กิจการลูกเสือไทยก่อก�ำเนิดข้ึน กิจการลูกเสอื ไทยอยู่ในพระบรมราชปู ถมั ภ์
โดยพระมหากษัตริย์ไทย พระบาทสมเดจ็
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนากิจการ ของพระมหากษัตริย์ ไทยทุกพระองค์ตลอดมา
ลูกเสือไทยขน้ึ เม่ือวันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ.
๒๔๕๔ ทรงบรหิ ารจดั การกิจการลกู เสือไทย พะนอม แกว้ ก�ำ เนิด
ดว้ ยพระองคเ์ อง ทรงกำ� หนดรปู แบบ วธิ กี าร
ตา่ งๆ เปน็ หลกั การและทางปฏบิ ตั เิ ปน็ รากฐาน 27
กิจการลูกเสือไทยไว้อย่างละเอียดถี่ถ้วน
ทุกเรื่องและทรงส่งเสริมให้เกิดการปฏิบัติ
พัฒนากิจการลูกเสือให้เจริญก้าวหน้าอย่าง
ย่ิงยวดตลอดรัชสมยั ของพระองค์ พระมหา
กษัตริยอ์ งค์ต่อๆ มากท็ รงสง่ เสรมิ สนบั สนนุ
กจิ การลกู เสือไทย อยใู่ นพระบรมราชปู ถมั ภ์
เจริญตามรอยพระยุคลบาทของพระราช
บิดาลูกเสือไทยสืบต่อเน่ืองกันมาถึงปัจจุบัน
กล่าวไดว้ ่า กจิ การต่างๆ ของลกู เสือไทยใน
ปัจจุบัน ดำ� เนนิ การตามรากฐานทีพ่ ระบาท
สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงก�ำหนด
ไว้เมือ่ ๑๐๐ ปีทผี่ า่ นมา
รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระ-
มงกุฎเกลา้ เจ้าอยู่หวั
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจา้ อยหู่ วั ทรงปรารภทจี่ ะจดั ตง้ั กองลกู เสอื ขน้ึ
เพ่อื พัฒนาเยาวชนไทย ตามแนวทางเสอื ป่า
ที่เน้นตามพระราชประสงค์ ๓ ประการ
๑. ปลูกฝังความจงรักภักดีต่อพระ และเป็นบรรทัดฐานในการด�ำเนินการต่อไป เสอื ปา่ ไดม้ กี ารสอบซอ้ มวชิ าลกู เสอื ตามแบบ
มหากษตั ริย์ ทรงใหจ้ ดั พมิ พ์พระบรมราโชวาททพ่ี ระราชทาน ทีไ่ ด้ทรงพระนิพนธ์ไว้ ทรงพระราชทานนาม
๒. ปลูกฝังความรักชาติบ้านเมือง แก่เสอื ปา่ เป็นแนวทางอบรมลกู เสือ ได้ กองลูกเสือนี้ว่า กองลูกเสอื หลวง และให้
และการนบั ถือพทุ ธศาสนา พระราชทานพระราชวโรกาสให้กองลูกเสือ ตามเสด็จพระราชด�ำเนินประพาสพระราชวัง
๓. ปลูกฝังความสามัคคีในหมู่คณะ โรงเรียนมหาดเลก็ หลวงเข้าเฝ้าฯ ณ สโมสร สนามจนั ทร์ นครปฐม ทรงพระราชทานธง
และไมท่ �ำลายซึ่งกันและกนั ประจำ� กองลกู เสอื นี้ด้วย ทรงมีพระบรม-
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า ราชานุญาตให้จัดตั้งกองลูกเสือขึ้นใน
เจา้ อยู่หัวทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้ สถานศึกษาตา่ งๆ ในกรงุ เทพฯ ทรงให้จดั ตง้ั
ประกาศใช้ ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสอื สภากรรมการมณฑล และขยายการจัดตงั้
