หนังสือ พว

คู่มือครู
คู่มือครูใช้คู่กับหนังสือเรียนใช้คู่กับหนังสือเรียน



๒

มาตรฐานสากล ๒๑ BBL 5 Steps ชั้นมัธยมศึกษาปีที่

ศตวรรษที่



ใช้กระบวนการ


GPAS


เน้นการทำางานของสมอง

BBL & PBL





จัดการเรียนรู้ตามแนวทาง
Backward
Design








เพิ่มผลสัมฤทธิ์ด้วย
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ





โครงงานบูรณาการ
ทักษะศตวรรษที่ ๒๑
สู่อาเซียนและโลก





เฉลยคำาตอบ


ละเอียดทุกข้อ






QR นวัตกรรม


CODE สื่อเสริม
ความรู้ความเข้าใจ

หลักสูตรฯ ๒๕๕๑






สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)
พว.

แผนผังสาระการเรียนรู้


หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒

กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ








หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ งานบ้าน หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ อาหารและโภชนาการ
(ง ๑.๑ ม.๒/๑, ม.๒/๒, ม.๒/๓) (ง ๑.๑ ม.๒/๑, ม.๒/๒, ม.๒/๓)

การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม
การจัดและตกแต่งบ้าน
การดูแลรักษาและตกแต่งสวน






หน่วยการเรียนรู้ที่ ๖ งานอาชีพ การงานอาชีพ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ งานเกษตร
(ง ๒.๑ ม.๒/๑, ม.๒/๒, ม.๒/๓) (ง ๑.๑ ม.๒/๑, ม.๒/๒, ม.๒/๓)
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒

การจัดประสบการณ์อาชีพ การเลี้ยงสัตว์
การเตรียมตัวเข้าสู่อาชีพ
ทักษะที่จำาเป็นต่อการประกอบอาชีพ





หน่วยการเรียนรู้ที่ ๕ งานธุรกิจ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ งานประดิษฐ์

(ง ๑.๑ ม.๒/๑, ม.๒/๒, ม.๒/๓) (ง ๑.๑ ม.๒/๑, ม.๒/๒, ม.๒/๓)

การติดต่อสื่อสาร
การใช้บริการกับหน่วยงานต่าง ๆ วัสดุในโรงเรียนและวัสดุในท้องถิ่น
แนวทางการประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวัสดุ
ในโรงเรียนหรือท้องถิ่น
การประดิษฐ์ของใช้ ของตกแต่งจากวัสดุในโรงเรียน
หรือท้องถิ่น

คู่มือครูใช้คู่กับหนังสือเรียน ๒
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่



การงานอาชีพ










ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด

กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑










สงวนลิขสิทธิ์
สำานักพิมพ์ บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำากัด
พ.ศ. ๒๕๖๔

สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมัติ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙
แฟกซ์ : ทุกหมายเลข, แฟกซ์อัตโนมัติ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
website : www.iadth.com

พิเศษ
การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนที่สอดคล้องกับ




GPAS Steps เสริมสร้างศักยภาพการเรียนรู้ตาม






ั
ั
GPAS 5 Steps ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ก�รอธิบ�ยเป้�หม�ย
ก�รเรียนรู้ และก�รทำ� เป้าหมายการเรียนรู้
ชิ้นง�นที่ผู้เรียนจะได้ ระบุเป้�หม�ยก�รเรียนรู้ในหลักสูตรต�มแนวท�ง ๑. วัสดุในโรงเรียนและวัสดุในท้องถิ่น
คะแนนอย่�งชัดเจน ทำ�ให้ผู้เรียน Backward Design ซึ่งประกอบด้วย การนำาวัสดุในโรงเรียนหรือวัสดุในท้องถิ่นมาสร้างสรรค์ประดิษฐ์เป็นของใช้ ของตกแต่ง โดยศึกษา
เห็นทิศท�งในก�รเรียน เป็นการ - ม�ตรฐ�นก�รเรียนรู้และตัวชี้วัด ค้นคว้าและประยุกต์ใช้ข้อมูลจากแหล่งเรียนร้ต่าง ๆ นอกจากจะได้ส่งของไว้ใช้สอยแล้ว ยังเป็นการ
ู
ิ
ขจัดความกังวลใจ และสร้าง - สมรรถนะสำ�คัญของผู้เรียน ประหยัดค่าใช้จ่ายในครอบครัว ปลูกจิตสานึกให้ร้จักเห็นคุณค่าของวัสดุใกล้ตัว อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาต ิ
ู
ำ
ความรู้สึกเชิงบวกให้แก่ผู้เรียน - คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และสิ่งแวดล้อมอีกด้วย
๑.๑ วัสดุในโรงเรียน
ภาระงาน/ช้นงาน
ิ
ำ
้
ก�รใช้คำ�ถ�ม ส่วนใหญ่เป็นเศษวัสดุและวัสดุเหลือใช เช่น กระดาษ ขวดน้าพลาสติก ขวดนม ริบบิ้น
หรือกำ�หนดปัญห� กำ�หนดภ�ระง�นหรือชิ้นง�นของผู้เรียน ไหมพรม ด้าย เศษผ้า แผ่นซีดี ลังกระดาษ ซึ่งวัสดุเหล่านี้สามารถนำามาประดิษฐ์เป็นของใช้ ของตกแต่ง
ได้มากมาย เช่น โคมไฟฟ้าจากขวดน้าพลาสติก ที่วางโทรศัพท์เคลื่อนที่จากลังกระดาษ
ำ
ที่ผู้เรียนต้องพบในชีวิต ซึ่งเป็นหลักฐ�นแสดงคว�มเข้�ใจ
(Problem Based Learning: PBL) Step 1 ขั้นสังเกต
เพื่อสร้างความรู้สึกตื่นเต้นท้าทาย รวบรวมข้อมูล
กระตุ้นอารมณ์ให้ผู้เรียนสนใจ
อยากเรียนรู้ อยากสืบสอบ 1. ตั้งคำ�ถ�ม ตั้งสมมุติฐ�น เพื่อกระตุ้น
ซึ่งส่งผลต่อการเรียนรู้ที่ดี ประสบก�รณ์ให้ผู้เรียนเกิดก�รเรียนรู้
2. สังเกตและรวบรวมข้อมูลจ�กแหล่งเรียนรู้
การรวบรวมข้อมูล อย่�งหล�กหล�ย เพื่อให้ผู้เรียนรู้จัก
จากสิ่งแวดล้อม เลือกข้อมูลที่ต้องก�ร ขวดนํ้าพลาสติก โคมไฟฟ้าจากขวดนํ้าพลาสติก
และแหล่งเรียนรู้
อย่างหลากหลาย ผ่านระบบ Step 2
ประสาทสัมผัส (ways of knowing) ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ทั้งก�รเห็น (ท�งต�) ก�รได้ยิน 3. จัดกระทำ�ข้อมูลด้วยก�รคิดวิเคร�ะห์
(ท�งหู) ก�รสัมผัส (ท�งก�ย) (จำ�แนก จัดหมวดหมู่ ห�คว�มสัมพันธ์
ก�รได้กลิ่น (ท�งจมูก) เปรียบเทียบ ฯลฯ) โดยใช้แผนภ�พจัด
ก�รรับรส (ท�งป�ก) ทำ�ให้สมอง คว�มคิดอย่�งเป็นระบบ สรุปส�ระสำ�คัญ
เกิดก�รเรียนรู้และมีพัฒน�ก�ร สังเคร�ะห์เป็นคว�มคิดรวบยอด
เพราะสิ่งแวดล้อมคือตัวกระตุ้น ลังกระดาษ ที่วางโทรศัพท์เคลื่อนที่จากลังกระดาษ
ื
ิ
ื
พัฒนาการสมอง และสิ่งแวดล้อม 4. คิดประเมินเพ่อเพ่มคุณค่�โดยเช่อมโยงกับ 66
ที่หลากหลายทำาให้สมองเรียนรู้ได้ดี หลักคุณธรรม จริยธรรม ค่�นิยม หลักปรัชญ�
้
ของเศรษฐกิจพอเพียง เพ่อสร�งคว�มเป็น
ื
ี
ก�รจัดข้อมูลของสมอง พลเมืองไทยและพลโลกท่มีคุณภ�พ
จะใช้ก�รคิดห� แล้วสรุปเป็นคว�มคิดรวบยอด
คว�มสัมพันธ์เชื่อมโยงกับ 5. สร�งท�งเลือกโดยออกแบบหรือคิดสร�งสรรค ์ กิจกรรมเสริมสร้�งศักยภ�พก�รเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
้
้
ประสบก�รณ์เดิม เปรียบเทียบ แนวท�งอย่�งหล�กหล�ย แล้วตัดสินใจ ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
จัดกลุ่ม และสรุปเป็นหลักก�ร เลือกแนวท�งที่ดีที่สุด และส�รประโยชน์ม�กม�ยสำ�หรับครู
ของตนเอง กิจกรรมที่เน้นการคิด 6. ว�งแผนข้นตอนก�รปฏิบัติง�นท่มีประสิทธิภ�พ
ี
ั
จึงทำาให้สมองเกิดการเรียนรู้ เพื่อนำ�ไปสู่คว�มสำ�เร็จ
และครูต้องฝึกให้ผู้เรียนใช้
แผนภาพความคิด ก�รคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่� ทำ�ให้ผู้เรียนเห็นคว�มสำ�คัญของสิ่งนั้น
(Graphic Organizers) ข้อมูลที่มีความสำาคัญมีความหมายต่อชีวิต สมองจะสนใจและตอบสนอง
เพื่อจัดข้อมูลอย่างเป็นระบบ จึงส่งข้อมูลเหล่านั้นเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ โดยเชื่อมโยงกับคว�มรู้
สร้างการคิดอย่างมีแบบแผน และทักษะที่มีอยู่เดิม สร้�งคว�มหม�ยให้ม�กยิ่งขึ้น
วัสดุในโรงเรียน
สุดยอดคู่มือคร ู 2 และวัสดุในท้องถิ่น

พิเศษ
การเรียนรู้ของสมอง (Brain Based Learning)



มาตรฐานสากลในศตวรรษที่ 21







ั
ิ
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ื
ื
ั
ั
�
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 3 ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้
๑.๒ วัสดุในท้องถิ่น หลังการปฏิบัติ
ั
เป็นวัสดุธรรมชาติท่พบท่ว ๆ ไป
ี
ิ
ในท้องถน เช่น เปลือกข้าวโพด ยางพารา ผักตบชวา 7. เขียนขั้นตอนก�รปฏิบัติง�นจริงและ
่
เปลือกหอย เกล็ดปลา รังไหม กะลามะพร้าว ลงมือปฏิบัติต�มแผน ประเมินคว�มสำ�เร็จ
่
โสนหางไก ใบลาน ใบตองแห้ง ไม้ไผ รากไม ้ ของง�นและประเมินก�รทำ�ง�นเชิงระบบ
่
ฟางข้าว หญ้าแฝก เตยปาหนัน เปลือกไข ่ เพื่อปรับปรุงและแก้ปัญห� แล้วสรุป
กระจูด ทราย ดินเหนียว ซ่งวัสดุเหล่าน้สามารถ เป็นคว�มคิดรวบยอด การเคลื่อนไหวและ
ี
ึ
้
นำามาประดิษฐ์ของใช ของตกแต่งได้มากมาย
เช่น ดอกไม้จากรังไหม กระป๋องออมสินจาก 8. นำ�คว�มเข้�ใจที่เกิดจ�กก�รปฏิบัติ การลงมือปฏิบัติทำาให้
ั
ไม้ไผ่ การสานของใช้จากวัสดุในท้องถิ่น ม�สร้�งองค์คว�มรู้ หรือสรุปเป็นหลักก�ร สมองพัฒนาท้งสองด้าน
เมื่อผู้เรียนนำาหลักการจากศาสตร์
แขนงต่าง ๆ ไปปฏิบัติหรือลงมือ
Step 4 แก้ปัญหามากขึ้น ความรู้จะยิ่งถักทอ
ขยายกว้างขึ้น เกิดทักษะก�รคิด
ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ
ิ
ริเร่มสร�งสรรค์ (creative thinking)
้
9. ส่อส�รและนำ�เสนอผลง�นหรือคว�มสำ�เร็จ ก�รคิดแก้ปัญห� (problem solving
ื
ิ
เพื่อขย�ยคว�มรู้ในรูปแบบก�รอภิปร�ย thinking) ก�รคิดอย่�งมีวจ�รณญ�ณ
ก�รร�ยง�น นำ�เสนอด้วยแผงโครงง�น (critical thinking) ผู้เรียนได้พัฒน�
รังไหม ดอกไม้จากรังไหม PowerPoint Presentation เป็นต้น คว�มคิดทั้งระบบ และส�ม�รถ
สร้�งองค์คว�มรู้ไปพร้อม ๆ กัน
Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า เกิดคว�มเข้�ใจที่ลุ่มลึกและเป็น
บริการสังคมและจิตสาธารณะ คว�มเข้�ใจที่คงทน ส�ม�รถนำ�ไป
ื
ู
10. เช่อมโยงคว�มร้ไปสู่ก�รทำ�ประโยชน์ให้กับ ประดิษฐ์ผลง�น สร้�งผลิตภัณฑ์
ท้องถิ่น สังคม สิ่งแวดล้อม ในระดับ จัดทำ�โครงง�น (Project Based
ประเทศ อ�เซียน และโลก ต�มวุฒิภ�วะ Learning: PBL) พัฒน�พหุปัญญ�
ของผ้เรยน แล้วประเมินค่�นิยม และขย�ยผลสู่สังคมต�มม�ตรฐ�น
ี
ู
ไม้ไผ่ กระป๋องออมสินจากไม้ไผ่ นิสัยแห่งก�รคิด ก�รกระทำ� ส�กลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษที่ 21
67

กิจกรรมเสริมสร้�งศักยภ�พก�รเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
และส�รประโยชน์ม�กม�ยสำ�หรับครู




Active Learning






3 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ



GPAS กระบวนการเรียนรู้ BBL อย่างแท้จริง


Steps ตามมาตรฐานสากลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษที่ ๒๑








Step 1

ขั้นสังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering)



ื
ื
ุ
้
ู
ู
การรวบรวมข้อมูลเพ่อสร้างฐานการเรียนร กระต้นอารมณ์ต่นเต้น สร้างความร้สึกเชิงบวก สนุกสนาน
น่าสนใจ ทำาให้สมองตื่นตัวพร้อมเรียนรู้ ซึ่งมี ๒ วิธี ดังนี้
วิธีที่ ๑ การใช้คำาถามหรือกำาหนดปัญหาที่ผู้เรียนต้องพบในชีวิต
วิธีที่ ๒ ให้ผ้เรียนอย่ในส่งแวดล้อมท่เอ้อต่อการเรียนร โดยใช้ระบบประสาทสัมผัสรับร้ข้อมูล เรียนร ้ ู
ี
ู
ิ
ู
ู
ื
้
ู
จากของจริง สิ่งใกล้ตัว ภาพ บัตรคำา ฯลฯ รวมทั้งได้สืบค้นจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ ด้วยตนเอง
ั
ั
GPAS 5 Steps ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ั
ั
GPAS 5 Steps ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ตัวชี้วัด Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
ง ๑.๑ ม.๒/๑ ตัวชี้วัด ๑. การติดต่อสื่อสาร
ง ๑.๑ ม.๒/๒ การติดต่อส่อสารเปนส่งสาคัญมากในชีวิตประจาวัน มนุษย์เราใช้การติดต่อส่อสารในการแลกเปล่ยน
ำ
ี
ื
ื
ำ
ิ
็
๑. การติดต่อสื่อสาร
ง ๑.๑ ม.๒/๓ ง ๑.๑ ม.๒/๑ ข้อมูล การเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ซึ่งการติดต่อสื่อสารในปัจจุบันมีหลากหลายรูปแบบ จึงต้อง
ี
ำ
ื
็
ำ
ื
ิ
การติดต่อส่อสารเปนส่งสาคัญมากในชีวิตประจาวัน มนุษย์เราใช้การติดต่อส่อสารในการแลกเปล่ยน
ง ๑.๑ ม.๒/๒
ศึกษาวิธีใช้ที่ถูกต้องและเลือกใช้วิธีที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและเสียค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด
ง ๑.๑ ม.๒/๓
ภาระงาน/ชิ้นงาน ข้อมูล การเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ซึ่งการติดต่อสื่อสารในปัจจุบันมีหลากหลายรูปแบบ จึงต้อง

๑.๑ องค์ประกอบในการติดต่อสื่อสาร
ศึกษาวิธีใช้ที่ถูกต้องและเลือกใช้วิธีที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและเสียค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด
ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑.๑ องค์ประกอบในการติดต่อสื่อสาร
การติดต่อสื่อสารแต่ละครั้งประกอบด้วย
การติดต่อส่อสารและใช้บริการกับ การติดต่อสื่อสารแต่ละครั้งประกอบด้วย
ื
ื
การติดต่อส่อสารและใช้บริการกับ
๑) ผู้ส่งสาร คือ ผู้ที่ครอบครองสารหรือข้อมูลเพื่อส่งต่อ
หน่วยงานต่าง ๆ ๑) ผู้ส่งสาร คือ ผู้ที่ครอบครองสารหรือข้อมูลเพื่อส่งต่อ
หน่วยงานต่าง ๆ
ี
๒) สารหรือข้อมูล คือ ส่งท่ผ้ส่งต้องการจะส่งออกไป มีหลายรูปแบบ เช่น ข้อมูลภาพ มีหลายรูปแบบ เช่น ข้อมูลภาพ
ู
๒) สารหรือข้อมูล

ิ
ข้อมูลเสียง ข้อมูลสัญลักษณ์ ิ ี ู คือ ส่งท่ผ้ส่งต้องการจะส่งออกไป

ข้อมูลเสียง ข้อมูลสัญลักษณ์

Step 1 Step 1 รวบรวมข้อมูล อนเทอร์เน็ต ซ่งผ้รับสารและผ้ส่งสารจะต้องมีส่อท่สามารถรับสารหรือข้อมูลได เช่น ผ้ส่งสารส่งสารหรือ
๓) สื่อ คือ อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ช่วยในการสื่อสาร เช่น โทรศัพท์ คอมพิวเตอร์ที่มีการเชื่อมต่อ
ขั้นสังเกต
ู ๓) สื่อ คือ อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ช่วยในการสื่อสาร เช่น โทรศัพท์ คอมพิวเตอร์ที่มีการเชื่อมต่อ
ิ
ึ
้
ื
ู
ู
ี
ขั้นสังเกต
รวบรวมข้อมูล ข้อมูลผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ผ้รับสารจาเป็นต้องมีอุปกรณ์เช่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพ่อรับสาร ้ ู
ื
ู
ื
ำ
ื
ู
อนเทอร์เน็ต ซ่งผ้รับสารและผ้ส่งสารจะต้องมีส่อท่สามารถรับสารหรือข้อมูลได เช่น ผ้ส่งสารส่งสารหรือ
ิ
ึ
ี
ู
ั
ั
ื
ื
ำ
ื
๑. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยตอบ หรือข้อมูลน้นได้เช่นกัน แต่ในการส่อสารน้นไม่จาเป็นต้องผ่านส่อเสมอไป เช่น การติดต่อส่อสารแบบ ื ื
ำ
ข้อมูลผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ผ้รับสารจาเป็นต้องมีอุปกรณ์เช่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพ่อรับสาร
ู
พูดคุยพบหน้าไม่จำาเป็นต้องใช้สื่อกลางใด ๆ
คำาถาม ดังนี้ หรือข้อมูลน้นได้เช่นกัน แต่ในการส่อสารน้นไม่จาเป็นต้องผ่านส่อเสมอไป เช่น การติดต่อส่อสารแบบ
ั
ื
๔) ผู้รับสาร คือ ผ้ท่รับสารหรือข้อมูลเหล่าน้นท่ผ้ส่งสารส่งผ่านสื่อมาในช่องทางการส่อสาร
ั
ื
ู
ี
ำ
ื
ั
ี
ื
ู
ำ โดยตอบ
๑. นักเรียนร่วมกันสนทนา ้ ต่าง ๆ ๑.๒ รูปแบบการติดต่อสื่อสาร
• ในชีวิตประจาวัน นักเรียนใช
พูดคุยพบหน้าไม่จำาเป็นต้องใช้สื่อกลางใด ๆ

คำาถาม ดังนี้ อุปกรณ์ชนิดใดติดต่อสื่อสารกับผู้อื่น สื่อสารทางโทรศัพท์ การติดต่อสื่อสารทางไปรษณีย์ และการติดต่อสื่อสารผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ดังนี้ ื ื
ู
ู
ื ๔) ผู้รับสาร คือ ผ้ท่รับสารหรือข้อมูลเหล่าน้นท่ผ้ส่งสารส่งผ่านส่อมาในช่องทางการส่อสาร
ี
ั
ี

ี
่
ึ
ู
การติดต่อส่อสารมีหลากหลายรูปแบบ ซ่งรูปแบบท่ใช้อย่ท่วไปในปัจจุบัน ได้แก การติดต่อ
ั
มากที่สุด เพราะอะไร
• ในชีวิตประจาวัน นักเรียนใช ้ ี ต่าง ๆ ๑.๒ รูปแบบการติดต่อสื่อสาร ื ์
ำ
๑) การติดต่อส่อสารทางโทรศัพท คือ การส่งสาร


ื

ำ
(ตัวอย่างคาตอบ โทรศัพท์เคล่อนท่
้
ู
หรือข้อมูลจากผ้ส่งสารไปยังผ้รับสารด้วยการพูดคุย โดยใช
ู
อุปกรณ์ชนิดใดติดต่อสื่อสารกับผู้อื่น การติดต่อส่อสารมีหลากหลายรูปแบบ ซ่งรูปแบบท่ใช้อย่ท่วไปในปัจจุบัน ได้แก การติดต่อ
อินเทอร์เน็ต เพราะมีความสะดวกสบาย
ู
ั
ี
ึ
ื
่
โทรศัพท์เป็นสื่อกลางในการสื่อสาร
การติดต่อส่อสารทางโทรศัพท์เป็นหนทาง

ื

รวดเร็วในการติดต่อสื่อสาร)
มากที่สุด เพราะอะไร สื่อสารทางโทรศัพท์ การติดต่อสื่อสารทางไปรษณีย์ และการติดต่อสื่อสารผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ดังนี้
ู
ู
ี
ื
การส่อสารท่สะดวกและรวดเร็วท่สุด ซ่งผ้ส่งสารและผ้รับสาร
ึ
ี
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
ื
์


ื
ำ
(ตัวอย่างคาตอบ โทรศัพท์เคล่อนท่ ี การติดต่อสื่อสารทางโทรศัพท์ สามารถพูดคุยโต้ตอบกันได้ทันที ๑) การติดต่อส่อสารทางโทรศัพท คือ การส่งสาร ้
เก่ยวกับการติดต่อส่อสาร และ
ื
ี
ู
หรือข้อมูลจากผ้ส่งสารไปยังผ้รับสารด้วยการพูดคุย โดยใช
ู
การใช้บริการกับหน่วยงานต่าง ๆ
์

๒) การติดต่อสื่อสารทางไปรษณีย คือ การส่งสาร
อินเทอร์เน็ต เพราะมีความสะดวกสบาย จากผ้ส่งสารไปยงผ้รบสารด้วยการเขียนข้อความและสงไป
โทรศัพท์เป็นสื่อกลางในการสื่อสาร
ู
ั
ู
่
ั
ู
จากแหล่งการเรียนร้ต่าง ๆ เช่น ในรูปแบบของจดหมายซึ่งเป็นสื่อกลางในการติดต่อสื่อสาร
ื
รวดเร็วในการติดต่อสื่อสาร) การติดต่อส่อสารทางโทรศัพท์เป็นหนทาง
ใบความรู้ หนังสือเรียน
ี
ี
ื
ึ
ู
ู
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล การส่อสารท่สะดวกและรวดเร็วท่สุด ซ่งผ้ส่งสารและผ้รับสาร
สามารถพูดคุยโต้ตอบกันได้ทันที
การติดต่อสื่อสารทางไปรษณีย์
ี
เก่ยวกับการติดต่อส่อสาร และ 82 การติดต่อสื่อสารทางโทรศัพท์
ื
การใช้บริการกับหน่วยงานต่าง ๆ ๒) การติดต่อสื่อสารทางไปรษณีย คือ การส่งสาร
์

