MODUL ULAS T5 KSSM

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 8 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Rajah 1 menunjukkan susunan radas untuk menghitung nilai kalori bagi beberapa sampel makanan. Rajah 1 a) Berdasarkan Rajah 1, rekodkan bacaan termometer tersebut. ……………………………………………………………………………………………………………………………... b) Nyatakan pemboleh ubah dimanipulasikan bagi eksperimen ini. ……………………………………………………………………………………………………………………………... c) Kelaskan sampel makanan berikut mengikut kelas makanan. Bijirin Daging Pisang Telur Protein Karbohidrat d) Jadual 1 menunjukkan bacaan termometer selepas pembakaran beberapa sampel makanan. Sampel makanan Perubahan suhu air / oC Kacang tanah 95 Ikan bilis 89 Roti 67 Jadual 1 i) Berdasarkan Jadual 1, nyatakan satu inferens yang dapat dibuat. ……………………………………………………………………………………………………………………………... ii) Hitungkan nilai kalori bagi kacang tanah. Boiling tube Tiub didih Burning groundnut Pembakaran kacang tanah Water Air Needle Jarum Thermometer Termometer Initial temperature Suhu awal 60 Termometer Jarum Tabung didih 10g air Sampel makanan 1 g yang dibakar 55

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 9 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2 Jadual 2 menunjukkan keputusan bagi eksperimen untuk menghitung nilai kalori beberapa sampel makanan. Sampel makanan Kacang tanah Ikan bilis Roti Jisim sampel makanan (g) 1 1 1 Jisim air (g) 10 10 10 Perubahan suhu, (0C) 85 38 27 Nilai kalori (kJ g-1 ) Jadual 2 Berdasarkan keputusan dalam Jadual 2, a) Hitungkan nilai kalori bagi kacang tanah dan roti Gunakan formula: Nilai kalori makanan : 4.2 J g-1 0C -1 X Jisim air (g) x Perubahan suhu air (0C) Jisim sampel makanan (g) x 1000 i) Nilai kalori bagi kacang tanah : ii) Nilai kalori bagi roti: b) Berdasarkan jawapan anda di (b), bandingkan nilai kalori kedua-dua sampel tersebut. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. c) Terangkan alasan kepada perbandingan anda di (b). ………………………………………………………………………………………………………………………………….. d) Nyatakan pemboleh ubah bergerak balas bagi eksperimen ini. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. e) Nyatakan satu hipotesis bagi eksperimen ini ………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………….. f) Berdasarkan eksperimen ini, nyatakan definisi secara operasi bagi nilai kalori ………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………..

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 10 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Kesan Pengambilan Jumlah Kalori yang Tidak Menepati Keperluan Individu Latihan Prestasi 1. Padankan masalah kesihatan berikut dengan punca berlakunya penyakit yang terlibat. Diabetes mellitus Mengambil makanan tinggi kandungan garam Tekanan darah tinggi Mengambil makanan yang tinggi nilai kalorinya secara berlebihan Obesiti Pemendapan kolesterol pada dinding arteri Anoreksia nervosa Mengambil makanan atau minuman yang tinggi kandungan gula Aterosklerosis Keengganan seseorang individu untuk makan akibat terlalu risau akan kenaikan berat badan 2. Nyatakan kesan apabila masalah kesihatan berikut dihidapi oleh seseorang. a) Diabetes mellitus ………………………………………………………………………………………………………………………. b) Aterosklerosis ………………………………………………………………………………………………………………………. Masalah Kesihatan Obesiti Punca Mengambil makanan yang tinggi nilai kalorinya secara berlebihan untuk jangka masa yang panjang Kesan Meningkatkan risiko menghidap penyakit seperti diabetes melitus, arteriosklerosis dan tekanan darah tinggi Masalah Kesihatan Anoreksia nervosa Punca Keengganan seseorang individu untuk makan akibat terlalu risau akan kenaikan berat badan Kesan Menghidap masalah kesihatan seperti malnutrisi dan boleh membawa maut Masalah Kesihatan Aterosklerosis (sejenis penyakit arteriosklerosis) Punca Pemendapan kolesterol pada dinding arteri Kesan Lumen arteri menjadi sempit dan menyebabkan tekanan darah tinggi Meningkatkan risiko penyakit jantung dan strok Masalah Kesihatan Diabetes melitus Punca Mengambil makanan atau minuman yang tinggi kandungan gula untuk jangka masa yang panjang Kesan Menjejaskan penglihatan, kesihatan ginjal dan sistem saraf Luka lambat sembuh Masalah Kesihatan Tekanan darah tinggi Punca Mengambil makanan tinggi kandungan garam untuk jangka masa yang panjang Kesan Meningkatkan risiko penyakit jantung dan strok

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 11 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Corak Pemakanan Masyarakat Malaysia dan Kesannya terhadap Kesihatan 1 Kesihatan badan manusia bukan sahaja dipengaruhi oleh pengambilan jumlah kalori yang menepati keperluan tetapi bergantung juga pada corak pemakanan (waktu makan) dan jenis makanan 2 Restoran makanan segera dan restoran dibuka sepanjang masa 24 jam sedikit sebanyak menyumbang kepada corak pemakanan rakyat Malaysia 3 Kesan makanan segera dan makanan rapu Latihan Prestasi 1 Nyatakan faktor yang mempengaruhi kesihatan badan manusia …………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………. 2 Lengkapkan jadual berikut tentang kesan pengambilan makanan segera dan makanan rapu. Kandungan dalam makanan Kesan pengambilan secara berlebihan Gula Pewarna dan pemanis tiruan Kafein dalam minuman bergas Makanan rapu 3 Pada pendapat anda, bagaimana kolerasi restoran 24 jam ini dalam memberikan kesan kepada kesihatan badan rakyat Malaysia? …………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………. Ketiadaan kandungan berkhasiat dapat menyebabkan malnutrisi Kafein dalam minuman bergas dapat menyebabkan keadaan susah tidur, kerisauan dan ketagihan Gula berlebihan dapat menyebabkan tekanan darah tinggi, penyakit jantung dan kerosakan ginjal Pewarna dan pemanis tiruan dapat menyebabkan kanser, kemandulan, diabetes mellitus dan kerosakan hati dan ginjal Gula berlebihan dapat menyebabkan obesiti, kerosakan gigi dan peningkatan risiko awal menghidap diabetes mellitus pada usia yang muda

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 12 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Antara makanan berikut, yang manakah mempunyai nilai kalori paling tinggi jika jisim dimalarkan? A Nasi B Bijirin C Daging lembu D Minyak zaitun 2 Antara sampel makanan berikut, yang manakah akan memberikan perubahan suhu yang paling sedikit bagi eksperimen menghitung nilai kalori makanan? A Nasi B Roti C Kacang tanah D Daging 3 Maklumat di bawah mengenai satu masalah kesihatan. Apakah masalah kesihatan tersebut? A Anoreksia nervosa B Aterosklerosis C Diabetes mellitus D Kwasyiorkor 4 Maklumat berikut mengenai kesan daripada masalah kesihatan. Apakah masalah kesihatan tersebut? A Anoreksia nervosa B Strok C Diabetes melitus D Skurvi 5 Maklumat berikut mengenai kesan pengambilan bahan X berlebihan dalam jangka masa yang panjang. Apakah X? A Gula B Garam C Pewarna D Kafein 6 Antara yang berikut, penyakit manakah bukan disebabkan oleh pengambilan pewarna dan pemanis tiruan secara berlebihan bagi tempoh masa yang panjang? A Kanser B Kemandulan C Kerosakan hati dan ginjal D Kerosakan gigi 7 Apakah kesan pengambilan makanan rapu yang berlebihan dalam jangka masa yang panjang? A Diabetes mellitus B Kerosakan hati dan ginjal C Malnutrisi D Ketagihan 8 Apakah implikasi terhadap kesihatan jika pemendapan kolesterol pada dinding arteri berlaku? A Strok B Penyakit hati C Gangguan sistem saraf D Obesiti 9 Apakah masalah kesihatan yang dialami jika pengambilan makanan yang tinggi kandungan garam dalam masa yang panjang? A Obesiti B Aterosklerosis C Diabetes melitus D Tekanan darah tinggi Keengganan individu untuk makan akibat risau kenaikan berat badan Boleh membawa maut Menjejaskan penglihatan, kesihatan ginjal dan sistem saraf Luka lambat sembuh Susah untuk tidur Kerisauan dan menyebabkan ketagihan

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 13 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Rajah 1.1 menunjukkan salah satu contoh masalah kesihatan yang dialamii oleh rakyat Malaysia. Rajah 1.1 a) Berdasarkan Rajah 1, namakan masalah kesihatan yang dialaminya. ……………………………………………………………………………………………………………………… b) Nyatakan punca berlakunya masalah kesihatan tersebut. ……………………………………………………………………………………………………………………… c) Apakah kesan jangka masa panjang jika tiada langkah penjagaan kesihatan dilakukan olehnya? ……………………………………………………………………………………………………………………… d) Rajah 1.2 merupakan contoh makanan di salah sebuah restoran makanan segera. Rajah 1.2 i) Bandingkan nilai kalori bagi roti dan daging lembu tersebut. ……………………………………………………………………………………………………………….. ii) Apakah implikasi terhadap kesihatan jika pengamalan makanan seperti Rajah 1.2 dalam kehidupan seharian? ……………………………………………………………………………………………………………….. iii) Berdasarkan Rajah 1.2, rekakan satu hidangan dalam pinggan kosong berikut yang memenuhi Konsep Pinggan Sihat Malaysia menggunakan jenis makanan yang ada dalam makanan segera tersebut. Pinggan kosong Daging lembu Roti Salad

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 14 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2.2 Keperluan Nutrien oleh Tumbuhan 1 Selain manusia dan haiwan, tumbuhan juga memerlukan nutrien tertentu untuk pertumbuhan, perkembangan dan pembiakan 2 Nutrien yang diperlukan oleh tumbuhan dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu: a) Makronutrien b) Mikronutrien 3 Apakah yang dimaksudkan dengan makronutrien? Makronutrien ialah nutrien yang diperlukan oleh tumbuhan dalam kuantiti yang banyak 4 Apakah yang dimaksudkan dengan mikronutrien? Makronutrien ialah nutrien yang diperlukan oleh tumbuhan dalam kuantiti yang sedikit 5 Makronutrien Mikronutrien Nitrogen Fosforus Kalium Magnesium Kalsium Sulfur Oksigen Karbon Hidrogen Boron Mangan Molibdenum Kuprum Ferum Zink Cara nak hafal (hafal mikronutrien sahaja) – Kumpulan Femes Zaman Boria Memang Moletuup (Kuprum Ferum Zink Boron Mangan Molibdenum) Latihan Prestasi 1 Namakan dua kumpulan nutrien yang diperlukan oleh tumbuhan. ……………………………………………………………………………………………………………………….. 2 Apakah yang dimaksudkan dengan makronutrien? ……………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………….. 3 Apakah yang dimaksudkan dengan mikronutrien? ……………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………….. 4 Kelaskan nutrien berikut ke dalam kumpulan yang betul. Oksigen Boron Kalsium Nitrogen Fosforus Mangan Molibdenum Zink Ferum Sulfur Kuprum Kalium Hidrogen Karbon Magnesium Makronutrien Mikronutrien

