{
6fs] ] .
To; dfG5n] fO{ crDd nfUof] . æcfx] f,] of] s] eof] ! j4[ fn] cgf/ km' 6fpb“ f rflx“
lx/f dft] L lg:s] . dnfO{ o:tf] ! kSs} klg of] dn} ] ;u' fnfO{ 3fOt] agfPsf] bi' sds{ f]
kmn xf] . bi' sds{ f] kmn /fdf| ] xb“' f] /xg] 5 .Æ
p;nfO{ xg' ;Ddsf] k5t' f] nfUof] ..
d/] f] gk] fnL M sIff % 7
cEof;
!= ;g' / eg M
j4[ f, bl[ i6, v6' 6\ f, n67\ L, bi' sd,{ k5t' f]
@= ‘sds{ f] kmn’ syf kfnk} fnf] k9/] ;g' fpm .
#= ;RofP/ sfkLdf ;f/ M
/fd/\ f,] p6;\ s' tf, nt/Dd, cf:r/o\ , la55\ L, ljgf;LQL
$= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
bl[ i6 wgL
bn} f] v/fa sfd
n6/Dd x/] fO
;DkGg hfGg] OR5f
cwa;“} ] pGglt
ku| lt Joj;fo
pT;s' tf 9fs] f
vn] fk] m8s\ f] cfwf pd/] 9Nss] f]
bi' sd{ af6] g} 9fSg] u/L, n66\ }
%= kf7sf] bf;] f| ] cgR' 5b] k9/] glhss} f ;fyLn] ;fw] s] f tnsf kZ| gsf] pQ/
atfpm M
-s_ j4[ f lsg dlGb/ uPsL lyOg\ <
-v_ ;u' fkl| t j4[ fn] bof bv] fpgs' f] sf/0f s] xg' ;S5 <
-u_ ;u' fsf] v6' 6\ f efR“ g] dflg; s:tf] :jefjsf] lyof] <
-3_ j4[ fn] ;u' fnfO{ s:tf] cj:yfdf kmn] f kfl/g\ <
-ª_ j4[ fn] pkrf/ u/s] f] ;u' f lsg pgnfO{ 5f8] /] cGt} uPsf] xfn] f <
8 d/] f] g]kfnL M sIff %
^= tnsf kZ| gx¿sf] pQ/ eg M
-s_ j4[ f s:tL lyOg\ <
-v_ j4[ fn] ;u' fnfO{ s] ul/g\ <
-u_ cwa;“} ] dfG5] s:tf] lyof] <
-3_ cwa;“} ] dfG5s] f] dgdf s:tf] bl' jr{ f/ cfof] <
-ª_ cwa;“} ] dfG5n] fO{ ss] n] ] 6fs] ] <
&= k9 / nv] M
s7a} /f, bn} f,] cfu“ g, Jofkf/, cfi} fwL, 8/nfUbf, bu' l{ t, sl' jrf/
*= cy{ vN' g] u/L jfSodf ko| fu] u/ M
PSnL, cfZro,{ pT;s' tf, n6/Dd, bi' sd,{ ;DkGg
(= tnsf egfO s;sf xg' ,\ nv] M
-s_ s7a} /f, sg' kfkLn] o;sf] v6' 6\ f efl“ rlbP5 .
-v_ kml] / tkfOn{“ fO{ s;n} ] lbof] egf“} eg] ufpd“ f sfx] L bfgL 5g} g\ .
-u_ 3fOt] ;u' f el] 6Pg . d cfkm}“ Pp6f ;u' fnfO{ 3fOt] lsg gkf¿“ !
-3_ bi' sds{ f] kmn /fdf| ] xb“' f] /xg] 5 .
!)= pQ/ nv] M
-s_ lsg ;an} ] j4[ fnfO{ ;xofu] uy{] <
-v_ j4[ f s;/L ;DkGg eOg\ <
-u_ cwa;“} ] dfG5] j4[ fsxf“ hfgs' f] sf/0f s] lyof] <
-3_ j4[ f / cwa;“} ] dflg; ltdLnfO{ s:tf] nfUof] < lsg <
!!= ‘sds{ f] kmn’ syfaf6 ltdLn] l;ss] f s/' f nv] .
d/] f] g]kfnL M sIff % 9
!@= tnsf jfSodf zAbsf jm| d ldns] f 5g} g\ . jm| d ldNg] u/L jfSo agfpm M
-s_ cfp5“ o\ f} slxn] ufp“ uP/ ltdL <
-v_ lbgkl5 d kRrL; kmlsx{ fN5' lg .
-u_ xf] 7n" f] ;ae} Gbf s/' f ;/;kmfO .
-3_ arfpgk' 5{ / 7G8L lr;fa] f6 aRrfnfO{ .
-ª_ nV] of] eg] hyfefaL lstfadf xb“' g} /fdf| ] .
!#= tn lbOPsf] tflnsfaf6 jfSo agfpm M
cfpb“ }
xl/ la:tf/} hfb“ } 5 .
;f]gfd l56f] k9b\ } lyof] .
nV] b}
!$= pbfx/0f x/] L tn lbPsf zAbx¿nfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
pbfx/0f ul/a t/ bofn'
j4[ f ul/a lyOg\ t/ bofn' lyOg\ .
-s_ df6] f] t/ km' ltn{ f]
-v_ wgL t/ sGh;'
-u_ kftnf] t/ Gofgf]
-3_ alnof] t/ dv" {
-ª_ ;fgf] t/ dxŒjk0" f{
!%= pbfx/0fdf lbOP h:t} jfSo nv] M
pbfx/0f cl3 kl5
k9/] k9g\
pm k9/] uof] . pm k9g\ uof] .
10 d]/f] g]kfnL M sIff %
cl3 kl5
-s_ vfP/ vfg
-v_ u//] ug{
-u_ /fk] /] /fK] g
-3_ sf6/] sf6g\
-ª_ x/] /] xg] {
!^= ltdLn] hfgs] f] syf sIffsf ;fyLnfO{ ;g' fpm .
!&= tnsf] lrq x/] L Pp6f ;fgf] syf agfpm M
!*= tnsf ufpv“ fg] syfsf] pQ/ eg M 11
-s_ aflx/ ;g' , leq rfb“ L, s] xf] <
-v_ nx/f] tfGbf kx/f] uhG{ 5, s] xf] <
-u_ ;fgf;] fgf] ¿v 5 r9g\ nfO{ bM' v 5, s] xf] <
-3_ gft} n] 3/sf] ‰ofn g 9fs] f, s] xf] <
-ª_ ;l' /nf] ¿vsf] Pp6f kft, s] xf] <
af;“ , wfg, dfx] L kf/s] f], klgp“, l;:gf]
!(= ltdLn] hfg]sf kf“rcf]6f ufp“vfg] syf sIffdf ;'gfpm .
d]/f] g]kfnL M sIff %
kf7 # sfdsf] dlxdf
dflg; rt] gzLn kf| 0fL xf] . pm al' 4n] afR“ g rfxG5 . dflg;nfO{ hLjg lgjfx{ ug{
ljleGg lrh rflxG5g\ . o:tf cfjZostf k/" f ug{ sfd ugk{' 5{ . sfd ubf{
cfDbfgL xG' 5 . . gubL / lhG;L ¿kdf kf| Kt xg' ] cfDbfgLn] 3/sf sfdsfh
rnfpg ;lsG5 .
xfdf| kv' fx{ ¿ klg sfd uy{] .
sfdaf6 g} ljsf;sf] yfngL
ePsf] xf] . ;?' df sfd ug{]
If]q ;fgf] lyof] . dflg;n]
w/] } sfd hfgs] } lyPg . lxhfc] fh
sfd ug{] Ifq] 7n" f] 5 . clxn] .
dflg;x¿ vt] LkftL, pBfu] wGbf,
sf/vfgf, ljBfno, sfofn{ o
cflb Ifq] df sfd u5g{ \ . sfd
ug{ ;Lk rflxG5 . ;Lk cfhg{ ug{ ;s] rf8“ f] / /fdf| ] sfd ug{ ;lsG5 . sfdsf]
vfr“ f] klg xb“' g} .
sfd ubf{ dflg; ;fgf] xb“' g} . cfkmg\ f] pGgltsf nflu cfkmn" ] hfgs] f] sfd ugk{' 5{ . of]
sfd ulbg{ ,“ Tof] rflx“ u5{' eGg] afgLn] xfdLnfO{ g} kl5 kf5{ . sfdn] dflg;nfO{
dxfg\ agfp5“ .
xfdL sfdnfO{ ;Ddfg u5f“{} . ;ss] f] sfd ugn{' fO{ xfdL cfkmg\ f] stJ{ o 7fG5f“} .
w/] h} ;f] gk] fnLx¿ vt] L u5g{ \ . sx] L hflu/ vfG5g\ . sx] L pBfu] wGbfdf sfd
u5g{ \ . sx] L rflx“ Jofkf/ Joj;fo u//] hLjg lgjfx{ u5g{ \ . lxdfnL Ifq] sf dflg;
hf,} kmfk/, cfn' cflbsf] vt] L u5g{ \ . pgLx¿ kzk' fng / kmnkmn" vt] L klg u5g{ \ .