ตัวอย่างสถานการณ์
ู
ั
ู
ั
่
องค์ประกอบในการ
ู
จากแหล่งการเรียนร้ต่าง ๆ เช่น Step 2 จากผ้ส่งสารไปยงผ้รบสารด้วยการเขียนข้อความและสงไป
ขั้นคิดวิเคราะห์
ติดต่อสื่อสาร
ในรูปแบบของจดหมายซึ่งเป็นสื่อกลางในการติดต่อสื่อสาร
และสรุปความรู้
ำ
ี
ใบความรู้ หนังสือเรียน พ่สาวของมะนาวกาลังศึกษาต่อ
ี
ู
๓. นักเรียนร่วมกันอ่านสถานการณ์ แล้ว อย่ท่ประเทศออสเตรเลีย จึงส่งภาพ
ำ
ี
ี
ร่วมกันวิเคราะห์องค์ประกอบในการ สถานท่ท่องเท่ยวสาคัญของประเทศ
การติดต่อสื่อสารทางไปรษณีย์
ี
ติดต่อส่อสารในสถานการณ ได้แก ่ ออสเตรเลียผ่านเว็บไซต์ท่ให้บริการ
ื
์
82
ู
ู
ื
ผ้ส่งสาร สารหรือข้อมูล ส่อ และผ้รับสาร ส่งไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์มาให้มะนาว
และคุณพ่อคุณแม่ดูเป็นประจำา
สุดยอดคู่มือคร 82 ตัวอย่างสถานการณ์
ู
องค์ประกอบในการ Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
ติดต่อสื่อสาร และสรุปความรู้ พ่สาวของมะนาวกาลังศึกษาต่อ
ำ
ี
ู
ี
สุดยอดคู่มือคร ู 4 ๓. นักเรียนร่วมกันอ่านสถานการณ์ แล้ว อย่ท่ประเทศออสเตรเลีย จึงส่งภาพ
ี
ำ
ี
ร่วมกันวิเคราะห์องค์ประกอบในการ สถานท่ท่องเท่ยวสาคัญของประเทศ
ี
ติดต่อส่อสารในสถานการณ ได้แก ่ ออสเตรเลียผ่านเว็บไซต์ท่ให้บริการ
ื
์
ื
ู
ผ้ส่งสาร สารหรือข้อมูล ส่อ และผ้รับสาร ส่งไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์มาให้มะนาว
ู
และคุณพ่อคุณแม่ดูเป็นประจำา
สุดยอดคู่มือคร 82
ู

พิเศษ


Step 2


ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing)


ู
ำ
ำ
สมองจะเกิดการเรียนร้ทันทีเมื่อประเมินได้ว่า เร่องท่กำาลังเรียนมีความหมายและสาคัญต่อการดาเนินชีวิต
ี
ื
ื
ู
ั
ดังน้น ในการสอนควรให้ผู้เรียนคิดประเมินเพ่อสร้างความหมายของความร้ในมิติคุณธรรม จริยธรรม และ
ค่านิยมหลัก ๑๒ ประการ
ู
ื
้
ผู้เรียนจะกระตือรือร้นเมื่อร่างกายได้เคล่อนไหว มีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนร ทำาให้สมองพัฒนา มีศักยภาพ
ในการคิดมากขึ้น สมองจะใช้้การคิดหาความสัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบ จัดกลุ่ม และสร้างเป็นหลักการ
ของตนเอง โดยใช้แผนภาพมาช่วยจัดความคิดเหล่านี้ให้เป็นระบบชัดเจน
�
ื
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า ิ
ั
ื
ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ั
ข้นส่อสารและนาเสนอ
ื
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต
ั
ั
ิ
ื
�
Self-Regulating
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
Applying and Constructing the Knowledge
Applying the Communication Skill
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
รอบรู้อาเซียนและโลก
เสริมความรู้ ครูควรสอน
asean
asean
Step
Step 22 ขั้นคิดวิเคราะห์
ขั้นคิดวิเคราะห์
๑.๒ ของตกแต่งบ้าน และสรุปความรู้
และสรุปความรู้
้
้

่
่
ั
้
้
้
้
ื
้
ื

๑.๒ ของตกแต่งบ้าน ของตกแตงบานมีใหเลอกซอมากมายตามรานคาทวไป และหากตองการประหยัดค่าใชจ่าย ๗. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เก่ยวกับ
ี
ก็สามารถประดิษฐ์ด้วยตนเอง โดยใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่น
้
ื
ื
้
้
่
้
้
้
้
ั
ของตกแตงบานมีใหเลอกซอมากมายตามรานคาทวไป และหากตองการประหยัดค่าใชจ่าย
่
ี
้
ลักษณะของของตกแต่งท่ควรเลือกใช
ของตกแต่งบ้านมีหลายประเภท ดังนี้


ก็สามารถประดิษฐ์ด้วยตนเอง โดยใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่น ๗. นักเรียนร่วมกันว ีิเคราะห์เก่ยวกับ
๑) ภาพ ภาพที่นิยมใช้ตกแต่งบ้านมีทั้งภาพวาด ภาพถ่าย ภาพต่อจิกซอว์ ภาพปักครอสสติตช์


ี
ลักษณะของของตกแต่งท่ควรเลือกใช
ของตกแต่งบ้านมีหลายประเภท ดังนี้ ิ ำ ั ู ์ โดยให้สอดคล้องกับหลักการจัดและ ้
ี
ึ
และภาพท่ประดิษฐ์ข้นเองจากวัสดุธรรมชาต โดยนามาใส่กรอบแล้วแขวนติดผนัง ต้งวางบนโต๊ะหรือต้โชว
๑) ภาพ ภาพที่นิยมใช้ตกแต่งบ้านมีทั้งภาพวาด ภาพถ่าย ภาพต่อจิกซอว์ ภาพปักครอสสติตช์ ตกแต่งบ้านด้านความสวยงาม และ
ู
ี
ในห้องต่าง ๆ ซ่งภาพท่อย่ในแต่ละห้องนั้นควรเป็นภาพชุดเดียวกัน และเหมาะสมกับลักษณะห้อง เช่น
ึ
โดยให้สอดคล้องกับหลักการจัดและ
ห้องครัว ควรเป็นภาพผักผลไม้หรืออาหาร ห้องรับแขกควรเป็นภาพบุคคลในครอบครัว ภาพวิวทิวทัศน
ี
และภาพท่ประดิษฐ์ข้นเองจากวัสดุธรรมชาต โดยนามาใส่กรอบแล้วแขวนติดผนัง ต้งวางบนโต๊ะหรือต้โชว์ ์ ความประหยัด เขียนเป็นแผนภาพ
ู
ึ
ำ
ิ
ั
ตกแต่งบ้านด้านความสวยงาม และ
หรือดอกไม้
ู
ี
ในห้องต่าง ๆ ซ่งภาพท่อย่ในแต่ละห้องนั้นควรเป็นภาพชุดเดียวกัน และเหมาะสมกับลักษณะห้อง เช่น ความคิด
ึ
ความประหยัด
ห้องครัว ควรเป็นภาพผักผลไม้หรืออาหาร ห้องรับแขกควรเป็นภาพบุคคลในครอบครัว ภาพวิวทิวทัศน ์ ตัวอย่างแผนภาพความคิด เขียนเป็นแผนภาพ
หรือดอกไม้
ความคิด
โคมไฟฟ้า
มู่ลี่ไม้ไผ่
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
กะลามะพร้าว
โคมไฟฟ้า
ห้องที่ตกแต่งด้วยภาพวิวทิวทัศน์ ห้องที่ตกแต่งด้วยภาพบุคคล ของตกแต่งบ้าน มู่ลี่ไม้ไผ่
๒) เครื่องแขวน เครื่องแขวนที่นิยมใช้ตกแต่งประตูบ้าน หน้าต่าง ชายคา ระเบียง หรือศาลา กะลามะพร้าว
ที่สวยงาม
ทำามาจากวัสดุหลายชนิด เช่น กระบอกไม้ไผ เปลือกหอย กะลามะพร้าว เมล็ดพืช หลอดพลาสติก แท่งโลหะ และประหยัด
่
แท่งแก้ว ซึ่งการนำาเครื่องแขวนมาตกแต่ง ควร
คำานึงถึงทิศทางลม และขนาดของเครื่องแขวน
ห้องที่ตกแต่งด้วยภาพวิวทิวทัศน์ ห้องที่ตกแต่งด้วยภาพบุคคล
เพราะการแขวนเคร่องแขวนในบริเวณท่ม ี ของตกแต่งบ้าน
ื
ี
ภาพปะติด
ำ
ื
ลมพัดแรงมาก อาจทาให้เคร่องแขวนตกลงมา
๒) เครื่องแขวน เครื่องแขวนที่นิยมใช้ตกแต่งประตูบ้าน หน้าต่าง ชายคา ระเบียง หรือศาลา ดอกไม้ ที่สวยงาม
แตกหักเสียหายได สำาหรับขนาดของเคร่องแขวน
้
ื
่
ทำามาจากวัสดุหลายชนิด เช่น กระบอกไม้ไผ เปลือกหอย กะลามะพร้าว เมล็ดพืช หลอดพลาสติก แท่งโลหะ ประดิษฐ์จาก และประหยัด
ควรเลือกให้เหมาะสมกับความสูง และ
แท่งแก้ว ซึ่งการนำาเครื่องแขวนมาตกแต่ง ควร เปลือกข้าวโพด
ความกว้างของประตูหรือหน้าต่าง มีขนาด
ไม่เล็กหรือใหญ่เกินไป และแขวนเคร่องแขวน
คำานึงถึงทิศทางลม และขนาดของเครื่องแขวน ื
ื
ู
ในตาแหน่งท่อย่สูงเหนือศีรษะ เพ่อไม่ให้เกะกะ
ำ
ู
ี
ื
เพราะการแขวนเคร่องแขวนในบริเวณท่ม ี ื เครื่องแขวนทำาจากเปลือกหอย เครื่องแขวนทำาจากไม้และโลหะ ๘. นักเรียนร่วมกันสรุปความร้เร่อง
ี
เวลาเดินผ่านเข้า-ออก
ภาพปะติด
ดอกไม้
ำ
ื
ลมพัดแรงมาก อาจทาให้เคร่องแขวนตกลงมา การจัดและตกแต่งบ้าน เป็นความคิด
ื
แตกหักเสียหายได สำาหรับขนาดของเคร่องแขวน รวบยอด
้
ประดิษฐ์จาก
ควรเลือกให้เหมาะสมกับความสูง และ • การจัดและตกแต่งบ้านเป็น
เปลือกข้าวโพด
ความกว้างของประตูหรือหน้าต่าง มีขนาด 9 การจัดวางเคร่องเรือนและส่งของ
ิ
ื
ไม่เล็กหรือใหญ่เกินไป และแขวนเคร่องแขวน เคร่องใช้ในบ้านเพอความเป็นระเบียบ
ื
ื
่
ื
ื
ู
ำ
ี
ู
ื
ในตาแหน่งท่อย่สูงเหนือศีรษะ เพ่อไม่ให้เกะกะ เครื่องแขวนทำาจากเปลือกหอย เครื่องแขวนทำาจากไม้และโลหะ ๘. นักเรียนร่วมกันสรุปความร้เร่อง
เรียบร้อย สวยงาม และสะดวกต่อการ
เวลาเดินผ่านเข้า-ออก ข้อสอบเน้นสมรรถนะ ใช้งาน การจัดและตกแต่งบ้าน เป็นความคิด
ำ
ห้องรับแขกที่มีแสงแดดส่องจนทาให้ร้อนมาก ควรเลือกใช้สิ่งใดตกแต่ง
๑ ม่านหรือมู่ลี่ ๒ ต้นไม้ใส่กระถาง รวบยอด
๓ พัดลมติดเพดาน ๔ ร่มพับได้ • การจัดและตกแต่งบ้านเป็น
9
ื
ิ
ี
�
(เฉลย ๑ เหตุผล ม่านหรือมู่ล่มีความหนา ทาให้ลดปริมาณของแสงแดด การจัดวางเคร่องเรือนและส่งของ
ท่จะส่องเข้าไปในห้อง) เคร่องใช้ในบ้านเพอความเป็นระเบียบ
ี
่
ื
ื
ของตกแต่งบ้าน
เรียบร้อย สวยงาม และสะดวกต่อการ
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ 9 สุดยอดคู่มือคร ู
ใช้งาน
ำ
ห้องรับแขกที่มีแสงแดดส่องจนทาให้ร้อนมาก ควรเลือกใช้สิ่งใดตกแต่ง
๑ ม่านหรือมู่ลี่ ๒ ต้นไม้ใส่กระถาง
๓ พัดลมติดเพดาน ๔ ร่มพับได้ 5 สุดยอดคู่มือคร ู
ี
(เฉลย ๑ เหตุผล ม่านหรือมู่ล่มีความหนา ทาให้ลดปริมาณของแสงแดด
�
ี
ท่จะส่องเข้าไปในห้อง)
ของตกแต่งบ้าน
9 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ


Step 3

ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge)




การนำาหลักการที่สร้างขึ้นไปปฏิบัติ ลงมือทำา ลงมือแก้ปัญหา ทำาให้สมองต่อยอดความรู้ที่มีอยู่เดิม เกิดความรู้
ึ
ำ
ิ
ำ
ึ
้
ที่ซับซ้อนข้น ย่งปฏิบัติเป็นประจาจะเกิดความชานาญ กลายเป็นความเข้าใจที่คงทน ซ่งเรียกว่า องค์ความร หรือปัญญา
ู
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล
ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
ั
GPAS 5 Steps ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
ั
GPAS 5 Steps Gathering Processing
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท ีี่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21
Step 3 Step 3 ขั้นปฏิบัติ
ขั้นปฏิบัติ
และสรุปความรู้
และสรุปความรู้
หลังการปฏิบัติ
หลังการปฏิบัติ นํ้าผลไม้ผสมสมุนไพร
ํ
ุ
๒๐. นักเรียนกล่มน้าผลไม้ผสมสมุนไพร นํ้าผลไม้ผสมสมุนไพร
ํ
๒๐. นักเรียนกล่มน้าผลไม้ผสมสมุนไพร ส่วนผสม ำ้ามะนาว ๑ ถ้วยตวง
ุ
เตรียมส่วนผสมและอุปกรณ์ จากนั้น
น

ส่วนผสม
ำ
ำ
ลงมือทาน้าผลไม้ผสมสมุนไพร
เตรียมส่วนผสมและอุปกรณ์ จากนั้น น ำ้าส้มคั้น ๔ ๑ ๒ ถ้วยตวง
๑
น
ถ้วยตวง
ำ้ามะนาว
๔
ำ
จัด ตกแต่งสาหรับบริการให้เรียบร้อย
ำ
ลงมือทาน้าผลไม้ผสมสมุนไพร น ำ้าตะไคร้ ๑ ๒ ๑ ถ้วยตวง
ำ
๑
น
ำ้าส้มคั้น
ถ้วยตวง
ุ
๒๑. นักเรียนแต่ละกล่มบันทึกผลลงใน
๒
ำ
จัด ตกแต่งสาหรับบริการให้เรียบร้อย น น ำ้าสับปะรด ๒ ๑ ถ้วยตวง
๑
ถ้วยตวง ถ้วยตวง
แบบบันทึก แล้วร่วมกันประเมิน
ำ้าขิง น
ำ้าตะไคร้

๒
๒๑. นักเรียนแต่ละกล่มบันทึกผลลงใน น ำ้าตาลทราย ๒ ๓ ๔ ถ้วยตวง ถ้วยตวง
ุ
๑
ผลงานในด้านรสชาติเคร่องดื่ม
ื
ำ้าสับปะรด
น
๒
ความสวยงามเหมาะสมในการจด
๑
แบบบันทึก แล้วร่วมกันประเมิน ั น ำ้าสะอาด ๑ ๒ ถ้วยตวง
น
ถ้วยตวง
ำ้าขิง
๒
ตกแต่งเครื่องดื่ม
ื
ผลงานในด้านรสชาติเคร่องดื่ม อุปกรณ์ น ำ้าตาลทราย ๓ ถ้วยตวง

๔
ตัวอย่างแบบบันทึก
กะละมังพลาสติก กระชอน ผ้าขาวบาง ค้อนทุบขิงและตะไคร้ ถ้วยตวงของแห้ง ถ้วยตวงของเหลว
ความสวยงามเหมาะสมในการจด หม้อต้ม อ่างแก้ว ๑ ๒ ถ้วยตวง
ั
น
ำ้าสะอาด

๑. เครื่องดื่มที่เลือกทำาคืออะไร
ตกแต่งเครื่องดื่ม วิธีทํา อุปกรณ์
(นํ้าฝรั่ง)
ตัวอย่างแบบบันทึก พักไว้ให้เย็น ำ ื ำ ำ ั ำ ้
๑. ทำาน้าเช่อมโดยผสมน้าตาลทรายกับน้าสะอาด ต้งไฟพอน้าตาลละลายและเดือด ยกลง
กะละมังพลาสติก กระชอน ผ้าขาวบาง ค้อนทุบขิงและตะไคร ถ้วยตวงของแห้ง ถ้วยตวงของเหลว

๒. ผลงานเครื่องดื่มเป็นอย่างไร
(รสชาติอร่อย)
ำ
๑. เครื่องดื่มที่เลือกทำาคืออะไร หม้อต้ม อ่างแก้ว ำ ำ ำ ำ ำ ำ ำ ำ ำ
๒. คั้นน้ามะนาว น้าส้ม น้าสับปะรด และต้มน้าตะไคร้ น้าขิงให้ได้ตามปริมาณในตำารับ
๓. นักเรียนพบปัญหาในการปฏิบัติงาน
๓. ผสมน้าเชื่อมกับน้ามะนาว น้าส้มคั้น น้าสับปะรด น้าตะไคร้ และน้าขิง เข้าด้วยกัน
ำ
วิธีทํา
(นํ้าฝรั่ง) ่ การจัดและตกแต่ง
หรือไม ถ้าพบ นักเรียนแก้ปัญหา
๑. ทำาน้าเช่อมโดยผสมน้าตาลทรายกับน้าสะอาด ต้งไฟพอน้าตาลละลายและเดือด ยกลง
๒. ผลงานเครื่องดื่มเป็นอย่างไร พักไว้ให้เย็น ำ ื ำ ำ ั ำ
นั้นอย่างไร
ำ
เทน้าผลไม้ผสมสมุนไพรใส่อ่างแก้ว ฝานมะนาวตามขวางเป็นชิ้นบาง ๆ หั่นขิง และสับปะรดเป็น
(-)
่
ี
ำ
ี
(รสชาติอร่อย) ส่เหล่ยมลูกเต๋าเล็ก เติมลงไปในอ่างน้าผลไม้ผสมสมุนไพร และลอยหน้าด้วยใบสะระแหน ๑ ช่อ
ำ
ำ
๒. คั้นน้ามะนาว น้าส้ม น้าสับปะรด และต้มน้าตะไคร้ น้าขิงให้ได้ตามปริมาณในตำารับ

ำ
ำ
ำ
ข้างอ่างแก้ววางแก้วเปล่าไว้ด้านนอกอีกชั้นหนึ่ง แล้วตกแต่งด้วยเถาพวงชมพูหรือดอกไม้ตามชอบ
๔. นักเรียนประหยัดทรัพยากรในการ
๓. นักเรียนพบปัญหาในการปฏิบัติงาน การบริการ ๓. ผสมน้าเชื่อมกับน้ามะนาว น้าส้มคั้น น้าสับปะรด น้าตะไคร้ และน้าขิง เข้าด้วยกัน
ำ
ำ
ำ
ำ
ำ
ำ

ทำางานอย่างไร
่
หรือไม ถ้าพบ นักเรียนแก้ปัญหา การจัดและตกแต่ง ำ ำ
เติมน้าแข็งก้อนใหญ่ลงในอ่างน้าผลไม้ผสมสมุนไพร ตักน้าผลไม้ผสมสมุนไพรใส่แก้ววางในถาด
ำ
(ไม่ใช้แก้วกระดาษในการบรรจุ)
นั้นอย่างไร เพื่อบริการหรือให้ผู้ดื่มตักเอง
๕. นักเรียนจะนำาความรู้เรื่องการทำา
ำ

เทน้าผลไม้ผสมสมุนไพรใส่อ่างแก้ว ฝานมะนาวตามขวางเป็นชิ้นบาง ๆ หั่นขิง และสับปะรดเป็น
(-) 38 ส่เหล่ยมลูกเต๋าเล็ก เติมลงไปในอ่างน้าผลไม้ผสมสมุนไพร และลอยหน้าด้วยใบสะระแหน ๑ ช่อ
่
ี
ี
ำ
เครื่องดื่มไปใช้ประโยชน์อย่างไร
(นําไปทําเครื่องดื่ม
๔. นักเรียนประหยัดทรัพยากรในการ ข้างอ่างแก้ววางแก้วเปล่าไว้ด้านนอกอีกชั้นหนึ่ง แล้วตกแต่งด้วยเถาพวงชมพูหรือดอกไม้ตามชอบ
ในงานปีใหม่ของโรงเรียน)

ทำางานอย่างไร Step 4 การบริการ Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
บริการสังคม
ิ
เติมน้าแข็งก้อนใหญ่ลงในอ่างน้าผลไม้ผสมสมุนไพร ตักน้าผลไม้ผสมสมุนไพรใส่แก้ววางในถาด
ำ
ี
ำ
๒๒. นักเรียนร่วมกันสรุปส่งท่เข้าใจเป็น
(ไม่ใช้แก้วกระดาษในการบรรจุ) ข้นส่อสารและน�าเสนอ ำ และจิตสาธารณะ
ื
ั
ความรู้ร่วมกัน ดังนี้
๕. นักเรียนจะนำาความรู้เรื่องการทำา เพื่อบริการหรือให้ผู้ดื่มตักเอง
• การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง ๒๓. นักเรียนแต่ละกล่มนาเสนอผลงาน ๒๔. นักเรียนเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง
ุ
ำ
เครื่องดื่มไปใช้ประโยชน์อย่างไร เคร่องด่มของกล่มตนเองหน้าช้นเรียน และบริการเคร่องด่มให้สมาชิก
ื
ั
ื
ื
ื
และบริการเคร่องด่มให้มีคุณภาพ
ื
ื
ุ
38
(นําไปทําเครื่องดื่ม ำ และแสดงความคิดเห็นเพ่อขยาย ในครอบครัวด่ม หรือช่วยเตรียม
และมีประสิทธิภาพต้องทาอย่าง
ื
ื
มีหลักการ ตามขั้นตอนที่ถูกต้อง
ในงานปีใหม่ของโรงเรียน) ความรู้ ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการ
Step 4 เคร่องด่มในงานจัดเล้ยง งานทาบุญ
Step 5
ำ
ื
ื
ี ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
๒๒. นักเรียนร่วมกันสรุปส่งท่เข้าใจเป็น ข้นส่อสารและน�าเสนอ ในชุมชน และจิตสาธารณะ
ิ
บริการสังคม
ี
สุดยอดคู่มือคร 38
ู
ื
ั
ความรู้ร่วมกัน ดังนี้
ำ
ุ
• การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง ๒๓. นักเรียนแต่ละกล่มนาเสนอผลงาน ๒๔. นักเรียนเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง
ื
ื
และบริการเคร่องด่มให้มีคุณภาพ เคร่องด่มของกล่มตนเองหน้าช้นเรียน และบริการเคร่องด่มให้สมาชิก
ั
ุ
ื
ื
ื
ื
และมีประสิทธิภาพต้องทาอย่าง และแสดงความคิดเห็นเพ่อขยาย ในครอบครัวด่ม หรือช่วยเตรียม
ื
ำ
ื
มีหลักการ ตามขั้นตอนที่ถูกต้อง ความรู้ ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการ
ื
ำ
ี
ื
เคร่องด่มในงานจัดเล้ยง งานทาบุญ
สุดยอดคู่มือคร ู 6 ในชุมชน
สุดยอดคู่มือคร 38
ู

พิเศษ


Step 4

ขั้นสื่อสารและน�าเสนอ (Applying the Communication Skill)