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 15 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Fungsi Makronutrien dan Mikronutrien yang Diperlukan oleh Tumbuhan Makronutrien Fungsi Nitrogen Mensintesiskan protein, klorofil, enzim dan asid nukleik Membantu pertumbuhan dahan dan daun Meningkatkan pengeluaran buah dan biji benih Fosforus Mensintesiskan protein dan asid nukleik Menggalakkan pembahagian sel untuk penghasilan bunga dan buah Kalium Mensintesiskan protein Menggalakkan pembahagian sel tumbuhan Memperkuat daya ketahanan terhadap jangkitan penyakit Magnesium Komponen penting dalam klorofil Kalsium Mensintesiskan gentian gelendong semasa pembahagian sel Membantu pertumbuhan meristem hujung pucuk dan akar Sulfur Mensintesiskan protein dan klorofil Membantu perkembangan buah Menggalakkan pembahagian sel tumbuhan Oksigen Terlibat dalam respirasi sel tumbuhan untuk menghasilkan tenaga Karbon Hidrogen Membina gula atau kanji semasa fotosintesis Membina selulosa Mikronutrien Fungsi Boron Mensintesiskan klorofil dan dinding sel Membantu pembentukan buah dan biji benih Ferum Membantu pertumbuhan bahagian pokok yang muda Membantu respirasi sel Kuprum Terlibat dalam fotosintesis dan respirasi Molibdenum Mensintesiskan protein Membantu pertumbuhan tumbuhan Mangan Terlibat dalam fotosintesis dan respirasi Membantu pembentukan asid amino Zink Membantu sintesis protein dan pembentukan klorofil Membantu pembentukan daun Kesan Kekurangan Nitrogen, Fosforus dan Kalium terhadap Pertumbuhan Tumbuhan Tumbuhan yang sihat Tumbuhan yang kekurangan nitrogen Tumbuhan yang kekurangan fosforus Tumbuhan yang kekurangan kalium Pertumbuhan tumbuhan normal Batang tumbuhan kuat Daun di bahagian atas kecil dan berwarna hijau muda Daun di bahagian bawah besar dan berwarna hijau tua Penghasilan bunga dan buah normal Pertumbuhan akar yang normal Pertumbuhan tumbuhan terbantut Batang tumbuhan lemah Daun di bahagian atas lebih kecil dan mudah gugur Daun di bahagian bawah berwarna hijau pucat atau kuning (kurang klorofil) Penghasilan bunga dan buah terbantut Pertumbuhan akar yang normal Pertumbuhan tumbuhan terbantut, lambat membesar dan lambat matang Batang tumbuhan lemah Daun di bahagian atas kecil dan berwarna hijau ungu Daun di bahagian bawah berwarna hijau kebiruan, bergulung dan tepi daun berwarna perang Penghasilan bunga dan buah terhenti Pertumbuhan akar yang merosot Pertumbuhan tumbuhan terbantut, mati sebelum matang Batang tumbuhan lemah Daun di bahagian atas bertompok perang, hujung bergulung dan klorosis Daun di bahagian bawah layu dengan tisu mati di tepi daun Penghasilan bunga berkurang dan penghasilan buah terhenti Pertumbuhan akar yang berkurang

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 16 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Antara nutrien berikut, yang manakah makronutrien? A Boron B Fosforus C Ferum D Zink 2 Antara nutrien berikut, yang manakah mikronutrien? A Oksigen B Hidrogen C Sulfur D Ferum 3 Seorang petani mendapati hasil buah tanamannya rendah dan ingin tingkatkan penghasilan buah tersebut. Nutrien manakah yang perlu ditambahkan ke dalam baja tanamannya? A Nitrogen B Okisgen C Sulfur D Kalsium 4 Nutrien manakah yang terlibat dalam fotosintesis dan respirasi? I Nitrogen II Kuprum III Mangan A I dan II sahaja B I dan III sahaja C II dan III sahaja D I, II dan III 5 Nutrien manakah merupakan komponen penting dalam klorofil? A Kuprum B Molibdenum C Magnesium D Kalsium 6 Nutrien manakah yang membantu dalam membina selulosa bagi dinding sel tumbuhan? I Okisgen II Karbon III Hidrogen A I dan II sahaja B I dan III sahaja C II dan III sahaja D I, II dan III 7 Pertumbuhan akar yang merosot bagi sesetengah tumbuhan disebabkan oleh kekurangan nutrien X. Apakah X? A Nitrogen B Fosforus C Kalium D Kuprum 8 Padankan situasi tanaman berikut dengan kekurangan nutrien yang sepadan. Daun menjadi kuning Daun lebih kecil dan mudah gugur Buah Bunga Daun dengan tisu mati di tepi daun Pertumbuhan akar merosot Daun menjadi ungu Kekurangan nitrogen Kekurangan fosforus Kekurangan kalium

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 17 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Eksperimen 2.2 Tujuan : Untuk mengkaji kesan kekurangan makronutrien (nitrogen, fosforus dan kalium) terhadap pertumbuhan tumbuhan Penyataan masalah : Apakah kesan kekurangan makronutrien (nitrogen, fosforus dan kalium) terhadap pertumbuhan tumbuhan? Hipotesis : Jika kekurangan makronutrien (nitrogen, fosforus dan kalium ) berlaku, maka pertumbuhan tumbuhan akan terbantut Pemboleh ubah : Dimanipulasikan : Jenis larutan kultur Bergerak balas : Pertumbuhan tumbuhan Dimalarkan : Isi padu larutan kultur, saiz dan jenis anak benih, cahaya dan suhu Bahan : Air suling, larutan kultur lengkap, larutan kultur tanpa nitrogen, larutan kultur tanpa fosforus, larutan kultur tanpa kalium, anak benih jagung, kertas hitam dan kapas Radas : Tabung didih, tiub penghantar, pam udara dan gabus Prosedur : 1. Sediakan susunan radas seperti Rajah 1. Rajah 1 2 Letakkan susunan radas di kawasan yang bercahaya seperti tempat yang berdekatan dengan tingkap makmal sains yang disinari oleh cahaya matahari. 3 Pamkan udara masuk ke dalam larutan kultur pada setiap tabung didih selama 5 minit setiap hari 4 Larutan kultur di dalam setiap tabung didih ditukar sekali seminggu dengan jenis larutan kultur yang sama 5 Selepas dua minggu, perhatikan dan catatkan keadaan anak benih dari segi saiz tumbuhan, warna daun dan pertumbuhan akar Pemerhatian: Jenis larutan kultur Kekurangan nutrien Pertumbuhan tumbuhan Saiz tumbuhan Warna daun Pertumbuhan akar Larutan kultur lengkap Tiada Larutan kultur tanpa nitrogen Nitrogen Larutan kultur tanpa fosforus Fosforus Larutan kultur tanpa kalium Kalium Kesimpulan : Adakah hipotesis diterima? ………………………………………………………………………………………………………………………………... Larutan kultur lengkap Larutan kultur tanpa nitrogen Larutan kultur tanpa fosforus Larutan kultur tanpa kalium Kertas hitam Kertas hitam Anak benih jagung Anak benih jagung Tiub penghantar Kapas Gabus Ke pam udara Ke pam udara

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 18 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Apakah kesimpulan eksperimen ini? ………………………………………………………………………………………………………………………………... Perbincangan 1 Mengapakah tabung didih dibalut dengan kertas hitam? …………………………………………………………………………………………………………………………… 2 Apakah kepentingan pengudaraan melalui larutan kultur pada setiap hari? …………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………… 3 Mengapakah larutan kultur dalam setiap tabung didih ditukar sekali seminggu dengan jenis larutan kultur yang sama? …………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………… 4 Nyatakan satu faktor selain nutrien yang mempengaruhi pertumbuhan anak benih. …………………………………………………………………………………………………………………………… Latihan Prestasi 1 Rajah 1 menunjukkan eksperimen untuk mengkaji kesan kekurangan nutrien pada tumbuhan. Rajah 1.1 a) Tuliskan pemerhatian bagi eksperimen ini. …………………………………………………………………………………………………………………….. b) Nyatakan pemboleh ubah berikut: Dimanipulasikan : ……………………………………………………………………………………. Bergerak balas : ……………………………………………………………………………………. Dimalarkan : …………………………………………………………………………………….. c) Nyatakan hipotesis bagi eksperimen ini. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. Daun hijau Daun berwarna kuning Larutan kultur lengkap Larutan kultur tanpa nitrogen Kertas hitam Anak benih jagung Ke pam udara

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 19 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP d) Tandakan (√) pada kotak yang disediakan bagi menunjukkan nutrien yang sama kumpulan dengan nitrogen Ferum Fosforus Boron Mangan e) Namakan kumpulan yang dimaksudkan di (d). ……………………………………………………………………………………………………………………… f) Nyatakan fungsi kertas hitam yang dibalut pada tabung didih tersebut. ……………………………………………………………………………………………………………………… g) Nyatakan kepentingan pengudaraan melalui larutan kultur tersebut pada setiap hari? ……………………………………………………………………………………………………………………… h) Ramalkan apa yang berlaku jika larutan kultur tanpa fosforus digunakan dalam eksperimen ini. Lakarkan dalam Rajah 1.2 di bawah. i) Apakah kesan jika larutan kultur yang digunakan tanpa fosforus? …………………………………………………………………………………………………………………….. j) Ahmad mendapati daun di bahagian atas bertompok perang dan di bahagian bawah kelihatan layu. Nyatakan nutrien yang kurang di dalam larutan kultur tersebut? …………………………………………………………………………………………………………………….. k) Berdasarkan eksperimen ini, nyatakan definisi secara operasi bagi larutan kultur lengkap …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. Larutan kultur tanpa fosforus Kertas hitam Anak benih jagung Ke pam udara

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 20 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2.2 Kitar Nitrogen 1 Kitar nitrogen ialah kitar semula jadi yang mengitarkan unsur nitrogen antara tumbuhan dan haiwan seterusnya di atmosfera, tanah dan air 2 Kira-kira 78% komposisi udara terdiri daripada gas nitrogen, tumbuhan tidak dapat menyerap gas nitrogen secara langsung daripada udara. 3 Tumbuhan dapat menyerap nitrogen dalam bentuk ion nitrat daripada tanah melalui akarnya 4 Terdapat dua proses dalam kitar nitrogen iaitu proses penambahan ion nitrat ke dalam tanah dan proses penyingkiran ion nitrat daripada tanah Kitar nitrogen Proses penambahan ion nitrat ke dalam tanah Tindakan kilat dan letusan gunung berapi Proses pengikatan nitrogen Proses penitritan Proses penyingkiran ion nitrat daripada tanah Proses penyerapan ion nitrat daripada tanah Proses pendenitritan Proses melarut resap nitrat (nitrate leaching) Protein haiwan Tumbuhan dimakan oleh haiwan Gas nitrogen di udara Kilat Baja bernitrogen Pokok kekacang Protein Bangkai haiwan dan tumbuhan tumbuhan yang mati mengalami tindak balas penguraian (bakteria dan kulat pengurai) Tindak balas pendenitritan (bakteria pendenitritan) Sebatian ammonium Tindak balas penitritan (bakteria penitritan) Tindak balas pengikat nitrogen (bakteria pengikat nitrogen) Tumbuhan menyerap ion nitrat melalui akar Ion nitrat Ion nitrit Tindak balas penitritan (bakteria penitritan) Kitar Nitrogen