12 d]/f] g]kfnL M sIff %
kxf8sf dflg;x¿ ds,} sfb] f,] ux,“' wfg, t/sf/L / kmnkmn" pTkfbg u5g{ \ . oxf“
kzk' fng Joj;fo klg km:6fPsf] 5 . oxf“sf dflg;x¿ cGgkft, t/sf/L,
kmnkm"n / b'Uw kbfy{sf] laj|mL u//] cfocfhg{ u5g{ \ .
t/fO{ gk] fnsf] cGge08f/ xf] . oxf“
wfg, ds,} ux,“' bnxg / kmnkmn"
pTkfbg xG' 5 . t/fOs{ f dflg;x¿n]
cGgkft lajm| L u//] k;} f sdfp5“ g\ .
sx] L gk] fnL sf/vfgfdf klg sfd
u5g{ \ . gk] fndf lrof, h6' / lrgLsf
pBfu] vn' s] f 5g\ . o:tf pBfu] sl[ ifdf
cfwfl/t xG' 5g\ . oxf“ ;fag' , sk8f /
kmnfdsf sf/vfgf klg 5g\ . ljbz] af6
. ;fdfg NofP/ klg oxf“ ;fdfgx¿
tof/ ul/G5 . o;/L pBf]uaf6
w/] } dflg;n] /f]huf/L kfPsf 5g\ .
hLjgofkg ug{ sg' } g sg' } k;] f rog ugk{' 5{ . To;sf nflu xfdLn] jn] fdf
;Lkx¿ l;Sgk' 5{ . /fd/| L k9/] ;Lk l;sd] f kl5 /fdf| ] sfd ug{ ;lsG5 . xfdLn]
eljiodf s] ug{] eGg] ;fr] cfhb} l] v agfpgk' 5{ . lglZrt ;fr] n] dflg;nfO{
nIodf k¥' ofp5“ . p2Z] oljgf sfd ubf{ ;kmntf kf| Kt gxg' ;S5 . clxns] f] xfdf| ]
sfd k9g\ ' xf] . ldlxgt] u/L k9d] f ;kmntf kfOG5 .
xfdL xfdf| afcfdfnfO{ ;fgfltgf 3/fo;L sfddf ;3fpg ;S5f“} . xfdL 3/
cfu“ g ;kmf ug,{] nu' fkmf6f] ldnfpg] h:tf sfddf afcfdfnfO{ ;3fpg ;S5f“} .
xfdLn] cN5L ug{] afgL TofUgk' 5{ . sfd ug{] afgLn] z/L/ tGb?' :t xG' 5 . sfd ugfn{ ]
/fu] klg nfUbg} . xfdLn] 3/fo;L sfdnfO{ klg /fdf| ] 7fGgk' 5{ . wgL bz] x¿ sfdn]
g} wgL ePsf xg' \ . xfdL klg sfd u//] bz] sf] pGglt ug{ ;S5f“} . o;n} ] sfd ug{] afgL
a;fNg' al'4dfgL xG' 5 .
d/] f] g]kfnL M sIff % 13
cEof;
!= k9/] ;g' fpm M
xfdL xfdf| afcfdfnfO{ ;fgfltgf 3/fo;L sfddf ;3fpg ;S5f“} . xfdL 3/
cfu“ g ;kmf ug,{] nu' fkmf6f] ldnfpg] h:tf sfddf afcfdfnfO{ ;3fpg ;S5f“} .
xfdLn] cN5L ug{] afgL TofUgk' 5{ . sfd ug{] afgLn] z/L/ tGb?' :t xG' 5 . sfd ugfn{ ]
/fu] klg nfUbg} .
@= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
rt] gzLn gub afxs] sf cGo ;/;fdfg
lhG;L df;, l;dL cflb u8] fu8' L
cfocfhg{ rt] gf ePsf,] ;rt]
bnxg 5gf6]
rog :j:y, kml' tn{ f]
tGb?' :t cfDbfgL
#= jfSodf ko| fu] u/ M
gubL, sfdsfh, pBfu] wGbf, dxfg,\
afnLgfnL, pTkfbg, nIo, pGglt
$= ;RofP/ ;f/ M
dflgif rt] gl;n kf| lg xf] . pm al[ 4n] sfdug{ ;S5 . dflg:nfO{ vfg j:g
/ lhjglgjfx{ ug{ laleGg rLh cfjZos k5g{ \ .
%= kf7sf] clGtd cgR' 5b] /fdf| cIf/ kf//] ;f/ .
14 d/] f] gk] fnL M sIff %
^= pQ/ eg M
-s_ hLjg lgjfx{ sf nflu ;fdfg s;/L h6' fpg ;lsG5 <
-v_ sfdsf Ifq] x¿ ss] ] xg' ;S5g\ <
-u_ gk] fnLx¿sf dV' o k;] f ss] ] xg' \ <
-3_ ltdL sg' sg' sfddf cfdfafnfO{ ;3fpg ;S5f} <
&= tnsf egfOsf] cy{ nv] M
-s_ dflg; rt] gzLn kf| 0fL xf] .
-v_ sfdn] dflg;nfO{ dxfg\ agfp5“ .
-u_ lglZrt ;fr] n] dflg;nfO{ nIodf k¥' ofp5“ .
*= tnsf kZ| gsf] pQ/ nv] M
-s_ xfdLn] lsg sfd ugk{' 5{ <
-v_ xfdLn] lsg k;] f 5fGgk' 5{ <
-u_ dflg; s;/L nIodf kU' g ;S5 <
-3_ ;Lk cfhg{ ugfn{ ] s] kmfObf xG' 5 <
-ª_ of] kf7 k9/] ltdLn] l;ss] f s/' f ss] ] xg' \ <
(= kf7 k9 / cfkmn" ] hfgs] f pTkfbg ;dt] yk/] tflnsf k/" f u/ M
lxdfnsf dflg;n] ug{] kxf8sf dflg;n] ug{] t/fOs{ f dflg;n] ug{]
pTkfbg pTkfbg pTkfbg
!= != !=
@= @= @=
#= #= #=
!)= ltdf| l5ds] Ln] ug{] kfr“ cf6] f sfd nv] L lzIfsnfO{ bv] fpm .
d]/f] gk] fnL M sIff % 15
!!= ltdf| ] l5ds] df sfd ug{ cN5L dfGg] dflg;x¿ xfn] fg\ . ltgnfO{ sfd
ugk{' 5{ egL ;D´fpg' k/d] f s] ;Nnfx lbG5f} < nv] .
!@= ltdf| ] cf;kf;df ePsf dlGb/, xf6ahf/, en] f, dn] f jf hfqfdf hfpm /
Toxf“ dflg;x¿n] ss] ] u5g{ ,\ x/] /] cfO{ sIffdf ;g' fpm .
!#= /l] 8of] jf 6l] nlehgdf sl[ if sfoj{ m| d ;g' / Toxf“ k;| f/0f ePsf pkofu] L
s/' f l6k .