ื
่
ึ
ู
ิ
การถ่ายทอดความร ความคด ความร้สก โดยใช้ภาษา แสดงถึงความสามารถในการสอสารหรือปัญญา
้
ู
ั
�
ื
ื
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ั
ิ
ด้านภาษา กระบวนการนี้ทำาให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนความรู้ ทัศนคติซึ่งกันและกัน ถ้านำาเสนอโดยใช้คอมพิวเตอร์
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ผู้เรียนก็จะได้พัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีด้วย
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด asean รอบรู้อาเซียนและโลก
ื
ำ
ื
ื
การส่อสารและนาเสนอเป็นการสร้างอารมณ์เชิงบวกได้อย่างด เม่อผู้อ่นช่นชอบผลงานของตน ช่นชม
ี
ื
ื
Step 3
ขั้นปฏิบัติ
ความสำาเร็จของตน ผู้เรียนจะเกิดความภาคภูมิใจ เกิดแรงบันดาลใจที่จะสร้างสรรค์ผลงานต่อๆ ไป
และสรุปความรู้
การป้องกัน กำาจัดสาเหตุท่ทาให้ปลานิลเครียดในช่วงหน้าร้อน เพราะอุณหภูมิ หลังการปฏิบัติ
ำ
ี
ของน้าสูง ลดปริมาณอาหารลง และไม่ปล่อยปลานิลหนาแน่นมากเกินไป
ำ
ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า ุ่มร่วมกันเลี้ยง
โรคติดเชื้อแบคทีเรีย แอร์โรโมนาส ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ๑๔. นักเรียนแต่ละกล
ิ
ื
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต
ั
ั
ั
ื
�
Self-Regulating
ี
อาการและรอยโรค ปลานิลท่ติดเชื้อจะว่ายนาชาลง อาปากหายใจบริเวณ asean ปลานิล แล
Applying and Constructing the Knowledge
้
ำ
Applying the Communication Skill
้
้
รอบรู้อาเซียนและโลก้วบันทึกผลลงในแบบบันทึก
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ตัวชี้วัด
ผิวน้า ครีบเป่อย มีการตกเลือดตามตว เกล็ดหลุด มีแผลหลุมตามตัว ท้องบวม มีน้าค่งในช่องท้อง
ั
ื
ำ
ำ
ั
พรอมกับรวมกนประเมนผลงาน
ขั้นปฏิบัติ
ลำาไส้อักเสบ และบางตัวมีจุดเลือดออก Step 3 ้ และสรุปความรู้ ่ ั ิ
หลังการปฏิบัติ
การรักษา ให้ยาปฏิชีวนะ เช่น เอนโรฟล็อคซาซิน อ๊อกซ่เตตร้าซัยคลิน ปัญหาที่พบ และแก้ไขปัญหา
ี

การป้องกัน กำาจัดสาเหตุท่ทาให้ปลานิลเครียดในช่วงหน้าร้อน เพราะอุณหภูมิ


ำ

ี
ของน้าสูง ลดปริมาณอาหารลง และไม่ปล่อยปลานิลหนาแน่นมากเกินไป
ำ
ซัลฟาไตรเมทโธพริม ผสมอาหารให้ปลานิลกินติดต่อกันประมาณ ๗ วัน ๑๔. นักเรียนแต่ละกล่มร่วมกันเล้ยง
ี

โรคติดเชื้อแบคทีเรีย แอร์โรโมนาส

ุ


้
ำ
้

อาการและรอยโรค ปลานิลท่ติดเชื้อจะว่ายนาชาลง อาปากหายใจบริเวณ
ี

้

้
ิ
การป้องกัน กำาจัดสาเหตุที่ทำาให้ปลานลเครียด โดยไม่ใหอาหารเหลือ ๑๕. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น
ปลานิล แล้วบันทึกผลลงในแบบบันทึก
ั
ื
ั
ำ
ำ
ผิวน้า ครีบเป่อย มีการตกเลือดตามตว เกล็ดหลุด มีแผลหลุมตามตัว ท้องบวม มีน้าค่งในช่องท้อง
ความรู้ร่วมกัน ดังนี้
้
่
ิ
ั
และพยายามทาความสะอาดกระชังเพ่อลดการสะสมของสารอินทรีย ลูกปลานิลหลังจากลงกระชัง พรอมกับรวมกนประเมนผลงาน
์
ำ
ื
ลำาไส้อักเสบ และบางตัวมีจุดเลือดออก


การรักษา ให้ยาปฏิชีวนะ เช่น เอนโรฟล็อคซาซิน อ๊อกซ่เตตร้าซัยคลิน
ปัญหาที่พบ และแก้ไขปัญหา


ิ
ื
์
่
ซัลฟาไตรเมทโธพริม ผสมอาหารให้ปลานิลกินติดต่อกันประมาณ ๗ วันถ้าอากาศเปล่ยน
ในชวงอาทตยแรก มีโอกาสติดเช้อได้ง่าย ให้ผสมยาปฏิชีวนะกับอาหารในช่วงอาทิตย์แรก ี ี ๑๕. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น
ี

• การเล้ยงปลานิลให้มีคุณภาพ
้
ำ

ำ
อุณหภูมิน้าลดลง ควรผสมวิตามินซีกับอาหารให้ปลานิลกิน จะช่วยลดความเครียดและทาให้ปลานิล ความรู้ร่วมกัน ดังนี้

ิ


การป้องกัน กำาจัดสาเหตุที่ทำาให้ปลานลเครียด โดยไม่ใหอาหารเหลือ
ต้องให้อย่ในแหล่งน้าท่สะอาด มีอาหาร
ำ
ู
และพยายามทาความสะอาดกระชังเพ่อลดการสะสมของสารอินทรีย ลูกปลานิลหลังจากลงกระชัง
ำ
์
ื
แข็งแรง ลดการติดเชื้อได้ ในชวงอาทตยแรก มีโอกาสติดเช้อได้ง่าย ให้ผสมยาปฏิชีวนะกับอาหารในช่วงอาทิตย์แรก ถ้าอากาศเปล่ยน • การเล้ยงปลานิลให้มีคุณภาพ ี
ิ
ื
่
ี
์
ี
ำ
ำ
อุณหภูมิน้าลดลง ควรผสมวิตามินซีกับอาหารให้ปลานิลกิน จะช่วยลดความเครียดและทาให้ปลานิล
เพียงพอ และหม่นตรวจสุขภาพ
(๑๒) การจัดการผลผลิต ได้แก่ การจับปลานิล การขนส่งสู่ตลาด และการตลาด โดยเมื่อ ต้องให้อย่ในแหล่งน้าท่สะอาด มีอาหาร ั
ู
ี
ำ
แข็งแรง ลดการติดเชื้อได้
ั
ำ
ี


ี
(๑๒) การจัดการผลผลิต ได้แก่ การจับปลานิล การขนส่งสู่ตลาด และการตลาด โดยเมื่อ
ใกล้กาหนดเวลาท่จะจับปลานิล อาจมีการเสริมวิตามินซ โดยการผสมอาหารให้กับปลานิลประมาณ เพียงพอ และหม่นตรวจสุขภาพ
ำ เป็นประจา
ำ
ำ
ี
ใกล้กาหนดเวลาท่จะจับปลานิล อาจมีการเสริมวิตามินซ โดยการผสมอาหารให้กับปลานิลประมาณ
ี
๕-๗ วััน และหลังจากนั้นหยุดให้อาหาร ๒ วัน จึงจะจับปลานิล เป็นประจา
๕-๗ วััน และหลังจากนั้นหยุดให้อาหาร ๒ วัน จึงจะจับปลานิล


การขนส่งปลานิลจะขนส่งโดยบรรจุในถังพลาสติกขนาดใหญ่ท่ให้อากาศ
ี

Step 4
ี
การขนส่งปลานิลจะขนส่งโดยบรรจุในถังพลาสติกขนาดใหญ่ท่ให้อากาศ Step 4
หรือแก๊สออกซิเจน และสามารถลดการตายของปลานิลระหว่างขนส่งโดยใส่เกลือ ๐.๑-๐.๕% (เกลือ
หรือแก๊สออกซิเจน และสามารถลดการตายของปลานิลระหว่างขนส่งโดยใส่เกลือ ๐.๑-๐.๕% (เกลือ ข้นส่อสารและน�าเสนอ
ำ
๑-๕ กิโลกรัม/น้า ๑,๐๐๐ ลิตร) หรือเติมน้าแข็งลงไปปรับอุณหภูมิให้ได้ ๒๔ องศาเซลเซียส
ำ
ั
ื

รูปแบบการซ้อขายปลานิลม ๒ แบบ ได้แก ปลานิลมีชีวิต และปลานิลน็อก


ื
ี
่
ำ
๑-๕ กิโลกรัม/น้า ๑,๐๐๐ ลิตร) หรือเติมน้าแข็งลงไปปรับอุณหภูมิให้ได้ ๒๔ องศาเซลเซียส ๑๖. นักเรยนแตละกล่มนำาเสนอผล
ำ
ั
ื
ข้นส่อสารและน�าเสนอ

(ปลานิลตาย) ส่งห้องเย็น โดยขนาดของปลานิลที่ตลาดต้องการมีขนาด ๗๐๐ กรัม ขึ้นไป ในการเลี้ยงนั้น
่
ี
ุ
ผู้เลี้ยงต้องคำานึงถึงภาวะตลาดในช่วงจับปลานิล และวิเคราะห์ตลาดก่อนการเลี้ยง
รูปแบบการซ้อขายปลานิลม ๒ แบบ ได้แก ปลานิลมีชีวิต และปลานิลน็อก การเล้ยงปลานิลของกล่มตนเอง ซึ่ง
ี
ื
่
ี
ุ
นอกจากน การจาหน่ายปลานิลในรูปแบบผลิตภัณฑ์ถนอมอาหารและแปรรูปอาหาร
ี
้



ำ
่
(ปลานิลตาย) ส่งห้องเย็น โดยขนาดของปลานิลที่ตลาดต้องการมีขนาด ๗๐๐ กรัม ขึ้นไป ในการเลี้ยงนั้น ๑๖. นักเรยนแตละกล่มนำาเสนอผล
เช่น ปลานิลแดดเดียว ปลานิลร้า ปลานิลจ่อม ปลานิลกรอบ ยังเป็นอีกทางเลือกหน่งซ่งสามารถ
ึ
ึ
สร้างด้วยซอฟต์แวร์หรือใช้แผ่นป้าย
่
ี
ุ
สร้างรายได้ให้แก่ผู้เลี้ยงอีกด้วย
ำ
ผู้เลี้ยงต้องคำานึงถึงภาวะตลาดในช่วงจับปลานิล และวิเคราะห์ตลาดก่อนการเลี้ยง ู ี ี ประกอบการนาเสนอ
ู

ปลานิลเป็นปลาท่ผ้บริโภคยังมีความต้องการสูง จึงส่งผลดีต่อผ้ท่จะเล้ยงปลา
ี


ี
การเล้ยงปลานิลของกล่มตนเอง ซึ่ง
เนื่องจากเป็นปลาที่มีราคาดี ไม่มีอุปสรรคเรื่องโรคระบาด เป็นที่นิยมบริโภคและเลี้ยงกันอย่างแพร่หลาย
นอกจากน การจาหน่ายปลานิลในรูปแบบผลิตภัณฑ์ถนอมอาหารและแปรรูปอาหาร Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า ุ
ำ
่
ี
้
ั
ำ
ในท่วทุกภูมิภาค เพราะสามารถนามาประกอบอาหารได้หลายรูปแบบ ปัจจุบันปลานิลสามารถส่งเป็นสินค้า
บริการสังคม
เช่น ปลานิลแดดเดียว ปลานิลร้า ปลานิลจ่อม ปลานิลกรอบ ยังเป็นอีกทางเลือกหน่งซ่งสามารถ สร้างด้วยซอฟต์แวร์หรือใช้แผ่นป้าย
ึ
ึ
ออกไปสู่ต่างประเทศในลักษณะของปลาแล่เนื้อ ตลาดที่สำาคัญ ๆ เช่น ประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา อิตาลี
และจิตสาธารณะ
ำ
ี
ิ
สร้างรายได้ให้แก่ผู้เลี้ยงอีกด้วย ดังนั้น การเล้ยงปลานิลให้มีคุณภาพ ปราศจากกล่นโคลน ย่อมจะส่งผลดีต่อการบริโภค การจาหน่าย ๑๗. นักเรียนนาปลานิลท่เล้ยงไปประกอบ
ำ
ประกอบการนาเสนอ
และการได้รับผลตอบแทนที่คุ้มค่า
ำ
ี
ี
ู
ู
ี
ี
ี
ปลานิลเป็นปลาท่ผ้บริโภคยังมีความต้องการสูง จึงส่งผลดีต่อผ้ท่จะเล้ยงปลา อาหารกลางวันใหร่นน้องในโรงเรียน
ุ
้
เนื่องจากเป็นปลาที่มีราคาดี ไม่มีอุปสรรคเรื่องโรคระบาด เป็นที่นิยมบริโภคและเลี้ยงกันอย่างแพร่หลาย 61 รับประทาน หรือประกอบอาหาร
ในท่วทุกภูมิภาค เพราะสามารถนามาประกอบอาหารได้หลายรูปแบบ ปัจจุบันปลานิลสามารถส่งเป็นสินค้า Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
ั
ำ
ร่วมทาบุญกับชุมชนในโอกาสวันสาคัญ
ำ
ำ
บริการสังคม
ออกไปสู่ต่างประเทศในลักษณะของปลาแล่เนื้อ ตลาดที่สำาคัญ ๆ เช่น ประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา อิตาลี และจิตสาธารณะ
ดังนั้น การเล้ยงปลานิลให้มีคุณภาพ ปราศจากกล่นโคลน ย่อมจะส่งผลดีต่อการบริโภค การจาหน่าย
ี
ำ
ิ
และการได้รับผลตอบแทนที่คุ้มค่า
ี
๑๗. นักเรียนนาปลานิลท่เล้ยงไปประกอบ
ี
ำ
้
อาหารกลางวันใหร่นน้องในโรงเรียน
ุ
61 รับประทาน หรือประกอบอาหาร
ำ
ร่วมทาบุญกับชุมชนในโอกาสวันสาคัญ
ำ
61
ู
สุดยอดคู่มือคร
7 สุดยอดคู่มือคร ู
61 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ


Step 5

ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating)




ุ
ิ
เมื่อสมองของผู้เรียนได้รับการเสริมแรงเชิงบวกอย่างสมำ่าเสมอจากส่งที่ทำา จะกระต้นให้คิดสร้างสรรค ์
ิ
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต
ั
ิ
ข้นส่อสารและนาเสนอ
ื
ั
ื
ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
�
Self-Regulating
สิ่งที่เป็นประโยชน์เพิ่มขึ้นอีก หล่อหลอมเป็นนิสัยแห่งการคิดการกระทำาในตัวผู้เรียน สามารถขยายผลไปสู่สังคมได้
Applying and Constructing the Knowledge
Applying the Communication Skill
ตัวชี้วัด
เสริมความรู้ ครูควรสอน
ตามมาตรฐานสากลและวิสัยทัศน์ในศตวรรษที่ ๒๑ asean รอบรู้อาเซียนและโลก
Step 3 และสรุปความรู้
ขั้นปฏิบัติ
หลังการปฏิบัติ
๖. ใช้กรรไกรตัดปลายตอกทั้ง ๘ เส้น ในแนวเฉียง ก็จะได้ดอกไม้ ๑ ดอก ซึ่งเป็นกลุ่มเกสร � ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ิ
ข้นส่อสารและนาเสนอ
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต
ื
ิ
ั
ั
ื
ก้อนกลมแข็งแรงไม่หลุดออกจากกัน พร้อมกับมีกลีบดอกแหลม ๘ กลีบ Applying the Communication Skill Self-Regulating
Applying and Constructing the Knowledge
รอบรู้อาเซียนและโลก
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด ๑๘. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น
asean
ความรู้ร่วมกัน ดังนี้
Step 3 ขั้นปฏิบัติ
ำ
ี
• การนาวัสดุท่มีอย่ในโรงเรียน
ู
และสรุปความรู้
หลังการปฏิบัติ
๖. ใช้กรรไกรตัดปลายตอกทั้ง ๘ เส้น ในแนวเฉียง ก็จะได้ดอกไม้ ๑ ดอก ซึ่งเป็นกลุ่มเกสร
ิ
ก้อนกลมแข็งแรงไม่หลุดออกจากกัน พร้อมกับมีกลีบดอกแหลม ๘ กลีบ และในท้องถ่นมาประดิษฐ์เป็น
๑๘. นักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งที่เข้าใจเป็น
้
ของใช ของตกแต่งท่มีประโยชน
ความรู้ร่วมกัน ดังนี้ ี ์
๗. ก้านไม้หน่งอันจะใช้ซ่อมดอก ๓ อัน เสียบซ้อนกันเป็น ๓ ชั้น โดยมีปลายแหลมของ
ึ
เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างค้มค่าตาม
ี
ำ
ู
ำ
้
ก้านไม้เสียบเป็นยอดสูงสุด เวลานามาใช้งานก็จะนาดอกไม เช่น ดอกมะล ดอกบานไม่รู้โรย มาปักที่ • การนาวัสดุท่มีอย่ในโรงเรียน ุ
ำ
ิ
ิ
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ี
ปลายแหลมของซ่ตอกไม้ไผ่ทั้ง ๘ ซี่ จะใช้สีเดียวกันในแต่ละซ่อมดอกหรือจะสลับสีกันหรือสลับชนิด และในท้องถ่นมาประดิษฐ์เป็น ์
้
ี
ของใช ของตกแต่งท่มีประโยชน
ดอกไม้ก็ได้ ๗. ก้านไม้หน่งอันจะใช้ซ่อมดอก ๓ อัน เสียบซ้อนกันเป็น ๓ ชั้น โดยมีปลายแหลมของ เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างค้มค่าตาม
ึ
ุ
้
ำ
ิ
ำ
ก้านไม้เสียบเป็นยอดสูงสุด เวลานามาใช้งานก็จะนาดอกไม เช่น ดอกมะล ดอกบานไม่รู้โรย มาปักที่
ิ
ิ
๘. เพ่มกลีบดอกให้แปลกไปจากเดมได้โดยตัดตอกสอ่นยาวประมาณ ๖ นิ้ว ๘ เส้น Step 4
ี
ื
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ี
ปลายแหลมของซ่ตอกไม้ไผ่ทั้ง ๘ ซี่ จะใช้สีเดียวกันในแต่ละซ่อมดอกหรือจะสลับสีกันหรือสลับชนิด
ยาว ๘ นิ้ว ๘ เส้น ตัดปลายเส้นตอกให้แหลมทั้ง ๒ ด้าน จับปลายสอดเข้าในช่องว่างระหว่างดอก ข้นส่อสารและน�าเสนอ
ดอกไม้ก็ได้
ื
ั
๘. เพ่มกลีบดอกให้แปลกไปจากเดมได้โดยตัดตอกสอ่นยาวประมาณ ๖ นิ้ว ๘ เส้น Step 4
ี
ิ
ิ
ื
ยาว ๘ นิ้ว ๘ เส้น ตัดปลายเส้นตอกให้แหลมทั้ง ๒ ด้าน จับปลายสอดเข้าในช่องว่างระหว่างดอก ข้นส่อสารและน�าเสนอ
ั
ื

๑๙. นักเรียนแต่ละกล่มนาเสนอผลงาน
ำ
ุ
ำ
ุ
๑๙. นักเรียนแต่ละกล่มนาเสนอผลงาน ั
้
ของใช ของตกแต่งหน้าช้นเรียน
ของใช ของตกแต่งหน้าช้นเรียน
้
ั
หรือจัดแสดงร่วมกันในรูปแบบ
หรือจัดแสดงร่วมกันในรูปแบบ
งานนิทรรศการในชั้นเรียน
งานนิทรรศการในชั้นเรียน
Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
บริการสังคม
และจิตสาธารณะ
บริการสังคม
ข้อเสนอแนะ Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
๑. ควรนำาตอกไปชุบน้าก่อนเพื่อให้ตอกอ่อนตัว จะสานได้ง่ายขึ้น และจิตสาธารณะ
ำ
้
ี
ข้อเสนอแนะ ๒. ควรใช้ไม้ไผ่ที่ปล้องยาว เช่น ไม้ไผ่เฮี้ยะหรือไม้ไผ่ข้าวหลามจะปล้องยาวกว่าไผ่ชนิดอื่น ๒๐. นักเรยนรวบรวมของใช ของตกแต่ง
ี

ุ
ำ
๓. การย้อมสีตอก ทำาได้โดยจ่มตอกลงไปในน้าต้มสีย้อมผ้าท่กาลังเดือด ใส่เกลือเล็กน้อย
ำ
๑. ควรนำาตอกไปชุบน้าก่อนเพื่อให้ตอกอ่อนตัว จะสานได้ง่ายขึ้น ี ำ ท่ประดิษฐ์ได้ออกจำาหน่ายในโรงเรียน
้
ี
หรือในชุมชนตามโอกาสท่อานวย ของตกแต่ง
ำ
สักครู่ยกขึ้นแช่น้าเย็น แล้วนำาไปผึ่งแดดให้แห้งสนิทก่อนนำามาใช้งาน
ี
ำ
๒. ควรใช้ไม้ไผ่ที่ปล้องยาว เช่น ไม้ไผ่เฮี้ยะหรือไม้ไผ่ข้าวหลามจะปล้องยาวกว่าไผ่ชนิดอื่น ๒๐. นักเรยนรวบรวมของใช
ี
ท่ประดิษฐ์ได้ออกจำาหน่ายในโรงเรียน
ุ
๓. การย้อมสีตอก ทำาได้โดยจ่มตอกลงไปในน้าต้มสีย้อมผ้าท่กาลังเดือด ใส่เกลือเล็กน้อย เพื่อนำารายได้มาใช้พัฒนาโรงเรียน
ำ
ี
ำ
สักครู่ยกขึ้นแช่น้าเย็น แล้วนำาไปผึ่งแดดให้แห้งสนิทก่อนนำามาใช้งาน 77 หรือชุมชนในด้านต่าง ๆ ี ำ
ำ
หรือในชุมชนตามโอกาสท่อานวย
เพื่อนำารายได้มาใช้พัฒนาโรงเรียน
หรือชุมชนในด้านต่าง ๆ
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 จุดประกายโครงงาน 77
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ออกแบบ และประดิษฐ์ของใช้
ของตกแต่งจากตอกไม้ไผ เพ่อนาไปใช้ประโยชน์ต่อการดาเนินชีวิตประจาวันของ
่
ำ
ื
ำ
ำ
ตนเอง แล้วนำาเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน หรือจัดแสดงผลงานในงานนิทรรศการ
ของโรงเรียน
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 จุดประกายโครงงาน
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน ออกแบบ และประดิษฐ์ของใช้ 77 สุดยอดคู่มือคร ู
ำ
ำ
ื
่
ำ
ของตกแต่งจากตอกไม้ไผ เพ่อนาไปใช้ประโยชน์ต่อการดาเนินชีวิตประจาวันของ
ตนเอง แล้วนำาเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน หรือจัดแสดงผลงานในงานนิทรรศการ
ของโรงเรียน
สุดยอดคู่มือคร ู 8
77 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ



ี
ค�ำช้แจงในกำรใช้หนังสือเรียน


ที่ได้รับกำรออกแบบให้สอดคล้องกับกำรเรียนรู้ของสมอง





หนังสือเรียน ร�ยวิช�พื้นฐ�น ก�รง�นอ�ชีพ ชั้นมัธยมศึกษ�ปีที่ ๒ กลุ่มส�ระก�รเรียนรู้ก�รง�นอ�ชีพ เล่มนี้
ได้จัดทำ�ขึ้นต�มม�ตรฐ�นก�รเรียนรู้ ตัวชี้วัด และส�ระก�รเรียนรู้แกนกล�งของหลักสูตรแกนกล�งก�รศึกษ�ขั้นพื้นฐ�น
พุทธศักร�ช ๒๕๕๑ โดยมีเนื้อห� กิจกรรม และคำ�ถ�มที่เหม�ะสมกับพัฒน�ก�รของผู้เรียน กระตุ้นกระบวนก�รคิดวิเคร�ะห์

ให้กับผู้เรียน ซึ่งสอดคล้องกับก�รเรียนรู้ของสมอง (Brain Based Learning)



แผนผังสาระการเรียนรู้
แผนผังสาระการเรียนรู้
เป็นหัวข้อที่ผู้เรียนจะได้เรียน
ในหน่วยก�รเรียนรู้นี้