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 21 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Proses Penambahan Ion Nitrat ke dalam Tanah A Tindakan Kilat dan Letusan Gunung Berapi Apabila kilat atau letusan gunung berapi , tenaga haba yang terbebas pada suhu yang tinggi mengoksidakan nitrogen dalam udara untuk membentuk nitrogen dioksida Apabila hujan turun, gas nitrogen dioksida dalam udara akan melarut dalam air hujan lalu membentuk asid nitrik dan turun ke permukaan Bumi. Asid nitrik ini akan meresap ke dalam tanah dan bertindak balas dengan mineral untuk membentuk ion nitrat. Ion nitrat bertambah di dalam tanah. + hujan meresap dalam tanah B Proses Pengikatan Nitrogen Bakteria pengikat nitrogen dalam tanah, air atau yang bersimbiosis dengan nodul akar pokok kekacang menukarkan nitrogen daripada udara kepada ion nitrat. Hasil tindakan pengikatan nitrogen oleh bakteria pengikat nitrogen menambah ion nitrat ke dalam tanah. C Proses Penitritan Apabila haiwan dan tumbuhan mati, bakteria pengurai menukarkan protein haiwan dan protein tumbuhan kepada sebatian ammonium melalui proses penguraian. Kemudian, bakteria penitritan menukarkan sebatian ammonium kepada ion nitrit dan seterusnya ion nitrat. Hasil tindakan bakteria penitritan terhadap sebatian ammonium akan menambahkan ion nitrat ke dalam tanah. Proses Penyingkiran Ion nitrat daripada Tanah A Proses Penyerapan ion nitrat daripada Tanah Tumbuhan menyerap ion nitrat daripada tanah untuk memenuhi keperluan nitrogennya. Ion ini digunakan untuk membentuk protein tumbuhan. Apabila haiwan memakan tumbuhan, protein tumbuhan dipindahkan pula kepada haiwan membentuk protein haiwan. B Proses Pendenitritan Bakteria pendenitritan dalam tanah yang menukarkan ion nitrat dalam tanah kepada gas nitrogen dan kemudiannya keluar daripada tanah dan kembali ke udara semula. C Proses Melarut Resap Nitrat Proses melarut resap nitrat ialah proses semula jadi. Melalui proses ini, ion nitrat dalam tanah melarut dalam air dan kemudiannya mengalir ke dalam sungai atau air ke dalam bawah. Proses ini juga menyingkirkan ion nitrat daripada tanah. Kepentingan Kitar Nitrogen 1 Mengekalkan kandungan gas nitrogen dalam udara 2 Mengekalkan kesuburan tanah dan meningkatkan produktiviti hasil tanaman 3 Membantu pembekalan berterusan protein tumbuhan dan protein haiwan 4 Mengurangkan pencemaran alam sekitar Nitrogen Nitrogen dioksida Tindakan kilat / Letusan gunung berapi Nitrogen dioksida Asid nitrik Ion nitrat Bertindak balas dengan mineral dalam tanah Nitrogen Ion nitrat Tindakan bakteria pengikat nitrogen bersimbiosis dengan nodul akar pokok kekacang Protein haiwan / Protein tumbuhan Haiwan / Tumbuhan mati Sebatian ammonium Proses penguraian Sebatian ammonium Ion nitrit Ion nitrat Tindakan bakteria penitritan Ion nitrat Nitrogen ke atmosfera Tindakan bakteria pendenitritan

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 22 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Rajah 1 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen. Antara bahagian A, B, C dan D di manakah bakteria pendenitritan berfungsi? 2 Rajah 2 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen. Rajah 2 Apakah proses di P dan Q? P Q A Penguraian Penitritan B Penitritan Penguraian C Pendenitritan Penyerapan D Penyerapan Pendenitritan 3 Seorang petani mendapati tanahnya tidak subur. Apakah kaedah semula jadi yang dapat digunakan untuk mengatasi masalah ini? A Menambahkan baja kimia B Menanam tumbuhan kekacang C Menanam tanaman berteres D Membina sistem saliran yang baik 4 Rajah 3 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen. Rajah 3 Apakah R? A Nitrat B Nitrit C Ammonia D Ammonium 5 Seorang petani mendapati kesuburan tanah merosot selepas ditanam dengan ubi keledek. Apakah tanaman yang sesuai ditanam untuk meningkatkan kesuburan tanah tersebut? A Bayam B Jagung C Tembikai D Kacang tanah

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 23 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 6 Rajah 4 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen. Rajah 4 Apakah P? A Nitrit B Nitrogen C Protein tumbuhan D Sebatian ammonium 7 Rajah 5 menunjukkan sebahagian kitar nitrogen. Rajah 5 Apakah bakteria X? A Bakteria penitritan B Bakteria pendenitritan C Bakteria pereputan D Bakteria pengikat nitrogen 8 Rajah 6 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen. Rajah 6 Apakah X? A Nitrat B Ammonia C Nitrogen oksida D Nitrogen dioksida 9 Rajah 7 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen. Rajah 7 Apakah Proses X? A Penitritan B Pendenitrtitan C Penguraian D Pengikatan nitrogen 10 Rajah 8 menunjukkan akar tumbuhan kekacang. Apakah peranan mikroorganisma dalam J? A Mengikat nitrogen kepada nitrat B Menukar nitrit kepada nitrat C Menukar nitrat kepada nitrogen D Mengurai sebatian ammonium kepada nitrit

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 24 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 11 Rajah 9 menunjukkan sejenis tumbuhan legum. Rajah 9 Antara bahagian A, B, C atau D yang manakah menunjukkan kedudukan bakteria pengikat nitrogen? 12 Rajah 10 menunjukkan akar sejenis tumbuhan. Rajah 10 Tumbuhan yang manakah mempunyai akar di atas? A Kacang tanah B Ubi kayu C Bayam D Jagung 13 Rajah 11 menunjukkan suatu kitar nitrogen yang tidak lengkap Apakah Q? Rajah 11 A Penitritan B Penguraian C Pendenitritan D Pengikatan nitrogen 14 Rajah 12 menunjukkan sebahagian daripada kitar nitrogen Rajah 12 Antara A, B, C dan D yang manakah melibatkan bakteria pereputan? Haiwan Tumbuhan Nitrat Sebatian ammonium Proses Q Nitrogen di atmosfera Sebatian ammonium Nitrat Protein tumbuhan A C B D

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 25 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Rajah 1.1 menunjukkan sebahagian suatu kitar nitrogen. Rajah 1.1 a) Apakah yang diwakili oleh K? ……………………………………………………………………………………………………………………….. b) Namakan bakteria L, M dan N. Bakteria L :………………………………………………………………………………………………………….. Bakteria M :…………………………………………………………………………………………………………. Bakteria N :…………………………………………………………………………………………………………. c) Nyatakan satu kepentingan kitar nitrogen dalam Rajah 1. ……………………………………………………………………………………………………………………….. d) Bakteria L boleh didapati dalam nodul akar tumbuhan seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1.2 Rajah 1.2 Namakan jenis tumbuhan yang ditunjukkan dalam Rajah 11.2 ……………………………………………………………………………………………………………………….. e) Namakan proses P ……………………………………………………………………………………………………………………….. e) Kitar nitrogen mengandungi beberapa proses. Dalam Jadual 1, tandakan (√) proses yang terlibat dalam kitar nitrogen. Fotosintesis Respirasi Nitrifikasi Jadual 1 Nitrogen di atmosfera Sebatian ammonium K Protein tumbuhan Nitrit Nitrat Bakteria M Bakteria L Proses P Bakteria N

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 26 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2 Rajah 2 menunjukkan sebahagian kitar nitrogen. Rajah 2 a) i) Namakan proses Q ……………………………………………………………………………………………………………….. ii) Namakan bakteria yang teribat dalam proses Q. ……………………………………………………………………………………………………………….. b) Namakan dua kaedah yang diwakilkan dengan Proses P …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. c) Namakan bakteria yang terlibat dalam salah satu kaedah yang dinamakan di (b). …………………………………………………………………………………………………………………….. d) Namakan proses R …………………………………………………………………………………………………………………….. e) Dalam bentuk apakah nitrat dapat diserap oleh tumbuhan melalui akarnya? …………………………………………………………………………………………………………………….. f) Namakan dua proses selain pendenitritan bagi penyingkiran nitrat daripada tanah …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. g) Namakan contoh pokok yang membantu dalam mengikat nitrogen kepada ion nitrat …………………………………………………………………………………………………………………….. h) Nyatakan dua kepentingan kitar nitrogen terhadap keseimbangan ekosistem …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. Nitrogen di atmosfera Sebatian ammonium Nitrat Tumbuhan Diserap dimakan oleh Mati Mati

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 27 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2.4 Teknologi Pengeluaran Makanan 1 Teknologi pengeluaran makanan diaplikasikan untuk menyelesaikan masalah kekurangan bekalan makanan sedunia 2 Antara langkah yang diambil dalam teknologi pengeluaran makanan ialah: Meningkatkan kualiti makanan Meningkatkan kuantiti pengeluaran makanan Menghasilkan dan menggunakan baka yang bermutu Menggunakan pelbagai jenis teknologi moden 3 Cara Meningkatkan Kualiti dan Kuantiti Pengeluaran Makanan Negara A Penggunaan Baka yang Bermutu Penggunaan baka yang bermutu dapat mempelbagaikan makanan, meningkatkan kualiti makanan dan kuantiti pengeluaran makanan negara Contoh penggunaan baka yang bermutu Kelapa sawit Tenera berbuah lebat, mempunyai isirung yang besar, sabut yang tebal, tempurung yang nipis dan kandungan minyak yang tinggi Belimbing Bintang Mas (MSTAR 1, MARDI) berwarna kuing keemasan, manis dan rangup Lembu Mafriwal merupakan lembu tenusu kacukan yang menghasilkan susu yang banyak dan sesuai hidup di kawasan beriklim tropika Ayam Akar Putra ayam kacukan yang membesar dengan cepat dan dagingnya mempunyai tekstur yang menyerupai ayam kampong Betik Eksotika bersaiz besar dan mempunyai isi yang manis Baka tanaman dan haiwan ternakan yang bermutu diperoleh melalui teknik pengklonan, kacukan, kejuruteraan genetik dan teknologi mutagenesisi. Ciri-ciri baka yang bermutu: Cara Meningkatkan Kualiti dan Kuantiti Pengeluaran Makanan Negara Penggunaan teknologi moden Pendidikan dan bimbingan kepada para petani Penyelidikan dan pembangunan Penggunaan tanah dan kawasan perairan secara optimum Pengurusan tanah yang cekap Penggunaan baka yang bermutu Ciri-ciri baka bermutu Daging, susu dan buah yang lebih bermutu Penjagaan mudah dan kos penjagaan rendah Rintangan yang tinggi terhadap penyakit, serangga perosak dan cuaca melampau Cepat tumbuh dan matang Hasil yang banyak