!$= pbfx/0f x/] /] ljm| ofsf] ¿k abn M
pbfx/0f lnG5g\ – lnb“ g} g\
;S5, u5g{ ,\ 7fG5g,\ xG' 5, sdfp5“ g,\ nfU5
!%= sfdsf] jtd{ fg cj:yf hgfpg] ljm| ofkbsf] ¿knfO{ jtd{ fg sfn elgG5 .
kf7df k/s] f] æsfdn] dflg;nfO{ dxfg\ agfp5“ .Æ eGg] jfSon] jtd{ fg
sfn hgfp“5 . kf7af6 jt{dfg sfn hgfpg] kf“r jfSo vf]h]/ tn
n]v M
-s_
-v_
-u_
-3_
-ª_
16 d/] f] gk] fnL M sIff %
kf7 $ ls;fgsf] /x/
;fgf] 5 vt] , ;fgf] 5 af/L, ;fg} 5 hxfg
gu/L sfd, kU' bg} vfg, ;fe“ m / laxfg ..
laxfgkv eml' NsG5 3fd bp] /fnL kfvfdf
c;f/] uLt 3lGsG5 clg ;l' /nf] efsfdf ..
sfw“ sf] zfe] f xnf] / hj' f xftdf sfb] fnL
hLjg wfGg ug{' g} kg{] psfnL cf/] fnL ..
5k' ' / 5k' ' lxnfd] f wfg /fk] /] 5f8] fn“} f
agfO{ sn' f] nufO{ kfgL cfP/ uf8] fn“} f
eg/] ;fgL k6s' L /ftf] afw“ /] em/s] L
wldnf] vfn] f af9Ln] xfn] f s;/L t/s] L !
ufnfdf ;fgf kl;gf bfgf dft] Lem“} vn' s] L
3fd / kfgL, efs] / ltvf{ s;/L en' s] L ..
;;' n] L xfnL aon] L vN] 5 atf; /ftdf
hg" n] kfV] 5 zLtsf yfk] f wfgsf kftdf ..
;g' fn} f afnf emn' /] xfn] f eO' n“ fO{ 5fP] sf]
kmns] f] xfu“ f] slxn] 5 / ggx' L /xs] f] <
lxdfn xf:“ 5 ldnfO{ ;t] f bft“ sf nx/
ls;fg agL hxfg kfNg] of] d/] f] /x/ ..
– ;fef/, dxG] b| dfnf, sIff %
d/] f] g]kfnL M sIff % 17
cEof;
!= ‘ls;fgsf] /x/’ sljtf lzIfsn] jfrg u/s] f] ;g' / To;c} g;' f/ jfrg
u/ .
@= tnsf zAb k:| 6;u“ pRrf/0f u/ M
hxfg, em' lNsG5, sfw“ , af9L, wldnf,] yfk] f
#= tnsf zAb ;RofP/ sfkLdf ;f/ M
bp] /fln, ;fe] f, uf9] fn“} f, lt/v\ f, xfu+ f]
$= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
hxfg ltvf]
bp] /fnL le/fnf] hUuf
kfvf kl/jf/
3lGsG5 lgjfx{ ug,{' 6fg{'
;l' /nf] wfg, ux“' cflbsf] afnLdf xfjf nfUbf p7g\ ] nx/
zfe] f sDd/df afl“ wg,] sk8f
wfGg' ;x' fpg] efj
sfw“ ul' GhG5
k6s' f kfv/' feGbf dfly 3f6“ LeGbf dl' gsf] cªu\
aon] L dflg; cfpg–] hfg] ug{] kxf8sf] cUnf] :yfg
18 d]/f] gk] fnL M sIff %
%= pQ/ eg M 19
-s_ ls;fgsf] hxfg sqf] 5 <
-v_ c;f/] uLt s;/L 3lGsG5 <
-u_ wfg s;/L /fl] kG5 <
-3_ kl;gfsf bfgf s:tf bl] vG5g\ <
-ª_ hg" n] wfgsf kftdf s] kfV] 5 <
-r_ kmns] f] xfu“ f] s:tf] xG' 5 <
5_ ls;fgsf] s] ug{] /x/ 5 <
^= tnsf zAbnfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
bp] /fnL, xnf,] hj' f, sn' f,] aon] L, afnf, xfu“ f]
&= k9, a´' / ;f/ M
;fgf] 5 vt] , ;fgf] 5 af/L, ;fg} 5 hxfg
gu/L sfd, kU' bg} vfg, ;fe“ m / laxfg ..
*= pQ/ nv] M
-s_ ls;fgn] s] u/L k6] kfN5 <
-v_ ls;fg sg' an] f vt] df hfG5 <
-u_ ;fgL s;/L vt] df hfG5] <
-3_ vt] L ug{] tl/sf s] xf] <
(= pbfx/0f x/] L p:t} ;l' gg] vfnsf bO' b{ O' { zAb nv] M
uf8] fn“} f M 5f8} fn“} f, hf8] fn“} f
-s_ psfnL M ======,========-v_ t/s] L M ======,========
-u_ kfvfdf M ======,=======-3_ ltdL M ======,========
d/] f] g]kfnL M sIff %
-ª_ h'g M ======,======== -r_ nfU5 M ======,========
-5_ nfUof] M ======,======== -h_ nfdf M ======,========
-em_ uLt M ======,======== -`_ lrq M ======,========
!)= jfbljjfb kl| tofl] utf jf sljtf jfrg kl| tofl] utf ePsf 7fpd“ f hfpm /
Toxf“ dflg;x¿ ss] ] u5g{ ,\ x/] . pgLx¿n] ;g' fPsf s/' fdWo] ltdLnfO{
/fdf| nfus] f / gnfus] f s/' f nv] /] sIffdf ;g' fpm .
!!= tnsf zAbnfO{ hgfpg] c¿ PsPs zAb nv] L lzIfsnfO{ bv] fpm M
hxfg, 3fd, xft, vfn] f, kfgL, bft“ , ls;fg
!@= ‘kfgL’ zLifs{ df sljtf nv] L sIffdf ;g' fpm .
!#= tnsf jfSonfO{ ;RofP/ sfkLdf ;f/ M
sdnf k95\ . ltgLx¿ k95\ . d k95\ . cfdf k95\ .
20 d]/f] gk] fnL M sIff %
kf7 % cfv“ fsf] Hofl] t
sg' } ufpd“ f ;Gt' gfd ePsf] cfv“ f gbV] g] Pp6f s6] f] a:Yof] . 3/df pgsf] afa'
/ Pp6f ss' /' dfq lyP .
Ps lbg pm sf7] fdf al;/xs] f] lyof] . ToxL sf7] fdf nfnl6gsf] pHofnfdf pgsf
afa' sx] L nV] b} lyP . ;Gtn' ] bO' r{ f/ k6s cfkmg\ f] ss' /' nfO{ afn] fof] . ss' /'
gcfPkl5 pm h?' Ss p7o\ f] / 5fd5d' ub}{ 9fs] flt/ nfUof] . sf7] fdf nfnl6g 5
eGg] p;nfO{ kQ} ePg . lx8“ b\ f nfnl6gdf 7fl] sP/ pm n8o\ f] . nfnl6g eO' d“ f 9Nof]
/ d66\ Ltn] kfl] vof] . nfnl6gsf] l;;f klg km6' o\ f] . of] bv] /] p;sf afa' l/;n]
s/fP, æxQ/] L ! kml] / cfh nfnl6g 9fNof] . P, l;;f klg km' 65] . ;Gt,] t“ t vfln
pkbf| ] dfq} u5;{ \ . sfd glauf/s] f] t lbg} 5g} . d t t“ bv] /] x/} fg eO;s“] . d/] f] sd{ klg
s:tf] /x5] .Æ afas' f] s/' f ;g' /] pm cSs g aSs eof] .
æcxf] ! dn} ] afnfO{ c;fWo} bM' v lbP5' . af lbSs eO;Sge' of] .Æ ;Gts' f] dgdf
gof“ ljrf/ cfof] . p;n] ss' /' nfO{ 8f¥] ofof] / 3/af6 lg:Sof] .
