1 แผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพและกำลังคน ด้านสาธารณสุข โดยเขตสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ปี พ.ศ. 2567 – 2569 เขตสุขภาพที่ 12 จังหวัด ตรัง พัทลุง สตูล สงขลา ปัตตานียะลา นราธิวาส หมายเหตุ : สามารถเพิ่มเติมรายละเอียดข้อมูลได้มากกว่า Template ที่กำหนด และสามารถใช้ข้อมูลจากการทบทวน ตาม QR Code ข้อมูลประกอบการจัดทำแผน
2 คำนำ ตามที่กระทรวงสาธารณสุขได้ปรับระบบบริการสุขภาพ แบ่งระบบโรงพยาบาลแบบ SAP สู่ความ มั่นคงด้านสุขภาพ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำเพิ่มการเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ มาตรฐาน โดยการพัฒนาและ ยกระดับโรงพยาบาลชุมชน เพิ ่มศักยภาพ รพศ./รพท. ด้วยบริการที ่ยาก และมีความซับซ้อน เพิ ่มขีด ความสามารถโรงพยาบาลเรือธง ระดับเขตสุขภาพ และเพิ่มประสิทธิภาพการบริการประชาชน เพื ่อใหสอดรับกับการเปลี ่ยนแปลงทั้งจากปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก สอดคล้องกับบริบท ทางสังคม และนโยบายของผู้บริหารกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที ่ 12 จึงจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ และออกแบบระบบบริการสุขภาพ Service Positioning & Mapping ตามบริบทของพื้นที่ เพื ่อจัดทำแผน ระบบบริการส ุขภาพและกำลังคนด้านส ุขภาพ (Blueprint of Health Service and Human Resource) ปี พ.ศ. 2567 – พ.ศ. 2569 โดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากคณะผู้บริหารและบุคลากรในเขตสุขภาพ ที่เกี่ยวข้องทุกระดับ ในนามคณะผู้จัดทำแผนระบบบริการสุขภาพและกำลังคนด้านสุขภาพ (Blueprint of Health Service and Human Resource) ปี พ.ศ. 2567 – พ.ศ. 2569 หวังเป็นอย ่างยิ ่งว ่า เอกสารชุดนี้คงจะเป็นประโยชน์ กับการพัฒนาด้านระบบบริการสุขภาพของเขตสุขภาพที่ 12 อย่างมีทิศทาง สู่ความมั่นคงด้านสุขภาพต่อไป คณะผู้จัดทำเขตสุขภาพที่ 12 มีนาคม 2567
3 บทสรุปผู้บริหาร Blueprint of Health Service and Human Resource ปี พ.ศ. 2567 – พ.ศ. 2569 เขตสุขภาพที่ 12 ประกอบด้วย 7 จังหวัดได้แก่ ตรัง พัทลุง สตูล สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส มีประชากร 4.9 ล้านคน โรงพยาบาลศูนย์ 3 แห่ง โรงพยาบาลทั่วไป 7 แห่ง โรงพยาบาลชุมชน 67 แห่ง โรงพยาลบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 707 แห่ง ศูนย์สุขภาพชุมชน 33 แห่ง แบ่งการดูแลประชาชนเป็น 3 โซน โดยมีโรงพยาบาลศูนย์เป็นโรงพยาบาลแม่ข่าย ได้แก่ ๑) โซนบน รพ.ตรัง รับผิดชอบภายในจังหวัดตรังและพัทลุง ๒) โซนกลาง รพ.หาดใหญ่ รับผิดชอบจังหวัดสงขลา สตูล อำเภอชายขอบจังหวัดพัทลุงที่ติดกับ อ. หาดใหญ่ รวมถึงรับส่งต่อเพราะเกินศักยภาพของทุกจังหวัดในเขตฯถ้าหากเกินศักยภาพส่งต่อโรงพยาบาล สงขลานครินทร์ ๓) โซนล่าง รพ.ยะลา รับผิดชอบภายในจังหวัดยะลา ปัตตานี และนราธิวาส แนวทางการพัฒนา Service Delivery Blueprint ในพื้นที่ ระยะ 5 ปี (ปี พ.ศ. 2567-2569) สำหรับเขตสุขภาพที่ 12 ในปี พ.ศ. 2566-2570 มีแผนพัฒนาระบบริการศูนย์ความเป็นเลิศ 5 สาขา ได้แก่ 1.)สาขาหัวใจ เช่น พัฒนาศักยภาพโรงพยาบาลระดับ P+, P, A+ และ A รวม 8 แห่ง ในการสวนหลอด เลือดหัวใจและผ่าตัดเปิดหัวใจ 2.)สาขาอุบัติเหตุ เช่น พัฒนาห้องฉุกเฉินคุณภาพ 3.)สาขาทารกแรกเกิด เช่น พัฒนาให้มีเตียงผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด (NICU) เพียงพอในจังหวัดและในเขต 4.)สาขามะเร็ง เช่น พัฒนา เพิ่มศักยภาพให้ รพ.ชุมชนให้ยาเคมีบำบัดได้ และเพิ่มศักยภาพด้านรังสีรักษา โรงพยาบาลระดับ P+ อีก 2 แห่ง คือ โรงพยาบาลตรัง และโรงพยาบาลยะลา 5.) สาขาปลูกถ่ายอวัยวะ (ปัจจุบัน รพ.หาดใหญ่จัดตั้งศูนย์ รับบริจาคอวัยวะและให้บริการผ่าตัดปลูกถ่ายไต ดวงตา) เช่น พัฒนาเพิ่มศักยภาพให้โรงพยาบาลระดับ P+,P และ A+ นอกจากนี้ แนวทางการพัฒนา Service Delivery Blueprint โรงพยาบาลระดับ A และ S+ คือ ระดับ A : รพ.ห้วยยอด รพ.ควนขนุน รพ.นาทวีรพ.ละงูรพ.สายบุรีรพ.ระแงะ มีแผนพัฒนาในด้าน - การผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดกระดูก ผ่าตัดสูติกรรม ผ่าตัดเปลี่ยนหัวเข่า ผ่าตัดตา - เพิ่มบริการ HF Clinic, ICU, Stroke Unit, Cataract node,Ward ICU, NICU , Semi-NICU - เพิ่ม OPD จิตเวช, IPD ศัลยกรรมและสูติกรรม,IPD จิตเวช - เพิ่มบริการล้างไต,รังสีวิทยา, เวชศาสตร์ฟื้นฟู,เวชศาสตร์ทางทะเล - เพิ่มศูนย์ผ่าตัดเส้นเลือดฟอกไต,คลินิกส่องกล้องทางเดินอาหาร, CT Scan
4 ระดับ S+ : รพ.ย่านตาขาว รพ.กันตัง รพ.ตะโหมด รพ.ควนกาหลง รพ.โคกโพธิ์ รพ.ยะรัง รพ.สะเดา รพ.รัตภูมิ รพ.จะนะ รพ.ระโนด รพ.นาหม่อม รพ.เทพา รพ.ยะหา รพ.รามัน รพ.ตากใบ รพ.รือเสาะ มีแผนพัฒนาในด้าน - การผ่าตัดศัลยกรรม ,ODS,ผ่าตัดสูติกรรม , ผ่าตัดต้อกระจก IPD-IMC , ผ่าตัดกระดูก,ศัลยกรรมส่องกล้อง - เพิ่มบริการ HF Clinic, ฟอกไต HD +CAPD,คลินิกเด็ก คลินิกยาเสพติด - เพิ่ม OPD + IPD จิตเวช, Ward MCIU,ICU,Semi-ICU , Sick newborn , IPD-IMC, - เพิ่มวาฟารินคลินิก IPDอายุรกรรม, คลินิกเด็ก ,คลินิกยาเสพติด , OPD-IMC - CT Scan, Chemotherapy สำหรับระบบบริการปฐมภูมิ มีจุดเน้นการพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ คือ 1) เพิ่มประสิทธิภาพการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยทั้งด้านส่งเสริม ป้องกัน รักษา ฟื้นฟู และคุ้มครองผู้บริโภค 2) ระบบข้อมูลเพื่อดูแลต่อเนื่อง (PHR/HIE) และสารสนเทศ 3)มาตรฐานการรักษาและระบบการดูแลร่วมกับ สามหมอ แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว 4) แพทย์เฉพาะทาง Consult Telemedicine พัฒนาศักยภาพทีม สหวิชาชีพ เครื่องมือและอุปกรณ์และ Smart device ต่างๆ 5) ลดความเหลื่อมล้ำในระบบบริการ Access and Entry 6) ลดป่วย ลดตาย ลดระยะเวลารอคอย 7) Health Literacy 8) ข้อมูลเพื่อการวางแผนและ ตัดสินใจ , Dash board
5 แผนกำลังคนด้านสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 12 เขตสุขภาพที่ 12 มีสถานการณ์กำลังคน 4 วิชาชีพ ได้แก่ แพทย์ ทันตแพทย์ เภสัชกร และพยาบาลวิชาชีพ เปรียบเทียบกรอบอัตรากำลัง ปี 2566 ในโรงพยาบาล 78 แห่ง พบว่า มีอัตราของแพทย์ จำนวน 2,213 คน คิดเป็นร้อยละ 97.36 ของกรอบอัตรากำลังปี 2566 ทันตแพทย์ จำนวน 524 คน คิดเป็นร้อยละ 84.38 เภสัช กร จำนวน 791 คน คิดเป็นร้อยละ 78.47 และพยาบาลวิชาชีพ จำนวน 9,872 คน คิดเป็นร้อยละ 83.80 ของกรอบอัตรากำลังปี 2566 รายละเอียดดังตาราง 1 สายงาน กรอบ ปี 66 มีอยู่ ร้อยละ นายแพทย์ 2,273 2,213 97.36 ทันตแพทย์ 621 524 84.38 เภสัชกร 1,008 791 78.47 พยาบาลวิชาชีพ 11,780 9,872 83.80 ตาราง1 แสดงสัดส่วนของอัตรากำลัง 4 วิชาชีพกับกรอบอัตรากำลังปี 2566 ในสังกัดเขตสุขภาพที่ 12 เขตสุขภาพที ่ 12 มีจำนวนบุคลากรที ่ปฏิบัติงานในสายงาน 4 วิชาชีพมากที ่สุด คือ จังหวัดสงขลา จำนวน 3,534 ราย ลำดับที่ 2 คือ จังหวัดนราธิวาส จำนวน 2,157 ราย ลำดับที่ 3 คือ จังหวัดปัตตานี จำนวน 1,805 ราย ลำดับที่ 4 คือ จังหวัดตรัง จำนวน 1,803 ราย ลำดับที่ 5 คือ จังหวัดยะลา จำนวน 1,650 ราย ลำดับที่ 6 คือ จังหวัดพัทลุง จำนวน 1,483 ราย และลำดับที่ 7 คือ จังหวัดสตูล จำนวน 968 ราย ด้านอัตรากำลังของ 4 สายงานวิชาชีพ คือ แพทย์ ทันตแพทย์เภสัชกร และพยาบาลวิชาชีพ มีอัตรากำลังเกินกรอบขั้นต ่ำกรอบอัตรากำลังขั้นต ่ำ ตามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ รวม 154 แห่ง และมีอัตรากำลังไม่เกินกรอบขั้นต่ำกรอบอัตรากำลังขั้นต่ำ ตามการยกระดับศักยภาพระบบ บริการสุขภาพ จำนวน 158 แห่ง รายละเอียดตามตาราง 2 สายงาน จำนวนโรงพยาบาลที่มี อัตรากำลังเกินกรอบขั้นต่ำ จำนวนโรงพยาบาลที่มี อัตรากำลังไม่เกินกรอบขั้นต่ำ แพทย์ 54 24 ทันตแพทย์ 46 32 เภสัชกร 17 61 พยาบาล 37 41 รวม 4 สายงาน 154 158 ตาราง 2 แสดงจำนวนโรงพยาบาลที่มีอัตรากำลังเกินกรอบขั้นต่ำและจำนวนโรงพยาบาลที่มีอัตรากำลังไม่เกินกรอบขั้นต่ำ