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 28 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP B Penggunaan Teknologi Moden Mesin pengisar dan mesin pengisi cecair mempercepat pemprosesan dan pengeluaran makanan Pengklonan dapat mengekalkan ciri baik pada baka tanaman dan haiwan ternakan Jentera seperti traktor, jentolak dan jentuai mempercepat proses penanaman dan pemungutan hasil pertanian Bioteknologi seperti pemindahan embrio, pengklonan dan kejuruteraan genetik digunakan untuk meningkatkan kualiti dan kuantiti makanan. Penggunaan dron dalam proses semburan pestisid dapat menjimatkan masa dan mengurangkan kos tenaga kerja C Pendidikan dan Bimbingan untuk Petani Beberapa agensi atau institusi memberi pendidikan dan bimbingan kepada petani untuk meningkatkan pengetahuan dan kemahiran dalam bidang pertanian dalam usaha untuk meningkatkan kualiti dan kuantiti pengeluaran makanan negara D Penyelidikan dan Pembangunan Penyelidikan dan Pembangunan untuk meningkatkan kualiti makanan dan kuantiti pengeluaran makanan dijalankan secara berterusan di seluruh dunia untuk mengatasi masalah kekurangan makanan global. E Penggunaan Tanah dan Kawasan Perairan secara Optimum Penggunaan tanah dan kawasan perairan perlu dilaksanakan secara optimum untuk meningkatkan hasil pertanian dan perternakan. Antara cara mengoptimumkan penggunaan tanah dan kawasan perairan termasuklah yang berikut: Mengusahakan tanah terbiar supaya menjadi tanah atau kawasan yang sesuai bagi aktiviti pertanian atau penternakan Menyuburkan kawasan tandus Mengusahakan kolam perlombongan yang terbiar supaya menjadi kawasan yang sesuai bagi aktiviti akuakultur air tawar Mengusahakan kawasan tanah paya yang mudah dibanjiri air laut supaya menjadi kawasan yang sesuai bagi aktiviti akuakultur marin Membina empangan dan tali air untuk tanah pertanian atau penternakan yang kekurangan bekalan air F Pengurusan Tanah yang Cekap Pengurusan tanah yang cekap melibatkan penggunaan pelbagai pendekatan untuk Mengekalkan kesuburan tanah Meningkatkan kualiti hasil tanaman Meningkatkan kuantiti hasil tanaman Pendekatan untuk pengurusan tanah yang cekap adalah seperti tanaman campuran, penggiliran tanaman dan penanaman teres. Latihan Prestasi 1 Nyatakan tiga cara untuk meningkatkan kualiti dan kuantiti pengeluaran makanan? ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… 2 Nyatakan tiga ciri baka yang bermutu ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… 3 Nyatakan tiga pendekatan dalam menguruskan tanah dengan cekap ………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 29 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Penggunaan Racun Serangga 1 Proses penghapusan perosak tanaman penting dalam usaha menjaga kualiti dan kuantiti hasil tanaman 2 Racun perosak seperti racun serangga mudah digunakan untuk mengawal populasi perosak tanaman namun mempunyai kesan sampingan iaitu mencemarkan alam sekitar, menyebabkan perosak tanaman lebih berdaya tahan, membunuh cacing tanah dan mikroorganisma berfaedah dalam tanah dan mencemarkan tanah dan hasil pertanian 3 Contoh perosak tanaman ialah tikus, belalang dan siput Kawalan Biologi 1 Kawalan biologi ialah kaedah yang mengaplikasikan interaksi antara organisma seperti mangsa-pemangsa dan parasitisme yang digunakan untuk mengawal perosak tanaman di sesuatu habitat 2 Contoh kawalan biologi ialah burung hantu jelapang memburu tikus untuk dijadikan makanan (interaksi mangsa – pemangsa) Penyengat bertelur di dalam telur rama-rama lalu memusnahkannya (Interaksi – Parasitisme) Kelebihan dan Kelemahan kawalan biologi Kelebihan Kawalan Biologi Kelemahan Kawalan Biologi Lebih mesra alam Tidak memudaratkan kesihatan organisma lain kecuali perosak tanaman Tidak menyebabkan perosak tumbuhan berdaya tahan Lebih murah Mengambil masa yang lebih panjang untuk mengawal populasi perosak tanaman Sukar meramalkan hasil kawalan biologi yang melibatkan organisma hidup Memerlukan perancangan dan pengurusan yang lebih teliti dan berkesan Mengganggu keseimbangan ekosistem jika populasi spesies pemangsa atau parasite menjadi tidak terkawal Kawalan biologi yang digunakan tanpa perancangan yang baik akan menghasilkan pelbagai masalah. Contohnya, penggunaan cerpelai untuk mengawal populasi tikus di lading tebu di kepulauan Hawaii gagal kerana cerpelai aktif pada waktu siang manakala tikus aktif pada waktu malam. Hal ini menyebabkan cerpelai beralih kepada burung dan telur penyu sebagai makanan. Latihan Prestasi 1 Nyatakan tiga implikasi penggunaan racun perosak tanaman ………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………….. 2 Apaah yang dimaksudkan dengan kawalan biologi? ………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………….. 3 Berikan dua kelemahan dan dua kelemahan penggunaan kawalan biologi Kelebihan kawalan biologi Kelemahan kawalan biologi

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 30 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Apakah kaedah yang paling sesuai untuk mengekalkan kesuburan tanah pertanian? A Menggunakan pestisid B Mengamalkan tanaman giliran C Menanam tanaman tutup bumi D Menanam tanaman mengikut kontur 2 Antara yang berikut, yang manakah boleh memaksimumkan pengeluaran makanan paling banyak? A Mengamalkan tanaman giliran B Menggunakan teknologi moden C Menanam tanaman tutup bumi D Mengamalkan tanaman berteres 3 Seorang petani mendapati sawah padinya telah diserang tikus. Apakah kaedah yang paing sesuai untuk mengurangkan populasi tikus tanpa mencemarkan persekitaran? A Guna racun perosak B Amal tanaman bergilir C Pelihara burung hantu di kawasan tertentu D Optimumkan penggunaan tanah dan kawasan pengairan 4 Apakah kaedah yang paling sesuai untuk mengeluarkan hasil tanaman berkualiti tinggi dalam tempoh yang singkat? A Guna tanaman bergilir B Guna tanaman teres C Guna pembiakbakaan terpilih D Guna peralatan pertanian moden 5 Maklumat berikut menunjukkan ciri-ciri sejenis buah. Kaedah manakah yang paling sesuai untuk menghasilkan buah yang mempunyai ciri-ciri ini? A Kejuruteraan genetik B Penggunaan baja kimia C Pengurusan tanah yang berkesan D Pendidikan dan bimbingan kepada petani 6 Seorang petani ingin menambahkan pendapatannya. Seorang pegawai pertanian telah menasihati petani itu supaya menguruskan tanahnya dengan lebih cekap. Apakah tindakan yang paing sesuai dilakukan oleh petani itu? A Menanam tanaman tutup bumi B Menggunakan lebih banyak racun perosak C Menggunakan lebih banyak baja D Menanam tanaman giliran 7 Rajah 1 menunjukkan pembiakbakaan bagi padi. x Padi R Apakah ciri-ciri yang terdapat pada padi R? A Pengeluaran hasil tinggi dan tahan kepada penyakit B Pengeluaran hasil tinggi tetapi tidak tahan kepada penyakit C Pengeluaran hasil rendah tetapi tahan kepada penyakit D Pengeluaran hasil rendah dan tidak tahan kepada penyakit Tahan rintangan terhadap serangga perosak Tinggi kandungan nutrisi Rasa, warna dan tekstur yang lebih baik Padi P Tahan kepada penyakit Padi Q Pengeluaran hasil tinggi

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 31 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 8 Rajah 2 menunjukkan sejenis kaedah pertanian Rajah 2 Apakah kaedah tersebut? A Tanaman campuran B Tanaman bergilir C Sistem pertanian pindah D Sistem pertanian bersepadu 9 Antara yang berikut, yang manakah ciri-ciri tomato yang dihasilkan secara kejuruteraan genetik? I Rintangan Yang tinggi terhadap haiwan perosak II Tahan terhadap tekanan alam sekitar III Mengandungi semua gen yang telah diubahsuai secara genetik A I dan II B I dan III C II dan III D I, II dan III Soalan Bahagian C – SPM 2015 1 a) Nyatakan dua jenis bahan kimia dalam bahan tambahan makanan makanan dan kesannya terhadap kesihatan manusia jika diambil secara berlebihan. Jawapan: Bahan kimia Kesan b) Pertambahan populasi di Malaysia akan menyebabkan peningkatan permintaan makanan. Terangkan kaedah bagi meningkatkan kualiti dan kuantiti pengeluaran makanan. i) Mengenal pasti masalah ……………………………………………………………………………………………………………………. ii) Terangkan dua kaedah penyelesaian masalah tersebut ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. iii) Pilih kaedah terbaik dan jelaskan pilihan anda. ……………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………….

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 32 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2.5 Teknologi Pemprosesan Makanan 1 Kebanyakan bahan makanan mentah diubah kepada bentuk lain melalui teknologi pemprosesan makanan 2 Apakah tujuan pemprosesan makanan ini? Supaya makanan tahan lebih lama, lebih enak, menarik dan mudah dicernakan 3 Teknologi Pemprosesan Makanan Kaedah Contoh Memasak Memanaskan bahan makanan melalui teknik seperti celur, goreng, panggang, pengasapan, rebus, tumis, bakar dan kukus Kari ayam, ikan goring, ayam panggang, nasi, sayur-sayuran dan kuih-muih Penapaian Proses penguraian bahan kompleks kepada bahan yang lebih ringkas melalui tindakan bakteria, yis atau mikroorganisma berfaedah yang lain. Yis Glukosa Etanol + Karbon dioksida Kicap, kimchi, tempe, yogurt dan tapai Pendehidratan atau pengeringan Air disingkirkan daripada makanan melalui pendehidratan atau penyejatan dengan menjemur di bawah cahaya matahari, mengeringkan dengan nyalaan api atau asap dan mengeringkan di dalam ketuhar Udang kering, sotong kering, buah-buah kering, bijirin, cendawan dan susu tepung Pempasteuran Cecair dipanaskan pada suhu di bawah takat didih cecair untuk membunuh patogen dan kemudian disejukkan dengan cepat. Contohnya, susu dipanaskan pada suhu 630C selama 30 minit atau suhu 720C selama 15 saat dan kemudian disejukkan seta-merta Susus, produk tenusu, dan jus buah-buahan Pengetinan Makanan disimpan di dalam tin yang telah disteril dan dipanaskan pada suhu yang melebihi 1150C di bawah tekanan yang tinggi untuk membunuh mikroorganisma dan sporanya. Udara di dalam tin yang mengandungi makanan yang disterilkan ini dikeluarkan sebelum dipaterikan. Tin ini kemudiannya dipanaskan semula untuk membunuh sebarang mikroorganisma yang masih ada sebelum disejukkan dengan cepatnya Daging, sup, kacang, ikan, buah-buahan, sos dan susu di dalam tin Penyejukbekuan Makanan disimpan pada suhu 00C atau lebih rendah supaya dapat tahan lebih lama. Contohnya, daging disejukbekuakan pada suhu antara -18 0C hingga -24 0C. Pada suhu yang kurang -18 0C ; Tindakan enzim terhenti pertumbuhan Pertumbuhan dan pembiakan mikroorganisma terencat Makanan laut, daging, ayam dan ikan Penyinaran Makanan didedahkan pada sinaran mengion seperti sinar gama, sinar ultraungu dan sinar-X untuk membunuh mikroorganisma dalam daging mentah dan serangga seperti Salmonella sp. dan Campylobacter sp. yang merosakkan makanan berkenaan. Sinaran ini memperlahankan percambahan biji benih, pertunasan sayursayuran berubi dan pematangan buah-buahan Sayur-sayuran, bijirin dan buahbuahan Pembungkusan vakum Udara disingkirkan daripada bekas atau beg plastik untuk membungkus makanan sebelum bungkusan ditutup dengan ketatnya untuk mencegah pertumbuhan mikroorganisma di dalam bungkusan dan berhentikan pengoksidaan makanan Kacang, beras, durian dan sayursayuran