;Gt' xftdf ;w“} Pp6f nfdf] n67\ L lnGYof] . pm ss' /' nfO{ 8f¥] ofP/ lbgel/
otfplt eft“} fl/GYof] . s's'/n] klg
;Gtn' fO{ rfk} 66\ } dfof uYof]{ . oL bO' {
ldq slxn] kf6Ldf ;T' y] t slxn] eO' d“ }
slxn] ;8ssf] k6] Ldf ;T' y] eg] slxn]
¿vsf] kmb] df logLx¿sf] /ft laTYof] .
;Gtn' fO{ ss' /' n] lgs} ;xf/f lbPsf] lyof] .
pm ljleGg lsl;dsf] gfr bv] fpY“ of] .
gfr xg] { dflg; ´l' DdGy] . pgLx¿n]
;Gtn' fO{ PsbO' { ?lkof“ lbGy] .
d/] f] g]kfnL M sIff % 21
ToxL ?lkof“ hDdf u/L p;n] sx] L vfgs] /' f
lsGYof] . cfkm" klg vfGYof], s's'/nfO{
klg lbGYof] .
Ps /ft 6x6x hg" nfus] f] lyof] . ;Gt' 7n" f]
¿vsf] 5xf/Ldf ss' /' ;u“ } lgbfof] / ;kgf
bV] g yfNof] . ;kgfdf Pp6L clt /fdL| k/Ln]
p;nfO{ elgg,\ æltdL dnfO{ bV] g ;S5f} <Æ
æcx“ ,“ d cfv“ f bl] Vbg“ . s] ltdL dnfO{ bV] g
;Sg] agfOlbg ;S5o\ f} <Æ p;n] ;fW] of] .
æd bV] g ;Sg] agfpg t ;lSbg“ t/ ltdL cfkm“} bV] g ;S5f} . sg' } c;n sfd
ug{] lalQs} ltdf| cfv“ fdf Hofl] t cfpg] 5 .
c¿nfO{ dbt u/s] f jn] f ltdL klxne] Gbf
cln /fd/| L bV] g ;Sg] 5f} . ltdL :jfyL{
eof} / c¿nfO{ dbt u/g] f} eg] ltdf|
cfv“ fsf] Hofl] t ´g\ x/fpg] 5 .Æ
laxfgsf] Gofgf] 3fdn] ;Gtn' fO{ lgbf| af6
lap´“ fof] . ;w´“} “} pm ss' /' nfO{ lnP/ k;} f
dfUg lx8“ o\ f] . af6fdf Pp6f a9" f] dfUg]
s/fO/xs] f] lyof,] æPs ?lkof“ lbgx' f;] \ g,
xh/' . Ps ?lkof“ lbgx' f;] \ g .Æ
;Gtn' ] eGof,] æd klg ltdL h:t} dfUg] x“' . d s] k;} f lbpm“ < To;dfly d cfv“ f
klg bl] Vbg“ .Æ
a9" f] dfUgn] ] eGof,] æltdLeGbf d bM' vL 5,' afa' . ltdL lx8“ g\ ;S5f} t/ d cfv“ f
klg bl] Vbg“ / lx8“ g\ klg ;lSbg“ .Æ
22 d]/f] g]kfnL M sIff %
p;n] cfkm;" u“ ePsf] k;} f dfUgn] fO{
lbof] . Tolt g} v/] p;sf cfv“ fdf
Hofl] t cfof] . ;Gtn' ] To; lbg sx] L a9L
vfgs] /' f kfof] . pm kml]/ kf6Ldf ;T' g uof] .
kf6Ldf p;n] Pp6L a9" L dlxnfn] æef]s
nfUof], ef]s nfUof]Æ egL s/fO/x]sf]
;G' of] . a9" L la/fdL / w/] } lbgsL efs] L
lyOg\ . p;n] tL a"9LnfO{ cfkmn" ] vfg
nfus] f] vfgs] /' f lbof] . p;n] ´g\ bV] g ;Sg] eof] . p;n] aflx/ 6x6x hg"
nfus] f] cge' j u¥of] . Tof] /ft ;Gt' efs] } ;T' of] .
Ps lbg p;sf] ss' /' n] Pp6f sv' /' f]
Rofk/] Nofof] . Tof] ar] /] p;n] sx] L
k;} f sdfof] . Tof] k;} f xftdf kg{]
lalQs} p;sf cfv“ fdf kbf{ h:tf] hfnf]
nfUof] . æcxf] ! dn} ] uNtL u/“] . c¿sf]
dfn dn} ] aR] g gxg' ] lyof] . d p;sf]
k;} f lbG5' .Æ p;n] ljrf/ u¥of] .
;Gtn' ] sv' /' fsf] dflnsnfO{ vfH] b} uP/
eGof,] æd/] f] ss' /' n] tkfOs“+{ f] sv' /' f
NofP5 . dfkm ugx{' f;] ,\ of] k;} f lngx' f;] \ .Æ
sv' /' fsf] dflnsnfO{ k;} f lbgl] alQs} p;sf cfv“ fdf jm|dzM pHofnf] cfof] . pm
k:| 6;u“ bV] g ;Sg] eof] .
o;/L g} ;Gts' f lbg laTg yfn] . Ps lbg ss' /' ;u“ pm gbLsf] lsgf/fdf kU' of] .
gbLdf af9L cfO/x]sf] lyof] . TolQs}df s;}n] æu'xf/ ! u'xf/ !!Æ eg]sf]
kl/lrt cfjfh p;sf sfgdf k¥of] . pm ctflnof] .
d]/f] gk] fnL M sIff % 23
æ;fyLsf gfpd“ f oxL Pp6f ss' /'
]5 .Æ ;Gt' o:t} s/' f ;fR] b} lyof] .
kml] / æux' f/ ! ux' f/ !!Æ eg/]
lrRofPsf] cfjfh cfof] . cflv/df
p;n] To; dflg;nfO{ arfpg
cfkmg\ f] ss' /' nfO{ c¥xfof] .
sx] L a/] kl5 :of–“ :of“ ub}{ Pp6f dfG5]
;Gts' f] glhs cfof] / p;nfO{
wGojfb lbof] .
æd/] f] ss' /' v} t <Æ ;Gtn' ]
cflQb“ } ;fW] of] .
ædn} ] ltdf| ] ss' /' nfO{ aUg glbg w/] } sfl] ;; u/“] t/ ;lsg“ === .Æ To; dflg;n]
eGof] . ;Gt' w/] } bM' vL eof] . pm ?g yfNof,] æx/,] d ca s;/L afR“ g' < o; ;;+ f/df
ca d/] f] eGg] sfx] L 5g} .Æ
24 d/] f] g]kfnL M sIff %
To; dfG5n] fO{ ;Gts' f] :j/ lrg] h:tf] nfUof] . p;n] ;Gts' f cfv“ f xb] {} p;sf af/d] f
/fd/| L ;fw] k5' u¥of] .
;Gt' c¿ sfx] L geP/ p;sf] cfkmg\ } 5f/] f] /x5] .
;Gtn' fO{ 5ftLdf 6f:“ b} p;n] eGof,] ælsg 3/ 5f8] /] lx8“ s] f,] ;Gt' < afan' ] Tolt
eGbd} f ltdLn] lrQ bv' fP/ 3/ 5f8] g\ k' Yof]{ t < xfdLafxs] xfdf| ] sf] 5 / < slt
lbg dfu/] vfG5f,} lx8“ 3/ hfcf“} . ltdf| ] cfv“ fsf] Hofl] t klg 7Ls eP5 . d ca
slxNo} ltdf| ] lrQ bv' fpg] 5g} .Æ
;Gtn' ] klg afa'nfO{ lrGof] / eGof,] æxG' 5, hfcf“} . d/] f] cfv“ fsf] Hofl] t klg 7Ls
eof] . d klg ca t sfd ug{ ;S5' . xh/' sf] lrQ bv' fpg] sfd ca d slxNo}
ulbg{ “ t/ klxn] ss' /' vfH] g hfpm“ , clg dfq ===================.Æ
d]/f] gk] fnL M sIff % 25
bj' } afa5' f/] f ss' /' vfH] glt/ nfu] . ss' /' cln k/ Pp6f a6' fdf cNems] f] /x5] . pm
8/n] sfl“ k/xs] f] lyof] . pgLx¿n] To;nfO{ gbL aflx/ lgsfn] . pgLx¿ bj' n} ]
ss' /' nfO{ cu“ fnf] xfn/] dfof u/] . pm lgwS{ s ePkl5 pgLx¿ xf;“ v;' ub{} 3/df
uP . pgLx¿n] sfdsf] ;Ddfg ugk{' 5{ eGg] s/' f c¿nfO{ klg l;sfP . ca
pgLx¿ cfgGb;u“ a:g yfn] .