6 สารบัญ หน้า คำนำ 2 บทสรุปผู้บริหาร 3 บทที่ 1 ข้อมูลการจัดระบบบริการสุขภาพ (ตามหนังสือที่ สธ 0209.05/9995 ลงวันที่ 25 เม.ย. 66) 8 1.1 ลักษณะของพื้นที่ 8 1.2 ประชากร 9 1.3 สถานะสุขภาพ ปี พ.ศ.2564-2566 14 1.4 ความเฉพาะของพื้นที่ 18 1.5 ข้อมูลหน่วยบริการ 19 บทที่ 2 แผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (ตามหนังสือที่ สธ 0209.05/15091 ลงวันที่ 7 มิ.ย 66 และหนังสือที่ สธ 0209.05/30320 ลงวันที่ 2 พ.ย. 66) 23 2.1 นโยบายการจัดทำแผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ 23 2.2 สรุปวิเคราะห์สถานการณ์ ปัญหา/โอกาสพัฒนาการยกระดับศักยภาพระบบ บริการสุขภาพ 26 2.3 เป้าหมายการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ 28 2.4 แนวทางการพัฒนาการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2567-2569) 32 2.5แผนที่แสดงแผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (Service Positioning & Mapping) ปี พ.ศ. 2567-2569 41 2.6 แผนยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ระยะ 3 ปี(พ.ศ. 2567 -2569) 46 บทที่ 3 แผนกำลังคนด้านสาธารณสุข (ตามหนังสือที่ สธ 0209.05/18652 ลงวันที่ 5 ก.ค. 66 และหนังสือที่ สธ 0209.05/30320 ลงวันที่ 2 พ.ย. 66) 118 3.1 นโยบายการจัดทำแผนกำลังคนด้านสาธารณสุขตามการยกระดับศักยภาพ ระบบบริการสุขภาพ 118
7 สารบัญ (ต่อ) หน้า 3.2 สถานการณ์ และโอกาสพัฒนากำลังคนด้านสาธารณสุขตามการยกระดับ ศักยภาพระบบบริการสุขภาพ 119 3.3 มาตรการและแนวทางการบริหารกำลังคนด้านสาธารณสุข 143 3.4 แผนและแนวทางการพัฒนา/ผลิตบุคลากร 146 3.5 แผนความต้องการกำลังคนด้านสาธารณสุขตามการยกระดับศักยภาพระบบ บริการสุขภาพ ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2567 – 2569) 162 บทที่ 4 แผนการลงทุนตามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ปี พ.ศ. 2567 –2569 (ตามหนังสือที่ สธ 0209.05/30320 ลงวันที่ 2 พ.ย. 66) 168 4.1แผนครุภัณฑ์ตามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ปี พ.ศ. 2567 –2569 168 4.2แผนการก่อสร้างตามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ปี พ.ศ. 2567 –2569 169 บทที่ 5 ข้อเสนอเชิงนโยบาย 170 ภาคผนวก 172
8 บทที่ 1 ข้อมูลการจัดระบบบริการสุขภาพ คำชี้แจง สามารถใช้ข้อมูล แบบฟอร์มทบทวนแผนการจัดระบบบริการสุขภาพ (Service Delivery Blueprint) ตามหนังสือที่ สธ 0209.05/9995 ลงวันที่ 25 เมษายน 2566 1.1 ลักษณะพื้นที่ 1.1.1 ลักษณะภูมิประเทศ เขตสุขภาพที ่ 12 ตั้งอยู ่ภาคใต้ตอนล ่าง ประกอบด้วย 7 จังหวัด คือ จังหวัดตรัง พัทลุง สตูล สงขลา ปัตตานี นราธิวาส และยะลา ทิศเหนือติดจังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดกระบี่ ส่วนทิศใต้ติดกับ ประเทศมาเลเซีย มีลักษณะภูมิประเทศเป็นคาบสมุทรที่มีทะเลขนาบทั้งสองด้าน คือ ฝั่งตะวันออกด้านอ่าวไทย ได้แก่ จังหวัดสงขลา พัทลุง ปัตตานี ยะลา นราธิวาส ฝั่งตะวันตกด้านอันดามัน ได้แก่ จังหวัดตรัง สตูล มีเพียง จังหวัดยะลาที่ไม่มีพื้นที่ติดต่อกับทะเล และเป็นที่ราบในบางพื้นที่สลับแนวภูเขา โดยมีทิวเขาสันกาลาคีรี ซึ่ง ทอดตัวยาวต่อจากเทือกเขานครศรีธรรมราชเป็นพรมแดนกั้นระหว่างประเทศไทยกับประเทศมาเลเซีย สำหรับ แม่น้ำที่สำคัญคือ แม่น้ำปัตตานี แม่น้ำตรัง แม่น้ำสายบุรี โดยแม่น้ำโก-ลก เป็นพรมแดนธรรมชาติที่กั้นเขตแดน ระหว่างประเทศไทยกับมาเลเซีย และยังมีทะเลสาบสงขลาเป็นทะเลสาบแห่งเดียวในประเทศไทย ลักษณะภูมิอากาศของเขตสุขภาพที่ 12 เป็นแบบร้อนชื้นแถบมรสุม คือ มีฝนตกชุกสลับกับฤดูแล้ง สั้นๆ เนื่องจากมีพื้นน้ำขนาบอยู่ทั้งทางด้านตะวันตก และทางด้านตะวันออก จึงทำให้มีฝนตกตลอดปีจึงได้รับ ปริมาณน้ำฝนมากทั้ง 2 ฤดู คือ ฤดูร้อน และฤดูฝน อีกทั้งเป็นแหล่งปลูกพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทย เช่น ยางพารา ปาล์มน้ำมัน ผลไม้ เป็นต้น ซึ่งเป็นพืชเมืองร้อน ที่ต้องการความชื้นสูง เขตสุขภาพที ่ 12 ประชากรส ่วนใหญ ่ นับถือศาสนาอิสลามและศาสนาพุทธ มีลักษณะทาง วัฒนธรรมและสังคมมีประชากรที่มีเชื้อชาติ ศาสนาและภาษาคล้ายคลึงกับคนไทยในภาคใต้ตอนบน ประเพณี ที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ประเพณีชิงเปรตและประเพณีชักพระ ส่วนคนไทยเชื้อสายจีนมีประเพณีบางอย่างที่แตกต่าง ออกไปเช่น มีเทศกาลถือศีลกินเจ และชาวไทยมุสลิม มีเทศกาลถือศีลอด ในเดือนรอมฎอน ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ ในเขตจังหวัดชายแดนภาคใต้ ชาวไทยมุสลิมใช้ภาษาพื้นเมือง เรียกว่าภาษายาวี จากสภาพทางภูมิศาสตร์ทำให้ภาคใต้มีความสัมพันธ์กับประเทศในเอเชียอาคเนย์มาโดยตลอด เช่น ค้าขายกับจีนมาตั้งแต่ พุทธศตวรรษที่ 5 จนถึง 16 สินค้าที่ค้าขาย ได้แก่ ไข่มุก เครื่องแก้ว น้ำหอม อัญมณี และนอแรด ในกลางพุทธศตวรรษที่ 10-12 มีการติดต่อกับอินเดีย มีการเผยแผ่ศาสนาพุทธและพราหมณ์ ซึ่งมี อิทธิพลทางด้านศิลปะเป็นอย่างมาก รวมทั้ง วรรณคดี ความเชื ่อ ประเพณี และกฎหมาย จากนั้นในพุทธ ศตวรรษที่ 12-15 มีการค้าเครื่องเทศกับชาวเปอร์เซียและชาวอาหรับ ซึ่งได้นำศาสนาอิสลามมาสู่เกาะสุมาตรา จากนั้นได้ขยายสู่แหลมมลายูถึงประเทศอินโดนีเซีย และเลยมาถึงทางใต้ ของไทยในราวศตวรรษที่ 20 ทำให้ ชาวพื้นเมืองภาคใต้บางส่วนนับถือศาสนาอิสลาม
9 1.1.2 ลักษณะทางสังคมและเศรษฐกิจ เขตสุขภาพที่ 12 มีพรหมแดนติดกับประเทศมาเลเซียทั้งทางบก และทางน้ำกว่า 646.5 กิโลเมตร ประกอบด้วยจังหวัดสตูล สงขลา ยะลา และนราธิวาส ทำให้มีบทบาทสำคัญในการค้าชายแดนและรองรับ นักท่องเที่ยวจากประเทศเพื่อนบ้าน โดยมีด่านผ่านแดนถาวรจำนวน 9 จุด ได้แก่ - ด่านสตูล(ท่าเรือ จ.สตูล – Kuala Perlis (Perlis) - ด่านวังประจัน จ.สตูล - Wang Kelian Checkpoint (Perlis) - ด่านปาดังเบซาร์ จ.สงขลา - Padang Besar ICQs facilitis (Perlis) - ด่านสะเดา จ.สงขลา - Bukit Kayu Hitam CIQ (Kedah) - ด่านบ้านประกอบ จ.สงขลา - Kota Putra, Durian Burung (Kedah) - ด่านเบตง จ.ยะลา - Pengkalan Hulu (Perak) - ด่านบูเก๊ะตา จ.นราธิวาส - Bukit Bunga (Kelantan) - ด่านสุไหง-โกลก จ.นราธิวาส - Rantau Panjang (Kelantan) - ด่านตากใบ จ.นราธิวาส - Pangkalan Kubur (Kelantan) ซึ่งมีมูลค่าการค้ากว่า 571,927.54 ล้านบาท (ในปี 2561) เป็นอันดับ 1 ของประเทศ โดยมีจำนวนผู้ผ่านแดน กว่า 3.6 ล้านคน ซึ่งด่านศุลกากรสะเดามีมูลค่าการค้า และการผ่านแดนสูงสุดในประเทศไทย ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (Gross Provincial Product : GPP) ปี 2560 ในเขตสุขภาพที่ 12 มีมูลค่า กว ่า 529,919 ล้านบาท โดยจังหวัดสงขลามีรายได้ต ่อหัว (Per capita) สูงสุดในเขตสุขภาพที ่ 12 อยู ่ที่ 156,245 บาท และจังหวัดนราธิวาสมีรายได้ต่อหัวต่ำสุดอยู่ที่ 61,765 บาท ประกอบกับรัฐบาลได้มีโครงการพัฒนาเมืองต้นแบบ สามเหลี่ยม มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน เพื่อ ต้องการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมให้กับพื้นที ่ 3 อำเภอในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก ่ อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ให้เป็นเมืองต้นแบบ "การพัฒนาเกษตรอุตสาหกรรมก้าวหน้าผสมผสาน" (Agricultural Industry City) อำเภอสุไหงโก-ลกจังหวัดนราธิวาส ให้เป็นเมืองต้นแบบ "การค้าชายแดนระหว่างประเทศ" (International Border City) อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ให้เป็นเมืองต้นแบบ "การพัฒนาที ่พึ ่งพาตนเองอย่างยั ่งยืน" (Sustainable Development City) และรัฐบาลได้ขยายเมืองต้นแบบไปยังอำเภอจะนะ เพื่อรองรับการเป็น เมืองอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห ่งอนาคต โดยจังหวัดสงขลา และจังหวัดนราธิวาส เป็นพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ ชายแดน (Special Economic Zone) ซึ่งมีศักยภาพสำคัญในการเชื่อมโยงด้านเศรษฐกิจกับประเทศในกลุ่ม ความร่วมมือเขตเศรษฐกิจสามฝ่ายอินโดนีเซีย-มาเลเซีย-ไทย (IMT-GT) การเกษตรเป็น ภาคหลักที่ขับเคลื่อน เศรษฐกิจในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 12 โดยเป็นแหล่งอุตสาหกรรมแปรรูปยางพารา ไม้ยางพารา อุตสาหกรรมแปร รูปอาหารทะเล ที่สำคัญของภาคใต้ 1.2 ประชากร 1.2.1 จำนวนและโครงสร้างจำแนกตามกลุ่มอายุ ตารางที่ 1 จำนวนประชากรจำแนกตามเพศ และกลุ่มอายุ ปี 2561