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 33 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Apakah tujuan pemprosesan makanan dilakukan? …………………………………………………………………………………………………………………………… 2 Padankan kaedah teknologi pemprosesan makanan berikut dengan nama pemprosesan dengan betul. Dipanaskan pada suhu 630C selama 30 minit atau suhu 720C selama 15 saat dan kemudian disejukkan seta-merta Memasak menjemur di bawah cahaya matahari, mengeringkan dengan nyalaan api atau asap dan mengeringkan di dalam ketuhar Penapaian Memanaskan bahan makanan melalui teknik seperti celur, goreng, panggang, pengasapan, rebus, tumis, bakar dan kukus Pendehidratan atau pengeringan Makanan didedahkan pada sinaran mengion untuk membunuh mikroorganisma dalam daging mentah dan serangga Pempasteuran Udara disingkirkan daripada bekas atau beg plastik untuk membungkus makanan sebelum bungkusan ditutup Pengetinan Makanan disimpan di dalam tin yang telah disteril dan dipanaskan pada suhu yang melebihi 1150C di bawah tekanan yang tinggi Penyejukbekuan Proses penguraian bahan kompleks kepada bahan yang lebih ringkas melalui tindakan bakteria, yis atau mikroorganisma berfaedah Penyinaran Makanan disimpan pada suhu 00C atau lebih rendah supaya dapat tahan lebih lama Pembungkusan vakum 3 Namakan satu contoh makanan yang melalui teknologi pemprosesan makanan berikut: Teknologi pemprosesan makanan Contoh makanan Memasak Penapaian Pendehidratan atau pengeringan Pempasteuran Pengetinan Penyejukbekuan Penyinaran Pembungkusan vakum 4 Susu dipanaskan pada suhu…………………………selama 30 minit atau 720C selama…………saat kemudian disejukkan serta merta. Kaedah ini dinamakan sebagai…………………………………….. 5 Kari ayam dalam tin melibatkan pemanasan sehingga melebihi suhu…………………., kemudian udara di dalam tin dikeluarkan sebelum dipaterikan, kemudian tin ini dipanaskan semula dan disejukkan serta-merta. Kaedah ini dikenali sebagai…………………………………………………

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 34 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Bahan Kimia yang Digunakan dalam Pemprosesan Makanan dan Impaknya terhadap Kesihatan Bahan Kimia Fungsi Contoh Contoh Makanan Bahan awet Mencegah pertumbuhan dan pembiakan mikroorganisma Mengurangkan kerosakan Menjadikan makanan dapat tahan lebih lama Garam (semulajadi) Ikan dan sayur Gula (semula jadi) Buah-buahan Cuka (semula jadi) Makanan jeruk Natrium nitrit dan nitrat Daging dan sosej Asid borik (buatan) Mi, bebola ikan Asid benzoik (buatan) Jus buah-buahan, sos Sulfur dioksida (buatan) Kordial buah-buahan Pewarna Menambahkan warna kepada makanan yang warnanya terlalu pudar Menjadikan makanan lebih menarik Daun pandan, kunyit, susu, caramel, santan Kuih-muih Tartrazina (buatan) Minuman ringan , gula2 Sunset yellow Minuman kordial Karmoisin ( buatan) Minuman kordial Peluntur Melunturkan warna asal makanan yang tidak dikehendaki Karbon diaktifkan (semula jadi) Minyak kelapa sawit, gula tebu Benzoil peroksida (buatan) Beras, tepung, gula, bihun Perisa Mempertingkatkan rasa makanan yang tawar Mengubah suai asal makanan Menambahkan rasa semula jadi makanan Gula, garam, cuka, daun pandan, vanilla Masakan dan kuihmuih Monosodium glutamate (MSG)- buatan Mi segera, kicap soya, kerepek kentang Penstabil Memperbaik tekstur dan memekatkan makanan Mencegah pemendapan butiran dalam makanan cair Kanji (semula jadi) Sos cili, sos tomato Gelatin (semula jadi) Jeli Agar (semula jadi) Ais krim, sup segera, jeli Gam akasia (semula jadi) Ais krim , gula-gula, jeli Pemanis Menjadikan makanan dan minuman lebih manis Gula, gula Melaka, madu Kuih-muih, kek,minuman Aspartam (buatan) Minuman cordial, minuman ringan, jem Sorbitol (buatan) Makanan untuk pesakit kencing manis Antioksidan Memperlahankan proses pengoksidaan makan berlemak Mencegah warna buah dan sayur-sayuran daripada bertukar warna perang Asid askorbik (vitamin C) – semula jadi Minyak masak Tokoferol, Vitamin E (semula jadi) Marjerin Hidroksianisol terbutil (BHA) – buatan Pil vitamin Pengemulsi Mengemulsikan ramuan yang tidak bercampur seperti lemak dan air dalam makanan Memperbaik kehomogenan, kestabilan dan tekstur makanan Lesitin (diperoleh daripada kuning telur atau kacang soya) – semula jadi Aiskrim dan colat Pektin (semula jadi) Mayonis, puding Asid lemak seperti magnesium stearate (buatan) atau monogliserida (semula jadi) Yogurt dan keju

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 35 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Impak Penggunaan Bahan Kimia Secara Berlebihan dalam Pemprosesan Makanan Terhadap Manusia Bahan Kimia Impak terhadap Kesihatan Pengawet Kanser Mengganggu sistem pencernaan manusia Alergi, ruam dan kegatalan kulit Kecacatan fetus di dalam kandungan ibu Merosakkan hati dan ginjal Pewarna Kanser Kemandulan Keracunan makanan Merosakkan hati dan ginjal Peluntur Kanser Keracunan makanan Perisa Kanser Tekanan darah tinggi Sakit jantung Kerencatan otak pada kanakkanak Merosakkan hati dan ginjal Pemanis Kanser Diabetes mellitus Alergi, ruam dan kegatalan kulit Merosakkan hati dan ginjal Obesiti Antioksida Merencatkan pertumbuhan badan Ruam dan kegatalan kulit Merosakkan hati dan ginjal Latihan Prestasi 1 Padankan contoh bahan kimia berikut dengan betul. Asid borik, asid benzoik Peluntur Tartrazina, karmoisin Perisa Benzoil peroksida Antioksida Mononatrium glutamat Pengawet Gam akasia dan gelatin Penstabil Aspartam dan sorbitol Pewarna Asid askorbik dan tokoferol Pemanis Pektin dan lesitin Pengemulsi 2 Apakah tujuan bahan kimia berikut ditambahkan ke dalam makanan yang diproses? Pengawet : …………………………………………………………………………………………… Pewarna : …………………………………………………………………………………………… Peluntur : …………………………………………………………………………………………… Perisa : …………………………………………………………………………………………… Penstabil : …………………………………………………………………………………………… Pemanis : …………………………………………………………………………………………… Antioksidan : …………………………………………………………………………………………… Pengemulsi : ……………………………………………………………………………………………

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 36 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Antara bahan kimia berikut, yang manakah digunakan dalam makanan yang diproses untuk menjadikannya makanan itu lebih menarik? A Pemanis B Pewarna C Penstabil D Pengantioksida 2 Rajah 1 menunjukkan satu contoh bahan makanan yang diproses. Apakah jenis pemprosesan yang digunakan? A Penyinaran B Pempasteuran C Pendehidratan D Penyejukbekuan 3 Antara bahan berikut, yang manakah digunakan untuk menghalang pertumbuhan bakteria di dalam makanan? A Penstabil B Pengemulsi C Bahan perisa D Bahan awet 4 Pilih padanan yang betul tentang bahan kimia dalam pemprosesan makanan dan fungsinya. Bahan kimia Fungsi A Peluntur Menyingkirkan warna yang tidak dikehendaki B Penstabil Melambatkan pertumbuhan bakteria C Pengemulsi Memperbaik rupa makanan D Pengawet Menjadikan makanan lebih sedap 5 Seorang peladang sayur ingin mengeksport sayur ke Taiwan. Apakah kaedah pengawetan yang paling baik untuk mengekalkan kesegaran sayur itu? A Penyinaran B Pengetinan C Pendinginan D Pengeringan 6 Apakah fungsi garam dalam ikan masin? A Menambahkan warna B Memperbaiki tekstur C Menyingkirkan rasa asli D Mengurangkan pertumbuhan bakteria 7 Rajah 2 menunjukkan sejenis sayuran. Apakah kaedah yang paling sesuai untuk menyimpan sayuran itu agar segar pada jangka masa lebih lama? A Pendinginan B Penyejukbekuan C Pembekuan kering D Pembungkusan vakum 8 Maklumat berikut menunjukkan langkah-langkah dalam pemprosesan makanan Makanan manakah yang sesuai diproses dengan kaedah ini? A Susu B Daging C Keju D Sayuran Makanan dipanaskan pada suhu 630C selama 30 minit diikuti dengan penyejukan segera

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 37 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 9 Seorang suri rumah menyediakan ais krim dengan mencampurkan susu dan air serta buahbuahan lain. Dia terlupa meletakan penstabil dalam ais krim tersebut. Apakah yang akan berlaku kepada ais krim itu apabila ia membeku? A Ais krim menjadi rosak B Campuran akan terasing C Ais krim tahan lebih lama D Tekstur ais krim menjadi halus 10 Apakah tujuan penambahan asid askorbik dalam makanan? A Memberi rasa manis B Mencegah pengoksidaan C Meningkatkan perisa D Mengeluarkan warna yang tidak diingini 11 Rajah 3 menunjukkan sejenis makanan. Kaedah manakah yang patut digunakan untuk mengekalkan rasa dan nutrien bagi minuman itu? A Pengetinan B Penyejukbekuan C Penyianran D Pempasteuran 12 Apakah jenis bahan kimia yang digunakan dalam pemprosesan makanan untuk mencegah pertumbuhan mikroorganisma? A Penstabil B Pengemulsi C Pengantioksida D Bahan awet 13 Rajah 4 menunjukkan satu kaedah pemprosesan makanan. Apakah kaedah tersebut? A Pembungkusan vakum B Pempasteuran C Pendehidratan D Penyejukbekuan 14 Apakah kaedah pemprosesan makanan seperti buah oren yang sesuai untuk menjadikan buah tersebut tahan lebih lama? A Pengeringbekuan B Pendinginan C Penyejukbekuan D Pembungkusan vakum 15 Kaedah manakah yang paling sesuai digunakan untuk mengekalkan kesegaran susu segar? A Pengetinan B Penyinaran C Pempasteuran D Pembungkusan vakum 16 Kaedah manakah yang sesuai bagi bijirin supaya lebih tahan lama? A Pengetinan B Penyejukbekuan C Penyinaran D Pempasteuran 17 Kaedah manakah yang paling sesuai bagi yogurt atau kimchi? A Penapaian B Pendehidratan C Pempasteuran D Pengetinan Dipanaskan pada suhu 720C selama 15 saat kemudian Penyejukan Segera