26 d/] f] gk] fnL M sIff %
cEof;
!= ;g' / eg M
nfnl6g, pkbf| ,] lrq, 6f9f, bl[ i6xLg, lgbo{ L, slxNo}
@= ‘cfv“ fsf] Hofl] t’ syf kfnk} fnf] k9/] ;g' fpm .
#= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
pkbf| ] efUo
sd{ en] f xg' '
eft“} fl/g' ljgfsfd otfplt lxl“ 8/xg'
rfk} 66\ } grflxg] sfd, rsrs
´'lDdg' c;fWo}
$= pQ/ eg M
-s_ ;Gts' f] 3/df sfs] f] lyP <
-v_ ;Gts' f afan' ] p;nfO{ s] eg] <
-u_ ;Gt' 3/af6 lsg lg:Sof] <
-3_ ;Gts' f] jl/kl/ dfG5] lsg em' lDdPsf xfn] fg\ <
-ª_ k/Ln] ;Gtn' fO{ ;kgfdf s] elgg\ <
%= ;RrfP/ sfkLdf ;f/ M
rpk66\ O, 56' o\ fpmg, lx/bo, km/sLof,] aL/;g
d]/f] g]kfnL M sIff % 27
^ k9 / nv] M
;Gt' To; dfG5k] 6l\ 6 kmlso{ f] . To; dfG5n] ] p;sf] cgx' f/ /fd;}| u“ bV] of] .
Tof] dfG5] c¿ sfx] L geP/ p;s} 5f/] f] /x5] .
& tflnsfaf6 jfSo agfpm M
;w“} pkbf| ]
t“ x/s] lbg o:t} grflxg] sfd u5;{ \ .
lbglbg} rsrs
* jfSodf ko| fu] u/ M
7fp,“ 6x6x, eft“} fl/g,' :jfyL,{ lgbo{ L
( tnsf zAbsf] cy{ nv] M
kx/f lbg,' ljleGg, Hofl] t, bof, sfl] ;;
!)= s;n] s;nfO{ egs] f] xf,] nv] M
-s_ ltdL cfkm“} bV] g ;S5f} .
-v_ ltdL dnfO{ bV] g ;S5f} .
-u_ x/] ! d ca s;/L afR“ g' <
-3_ efs] nfUof,] efs] nfUof] .
!!= pQ/ nv] M
-s_ ;Gt' lbgel/ s] uYof{] <
-v_ ss' /' n] p;nfO{ s;/L dbt u¥of] <
-u_ ;Gtn' ] af6fdf s–s;nfO{ e6] o\ f] <
-3_ ;Gtn' ] ss' /' nfO{ lsg gbLdf k7fof] <
-ª_ ;Gt' / p;sf afas' f] e6] sxf“ eof] < d/] f] gk] fnL M sIff %
28
-r_ ;Gt' s;/L bV] g ;Sg] eof] <
-5_ ;Gts' f] ss' /' s:tf] cj:yfdf kmn] f k¥of] <
!@= ;Gtn' ] u/s] f /fdf| / g/fdf| sfdx¿ ss] ] xg' ,\ tflnsf agfO{ bv] fpm M
g/fdf| sfd /fdf| sfd
!#= tnsf] jfSo k9 / cfkmn" ] a´' s] f s/' f nv] M
ltdLn] c¿nfO{ dbt u/s] f jn] f ltdf| ] cfv“ fdf Hofl] t cfpg] 5 t/ :jfyL{
eof} eg] cfv“ fsf] Hofl] t x/fpg] 5 .
!$= ‘cfv“ fsf] Hofl] t’ syfdf s] kl5 s] eof] jm| d;} u“ ab“' fsf ¿kdf nv] M
-s_ ;Gtn' ] nfnl6gsf] l;;f km6' fof] .
-v_
-u_
!%= ltdLn] hfgs] f] syf nv] L sIffdf ;g' fpm .
!^= tnsf pvfg6S' sf k9 / cy{ vN' g] u/L jfSodf ko| fu] u/ M
-s_ sfueGbf sfO] nL rªv\
-v_ d/] f] uf?] sf] afx|} 6Ssf
-u_ ;j] f u/] dj] f ldN5
-3_ afb“ /sf] kR' 5/ nf/} f] g xltof/
!&= vfnL 7fpd“ f ldNbf zAb ykL jfSo k/" f u/ M
pbfx/0f dn} ] k;} f lbg] ==================
dn} ] k;} f lbg] /] <
d]/f] g]kfnL M sIff %
29
lg g P t cxf] ! x/] lzj !
-s_ p;nfO{ ========== ;as} f] dfof nfU5 .
-v_ d hfG5' . ltdL ==========<
-u_ ==========pgL t kf; eO5g\ .
-3_ a; ========== . slt pleg ;ss] f] <
-ª_ ========== s] ;G' gk' ¥of] <
-r_ lstfa NofOlbof} < ========== e;' S' s} la;5“]{ ' .
!*= tflnsfdf nv] M
ltdf| ] ufp“ ;x/df ePsf cfv“ f gbV] g,] lx8“ g\ g;Sg] h:tf JolStx¿n]
cfkmg\ f] ufp÷“ ;x/sf] ljsf;sf lglDt s;/L ;xofu] u/s] f 5g\ / pgLx¿nfO{
xfdL s;/L ;xofu] ug{ ;S5f“} <
ufp÷“ ;x/sf] ljsf;sf xfdLn] pgLx¿nfO{ ug{
nflu u/s] f] ;xofu] ;Sg] ;xofu]
!(= tnsf jfSosf] vf; -3d' fp/f_] cy{ vfh] /] nv] M
jfSo vf; cy{
-s_ 3fd 8a' ] . 3fd c:tfP .
-v_ p;nfO{ aft nfUof] . ===================
-u_ p;n] gfs sf6o\ f] . ==================
-3_ p;n] 8f8“ f sf6L . ==================
-ª_ p;nfO{ lbg nfu] . ==================
30 d/] f] gk] fnL M sIff %
kf7 ^ ;do
sIffdf lzIfsn] ljBfyL{x¿nfO{ ;f]Wg'eof], æ;+;f/sf] ;ae} Gbf d"Nojfg\ j:t'
s] xf] <Æ
ljBfyLx{ ¿ t5“ f8d5f8 ub}{ pQ/ lbg tlD;P . lzIfsn] kml] / eGge' of,] æcf–
cfkmg\ f] sfkLdf o;sf] pQ/ nv] /] dnfO{ bv] fpm .Æ
;fg] fd, /flwsf, l5l/ª, av] f, nIdL ;an} ] sfkLdf PsPs zAbsf] pQ/ nv] ] /
lzIfsnfO{ lbP . lzIfsn] klg PsPs u/L k9/] ;g' fpge' of] – lx/f, ;g' , cfsfz,
kY[ jL, vfgs] /' f, cdt[ .
clGtd sfkL lzIfssf] xftdf k¥of] . Tof] sfkL Zofdsf] lyof] . To;df nl] vPsf]
lyof] – ;do .
lzIfsn] To; pQ/df 7Ls lrgf] nufpge' of] . lzIfs Tof] pQ/ nV] g] ljBfyL;{ u“
w/] } v;' L xg' e' of] . pxfn“ ] Tof] pQ/ sIffsf ;an} fO{ bv] fpge' of] . o; ;DaGwdf
ljBfyLx{ ¿sf] 5nkmn eof] . cflv/ ;a} Pp6} 6ª' u\ fd] f ku' ] – ;do .