10 จังหวัด ช่วงอายุ ชาย หญิง รวม จังหวัดตรัง 0 – 4 ปี 18,244 17,053 35,297 5 –14 ปี 44,257 41,645 85,902 15 – 24 ปี 45,644 44,415 90,059 25 – 59 ปี 161,589 167,737 329,326 60 ปีขึ้นไป 41,546 54,753 96,299 รวม 311,280 325,603 636,883 จังหวัดพัทลุง 0 – 4 ปี 11,424 10,737 22,161 5 –14 ปี 33,181 31,633 64,814 15 – 24 ปี 35,013 33,702 68,715 25 – 59 ปี 131,668 135,895 267,563 60 ปีขึ้นไป 39,729 52,931 92,660 รวม 251,015 264,898 515,913 จังหวัดสตูล 0 – 4 ปี 11,949 11,102 23,051 5 –14 ปี 26,237 24,870 51,107 15 – 24 ปี 24,445 23,497 47,942 25 – 59 ปี 78,064 79,949 158,013 60 ปีขึ้นไป 17,755 21,301 39,056 รวม 158,450 160,719 319,169 จังหวัดสงขลา 0 – 4 ปี 44,269 41,596 85,865 5 – 14 ปี 100,675 94,664 195,339 15 – 24 ปี 105,284 100,432 205,716 25 – 59 ปี 330,789 354,699 685,488 60 ปีขึ้นไป 91,365 119,556 210,921 รวม 672,382 710,947 1,383,329 จังหวัดปัตตานี 0 – 4 ปี 31,045 29,665 60,710 5 – 14 ปี 64,079 61,084 125,163 15 – 24 ปี 65,370 61,661 127,031 25 – 59 ปี 153,667 157,474 311,141 60 ปีขึ้นไป 36,097 48,293 84,390 รวม 350,258 358,177 708,435 จังหวัดยะลา 0 – 4 ปี 22,760 21,289 44,049 5 – 14 ปี 47,593 45,050 92,643 15 – 24 ปี 46,522 43,770 90,292 25 – 59 ปี 112,556 116,238 228,794 60 ปีขึ้นไป 27,541 33,692 61,233
11 จังหวัด ช่วงอายุ ชาย หญิง รวม รวม 256,972 260,039 517,011 จังหวัดนราธิวาส 0 – 4 ปี 32,979 31,320 64,299 5 –14 ปี 70,245 66,340 136,585 15 – 24 ปี 68,484 65,136 133,620 25 – 59 ปี 179,508 187,425 366,933 60 ปีขึ้นไป 38,733 48,806 87,539 รวม 389,949 399,027 788,976 รวม 0 – 4 ปี 172,670 162,762 335,432 5 –14 ปี 386,267 365,286 751,553 15 – 24 ปี 390,762 372,613 763,375 25 – 59 ปี 1,147,841 1,199,417 2,347,258 60 ปีขึ้นไป 292,766 379,332 672,098 รวม 2,390,306 2,479,410 4,869,716 ที่มา : ระบบทางการทะเบียน สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ข้อมูล ณ ธันวาคม 2561 http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ จากข้อมูลของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ณ ธันวาคม 2561 พบว ่า ในปี 2561 เขตสุขภาพที่ 12 มีประชากรรวมทั้ง 7 จังหวัด จำนวน 4,869,716 คน เป็นเพศชายจำนวน 2,390,306 คน และเพศหญิงจำนวน 2,479,410 คน โดยจังหวัดสงขลา มีประชากรมากที่สุดจำนวน 1,383,329 คน จำแนกเป็น เพศชายจำนวน 672,382 คน และเพศหญิงจำนวน 710,947 คน ขณะที ่จังหวัดสตูลมี ประชากรน้อยที่สุดจำนวน 319,169 คน จำแนกเป็นเพศชายจำนวน 158,450 คน และเพศหญิงจำนวน 160,719 คน
12 4.74 4.76 4.79 4.81 4.83 4.84 4.86 4.88 4.89 4.90 4.60 4.70 4.80 4.90 5.00 2560 2561 2562 2563 2564 2565 2566 2567 2568 2569 จ านวนประชากร โครงสร้างประชากรจำแนกตามกลุ่มอายุ .ในปี 2561 เขตสุขภาพที่ 12 มีประชากรมากที่สุดอยู่ในกลุ่มอายุ 20- 24 ปี รองลงมาเป็นกลุ่มอายุ 25-29 ปี โดยคิดเป็นร้อยละ 16.57 และ 15.41 ตามลำดับ 1.2.2 สถานการณ์แนวโน้มประชากร (พ.ศ. 2560 -2569) แผนภาพที่ 2 แสดงแนวโน้มประชากร (พ.ศ. 2560 -2569) รูป 1 จำนวนประชากร ปี พ.ศ. 2560-2569 ล้านคน
13 รูป 2 อัตราเพิ่ม ปี พ.ศ. 2560-2569 รูป 3 สัดส่วนประชากรวัยต่างๆ ปี พ.ศ. 2560-2569 ที่มา ข้อมูลจาก e-book การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2583 โดย สำนักงานคณะกรรมการ พัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สถานการณ์แนวโน้มประชากร (พ.ศ. 2560 -2569) จากการคาดประมาณประชากรของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2583 โดย สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติพบว่า เขตสุขภาพที่ 12 จะมีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของประชากรโดยเฉลี่ยปีละประมาณ 2 หมื่นคน โดยคาดการณ์ว่าในปี 2560 เขต สุขภาพที่ 12 จะมีประชากร 4.74 ล้านคน และเพิ่มขึ้น เป็น 4.90 ล้านคนในปี 2569 เมื่อพิจารณาผลการคาดการณ์อัตราการเพิ่มขึ้นของประชากร พบว่าในระยะเวลา 10 ปี ประชากรมีอัตรา การเพิ่มขึ้นลดลงอย่างเห็นได้ชัด จากร้อยละ 0.54 ในปี 2560 ลดลงเป็นร้อยละ 0.24 ในปี 2569 หากพิจารณาผลการคาดการณ์สัดส่วนประชากรวัยต่างๆ จะพบว่า ประชากรวัยเด็กและวัยทำงานมี แนวโน้มลดลง ขณะที่ประชากรสูงอายุเป็นกลุ่มวัยที่มีแนวโน้มสูงขึ้น 0.54 0.50 0.48 0.43 0.40 0.39 0.33 0.33 0.28 0.24 0.00 0.20 0.40 0.60 2560 2561 2562 2563 2564 2565 2566 2567 2568 2569 อัตราเพิ่ม 22.69% 22.47% 21.73% 22.05% 21.83% 21.62% 21.37% 21.17% 21.11% 20.78% 63.10% 62.85% 63.51% 62.32% 61.97% 61.61% 61.22% 60.81% 60.26% 59.93% 14.21% 14.68% 14.76% 15.63% 16.20% 16.78% 17.40% 18.02% 18.63% 19.28% 0% 20% 40% 60% 80% 100% 2560 2561 2562 2563 2564 2565 2566 2567 2568 2569 เด็ก วันแรงงาน สูงอายุ
14 1.3 สถานะสุขภาพ ปีงบประมาณ พ.ศ.2564-2566 1.3.1 จำนวนการเกิดมีชีพและจำนวนการตาย ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 -2566 จังหวัด ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 (คน) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 (คน) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 (คน) จำนวน การเกิด จำนวน การตาย จำนวน การเกิด จำนวน การตาย จำนวน การเกิด จำนวน การตาย ตรัง 5,041 4,039 4,844 4,491 4,609 4,491 พัทลุง 3,317 3,636 3,241 4,116 3,103 4,116 สงขลา 3,202 10,017 3,016 11,127 2,952 11,127 สตูล 15,055 1,765 14,098 1,866 13,957 1,866 ยะลา 9,900 3,252 9,442 3,289 9,827 3,289 ปัตตานี 10,377 4,931 9,856 4,784 9,981 4,784 นราธิวาส 11,321 5,043 10,939 5,170 10,818 5,170 รวม 58,213 32,683 55,436 34,843 55,247 34,843 ที่มาข้อมูล : สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง 1.2.2 การป่วยและการตาย 5 อันดับแรก 5 อันดับแรกผู้ป่วยนอก สาเหตุการป่วยของผู้ป่วยนอก ชาย ร้อยละ หญิง ร้อยละ รวม 1.ความดันโลหิตสูงที่ไม่มีสาเหตุนำ 435,418 33.85 850,746 66.15 1,286,164 2. การติดเชื้อของทางเดินหายใจส่วนบนแบบ เฉียบพลันอื่น ๆ 441,868 42.78 591,043 57.22 1,032,911 3.เบาหวาน 246,738 32.57 510,878 67.43 757,616 4.เนื้อเยื่อผิดปกติ 207,192 32.80 424,559 67.20 631,751 5.ความผิดปกติอื่น ๆ ของฟันและ โครงสร้าง 212,409 36.08 376,385 63.92 588,794 ที่มาข้อมูล : HDC Service วันที่ 16 พ.ย. 2566