ซ่ึงถือว่าเป็นการสถาปนากิจการลูกเสือไทย กองลูกเสอื ในมณฑลต่างๆ ตามล�ำดบั
ขึ้นแล้วเป็นคร้งั แรก เม่อื วนั ท่ี ๑ กรกฎาคม
พ.ศ. ๒๔๕๔ ขอ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื ทรงพระราชนิพนธ์และบรรยาย
นี้เป็นธรรมนูญการบริหารจัดการกิจการ บทความ ปลกุ ใจเสือป่าและเทศนาเสอื ปา่
ลูกเสือไทย เปน็ ตน้ ฉบบั ของพระราชบญั ญตั ิ ต่อมาทรงแต่งแบบส่ังสอนเสือป่าและ
ลกู เสอื ฉบับแรก เมือ่ ปี พ.ศ. ๒๔๘๒ จนถึง ลูกเสือเป็นต้นแบบของต�ำราทางวิชาการ
ฉบบั ปีปจั จุบัน และหลักสูตรกิจกรรมลูกเสือในเวลา
ต่อมา
จากข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
ฉบับน้ี ทรงตั้งโครงสรา้ งการบริหารกจิ การ
ลูกเสอื ไทย ก�ำหนดให้มสี ภากรรมการกลาง
จดั การลูกเสือและผตู้ รวจการใหญ่ ทรงด�ำรง
ต�ำแหน่งนายกสภากรรมการกลางจัดการ
ลูกเสือด้วยพระองค์เอง นั่นคือ ทรงเป็น
ประมุขของคณะลกู เสอื ไทย
ทรงแตง่ ตงั้ นายชพั น์ บนุ นาค นกั เรยี น
มหาดเล็กหลวง เป็นลูกเสือคนแรก ทรงตงั้
กองลูกเสือกองแรกข้ึนที่โรงเรียนมหาดเล็ก
หลวง ทรงดำ� เนนิ การให้การอบรมสัง่ สอน
ลกู เสอื รนุ่ แรกดว้ ยพระองคเ์ อง เปน็ แบบอยา่ ง
28
ปี พ.ศ. ๒๔๕๕ ทรงก�ำหนดให้มกี ารสอบไล่วิชา
ลูกเสือคร้ังแรก ให้ลูกเสือเลื่อนช้ันขึ้นเป็นลูกเสือโท และ
จัดให้มีพิธีเข้าประจ�ำกองของลูกเสือ
ทรงริเร่ิมให้จัดแสดงต�ำนานของชาติไทยกลางแจ้ง
ปีละ ๓ คนื คืนละ ๓ เรื่อง เรียกกันวา่ ต�ำนานเสอื ป่า
ปี พ.ศ. ๒๔๕๖ ทรงโปรดให้กองลกู เสอื บางกอง
ส่งผู้แทนพร้อมด้วยผู้บังคับบัญชาร่วมเดินทางไกลพักแรม
ไปกับกองเสือปา่ ทรงนำ� เสอื ปา่ และลกู เสอื เดนิ ทางไกลจาก
29
ขนึ้ ๑๑ วิชา ส�ำหรับลูกเสอื ทีส่ อบไลไ่ ดว้ ิชา
พิเศษเหล่าน้นั
ปี พ.ศ. ๒๔๖๓ สภากรรมการกลาง
จดั การลูกเสอื สยาม ได้ส่งผู้แทนลูกเสือไทย
๔ คนเขา้ รว่ มการชมุ นมุ ลกู เสอื โลก ครง้ั แรก
ณ โอลมิ เปยี กรงุ ลอนดอน ประเทศองั กฤษ
โดยมอบให้นักเรียนไทยท่ีก�ำลังเรียนอยู่
ในประเทศอังกฤษในสมัยนั้นเป็นผู้แทน
ลกู เสอื ไทย
วงั สนามจนั ทร์ ไปดอนเจดีย์ แขวงเมอื ง ทัว่ ราชอาณาจกั ร ปรกึ ษาหารือกนั ในเรื่อง ปี พ.ศ. ๒๔๖๕ คณะลูกเสอื ไทย
สพุ รรณบรุ ใี นงานสมโภชพระเจดยี ย์ ทุ ธหตั ถี ที่จะแก้ปัญหาและพัฒนากิจการลูกเสือใน สมัครเข้าเป็นสมาชิกของคณะลูกเสือโลก
ณ ท่ีนั้น ทรงริเริ่มให้มีการเปล่งเสียงไชโย ด้านต่างๆ ทรงเป็นประธานในที่ประชมุ เอง ในขณะนน้ั มีสมาชกิ รวมทงั้ ส้ิน ๓๑ ประเทศ
เปน็ คร้งั แรก ได้ข้อเสนอแนะในการพัฒนากิจการลูกเสือ ซงึ่ ถอื เป็นสมาชิกผูก้ ่อตงั้ ของคณะลกู เสือโลก