;fR“ r} ;do ;;+ f/sf] ;ae} Gbf dN" ojfg\ j:t' xf] t < ltdL klg Ps} l5g ljrf/
u/ / xf,] xfO] g kQf nufpm .
;donfO{ s;n} ] bV] g ;Sbg} tk} lg ;an} ] o;sf] cge' j u5g{ \ . ;dosf] g cflb
xG' 5 g cGt . To;n} ] o;nfO{ cgflb / cgGt eG5g\ . ;do cgflb sfnbl] v
rln/x]5 / cgGt;Dd rln/xg] 5 . ;do cfkmg\ } ultdf rln/xG5 . o;n]
s;n} fO{ kvb+{ g} . of] s;s} f] nfe] df kbg}{ . of] s;s} f] 8/, qf; / wDsL dfGbg} .
s;n} ] ljgd| cg/' fw] u/] tfklg ;don] Psl5g /fl] sg hfgs] f] xb“' g} . To;n} ]
;dosf] dlxdf 7n" f] 5 .
;do cgGt xG' 5 . o;sf af/d] f hfgsf/L xfl;n u//] ;lsb“ g} . ;donfO{ xfdL
;s] G] 8, ldg6] , lbg, xKtf, dlxgf / jifd{ f u0fgf u5f“{} . ;do ghflgb“ f] lsl;dn]
d]/f] gk] fnL M sIff % 31
xfdf| ] xftaf6 kmT' sG5 . xfdLnfO{ kQf] xb“' g} . xfdL ;dos} Pp6f efu xf“} . ;do
hLjgsf] ;f/ xf] . xfdL hGdb“ f ;fgf] xG' 5f“} / la:tf/} a9' ;] sfndf kU' 5f“} .
lats] f] ;do lkmtf{ cfpb“ g} . hg' ;do laTof] Tof] et" xf] Tof] lalt;Sof,] xfdf| ]
xftdf xb“' g} . To;sf af/d] f ;fr] /] sg' } kmfObf xb“' g} . hg' ;do cfpb“ } 5, Tof] klg
clglZrt xG' 5 . et" / eljio bj' } xfdf| cwLgdf xb“' g} g\ . To;n} ] xfdf| nflu
;ae} Gbf dxŒjk0" f{ ;do egs] f] jtd{ fg xf] . h;nfO{ xfdL jtd{ fg eG5f“} Tof]
clxns] f] ;do xf] . jtd{ fgnfO{ ;bk' ofu] ug{ ;s] xfdf| ] hLjg ;G' b/ aG5 .
;do cfkm" ;w“} Psgf;sf] xG' 5, slxNo} ablnb“ g} . t/ o;n] c¿df kl/jtg{
Nofp5“ . df;} ddf kl/jtg{ Nofp5“ . hf8f] / udL{ xG' 5 . ks| l[ tdf kl/jtg{
cfp“5 – xl/ofnL / phf8 x'G5 . To;}cg';f/ Ct'df kl/jt{g cfp“5 .
z/L/df klg kl/jtg{ cfp5“ – afns a9" f] xG' 5 .
lxhf] lyof], cfh 5 / ef]ln x'g] 5 . lxhf], cfh / ef]ln ;dos} ¿k
xg' \ . ;do g l56f] rN5, g l9nf] . of] t Pp6} ultdf rN5 . xfdf| ] cj:yfcg;' f/
xfdLnfO{ eg] ;do l56f] of l9nf] h:tf] nfU5 .
32 d/] f] gk] fnL M sIff %
;g' f“} sx] L JolStx¿sf egfO –
38L klg s:tf] rNb} grns] f] h:tf] .
s] ePsf] of,] dnfO{ t lbSs nflu;Sof] !
slt l9nf] rns] f] ! slt a/] klvg{ ' < v} 38L
x¿] “ . cfDd,} e/v/ bO' { ldg6] kf] eP5 . ;do
klg slt la:tf/} rns] f] !
d/] f] gk] fnL M sIff % 33
x/] ! d/] f] lbg t
slt rf8“ } uO;s5] g\ . d t 8A' g]
jn] fsf] 3fd kf] eO;s5] ' . ;do
slt rf8“ } lalt;s5] . lhGbuL
slt 5f6] f] .
x] eujfg\ !
of] lbg klg slt nfdf] .
of] 3fp klg slt r:ss] f] .
38Lsf] ;O' { klg ;b}{ g;/s] f] h:tf] .
of] lhGbuL slt nfdf] .
lhGbuL slt /dfOnf] 5 .
;w“} gflr/x“' h:tf,] xfl“ ;/x“' h:tf] .
lhGbuL eg] slt 5f6] f] . ;do slt
rf8“ } laT5 .
34 d/] f] g]kfnL M sIff %
;do cgGt xf=] ==OZ{ j/ xf=] == . ;do g l56f] lx8“ 5\ ,
g l9nf] === . ;don] dnfO{ hg' sfd ug]{ cf1f lbG5,
d To;s} lglDt ;dlkt{ xG' 5' .
;do xfdf| ] 7n" f] lzIfs xf] . o;n] xfdLnfO{ ku| ltsf s/' f l;sfp5“ . ;dosf]
;bk' ofu] sf nflu xfdLn] dg, ljrf/, sd{ / jf0fL ;w“} kljq /fVgk' 5{ . o;af6
xfdLnfO{ cfkmg\ f] stJ{ okydf cl3 a9g\ dbt ldN5 . ;donfO{ h:t} s;n} ]
xfdLnfO{ /fS] g g;sf;] ,\ 5S] g g;sf;] \ eGg] efjgf xfdLdf xg' k' 5{ . ;don]
;an} fO{ ;dfg Jojxf/ u/] h:t} xfdLn] klg ;dfg aGg l;Sgk' 5{ . o;f] ePdf
xfdL cfkmg\ f] p2Z] o kf| lKtdf ;kmn xg' ;S5f“} .
d]/f] g]kfnL M sIff % 35
cEof;
! ;g' / eg M
t5“ f8d5f8, cgGt, wDsL, Ct,' dxfg,\ lhGbuL, stJ{ oky
@ cgR' 5b] ;ft, cf7 / gf} kfnk} fnf] k9/] sIffdf ;g' fpm .
#= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
dN" ojfg\ sg' } sfd ugs{ f nflu cl3 ;g{'
t5“ f8d5f8 ug{' plxnb] l] v rlncfPsf]
cdt[ dfn] ug{ g;lsg]
6ª' u\ f] cGTo gePsf]
cgflb cd/ aGg bj] tfn] vfg] t/n kbfy{
cgGt afn] L
ljgd| kmª' ª\ p8s] f]
;f/ gd|
phf8 lg0fo{
jf0fL dV' o s/' f
$= tnsf kZ| gx¿sf] pQ/ eg M
-s_ ;ae} Gbf dN" ojfg\ j:t' s] xf] <
-v_ ;donfO{ lsg cgflb / cgGt elgPsf] xf] <
-u_ ;ae} Gbf dxŒjk0" f{ ;do sg' xf] <
-3_ ;donfO{ lsg /fS] g ;lsb“ g} <
-ª_ s] ugfn{ ] hLjg ;G' b/ aG5 < d/] f] gk] fnL M sIff %
36
%= tnsf kZ| gsf af/d] f ;fyLx¿;u“ 5nkmn u/ M
-s_ a; la;fg} Lsf] dflg;nfO{ ;dosf] ult lsg l9nf] nfUof] <
-v_ a9" f dflg;n] lhGbuLkl| t lsg lvGgtf JoSt u/s] f xg' \ <
-u_ la/fdL dflg;nfO{ lbg nfdf] nfUgfsf] sf/0f s] xg' ;S5 <
-3_ oj' snfO{ ;do lsg 5f6] f] nfus] f] xfn] f <
-ª_ ;fw' ;dosf af/d] f cfkmg\ f] ljrf/nfO{ s;/L ks| 6 u5g{ \ <
^= tnsf zAbx¿nfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
;do, ;f/, afnssfn, cwLg, ;bk' ofu] , cdt[
&= pQ/ nv] M
-s_ lsg ;dosf] dlxdf 7n" f] 5 <
-v_ ;dosf dV' odV' o ljzi] ftf ss] ] xg' \ <
-u_ ;don] ubf{ s:tf] kl/jtg{ cfp5“ <
-3_ ;donfO{ s;/L lrgfOG5 <
-ª_ ‘;do xfdf| ] 7n" f] lzIfs xf’] s;/L <
*= p:t} cy{ cfpg] zAbsf] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
-s_ ;;+ f/ 8/
-v_ j:t' hut\
-u_ eo lrh
-3_ kQf] u?'