15 5 อันดับแรกผู้ป่วยใน สาเหตุการป่วยของผู้ป่วยใน ชาย ร้อยละ หญิง ร้อยละ รวม ปอดบวม 21,001 53.23 18,451 46.77 39,452 ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆของการตั้งครรภ์ และ การคลอด 0 0 21,436 100.00 21,436 การดูแลมารดาอื่น ๆ ที่มีปัญหาเกี่ยวกับทารก ในครรภ์และถุงน้ำคร่ำ และปัญหาที่อาจจะเกิด ได้ในระยะคลอด 0 0 17,964 100.00 17,964 โรคหลอดลมอักเสบ ถุงลมโป่งพองและปอด ชนิดอุดกั้นแบบเรื้อรังอื่น 13,795 78.63 3,750 21.37 17,545 ต้อกระจกและความผิดปกติของเลนส์อื่น ๆ 5,777 42.48 7,821 57.52 13,598 33.85% 42.78% 32.57% 32.80% 36.08% 66.15% 57.22% 67.43% 67.20% 63.92% ความดันโลหิตสูงที่ไม่มีสาเหตุน า การติดเชื้อของทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลันอื่น ๆ เบาหวาน เนื้อเยื่อผิดปกติ ความผิดปกติอื่น ๆ ของฟันและโครงสร้าง ร้อยละสาเหตุการป่วยของผู้ป่วยนอก 5 อันดับแรก หญิง ชาย
16 ที่มาข้อมูล : HDC Service วันที่ 16 พ.ย. 2566 5 อันดับสาเหตุการเสียชีวิต สาเหตุการตาย ชาย ร้อยละ หญิง ร้อยละ รวม หัวใจล้มเหลว ไม่ระบุรายละเอียด 1,276 56.19 995 43.81 2,271 วัยชรา 888 43.06 1,174 56.94 2,062 ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) 359 44.82 442 55.18 801 การหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน 408 55.66 325 44.34 733 โรคเสื่อมของสมองในวัยชรา มิได้จำแนกไว้ที่ใด 301 46.52 346 53.48 647 ที่มาข้อมูล : HDC Service วันที่ 16 พ.ย. 2566 56.19% 43.06% 44.82% 55.66% 46.52% 43.81% 56.94% 55.18% 44.34% 53.48% หัวใจล้มเหลว ไม่ระบุรายละเอียด วัยชรา ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) การหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน โรคเสื่อมของสมองในวัยชรา มิได้จ าแนกไว้ที่ใด ร้อยละสาเหตุการป่วยของผู้ป่วยใน 5 อันดับแรก หญิง ชาย
17 5 อันดับส่งต่อออกนอกจังหวัด 5.1 จำนวนผู้ป่วยส่งต่อนอกเขต 12 (มอ.) โรงพยาบาล ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 (คน) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 (คน) การเปลี่ยนแปลง (เพิ่มขึ้น/ลดลง) เทียบกับปีงบประมาณที่ผ่านมา รพ.หาดใหญ่ 3,018 3,364 เพิ่มขึ้น 11.46 รพ.ยะลา 2,206 2,129 ลดลง 3.49 รพ.ตรัง 2,171 2,178 เพิ่มขึ้น 0.32 รพ.พัทลุง 4,698 4,636 ลดลง 1.32 รพ.สงขลา 4,336 3,291 ลดลง 24.10 รพ.สตูล 3,022 2,757 ลดลง 8.77 รพ.ปัตตานี 4,454 4,437 ลดลง 0.38 รพ.นราธิวาสฯ 2,464 2,531 เพิ่มขึ้น 2.72 รพ.สุไหงโก-ลก 2,388 967 ลดลง 59.51 รพ.เบตง 513 570 เพิ่มขึ้น 11.11 เขตสุขภาพที่ 12 29,270 26,860 ลดลง 8.23 301 408 359 888 1,276 346 325 442 1,174 995 0 500 1000 1500 2000 2500 โรคเสื่อมของสมองในวัยชรา มิได้จ าแนกไว้ที่ใด การหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน ความดันโลหิตสูงไม่ทราบสาเหตุ (ปฐมภูมิ) วัยชรา หัวใจล้มเหลว ไม่ระบุรายละเอียด สาเหตุการตาย 5 อันดับแรก ชาย หญิง
18 ที่มาข้อมูล : จัดทำ PA ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 1.4 ความเฉพาะของพื้นที่ (เช่น EEC / พื้นที่เสี่ยงภัย / ทุรกันดาร / ชายแดน ชายขอบ / เขตเศรษฐกิจพิเศษ) เขตสุขภาพที่ 12 มีประชากรนับถืออิสลามมากที่สุดของประเทศและมีพื้นที่ติดกับประเทศมาเลเซีย กว่า 646.5 กิโลเมตร ประกอบด้วยจังหวัดสตูล สงขลา ยะลา และนราธิวาส ทำให้มีบทบาทสำคัญในการค้าชายแดน และรองรับนักท ่องเที ่ยวจากประเทศเพื ่อนบ้าน โดยมีด ่านผ ่านแดนถาวรจำนวน 9 จุด ซึ ่งมีมูลค ่าการค้ากว่า 571,927.54 ล้านบาท (ในปี 2561) เป็นอันดับ 1 ของประเทศ ประกอบกับรัฐบาลได้มีโครงการพัฒนาเมืองต้นแบบ สามเหลี่ยม มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน เพื่อต้องการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมให้กับพื้นที่ 3 อำเภอในจังหวัดชายแดน ภาคใต้ ได้แก่ อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี ให้เป็นเมืองต้นแบบ "การพัฒนาเกษตรอุตสาหกรรมก้าวหน้าผสมผสาน" (Agricultural Industry City) อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส ให้เป็นเมืองต้นแบบ "การค้าชายแดนระหว่าง ประเทศ" (International Border City) อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ให้เป็นเมืองต้นแบบ "การพัฒนาที่พึ่งพาตนเอง อย่างยั่งยืน" (Sustainable Development City) และรัฐบาลได้ขยายเมืองต้นแบบไปยังอำเภอจะนะ เพื่อรองรับการ เป็นเมืองอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคต โดยจังหวัดสงขลา และจังหวัดนราธิวาส เป็นพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษชายแดน (Special Economic Zone) ซึ่งมีศักยภาพสำคัญในการเชื่อมโยงด้านเศรษฐกิจกับประเทศในกลุ่มความร่วมมือเขต เศรษฐกิจสามฝ่ายอินโดนีเซีย-มาเลเซีย-ไทย (IMT-GT) การเกษตรเป็น ภาคหลักที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจในพื้นที่เขต สุขภาพที่ 12 โดยเป็นแหล่งอุตสาหกรรมแปรรูปยางพารา ไม้ยางพารา อุตสาหกรรมแปรรูปอาหารทะเล ที่สำคัญของ ภาคใต้ ประกอบกับเขตสุขภาพที่ 12 เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ด้านทรัพยากรธรรมชาติ มีแหล่งท่องเที่ยวที่มี ชื่อเสียงกระจายอยู่ทุกจังหวัด ทั้งแหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติ (เกาะหลีเป๊ะ เกาะกระดาน)แหล่งท่องเที่ยวทาง 3,018 2,206 2,171 4,698 4,336 3,022 4,454 2,464 2,388 513 3,364 2,129 2,178 4,636 3,291 2,757 4,437 2,531 967 570 รพ.หาดใหญ่ รพ.ยะลา รพ.ตรัง รพ.พัทลุง รพ.สงขลา รพ.สตูล พ.ปัตตานี รพ.นราธิวาสฯ รพ.สุไหงโก-ลก รพ.เบตง จ านวนผู้ป่วยส่งต่อนอกเขตสุขภาพที่ 12 (มอ.) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
19 เศรษฐกิจ (ย่านการค้าอำเภอหาดใหญ่ ย่านการค้าชายแดน) แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ (มัสยิดกรือเซะ วังยะ หริ่ง) เป็นต้น พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ประสบปัญหาความมั่นคง ที่มีเริ่มจากปี 2547 จนถึงปัจจุบัน สร้าง ความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนอย่างมหาศาล มีผู้เสียชีวิตสะสมแล้วกว่า 7,000 คน ทำให้กระทบต่อ ขวัญกำลังใจและความเป็นอยู่ของประชาชนเป็นอย่างยิ่ง จากสภาพพื้นที่ที่มีความจำเพาะทางภูมิศาสตร์ประวัติศาสตร์ และปัญหาสถานการณ์ความไม่สงบ ชายแดนใต้ ทำให้ภาคใต้ตอนล่าง เป็นสังคมพหุวัฒนธรรมที่มีความแตกต่าง หลากหลายทั้งทางเชื้อชาติภาษา ศาสนา และวัฒนธรรมเป็นความท้าทายของเขตสุขภาพที่ 12 ที่ต้องพัฒนาการเสริมสร้างสุขภาพที่สอดคล้องกับปัญหาและ ความต้องการของประชาชน ดั่งคำกล่าวที่ว่า“พลังพหุวัฒนธรรม ก้าวล้ำคุณภาพบริการ” 1.5 ข้อมูลหน่วยบริการ เป็นข้อมูลแสดงสถานการณ์ของหน่วยบริการภายในเขตสุขภาพในปัจจุบัน (Existing Data) 1.5.1 ข้อมูลศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ (Excellence center) ชื่อหน่วยงาน จังหวัด ระดับ ระดับ Excellent หัวใจ มะเร็ง อุบัติเหตุ และ ฉุกเฉิน ทารก แรกเกิด ปลูก ถ่าย อวัยวะ รพ.ตรัง ตรัง A 2 2 2 1 รพ.ยะลา ยะลา A 2 2 2 1 รพ.หาดใหญ่ สงขลา A 1 1+ 1+ 1+ 1 รพ.นราธิวาสราชนครินทร์ นราธิวาส S 3 3 2 2 รพ.ปัตตานี ปัตตานี S 3 3 2 2 รพ.พัทลุง พัทลุง S 3 3 2 2 รพ.สงขลา สงขลา S 3 3 2 2 รพ.สตูล สตูล S 3 3 2 2 รพ.สุไหงโก-ลก นราธิวาส M1 รพ.เบตง ยะลา M1
20 1.5.2 ระดับทุติยภูมิ (Secondary Care) ระดับตติยภูมิ (Tertiary Care) ที่ จังหวัด ระดับหน่วยบริการ รวม A S M1 M2 F1 F2 F3 1 ตรัง 1 1 2 6 10 2 พัทลุง 1 1 1 8 11 3 สตูล 1 1 4 1 7 4 สงขลา 1 1 1 3 11 17 5 ปัตตานี 1 1 1 9 12 6 ยะลา 1 1 2 4 8 7 นราธิวาส 1 1 3 8 13 เขตสุขภาพที่ 12 3 5 2 4 13 50 1 78 1.4.3 ระดับปฐมภูมิ(Primary Care) ที่ จังหวัด ระดับปฐมภูมิ รวม รพ.สต. ถ่าย โอนไปยัง อปท. P1 สสอ. (PCC+เขตเมือง) P2 (รพ.สต.) ระดับ S ระดับ M ระดับ L 1 ตรัง 9 101 15 125 0 10 2 พัทลุง 73 50 1 124 33 11 3 สตูล 18 30 7 55 3 7 4 สงขลา 53 99 23 175 23 16 5 ปัตตานี 32 79 18 129 32 12 6 ยะลา 21 55 5 81 0 8 7 นราธิวาส 14 85 12 111 0 13 เขตสุขภาพที่ 12 220 499 81 800 91 78