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 38 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Rajah 1 menunjukkan makanan yang telah diproses melalui tiga kaedah yang berbeza. J: ……………………………… K : …………………………….. L : …………………………… Rajah 1 a) Tulis kaedah pemprosesan makanan J, K dan L dalam petak yang disediakan b) Apakah yang terjadi kepada kandungan air dalam makanan yang telah diproses melalui Kaedah J? ……………………………………………………………………………………………………………….. c) Makanan dipanaskan pada 1210C semasa proses dalam Kaedah K. Apakah tujuan pemanasan tersebut? ……………………………………………………………………………………………………………….. d) Susu segar dipanaskan selama 30 minit dalam Kaedah L. Berapakah suhu yang digunakan? …………………0C 2 Rajah 2.1 menunjukkan label makanan bagi jus buah-buahan yang telah diproses melalui satu kaedah pemprosesan makanan yang mematuhi Peraturan Makanan 1985. Rajah 2.1 a) Namakan bahan pengawet yang ditambah dalam jus buah dalam Rajah 2.1 ………………………………………………………………………………………………………………. b) Apakah maklumat yang tidak ditunjukkan pada label makanan pada Rajah 2.1 mengikut Peraturan Makanan 1985? ………………………………………………………………………………………………………………… c) Namakan kaedah pemprosesan makanan dalam Rajah 2.1 …………………………………………………………………………………………………………

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 39 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP d) Selain jus buah, nyatakan minuman lain yang boleh diproses dengan kaedah di 2(c). ………………………………………………………………………………………………………………… e) Berdasarkan Rajah 2.2, nyatakan suhu dan tempoh pemanasan semasa kaedah pemprosesan makanan di 2(c). Rajah 2.2 Latihan Prestasi 1 a) Nyatakan satu perbezaan antara pemprosesan makanan berikut dan berikan satu contoh makanan yang sesuai bagi setiap kes i) Pengetinan dengan pempasteuran ii) Pembungkusan vakum dan penyinaran Jawapan: Pengetinan Pempasteuran Contoh: Contoh: Pembungkusan vakum Penyinaran Contoh : Contoh: Dipanaskan pada suhu ……………0C Tempoh pemanasan : ………………………….. Penyejukan segera

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 40 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP b) Anda adalah remaja yang sedang mengalami tumbesaran. Anda diberi tiga jenis roti sperti yang ditunjukkan dalam Rajah 1. Rajah 1 Pilih roti yang sesuai untuk tumbesaran anda. Terangkan pilihan anda berdasarkan aspek berikut: Tujuan pemilihan …………………………………………………………………………………………………………………….. Penjelasan tentang kebaikan setiap jenis roti berdasarkan kelas makanan dan fungsinya …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. Senarai jenis roti mengikut urutan keutamaannya …………………………………………………………………………………………………………………….. Sebab kepada pemilihan anda …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. Roti bermentega Roti bergula Roti berkacang

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 41 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2 a) Berikan dua jenis bahan kimia yang digunakan dalam pemprosesan makanan dan nyatakan fungsinya. Jawapan: Bahan kimia Fungsi 4 markah b) Rajah 2 menunjukkan lamakan sejenis buah. Buah-buah ini akan rosak selepas beberapa hari jika tidak dapat dijual. Terangkan bagaimana untuk mengatasi masalah ini. Rajah 2 Penerangan anda hendaklah mengandungi aspek-aspek berikut: i) Kenalpasti masalah …………………………………………………………………………………………………………… ii) Nyatakan satu sebab mengapa masalah itu berlaku …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… iii) Cadangkan tiga kaedah untuk menyelesaikan masalah itu. …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… iv) Pilih kaedah terbaik dan jelaskan pilihan anda. …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 42 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 3 Pertumbuhan populasi yang pesat di sesetengah negara menggugat bekalan makanan negara itu. Bagi memastikan permintaan terhadap makanan dapat dipenuhi, negara tersebut mesti bertindak dengan pelbagai penyelesaian. a) Nyatakan empat cara untuk meningkatkan kualiti dan kuantiti pengeluaran makanan. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………. b) Rajah 3 menunjukkan tiga kaedah pemprosesan makanan. Rajah 3 Kaji maklumat pada Rajah 3 dan bina konsep kaedah pemprosesan makanan Jawapan anda hendaklah berdasarkan aspek-aspek berikut: i) Tuliskan maklumat daripada Rajah 3 ………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. ii) Kenal pasti tiga ciri sepunya ………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. iii) Berikan satu contoh lain bagi kaedah pemprosesan makanan ………………………………………………………………………………………………………………. iv) Hubung kait ciri-ciri sepunya untuk membina konsep sebenar bagi kaedah pemprosesan makanan ………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………. Kaedah pemprosesan makanan Penyinaran Pempasteuran Pendehidratan

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 43 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 2.6 Makanan Kesihatan dan Suplemen Kesihatan 1 Makanan Kesihatan merupakan bahan makanan semula jadi yang terkandung dalam gizi normal yang mengekalkan kesihatan dan tidak mempunyai bahan kimia 2 Antara isu berkaitan dengan makanan kesihatan termasuklah kebolehdapatan makanan kesihatan, harga makanan kesihatan yang tinggi, kaedah pemprosesan dan bahan kimia yang digunakan dalam pemprosesan makanan 3 Suplemen kesihatan merupakan bahan nutrien yang diambil dalam bentuk kapsul, pil, cecair dan serbuk dalam dos yang tertentu 4 Bahan nutrien seperti mineral, vitamin, karbohidrat dan pelawas yang terdapat dalam suplemen kesihatan biasanya dalam kuantiti yang kecil tetapi kepekatan tinggi 5 Antara isu berkaitan dengan suplemen kesihatan termasuklah pengambilan dos yang sesuai dengan keperluan kesihatan dan dos pengambilan suplemen kesihatan sukar ditentukan dengan tepat kerana keperluan badan adalah berbeza Latihan Prestasi 1. Bandingkan antara makanan kesihatan dan suplemen kesihatan Perbezaan Makanan kesihatan Suplemen kesihatan Takrifan Kandungan bahan kimia Dua isu berkaitan Dasar Keselamatan Makanan Kebangsaan 1 Dasar Keselamatan Makanan Kebangsaan dikuatkuasakan oleh Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia melalui program keselamatan makanan. 2 Dasar ini bertujuan melindungi orang awam daripada: Risiko pengambilan makanan dan minuman yang mengancam kesihatan Makanan kesihatan dan suplemen kesihatan tiruan Tujuan lain ialah menggalakkan perdagangan makanan tempatan dan global 3 Pusat Berkuasa Kawalan Dadah (PBKD) diamanahkan untuk mendaftarkan dan memantau suplemen kesihatan dan ubat tradisional sebelum dipasarkan 4 Pelekat dengan label dan kod QR akan dilekatkan pada botol atau kotak suplemen kesihatan dan ubat tradisional yang telah diluluskan dan didaftarkan 5 Usaha meningkatkan kesedaran awam melalui pendidikan kepenggunaan 6 Iklan dan kedah pemasaran tentang mutu makanan kesihatan dan suplemen makanan sering mengelirukan dan menyukarkan pengguna sewaktu memilih makanan kesihatan yang bersesuaian dengan keperluan mereka. Maka kerajaan melindungi kebajikan dan memudahkan proses pemilihan makanan pengguna melalui Akta Makanan 1983 dan Peraturan-peraturan Makanan 1985 Latihan Prestasi 1 Namakan dasar yang dikeluarkan oleh kerajaan melalui program keselamatan makanan ……………………………………………………………………………………………………………………….. 2 Nyatakan dua tujuan dasar yang dinamakan di (a) dilaksanakan. ……………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………..

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 44 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Akta Makanan 1983 1 Akta Makanan 1983 merupakan undang-undang Malaysia yang dikuatkuasakan oleh kerajaan untuk melindungi orang ramai terhadap bahaya dari segi kesihatan dan penipuan berkaitan dengan penyediaan, penjualan dan penggunaan makanan serta mengenai perkara yang berkaitan dengannya. 2 Mana-mana pihak yang menjual makanan beracun atau merosakkan kesihatan pengguna akan didenda atau dipenjarakan atau kedua-duanya sekali jika kesalahan disabitkan oleh makhkamah Peraturan-peraturan Makanan 1985 1 Peraturan-peraturan Makanan 1985 ialah undang-undang yang digubal di bawah Akta Makanan 1983 yang dikuatkuasakan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia dan pihak berkuasa tempatan bagi membantu orang ramai untuk memperoleh makanan yang selamat, berkualiti, bersih dan bebas daripada sebarang bahan pencemar yang beracun 2 Maklumat dalam label makanan harus mengandungi perkara-perkara berikut: Status Halal Makanan 1 Tempat makan atau produk makanan yang mempamerkan logo Halal Malaysia mengesahkan bahawa makanan di tempat makan atau produk makanan tersebut adalah berstatus halal AKUAN PEMAKANAN Menunjukkan kualiti pemakanan produk tersebut NAMA SEBUTAN SEBENAR MAKANAN Nama yang jelas, tepat dan tidak mengelirukan PELABELAN PEMAKANAN Maklumat mengenai kandungan pemakanan sesuatu produk SENARAI RAMUAN Ramuan yang digunakan dalam produk yang disusun mengikut berat dalam susunan menurun PENYATAAN ADITIF MAKANAN Perlu menyatakan semua aditif makanan yang dibenarkan iaitu bahan pengawet, bahan pewarna, bahan perisa, penambah perisa, antioksida dan kondisioner makanan ARAHAN PENYIMPANAN Ikut arahan penyimpanan yang disarankan MAKLUMAT PENGELUARAN Nama dan alamat pengilang/pembungkus an/ejen (termasuk produk import) PENANDAAN TARIKH Pastikan bahawa makanan yang dipilih tidak melepasi tarikh luput PENYATAAN MENGENAI KUANTITI/BERAT/ISIPADU Penyataan mengenai berat bersih atau isi padu atau bilangan minimum isi bungkusan makanan tersebut

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 45 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 1 Rajah 1 menunjukkan label pada pembungkus coklat. SPM 2007 Rajah 1 Aminah telah membeli coklat itu pada Oktober 2007. Antara label A, B, C dan D, pada pembalut itu, yang manakah beliau terlepas pandang? 2 Maklumat yang manakah mesti ditunjukkan pada label makanan mengikut Peraturan Makanan 1985? A Harga B Tarikh LUput C Tanda halal D Nilai kalori 3 Rajah 2 menunjukkan suatu label bungkusan makanan. SPM 2009 Rajah 2 Maklumat manakah yang sepatutnya terdapat pada label tersbeut mengikut Akta Makanan 1983 dan Peraturan Makanan 1985? A Harga B Tanda halal C Tarikh luput D Nilai kalori 4 Label manakah yang mematuhi Peraturan Makanan 1985? Latihan Prestasi

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 46 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 5 Maklumat manakah yang perlu dinyatakan dalam Akta Makanan 1983 dan Peraturan Makanan 1985? A Harga B Tanda halal C Berat bersih D Tarikh dikilangkan 6 Label manakah yang mematuhi Peraturan Makanan 1985? 7 Rajah 7 menunjukkan satu contoh label makanan yang tidak memenuhi Akta Makanan 1983 dan Peraturan Makanan 1985. Apakah kesan ke atas kesihatan akibat dari maklumat yang tidak lengkap ini? A Merencatkan pertumbuhan B Keracunan makanan C Sakit kepala D Kanser 8 Ahmad mengalami sakit perut setelah makan suatu makanan. Apakah maklumat yang tidak diambil berat oleh Ahmad sebelum memakan makanan tersebut? A Nama makanan B Berat bersih C Tarikh luput D Ramuan ~MODUL BAB 2 TAMAT~