๓ งานเกษตร
หน่วยการเรียนรู้ที่




แผนผังสาระการเรียนรู้





งานเกษตร





การเลี้ยงสัตว์

ความสำาคัญของการเลี้ยงสัตว์
ประเภทของสัตว์ที่นิยมเลี้ยง
ในประเทศไทย
ขั้นตอนการเลี้ยงสัตว์เพื่อจำาหน่าย
การเลี้ยงไก่ไข่
การเลี้ยงปลานิล



ตัวชี้วัด
๑. ใช้ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการทำางาน (ง ๑.๑ ม.๒/๑)
๒. ใช้ทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการทำางาน (ง ๑.๑ ม.๒/๒)
๓. มีจิตสำานึกในการทำางานและใช้ทรัพยากรในการปฏิบัติงานอย่างประหยัดและคุ้มค่า
(ง ๑.๑ ม.๒/๓)




ตัวชี้วัด
ตัวชี้วัด
เป็นเป้�หม�ยในก�รพัฒน�
่
ี
ั
ี
ู
ี
ผ้เรยน ทผู้เรยนจะได้รบและ
ปฏิบัติได้ในหน่วยก�รเรียนรู้นี้
9 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ





















๑. การจัดและตกแต่งบ้าน
เนื้อหาเนื้อหา
บ้านเป็นที่พักอาศัยของสมาชิกในครอบครัวเพื่อพักผ่อน นอนหลับ และทำากิจกรรมต่าง ๆ สมาชิก
ครบต�มตัวชี้วัดและตรง ในครอบครัวจะมีความสุขกาย สบายใจ เม่ออย่ในบ้าน นอกจากความรัก ความเข้าใจ และสัมพันธภาพ
ู
ื
ต�มหลักสูตรแกนกล�ง ที่ดีระหว่างสมาชิกในครอบครัวที่มอบให้แก่กันแล้ว การจัดและตกแต่งบ้านให้เป็นระเบียบเรียบร้อย และ
ก�รศึกษ�ขั้นพื้นฐ�น สวยงามอยู่เสมอก็มีส่วนสำาคัญเช่นเดียวกัน
ิ
ื
ื
ั
พุทธศักร�ช ๒๕๕๑ การจัดและตกแต่งบ้าน เป็นการจัดวางเคร่องเรือนและติดต้งหรือแขวนส่งของเคร่องใช้ภายในบ้าน
ี
ื
็
่
้
่
เหม�ะสมกับระดับชั้น ระเบียง และทางเดินอย่างมีหลักการ เพอใหเปนระเบยบเรียบร้อย สวยงาม สะดวกตอการใช้งาน
น่าอยู่อาศัย ประหยัดค่าใช้จ่าย ประหยัดพลังงาน เป็นที่พึงพอใจของผู้อยู่อาศัยและผู้มาเยี่ยมเยียน
ของผู้เรียน ๑.๑ หลักการจัดและตกแต่งบ้าน
๑) ประโยชน์ใช้สอย การจัดและตกแต่งบ้านให้มีพื้นที่เพื่อประโยชน์ใช้สอย ทำาได้โดยจัดวาง
ื
เคร่องเรือนและติดต้งหรือแขวนส่งของเคร่องใช้ให้เหมาะสมกับขนาดของห้อง ตำาแหน่งประต หน้าต่าง และ
ื
ั
ิ
ู
ลักษณะการใช้งานของแต่ละห้องภายในบ้าน ดังตัวอย่าง
การจัดวางเครื่องเรือนและของตกแต่งขนาดกลาง ห้องโถงที่มีความกว้างและยาว
ในห้องรับแขกขนาดกลาง ตู้และโซฟาจัดชิดผนัง ชิดมุม ต้องการแบ่งเป็นห้องรับแขกและห้องรับประทานอาหาร
ไม่ติดประตูและหน้าต่าง เพื่อให้มีพื้นที่เดินเข้า-ออกได้สะดวก สามารถใช้ฉากหรือตู้หนังสือกั้นเพื่อแบ่งพื้นที่เป็น ๒ ส่วนได้












แขวนมู่ลี่หรือติดตั้งผ้าม่านบริเวณหน้าต่าง ห้องนอนควรจัดให้มีเครื่องเรือนน้อยชิ้นที่สุด
ด้านทิศตะวันออกและทิศตะวันตกเพื่อป้องกันแสงแดดส่องถึง เพื่อให้โปร่งโล่ง อากาศถ่ายเทได้สะดวก
ในเวลาสายและเวลาบ่าย เหมาะสำาหรับการนอนพักผ่อน
6
















สุดยอดคู่มือคร 10
ู

พิเศษ



















fogra
phic
Infographic
In
๒. ความสำาคัญและประโยชน์ของเครื่องดื่ม
เครื่องดื่ม เป็นอาหารลักษณะเหลวที่ดื่มได้ง่าย ไม่ต้องเคี้ยว เหมาะสำาหรับทุกคน เมื่อดื่ม นำ�เสนอเนื้อห�ให้เข้�ใจง่�ย
เข้าไปแล้วร่างกายสามารถนำาไปใช้ประโยชน์ได้ทันทีและช่วยให้ร่างกายสดชื่น นอกจากนี้ เครื่องดื่ม โดยใช้ Infographic
แต่ละประเภทยังให้ประโยชน์แตกต่างกัน ดังตัวอย่าง





ให้โปรตีน แคลเซียม
นม วิตามินบี ๑ วิตามินบี ๒
ธาตุเหล็ก ฯลฯ








นํ้าพืช
สมุนไพร




รากบัว ขิง สะระแหน่
แก้ร้อนใน ช่วยขับลม แก้ท้องร่วง






นํ้าผัก ให้วิตามินเอ วิตามินซี
นํ้าผลไม้ วิตามินอี น้าตาล ใยอาหาร
ำ
และนํ้าธัญพืช ฯลฯ






28















11 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ





















๔) ขั้นตอนการตกแต่งสวน
การตกแต่งสวนให้สวยงาม ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย มีขั้นตอนดังนี้
ี
(๑) สำารวจและวิเคราะห์สวนเดิมวามพรรณไม้ใดบางทควรคงไว ้
่
ี
่
้
ี
พรรณไม้ใดบ้างท่ควรขนย้ายออก ดินมีความอุดมสมบูรณ ์
่
ี
หรือไม บริเวณใดรกร้าง บริเวณใดว่างเปล่า ส่งตกแต่ง
ิ
ใดบ้างที่แตกหักหรือชำารุด แล้วจดบันทึกไว้
ู
ำ
(๒) ออกแบบสวนใหม่โดยนาหลักศิลปะ ความร้เก่ยวกับ
ี
ิ
รูปแบบสวนและส่งของตกแต่งสวนมาประยุกต์ใช้ร่วมกัน
ร่างเป็นภาพ ๒ หรือ ๓ มิติ แล้วระบายสีให้สวยงาม เพื่อเป็น
แนวทางในการตกแต่งสวน
(๓) ปรับพ้นท่โดยขนย้ายพรรณไม้และส่งตกแต่งท่ไม่ต้องการ
ื
ี
ิ
ี
สรุปความรู้
สรุปความรู้ ออก เตรียมดินในบริเวณท่จะปลูกพรรณไม้ใหม และทา
่
ำ
ี
่
เป็นคว�มรู้สำ�คัญท่เป็น ความสะอาดบริเวณท่จะวางส่งตกแต่งใหม แล้วโรยปูนขาว
ี
ิ
ี
ี
ั
ิ
คว�มเข้�ใจที่คงทน ทำาอาณาเขตท่ต้องการปลูกพรรณไม้หรือต้งวางส่งตกแต่งไว ้
ที่ผู้เรียนจะได้รับ
้
ิ
ื
(๔) เลือกซ้อส่งตกแต่งสวนตามแบบสวนใหม่ท่ร่างไว โดย
ี
ื
ื
เลือกซ้อในย่านเดียวกัน เพ่อประหยัดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง
และการขนส่ง
ิ
ี
(๕) ปลูกพรรณไม้และจัดวางส่งตกแต่งในสวนตามท่ออกแบบไว ้
โดยปลูกไม้ประธานก่อน ตามด้วยไม้พุ่ม ไม้คลุมดิน ปูหญ้า
และปูทางเท้าเป็นลำาดับสุดท้าย
สรุปความรู้
การดูแลและตกแต่งสวน ช่วยให้สวนมีความสะอาด สวยงาม และสร้างบรรยากาศท่ดีให้แก ่
ี
ผู้อยู่อาศัยและผู้มาเยี่ยมเยียน
22






สุดยอดคู่มือคร 12
ู

พิเศษ





















๕. ขั้นตอนการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม
ื
ื
การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเคร่องด่มทุกชนิดให้มีประสิทธิภาพ ประหยัด
ค่าใช้จ่าย ประหยัดเวลา ประหยัดแรงงาน และได้ผลงานที่มีคุณภาพ ควรปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้
ั
๓. ข้นประเมินผลงาน เป็นข้นตอนการวิเคราะห์ผลงานว่ามีข้อบกพร่องหรือไม ่
ั
อย่างไร และหาแนวทางปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้นในการทำางานครั้งต่อไป
ั
๒. ข้นปฏิบัติงาน เป็นข้นตอนการลงมือเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
ั
อนุรักษ์ส
ิ่งแวดล้อม
บริการเครื่องดื่มตามที่วางแผนไว้
นำ�เสนอคว�มรู้ในก�รปลูกฝัง
ั
ั
ี
ื
ู
ำ
ำ
๑. ข้นวางแผน เป็นข้นตอนการศึกษาตารับเคร่องด่มท่จะทาจากแหล่งเรียนร้ต่าง ๆ จิตสำ�นึกของผู้เรียนให้รู้จัก
ื
ี
แล้วนาข้อมูลมาวิเคราะห์และวางแผนเก่ยวกับการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง
ำ
และบริการเครื่องดื่มดังกล่าว เพื่อเป็นแนวทางในการทำางาน อนุรักษ์และรักษ�สิ่งแวดล้อม
เว็บไซต์แนะน�า
อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เว็บ ไซ ต์แนะน� า
ำ
ุ
เปลือกของผลไม้และเศษพืชผักต่าง ๆ สามารถนามาหมักรวมกันเป็นป๋ย หรือทานาหมักชีวภาพ นำ�เสนอหัวข้อเรื่องที่ให้ผู้เรียน
้ำ
ำ
ำ
สำาหรับรดต้นพืชได้ โดยไม่ต้องทิ้งให้เป็นขยะ ส�ม�รถค้นห�ข้อมูลหรือ
ส�รสนเทศเพิ่มเติมในเรื่อง
เว็บไซต์แนะนำา ที่เรียนจ�กเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง
ตำารับเครื่องดื่มต่าง ๆ
http://www.archeep.com/drink/drink_index.htm อาชีพน่ารู้
อาชีพน่ารู้
นำ�เสนอคว�มรู้สำ�คัญ
อาชีพน่ารู้ เกี่ยวกับอ�ชีพต่�ง ๆ
นักวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ เป็นอาชีพท่ทางานเก่ยวกับการค้นคว้าสร้างผลิตภัณฑ์ใหม ๆ เพื่อเป็นแนวท�งเลือก
์
่
ำ
ี
ี
หรือพัฒนาผลิตภัณฑ์เดิมที่มีอยู่ให้มีคุณลักษณะที่ดีขึ้น หรือตรงกับความต้องการของผู้บริโภคมากขึ้น ประกอบอ�ชีพในอน�คต
ำ
อาจทาได้โดยการเพ่มรสชาติให้หลากหลายข้น การปรับขนาดให้เหมาะสมกับกล่มเป้าหมาย ตลอดจน
ิ
ุ
ึ
การปรับปรุงบรรจุภัณฑ์ให้มีความทันสมัยและสามารถปกป้องสินค้าได้ดีขึ้น
34









13 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ






















๖) การจัดการผลผลิต
การจัดการผลผลิตจากไก่ไข่เพื่อจำาหน่าย มีแนวปฏิบัติดังนี้
ื
๑. การเก็บไข่ไก ต้องเก็บไข่ออกจากรางไข่ทุกวัน สำาหรับการเล้ยงไก่ไข่บนพ้นคอก
่
ี
ควรเก็บอย่างน้อยวันละ ๔ ครั้ง เพื่อป้องกันไข่แตก
่
๒. การทำาความสะอาดผิวไข่ไก ในกรณีท่สกปรกมากให้ใช้แผ่นขัดหรือกระดาษทราย
ี
ี
ท่แห้งสะอาดขัดถูเปลือกไข่ให้น้อยท่สุด และหากได้รับการร้องขอจากผ้ซ้อให้ทาความสะอาด ก่อนนาส่งให ้
ี
ำ
ื
ำ
ู
์
ำ
ำ
ุ
ใช้ผ้าหรือฟองน้าชุบน้าสะอาดผสมสารละลายกล่มคลอไรด เช่น เบนซาโคเนียม คลอไรด หรือคลอรีน ๖๕%
์
ำ
ั
ำ
ผสมน้าสะอาดในอัตราส่วน คลอรีน ๒๐๐ มิลลิกรัม ต่อน้า ๑ ลิตร เช็ดให้ท่วฟอง แล้วพักไว้ให้แห้ง
ำ
แต่การใช้น้าผสมสารละลายเหล่านี้เช็ดไข่ไก่จะทำาให้อายุของการเก็บไข่สั้นลง
๓. คัดแยกไข่บุบ ไข่เปลือกบาง และไข่ท่น้าหนักไม่ได้มาตรฐานออกไป แล้วคัดแยก
ี
ำ
์
ึ
ำ
ำ
ี
ขนาดไข่ไก่ตามน้าหนักกรัมต่อฟองและกาหนดเป็นเบอร ซ่งโดยปกติเบอร์ท่มีตัวเลขน้อยจะมีขนาดใหญ ่
กว่าเบอร์ที่มีตัวเลขมาก เช่น ไข่ไก่เบอร์ ๐ จะมีขนาดใหญ่กว่าไข่ไก่เบอร์ ๑
้
ี
ปลอดภัยไว้ก่อน ๔. บรรจุไข่ลงในถาดหรือกล่องท่กันกระแทกได แล้วติดฉลากผลิตภัณฑ์ในกรณ ี
ปลอดภัยไว้ก่อน
ที่บรรจุกล่องให้เรียบร้อย
นำ�เสนอข้อพึงปฏิบัติและ ๕. ตรวจความเรียบร้อยของไข่และบรรจุภัณฑ์ก่อนขนขึ้นรถเพื่อนำาส่งให้ผู้สั่งซื้อ
พึงระวังที่ให้ผู้เรียนรู้จัก
ระมัดระวังในก�รปฏิบัติ
กิจกรรมต่�ง ๆ และก�ร
ดำ�เนินชีวิต โดยสอดแทรก
หัวข้อที่สัมพันธ์กับ
เรื่องที่เรียน
บรรจุภัณฑ์ไข่ไก่
ปลอดภัยไว้ก่อน
การรับประทานไข่ไก่หรือไข่เป็ดให้ปลอดภัยจากโรคไข้หวัดนก ต้องปรุงให้สุกทั้งไข่แดงและไข่ขาว
55













สุดยอดคู่มือคร 14
ู

พิเศษ























กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ

๑. นักเรียนสำารวจบ้านของตนเอง แล้ววิเคราะห์ว่าบริเวณใดบ้างที่ต้องจัดและตกแต่งใหม่
จุดประกายโครงงาน
เพราะอะไร จากนั้นบันทึกผลการวิเคราะห์ จุดประกายโครงงาน
๒. นักเรียนออกแบบจัดและตกแต่งบ้านของตนเองใหม่จากผลการวิเคราะห์ในข้อ ๑ โดยวางแผน นำ�เสนอแนวท�งก�รจัดทำ�โครงง�นที่
และระบายสีบริเวณที่จะจัดและตกแต่งใหม่ พร้อมเขียนบรรยายใต้ภาพว่าการจัดและตกแต่งบ้าน น่�สนใจ ส�ม�รถพัฒน�ผู้เรียนให้มี
ดังภาพดีขึ้นกว่าเดิมอย่างไร
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันสืบค้นการจัดและตกแต่งบ้านแบบประหยัดพลังงาน แล้วจัดทำา สมรรถนะสำ�คัญและคุณลักษณะ
แบบบ้านจำาลองโดยประยุกต์ใช้ข้อมูลที่สืบค้นมาได้ และนำาความรู้เรื่องการจัดและตกแต่งบ้าน อันพึงประสงค์ สอดคล้องกับตัวชี้วัด
มาจัดห้องต่าง ๆ ให้ถูกต้อง เหมาะสม จากนั้นนำาเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน ในกลุ่มส�ระก�รเรียนรู้ และบูรณ�ก�รกับ
กลุ่มส�ระก�รเรียนรู้อื่น

จุดประกายโครงงาน รวมทั้งส่งเสริมคว�มเป็นไทยและ
หลักปรัชญ�ของเศรษฐกิจพอเพียง
“ทำาอย่างไรให้บ้านสวยงาม”
ี
ิ
ุ
นักเรียนแบ่งกล่มสำารวจวัสดุธรรมชาติในท้องถ่นของตนเองท่ไม่ใช้แล้ว ช่วยกันคิดค้นและประดิษฐ ์
ของตกแต่งบ้านโดยใช้วัสดุธรรมชาติเหล่าน้น แล้วนาผลงานมาแลกเปล่ยนแนวคิด หรือจัดประกวด
ี
ำ
ั
ผลงานภายในโรงเรียน จากนั้นนำาผลงานไปจัดตกแต่งที่บ้าน
สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง
สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง
สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง
ี
ู
การประดิษฐ์ของตกแต่งหรือของใช้ข้นเองโดยใช้วัสดุธรรมชาติท่มีอย่ในท้องถ่น ช่วยให้ประหยัด
ึ
ิ
ค่าใช้จ่ายและรู้คุณค่าของทรัพยากรที่มีอยู่ นำ�เสนอกิจกรรมเพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกคิด
เชื่อมโยงก�รดำ�เนินชีวิตคว�มเป็นอยู่
อย่�งพอเพียง จ�กคว�มรู้และก�รปฏิบัติ
กิจกรรม







13














15 สุดยอดคู่มือคร ู

พิเศษ






สรุปคว�มรู้
์
การเล้ยงสัตว์มีความสาคัญต่อการดารงชีวิตของมนุษย เศรษฐกิจ และสังคม การเล้ยงสัตว ์
ำ
ำ
ี
ี
ำ
ี
ั
ี
ให้มีประสิทธิภาพและได้ผลงานท่มีคุณภาพต้องทาตามข้นตอนท่ถูกต้อง มีความอดทนและเอาใจใส ่
ต่อสัตว์ที่เลี้ยง เพื่อให้ได้ผลผลิตที่นำาไปใช้ประโยชน์ได้ตามต้องการ
อ�ชีพน่�รู้
ำ
์
์
ี
ี
ำ
สัตวแพทย เป็นอาชีพท่ทางานเก่ยวกับการดูแลสุขภาพสัตว การวินิจฉัยโรค การบาบัดรักษาและ
ป้องกันโรคสัตว์ ปรับปรุงและขยายพันธุ์สัตว์ พัฒนาอุตสาหกรรมการเลี้ยงสัตว์ อุตสาหกรรมเวชภัณฑ์
และชีวภัณฑ์สำาหรับสัตว์ อุตสาหกรรมอาหารสัตว์
วนการคิด
า
ถามพัฒนากระบ
คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ค� ค�าถามพัฒนากระบวนการคิด
๑. ถ้านักเรียนจะเลี้ยงสัตว์ชนิดหนึ่งต้องมีการเตรียมตัวอย่างไร เป็นคำ�ถ�มท้�ยหน่วยก�รเรียนรู้
๒. การเลี้ยงสัตว์ให้มีประสิทธิภาพและได้ผลผลิตที่มีคุณภาพมีแนวทางอย่างไร ให้ผู้เรียนได้ฝึกคิดวิเคร�ะห์
๓. ถ้านักเรียนจะเลี้ยงไก่ไข่เพื่อจำาหน่ายจะเลือกเลี้ยงไก่ไข่พันธุ์ใด เพราะอะไร
๔. เพราะเหตุใดจึงต้องใช้ผ้าม่านปิดโรงเรือนไก่ไข่ในช่วงฤดูหนาว
๕. ถ้าต้องการให้กระดูกไก่และเปลือกไข่แข็งแรงควรให้อาหารประเภทใดแก่ไก่ไข่
๖. ถ้าฟาร์มไก่ให้ผลผลิตไข่ไก่เป็นจำานวนมากเกินกว่าจะรับประทาน และจำาหน่ายได้หมด
นักเรียนควรทำาอย่างไร
๗. เพราะเหตุใดจึงมีผู้นิยมเลี้ยงปลานิลกันมาก
๘. ตำาแหน่งการวางกระชังเลี้ยงปลานิลที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร
๙. การลดอัตราการตายของปลานิลขณะขนส่งไปยังตลาดมีแนวทางอย่างไร
๑๐. ในอนาคตอาชีพการเลี้ยงปลานิลเพื่อจำาหน่ายจะมีแนวโน้มเป็นอย่างไร
62


กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ
๑. นักเรียนสรุปความรู้เรื่องขั้นตอนการเลี้ยงสัตว์ที่ถูกต้องเป็นแผนภาพความคิด ดังตัวอย่าง
ขั้นตอนการเลี้ยงสัตว์ที่ถูกต้อง ผลที่เกิดขึ้น
ถ้าปฏิบัติ
กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ
กิจกรรมสร้างทักษะ
ชีวิตและอาชีพ
เป็นกิจกรรมให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติ ผลที่เกิดขึ้น
และพัฒน�ทักษะท�งด้�นก�รคิด ถ้าไม่ปฏิบัติ
และคว�มรู้ประจำ�หน่วยก�รเรียนรู้

๒. นักเรียนสืบค้นข้อมูลการเลี้ยงสัตว์ที่ตนเองสนใจ ๑ ชนิด แล้วรวบรวมข้อมููลจัดทำาเป็นรายงาน
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันเลือกเลี้ยงไก่ไข่หรือปลานิลในกระชัง หรือสัตว์เศรษฐกิจประจำาท้องถิ่น
แล้วจัดการผลผลิตร่วมกัน จากนั้นรายงานผลหน้าชั้นเรียนตามหัวข้อต่อไปนี้
๑) การวางแผนการเลี้ยง
๒) ปัญหาในการเลี้ยง และการแก้ไขปัญหา
๓) ผลผลิตที่ได้
๔) ข้อเสนอแนะในการเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลผลิตและแนวทางการปฏิบัติงานอย่างประหยัด
และคุ้มค่า













63

สุดยอดคู่มือคร 16
ู

หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน
ื
ิ
ั
ั
ื
�
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
Self-Regulating
Applying and Constructing the Knowledge ตัวชี้วัด Applying the Communication Skill รอบรู้อาเซียนและโลก
การงานอาชีพ
เสริมความรู้ ครูควรสอน
asean








กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒





ผู้เรียบเรียง

อาจารย์เสาวนีย์ ประทีปทอง
อาจารย์ภิญโญ ใจดำารงค์

อาจารย์สุวัฏ สอนจันทร์
อาจารย์เกษร สุนทรเสรี


ผู้ตรวจ

อาจารย์สวรุจ คำาสุจริต

อาจารย์เชิดศักดิ์ ขำาวิจิตร
อาจารย์สุนันทา ไพศาลศิลป์


บรรณาธิการ


รองศาสตราจารย์ ดร.เสาวภา โชติเกษมศรี
ดร.บุญช่วย ศิริเลี้ยง
อาจารย์สนั่น นอบน้อม






สงวนลิขสิทธิ์
สำานักพิมพ์ บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำากัด
พ.ศ. ๒๕๖๔
พิมพ์ครั้งที่ ๒ จำานวน ๑๐,๐๐๐ เล่ม

สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)
๑๒๕๖/๙ ถนนนครไชยศรี แขวงถนนนครไชยศรี เขตดุสิต กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
โทร. ๐-๒๒๔๓-๘๐๐๐ (อัตโนมัติ ๑๕ สาย), ๐-๒๒๔๑-๘๙๙๙

แฟกซ์ : ทุกหมายเลข, แฟกซ์อัตโนมัติ : ๐-๒๒๔๑-๔๑๓๑, ๐-๒๒๔๓-๗๖๖๖
website : www.iadth.com 1 สุดยอดคู่มือคร ู