21 1.4.4 หน่วยบริการสังกัดกรม ภาครพ.รัฐอื่น มหาวิทยาลัย เอกชน ในเขตสุขภาพที่ 12 ลำดับ จังหวัด อำเภอ โรงพยาบาล จำนวนเตียง 1 สงขลา หาดใหญ่ รพ.ราษฎร์ยินดี 200 2 สงขลา หาดใหญ่ รพ.มิตรภาพสามัคคี 56 3 สงขลา หาดใหญ่ รพ.ศิครินทร์ 120 4 สงขลา หาดใหญ่ รพ.กรุงเทพ -หาดใหญ่ 180 5 สงขลา สะเดา รพ.พัทยเวช 30 6 ยะลา เมือง โรงพยาบาลสิโรรส 60 7 ปัตตานี เมือง โรงพยาบาลสิโรรส 30 8 ตรัง เมือง โรงพยาบาลตรังรวมแพทย์ 150 9 ตรัง เมือง โรงพยาบาลราชดำเนิน 50 10 ตรัง เมือง โรงพยาบาลวัฒนแพทย์ 120 11 ตรัง ห้วยยอด สถานพยาบาลเอกชนห้วย ยอด 10 12 พัทลุง เมือง โรงพยาบาลปิยะรักษ์ 50 รวม 1056 ลำดับ จังหวัด โรงพยาบาล กระทรวง จำนวนเตียง 1 ปัตตานี รพ.ค่ายอิงคยุทธบริหาร กลาโหม 30 2 สงขลา รพ.ฐานทัพเรือสงขลา กลาโหม 15 3 สงขลา รพ. ค่ายเสนาณรงค์ กลาโหม 60 4 สงขลา รพ. กองบิน 56 กลาโหม 10 5 สงขลา รพ. สงขลานครินทร์ ศึกษาธิการ 853 6 สงขลา รพ. ทันตกรรม มอ. ศึกษาธิการ 10 7 นราธิวาส รพ. กัลยานิวัฒนาการุณย์ ศึกษาธิการ 30 รวม 978
22 โรงพยาบาลภาครัฐ สังกัดกรม อื่นๆ ลำดับ จังหวัด โรงพยาบาล สังกัด จำนวนเตียง 1 สงขลา รพ.ธัญญารักษ์สงขลา กรมการแพทย์ 200 2 สงขลา รพ.จิตเวชสงขลาราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต 300 3 ปัตตานี รพ.ธัญญารักษ์ปัตตานี กรมการแพทย์ 110 4 ตรัง รพ.ผิวหนัง ตรัง กรมการแพทย์ 60 6 ยะลา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามยัที่12 กรมอนามัย 60 รวม 730 2,778 1,056 992 730 รวม รพ.เอกชน รพ.สังกัดกระทรวง อนื่ๆ รพ.สังกัดกรม อนื่ๆ จ ำนวนเตียง
23 บทที่ 2 แผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ คำชี้แจงสามารถใช้ข้อมูล 1) แบบฟอร์มทบทวนแผนพัฒนาศักยภาพหน่วยบริการ ตามหนังสือที่สธ 0209.05/15091 ลงวันที่ 7 มิถุนายน 2566 2) แบบฟอร์มแผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (SAP) ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2567-2569) หนังสือที่ สธ 0209.05/30320 ลงวันที่ 2 พฤศจิกายน 2566 2.1 นโยบายการจัดทำแผนการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข มีนโยบายทศวรรษแห ่งการยกระดับศักยภาพระบบบริการสาธารณสุขไทย เป็น “โรงพยาบาลของประชาชน” เพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ มาตรฐาน เพิ่มศักยภาพการบริการ ให้เป็นไปตามมาตรฐาน รวมถึงการจัดบริการให้เป็นไปตามความต้องการของประชาชนและความพร้อมของ พื้นที ่ เพื ่อตอบสนองแนวโน้มความเปลี ่ยนแปลงของสังคมและประชากร และเทคโนโลยีต ่าง ๆ รวมทั้ง เทคโนโลยีทางการแพทย์ ตลอดจนความต้องการด้านสุขภาพของประเทศ กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข จึงได้กำหนดนิยามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (SAP) โดยแบ่งเป็น 3 ระดับ ดังนี้ ตารางที่ 1 นิยามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (SAP) โรงพยาบาลชุมชน (Standard Hospital) : S โรงพยาบาลชุมชนพลัส(Standard plus Hospital) : S+ - เป็นโรงพยาบาลระดับทุติยภูมิ รับส่งต่อผู้ป่วยใน ระดับอำเภอ มีการจัดบริการเวชศาสตร์ครอบครัว การแพทย์ฉุกเฉิน และการบริการสาขาพื้นฐานหลักที่ จำเป็นรองรับปัญหาของชุมชนตามบริบทของพื้นที่ ได้แก่ อายุรกรรม กุมารเวชกรรม บริการเวชกรรม ฉุกเฉิน ตามความจำเป็น รวมทั้งการดูแลระยะเปลี่ยน ผ่านผู้ป่วยกึ่งเฉียบพลัน (Intermediate Care) และ สนับสนุนเครือข่ายบริการปฐมภูมิของแต่ละอำเภอ - มีภารกิจด้านการเรียนการสอนด้านการดูแลปฐมภูมิ และงานวิจัยทางการแพทย์และสาธารณสุขในระดับ จังหวัด - เป็นโรงพยาบาลระดับทุติยภูมิที่มีขีด ความสามารถ บางสาขาถึงระดับโรงพยาบาลทั่วไป แต่ ปัจจัยพื้นฐาน ยังไม่ครบที่จะเป็นระดับโรงพยาบาลทั่วไปทั้งหมด มีขีดความสามารถรองรับผู้ป่วยที่ยุ่งยากซับซ้อน ระดับเชี่ยวชาญเฉพาะบางสาขาเช่น การมี semi ICU รองรับผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ มีบริการ สูติ - นรีเวชกรรมศัลยกรรมหรือสาขาอื่นที่จำเป็นตาม ความต้องการทางด้านสุขภาพของประชาชน หรือ บริบทของพื้นที่ - มีภารกิจด้านการเรียนการสอนด้านการดูแล ปฐมภูมิการดูแลแพทย์เพิ่มพูนทักษะและงานวิจัย ทางการแพทย์และสาธารณสุขในระดับจังหวัดถึง ระดับเขตสุขภาพ
24 ตารางที่ 1 นิยามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (SAP) (ต่อ) โรงพยาบาลทั่วไป (Academy Hospital) : A โรงพยาบาลทั่วไปพลัส(Academy plus Hospital) : A+ - เป็นโรงพยาบาล ระดับตติยภูมิ รับส่งต่อผู้ป่วย ที่ซับซ้อนมากขึ้น มีขีดความสามารถรองรับผู้ป่วย ที่ยุ่งยากซับซ้อนระดับเชี่ยวชาญเฉพาะ มีการจัดบริการ โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทั้งสาขาหลัก สาขารอง ครบทุกสาขา และสาขาย่อยบางสาขา สามารถรองรับผู้ป่วยส่งต่อจาก หน่วยบริการทุติยภูมิภายในจังหวัด โดยมีอย่างน้อย 1 แห่ง ต่อจังหวัด มีห้องผ่าตัดมาตรฐาน มีบริการวิสัญญี บริการห้อง ICU และมีบริการสาขารอง เช่น บริการ คลินิกจักษุ หู คอ จมูก - มีภารกิจด้านแพทยศาสตร์ศึกษาของแพทย์ศาสตร์ บัณฑิต และงานวิจัยทางการแพทย์และสาธารณสุขใน ระดับเขต - เป็นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ รับส่งต่อผู้ป่วย ที่ซับซ้อนระดับสูงบางสาขา แต่การบริการยังไม่ ครบที่จะเป็นระดับโรงพยาบาลศูนย์มีขีด ความสามารถรองรับผู้ป่วยที่ต้องการการรักษาที่ ยุ่งยากซับซ้อนระดับเชี่ยวชาญและเทคโนโลยีขั้น สูงและมีราคาแพงบางอย่าง มีการจัดบริการโดย แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ทั้งสาขาหลัก สาขารอง และสาขาย่อยครบทุก สาขาตามความจำเป็น บริการห้อง ICU เฉพาะทาง -มีภารกิจด้านแพทยศาสตร์ศึกษาของแพทย์ ศาสตร์บัณฑิตระดับการศึกษาต่อเนื่องผู้เชี่ยวชาญ สาขาหลักบางสาขา และงานวิจัยทางการแพทย์ และสาธารณสุขในระดับเขตถึงระดับประเทศ โรงพยาบาลศูนย์ (Premium Hospital) : P โรงพยาบาลศูนย์พลัส (Premium plus Hospital) :P+ - เป็นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ ระดับสูง โดยให้มี ครอบคลุมทุกเขตสุขภาพ ขีดความสามารถรองรับผู้ป่วย ที่ต้องการการรักษาที่ยุ่งยากซับซ้อนระดับเชี่ยวชาญและ เทคโนโลยีขั้นสูงและมีราคาแพง (Advance & Sophisticate Technology) มีการจัดบริการโดยแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญทั้งสาขาหลัก สาขารอง และสาขาย่อยครบ ทุกสาขาตามความจำเป็น ทั้งนี้โรงพยาบาลระดับ P บาง แห่งถูกกำหนดเป็นศูนย์ความเชี่ยวชาญใน 5 สาขา (สาขา โรคหัวใจ สาขาโรคมะเร็ง สาขาอุบัติเหตุและฉุกเฉิน สาขาทารกแรกเกิด สาขาการรับบริจาคและปลูกถ่าย อวัยวะที่ไม่ซับซ้อนเช่นปลูกถ่ายกระจกตา) สามารถ รองรับผู้ป่วยส่งต่อจากระดับตติยภูมิ ภายในเขตสุขภาพ เดียวกันและเขตใกล้เคียง - เป็นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ ระดับสูงมาก โดยให้มี ครอบคลุมบางเขตสุขภาพที่มีความพร้อมขีด ความสามารถรองรับผู้ป่วยที่ต้องการการรักษาที่ ยุ่งยากมากซับซ้อนระดับเชี่ยวชาญและเทคโนโลยีขั้น สูงและมีราคาแพง(Advance & Sophisticate Technology) มีการจัดบริการโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ทั้งสาขาหลัก สาขารอง และสาขาย่อย ทุกสาขา เช่น การผ่าตัดที่ยุ่งยากซับซ้อนใช้ เทคโนโลยีชั้นสูงมากการผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะ การผ่าตัดโดยใช้หุ่นยนต์การผ่าตัดเส้นเลือดใหญ่ หัวใจ การรักษาด้วยวิธีผ่านสายสวนหลอดเลือด สมอง - มีภารกิจด้านแพทยศาสตร์ศึกษาของแพทย์ ประจำบ้านเฉพาะทางต่อยอด การอบรมพยาบาล