หลายประการ เปน็ ตน้ วา่ การพัฒนาผกู้ �ำกบั
ปี พ.ศ. ๒๔๕๗ เมื่อมีกองลกู เสอื ลูกเสอื การเรยี นวิชาพเิ ศษของลูกเสอื การ ปี พ.ศ. ๒๔๖๗ ทรงมพี ระราชดำ� รทิ จี่ ะ
มากขนึ้ ทรงพระราชทานธงประจำ� กองลกู เสอื ประชุมครง้ั นน้ั เป็นรากฐานท่ีสำ� คัญในการ จดั การชมุ นมุ ลกู เสอื แหง่ ชาติ ขนึ้ เปน็ ครงั้ แรก
เหล่านน้ั ในโอกาสตา่ งๆ จดั การประชมุ สภาลูกเสือไทยในปัจจุบัน ทรงก�ำหนดแผนงานและรายการกิจกรรม
ของลูกเสือไว้เป็นแนวทางในการด�ำเนินการ
ทรงพระราชทาน เหรยี ญราชนยิ ม ทรงดำ� รใิ หต้ ง้ั กองฝกึ หดั ผกู้ ำ� กบั ลกู เสอื อย่างละเอียด แต่ยังไม่ได้ด�ำเนินการตาม
ใหก้ บั ลกู เสอื โทฝา้ ย ในกรณที ล่ี กู เสอื โทฝา้ ย เพื่อพัฒนาผู้ก�ำกับลูกเสือให้สามารถบริหาร พระราชประสงค์ ทรงประชวรและเสด็จ
ได้ช่วยชีวิตคนชราและเด็กผู้หญิงให้รอดพ้น จัดการกองลูกเสือและจัดกิจกรรมให้กับ สวรรคตเสยี กอ่ น เปน็ ทนี่ า่ เสยี ใจเสยี ดายยงิ่ นกั
จากการจมน้�ำตายเม่ือเรือโดยสารล่มใกล้ ลูกเสือตามหลักการและวิธีการท่ีได้ทรง
เกาะสีชัง เหรียญราชนิยมน้ี เป็นตน้ ฉบบั กำ� หนดไว้ ผู้ทสี่ อบไล่ได้ พระราชทานเขม็ พระราชประวัติที่เก่ียวกับกิจการ
ของเหรียญลูกเสอื สรรเสริญ ในปจั จุบนั ศลิ ปวิทยาเปน็ เครื่องหมายวฒุ ิ ลูกเสือโดยย่อ แสดงให้เห็นว่า พระบาท
สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงก่อ
ปี พ.ศ. ๒๔๕๘ ทรงริเร่ิมให้มกี าร ปี พ.ศ. ๒๔๖๐ สภากรรมการกลาง ก�ำเนิดกิจการลูกเสือไทยและทรงก�ำหนด
ประชุมสภานายกกรรมการจัดการลูกเสือ จัดการลูกเสอื ได้ออกแบบเหรียญวิชาพเิ ศษ รปู แบบ วธิ กี ารในการดำ� เนนิ กจิ การลกู เสอื ไทย
ในแทบทุกเร่ือง เร่ืองเหล่าน้ีเป็นรากฐาน
ในการด�ำเนินการและการพัฒนากิจการ
ลกู เสอื ไทยสบื ตอ่ กันมาจนทกุ วนั นี้
30
รชั สมยั พระบาทสมเดจ็ พระปกเกลา้ เจ้าอย่หู วั
พระบาทสมเดจ็ พระปกเกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทรงรบั เขา้ ดำ� รงตำ� แหนง่
สภานายกสภากรรมการกลางจัดการลูกเสอื ไทย และทรงรับกิจการ
ลกู เสือเขา้ ไว้ในพระบรมราชูปถมั ภ์
ปี พ.ศ. ๒๔๖๙ ทรงออกไปพระราชทานธงประจำ� กอง
ลกู เสอื หลายครั้งในโอกาสต่างๆ กนั
ปี พ.ศ. ๒๔๗๐ ได้มกี ารจดั ชมุ นมุ ลกู เสอื แหง่ ชาติ ขน้ึ เปน็
ครง้ั แรก ณ พระราชอทุ ยานสราญรมย์ ระหวา่ งวนั ที่ ๒๖ กมุ ภาพนั ธ์
ถงึ วนั ที่ ๓ มนี าคม พ.ศ. ๒๔๗๐ มลี กู เสอื มารว่ มชมุ นมุ ๑๔ มณฑล
รวมจำ� นวนผทู้ เ่ี ขา้ รว่ มชมุ นมุ ๑,๘๓๖ คน พระบาทสมเดจ็ พระปกเกลา้