คำ�นำ�



















ั
ื
่
หนังสือเรียน รายวิชาพ้นฐาน การงานอาชีพ ช้นมัธยมศึกษาปีท ๒ กลุ่มสาระการเรียนร ู ้
ี
ำ
ึ
ี
ู
้
ู
การงานอาชีพ ได้จัดทาข้นตามมาตรฐานการเรียนร ตัวช้วัดและสาระการเรียนร้ของหลักสูตรแกนกลาง
ื
ั
การศึกษาข้นพ้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ซ่งมุ่งเน้นเกี่ยวกับทักษะอาชีพในการทางานท่จาเป็น
ำ
ึ
ี
ำ
ี
ตอชีวตประจาวัน การช่วยเหลือตนเอง ครอบครัว และสังคมได้ในสภาพเศรษฐกิจท่พอเพียง
ำ
ิ
่
ำ
ไม่ทำาลายส่งแวดล้อม เน้นการปฏิบัติจริงจนเกิดความมั่นใจและภูมิใจในผลสาเร็จของงาน
ิ
เพ่อให้ค้นพบความสามารถ ความถนัด และความสนใจของตนเอง เห็นความสาคัญของคุณธรรม
ื
ำ
จริยธรรม และเจตคติที่ดีต่ออาชีพ เห็นคุณค่าของอาชีพสุจริตและเห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ
ดังนั้น คณะผ้จัดทาจึงได้จัดนำาเสนอเนื้อหาท่สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษา
ู
ำ
ี
ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ เกี่ยวกับทักษะการทำางานเพื่อช่วยเหลือตนเอง ที่มุ่งให้ผู้เรียนได้เรียนรู้
ำ
ู
ั
ด้วยการปฏิบัติจริง (Active Learning) อย่างสม่าเสมอในชีวิตประจาวัน อีกท้งยังให้ผ้เรียนเห็นถึง
ำ
ื
ความสำาคัญของคุณธรรม จริยธรรม เห็นคุณค่าของอาชีพสุจริต เพ่อจะได้นำาไปเป็นแนวทางในการ
ประกอบอาชีพที่ตนเองรักหรือมีความถนัดได้
หนังสือเรียนเล่มนี้ได้พัฒนาเนื้อหาให้ทันสมัย มีสมรรถนะสำาคัญสอดคล้องกับทักษะในศตวรรษ
ที่ ๒๑ ด้านการคิด การแก้ปัญหา การใช้ทักษะชีวิต ตลอดจนการพัฒนาผ้เรียนให้มีคุณลักษณะ
ู
ื
ำ
อันพึงประสงค์ และทาประโยชน์ให้แก่สังคม เพ่อให้สามารถดำารงชีวิตอยู่ร่วมกับผ้อ่นในสังคมไทย
ื
ู
และสังคมโลกได้อย่างมีความสุขและยังสามารถนำาไปปรับประยุกต์ใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ในลำาดับต่อไปได้
คณะผู้จัดทำ�

ส�รบัญ
















หน้า




หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๑ ง�นบ้�น ๔



หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๒ อ�ห�รและโภชน�ก�ร ๒๔




หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๓ ง�นเกษตร ๔๐



หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๔ ง�นประดิษฐ์ ๖๔



หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๕ ง�นธุรกิจ ๘๐




หน่วยก�รเรียนรู้ที่ ๖ ง�นอ�ชีพ ๙๘



บรรณ�นุกรม ๑๒๐

ั
ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เป้าหมายการเรียนรู้
๑
มาตรฐานการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ที่

มาตรฐาน ง ๑.๑ งานบ้าน

ำ
เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์
ำ
มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ แผนผังสาระการเรียนรู้
การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา
ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ
ำ
ู
การแสวงหาความร้ มีคุณธรรม และ
ลักษณะนิสัยในการทำางาน มีจิตสำานึกในการ งานบ้าน
ใช้พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

เพื่อการดำารงชีวิตและครอบครัว


การจัดและตกแต่งบ้าน การดูแลรักษาและตกแต่งสวน


หลักการจัดและตกแต่งบ้าน การดูแลรักษาสวน
ประโยชน์ใช้สอย
การตกแต่งสวน
ประหยัด
หลักศิลปะที่ใช้ในการออกแบบ
ปลอดภัย เพื่อตกแต่งสวน
สวยงาม
รูปแบบการจัดสวน
สะอาด สิ่งที่ใช้ตกแต่งสวน

ของตกแต่งบ้าน ขั้นตอนการตกแต่งสวน






ตัวชี้วัด
๑. ใช้ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการทำางาน (ง ๑.๑ ม.๒/๑)
๒. ใช้ทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการทำางาน (ง ๑.๑ ม.๒/๒)
๓. มีจิตสำานึกในการทำางานและใช้ทรัพยากรในการปฏิบัติงานอย่างประหยัดและคุ้มค่า
(ง ๑.๑ ม.๒/๓)
























สุดยอดคู่มือคร ู 4

ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ื
�
ั
ื
ิ
ั
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
สมรรถนะสำาคัญของผู้เรียน
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา

๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี


คุณลักษณะอันพึงประสงค์

มีวินัย

้
ตัวชี้วัดที่ ๓.๑ ปฏิบัติตามขอตกลง
ั
กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบงคับของครอบครว
ั
โรงเรียน และสังคม

อยู่อย่างพอเพียง
ี
ั
ตวช้วัดท่ ๕.๑ ดำาเนินชีวิตอย่างพอประมาณ
ี
มีเหตุผล รอบคอบ มีคุณธรรม
































บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 จุดประกายโครงงาน
ี
ุ
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกล่มร่วมกันวางแผน ออกแบบ และประดิษฐ์
ของตกแต่งบ้าน หรือตกแต่งสวน จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น แล้วนำาเสนอ

ผลงานหน้าชั้นเรียน






5 สุดยอดคู่มือคร ู

ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
ตัวชี้วัด


ง ๑.๑ ม.๒/๑ ๑. การจัดและตกแต่งบ้าน
ง ๑.๑ ม.๒/๒ บ้านเป็นที่พักอาศัยของสมาชิกในครอบครัวเพื่อพักผ่อน นอนหลับ และทำากิจกรรมต่าง ๆ สมาชิก
ู
ื
ง ๑.๑ ม.๒/๓ ในครอบครัวจะมีความสุขกาย สบายใจ เม่ออย่ในบ้าน นอกจากความรัก ความเข้าใจ และสัมพันธภาพ
ที่ดีระหว่างสมาชิกในครอบครัวที่มอบให้แก่กันแล้ว การจัดและตกแต่งบ้านให้เป็นระเบียบเรียบร้อย และ
ภาระงาน/ชิ้นงาน สวยงามอยู่เสมอก็มีส่วนสำาคัญเช่นเดียวกัน
การจัดและตกแต่งบ้าน การจัดและตกแต่งบ้าน เป็นการจัดวางเคร่องเรือนและติดต้งหรือแขวนส่งของเคร่องใช้ภายในบ้าน
ื
ั
ื
ิ
้
ื
ระเบียง และทางเดินอย่างมีหลักการ เพอใหเปนระเบยบเรียบร้อย สวยงาม สะดวกตอการใช้งาน
่
่
ี
็
Step 1 ขั้นสังเกต น่าอยู่อาศัย ประหยัดค่าใช้จ่าย ประหยัดพลังงาน เป็นที่พึงพอใจของผู้อยู่อาศัยและผู้มาเยี่ยมเยียน

๑.๑ หลักการจัดและตกแต่งบ้าน
รวบรวมข้อมูล ๑) ประโยชน์ใช้สอย การจัดและตกแต่งบ้านให้มีพื้นที่เพื่อประโยชน์ใช้สอย ทำาได้โดยจัดวาง
ั
เคร่องเรือนและติดต้งหรือแขวนส่งของเคร่องใช้ให้เหมาะสมกับขนาดของห้อง ตำาแหน่งประต หน้าต่าง และ
ื
ู
ิ
ื
๑. นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการจัด ลักษณะการใช้งานของแต่ละห้องภายในบ้าน ดังตัวอย่าง
ตกแต่งบ้านของตนเอง โดยตอบคำาถาม
ดังนี้
• บ้านของนักเรียนมีกี่ห้อง มีห้องใด
บ้าง (ตัวอย่างคำาตอบ มี ๔ ห้อง ได้แก่
ห้องนอน ห้องรับแขก ห้องครัว ห้องนำ้า)
ห้องโถงที่มีความกว้างและยาว
การจัดวางเครื่องเรือนและของตกแต่งขนาดกลาง
ื
• ในแต่ละห้องมีเคร่องเรือน ในห้องรับแขกขนาดกลาง ตู้และโซฟาจัดชิดผนัง ชิดมุม ต้องการแบ่งเป็นห้องรับแขกและห้องรับประทานอาหาร
อะไรบ้าง (ตัวอย่างคำาตอบ เช่น ไม่ติดประตูและหน้าต่าง เพื่อให้มีพื้นที่เดินเข้า-ออกได้สะดวก สามารถใช้ฉากหรือตู้หนังสือกั้นเพื่อแบ่งพื้นที่เป็น ๒ ส่วนได้
ห้องนอน มีเตียงนอน โคมไฟฟ้า ทีวี
ตู้เสื้อผ้า)
ี
• ท่บ้านของนักเรียนมีการจัดวาง
่
ื
ื
เครองเรอนแบบใด (ตัวอย่างคำาตอบ
จัดเตียงนอนใกล้กับหน้าต่างและจัด
โคมไฟฟ้าใกล้กับเตียง) แขวนมู่ลี่หรือติดตั้งผ้าม่านบริเวณหน้าต่าง ห้องนอนควรจัดให้มีเครื่องเรือนน้อยชิ้นที่สุด
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล ด้านทิศตะวันออกและทิศตะวันตกเพื่อป้องกันแสงแดดส่องถึง เพื่อให้โปร่งโล่ง อากาศถ่ายเทได้สะดวก
เหมาะสำาหรับการนอนพักผ่อน
ในเวลาสายและเวลาบ่าย
เกี่ยวกับการจัดและตกแต่งบ้าน 6
ู
จากแหล่งการเรียนร้ต่าง ๆ เช่น
ใบความรู้ หนังสือเรียน



















สุดยอดคู่มือคร ู 6

ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
�
ื
ั
ั
ื
ิ
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
๒) ประหยัด การจัดและตกแต่งบ้านโดยคำานึงถึงความประหยัด คือ การประหยัดค่าใช้จ่าย
ประหยัดทรัพยากร และประหยัดพลังงาน ดังตัวอย่าง
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
วิเคราะห์สาเหตุของปัญหาบ้านรก
ื
มีพ้นท่ใช้สอยน้อย ผลท่เกิดข้น และ
ี
ึ
ี
เสนอแนวทางแก้ปัญหา เขียนเป็น
แผนภาพความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด



ใช้สิ่งของแล้ว
เลือกใช้ของตกแต่งบ้านที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น ประดิษฐ์ของตกแต่งบ้านเอง โดยใช้วัสดุเหลือใช้
เพราะราคาถูก ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปซื้อ ภายในบ้านให้เกิดประโยชน์มากที่สุด เพื่อประหยัด ไม่เก็บเข้าที่ ผลที่เกิดขึ้น
และค่าขนส่งทางไกล ทรัพยากรและค่าใช้จ่าย สาเหตุ ปัญหา ไม่น่าอยู่อาศัย
บ้านรก มีพื้นที่ใช้สอย
มีสิ่งของเครื่องใช้ น้อย
มากเกินความจาเป็น
ำ
แนวทางแก้ปัญหา
ทำาความสะอาด จัดเก็บสิ่งของ
เครื่องใช้ให้เป็นระเบียบ















จัดวางเครื่องเรือนไม่ให้บังทิศทางลมและใช้ผ้าม่านหรือมู่ลี่บังแสงแดดเพื่อลดอุณหภูมิของห้อง
โดยไม่ต้องใช้พัดลมหรือเครื่องปรับอากาศ เป็นการประหยัดพลังงานไฟฟ้า


7




ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การจัดและตกแต่งบ้านเพื่อประหยัดพลังงานต้องพิจารณาจากสิ่งใด
๑ ขนาดของห้อง จำานวนเครื่องเรือน

๒ ขนาดของพัดลม สีของผนังและเพดานห้อง
๓ ทิศทางลมและแสง ขนาดของเครื่องเรือน

๔ ขนาดของเครื่องเรือน การติดตั้งหลอดไฟฟ้าบนเพดานห้อง
(เฉลย ๓ เหตุผล การทราบทิศทางลมและแสง ทำาให้จัดวางเครื่องเรือน

ิ
ได้เหมาะสม ไม่ส้นเปลืองพลังงานไฟฟ้า เพราะอากาศถ่ายเทได้สะดวก)
7 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

และสรุปความรู้ ๓) ปลอดภัย การจัดและตกแต่งบ้านโดยคำานึงถึงความปลอดภัยทำาให้ผู้อยู่อาศัยมีสุขภาพดี
และปลอดภัยจากอุบัติเหตุ ดังตัวอย่าง
่
ิ
ี
๔. นักเรยนรวมกันวเคราะห์ภาพวาด • จัดวางเคร่องเรือนและส่งของเคร่องใช้ให้เป็นระเบียบ ไม่เกะกะขวางทางเดิน
ื
ิ
ื
หรือภาพถ่ายห้องต่าง ๆ ภายในบ้าน เพื่อป้องกันการสะดุดหกล้ม หรือเดินชนได้รับบาดเจ็บ

• จัดห้องให้มีอากาศถ่ายเทสะดวก มีแสงแดดส่องถึงบ้าง เพื่อป้องกันไม่ให้ห้องอับชื้น

เช่น ห้องรับแขก ห้องนอน ห้อง ซึ่งจะเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค
รับประทานอาหาร แล้วแต่ละกลุ่ม • เลือกใช้เครื่องเรือน ของตกแต่ง และส่งของเคร่องใช้ซ่งผลิตจากวัสดุท่ไม่เป็นอันตราย
ิ
ึ
ื
ี
ี
ุ
ำ
ู
ี
ร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่าแต่ละ ต่อสุขภาพ ไม่เก็บกักฝ่น หรือเป็นท่อย่ของสัตว์และแมลงต่าง ๆ เช่น ใช้ชุดรับแขกท่ทาจากไม้แผ่นใหญ ่
ห้องใช้หลักการใดบ้างในการจัดและ แทนชุดรับแขกที่ทำาจากไม้แกะสลักที่ทำาความสะอาดยากและเก็บกักฝุ่น ส่วนแจกันดอกไม้ กระถางต้นไม้
ำ
หรืออ่างเลี้ยงปลา ถ้านำามาใช้ตกแต่งบ้านให้สดชื่น ต้องหมั่นดูแลรักษาความสะอาดและเปลี่ยนน้าบ่อย ๆ
ตกแต่ง พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบ เพราะอาจเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุง แบคทีเรียและราที่อาจทำาให้เกิดอันตรายต่อผู้อยู่อาศัยในบ้านได้
ำ
ำ
๔) สวยงาม การจัดและตกแต่งบ้านโดยคานึงถึงความสวยงาม เป็นการนาหลักศิลปะ
หลักการที่กำาหนด เรื่องสี รูปทรง สัดส่วน ผิวสัมผัส ความสมดุล ความกลมกลืน ความขัดแย้ง มาประยุกต์ใช้ ดังตัวอย่าง
๑ ประโยชน์ใช้สอย
๒ ประหยัด
๓ ปลอดภัย
๔ สวยงาม
๕ สะอาด
การใช้ผ้าม่านสีกลมกลืนกับสีผนังห้อง การจัดวางกระถางต้นไม้ไว้ที่ระเบียงบ้าน ๑ คู่
หรือสีของสิ่งตกแต่งและเครื่องเรือน เป็นกระถางชนิดเดียวกัน ขนาดเท่ากัน
๕. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ภาพวาด และเป็นต้นไม้ชนิดเดียวกัน
หรือภาพถ่ายห้องต่าง ๆ ภายในบ้าน ๕) สะอาด การจัดและตกแต่งบ้านโดยคำานึงถึงความสะอาด เป็นการใช้เคร่องเรือนและ
ื
ิ
ื
ื
ำ
ิ
ำ
ี
เช่น ภาพห้องรับแขก ห้องรับประทาน- ส่งของตกแต่งท่ทาความสะอาดได้ง่าย จัดวางเคร่องเรือนและส่งของเคร่องใช้ให้สะดวกต่อการทา
อาหาร ห้องนอน ห้องนำ้า แล้วร่วมกัน ความสะอาดพื้น ผนัง และเพดานห้อง ำ ี ี


การจัดและตกแต่งบ้านต้องนาหลักการเหล่าน้มาประยุกต์ใช้ร่วมกัน จึงจะได้บ้านท่สะอาด
บอกชื่อของตกแต่งในห้องแต่ละห้อง เป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงาม และน่าอยู่อาศัย
๖. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์และแสดง
ความคิดเห็นเกี่ยวกับความเหมาะสม
่
ี
ของของตกแตงท่ใช้ในห้องแต่ละห้อง
เช่น ภาพ เคร่องแขวน ม่านและมู่ลี่ 8
ื
ื
ผ้าคลุมต๊กตาและเคร่องป้นดินเผา
ุ
ั
ไม้ดอก ไม้ประดับ โคมไฟฟ้า













สุดยอดคู่มือคร ู 8

ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
�
ื
ิ
ั
ั
ื
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
๑.๒ ของตกแต่งบ้าน
้
ื
่
้
ั
่
้
้
ื
้
้
้
ของตกแตงบานมีใหเลอกซอมากมายตามรานคาทวไป และหากตองการประหยัดค่าใชจ่าย
ก็สามารถประดิษฐ์ด้วยตนเอง โดยใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่น ๗. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับ
ี
ของตกแต่งบ้านมีหลายประเภท ดังนี้ ลักษณะของของตกแต่งท่ควรเลือกใช้
๑) ภาพ ภาพที่นิยมใช้ตกแต่งบ้านมีทั้งภาพวาด ภาพถ่าย ภาพต่อจิกซอว์ ภาพปักครอสสติตช์ โดยให้สอดคล้องกับหลักการจัดและ
ู
และภาพท่ประดิษฐ์ข้นเองจากวัสดุธรรมชาต โดยนามาใส่กรอบแล้วแขวนติดผนัง ต้งวางบนโต๊ะหรือต้โชว ์
ึ
ิ
ำ
ั
ี
่
้
ในห้องต่าง ๆ ซ่งภาพท่อย่ในแต่ละห้องนั้นควรเป็นภาพชุดเดียวกัน และเหมาะสมกับลักษณะห้อง เช่น ตกแตงบานด้านความสวยงาม และ
ึ
ู
ี
ห้องครัว ควรเป็นภาพผักผลไม้หรืออาหาร ห้องรับแขกควรเป็นภาพบุคคลในครอบครัว ภาพวิวทิวทัศน ์ ความประหยัด เขียนเป็นแผนภาพ
หรือดอกไม้
ความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
โคมไฟฟ้า มู่ลี่ไม้ไผ่
กะลามะพร้าว
ห้องที่ตกแต่งด้วยภาพวิวทิวทัศน์ ห้องที่ตกแต่งด้วยภาพบุคคล
ของตกแต่งบ้าน
๒) เครื่องแขวน เครื่องแขวนที่นิยมใช้ตกแต่งประตูบ้าน หน้าต่าง ชายคา ระเบียง หรือศาลา ที่สวยงาม
่
ทำามาจากวัสดุหลายชนิด เช่น กระบอกไม้ไผ เปลือกหอย กะลามะพร้าว เมล็ดพืช หลอดพลาสติก แท่งโลหะ และประหยัด
แท่งแก้ว ซึ่งการนำาเครื่องแขวนมาตกแต่ง ควร
คำานึงถึงทิศทางลม และขนาดของเคร่องแขวน
ื
เพราะการแขวนเคร่องแขวนในบริเวณท่ม ี
ี
ื
ำ
ื
ลมพัดแรงมาก อาจทาให้เคร่องแขวนตกลงมา ดอกไม้ ภาพปะติด
้
ื
แตกหักเสียหายได สำาหรับขนาดของเคร่องแขวน ประดิษฐ์จาก
ควรเลือกให้เหมาะสมกับความสูง และ
ความกว้างของประตูหรือหน้าต่าง มีขนาด เปลือกข้าวโพด
ไม่เล็กหรือใหญ่เกินไป และแขวนเคร่องแขวน
ื
ื
ู
ื
ี
ู
ในตาแหน่งท่อย่สูงเหนือศีรษะ เพ่อไม่ให้เกะกะ เครื่องแขวนทำาจากเปลือกหอย เครื่องแขวนทำาจากไม้และโลหะ ๘. นักเรียนร่วมกันสรุปความร้เร่อง
ำ
เวลาเดินผ่านเข้า-ออก การจัดและตกแต่งบ้าน เป็นความคิด
รวบยอด
่
้
็
ั
• การจดและตกแตงบานเปน
9
การจัดวางเคร่องเรือนและสิ่งของ
ื
้
็
ี
่
ื
ื
้
่
เครองใชในบานเพอความเปนระเบยบ
เรียบร้อย สวยงาม และสะดวกต่อการ
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ใช้งาน
ห้องรับแขกที่มีแสงแดดส่องจนทำาให้ร้อนมาก ควรเลือกใช้สิ่งใดตกแต่ง
๑ ม่านหรือมู่ลี่ ๒ ต้นไม้ใส่กระถาง
๓ พัดลมติดเพดาน ๔ ร่มพับได้
ี
(เฉลย ๑ เหตุผล ม่านหรือมู่ล่มีความหนา ทำาให้ลดปริมาณของแสงแดด
ี
ท่จะส่องเข้าไปในห้อง)
ของตกแต่งบ้าน
9 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

และสรุปความรู้ ๓) ม่านและมู่ลี่ ม่านและมู่ลี่ที่นิยมใช้ตกแต่งประตู หน้าต่าง โดยทั่วไปทำาจากผ้า พลาสติก
และไม้ไผ่ ซึ่งผ้าและพลาสติกจะมีหลายสีหลายลายให้เลือก บางชนิดอาจมีภาพพิมพ์ลงไปด้วย
๙. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค ์

ด้านอย่อย่างพอเพียง ในการจัด
ู
้
และตกแต่งบานใหมีความสวยงาม
้
เป็นระเบียบและประหยัดค่าใช้จ่าย
่
ุ
๑๐. นักเรยนแบงกลุม แตละกล่มนำา ผ้าม่าน มู่ลี่พลาสติก
่
่
ี
ภาพถ่ายห้อง ๑ ห้อง และบริเวณบ้าน ๔) ผ้าคลุม ผ้าคลุมมักจะนามาตกแต่งโต๊ะ ตู้เย็น ซ่งส่วนใหญ่ทามาจากวัสดุประเภทผ้า
ำ
ึ
ำ
ี
ี
ื
ิ
๑ บริเวณของสมาชิกในกลุ่ม ร่วมกัน หรือด้ายถักต่อกันเป็นลวดลาย ผ้าคลุมท่ใช้ตกแต่งควรมีขนาดพอดีกับส่งของเคร่องใช้ท่จะคลุม
และมีสีกลมกลืนกับสิ่งของเครื่องใช้ ผ้าม่าน พรม หรือสีของห้อง
วิเคราะห์และออกแบบรูปแบบการ
ื
จัดวางเคร่องเรือนและของตกแต่ง
ใหม่ ๒ รูปแบบ โดยร่างภาพและ
ระบายสีวิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียของ
๒ รูปแบบ แล้วตัดสินใจเลือกรูปแบบ
ที่ดีที่สุด
๑๑. นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนการจัด ผ้าคลุมที่ทำาจากผ้าทอพื้นเมือง ๊ ื ผ้าคลุมที่ทำาจากด้ายถักต่อกันเป็นลวดลาย
ั
๕) ต๊กตาและเคร่องป้นดินเผา ตุกตาและเคร่องป้นดินเผาท่นามาตกแต่งบ้าน ควรจัดวางใน
ำ
ี
ื
ุ
ั
และตกแต่งห้อง ๑ ห้อง และ บริเวณที่มองเห็นได้ชัดเจน ไม่ขวางทางเดินเข้า-ออก และไม่วางจำานวนมากจนดูรก
บริเวณบ้าน ๑ บริเวณ ตามรูปแบบ
ที่เลือก