25 โรงพยาบาลศูนย์ (Premium Hospital) : P โรงพยาบาลศูนย์พลัส (Premium plus Hospital) :P+ - มีภารกิจด้านแพทยศาสตร์ศึกษาของแพทย์ประจำบ้าน เฉพาะทาง การอบรมพยาบาลเฉพาะทาง และงานวิจัย ทางการแพทย์และสาธารณสุขในระดับประเทศ เฉพาะทางที่ซับซ้อนและงานวิจัยทางการแพทย์ และสาธารณสุขในระดับนานาชาติ ที่มา : กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ทั้งนี้ โรงพยาบาลแต่ละระดับอาจมีการพัฒนาศักยภาพในการจัดบริการเพิ่มเติมตามความต้องการ ของประชาชนและบริบท รวมทั้งศักยภาพและความพร้อมของพื้นที่ โดยที่การจัดบริการแต่ระดับต้องมีการ จัดระบบการรับ - ส่งต่อผู้ป่วย (Referral System) ที่มีความเหมาะสม เชื่อมโยงทุกระดับได้อย่างไร้รอยต่อ เพื่อ เพิ่มการเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ มาตรฐาน โดยสามารถสรุปได้ดังนี้ ตารางที่ 2 การยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (SAP) ที่มา : มติที่ประชุมสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ครั้งที่ 4/2566 เมื่อวันที่ 18 เม.ย. 2566
26 2.2 สรุปวิเคราะห์สถานการณ์ ปัญหา/โอกาสพัฒนาการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ สถานการณ์ 1. สุขภาพประชาชนเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ยังคงอยู่ในอัตราสูง และมีความต้องการใช้บริการดูแล รักษาด้วยเทคโนโลยีที่ซับซ้อนเพิ่มมากขึ้น ได้แก่ โรคหัวใจ โรคมะเร็ง การติดเชื้อกระแสโลหิต ทารกแรกเกิด โรคหลอดเลือดสมอง 2. การค้นหา คัดกรองผู้ป่วยเพื่อป้องกันโรคได้ต่ำกว่าเกณฑ์ เช่น โรคมะเร็งปากมดลูก CVD Score ฟันผุในเด็กพัฒนาการเจริญเติบโตเด็ก ปัญหายาเสพติด ต้อกระจก 3. การควบคุมโรคเบาหวาน ความดันสูง ชะลอไตเสื่อม มีค่าต่ำกว่าเกณฑ์ 4. ผู้ป่วยบาดเจ็บสาเหตุจากอุบัติเหตุทางถนนอัตราสูง ต้องใช้บริการห้องผ่าตัดจำนวนมาก 5. ยังคงมีการปฏิเสธรับส่งต่อผู้ป่วยจาก รพ.แม่ข่ายระดับโซน และมีการส่งต่อข้ามโซน 6. การเข้าถึงบริการอื่น ๆ เช่น การผ่าตัด การรับส่งกลับผู้ป่วย ระบบสำรองยาจำเป็น วิเคราะห์สถานการณ์ จุดแข็ง 1. หน่วยบริการระดับ A-S มีแพทย์เฉพาะทางครอบคลุมสาขาโรคที่เป็นจุดมุ่งเน้นของเขตสุขภาพ 2. หน่วยบริการระดับรอง มีความสามารถรองรับการดูแลรักษาผู้ป่วยส่งกลับจาก รพ. แม่ข่ายได้เพิ่มขึ้น 3. มี Mapping การส่งต่อรักษากรณีเกินศักยภาพที่ชัดเจน 4. บุคลากรแต่ละหน่วยบริการมีทักษะ และศักยภาพสูง จุดอ่อน 1. วิชาชีพทางการแพทย์สาขาสำคัญ ขาดแคลนมีภาระงานเกินอัตรากำลัง ได้แก่ พยาบาล นักรังสีเทคนิค นักเทคโนโลยีหัวใจ นักฟิสิกส์ นักกิจกรรมบำบัด 2. รพศ./รพท.เตียง IPD แออัด: รพช. ส่วนใหญ่ไม่มีศักยภาพดูแลผู้ป่วยพ้นระยะวิกฤตได้ทันที ทำให้อัตราการครองเตียงต่ำ 3.ข้อมูลไม่สามารถนำมาวิเคราะห์ใช้เพื่อการพัฒนาได้ เพราะระบบการจัดการขอมูลรายหน่วยบริการไม่สมบูรณ์ โอกาส 1. ได้รับสนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติมจากหน่วยงานอื่น 2. ประสานความร่วมมือการพัฒนาบริการภายในเขตสุขภาพ จากศูนย์วิชาการ กระทรวงอื่น 3. รพ.เอกชนในพื้นที่มีศักยภาพรองรับบริการในโรคฉุกเฉิน ซับซ้อน 4. สปสช. สนับสนุนข้อมูลเพื่อใช้ในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง อุปสรรค 1. มี 2 จังหวัดมีพื้นที่เกาะห่างไกล การเดินทางโดยเรือ ภูมิศาสตร์ทางบก ใช้เวลาเดินทางถึงรพ.แม่ข่ายโซน เกิน 2 ชม. หลายจังหวัด และมีความเสี่ยงถูกซุ้มทำร้ายในเวลากลางคืน
27 2. การขยายงานของหน่วยบริการทำได้ยาก เพราะกรอบอัตรากำลังไม่เอื้อ 3. ค่าตอบแทนแต่ละวิชาชีพ มีความแตกต่างของแต่ละหน่วยบริการ ทำให้การโอนย้าย เปลี่ยนงานของบุคลากรสูง 4. การเข้าใจ เข้าถึง ความเชื่อในข้อมูลด้านสุขภาพที่ถูกต้องของผู้ป่วย และครอบครัว 5. ความไม่ชัดเจนเชิงนโยบายในการถ่ายโอน หน่วยบริการไปสังกัดหน่วยงานท้องถิ่น แนวทางการพัฒนา/แนวทางการแก้ไข 1. ปรับโครงสร้างและระบบการส่งต่อ 1. ปรับระบบ CSO ทุกจังหวัด : ประธานคณะกรรมการ CSO ประธานร่วมในแต่ละ Service Plan 2. มีการจัดการสอดคล้องกับ SP ด้านกำลังคน ระบบ และครุภัณฑ์ 3. ระบบส่งต่อ : Self contain และ Seamless Refer 4. Self-contain โดยการจัดตั้งศูนย์ส่งต่อใน รพศ./รพท. และ แนวทางการส่งต่อ รพศ. 5. Seamless refer - Refer Back System - สร้าง Home Ward 2. พัฒนาโรคที่เป็นจุดเน้น 1. มะเร็ง: คัดกรองมะเร็งลำไส้ มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก ขยายการให้บริการและสร้างเครือข่าย 2. ตา: คัดกรอง DR ด้วย AI, Node ผ่าตัดต้อกระจกโดยเครื่องเช่า เด็กไทยสายตาดี 3. Stroke: HNA, Sky doctor 4. STEMI: Network การใช้ทรัพยากรร่วม, HNA 5. Sepsis: Rapid Response System, Early Recognition & Refer (lactate driven protocol) 6. Newborn: Transport ventilator, HFOV, Nitric oxide 7. Organ Transplant: เร่งดำเนินการ (ไต ตา ไขกระดูก) ศูนย์ปลูกถ่ายอวัยวะใน รพศ. 8. NCD: Value based healthcare --> COPD, Telehealth 9. MCH: One province One labor room 3. พัฒนาลดความแออัด ลดคิว 1. การสวนหัวใจ การผ่าตัดหัวใจ 2. การผ่าตัดเส้นเลือดเพื่อฟอกไต (vascular access) 3. การส่องตรวจผ่านกล้อง : คัดกรองโรคระบบทางเดินอาหาร (Endoscopy) 4. ICU without walls
28 2.3 เป้าหมายการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ 2.3.1 แผนการปรับระบบบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขตามนโยบาย SAP(Service Re-design) ของหน่วยบริการทุกแห่ง ปี พ.ศ. 2566 – 2570 มีแผนปรับระบบบริการสุขภาพ ดังนี้ หน่วย บริการ ระดับ (SAP) จำนวน เตียง The Must (สาขาที่ให้บริการ) The Best (สาขาที่ให้บริการเพิ่ม) รพ.หาดใหญ่ P+ 764 - Heart Surgery - บริการเวชศาสตร์นิวเคลียร์ -บริการ Mobile ECMO -เพิ่มเครื่อง linac 1 เครื่อง -พัฒนางาน ER คุณภาพ -Trauma Embolization Toxicology - Advanced Heart Sx - Transplant : liver - Transplant : Heart - Cornea Center - Cornea node ที่ รพ.นาทวี (A) และ รพ.จะนะ (S) - Glaucoma Surgery รพ.ตรัง P+ 553 - Heart Surgery - พัฒนาบริการรักษาจี้ กระแสไฟฟ้า - หัวใจ ผ่าตัดหัวใจเด็ก - Sky Doctor - Harvest ผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจแบบปิด บริการฉายแสง -ROP laser - Transplant : Cornea - Transplant : Kidney รพ.ยะลา P+ 512 - Heart Surgery - Sky Doctor เริ่มบริการฉายแสง พัฒนางาน ER คุณภาพทั้งจังหวัด Mobile ER / visual ER นิติเวช - Transplant : Cornea รพ. พัทลุง P 592 - Heart Surgery -Complex AOC -นิติเวช -Cooling - Transplant: Cornea - Retina - Cataract Node (รพ.ควนขนุน) - Glaucoma Surgery รพ.สงขลา P 527 - ปรับมี CCU 8 เตียง
29 หน่วย บริการ ระดับ (SAP) จำนวน เตียง The Must (สาขาที่ให้บริการ) The Best (สาขาที่ให้บริการเพิ่ม) -ห้องสวนหัวใจ - Intervention Radiology (IR) - Cooling - Harvest - Transplant : Cornea - Transplant : Kidney รพ.นราธิวาส P 407 - Sky Doctor -บริการสวนหัวใจ -เพิ่มเตียง NICU รพ.ปัตตานี P 504 - Therapeutic Hypothermia -เปิด CCU 8 เตียง บริการสวนหัวใจ -พัฒนาขีดความสามารถการให้ยาเคมี บำบัด -เปิด NSICU -นิติเวช รพ.สตูล P 345 - Sky Doctor -Burn unit - Cooling -บริการเวชศาสตร์ทางทะเล (รพ.ละงู) - Hyperbaric Chamber ( รพ.ละงู) - Cataract Surgery (ละงู) รพ.เบตง A+ 170 -Sky Doctor -เพิ่มเตียง NICU รพ.สุไหงโกลก A+ - Sky Doctor -เพิ่มเตียง NICU - Retina รพ.ห้วยยอด จ.ตรัง A 100 - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัด กระดูก ล้างไต ผ่าตัดสูติกรรม มี Major board ครบ - เพิ่ม HF Clinic - OPDจิตเวช - มี Ward ICU , NICU - Chemotherapy รพ.ควนขนุน จ.พัทลุง A 90 - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัด กระดูก ล้างไต มี Major board ครบ - เพิ่ม HF Clinic, ICU, Cataract node - Ward ICU 6 bed - NICU 2 bed, OR +3 ห้อง, เพิ่ม IPD ศัลยกรรมและสูติกรรม -IMC ward