-ª_ ;do hfgsf/L
-r_ lzIfs jn] f
d]/f] gk] fnL M sIff % 37
(= pbfx/0f x/] L tnsf zAbx¿sf] pN6f] cy{ cfpg] zAbx¿ nv] M
pbfx/0f kZ| g – pQ/
+ -s_ ;v' L
-v_ 7n" f]
-u_ ;?'
-3_ 7Ls
-ª_ udL{
-r_ l56f]
!)= tnsf vfnL 7fpd“ f ldNbf] zAb e/ M
dfof, kf;fª, lxdfn, sfsf, dw;] , kxf8, wfg
d/] f] gfd =========== xf] . d =========== df a:5' . gk] fndf =============klg
5 . dw;] af6 xfdL============Nofp5“ f“} . d/] f Pshgf===========xg' x' G' 5' .
pxf=“ =========df a:gx' G' 5 . dw;] , kxf8 / lxdfn ldn/] gk] fn ags] f] 5 .
d gk] fnnfO={ ==========u5{' .
!!= tnsf] tflnsfdf pbfx/0fdf h:t} ldNg] zAb e/ M
uof] hfG5 hfg] 5
vfof] =========== ===========
;T' of] =========== ===========
k9o\ f] =========== ===========
/fo] f] =========== ===========
afN] of] =========== ===========
a:of] =========== ===========
38 d]/f] g]kfnL M sIff %
!@= vfnL 7fpd“ f pkoS' t zAb e/ M
-s_ /df / ls/0f ljBfno hfb“ } lyP ============= ljBfno t aGb /x5] .
-/ ÷ t/ ÷clg_
-v_ aa' f lbbLnfO{ 8fS6/ =========== dnfO{ Dofgh] / agfpg rfxgx' G' 5 .
-/÷ jf÷ ls _
-u_ kfgL ==========================k¥of] 3fd klg nfUof] .
-klg÷clg÷ls_
-3_ l;l4sL c:ktfn uof] ================== aa' f la/fdL xg' x' G' Yof] .
-clg÷lsgeg÷] gq_
-ª_ :ofn cfof] ======================== kf7f] nUof] .
-clg÷lsgeg÷] klg_
!# dflg;nfO{ kfgL lsg rflxG5 eGg] ljifodf Pp6f cgR' 5b] nv] .
!$= lzIfsn] egs] f] ;g' /] To;} u/ M
sIffsf7] faf6 lg:s/] kj" l{ t/ hfpm . wf/fg/] ku' k] l5 blIf0flt/ nfu . ;o
lkm6 lx8“ k] l5 aur“} fdf kl' uG5 . Toxf“ uP/ km" n l6k/] Nofpm .
lzIfs ;fyL ! o:t} ks| f/sf sg' } lgbz{] g lbP/ lgbz{] gcg;' f/
sfd ug{ nufpgx' f;] \ .
d/] f] gk] fnL M sIff % 39
kf7 & afn lbj;
-ebf} @( ut] afn lbj; k5{ . ut jif{ h:t} o; jif{ klg afn lbj; s;/L
dgfpg] eGga] f/d] f sIff % sf ljBfyLx{ ¿ 5nkmn ub{} 5g\ ._
;l' :dtf M P, bfh] {] ! n eg t o;kflnsf] afn lbj; s;/L dgfpg] <
bfh] {] M afn lbj; s;/L dgfpg] eGg] s/' f t lzIfsx¿n] kf] ljrf/
ugk{' 5{ t .
jL/axfb/' M xf,] xfdf| ] sfd t nv] k9 ug{] kf] xf] . of] s/' f t pxfx“ ¿n] g} ugx{' G' 5 .
cgk' df M xfO] g, afn lbj; egs] f] afn aflnsfx¿sf] lbj; xf] . of] lg0fo{ t
xfdLn] g} ugk{' 5{ .
;l' :dtf M xf,] cgk' dfn] 7Ls egL, uPsf] jif{ klg afn lbj; s;/L dgfpg] eGg]
lgwf] xfdLn] u/s] f lyof“} . o; jif{ klg xfdLn] g} lg0fo{ u/f“} g .
bfh] {] M xG' 5 lg t . s;/L dgfpg] eGg] af/d] f 5nkmn u/f“} g .
40 d]/f] gk] fnL M sIff %
cgk' df M xf,] 7Ls s/' f u¥of} . afn lbj; dfq xg} , c¿ lbj; klg xfdLn]
cfk;df 5nkmn u//] dgfpgk' 5{ . dn} ] lxhf] 3/df /l] 8of] ;g' s] L
lyP“ . c¿ ljBfnox¿n] klg ljleGg sfoj{ m| d u/L afn lbj;
dgfp“bf /x]5g\ . /]l8of]df t afn lbj;df afn clwsf/sf
af/]df ePsf] 5nkmn ;dt] k;| f/0f ePsf] lyof] .
jL/axfb/' M /l] 8ofd] f c¿ ss] ] s/' f ;G' of} t <
cgk' df M /l] 8ofn] ] w/] } s/' f egs] f] lyof] . afn aflnsfx¿sf] rft} kmL{ ljsf;sf
nflu k9fOsf ;fy} ljleGg c¿ ljm| ofsnfk klg cfjZos xG' 5g\ .
vn] sb' sfoj{ m| d, ;/;kmfO sfoj{ m| d, kmn" af/L sfoj{ m| d, ;ªu\ Lt
sfoj{ m| d, sljtf, lgaGw cflb nv] g kl| tofl] utf, ;f:+ sl[ ts sfoj{ m| d,
5nkmn cflb ljljw ljm| ofsnfkdf klg ljBfyLn{ ] efu lngk' g{]
s/' f /l] 8ofd] f cfPsf] lyof] . afn lbj;;DaGwL o; lsl;dsf s/' f t
dn} ] klg ;g' s] L lyP“ .
;l' :dtf M cxf] ! /l] 8ofa] f6 w/] } s/' f kf] hfGg ;lsg] /x5] . c¿ ss] ] s/' f ;G' of}
t cgk' df, ltdLn] ;g' s] f s/' f klg atfpm g <
cgk' df M afn lbj;nfO{ Pp6f ;fdfGo lbj;sf ¿kdf dfq xg] {' xb“' g} afn
clwsf/nfO{ ;fR“ rL g} Jojxf/df Nofpg ;Sg' afn lbj; dgfpgs' f]
;xL cy{ xG' 5 . ljzi] f u//] afn clwsf/sf s/' fdf /l] 8ofn] ] a9L
hf8] lbPsf] lyof] .
bfh] {] M xf] t . jf:tjdf xfdLnfO{ 3/df, :sn' df, ;a} 7fpd“ f dfofn'
Jojxf/ ul/gk' 5{ . lk6g\ ,] xKsfpg,] ufnL ug{] h:tf sfd s;a} f6
klg xg' ' xb“' g} lg .
cg'kdf M /l] 8ofn] ] klg To:t} s/' f u/s] f] lyof] . ;/' lIft /xg kfpg',
cfjZostfcg;' f/ :j:y / kfl] ;nf] vfgs] /' f kfpg,' jn] fjn] fdf
vfk] ;O' { nfpg kfpg,' la/fdL xb“' f pkrf/ kfpg' afn clwsf/
d]/f] gk] fnL M sIff % /x5] g\ . ufnL ug,{] lk6g\ ,] xKsfpg] h:tf sfd afn clwsf/ ljk/Ltsf
41
s/' f /x5] g\ . To:t} vn] sb' , dgf/] ~hgsf ljleGg ljm| ofsnfkdf efu
lng kfpg' afn clwsf/ /x5] .