เจ้าอยู่หัว เสด็จไปเป็นประธานพิธีเปิดการชมุ นมุ วนั ท่ี ๔ มีนาคม
พ.ศ. ๒๔๗๐ มีการเดินสวนสนามถวายความจงรักภักดีและถวาย
พระพรชัยมงคล ณ บริเวณทอ้ งสนามหลวงด้วย
ปี พ.ศ. ๒๔๗๒ มกี ารอบรมวชิ าผกู้ ำ� กบั ลกู เสอื ณ สามคั ยาจารย์
สมาคม ในบริเวณโรงเรยี นสวนกุหลาบวทิ ยาลยั ในปีนค้ี ณะผ้แู ทน
ลกู เสอื ไทย จ�ำนวน ๑๘ คนเดินทางไปเยอื นคณะลูกเสอื ญ่ีป่นุ และ
ได้สง่ ผู้แทนคณะลูกเสือไทยเขา้ ร่วมการชุมนุมลูกเสอื โลกครั้งที่ ๓
ณ อารโ์ รสว์ปารค์ เมืองเบอเกนเฮด ประเทศองั กฤษ
ในวันที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๒ ซง่ึ เป็นวันคลา้ ยวัน
สวรรคตของพระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั พระผพู้ ระราชทาน
กำ� เนิดลูกเสอื ไทย ลูกเสือในจงั หวดั พระนครและธนบรุ ไี ด้พร้อมใจกนั
มารว่ มชุมนมุ กระท�ำพิธถี วายราชสดดุ ี เปน็ ครง้ั แรก ที่สามคั ยาจารย์
สมาคม บริเวณโรงเรียนสวนกหุ ลาบวิทยาลัย โดยอัญเชญิ พระบรม
สาทิสลักษณ์มาประดิษฐานเหนอื โตะ๊ ทบี่ ูชา มเี จ้าหนา้ ทแี่ ละผบู้ งั คับ
บญั ชาลกู เสอื มารว่ มพธิ ี ๒๑๑ คน ลกู เสอื ๔,๓๔๗ คน รวม ๔,๕๕๘ คน
จอมพลสมเดจ็ พระเจ้าพย่ี าเธอ เจ้าฟา้ กรมพระนครสวรรคว์ รพนิ ิต
เสดจ็ มาเปน็ ประธานในพธิ ี
31
ปี พ.ศ. ๒๔๗๓ สภากรรมการกลาง จดั การลกู เสอื แหง่ ชาติ ตง้ั แตว่ นั ที่ ๑๔ เมษายน พระบาทสมเดจ็ พระปกเกลา้ เจา้ อยหู่ วั
จัดการลูกเสือ จัดให้มีการอบรมวชิ าน�ำทาง พ.ศ. ๒๔๗๗ ทรงด�ำรงต�ำแหน่งสภานายกสภากรรมการ
แกล่ กู เสอื ในระดบั มธั ยมปลาย ในกรงุ เทพฯ กลางจดั การลูกเสือ แทนพระบาทสมเด็จ
ในปีน้ีระหว่างวนั ที่ ๑-๗ มกราคม พ.ศ. ปี พ.ศ. ๒๔๗๗ พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกลา้ เจา้ อยู่หวั และทรงอุปถมั ภ์
๒๔๗๓ มกี ารชมุ นมุ ลกู เสอื แหง่ ชาติ ครงั้ ที่ ๒ พระปกเกล้าเจ้าอย่หู ัว ไดท้ รงสละราชสมบัติ สง่ เสรมิ สนบั สนนุ กจิ การลกู เสอื ตลอดรชั สมยั
ณ พระราชอทุ ยานสราญรมย์ มีลูกเสอื มา เมือ่ วันที่ ๒ มนี าคม พ.ศ. ๒๔๗๗ ทรงบันทกึ ของพระองค์ กจิ การลูกเสือได้ด�ำเนินการ
รว่ มชมุ นมุ ๑๔ มณฑล จำ� นวน ๑,๙๙๕ คน ไว้ว่า สืบต่อเน่อื งมา โดยยดึ ถอื หลักการ รูปแบบ
มผี แู้ ทนคณะลกู เสอื ญ่ีปุน่ เข้ารว่ มชุมนมุ ดว้ ย วิธีการที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
๒๒ คน พระบาทสมเด็จพระปกเกล้า “ ข ้ า พ เ จ ้ า มี ค ว า ม เ ต็ ม ใ จ ที่ จ ะ ส ล ะ เจ้าอยหู่ วั ทรงกำ� หนดไว้ มีเหตุการณ์ท่ีสำ� คัญ