30 หน่วย บริการ ระดับ (SAP) จำนวน เตียง The Must (สาขาที่ให้บริการ) The Best (สาขาที่ให้บริการเพิ่ม) รพ.นาทวี จ.สงขลา A 150 - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัด กระดูก ล้างไต MICU, HF Clinic มี Major Minor board ครบ ยกเว้นจักษุ Semi-NICU - ผ่าตัดเปลี่ยนหัวเข่า ผ่าตัดตา - OPD จิตเวช รพ.ละงูจ. สตูล A 93 - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดตา ขาดสูติกรรม - เพิ่ม HF Clinic, OPD จิตเวช - เพิ่มฟอกไต HD = 15 เครื่อง - Ward ICU เวชศาสตร์ฟื้นฟู - เวชศาสตร์ทางทะเล - Mammogram - IPD จิตเวช - Stroke unit รพ.สายบุรี จ.ปัตตานี A 136 -Major boardครบ ผ่าตัด ศัลยกรรม ผ่าตัดสูติกรรม คลินิก อายุรกรรม IPDสูติกรรม 1 หอ มีส่องกล้องทางเดินอาหาร ไม่ มีออร์โธปิดิกส์ - เพิ่ม HF Clinic Ward ICU 8 bed OR +1 ห้อง - OPDจิตเวช IPDศัลยกรรม ผ่าตัดกระดูก บริการเฉพาะทางครบ รังสีวิทยา เวช ศาสตร์ฟื้นฟู รพ.ระแงะ จ.นราธิวาส A 130 - ผ่าตัดศัลยกรรม ฟอกไตหน้า ท้อง - ฟอกไต HD, Ward ICU 6 bed, NICU, Stroke Unit, CT Scan, HF Clinic - ผ่าตัด ODS/MIS, ผ่าตัดสูติกรรม - IPDจิตเวช - ผ่าตัดต้อกระจก HF Clinic - ศูนย์ผ่าตัดเส้นเลือดฟอกไต รพ.ย่านตาขาว จ.ตรัง S+ 94 - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดสูติ กรรม ห้องผ่าตัด 1 ห้อง คลินิกเด็ก คลินิกผู้สูงอายุ - เพิ่ม HF Clinic - OPD จิตเวช NMICU, Ward ICU รพ.กันตัง จ.ตรัง S+ 95 Geriatric clinic - เพิ่มวาฟารินคลินิก IPDอายุรกรรม ผ่าตัดต้อกระจก OPD/IPD-จิตเวช - ฟอกไต HD 8 เครื่อง บริการOR 1 ห้อง ผ่าตัดศัลยกรรม
31 หน่วย บริการ ระดับ (SAP) จำนวน เตียง The Must (สาขาที่ให้บริการ) The Best (สาขาที่ให้บริการเพิ่ม) - ฟอกไต HD 12 เครื่อง - OPD-IMC รพ.ตะโหมด จ.พัทลุง S+ 32 - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดสูติ กรรรม - IMC ward - OPD/IPD จิตเวช HF clinic - ฟอกไต HD - มี MICU รพ.ควน กาหลง จ.สตูล S+ 37 - OPD-จิตเวช - บริการอายุรกรรม OPD-IMC - คลินิกเด็ก รพ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี S+ 104 - คลินิกอายุรกรรม ฟอกไต HD, CT Scan Thrombolytic OPD-จิตเวช Palliative - Stroke unit, บริการผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดสูติกรรม คลินิกเด็ก - Ward ICU - Full IPD-IMC รพ.ยะรัง จ.ปัตตานี S+ 72 -บริการพื้นฐานให้มีศักยภาพ - Palliative, OPD-จิตเวช - เริ่มคลินิกอายุรกรรม NCD, STEMI Thrombolytic - OPD-IMC รพ.สะเดา จ.สงขลา S+ 60 -บริการทั่วไปไม่เฉพาะทาง -อายุรกรรม สูติกรรม เด็ก -CT Scan - เพิ่ม HF clinic - Thrombolytic, Stroke unit - ผ่าตัดศัลยกรรม - ผ่าตัดกระดูก OPD-จิตเวช รพ.รัตภูมิ จ. สงขลา S+ 73 บริการทั่วไป - Emergency คลินิกอายุรกรรม - คลินิกเด็ก - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดสูติกรรม รพ.จะนะ จ.สงขลา S+ 64 บริการทั่วไป +Emergency , อายุรกรรม เด็ก สูติกรรม - ผ่าตัดตา เพิ่ม HF Clinic - ผ่าตัดศัลยกรรม ICU ward - ผ่าตัดกระดูก - บริการอาชีวเวชกรรม รพ.ระโนด จ.สงขลา S+ 62 บริการทั่วไป - Emergency, คลินิกอายุรกรรม เพิ่ม HF Clinic - คลินิกเด็ก - ผ่าตัดศัลยกรรม รพ.นาหม่อม S+ 30 บริการทั่วไป - ศัลยกรรมส่องกล้อง - คลินิกอายุรกรรม
32 หน่วย บริการ ระดับ (SAP) จำนวน เตียง The Must (สาขาที่ให้บริการ) The Best (สาขาที่ให้บริการเพิ่ม) จ.สงขลา - Emergency รพ.เทพา จ.สงขลา S+ 60 บริการทั่วไป +คลินิกเด็ก - Emergency, Sick newborn 4 bed, คลินิกอายุรกรรม - IPD-จิตเวช รพ.ยะหา จ.ยะลา S+ 72 - เพิ่ม HF Clinic - ผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดสูติกรรม SemiICU 4 bed, Sick newborn 1 ward, IPD-IMC รพ.รามัน จ.ยะลา S+ 80 - มี OR 1 ห้อง ผ่าตัด ศัลยกรรม ODS คลินิก ANC คุณภาพ คลินิกเด็ก IPD Special Med, Ped, Obstetric , IPD-IMC, IPDจิตเวช Sick newborn 4 เตียง , CT Scan - ฟอกไต HD = 8 เครื่อง - เพิ่มเตียง IPD-จิตเวช = 15 เตียง , Palliative, IPD-IMC 4 bed (refer back) รพ.ตากใบ จ.นราธิวาส S+ 117 -บริการ Major non-OR, CAPD, IPDเด็ก - CT Scan, ฟอกไต HD, Thrombolytic, Stoke unit, NICU - Vascular Access, CMU 4 Zon - บริการสูติกรรม / ICU 2 bed รพ.รือเสาะ จ.นราธิวาส S+ 82 - คลินิกอายุรกรรม บริการ CAPD - คลินิกเด็ก คลินิกยาเสพติด - ผ่าตัดต้อกระจก IPD-IMC 2.4 แนวทางการพัฒนาการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2567-2569) โดยสรุปประเด็นสำคัญ ระดับ A : รพ.ห้วยยอด รพ.ควนขนุน รพ.นาทวีรพ.ละงูรพ.สายบุรีรพ.ระแงะ - การผ่าตัดศัลยกรรม ผ่าตัดกระดูก ผ่าตัดสูติกรรม ผ่าตัดเปลี่ยนหัวเข่า ผ่าตัดตา - เพิ่มบริการ HF Clinic, ICU, Stroke Unit, Cataract node,Ward ICU, NICU , Semi-NICU - เพิ่ม OPD จิตเวช, IPD ศัลยกรรมและสูติกรรม,IPD จิตเวช - เพิ่มบริการล้างไต,รังสีวิทยา, เวชศาสตร์ฟื้นฟู,เวชศาสตร์ทางทะเล - เพิ่มศูนย์ผ่าตัดเส้นเลือดฟอกไต,คลินิกส่องกล้องทางเดินอาหาร, CT Scan
33 ระดับ S+ : รพ.ย่านตาขาว รพ.กันตัง รพ.ตะโหมด รพ.ควนกาหลง รพ.โคกโพธิ์ รพ.ยะรัง รพ.สะเดา รพ.รัตภูมิ รพ.จะนะ รพ.ระโนด รพ.นาหม่อม รพ.เทพา รพ.ยะหา รพ.รามัน รพ.ตากใบ รพ.รือเสาะ - การผ่าตัดศัลยกรรม ,ODS ,ผ่าตัดสูติกรรม , ผ่าตัดต้อกระจก IPD-IMC , ผ่าตัดกระดูก, ศัลยกรรมส่องกล้อง, - เพิ่มบริการ HF Clinic, ฟอกไต HD +CAPD,คลินิกเด็ก คลินิกยาเสพติด - เพิ่ม OPD + IPD จิตเวช, Ward MCIU,ICU,Semi-ICU , Sick newborn , IPD-IMC, - เพิ่มวาฟารินคลินิก IPDอายุรกรรม, คลินิกเด็ก ,คลินิกยาเสพติด , OPD-IMC - CT Scan, Chemotherapy 2.4.1 แผนพัฒนาศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ (Excellence center) ปี พ.ศ. 2566 - 2570 ปี พ.ศ. 2566 - 2570 มีแผนจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ใน 5 สาขา คือ สาขาหัวใจและ หลอดเลือด สาขามะเร็ง สาขาการบาดเจ็บและการแพทย์ฉุกเฉิน สาขาทารกแรกเกิด และสาขาการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะ ดังนี้ หน่วย บริการ ระดับ สาขา แผนศูนย์ความเป็นเลิศ ปี 2566 ปี 2567 ปี 2568 ปี 2569 ปี 2570 รพ.ตรัง P+ หัวใจ 2 1 1 1 1 มะเร็ง 2 2 2 1 1 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 2 2 2 2 2 ทารกแรกเกิด 2 1 1 1 1 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3 รพ.ยะลา P+ หัวใจ 2 2 2 2 2 มะเร็ง 2 2 1 1 1 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 2 1 1 1 1 ทารกแรกเกิด 2 2 1 1 1 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3 รพ. หาดใหญ่ P+ หัวใจ 2 2 2 1 1 มะเร็ง 1+ 1+ 1+ 1+ 1+ อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 1+ 1+ 1+ 1+ 1+ ทารกแรกเกิด 1+ 1+ 1+ 1+ 1+ เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 1+ 1+ 1+ 1+ 1+
34 หน่วย บริการ ระดับ สาขา แผนศูนย์ความเป็นเลิศ ปี 2566 ปี 2567 ปี 2568 ปี 2569 ปี 2570 นราธิวาส P หัวใจ 3 3 2 2 2 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3 3 3 3 3 ทารกแรกเกิด 3 3 3 3 3 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3 ปัตตานี P หัวใจ 3 3 3 2 2 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 2 2 2 2 2 ทารกแรกเกิด 3 3 3 3 3 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3 รพ.พัทลุง P หัวใจ 2 2 2 2 2 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3 3 3 3 3 ทารกแรกเกิด 3 3 3 3 3 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3 รพ.สงขลา P หัวใจ 3 3 2 2 2 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3 3 3 3 3 ทารกแรกเกิด 2 2 2 2 2 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 2 รพ.สตูล P หัวใจ 3 3 3 2 2 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3 3 3 3 3 ทารกแรกเกิด 3 3 3 3 3 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3