3.1 Kitaran Hayat Produk 1 Jejak Karbon (Carbon Footprint) Apakah yang dimaksudkan dengan jejak karbon? Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan ke atmosfera hasil daripada aktiviti individu, peristiwa, organisasi, komuniti atau produk yang digunakan dalam kehidupan harian. 2 Kajian jejak karbon bagi seseorang individu bermula dengan mencerakinkan produk yang digunakannya dalam sehari. Sebagai contoh, peti sejuk merupakan suatu produk yang digunakan sepanjang hari dalam kehidupan seseorang individu bermula dari waktu bangun pagi sehingga waktu tidur 3 Aktiviti 3.1 Untuk mencerakinkan produk yang digunakan dalam kehidupan seharian seseorang indivdu 1. Pilih alat pencahayaan elektrik (lampu berfilamen, lampu jimat tenaga atau lampu LED) 2. Perhatikan dan catat dalam jadual Kuasa alat pencahayaan elektrik itu dalam unit kilowatt (kW) Kekerapan penggunaannya dalam sehari bermula dari waktu bangun pagi hingga waktu tidur dalam unit jam (j) 3. Hitungkan dan catat tenaga elektrik yang digunakan oleh alat pencahayaan elektrik itu dalam kilowatt-jam (kWj) 4. Hitungkan dan catat jisim karbon dioksida yang dibebaskan oleh penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam satu hari dengan menggunakan formula berikut: Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) = Tenaga elektrik yang digunakan (kWj) X 39 g 50 KwJ Anggapan : Penggunaan 50 kWj tenaga elektrik menghasilkan 39 g karbon dioksida Alat pencahayaan elektrik Lampu LED Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.009 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 5 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 0.045 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 0.0351 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 0.0351 TEMA: PENYENGGARAAN DAN KESINAMBUNGAN HIDUP BAB 3 : KELESTARIAN ALAM SEKITAR Pembebasan gas rumah hijau Tenaga elektrik Pengangkutan Imbangan (offset) Sisa Kitar semula Gas Aktiviti persendirian Bahan api Air Imbangan (offset) merujuk proses yang mengurangkan pembebasan gas rumah hijau seperti penanaman tumbuhan hijau

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 2 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Hitungkan jumlah karbon dioksida dibebaskan (g) alat elektrik di bawah menggunakan formula diberikan. Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) = Tenaga elektrik yang digunakan (kWj) X 39 g 50 KwJ a) Alat pencahayaan elektrik Lampu LED Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.009 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 7 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 0.063 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 0.049 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 0.049 b) Alat pencahayaan elektrik Peti sejuk Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.103 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 24 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 2.472 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 1.928 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 1.928 c) Alat pencahayaan elektrik Mesin basuh Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.400 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 3 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 1.2 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 0.936 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 0.936 d) Alat pencahayaan elektrik Periuk nasi Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.650 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 2 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 1.3 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 1.014 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 1.014 e) Alat pencahayaan elektrik Kipas berdiri Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.075 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 4 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 0.3 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 0.234 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 0.234 f) Alat pencahayaan elektrik Pengering rambut Kuasa alat pencahayaan elektrik (kW) 0.5 Kekerapan penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (j) 2 Tenaga elektrik yang digunakan dalam sehari (kWj) 1.0 Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) 7.8 Jejak karbon penggunaan alat pencahayaan elektrik dalam sehari (g) 7.8

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 3 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Jejak Karbon (Carbon Footprint) dan Tapak Tangan Karbon (Carbon Handprint) bagi Sesuatu Produk 1 2 Tapak tangan karbon bagi sesuatu produk adalah bertujuan untuk mengurangkan jejak karbon bagi produk tersebut dan menambahkan impak positif terhadap kelestarian alam sekitar. Antara langkah tapak tangan karbon untuk mengurangkan pembebasan gas rumah hijau dalam kitaran hayat sesuatu produk adalah seperti berikut: •Bahan binaan yang tidak boleh baharu dan membebaskan gas rumah hijau yang banyak digantikan dengan bahan binaan baharu dan kurang membebaskan gas rumah hijau. •Contoh : Simen digantikan dengan kayu balak Penggunaan bahan dengan jejak karbon yang rendah dalam pembuatan produk •Sebagai contoh, bateri yang boleh dicas semula dan panel suria merupakan produk dengan kitar hayat yang dipanjangkan dan Pemanjangan kitar hayat kecekapan tenaga yang ditingkatkan dan peningkatan kecekapan produk •Penjanaan tenaga elektrik daripada stesen jana kuasa seperti stesen jana kuasa hidroelektrik yang menggunakan sumber tenaga boleh baharu dan tidak membebaskan gas rumah hijau ke atmosfera Penggunaan tenaga yang kurang membebaskan gas rumah hijau dan pengubah tenaga yang mempunyai kecekapan tenaga yang tinggi •Pengurusan sisa yang berkonsep 5R (Refuse, Reduce, Recycle, Resuse, Rot) dapat mengurangkan sisa dengan tidak menerima produk yang tidak diperlukan, mengurangkan kuantiti produk yang digunakan, kitar semula produk, guna semula produk dan memudahkan pereputan sisa melalui pembuatan kompos Pengurusan sisa yang cekap ke arah kelestarian alam sekitar •Singki karbon merupakan tempat semula jadi seperti hutan dan lautan yang berfungsi menyingkirkan karbon dioksida daripada udara •Pengurangan karbon dioksida dalam udara berlaku apabila karbon dioksida melarut dalam air laut dan diserap oleh tumbuhan hijau di dalam hutan •Karbon dikumpul dalam biojisim membantu mengurangkan karbon dioksida dalam udara Penyingkiran gas rumah hijau dan penyimpanan karbon dioksida dalam singki karbon Jejak karbon (carbon footprint) bagi sesuatu produk merujuk kepada impak negatif terhadap kelestarian alam sekitar yang disebabkan oleh produk tersebut sepanjang kitar hayatnya Tapak tangan karbon (carbon handprint) bagi sesuatu produk merujuk kepada impak positif terhadap kelestarian alam sekitar yang disebabkan oleh produk tersebut sepanjang kitar hayatnya

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 4 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Kitaran Hayat Sesuatu Produk Kitar hayat umum bagi produk bermula daripada sumber sehingga peringkat pelupusan sama ada dikitar semula (cradle – to – cradle life cycle of a product) atau (cradle – to – grave life cycle of a product) A cradle – to – cradle life cycle of a product B cradle – to – grave life cycle of a product Pembuatan Pengangkutan Pelupusan Penggunaan Dikitar semula Sumber Pembuatan Pengangkutan Pelupusan Penggunaan Mereput Sumber Pokok balak atau bahan mentah Kertas atau produk Penghantaran produk Produk digunakan Produk dilupuskan Pokok balak atau bahan mentah Kertas atau produk Penghantaran produk Produk digunakan Produk dilupuskan Mereput di tapak pelupusan

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 5 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Apakah yang dimaksudkan dengan jejak karbon? merujuk kepada impak negatif terhadap kelestarian alam sekitar yang disebabkan oleh produk tersebut …………………………………………………………………………………………………………………………………………… sepanjang kitar hayatnya …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2 Rajah 1 menunjukkan label cekap tenaga pada sesuatu barangan elektrik. Rajah 1 Apakah hubung kait antara label cekap tenaga pada suatu alat elektrik dengan jejak karbonnya? Semakin bertambah nilai bintang pada label cekap tenaga, semakin kurang jejak karbon pada suatu …………………………………………………………………………………………………………………………………………… alat elektrik, lebih kurang pembebasan gas karbon dioksida …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3 Tuliskan formula untuk menghitung jumlah karbon dioksida yang dibebaskan. Jumlah karbon dioksida yang dibebaskan (g) = Tenaga elektrik yang digunakan (kWj) X 39 g 50 KwJ …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4 Bandingkan jejak karbon dengan tapak tangan karbon bagi sesuatu produk. Jejak karbon merujuk impak negatif terhadap kelestarian alam sekitar yang disebabkan oleh produk …………………………………………………………………………………………………………………………………………… manakala tapak tangan karbon merujuk kepada impak positif terhadap kelestarian alam sekitar yang …………………………………………………………………………………………………………………………………………… disebabkan oleh produk sepanjang kitar hayatnya …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5 Senaraikan dua langkah-langkah tapak tangan karbon untuk mengurangkan pembebasan gas rumah hijau dalam kitaran hayat sesuatu produk Penyingkiran gas rumah hijau dan penyimpanan karbon dioksida dalam singki karbon dan penggunaan …………………………………………………………………………………………………………………………………………… bahan dengan jejak karbon yang rendah dalam pembuatan produk …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6 Terangkan konsep 5R (Refuse, Reduce, Recycle, Reuse, Rot) Refuse-tidak menerima produk yang tidak diperlukan, Reduce-mengurangkan kuantiti produk digunakan …………………………………………………………………………………………………………………………………………… Recycle-kitar semula produk, Reuse-Guna semula produk dan Rot- memudahkan pereputan sisa melalui …………………………………………………………………………………………………………………………………………… pembuatan kompos …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7 Apakah yang dimaksudkan dengan singki karbon? Tempat semula jadi seperti hutan yang berfungsi menyingkirkan karbon dioksida daripada udara …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8 Nyatakan dua jenis kitar hayat yang umum bagi sesuatu produk Cradle-to-cradle life cycle of a product dan Cradle-to-grave life cycle of a product ……………………………………………………………………………………………………………………………………………

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 6 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Pengurusan Cekap bagi Sisa Plastik ke Arah Kelestarian Alam Sekitar 1 Masyarakat perlu menguruskan sisa plastik dengan menggunakan idea pengurusan yang cekap untuk menuju ke arah kelestarian alam sekitar. 2 Contohnya proses kitar semula, upcycle merupakan suatu idea pengurusan yang cekap yang digunakan untuk menghasilkan produk plastik baharu. 3 Contoh : penyapu plastik yang merupakan produk baharu yang mempunyai nilai yang lebih tinggi daripada produk asal iaitu botol plastik terpakai. Mikroplastik dalam Rantaian Makanan o Menurut U.S National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), mikroplastik ialah kepingan plastik yang panjangnya kurang daripada 5 mm dan menjadi berbahaya jika berada di dalam badan organisma akuatik. Sumber utama mikroplastik ialah sisa plastik yang berasal daripada pelbagai jenis produk plastik seperti botol, tekstil buatan manusia, cat dan peralatan elektronik yang dibuang. Mikroplastik dalam siratan makanan Pemindahan mikroplastik antara pelbagai jenis organisma sehingga berakhir dalam badan manusia dan mamalia marin melalui pemakanan dalam siratan makanan Bagaimana isu mikroplastik dalam rantaian makanan dapat diselesaikan? Dengan cara mengurangkan sisa plastik dan penggunaan produk plastik Latihan Prestasi 1 Apakah yang dikatakan sebagai upcycle? suatu idea pengurusan yang cekap yang digunakan untuk menghasilkan produk plastik baharu. …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2 Apakah yang dimaksudkan dengan mikroplastik? kepingan plastik yang panjangnya kurang daripada 5 mm dan menjadi berbahaya jika berada di dalam badan organisma akuatik …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3 Nyatakan 4 contoh produk plastik yang menyebabkan terhasilnya mikroplastik botol, tekstil buatan manusia, cat dan peralatan elektronik yang dibuang …………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4 Bagaimanakah mikroplastik dapat dipindahkan antara pelbagai jenis organisma? melalui pemakanan dalam siratan makanan antara organisma akuatik dan organisma lain …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5 Bagaimanakah cara untuk mengurangkan isu mikroplastik yang diperkatakan dalam siratan makanan? mengurangkan sisa plastik dan penggunaan produk plastik// mengamalkan pengurusan sisa yang cekap …………………………………………………………………………………………………………………………………………… seperti berkonsepkan 5R …………………………………………………………………………………………………………………………………………… Mikroplastik Plankton Larva Ikan Penyu Manusia Mamalia marin Organisma dwicangkerang