เจา้ อยหู่ วั เสดจ็ มาเปน็ ประธานในพธิ เี ปดิ งาน อ�ำนาจอันเปนของข้าพเจ้าอยู่แต่เดิม เป็นประโยชน์ต่อกิจการลูกเสือหลายเรื่อง
พระวรวงศเ์ ธอพระองคเ์ จา้ อานนั ทมหดิ ล และ ใหแ้ กร่ าษฎรโดยทว่ั ไป แตข่ า้ พเจา้ ไม่ ดงั กลา่ วขา้ งตน้ ลว้ นมสี ว่ นเสรมิ สรา้ งใหก้ จิ การ
พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภูมิพลอดุลยเดช ยินยอมยกอ�ำนาจทั้งหลายของข้าพเจ้า ลูกเสือไทยเข้มแข็งสืบต่อเน่ืองมาจนทุกวันน้ี
ทรงฉลองพระองคใ์ นเครอื่ งแบบลกู เสอื เสดจ็ ให้แก่ผู้ใดคณะใดโดยเฉพาะเพ่ือใช้ ด้วยพระราชอุปถัมภ์ของพระบาทสมเด็จ
มาเท่ียวงานชมุ นุมลูกเสือแหง่ ชาตคิ รง้ั ที่ ๒ อ�ำนาจนน้ั โดยสทิ ธขิ าด และโดยไมฟ่ งั พระปกเกล้าเจ้าอยู่หวั
นด้ี ว้ ย วนั สดุ ทา้ ยแหง่ การชมุ นมุ มกี ารสวนสนาม เสยี งอนั แทจ้ รงิ ของประชาราษฎร”
ณ ท้องสนามหลวง เช่นเดียวกับการชมุ นุม
ลูกเสือแห่งชาติ ครั้งแรก
ปี พ.ศ. ๒๔๗๔ ทรงพระกรณุ า
โปรดเกล้าฯ ใหป้ ระกาศตั้งโรงเรียนผกู้ �ำกับ
ลกู เสือในพระบรมราชูปถมั ภ์ ข้นึ ที่บรเิ วณ
วงั พระรามราชนเิ วศน์ จังหวัดเพชรบรุ ี จัดให้
มีการฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ีลูกเสือข้ึนเป็นงาน
ประจ�ำปี
ปี พ.ศ. ๒๔๗๖ จดั ตง้ั กรมพลศกึ ษาขนึ้
ในกระทรวงธรรมการ และมกี องการลกู เสอื
อย่ใู นสังกดั ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้
นาวาโทหลวงศภุ ชลาศยั ร.น. รองผบู้ ญั ชาการ
ทหารเรอื มาดำ� รงตำ� แหนง่ อธบิ ดกี รมพลศกึ ษา
และดำ� รงตำ� แหนง่ อปุ นายกสภากรรมการกลาง
32
รชั สมัยพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว คณะลกู เสือไทยได้สง่ ช้าง ๒ เชือก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห่ วั อานนั ทมหิดล
อานนั ทมหดิ ล เป็นของขวัญใหแ้ กค่ ณะลกู เสือญ่ีปุ่น คณะ พระราชทานธงประจ�ำ กองลกู เสอื
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั อานนั ท- ลูกเสือญ่ีปุ่นได้จัดพิธีต้อนรับอย่างสมเกียรติ
มหดิ ล เสดจ็ ขนึ้ ทรงราชย์ เมอ่ื วนั ท่ี ๒ มนี าคม ทส่ี วนสตั วเ์ คนโนจิ สง่ ผแู้ ทนลกู เสอื ไทยไปรว่ มการชมุ นมุ
พ.ศ. ๒๔๗๗ ขณะมพี ระชนมายุ ๙ พรรษา ลกู เสือโลก ครั้งที่ ๕ ณ ประเทศฮอลแลนด์
ก�ำลงั ศกึ ษาอยทู่ ีป่ ระเทศสวิตเซอรแ์ ลนด์ ทรง ปี พ.ศ. ๒๔๗๙ ได้มกี �ำหนดประกาศ
เขา้ ดำ� รงตำ� แหนง่ สภานายกสภากรรมการกลาง ใช้หลกั สตู รลกู เสอื เสนาและสมุทรเสนา มี ปี พ.ศ. ๒๔๘๑ พระบาทสมเดจ็
จัดการลูกเสือและทรงรับกิจการลูกเสือ การเขยี นหนงั สอื วชิ าลูกเสอื เปน็ แนวทางใน พระเจ้าอยู่หวั อานันทมหดิ ล สภานายกสภา