35 หน่วย บริการ ระดับ สาขา แผนศูนย์ความเป็นเลิศ ปี 2566 ปี 2567 ปี 2568 ปี 2569 ปี 2570 รพ.สุไหงโกลก A+ หัวใจ 3 3 3 3 3 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3 3 3 3 3 ทารกแรกเกิด 3 3 3 3 3 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3 รพ.เบตง A+ หัวใจ 3 3 3 3 3 มะเร็ง 3 3 3 3 3 อุบัติเหตุและฉุกเฉิน 3 3 3 3 3 ทารกแรกเกิด 3 3 3 3 3 เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ 3 3 3 3 3
36
37
38
39 2.4.2 แผนการปรับระบบบริการปฐมภูมิ ยุทธศาสตร์ระบบบริการปฐมภูมิและสุขภาพองค์รวม เขตสุขภาพที่ 12 วิสัยทัศน์: ระบบบริการปฐมภูมิ เขตสุขภาพที่ 12 เป็นที่ศรัทธา เข้าถึง พึ่งได้ และยอมรับของประชาชนและ ชุมชน พันธกิจ: “ระบบบริการปฐมภูมิ” เป็นศูนย์กลางการจัดบริการสุขภาพแบบบูรณาการในด้านส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันควบคุม โรครักษาพยาบาล ฟื้นฟูสภาพ คุ้มครองผู้บริโภค ด้วยแนวคิดสาธารณสุขมูลฐานที่มีประชาชน เป็น ศูนย์กลาง เชื่อมโยงการดูแลด้วยการแพทย์เฉพาะทางกรณีมีความซับซ้อน มีการดูแลต่อเนื่องด้วยระบบ ส่งต่อ ทั้งไปและกลับ ตลอดจนสร้างความตระหนักรู้ด้านสุขภาพให้ประชาชนและชุมชนในพื้นที่ ด้วยทีม สุขภาพที่เป็นทีมสหสาขาวิชาชีพ ที่มีสมรรถนะสูง เป้าประสงค์: ประชาชนทุกคนทุกกลุ่มวัยในเขตสุขภาพที่ 12 สามารถเข้าถึงประโยชน์ของระบบบริการปฐมภูมิ อย่างทั่วถึง เท่าเทียม และเป็นธรรม สามารถพึ่งตนเองได้ในการดูแลสุขภาพ ด้วยการเป็น Excellence Primary Care Pain Point ของระบบบริการปฐมภูมิ 1.ความเหลื่อมล้ำ, การเข้าถึงระบบสุขภาพ 2.ระบบสารสนเทศ, การแลกเปลี่ยนข้อมูล และการใช้ประโยชน์เพื่อการดูแลผู้ป่วย 3.Dash Board เพื่อการตัดสินใจ 4.ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการพึ่งตนเองของประชาชน จุดเน้นการพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ: 1. เพิ่มประสิทธิภาพการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยทั้งด้านส่งเสริม ป้องกัน รักษา ฟื้นฟู และคุ้มครองผู้บริโภค 1.1 ระบบข้อมูลเพื่อดูแลต่อเนื่อง (PHR/HIE) และสารสนเทศ (กลุ่มโรคและกลุ่มวัย) 1.2 มาตรฐานการรักษาและระบบการดูแลร่วมกับ 3 หมอ , แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว 1.3 แพทย์เฉพาะทาง Consult ,Telemedicine ,พัฒนาศักยภาพทีมสหวิชาชีพ ,เครื่องมือ และอุปกรณ์/ Smart device ต่างๆ 2. ลดความเหลื่อมล้ำในระบบบริการ Access and Entry 3. ลดป่วย ลดตาย ลดระยะเวลารอคอย 4. Health Literacy 5. ข้อมูลเพื่อการวางแผนและตัดสินใจ Dash board
40 แผนที่ยุทธศาสตร์ด้านระบบบริการปฐมภูมิ ยุทธศาสตร์ระบบบริการปฐมภูมิ เขตสุขภาพที่ 12 ยุทธศาสตร์ที่ 1 ปฏิรูประบบบริการปฐมภูมิด้วยหลักคุณภาพและรูปแบบ New Service Model ยุทธศาสตร์ที่ 2 พัฒนาด้านโครงสร้างและกลไกการดาเนินงานในระบบสุขภาพปฐมภูมิและชุมชน ยุทธศาสตร์ที่ 3 พัฒนาศักยภาพด้านกาลังคนและเครื่องมืออุปกรณ์ในระดับปฐมภูมิ ยุทธศาสตร์ที่4 พัฒนาและสร้างการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย/ภาคประชาสังคม ยุทธศาสตร์ที่ 5 พัฒนาระบบข้อมูล สารสนเทศด้านปฐมภูมิ และการใช้เทคโนโลยี ยุทธศาสตร์ที่ 6 พัฒนาระบบสนับสนุนและวิชาการ/งานวิจัย/นวัตกรรม
41 การจัดตั้งหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิตามพระราชบัญญัติ ระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562 (ร้อยละ 52) จังหวัด เป้าหมาย ผลงาน ร้อยละ ตรัง 54 45 83.33 พัทลุง 54 49 90.74 สงขลา 129 84 65.12 สตูล 31 29 93.54 ปัตตานี 64 40 62.50 ยะลา 44 23 52.27 นราธิวาส 72 51 70.83 รวม 448 321 71.65 2.5 แผนที่แสดงแผนยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ (Service Positioning & Mapping) ปี พ.ศ. 2567-2569 กองยุทธศาสตร์และแผนงาน St at an P annin i i ion 55 แห่ง แห่ง แห่ง กรมการแพทย์ แห ่ง กรมสุขภาพจิต1 แห ่ง กรมอนามัย 1 แห ่ง กรมควบคุมโรค1 แห ่ง กรมการแพทย์แผนไทยฯ1 แห ่ง แห่ง 2 แห่ง แห่ง นราธิวาส ยะลา ปัตตานี สงขลา สตูล ตรัง พัทลุง กรมการแพทย์ ด้านยาเสพติด รพ.ธัญญารักษ์ปัตตานี กรมการแพทย์แผนไทย ศูนย์บริการการแพทย์แผนไทยและบริการวิชาการฯ กรมอนามัย ศูนย์อนามัยที่12 ยะลา กรมควบคุมโรค ส านักงานป้องกันควบคุมโรคที่12 สงขลา กรมการแพทย์ ด้านยาเสพติด รพ.ธัญญารักษ์สงขลา กรมสุขภาพจิต รพ.จิตเวชสงขลานครินทร์ กรมการแพทย์ ด้านโรคผิวหนัง รพ.โรคผิวหนังฯ แผนที่การจัดระบบบริการสุขภาพ (S i a in ) เขตสุขภาพที่12
42 Hospital New Level in Regional Health 12 ระดับ ตรัง พัทลุง สตูล สงขลา ปัตตานี ยะลา นราธิวาส RH12 P+ 1 1 1 3 P 1 1 1 1 4 A+ 1 1 2 A 1 1 1 1 1 1 6 S+ 1 1 2 1 2 1 8 S 55 RH12 7 8 5 12 9 4 10 78 มติ : การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ Blueprint Service & HRM วันที่ 24 กรกฎาคม 2566 ณ รร.ริชมอนด์ จ.นนทบุรี
43
44 2.5.1แผนการปรับระบบบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขตามนโยบาย SAP(Service Re-design) แผนการจัดระบบบริการสุขภาพ Service Delivery Blueprint ปี พ.ศ. 2566 – 2570 (ต่อ) พัฒนาบริการระดับ S ป ี บริการ รพ.สะเดา จ.สงขลา 25 บริการทั่วไปไม่เฉพาะทาง อายุรกรรม สูติกรรม เด็ก S an 25 เพิ่ม ini 25 o o ti , St o nit 25 ผ ่าตัดศัลยกรรม 25 ผ ่าตัดกระดูก P จิตเวช ป ี บริการ รพ.รัตภูมิ จ.สงขลา 25 บริการทั่วไป 25 n คลินิกอายุรกรรม 25 คลินิกเด็ก 25 ผ ่าตัดศัลยกรรม ผ ่าตัดสูติกรรม 25 ป ี บริการ รพ.จะนะ จ.สงขลา 25 บริการทั่วไป n , อายุรกรรม เด็ก สูติกรรม 25 ผ ่าตัดตา เพิ่ม ini 25 ผ ่าตัดศัลยกรรม a 25 ผ ่าตัดกระดูก 25 บริการอาชีวเวชกรรม ป ี บริการ รพ.ระโนด จ.สงขลา 25 บริการทั่วไป 25 n , คลินิกอายุรกรรม เพิ่ม ini 25 คลินิกเด็ก 25 25 ผ ่าตัดศัลยกรรม ป ี บริการ รพ.นาหม่อม จ.สงขลา 25 บริการทั่วไป 25 ศัลยกรรมส่องกล้อง 25 คลินิกอายุรกรรม 25 n 25 ป ี บริการ รพ.เทพา จ.สงขลา 25 บริการทั่วไป คลินิกเด็ก 25 n , Si n o n , คลินิกอายุรกรรม 25 25 P จิตเวช 25 พัฒนาบริการระดับ S ป ี บริการ รพ.ยะหา จ.ยะลา 25 25 เพิ่ม ini 25 ผ ่าตัดศัลยกรรม ผ ่าตัดสูติกรรม S i , Si n o n 1 a , P 25 25 ป ี บริการ รพ.รามัน จ.ยะลา 25 มี 1 ห้อง ผ ่าตัดศัลยกรรม Sคลินิก A คุณภาพ คลินิกเด็ก P S ia , P , t t i , P , P จิตเวช Si n o n เตียง , S an 25 อกไต เครื่อง 25 เพิ่มเตียง P จิตเวช 1 5 เตียง , Pa iati , P ( a ) 25 25 ป ี บริการ รพ.ตากใบ จ.นราธิวาส 25 บริการ a o non , AP , P เด็ก 25 S an, อกไต , o o ti , Sto nit, 25 a a A , on 25 บริการสูติกรรม 25 2 ป ี บริการ รพ.รือเสาะ จ.สงขลา 25 คลินิกอายุรกรรม บริการ AP 25 คลินิกเด็ก คลินิกยาเสพติด 25 25 25 ผ ่าตัดต้อกระจก P
45
2. แผนยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขตารางแผน S i ตามการยกระดับศักยภาพระบบ
46 ขภาพ ระยะ ปี (พ.ศ.25 – 25 ) บบริการสุขภาพ ระยะ ปี (พ.ศ.25 – 25 )
ตารางแผน Service ตามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ระยะ 3 ปี(พ.ศ. 256
47 7 – 2569) (ต่อ)
ตารางแผน Service ตามการยกระดับศักยภาพระบบบริการสุขภาพ ระยะ 3 ปี(พ.ศ. 256