;l' :dtf M ul/a, czSt, ckfªu\ ;a} vfnsf s6] fs6] Ln] plQs} dfof ddtf
/ cj;/ kfpg' klg t afn clwsf/ xfn] f, xg} t <
cg'kdf M xf] /l] 8ofn] ] klg ToxL s/' f u/s] f] lyof] . 5f/] f / 5f/] L eg/] eb] efj
ug{' afn clwsf/ xggsf] s/' f /x5] . plrt ;/+ If0f, lzIff, :jf:Yo
cflb xfdf| clwsf/sf s/' f /x5] g\ .
;l' :dtf M afn clwsf/df w/] } s/' f kbf{ /x5] g\ . xfdf| ] kNnf] 3/df t 5f/] fnfO{
:sn' k7fpg] / 5f/] LnfO{ sfddf k7fpg] u5g{ \ . Tof] klg t afn
clwsf/sf] xgg ePg / <
jL/axfb/' M xf,] Tof] t 7f8} afn clwsf/sf] xgg eof] . ltdf| ] kNnf] 3/sL
alxgLnfO{ klg :sn' Nofpg' k¥of] . pgsf afcfdfnfO{ ;D´fpg
xfdf| lzIfsx¿nfO{ klg k7fpgk' ¥of] .
cgk' df M xf] t, xfdLn] afn clwsf/sf af/d] f t w/] } s/' f u¥of“} . 3G6L nfUg] jn] f
eof] . To;}n] xfdL afn lbj; s;/L dgfpg] eGg]af/]df g}
lgwfd] f ku' f“} .
bfh] {] M ltdLx¿n] /fdf| /fdf| s/' f u¥of} . afn lbj; bO' c{ f6] f sfoj{ m| d u/L
dgfpg] d/] f] ljrf/ cufl8 ;f5{' .
;l' :dtf M xG' 5, eg g t .
bfh] {] M o; jifs{ f] afn lbj;df afn clwsf/sf af/d] f 5nkmn sfoj{ m| d
/ lgaGw kl| tofl] utf cfofh] gf ug{] lg0fo{ u/f“} g .
cg'kdf M xG' 5 . oL s/' f lzIfsnfO{ klg ;g' fcf“} / xfdLnfO{ ;xofu] ug{ cg/' fw]
klg u/f“} . cfhsf] lg0fo{ oxL eof] . ;a} ;fyLx¿nfO{ klg xfdf| ] lg0fo{
;g' fcf“} .
-3G6L aH5, ;a} sIffdf hfG5g\ ._
42 d/] f] gk] fnL M sIff %
cEof;
!= lzIfsn] egs] f] ;g' / eg M
afn lbj; ljBfno rft} kmL{ ljm| ofsnfk sfoj{ m| d
;f:+ sl[ ts ;'/lIft ckfªu\ lg0fo{ kfl] ;nf]
@= dflysf] kf7 ;l' :dtf, bfh] ,{] jL/axfb/' / cgk' df agL kfnk} fnf] k9/] ;g' fpm .
#= ;RofP/ sfkLdf ;f/ M
kmn' jf/L, lgaG9, ljjLw, jLkl/t\
$= zAb / cys{ f] hf8] f ldnfpm M
zAb cy{
afn lbj; z/L/sf sg' } cªu\ gePsf]
afn clwsf/ sdhf/]
rft} kmL{ afnaflnsfsf] xs
;ªu\ Lt afnaflnsf;u“ ;DalGwt kj{
;f:+ sl[ ts rf/t} kms{ f]
kfl] ;nf] ufgahfg
czSt tfultnf]
ckfªu\ ;:+ sl[ tdf cfwfl/t
lg0fo{ lgwf]
%= pQ/ eg M
-s_ afn lbj; slxn] kb5{ <
-v_ afn lbj; egs] f] s] xf] <
d/] f] gk] fnL M sIff % 43
-u_ afn aflnsfsf] rft} kmL{ ljsf;sf nflu ss] ] s/' f cfjZos xG' 5g\ .
-3_ afn clwsf/leq s] s:tf s/' f k5g{ \ <
-ª_ ltdf| ] 3/ kl/jf/df afn clwsf/sf] cj:yf s:tf] 5 <
^= k9 / nv] M
;/+ If0f, lzIff, :jf:Yo, afn clwsf/, eb] efj, Jojxf/,
ljm| ofsnfk, ljBfno, ;l' :dtf, sfoj{ m| d, cfofh] gf
&= sfi] 7af6 ldNg] zAb 5fgL jfSo k/" f u/ M
-s_ xfdL cfpb“ f] ebf} @( ut] afn lbj; dgfpg ==================== .
-hfG5f,“} uPsf 5f,“} uO/xs] f 5f_“}
-v_ uPsf] jif{ klg xfdLn] ebf} @( ut] afn lbj; wd' wfd;u“ ========== .
-dgfPsf 5f,“} dgfp5“ f,“} dgfPsf lyof_“}
-u_ csf{] jif{ klg xfdL afn lbj; dgfpg] =============================.
-5,' 5f,} 5f_“}
-3_ afn lbj; dgfpg lzIfsx¿n] ;xofu] =============== .
-u¥of,“} uge{' of,] unfg{ _
*= tnsf zAbsf] p:t} cy{ nfUg] zAb nv] M
lbj;, ljsf;, ljm| ofsnfk, ddtf, kl| tofl] utf
(= tnsf] tflnsfaf6 jfSo agfpm M
afnaflnsfn] ;/' lIft xg' kfpg' afn clwsf/ xf] .
kfl] ;nf] vfgf gkfpg'
nv] k9 ug{ xgg xf] .
:j:y /xg
44 d]/f] gk] fnL M sIff %
!)= tnsf kZ| gsf] pQ/ nv] M
-s_ afn aflnsfx¿sf] rft} kmL{ ljsf;sf nflu s:tf ljm| ofsnfk cfjZos
k5g{ \ <
-v_ afn clwsf/df ss] :tf clwsf/ k5g{ \ <
-u_ afn clwsf/ egs] f] s] xf] <
-3_ afn lbj; s;/L dgfpgk' 5{ <
-ª_ afn clwsf/ xggleq ss] :tf s/' f k5g{ \ <
!!= ltdf| ] ljBfnodf afn lbj; s;/L dgfOG5 < lzIfsx¿sf] ;xofu] lnP/
afn lbj; s;/L dgfpg] eGg] ;DaGwdf 5nkmn u/L lgisif{ lgsfn .
!@= tnsf zAbnfO{ jfSodf ko| fu] u/ M
/l] 8of,] afn clwsf/, xgg, ljk/Lt, ;/+ If0f, kfl] ;nf]
!#= ldNbf zAb 5fgL jfSo k/" f u/ M
;u“ , df, ;Dd, lglDt, nfO,{ nflu, lt/
-s_ sIff % sf ljBfyLx{ ¿ cfh uflj; sfofn{ o===== hfb“ } 5g\ .
-v_ pgLx¿ cfkmx" ¿nfO{ rflxg] vn] sb' sf ;fduL| sf] Joj:yf ul/lbg
cg/' fw] ugs{ f ================ uflj; uPsf xg' \ .
-u_ uflj;sf cWoIf ================e6] /] pgLx¿n] cfkmg\ f s/' f /fv] .
-3_ cWoIfn] klg ;s] ======== w/] } vn] sb' sf ;fduL| lslglbg] jrg lbP .
-ª_ ljBfyLn{ ] To:tf] cfZjf;gsf =============== uflj; cWoIfnfO{ st[ 1tf
1fkg u/] .
-r_ cGTodf ljBfyL{x¿ uflj; cWoIfnfO{ gd:sf/ u/]/ ljBfno
======================= kms{] .
d/] f] g]kfnL M sIff % 45