ตุ๊กตาดินเผา

10






















สุดยอดคู่มือคร 10
ู

ื
�
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ื
ิ
ั
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 3 และสรุปความรู้
ขั้นปฏิบัติ
๖) ไม้ดอก ไม้ประดับ การจัดและตกแต่งภายในห้องต่าง ๆ และระเบียงบ้านด้วยไม้ดอก หลังการปฏิบัติ
ไม้ประดับ เพื่อให้เกิดความสดชื่นแก่ผู้อยู่อาศัยทำาได้หลายรูปแบบ เช่น ปลูกในกระถางตั้งกับพื้น ปลูกใน
ำ
่
ี
่
่
กระถางแขวน ปลูกในกระบะ ปลูกในสวนถาด สวนแก้วหรือสวนขวด ใส่ในแจกัน ซึ่งไม้ดอก ไม้ประดับ ๑๒. นักเรยนแตละกลุมรวมกันจาลอง
ี
ท่ปลูกภายในห้องต่าง ๆ ของบ้านควรเป็นพรรณไม้ในร่มท่เจริญเติบโตได้โดยไม่ต้องใช้แสงแดดมากนัก การจัดและตกแต่งห้อง ๑ ห้อง
ี
ส่วนไม้ดอก ไม้ประดับที่ปลูกบริเวณระเบียงหรือภายนอกบ้านควรเป็นพรรณไม้กลางแจ้งจึงจะเหมาะสม และบริเวณบ้าน ๑ บริเวณตามท ี ่
นอกจากนี้ พืชผักสวนครัวบางชนิด เช่น พริก มะเขือเทศ หรือส้มจี๊ด ก็สามารถนำามาปลูกในกระถางเพื่อใช้
ประดับตกแต่งภายนอกบ้านให้ดูสวยงามได้เช่นกัน ออกแบบและวางแผนไว้ โดยใช้วัสดุ
ตัวอย่างพรรณไม้ในร่มและพรรณไม้กลางแจ้ง เหลือใช้ต่าง ๆ จากนั้นบันทึกผลลงใน
พรรณไม้ในร่ม พรรณไม้กลางแจ้ง แบบบันทึก
๑๓. นักเรียนร่วมกันสรุปส่งท่เข้าใจเป็น
ี
ิ
ั
เฟิร์น พลูด่าง ราชินีหินอ่อน ปีกแมลงสาบ ดาดตะก่ว ฤๅษีผสม ผักเป็ดด่าง แพรเซ่ยงไฮ ้
ี
ี
ื
เขียวหม่นป กวนอิม ไผ่ฟิลิปปินส ล้นมังกร คุณนายต่นสาย ฟ้าประดิษฐ ผีเสื้อ ชาฮกเก้ยน ความรู้ร่วมกัน ดังนี้
์
ิ
ื
์
ี
์
มอสส เศรษฐีเรือนนอก เศรษฐีเรือนใน ผกากรอง ชวนชม ไทร โป๊ยเซียน กุหลาบหิน • การจัดและตกแต่งบ้านและ
หมากผู้หมากเมีย พรมกำามะหยี่ ปาล์มบางชนิด ปุ่มหยก ม้าลาย สับปะรดสีบางชนิด ว่านหางจระเข้
กาบหอยแครงแคระ บริเวณบ้านให้น่าอยู่และประหยัด
ค่าใช้จ่าย ต้องจัดวางเคร่องเรือน
ื
ี
ให้เหมาะสม ใช้ของตกแต่งบ้านท่มีอยู ่
ในท้องถิ่น
Step 4
�
ขั้นสื่อสารและนาเสนอ
เศรษฐีเรือนนอก พรมกำามะหยี่
ุ
๑๔. นักเรียนแต่ละกล่มนำาเสนอผลงาน
การจัดและตกแต่งห้อง และบริเวณ
ุ
ั
บ้านของกล่มตนเองหน้าช้นเรียน
และร่วมกันแสดงความคิดเห็น
เพื่อขยายความรู้


ชวนชม โป๊ยเซียน
บริการสังคม
11 Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า
และจิตสาธารณะ

๑๕. นักเรียนจัดและตกแต่งห้องแต่ละห้อง

ี
็
้
ในบานของตนเองใหเปนระเบยบ
้
เรียบร้อย สวยงาม น่าอยู่อาศัย
ประหยัดค่าใช้จ่าย และประหยัด
พลังงาน จากนั้นนำารูปแบบและวิธีการ
ี
ท่ได้ผลดีไปนำาเสนอในสังคมออนไลน์





11 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
แนวค�าตอบ

้
่
ื
๑. เพอความเป็นระเบยบเรียบรอย สวยงาม ๗) โคมไฟฟ้า การจัดและตกแต่งบ้านด้วยโคมไฟฟ้า
ี
และสะดวกต่อการใช้งาน นอกจากจะทาใหมีแสงสว่างเพียงพอต่อการใชงานแล้ว ยังมี
้
ำ
้
ี
ื
๒. เพราะต้องการให้โปร่งโล่งอากาศถ่ายเท จุดประสงค์เพ่อความสวยงามอีกด้วย โคมไฟฟ้าท่ใช้ตกแต่งบ้าน
ได้สะดวก เหมาะสำาหรับนอนพักผ่อน มีให้เลือกทั้งชนิดตั้งพื้น ตั้งโต๊ะ และติดตั้งบนเพดาน
๓. ช่วยบังแสงแดดไม่ให้ห้องร้อน ทำาให ้
ไม่ต้องใช้พัดลมหรือเครื่องปรับอากาศ
๔. เลือกใช้ของตกแต่งที่หาง่ายในท้องถ่น
ิ
ประหยัดเวลาและค่าเดินทาง
๕. นาศิลปะมาใช้โดยการประยุกต์เรื่องสี
ำ
รูปทรง สัดส่วน ความสมดุล โคมไฟฟ้าตั้งพื้น โคมไฟฟ้าตั้งโต๊ะ โคมไฟฟ้าติดตั้งบนเพดาน

สรุปความรู้

การจัดและตกแต่งบ้าน เป็นการจัดวางเคร่องเรือนและส่งของเคร่องใช้ในบ้านเพ่อความเป็นระเบียบ
ื
ื
ื
ิ
เรียบร้อย สวยงาม และสะดวกต่อการใช้งาน
คำ�ถ�มพัฒน�กระบวนก�รคิด

๑. การจัดและตกแต่งบ้านมีความสำาคัญอย่างไร
๒. เพราะเหตุใดจึงต้องจัดให้ห้องนอนมีเครื่องเรือนน้อยที่สุด
๓. ม่านและมู่ลี่ช่วยประหยัดพลังงานได้อย่างไร
๔. ถ้าต้องการประหยัดทรัพยากรในการจัดและตกแต่งบ้านต้องทำาอย่างไร
๕. ความรู้ทางด้านศิลปะนำามาใช้ในการจัดและตกแต่งบ้านได้อย่างไร











12




ข้อสอบเน้นสมรรถนะ

การนำาวัสดุในท้องถิ่นมาประดิษฐ์เป็นของตกแต่งบ้าน มีความสำาคัญอย่างไร
๑ เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างจำากัด

๒ เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างถูกวิธี
๓ เป็นการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด

๔ เป็นการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างรู้คุณค่า
(เฉลย ๔ เหตุผล วัสดุในท้องถ่นมักมีจำานวนมากจนอาจมองไม่เห็นความสำาคัญ
ิ
การนำามาประดิษฐ์เป็นของตกแต่งบ้านจึงเป็นการใช้ทรัพยากรท่มีอยู่อย่างรู้คุณค่า)
ี
สุดยอดคู่มือคร 12
ู

ั
ื
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ื
ิ
�
ั
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
ตัวชี้วัด
ง ๑.๑ ม.๒/๑
กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ
ง ๑.๑ ม.๒/๒
๑. นักเรียนสำารวจบ้านของตนเอง แล้ววิเคราะห์ว่าบริเวณใดบ้างที่ต้องจัดและตกแต่งใหม่ ง ๑.๑ ม.๒/๓
เพราะอะไร จากนั้นบันทึกผลการวิเคราะห์
๒. นักเรียนออกแบบจัดและตกแต่งบ้านของตนเองใหม่จากผลการวิเคราะห์ในข้อ ๑ โดยวางแผน
และระบายสีบริเวณที่จะจัดและตกแต่งใหม่ พร้อมเขียนบรรยายใต้ภาพว่าการจัดและตกแต่งบ้าน
ดังภาพดีขึ้นกว่าเดิมอย่างไร
๓. นักเรียนแบ่งกลุ่มร่วมกันสืบค้นการจัดและตกแต่งบ้านแบบประหยัดพลังงาน แล้วจัดทำา
แบบบ้านจำาลองโดยประยุกต์ใช้ข้อมูลที่สืบค้นมาได้ และนำาความรู้เรื่องการจัดและตกแต่งบ้าน
มาจัดห้องต่าง ๆ ให้ถูกต้อง เหมาะสม จากนั้นนำาเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน



จุดประกายโครงงาน

“ทำาอย่างไรให้บ้านสวยงาม”
ุ
ิ
ี
นักเรียนแบ่งกล่มสำารวจวัสดุธรรมชาติในท้องถ่นของตนเองท่ไม่ใช้แล้ว ช่วยกันคิดค้นและประดิษฐ ์
ั
ำ
ี
ของตกแต่งบ้านโดยใช้วัสดุธรรมชาติเหล่าน้น แล้วนาผลงานมาแลกเปล่ยนแนวคิด หรือจัดประกวด
ผลงานภายในโรงเรียน จากนั้นนำาผลงานไปจัดตกแต่งที่บ้าน
สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง
ู
ิ
ึ
การประดิษฐ์ของตกแต่งหรือของใช้ข้นเองโดยใช้วัสดุธรรมชาติท่มีอย่ในท้องถ่น ช่วยให้ประหยัด
ี
ค่าใช้จ่ายและรู้คุณค่าของทรัพยากรที่มีอยู่













13




ข้อสอบเน้นสมรรถนะ

ถ้าต้องการมีความรู้เกี่ยวกับการจัดและตกแต่งบ้าน ควรสืบค้นข้อมูลจากแหล่งใด
๑ หนังสือพิมพ์รายวัน

๒ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
๓ เจ้าของร้านขายสินค้าตกแต่งบ้าน

๔ เว็บไซต์เกี่ยวกับการจัดและตกแต่งบ้าน
(เฉลย ๔ เหตุผล มีข้อมูลท่หลากหลายน่าสนใจ สามารถนำามาประยุกต์ใช้ในการ
ี
จัดและตกแต่งบ้านได้)
13 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
ตัวชี้วัด


ง ๑.๑ ม.๒/๑ ๒. การดูแลรักษาและตกแต่งสวน
ง ๑.๑ ม.๒/๒ สวนเป็นส่วนหน่งของบ้าน โดยสวนอาจจะอย่หน้าบ้าน หลังบ้าน หรือข้างบ้านก็ได ภายในสวน
ึ
้
ู
ง ๑.๑ ม.๒/๓ ส่วนใหญ่ประกอบด้วยหญ้า ไม้คลุมดิน ไม้พุ่ม ไม้ดอก ไม้ประดับ ไม้ยืนต้น ไม้กระถางแขวน และ
ำ
ของตกแต่งอื่น ๆ เช่น น้าพุ น้าตกจำาลอง รูปปั้น ก้อนหิน
ำ
ภาระงาน/ชิ้นงาน นอกจากน บางบ้านอาจปลูกผักสวนครัว พืชสมุนไพรในแปลง ในกระถางหรือริมร้ว และไม้ผล
ี
ั
้
การตกแต่งสวนในบริเวณบ้าน ไว้รับประทานในครัวเรือนอีกด้วย
บ้านที่มีสวน ผู้อยู่อาศัยต้องรู้จักดูแลรักษาและ
ำ
ื
Step 1 ขั้นสังเกต ตกแต่งสวนเป็นประจา เพ่อให้สวนคงความสวยงาม
ื
สดช่นอย่เสมอ และการดูแลสวนเป็นประจาจะช่วย
ู
ำ
ุ
ู
ู
รวบรวมข้อมูล ลดความเครียดของผ้อย่อาศัย ลดปัญหาฝ่นละออง
ท่มีอย่ในบรรยากาศ และลดเสียงรบกวนจาก
ู
ี
่
ี
๑. นักเรียนร่วมกันสนทนาเก่ยวกับ ยานพาหนะท่ผานไปมา หากละเลยการดูแลรักษา
ี
ี
ู
สวนของบ้าน โดยตอบคำาถาม ดังนี้ี้ ทำาความสะอาด สวนอาจกลายเป็นท่อย่อาศัยของ
สัตว์มีพิษต่าง ๆ เช่น งู ตะขาบ ผึ้ง ต่อ แตน
ี
• สวนท่บ้านของนักเรียนอยู่ตรง ๒.๑ การดูแลรักษาสวน
ส่วนใดของบ้าน (ตัวอย่างคำาตอบ การดูแลรักษาสวนให้สวยงามและมีอายุยาวนาน มีแนวทางดังนี้

๑) เลือกพรรณไม้ที่ปลูกให้เหมาะสมตามธรรมชาติ เช่น พรรณไม้ในร่ม ก็ควรปลูกในที่ร่ม
ข้างบ้าน หน้าบ้าน) หรือแสงแดดรำาไร พรรณไม้กลางแจ้ง ก็ควรปลูกบริเวณกลางแจ้งเพื่อให้ได้รับแสงแดดเต็มที่
• นักเรียนใช้ประโยชน์จากสวน ๒) ตัดแต่งก่งและใบของไม้พ่มและไม้ยืนต้นให้เป็นระเบียบ ป้องกันไม่ให้เก่ยวสายไฟฟ้า
ุ
ิ
ี
ำ
ทาอะไร (ตัวอย่างคำาตอบ พักผ่อนใน หรือรกทึบเกินไป โดยใช้อุปกรณ์ หรือเครื่องมือต่าง ๆ เช่น ใช้กรรไกรตัดกิ่งเพื่อตัดแต่งกิ่งและใบเล็ก ๆ
ใช้เลื่อยตัดกิ่งไม้ใหญ่
วันหยุด)
• นักเรียนดูแลรักษาสวนท่บ้านของ
ี
ตนเองด้วยวิธีใด (ตัวอย่างคำาตอบ
ิ
ตัดตกแต่งก่งไม้ให้สวยงามและรดน้า ำ
ต้นไม้ทุกวัน)
๒. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล กรรไกรตัดกิ่ง เลื่อย
เกี่ยวกับการดูแลรักษาและตกแต่งสวน
จากแหล่งการเรียนร้ต่าง ๆ เช่น
ู
ใบความรู้ หนังสือเรียน 14
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21
ี
ี
นักเรียนร่วมกันสืบค้นข้อมูลสมุนไพรท่มีความสวยงามและสามารถลดพิษ
แมลงสัตว์กัดต่อย ซ่งปลูกร่วมกับพรรณไม้ในสวนหย่อมได้ จากแหล่งข้อมูล
ึ
ต่าง ๆ เช่น หนังสือท่วไป เว็บไซต์ แล้วนำาข้อมูลมาสนทนาแลกเปลี่ยนความร ้ ู
ั
ในชั้นเรียน





สุดยอดคู่มือคร 14
ู

ั
ื
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ื
ิ
�
ั
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
ื
๓) ใช้กรรไกรตัดหญ้า เคร่องเล็มหญ้า หรือเคร่องตัดหญ้า ตัดเล็มหญ้าในสนามทุกเดือน
ื
เดือนละ ๑ ครั้ง
๓. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับ
สาเหตุของปัญหาสวนหย่อมทรุดโทรม
ึ
ี
ผลท่เกิดข้น และเสนอแนวทาง
แก้ปัญหา เขียนเป็นแผนภาพความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด

กรรไกรตัดหญ้า เครื่องเล็มหญ้า เครื่องตัดหญ้า
ไม่ดูแลรักษา
ำ
๔) รดน้าพรรณไม้ในสวนทุกวัน เช้าและเย็น โดยใช้บัวรดน้า หรือสายยางท่มีหัวฉีดปรับ สวนหย่อม
ี
ำ
ุ
ื
ระดับความแรงของน้าได ควรรดน้าให้ช่มช้นแต่ไม่แฉะ หรือมีน้าขัง เพราะอาจทาให้พรรณไม้ในสวน สาเหตุ ปัญหา ผลที่เกิดขึ้น
ำ
้
ำ
ำ
ำ
เน่าตายได้ สวนหย่อม สวนหย่อม
ทรุดโทรม ไม่สวย
มีต้นไม้มากเกินไป
จนดูแลได้ไม่ทั่วถึง
แนวทางแก้ปัญหา
ปรับปรุงและเอาใจใส่
บัวรดนำ้า สายยางที่มีหัวฉีด ดูแลสวนหย่อม
ำ
ุ
๕) พรวนดิน ถอนหญ้า ใส่ป๋ยเป็นประจาสม่าเสมอ การพรวนดินควรระมัดระวังไม่ให้ถูกราก ๔. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับ
ำ
ของพรรณไม้ การถอนหญ้าควรใช้มือดึงออกทั้งรากเพื่อไม่ให้หญ้าเจริญเติบโตได้อีก การใส่ปุ๋ยควรเลือก
ี
ำ
ี
ุ
ี
ใช้ให้เหมาะสมกับพรรณไม้ท่ปลูก และโรยให้ห่างจากโคนต้นพอประมาณออกไปจนถึงปลายพ่มของต้น แนวทางท่จะทาให้มีสวนท่ประทับใจ
จากนั้นพรวนดินกลบปุ๋ย การพรวนดินและใส่ปุ๋ยมีอุปกรณ์ที่จำาเป็น คือ ส้อมพรวน และเสียม ใช้สำาหรับ เขียนเป็นแผนภาพความคิด
พรวนดิน ช้อนปลูกใช้สำาหรับตักปุ๋ยใส่พรรณไม้ในสวน
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
สำารวจพื้นที่ ออกแบบสวน
ในบ้านที่สามารถ ให้เหมาะสมกับขนาด
จัดสวนได้ บริเวณที่สำารวจ

ส้อมพรวน เสียม ช้อนปลูก
แนวทางที่จะ
15
ทำาให้มีสวน
ที่ประทับใจ




ลงมือปลูกพรรณไม้ กำาหนดพรรณไม้
และวางสิ่งของ และวัสดุ อุปกรณ์
จัดตกแต่งสวน ที่ใช้ในการ
จัดตกแต่งสวน








15 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

และสรุปความรู้ ๖) กวาดและเก็บเศษใบไม้ท่ร่วงหลนบนพ้นดิน สนามหญ้าหรือแปลงปลูกไม้ดอก ไม้ประดับ
ื
่
ี
แล้วนำาไปทิ้งในถังขยะหรือนำาไปทำาปุ๋ยหมัก
ี
๕. นักเรียนวิเคราะห์ภาพสวนท่แตกต่างกัน ๗) ป้องกันและกาจัดโรคหรือแมลงศัตรูพืชในช่วงท่มีการระบาด โดยตัดแต่งก่งท่เป็นโรค
ิ
ี
ำ
ี
ำ
๓ ภาพ แล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็น หรือจับแมลงทำาลาย โดยอาจใช้น้ายาที่สกัดจากพืชสมุนไพร เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้และสิ่งแวดล้อม
เกี่ยวกับหลักศิลปะท่ใช้ในการตกแต่ง ๒.๒ การตกแต่งสวน ำ
ี

การตกแต่งสวนเป็นการปรับปรุง เปลี่ยนแปลงสวนที่มีอยู่แล้วให้ดูสวยงาม สดชื่น ไม่ซ้าซาก
สวนในแต่ละภาพ จำาเจ และสร้างความประทับใจให้ผู้พบเห็น โดยนำาความรู้ในเรื่องต่อไปนี้มาประยุกต์ใช้ร่วมกัน
๑) หลักศิลปะท่ใช้ในการออกแบบเพ่อตกแต่งสวน การออกแบบเพ่อตกแต่งสวนต้องใช ้
ี
ื
ื
หลักศิลปะ หลักศิลปะหลายอย่างมาผสมผสานกัน ดังนี้
ี
ื
(๑) สัดส่วน เป็นความสัมพันธ์ระหว่างพ้นท่ว่างในสวนกับขนาดของพรรณไม้ท่จะปลูก
ี
๑ สัดส่วน ลงไปใหม่ เช่น ต้นไม้ขนาดใหญ่เหมาะกับพื้นที่ว่างขนาดใหญ่ ต้นไม้ขนาดเล็กเหมาะกับพื้นที่ว่างขนาดเล็ก
ื
้
๒ จังหวะ (๒) จังหวะ เป็นความต่อเน่องกันของตาแหน่งการจัดวางพรรณไม เช่น หากวาง
ำ
ื
ื
พรรณไม้ชนิดเดียวกันไม่ต่อเน่องกัน หรือห่างบ้าง ชิดบ้าง จะดูไม่สวยงาม แต่หากวางต่อเน่องกันใน
๓ ความกลมกลืน ระยะห่างเท่า ๆ กันจะดูสวยงามมากขึ้น
๔ ความขัดแย้ง (๓) ความกลมกลืน เป็นความคล้ายคลึงกันในเร่องของการใช้เส้น รูปทรง และสีของ
ื
พรรณไม้ เมื่อมีความคล้ายคลึงกัน จะทำาให้ภาพรวมของสวนมีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
๕ ความสมดุล (๔) ความขัดแย้ง เป็นความแตกต่างกันในเร่องของการใช้เส้น รูปทรง และสีของ
ื
ุ
ี
้
พรรณไม เช่น การปลูกไม้ยืนต้นตัดแต่งพ่มก่งใบเป็นรูปทรงกรวยสลับกับไม้พ่ม ตัดแต่งเป็นรูปทรงส่เหล่ยม
ุ
ิ
ี
และอยู่ในระดับต่ากว่าไม้ยืนต้น การจัดวางพรรณไม้ที่มีสีของใบหรือดอกแตกต่างกันไว้ด้วยกัน
ำ
(๕) ความสมดุล เป็นการจัดวางพรรณไม้ให้เกิดความสมดุลกันอย่างลงตัว สร้าง
จุดสนใจหลักและจุดสนใจรอง เช่น จัดวางพรรณไม้และสิ่งตกแต่งให้มีสี ขนาด รูปร่าง จำานวนเท่ากันและ
จัดวางเหมือนกันทั้ง ๒ ข้าง หรือมีน้าหนักเท่ากันด้วยสายตา
ำ
๒) รูปแบบการจัดสวน สวนโดยทั่วไปแบ่งได้เป็น ๓ ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้
(๑) สวนแบบประดิษฐ์ เป็น
ี
สวนท่นารูปเรขาคณิต เช่น วงกลม ส่เหล่ยม
ี
ำ
ี
ี
สามเหล่ยม คร่งวงกลม เข้ามาใช้ในการออกแบบ
ึ
และใช้หลักศิลปะในการจัดสวนแบบสมดุล
โดยมีจุดศูนย์กลาง เช่น น้าพ รูปปั้น ตั้งไว้
ำ
ุ
กลางสวน และมีต้นไม้ตกแต่งเป็นรูปร่างเฉพาะ
จัดวางไว้เป็นจังหวะตามขนาดของสวน
สวนแบบประดิษฐ์
16










สุดยอดคู่มือคร 16
ู

ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
�
ั
ื
ั
ื
ิ
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
(๒) สวนแบบธรรมชาติ เป็นสวนที่เน้นความสมดุลแบบซ้าย-ขวาไม่เท่ากัน การจัดวาง และสรุปความรู้
ต้นไม้เป็นแบบอิสระให้เข้าถึงธรรมชาติได้ใกล้เคียงที่สุด สวนแบบธรรมชาติมีหลายรูปแบบ ดังนี้
ั
๖. นักเรยนสงเกตภาพสวนหลากหลาย
ี
แบบท่ติดบนกระดาน แล้วร่วมกัน
ี
ำ
วิเคราะห์และจัดจาแนกประเภทของ
สวนเป็น ๓ ประเภท ดังนี้
• สวนแบบประดิษฐ์

• สวนแบบธรรมชาติ
สวนบาหลี เป็นสวนแบบธรรมชาติที่นิยมใช้รูปปั้นยักษ์ สวนเมืองร้อน เป็นสวนแบบธรรมชาติที่มีนํ้าตก
สิงห์ เทวรูป หรือนางอัปสรมาตกแต่ง หิน โอ่ง ฯลฯ และมีพรรณไม้เมืองร้อน เช่น พลับพลึง • สวนแนวใหม่
กระดาด สําหรับตกแต่งสวน
ี
่
(๓) สวนแนวใหม เป็นสวนท่มีรูปแบบผสมผสานกันระหว่างสวนประดิษฐ์และ ๗. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ความเหมือน
ั
สวนธรรมชาติ โดยเน้นที่สิ่งตกแต่งสวน เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ศาลา โคมไฟฟ้า และการปูพื้นด้วยวัสดุอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ และความแตกต่างของสวนท้ง ๓
หญ้า เพื่อให้มีพื้นที่ใช้สอยได้อย่างเต็มที่
ประเภท เขียนเป็นแผนภาพความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด


สวนแบบ สวนแบบ
ประดิษฐ์ ธรรมชาติ
จัดขึ้น
ใช้รูปเรขาคณิต เพื่อความ จัดต้นไม้แบบอิสระ
และหลักความสมดุล สวยงาม ให้ดูเป็นธรรมชาติ
สวนแนวใหม่
ิ
ี
ิ
๓) ส่งท่ใช้ตกแต่งสวน ส่งท่นิยมใช้ตกแต่งสวนมีให้เลือกมากมายตามขนาดและรูปแบบ ในการจัดและ สมดุลซ้าย-ขวา
ี
ของสวน ดังนี้ ออกแบบ ไม่เท่ากัน
้
(๑) พรรณไม ท่นิยมใช้ตกแต่ง
ี
สวน แบ่งเป็น ๔ ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้
๑. ไม้ประธาน เป็นไม้ยืนต้น สวนแบบธรรมชาติ สวนแบบใหม่
ขนาดใหญ อายุหลายป มีความสูงเกิน ๖ เมตร จัดต้นไม้แบบอิสระ จัดขึ้น ผสมผสานระหว่าง
่
ี
สามารถใช้เป็นฉากหลัง ให้ร่มเงา หรือเป็นแนวกันลม ให้ดูเป็นธรรมชาติ เพื่อความ สวนประดิษฐ์และ
้
ี
ได เช่น อินทนิล ปาล์ม พญาสัตบรรณ ลีลาวด จามจุร ี สมดุลซ้าย-ขวา สวยงาม สวนธรรมชาติ เน้นที่
ราชพฤกษ์ ไม่เท่ากัน สิ่งของตกแต่งสวน
อินทนิล เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ศาลา
17 โคมไฟฟ้า

รอบรู้อาเซียนและโลก


ลีลาวดี หรือจำาปาลาว : ดอกไม้ประจำาชาติของประเทศลาว
ราชพฤกษ์ : ดอกไม้ประจำาชาติของประเทศไทย
สิ่งที่ใช้ตกแต่งสวน










17 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

และสรุปความรู้
๒. ไม้พุ่ม เป็นต้นไม้ท่มีความสูงประมาณ
ี
๘. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์และแสดง ๑-๒ เมตร มีสีดอก สีใบ และลวดลายหลากหลาย นิยมใช้ปลูก
ั
ั
ความคิดเห็นเกี่ยวกับพรรณไม้ ประดับแปลง เป็นร้วก้นบังตา และปลูกไว้ริมขอบทาง เช่น
เทียนทอง เฟื่องฟ้า เข็ม ชบา พวงทอง มะลิ
ี
ท่ใช้ตกแต่งสวน โดยตอบคำาถาม
ดังนี้
• พรรณไม้ชนิดใดบ้างท่นิยม เทียนทอง
ี
ใช้เป็นไม้ประธาน
(ตวอย่างคำาตอบ ราชพฤกษ์ จามจุร ี
ั
ลีลาวดี)

• พรรณไม้ชนิดใดบ้างท่นิยมปลูก
ี
ประดับแปลง เป็นร้วกั้นบังตา และ
ั
ปลูกไว้ริมขอบทาง
(ตัวอย่างคำาตอบ ชบา เข็ม มะลิ
เทียนทอง)

่
ี
ู
• พรรณไม้ชนิดใดทนิยมปลก เฟื่องฟ้า
ื
ื
เพ่อประดับขอบแปลงและคลุมพ้น
แทนหญ้าเหมือนแพรเซี่ยงไฮ้
(ตัวอย่างคำาตอบ ผักเป็ดด่าง
คุณนายต่นสาย กาบหอยแครงแคระ)
ื







เข็ม



18



ข้อสอบเน้นสมรรถนะ


พรรณไม้ สิ่งตกแต่ง สวนหย่อมในพื้นที่ ๑ Ö ๑ เมตร หน้าบ้านที่แดดส่องถึง
ควรเลือกใช้พรรณไม้และสิ่งตกแต่งในข้อใด
A. ลีลาวดี ๑. กรวด
B. เทียนทอง ๒. ศาลา ๑ A C ๒ ๔ ๒ E F ๔ ๕
C. พลูด่าง ๓. ตุ๊กตาดินเผาตัวเล็ก ๓ B D ๑ ๓ ๔ C E ๓ ๔
ี
D. แพรเซี่ยงไฮ้ ๔. อ่างบัวขนาดใหญ่ (เฉลย ๓ เหตุผล ใช้พรรณไม้ท่มีสีแตกต่าง ขนาดพอเหมาะกับ
E. หญ้ามาเลเซีย ๕. เก้าอี้สนาม พ้นท่ และส่งตกแต่งมีขนาดเหมาะกับพ้นท่) ี
ี
ื
ิ
ื
F. เฟื่องฟ้า
สุดยอดคู่มือคร 18
ู

ิ
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ื
ั
ั
�
ื
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
ี
๓. ไม้คลุมดิน เป็นต้นไม้ท่สูงไม่เกิน
๓๐ เซนติเมตร มักจะปลูกเป็นกล่มติดกัน มีลวดลายและ
ุ
มีหลายสีให้เลือก นิยมปลูกประดับขอบแปลงและคลุมพื้นดิน ๙. นักเรียนสังเกตภาพสวนแต่ละ
แทนหญ้า เช่น แววมยุรา ฟ้าประดิษฐ แพรเซ่ยงไฮ ้ ประเภท แล้วรวมกันวิเคราะห์ส่งท ี ่ ่
ิ
์
่
ี
ผักเป็ดด่าง เฟิร์นมะขาม กาบหอยแครงแคระ ดาดตะกั่ว ใช้ตกแต่งสวนแต่ละประเภท
คุณนายตื่นสาย
เขียนเป็นแผนภาพความคิด
แววมยุรา ตัวอย่างแผนภาพความคิด
รูปปั้น น้าพุ
ำ


สิ่งที่ใช้
ตกแต่งสวน
แบบประดิษฐ์





ฟ้าประดิษฐ์ ทางเท้า



บ่อปลา สะพานไม้






สิ่งที่ใช้
ตกแต่งสวน
แบบธรรมชาติ

ผักเป็ดด่าง

ก้อนหิน
19


โต๊ะ เก้าอี้ โคมไฟฟ้าสูง

บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21
ี
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกียวกับการนำาไม้ดอก สิ่งที่ใช้
่
ี
ไม้ประดับ มาตกแต่งสวน จากแหล่งการเรยนรตาง ๆ เช่น เว็บไซต นิตยสาร ตกแต่งสวน
ู
่
์
้
หนังสือทั่วไป แล้วนำามาบอกเล่าให้เพื่อนฟัง หรือเผยแพร่ข้อมูลแก่ผู้ที่สนใจ แนวใหม่
ศาลา




19 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

ี
และสรุปความรู้ ๔. หญ้า เป็นพืชคลุมดินท่ช่วยป้องกันการพังทลายของหน้าดิน มีความสวยงาม
ี
่
้
ำ
ั
และสามารถเหยียบย่าได หญ้าท่นิยมปลูกตามบ้านท่ว ๆ ไป มี ๒ ชนิด ได้แก หญ้านวลน้อย และ
ื
ู
๑๐. นักเรียนร่วมกันสรุปความร้เร่อง หญ้ามาเลเซีย
การดูแลรักษาและตกแต่งสวน
เป็นความคิดรวบยอด
• การดูแลรักษาและตกแต่งสวน
ช่วยให้สวนมีความสะอาด สวยงาม
และสร้างบรรยากาศท่ดีให้แก่ หญ้านวลน้อย หญ้ามาเลเซีย
ี
ผู้อยู่อาศัยและผู้มาเยี่ยมเยียน (๒) วัสดุปูพื้น ซึ่งไม่รวมถึงหญ้า ได้แก่ อิฐ หิน และกรวด นิยมใช้ปูทางเท้าภายในสวน
๑๑. นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า หรือจัดวางรวมกันเป็นกล่มก้อน ร่วมกับการปลูกไม้ประธาน หรือไม้พ่มและไม้คลุมดิน มีวัตถุประสงค ์
ุ
ุ
ำ
ให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ด้าน เพื่อความสวยงาม อำานวยความสะดวกในการตัดหญ้า ลดการกระแทกของน้าฝนกับหน้าดิน
มีวินัย โดยยกตัวอย่างพฤติกรรม
ี
ท่แสดงถึงความมีวินัยในการดูแล
รักษาสวน



อิฐ หิน กรวด

ื
ั
ั
(๓) รูปป้นและเคร่องป้นดินเผา
ำ
นิยมนามาเป็นจุดสนใจในสวน การเลือกรูปป้น
ั
และเคร่องป้นดินเผามาจัดวาง ควรพิจารณาขนาด
ั
ื
ของสวนและรปแบบของสวนเปนสาคัญ เช่น สวน
ำ
็
ู
ื
่
ั
้
ั
ขนาดเล็กควรใช้รูปป้นและเครองปนดินเผาขนาดเล็ก
ั
สวนแคบควรใช้รูปป้นมันวาวมาต้งวาง มีฉากหลังท ี ่
ั
ปลูกต้นไม้เล้อยไว บ้านทรงไทยควรใช้เคร่องป้นดินเผา
ั
้
ื
ื
ี
ุ
แกะลวดลายมาตกแต่งสวน สวนญ่ป่นและสวนจีน
ควรตกแต่งด้วยตะเกียง สะพานเล็ก ๆ และอ่างน้า ำ รูปปั้น
20
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้อใดเป็นพรรณไม้ และวัสดุ อุปกรณ์ที่เหมาะสมในการจัดสวนแบบบาหลี
๑ ปาล์มพัด เกวียน กรวด
๒ ลีลาวดี รูปปั้น น้าพุ
ำ
ำ
๓ พวงทอง ศาลา น้าตก
๔ ปาล์มพัด ม้านั่ง เครื่องปั้นดินเผา
(เฉลย ๒ เหตุผล สวนแบบบาหลีเป็นการจัดสวนแบบธรรมชาติซ่งนิยมใช้
ึ
ำ
สุดยอดคู่มือคร 20 พรรณไม้เขตร้อน ตกแต่งด้วยรูปปั้น เทวรูป และน้าพุ)
ู

ื
ิ
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ั
ั
ื
�
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
ั
ี
ั
(๔) ม้าน่ง ชุดสนามและศาลา เป็นส่งตกแต่งท่ให้ผ้มาเย่ยมเยียนได้น่งพักผ่อนท่ามกลาง
ี
ู
ิ
ื
ี
ี
สวนท่สวยงาม ส่วนใหญ่ทาจากหิน เหล็กพ่นส และไม้เน้อแข็ง การเลือกใช้ควรพิจารณาจากขนาดและ
ำ
รูปแบบของสวนเป็นสำาคัญ เช่น สวนขนาดเล็กให้ใช้เก้าอี้เหล็กพ่นสี ๒ ตัว และโต๊ะ ๑ ตัว สวนขนาดใหญ่ ๑๒. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
ั
ั
ี
ให้ใช้ศาลาหรือม้านั่งหินอ่อนมาต้งวาง สวนแบบไทยควรต้งศาลา สวนแบบยุโรปควรต้งโต๊ะ เก้าอ้โลหะ วาดภาพสวนตามคำาบอกเล่า หรือ
ั
ดัดลวดลายต่าง ๆ จัดเป็นมุมพักผ่อน
ใช้ภาพถ่ายสวนมาวิเคราะห์ว่าสิ่งใด
ควรคงไว้ สิ่งใดควรปรับปรุง จากนั้น
ร่วมกันออกแบบสวนใหม่ ๒ รูปแบบ
วาดภาพและระบายสีให้สวยงาม
วิเคราะห์ข้อดี-ข้อเสียของสวนแต่ละ
ม้านั่งและโต๊ะหินอ่อน ศาลา โต๊ะ เก้าอี้ดัดลวดลาย รูปแบบ แล้วตัดสินใจเลือกรูปแบบ
ที่ดีที่สุด
ำ
ำ
(๕) น้าและไฟ เป็นสิ่งตกแต่งที่เพิ่มชีวิตชีวาให้กับสวน โดยอาจจะใช้เป็นน้าตก น้าผุด
ำ
น้าพุ และมีไฟส่องที่โคนไม้ประธานเพื่อให้สวนดูมีความแตกต่างในเวลากลางคืน ๑๓. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผน
ำ
การตกแต่งสวนในรูปแบบที่เลือก
นํ้าตกในสวน ๑๔. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันเขียน
ข้นตอนการตกแต่งสวนตามรูปแบบ
ั
ที่เลือกและแผนงานที่วางไว้


















21




ข้อสอบเน้นสมรรถนะ

ข้อใดเป็นสิ่งตกแต่งที่ทำาให้สวนมีการเคลื่อนไหวและเป็นธรรมชาติ

ำ
๑ ศาลา ๒ น้าตกจำาลอง
๓ รูปปั้น ๔ ก้อนหิน

ำ
(เฉลย ๒ เหตุผล น้าตกจำาลองจะมีเสียงน้าไหลอยู่ตลอดเวลาและเป็นส่งที ่
ิ
ำ
มีอยู่จริงในธรรมชาติ)


21 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
Step 3 และสรุปความรู้
ขั้นปฏิบัติ

หลังการปฏิบัติ ๔) ขั้นตอนการตกแต่งสวน
การตกแต่งสวนให้สวยงาม ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย มีขั้นตอนดังนี้
่
้
ี
ี
่
ำ
๑๕. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันจาลองสวน (๑) สำารวจและวิเคราะห์สวนเดิมวามพรรณไม้ใดบางทควรคงไว ้
ี
ท่ออกแบบและวางแผนไว้ โดยใช ้ พรรณไม้ใดบ้างท่ควรขนย้ายออก ดินมีความอุดมสมบูรณ ์
ี
่
ี
หรือไม บริเวณใดรกร้าง บริเวณใดว่างเปล่า ส่งตกแต่ง

ิ
เศษวัสดุต่าง ๆ แล้วร่วมกันประเมิน ใดบ้างที่แตกหักหรือชำารุด แล้วจดบันทึกไว้
ผลงานในด้านความสวยงามและ
ู
ี
ำ
ความเหมาะสมในการจัดวาง (๒) ออกแบบสวนใหม่โดยนาหลักศิลปะ ความร้เก่ยวกับ
ิ

รูปแบบสวนและส่งของตกแต่งสวนมาประยุกต์ใช้ร่วมกัน
สิ่งตกแต่งต่าง ๆ ร่างเป็นภาพ ๒ หรือ ๓ มิติ แล้วระบายสีให้สวยงาม เพื่อเป็น
ิ
ี
๑๖. นักเรียนร่วมกันสรุปส่งท่เข้าใจเป็น แนวทางในการตกแต่งสวน
ความรู้ร่วมกัน ดังนี้ี้ (๓) ปรับพ้นท่โดยขนย้ายพรรณไม้และส่งตกแต่งท่ไม่ต้องการ
ื
ี
ี
ิ
• สวนในบานจะสดชนสวยงาม ออก เตรียมดินในบริเวณท่จะปลูกพรรณไม้ใหม และทา
่
้
ื
ำ
่
ี
่
ี
ตลอดเวลาต้องได้รับการดูแลอย่าง ความสะอาดบริเวณท่จะวางส่งตกแต่งใหม แล้วโรยปูนขาว
ิ
ี
ั
ิ
ถูกวิธี มีการเปลี่ยนพรรณไม้และ ทำาอาณาเขตท่ต้องการปลูกพรรณไม้หรือต้งวางส่งตกแต่งไว ้
สิ่งตกแต่งใหม่เมื่อทรุดโทรม
(๔) เลือกซ้อส่งตกแต่งสวนตามแบบสวนใหม่ท่ร่างไว โดย
้
ื
ิ
ี
ื
ื
Step 4 เลือกซ้อในย่านเดียวกัน เพ่อประหยัดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง
และการขนส่ง
�
ขั้นสื่อสารและนาเสนอ
ิ
ี
ุ
๑๗. นักเรียนแต่ละกล่มนำาเสนอผลงาน (๕) ปลูกพรรณไม้และจัดวางส่งตกแต่งในสวนตามท่ออกแบบไว ้
การตกแต่งสวนจาลองของกล่ม โดยปลูกไม้ประธานก่อน ตามด้วยไม้พุ่ม ไม้คลุมดิน ปูหญ้า
ำ
ุ
และปูทางเท้าเป็นลำาดับสุดท้าย
ั
ตนเองหน้าช้นเรียน และร่วมกันแสดง
ความคิดเห็นเพื่อขยายความรู้
สรุปความรู้
Step 5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่า การดูแลและตกแต่งสวน ช่วยให้สวนมีความสะอาด สวยงาม และสร้างบรรยากาศท่ดีให้แก ่
ี
บริการสังคม
ผู้อยู่อาศัยและผู้มาเยี่ยมเยียน
และจิตสาธารณะ
ี
่
๑๘. นักเรยนออกแบบ ดูแลและตกแตง 22
สวนท่บ้าน หรือสวนท่โรงเรียน
ี
ี
ให้สะอาดและสวยงาม
สุดยอดคู่มือคร 22
ู

ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ื
ั
�
ิ
ื
ั
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
แนวค�าตอบ
เว็บไซต์แนะนำา ๑. ช่วยให้สวนมีความสะอาด สวยงาม
ั
๑๐ วิธีจัดสวน พิชิตพื้นที่เล็ก ๒. หม่นดูแล รดนำ้า ใส่ปุ๋ย และพรวนดิน
http://www.baanlaesuan.com/33973/ideas/garden-ideas/small-garden/
อยู่เสมอ
ื
คำาถามพัฒนากระบวนการคิด ๓. เพราะสวนจะสวยงาม สดช่น และสร้าง
๑. การดูแลรักษาสวนมีความสำาคัญอย่างไร ความประทับใจให้แก่ผู้พบเห็นอยู่เสมอ
๒. ถ้าต้องการให้สวนสวยงามอยู่เสมอจะมีแนวทางการดูแลรักษาอย่างไร ๔. สวนแบบประดิษฐ์
๓. เพราะเหตุใดจึงต้องตกแต่งสวน
ำ
๔. สวนรูปแบบใดเหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่น้อยมากที่สุด ๕. นาไปใช้ในการจัดสวนรูปแบบต่าง ๆ
๕. นักเรียนจะนำาความรู้เรื่องการตกแต่งสวนไปใช้ประโยชน์อย่างไร ในบริเวณบ้าน

กิจกรรมสร้างทักษะชีวิตและอาชีพ
๑. นักเรียนสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการตกแต่งสวน แล้วรวบรวมเนื้อหาทำารายงาน ตัวชี้วัด
๒. นักเรียนสำารวจบริเวณบ้านของตนเองหรือสวนของตนเอง แล้วออกแบบตกแต่งสวนให้สวยงาม
เหมาะสมกับขนาดพื้นที่สวนที่จะจัดจริง โดยร่างภาพ ๒ มิติ หรือ ๓ มิติลงในกระดาษวาดเขียน ง ๑.๑ ม.๒/๑
แล้วระบายสีให้สวยงาม ง ๑.๑ ม.๒/๒
๓. นักเรียนแบ่งเป็น ๔ กลุ่ม ร่วมกันออกแบบและตกแต่งสวนในโรงเรียนตามรายการที่กำาหนดหรือ
ทำาชิ้นงานจำาลอง โดยใช้วัสดุหรือพรรณไม้ที่สามารถหาได้ง่ายภายในท้องถิ่น จากนั้นนำาเสนอ ง ๑.๑ ม.๒/๓
ผลงานหน้าชั้นเรียน
กลุ่มที่ ๑ สวนแบบประดิษฐ์ กลุ่มที่ ๒ สวนแบบธรรมชาติ
กลุ่มที่ ๓ สวนแนวใหม่ กลุ่มที่ ๔ สวนผักสวนครัว


จุดประกายโครงงาน

“สวนในฝันของนักเรียนเป็นอย่างไร”
ุ
นักเรียนแบ่งกล่มช่วยกันออกแบบสวนตามจินตนาการของนักเรียน โดยยึดรูปแบบการจัดสวน
ี
ำ
ิ
ท่ได้ศึกษา แล้วสารวจพรรณไม้ท่มีในท้องถ่นนามาจาลองช้นงานตามท่ออกแบบไว้ จากน้นนาผลงานมา
ำ
ั
ำ
ำ
ี
ิ
ี
จัดประกวดในงานนิทรรศการของโรงเรียน แล้วนำาทักษะที่ได้ไปประยุกต์ใช้ปรับสวนที่บ้านของตนเอง
สร้างเสริมความเป็นอยู่อย่างพอเพียง
ู
ิ
การเลือกใช้พรรณไม้ท่มีในท้องถ่นมาจัดตกแต่งสวน เป็นการช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายและร้จักใช ้
ี
ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์
23
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การตกแต่งสวนตามข้อใดประหยัดค่าใช้จ่ายมากที่สุด

๑ สลับสับเปลี่ยนตำาแหน่งของพรรณไม้ในสวนที่มีอยู่เดิมให้เป็นสวนใหม่โดยใช้หลักศิลปะ
๒ นำาของตกแต่งบ้านและชุดโต๊ะ-เก้าอี้ในบ้านมาจัดวางไว้ยังตำาแหน่งต่าง ๆ ของสวน
๓ ขอแบ่งพรรณไม้และของตกแต่งจากเพื่อนบ้านมาใช้ตกแต่งสวนของตนเอง

๔ ตัดแต่งพรรณไม้ที่มีอยู่เดิมให้เป็นรูปดอกไม้ หรือสัตว์ต่าง ๆ ทั้งสวน

ิ
(เฉลย ๑ เหตุผล เกิดความแปลกใหม่และไม่ส้นเปลืองวัสดุ อุปกรณ์)

23 สุดยอดคู่มือคร ู

ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
เป้าหมายการเรียนรู้
๒
มาตรฐานการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ที่

มาตรฐาน ง ๑.๑ อาหารและโภชนาการ

ำ
เข้าใจการทางาน มีความคิดสร้างสรรค์
มีทักษะกระบวนการทางาน ทักษะ แผนผังสาระการเรียนรู้
ำ
การจัดการ ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา
ทักษะการทางานร่วมกัน และทักษะ อาหารและ
ำ
การแสวงหาความร้ มีคุณธรรม และ โภชนาการ
ู
ลักษณะนิสัยในการทำางาน มีจิตสำานึกในการ
ใช้พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

เพื่อการดำารงชีวิตและครอบครัว
การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง
และบริการเครื่องดื่ม

ประเภทของเครื่องดื่ม

ความสำาคัญและประโยชน์ของเครื่องดื่ม

หลักการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง
และบริการเครื่องดื่ม

วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการเตรียม ประกอบ
จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม

ขั้นตอนการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง
และบริการเครื่องดื่ม

ำ
น้าขิง น้าฟักทอง
ำ
ำ
น้าฝรั่ง น้าผลไม้ผสมสมุนไพร
ำ
ตัวชี้วัด
๑. ใช้ทักษะการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการทำางาน (ง ๑.๑ ม.๒/๑)
๒. ใช้ทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในการทำางาน (ง ๑.๑ ม.๒/๒)
๓. มีจิตสำานึกในการทำางานและใช้ทรัพยากรในการปฏิบัติงานอย่างประหยัดและคุ้มค่า
(ง ๑.๑ ม.๒/๓)























สุดยอดคู่มือคร 24
ู

ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
�
ั
ื
ื
ิ
ั
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
สมรรถนะสำาคัญของผู้เรียน
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการแก้ปัญหา

๔. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
๕. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี


คุณลักษณะอันพึงประสงค์

ใฝ่เรียนรู้
ตัวชี้วัดที่ ๔.๑ ตั้งใจ เพียรพยายามในการ

เรียนและเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้

มุ่งมั่นในการทำางาน

ี
ี
ตัวช้วัดท่ ๖.๑ ต้งใจและรับผิดชอบใน
ั
การปฏิบัติหน้าที่การงาน
ตัวช้วัดท่ ๖.๒ ทางานด้วยความเพียร-
ี
ี
ำ
ื
พยายามและอดทนเพ่อให้งานสำาเร็จ
ตามเป้าหมาย



























บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 จุดประกายโครงงาน
ี
นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกล่มร่วมกันวางแผน ออกแบบ และประดิษฐ์
ุ
่
ไม้คนเครองดืมและจานรองแก้วเครองดืมเย็นจากวสดุธรรมชาตทเข้าชดกัน
่
ุ
ี
่
ั
ื
ิ
ื
่
่
เพื่อใช้ในครอบครัว หรือนำาไปจำาหน่าย เพื่อสร้างรายได้มอบให้โรงเรียน
25 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ตัวชี้วัด


ง ๑.๑ ม.๒/๑ การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม
ง ๑.๑ ม.๒/๒ เครื่องดื่มในชีวิตประจำาวันมีหลายชนิด เช่น น้าดื่ม น้าผลไม้ นมสด ซึ่งเป็นเครื่องดื่มที่มีประโยชน์
ำ
ำ
ื
ี
ื
ื
่
ื
ำ
ง ๑.๑ ม.๒/๓ ต่อร่างกาย และเคร่องด่มบางชนิดสามารถทาได้ด้วยตนเอง ทำาให้ได้เคร่องด่มท่สดใหม ปลอดภัย และ
ประหยัดค่าใช้จ่ายด้วย
ภาระงาน/ชิ้นงาน ๑. ประเภทของเครื่องดื่ม
การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง เครื่องดื่มที่มีประโยชน์มี ๓ ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้
และบริการเครื่องดื่ม ๑.๑ เครื่องดื่มประเภทนมและผลิตภัณฑ์จากนม ผลิตจากนมโคและนมแพะ เช่น
นมสดสเตอริไลซ์ นมสดพาสเชอไรซ์ นมปรุงแต่ง นมเปรี้ยว นมผง
Step 1 ขั้นสังเกต
รวบรวมข้อมูล


๑. นักเรียนร่วมกันทบทวนประสบการณ ์
ื
่
่
ู
ั
เดิม โดยบอกชือเคร่องดืมทรจกมาให ้
ี
่
้
มากท่สุด เขียนเป็นแผนภาพความคิด นมสดสเตอริไลซ์ นมสดพาสเชอไรซ์
ี
บนกระดาน
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
น้าแคร์รอต นมปรุงแต่ง นมเปรี้ยว
ำ
ำ
นมยูเอชที น้าองุ่น


น้าข้าว-
ำ
ำ
กล้องงอก เครื่องดื่ม น้าส้ม นมผง

นมเปรี้ยว น้านมถั่วเหลือง
ำ


นมสดพาสเชอไรซ์ 26


๒. นักเรียนร่วมกันสนทนา โดยตอบคำาถาม
ื
ำ
ดังนี้ี้ • นักเรียนจะทาอย่างไรให้มีเคร่องดื่ม ๓. นักเรียนศึกษาและรวบรวมข้อมูล
ี
• เคร่องดื่มท่น่ารับประทานสาหรับ ที่สะอาดและอร่อยไว้รับประทานทุกวัน เกี่ยวกับการเตรียม ประกอบ จัด
ำ
ื
ื
ื
ื
นักเรียนมีลักษณะแบบใด (ตัวอย่างคำาตอบ ทำาเคร่องด่มด้วย ตกแต่ง และบริการเคร่องดื่ม
้
่
่
ู
่
ี
(ตัวอย่างคำาตอบ รสชาติอร่อย สะอาด ตนเอง โดยยึดหลักความสะอาด จากแหลงการเรยนรตาง ๆ เชน
และมีประโยชน์) และรักษาคุณค่าทางอาหารเป็นสำาคัญ) ใบความรู้ หนังสือเรียน
สุดยอดคู่มือคร 26 ประเภทของเครื่องดื่ม
ู

ั
ื
ื
ั
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
�
ิ
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
๑.๒ เครื่องดื่มประเภทผัก ผลไม้ และสมุนไพร ผลิตจากผัก ผลไม้ และสมุนไพรชนิดเดียว และสรุปความรู้
ำ
ำ
ำ
ำ
ำ
หรือหลายชนิดผสมกัน เช่น น้ามะเขือเทศ น้าส้ม น้าใบบัวบก น้ารากบัว น้าขิง น้าสะระแหน่ น้าตะไคร้
ำ
ำ
๔. นักเรียนร่วมกันสารวจ วิเคราะห์ และ
ำ
จัดจาแนกประเภทของเคร่องดื่ม
ื
ำ
ประเภทนม ผักและผลไม้ และธัญพืช
เขียนเป็นแผนภาพความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
นมเปรี้ยว น้าส้ม
ำ
นมสด
ำ
นํ้ามะเขือเทศ นํ้าส้ม นํ้าสะระแหน่ น้าแคร์รอต
พาสเชอไรซ์

ำ
ื
ื
ั
ำ
๑.๓ เคร่องด่มประเภทธัญพืช ผลิตจากข้าว ถ่วเมล็ดแห้ง และข้าวโพด เช่น น้าข้าวกล้องงอก นมยูเอชที น้าองุ่น
ำ
ำ
น้านมถั่วเหลือง น้าข้าวโพด
นม ผักและผลไม้

ประเภท
ของเครื่องดื่ม







นํ้าข้าวกล้องงอก นํ้านมถั่วเหลือง นํ้าข้าวโพด ธัญพืช


น้าข้าวกล้องงอก
ำ

ำ
27 น้านมถั่วเหลือง

น้าข้าวโพด
ำ
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ข้อใดเป็นเครื่องดื่มที่มีประโยชน์มากที่สุด

๑ นมเปรี้ยวผสมเกล็ดขนมปัง
๒ นมสดใส่น้าหวานสีแดง
ำ
ำ
๓ น้ามะเขือเทศปั่นใส่นมสด
๔ นมปรุงแต่งใส่น้าผึ้ง
ำ
(เฉลย ๓ เหตุผล นมสดมีแคลเซียมช่วยบำารุงกระดูก มะเขือเทศมีวิตามิน
บำารุงลำาไส้ ไต กระเพาะอาหาร)
27 สุดยอดคู่มือคร ู

ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
ั
ั
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

และสรุปความรู้
๒. ความสำาคัญและประโยชน์ของเครื่องดื่ม
เครื่องดื่ม เป็นอาหารลักษณะเหลวที่ดื่มได้ง่าย ไม่ต้องเคี้ยว เหมาะสำาหรับทุกคน เมื่อดื่ม
๕. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เกี่ยวกับ เข้าไปแล้วร่างกายสามารถนำาไปใช้ประโยชน์ได้ทันทีและช่วยให้ร่างกายสดชื่น นอกจากนี้ เครื่องดื่ม
ื
่
่
ความสำาคัญและประโยชน์ของเครองดืม แต่ละประเภทยังให้ประโยชน์แตกต่างกัน ดังตัวอย่าง
ี
ท่มีต่อร่างกาย เขียนเป็นแผนภาพ
ความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด ให้โปรตีน แคลเซียม

นม วิตามินบี ๑ วิตามินบี ๒
ผิวพรรณดี ดับกระหาย ธาตุเหล็ก ฯลฯ




ความสำาคัญ
และประโยชน์
ของเครื่องดื่ม นํ้าพืช

สมุนไพร


ขับถ่ายสะดวก
รากบัว ขิง สะระแหน่
แก้ร้อนใน ช่วยขับลม แก้ท้องร่วง







นํ้าผัก ให้วิตามินเอ วิตามินซี
นํ้าผลไม้ วิตามินอี น้าตาล ใยอาหาร
ำ
และนํ้าธัญพืช ฯลฯ







28




ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
เพราะเหตุใดจึงต้องทำาเครื่องดื่มด้วยตนเอง

๑ เพราะทำาได้ง่าย ไม่สิ้นเปลืองเวลา
๒ เพราะประหยัด มีประโยชน์ ปลอดภัย
๓ เพราะใช้อุปกรณ์น้อย วัตถุดิบหาได้ง่าย

๔ เพราะรสชาติดี มีกลิ่นหอม สีสันสวยงาม
ื
่
ำ
ำ
ิ
่
ำ
ุ
ื
(เฉลย ๒ เหตผล การทาเครองดมด้วยตนเอง สามารถกาหนดส่วนผสม วธีการทา
จึงทำาให้ประหยัดค่าใช้จ่าย ได้เครื่องด่มท่มีประโยชน์และปลอดภัยต่อผู้บริโภค)
ื
ี
สุดยอดคู่มือคร 28
ู

ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ิ
ื
ั
ื
ั
�
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
๓. หลักการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม และสรุปความรู้
การเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม มีหลักการดังนี้
๓.๑ การเตรียมเครื่องดื่ม ๖. ผู้แทนนักเรียน ๒-๓ คน ที่เคยเตรียม
๑) เลือกใช้ส่วนผสมหรือวัตถุดิบที่มีคุณภาพ สดใหม่ ไม่ชํ้า ไม่เน่าเสีย มาทําเครื่องดื่ม ประกอบ จัด ตกแต่งเคร่องดื่มด้วย
ื
เพื่อให้เครื่องดื่มมีรสชาติและกลิ่นดี รวมถึงมีคุณค่าทางอาหารเป็นประโยชน์ต่อผู้ดื่ม
ู
ื
ั
๒) เลอกใช้ส่วนผสมหรอวตถุดิบทมีตามฤดูกาลในทองถิน เพราะมีราคาไม่แพง ตนเอง และบริการผ้อื่น ออกมาเล่า
ื
่
้
ี
่
ื
ั
ำ
รสชาติดี หาได้ง่าย และสดใหม่ วิธีการทางานให้เพ่อนฟังหน้าช้นเรียน
๓) ล้างผักและผลไม้ท่จะนํามาทําเคร่องดื่มท้งเปลือกก่อนปอกเปลือก และห่นเป็น แล้วนักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกัน
ั
ื
ี
ั
ชิ้น ๆ ทุกครั้ง และควรจะทําเครื่องดื่มทันทีที่ปอกเปลือกและหั่นแล้ว เพื่อรักษาคุณค่าทางอาหาร
ื
ื
ั
ื
ั
ื
๔) ควรช่งตวงส่วนผสมในการทําเคร่องดื่มทุกคร้ง เพ่อความสะดวกในการทําเคร่องดื่ม วิเคราะห์ว่าเพ่อนได้เตรียม ประกอบ
ื
และได้เครื่องดื่มรสชาติคงเดิมทุกครั้งที่ทํา จัด ตกแต่ง และบริการเคร่องดื่ม
๓.๒ การประกอบเครื่องดื่ม ตามหลักการที่ถูกต้องหรือไม่ อย่างไร
ื
๑) อุปกรณ์และเคร่องมือท่ใช้ทําเคร่องดื่มต้องสะอาด ปราศจากกลิ่นและรสชาต ิ
ี
ื
ต่าง ๆ เพื่อให้เครื่องดื่มมีรสชาติและกลิ่นตามชนิดของส่วนผสมและวัตถุดิบชนิดนั้น ๗. นักเรียนร่วมกันเสนอแนวทางการ
๒) เคร่องดื่มท่ต้องการให้มีเนื้อผักหรือผลไม้เนียนละเอียดไปกับส่วนผสมอื่น ควรใช ้ เตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการ
ี
ื
เครื่องปั่นนํ้าผลไม้แทนการสับให้เป็นชิ้นเล็ก อาจใช้นํ้าเชื่อมสําเร็จแทนการใช้นํ้าตาลทรายกับนํ้า เพื่อเป็น
การประหยัดเวลาและแรงงานในการทํา เครื่องดื่มตามหลักการที่ถูกต้อง
ี
ี
๓) เคร่องดื่มท่มีส่วนผสมเป็นผักหรือผลไม้สดควรดื่มทันทีท่ทําเสร็จ ไม่ควรผ่าน
ื
การต้ม เพราะจะทําให้เสียคุณค่าทางอาหาร นอกจากต้องการเก็บไว้นานกว่า ๑ วัน จึงต้มให้เดือด
พักไว้ให้เย็น แล้วจึงเทใส่ภาชนะจัดเก็บในตู้เย็น
๓.๓ การจัดเครื่องดื่ม
๑) จัดเคร่องดื่มให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายของผ้ดื่ม เช่น จัดนมสดให้เด็กวัยเรียน
ู
ื
ี
ี
ู
ิ
ที่กําลังเจริญเติบโต จัดนํ้าผักและผลไม้ให้ผ้สูงอายุท่ระบบขับถ่ายไม่ปกต จัดนํ้าขิงให้บุคคลท่มีอาการ
ท้องอืดท้องเฟ้อ
ื
ุ
ื
๒) จัดเคร่องดื่มให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ เช่น อากาศเย็นควรจัดเคร่องดื่มอ่น ๆ
อากาศร้อนควรจัดเครื่องดื่มเย็นใส่นํ้าแข็ง เพื่อรักษาสมดุลของอุณหภูมิภายในร่างกาย
๓) จัดเครื่องดื่มให้เหมาะสมกับโอกาสที่จะบริการ เช่น การบริการเครื่องดื่มให้กับผู้มา
ี
ื
ี
ู
เยี่ยมเยียนท่บ้าน ควรเป็นเคร่องดื่มท่จัดเตรียมได้ง่าย และจัดเตรียมตามความชอบของผ้มาเยี่ยมเยียน
ู
ื
การบริการเคร่องดื่มในงานเลี้ยงสังสรรค์ ควรจัดให้มีปริมาณเพียงพอกับผ้มาร่วมงานและเตรียมไว ้
สําหรับเติมได้หลายครั้ง
29
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ื
ำ
การใช้น้าเช่อมแทนน้าและน้าตาลทรายในการผสมเคร่องดื่มมีประโยชน์อย่างไร
ำ
ำ
ื
๑ เครื่องดื่มจะมีรสชาติดีกว่า
๒ ประหยัดค่าใช้จ่ายมากกว่า
๓ เครื่องดื่มจะมีสีสันสวยงามกว่า
๔ ประหยัดเวลาในการผสมเครื่องดื่ม
(เฉลย ๔ เหตุผล ใช้สะดวกและผสมรวมกันเป็นเน้อเดียวกับเคร่องด่มได้ง่าย)
ื
ื
ื
29 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
ี
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

ี
ื
ื
ื
ื
และสรุปความรู้ ๔) จัดเครื่องด่มใส่ในภาชนะท่เหมาะสม เช่น เคร่องด่มร้อนให้เทใส่ถ้วยกระเบ้องหรือ
ื
ี
ี
ื
แก้วทนความร้อนท่มีหูจับและมีจานรอง ไม่ควรเทเคร่องด่มร้อน ๆ ลงในแก้วพลาสติกชนิดท่ไม่ทน
ื
ำ
ี
ู
่
ิ
๘. นักเรียนรวมกันวเคราะห์ความร้ท่ต้อง ความร้อน เพราะอาจทาให้แก้วพลาสติกละลายเสียรูปทรงหรือมีสารเคมีจากพลาสติกปนเป้อนลงใน
ื
ื
ี
ึ
ื
ื
ใช้ในการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง เคร่องด่ม เคร่องด่มเย็นท่บริการเฉพาะบุคคล ให้เทใส่แก้วใสทรงสูง ซ่งอาจมีก้านหรือไม่มีก้านก็ได ้
ี
ื
ื
ี
ำ
ี
เคร่องด่มเย็นท่บริการในงานเล้ยงสังสรรค์ประเภทน้าผลไม้ผสม ให้เทใส่อ่างแก้วใบใหญ่ท่มีทัพพีตัก
และบริการเคร่องดื่ม เขียนเป็น และมีแก้วเปล่าไว้บริการผู้ที่มาร่วมงาน
ื
แผนภาพความคิด
ตัวอย่างแผนภาพความคิด
ตำาราปรุง วัสดุ อุปกรณ์
เครื่องดื่ม ในการปรุงเครื่องดื่ม
ความรู้ที่ต้องใช้ เครื่องดื่มร้อนจัด เครื่องดื่มผสมในงานเลี้ยงสังสรรค์ เครื่องดื่มเย็นใส่แก้วใสทรงสูง
ในการเตรียม ใส่ถ้วยกระเบื้องหรือถ้วยแก้ว จัดใส่อ่างแก้วใส มีทัพพีตักวางในอ่าง มีก้านและไม่มีก้าน
ประกอบ จัด ตกแต่ง มีจานรอง และแก้วเปล่าวางข้าง ๆ
และบริการ ๓.๔ การตกแต่งเครื่องดื่ม
ี
ื
ู
ุ
ื
่
่
เครื่องดื่ม ๑) ตกแต่งเครองดื่มด้วยการใช้วัสดธรรมชาติท่ไมเป็นอันตรายต่อผ้ด่ม เช่น ผักหรือ
ผลไม้ที่ใช้ทำาเครื่องดื่มนั้น ตัดแต่งเป็นรูปทรงต่าง ๆ ดอกกล้วยไม้ที่ล้างสะอาดแล้ว
ลักษณะของ ภาชนะใส่
ธัญพืช ผลไม้ เครื่องดื่ม
นํ้าสับปะรด ตกแต่งด้วยสับปะรด นํ้าผลไม้ผสม ตกแต่งด้วยผลไม้ นํ้ามะพร้าว ตกแต่งด้วยดอกกล้วยไม้
หั่นเป็นชิ้นสามเหลี่ยมเสียบที่ปากแก้ว เนื้อแข็งหลายสี หั่นเป็น ที่ล้างสะอาดแล้ววางไว้ปากแก้ว
สี่เหลี่ยมลูกเต๋าใส่ลงไปในอ่างแก้ว


30




ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
วัสดุ อุปกรณ์ชนิดใดไม่ควรนำามาใช้จัด ตกแต่งเครื่องดื่ม

๑ ผลไม้พลาสติกสีสด
๒ วุ้นหั่นชิ้นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ
๓ ช้อนคนเครื่องดื่มทำาจากไม้ไผ่

๔ ผลไม้ชนิดเดียวกับเครื่องดื่ม
ี
(เฉลย ๑ เหตุผล พลาสติกและสีท่สด เป็นวัสดุที่อาจปนเปื้อนสารเคมีที่เป็นพิษ
ื
ไม่เหมาะในการนำามาจัด ตกแต่งเครื่องด่ม)
สุดยอดคู่มือคร 30
ู

ื
�
ั
ข้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัต ิ ข้นส่อสารและนาเสนอ ข้นประเมินเพ่อเพ่มคุณค่า
ั
ั
ิ
ื
Applying and Constructing the Knowledge Applying the Communication Skill Self-Regulating
เสริมความรู้ ครูควรสอน ตัวชี้วัด รอบรู้อาเซียนและโลก
asean
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์
และสรุปความรู้
ื
ื
ี
ื
ื
๒) ตกแต่งเคร่องด่มด้วยช้อนคนเคร่องด่มท่ม ี
ด้ามจับเป็นรูปต่าง ๆ วางคู่กับหลอดในแก้ว
๓.๕ การบริการเครื่องดื่ม ๙. นักเรียนร่วมกันยกตัวอย่างแหล่งข้อมูล
ู
ี
๑) บริการเคร่องด่มในภาชนะท่ล้างสะอาดและ ท่สามารถให้ความร้ในการเตรียม
ื
ี
ื
เช็ดให้แห้งเรียบร้อยแล้ว ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการ
๓
๒) บริการเครื่องดื่มร้อนหรือเย็น ของแก้ว เครื่องดื่มมาให้มากที่สุด แล้ววิเคราะห์
๔
ื
ื
๓) การบริการเคร่องด่มร้อนหรือเย็น ควรม ี การตกแต่งแก้วด้วยหลอด
ื
ี
จานรองหรือผ้ารองแก้ว เพ่อป้องกันการจับถือถ้วยท่ร้อนโดยตรง และช้อนยาวที่มีด้ามจับรูปต่างๆ ข้อดีของแหล่งข้อมูลนั้น
ำ
ำ
และป้องกันหยดน้าจากการละลายของน้าแข็ง ซึ่งอาจทำาให้โต๊ะเป็นรอยและลื่นหล่นแตกได้
๔) บริการเครื่องดื่มโดยคำานึงถึงอุณหภูมิและรสชาติของเครื่องดื่ม เช่น เครื่องดื่มร้อน
ำ
ื
ี
ี
ำ
ควรบริการขณะยังร้อน เคร่องด่มเย็นควรใส่น้าแข็งแต่พอด และบริการทันทีท่ใส่น้าแข็งแล้ว เพ่อไม่ให ้
ื
ื
น้าแข็งละลายจนเครื่องดื่มเสียรสชาติ
ำ
ี
๕) บริการเคร่องด่มและเก็บถ้วยหรือแก้วท่ด่มเคร่องด่มแล้วทางขวามือของผ้รับบริการ
ื
ื
ื
ื
ู
ื
ื
ื
ในกรณีเป็นเคร่องด่มร้อนให้ใช้มือข้างใดข้างหน่งหยิบจานรองออกมาพร้อมถ้วย ส่วนเคร่องด่มเย็นให้ใช ้
ึ
ื
ื
มือหยิบก้านแก้วเมื่อบริการและเก็บแก้ว
๖) ผ้บริการต้องย้มแย้มแจ่มใส ตัดเล็บส้น ล้างมือให้สะอาด ไม่พูด ไอหรือจาม
ั
ู
ิ
ขณะให้บริการเครื่องดื่ม
ี
ื
์
ู
ื
๗) ในกรณีเป็นงานเล้ยงสังสรรค ต้องบริการเคร่องด่มให้เพียงพอต่อผ้มารับบริการและ
มีเครื่องดื่มสำารองเติมให้ตลอดเวลาจนกว่างานเลี้ยงจะเสร็จสิ้น
การบริการเครื่องดื่มทางขวามือของผู้รับบริการ
31
ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
การบริการเครื่องดื่มที่เหมาะสมตรงกับข้อใด
๑ เทนำ้าฝรั่งลงในแก้วใสจนเต็มแก้ววางบนโต๊ะ
๒ เทนำ้ามะนาวลงในแก้วใสมีก้านครึ่งแก้ววางบนโต๊ะ
๓ เทนมร้อนลงในถ้วยกระเบื้องไม่มีหูจับเต็มถ้วยวางบนโต๊ะ

๓
๔ เทนำ้าขิงลงในถ้วยกระเบื้องมีหูจับ ของถ้วย วางบนโต๊ะ
๔
๓
(เฉลย ๔ เหตุผล ถ้วยกระเบ้องทนต่อความร้อนได้ดี การรินน้า ของถ้วย
ำ
ื
๔
ื
ื
ทำาให้เวลายกด่มไม่หก สะดวกแก่การด่ม)
31 สุดยอดคู่มือคร ู

ั
ั
ข้นสังเกต รวบรวมข้อมูล ข้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้
GPAS 5 Steps
Gathering Processing
ี
บูรณาการทักษะศตวรรษท่ 21 ข้อสอบเน้นสมรรถนะ
Step 2 ขั้นคิดวิเคราะห์

และสรุปความรู้ ๔. วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม
วัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการเตรียม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการเครื่องดื่ม มีดังนี้
๑๐. นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกัน
สำารวจวิเคราะห์พืช ผัก ผลไม้ท่มีมาก
ี
ในท้องถิ่น ซ่งสามารถนำามาทา • อุปกรณ์ชั่งตวง
ึ
ำ
ื
เคร่องดื่มได้ เขียนเป็นแผนภาพ
ความคิด พร้อมอธิบายเหตุผลของ
การเลือกพืช ผัก หรือผลไม้ดังกล่าว
มาทำาเครื่องดื่ม เครื่องชั่ง ถ้วยตวงของเหลว ถ้วยตวงของแห้ง ช้อนตวง

ตัวอย่างแผนภาพความคิด • กระชอน • ผ้าขาวบาง


สับปะรด ส้มเขียวหวาน




พืช ผัก ผลไม้ • ค้อนทุบขิง-ตะไคร้ • มีดและเขียง • พิมพ์กดผัก ผลไม้เป็น

ที่มีในท้องถิ่น ร ป ู ต ่ า ง ๆ
ที่นำามาทำา
เครื่องดื่มได้

ำ
• เครื่องปั่นน้าผลไม้ • หม้อต้ม • ที่คั้นน้าผลไม้
ำ
ถั่วเหลือง กระเจี๊ยบ







วัสดุ อุปกรณ์
ที่ใช้ในการเตรียม
ประกอบ จัด ตกแต่ง 32
และบริการเครื่องดื่ม





















สุดยอดคู่มือคร 32
ู