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 7 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Rajah 1 menunjukkan sikap yang tidak bertanggungjawab membuang bahan polimer sintetik ke dalam laut. Rajah 1 a) Namakan bahan polimer sintetik tersebut. Plastik ………………………………………………………………………………………………………………………. b) Apakah yang dimaksudkan dengan mikroplastik? kepingan plastik yang panjangnya kurang daripada 5 mm dan menjadi berbahaya jika ………………………………………………………………………………………………………………………. berada di dalam badan organisma akuatik ………………………………………………………………………………………………………………………. c) Bagaimanakah mikroplastik dapat dipindahkan antara pelbagai jenis organisma melalui pemakanan dalam siratan makanan antara organisma akuatik dan organisma lain ………………………………………………………………………………………………………………………. d) Menggunakan organisma berikut, tuliskan satu rantai makanan yang berlaku berpunca daripada mikroplastik. Mikroplastik Mamalia marin Larva Plankton Ikan Mikroplastik Plankton Larva Ikan Mamalia marin e) Bagaimanakah dua cara untuk mengurangkan isu mikroplastik yang diperkatakan dalam siratan makanan? mengurangkan sisa plastik dan penggunaan produk plastik// mengamalkan pengurusan sisa ………………………………………………………………………………………………………………………. yang cekap seperti berkonsepkan 5R // menggunakan kaedah Upcycle ……………………………………………………………………………………………………………………….

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 8 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 3.2 Pencemaran Alam Sekitar 1 Jenis dan Punca Pencemaran Alam Sekitar Apakah yang dimaksudkan pencemaran alam sekitar? Pencemaran alam sekitar merupakan perubahan ciri fizikal, kimia atau biologi yang dikehendaki dalam komponen alam sekitar, iaitu udara, air dan tanah 2 Pencemaran alam sekitar menyebabkan isu alam sekitar seperti banjir kilat 3 Jenis pencemaran alam sekitar Jenis dan punca pencemaran alam sekitar Jenis pencemaran alam sekitar Punca pencemaran alam sekitar Pencemaran udara Pembakaran bahan api fosil dan biojisim, gas ekzos automobil, pereputan bahan dan sisa organik yang membebaskan gas rumah hijau dan pelbagai jenis gas toksik seperti sulfur dioksida ke dalam udara Pencemaran udara semula jadi - Letusan gunung berapi - Pembakaran hutan - Ribut debu - Sisa organik yang mereput Pencemaran udara buatan manusia - Gas ekzos daripada alat atau kenderaan bermotor - Relau bagas - Stesen jana kuasa terma - Industri dan tapak pelupusan sampah Pencemaran air Sisa - Air sisa, sisa domestik seperti detergen dan kumbahan, sisa pepejal seperti sampah sarap, bahan buangan industri seperti gris Bahan kimia yang digunakan dalam pertanian seperti baja kimia dan racun perosak Pencemaran tanah Penggunaan baja dan racun serangga yang berlebihan Pengurusan sisa pepejal yang kurang sesuai Hujan asid Sisa nuklear Sisa elektronik Pencemaran terma Penyahhutanan Aktiviti perindustrian Pembakaran bahan api dalam kenderaan atau mesin Jenis pencemaan alam sekitar Pencemaran udara Pencemaran tanah Pencemaran terma Pencemaran air

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 9 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP Latihan Prestasi 1 Keseimbangan alam sangat penting kepada kehidupan. a) Huraikan bagaimana kitar nitrogen dapat mengekalkan keseimbangan alam Nitrogen dalam atmosfera perlu ditukarkan kepada ion nitrat sebelum diserap oleh akar …………………………………………………………………………………………………………………….. tumbuhan, proses penukaran ini dijalankan oleh tindakan kilat ketika hujan dan bakteria …………………………………………………………………………………………………………………….. pengikat nitrogen. Kemudian bakteria penitritan menukarkan nitrat dalam tanah kepada …………………………………………………………………………………………………………………….. nitrogen dan oksigen. Keseimbangan alam dapat dikekalkan …………………………………………………………………………………………………………………….. [4 markah] b) Pusat pembuangan sampah yang tidak terurus merupakan ancaman terbaharu kepada keseimbangan alam dan menjejaskan kualiti air. Anda diminta memberikan cadangan untuk mengatasi masalah ini. Cadangan anda hendaklah merangkumi kriteria berikut: i) Mengenal pasti masalah Pusat pembuangan sampah yang tidak terurus mengancam keseimbangan ……………………………………………………………………………………………………………….. alam dan menjejaskan kualiti air ……………………………………………………………………………………………………………….. [1 markah] ii) Terangkan dua kaedah penyelesaian masalah tersebut Menggalakkan amalan 3R (Recycle- Kitar semula dengan menukarkan bahan ……………………………………………………………………………………………………………….. buangan kepada produk yang berguna, Reuse-Guna semula iaitu menggunakan ……………………………………………………………………………………………………………….. bahan buangan dengan tujuan yang lain dan Reduce – Kurangkan penggunaan ……………………………………………………………………………………………………………….. bahan-bahan tidak terbiodegrasi ……………………………………………………………………………………………………………….. Menggunakan incinerator untuk membakar sampah – kaedah mengelakkan ……………………………………………………………………………………………………………….. pembebasan gas karbon dioksida berlebihan ke udara dan bukannya di sungai ……………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………….. [4 markah] iii) Pilih kaedah terbaik dan jelaskan pilihan anda Menggalakkan amalan 3R (Recycle- Kitar semula dengan menukarkan bahan ……………………………………………………………………………………………………………….. buangan kepada produk yang berguna, Reuse-Guna semula iaitu menggunakan ……………………………………………………………………………………………………………….. bahan buangan dengan tujuan yang lain dan Reduce – Kurangkan penggunaan bahan-bahan tidak terbiodegrasi dan kos yang rendah ……………………………………………………………………………………………………………….. [1 markah] 2 Nyatakan dua jenis pencemaran alam sekitar dan punca pencemaran tersebut. - Pencemaran udara - Pembakaran bahan api fosil dan biojisim, gas ekzos automobil, …………………………………………………………………………………………………………………………… pereputan bahan dan sisa organik yang membebaskan gas rumah hijau …………………………………………………………………………………………………………………………… - Pencemaran air - Air sisa, sisa domestik seperti detergen dan kumbahan, sisa pepejal …………………………………………………………………………………………………………………………… seperti sampah sarap, bahan buangan industri seperti gris …………………………………………………………………………………………………………………………… [4 markah]

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 10 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 3 Penggunaan baja kimia dan pestisid telah meningkatkan hasil pertanian. Namun begitu, penggunaan secara tidak terkawal bahan –bahan kimia tersebut telah menyebabkan pencemaran alam sekitar. a) Nyatakan empat kesan penggunaan baja kimia dan pestisid secara tidak terkawal terhadap alam sekitar Menyebabkan pencemaran tanah, menyebabkan pencemaran air, eutrofikasi berlaku …………………………………………………………………………………………………………………….. hidupan akuatik akan mati akibat nilai pH sungai akan menjadi rendah, kandungan …………………………………………………………………………………………………………………….. oksigen terlarut akan menjadi rendah ………………………………………………………………………………… ………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. [4 markah] b) Peningkatan penggunaan kenderaan di jalan raya semakin meningkat sehingga menyebabkan pencemaran udara berlaku terutama di kawasan bandar. Huraikan cara untuk mengatasi masalah ini. Penerangan anda mesti mengandungi aspek-aspek berikut: i) Mengenal pasti masalah Pencemaran udara berlaku ……………………………………………………………………………………………………………….. [1 markah] ii) Terangkan punca masalah tersebut Peningkatan penggunaan kenderaan di jalan raya semakin meningkat di kawasan ……………………………………………………………………………………………………………….. bandar ……………………………………………………………………………………………………………….. [1 markah] iii) Terangkan dua kaedah penyelesaian masalah tersebut Amalkan perkongsian kenderaan – mengurangkan bilangan kenderaan di jalan raya ……………………………………………………………………………………………………………….. Membantu mengurangkan pembebasan gas karbon dioksida ……………………………………………………………………………………………………………….. Menggunakan kenderaan/pengangkutan awam –membantu pengurangan kenderaan ……………………………………………………………………………………………………………….. Di jalan dan mengurangkan pembebasan gas karbon dioksida ……………………………………………………………………………………………………………….. [4 markah] c) Bandingkan antara jejak karbon dengan tapak tangan karbon Jejak karbon merujuk kepada impak negatif manakala tapak tangan karbon …………………………………………………………………………………………………………………….. merujuk kepada impak positif terhadap kelestarian alam sekitar yang disebabkan oleh …………………………………………………………………………………………………………………….. produk tersebut sepanjang kitar hayatnya …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. [2 markah]

MODUL ULAS T5 KSSM MULAI 2021 11 Disediakan oleh Cikgu Abadi@SMKIP 4 a) Nyatakan kesan pencemaran terhadap alam sekitar Kemudaratan dan ketidakselesaan kepada semua hidupan …………………………………………………………………………………………………………………….. Hidupan akuatik akan mati jika pencemaran air berlaku …………………………………………………………………………………………………………………….. Eutrofikasi akan berlaku akibat lebihan penggunaan baja kimia dan pestisid mengalir …………………………………………………………………………………………………………………….. Ketika waktu hujan selain itu pencemaran alam sekitar boleh mengakibatkan banjir kilat …………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………….. [4 markah] b) Rajah 4 menunjukkan hakisan tanah yang berlaku akibat daripada aktiviti yang tidak terkawal seperti penyahhutanan dan pembukaan tanah untuk pertanian. Rajah 4 Terangkan bagaimana anda boleh mengatasi masalah ini. i) Mengenal pasti masalah Hakisan tanah yang berlaku akibat aktiviti yang tidak terkawal ……………………………………………………………………………………………………………….. [1 markah] ii) Terangkan dua kaedah bagi menyelesaikan masalah tersebut. Penanaman tanaman tutup Bumi untuk mengelakkan kesan hakisan tanah yang ……………………………………………………………………………………………………………….. berlaku, penghutanan semula dengan menggantikan semula dengan pokok baharu ……………………………………………………………………………………………………………….. Kerajaan menguatkuasakan undang-undang untuk mengekalkan hutan simpan ……………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………….. [4 markah] iii) Pilih kaedah terbaik dan jelaskan pemilihan anda Penghutanan semula dengan menggantikan pokok yang ditebang dengan pokok ……………………………………………………………………………………………………………….. baharu sekaligus menjadikan hutan sebagai tempat tadahan air hujan dan ……………………………………………………………………………………………………………….. mengelakkan hakisan tanah dan banjir kilat ……………………………………………………………………………………………………………….. [1 markah]