เข้าไวใ้ นพระราชอุปถมั ภ์ ตามทกี่ ำ� หนดไว้ การจดั กจิ กรรมให้กบั ลกู เสอื ตามหลักสตู ร กรรมการกลางจัดการลูกเสอื แห่งชาติ เสด็จ
ในขอ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื ในรชั สมยั นวิ ตั ิสพู่ ระนคร เมื่อวนั ท่ี ๑๕ พฤศจิกายน
ของพระองค์มีเหตุการณ์ส�ำคัญหลายเหตุการณ์ ปี พ.ศ. ๒๔๘๐ มีกิจกรรมสร้าง พ.ศ. ๒๔๘๑
ท่ีเกี่ยวกับการเจริญรอยสืบต่อเนื่องกิจการ สัมพันธไมตรีกับคณะลูกเสือต่างประเทศ
ของลูกเสือ โดยสรุปดังน้ี หลายประเทศ ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ใหส้ มเดจ็
พระเจ้าพ่ีนางเธอ เจา้ ฟ้ากัลยาณิวฒั นา ทรง
ปี พ.ศ. ๒๔๗๗ มกี ารยบุ เลกิ สภา คณะลูกเสอื ญปี่ ุน่ จ�ำนวน ๒๖ คน ดำ� รงต�ำแหนง่ อุปนายิกากิตติมศักด์ิ ในสภา
กรรมการจดั การลูกเสอื มณฑล เปลีย่ นเป็น มาเยือนประเทศไทย เปน็ การตอบแทนท่ี กรรมการกลางจัดการลกู เสือแห่งชาติ และ
คณะกรรมการลกู เสือจงั หวัด และคณะ คณะลูกเสอื ไทยสง่ ชา้ ง ๒ เชอื กไปให้คณะ ทรงดำ� รงยศลกู เสอื เปน็ นายกองเอกเหลา่ เสนา
กรรมการลกู เสอื อำ� เภอ เพอ่ื ใหเ้ ปน็ ไปตาม ลูกเสือญ่ปี ุน่ เสรมิ สร้างความสัมพันธไมตรี และสมทุ รเสนา ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
รูปแบบการบริหารแผ่นดินในระบอบการ ระหว่างคณะลูกเสือไทยและคณะลูกเสือ
ปกครองใหมท่ ม่ี กี ารเปลย่ี นแปลงการปกครอง ญ่ปี ุ่นให้แนน่ แฟ้นยง่ิ ขึ้น
พ.ศ. ๒๔๗๕ ในรัชสมยั รัชกาลท่ี ๗
ส่งผู้แทนคณะลูกเสือไทยเข้าร่วม
ปี พ.ศ. ๒๔๗๘ มีการก�ำหนดให้ การชุมนุมลูกเสือแห่งชาติของคณะลูกเสือ
มีตราคณะลูกเสือแห่งสยาม มีรูป Fleur แห่งสหรฐั อเมรกิ าที่กรุงวอชงิ ตนั
de lis ตามแบบของลูกเสือนานาชาติ
มีรูปหน้าเสือและมคี �ำจารึกวา่ เสียชีพอย่า
เสียสัตย์ ตามท่ีพระราชบิดาลูกเสือไทย
ไดว้ างรากฐานไวใ้ ห้
ได้เริ่มน�ำกฎของลูกเสือ ๑๐ ข้อ
ตามธรรมนูญลูกเสือโลก มาเป็นหลักการ
สำ� คัญในการดำ� เนินกิจการลูกเสือ
33
ให้สมเด็จพระเจา้ นอ้ งยาเธอ เจา้ ฟ้าภูมิพล ในปีนี้ มีการชมุ นุมลกู เสอื จงั หวัด ราชปู ถมั ภข์ องพระมหากษตั รยิ ์ แมใ้ นรชั สมยั
อดุลยเดช ทรงด�ำรงตำ� แหน่งอุปนายก สกลนคร และมีการพระราชทานธงประจ�ำ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันท
กิตติมศักด์ิในสภากรรมการกลางจัดการ กองลูกเสือจงั หวดั สกลนคร มหิดล รัชกาลที่ ๘ จะมเี หตุการณท์ ่ีเป็นข้อ
ลกู เสอื แหง่ ชาติ และทรงด�ำรงยศลกู เสอื เป็น ขดั ขอ้ งกระทบมาถงึ กจิ การลกู เสอื เปน็ เหตใุ ห้
นายกองเอกเหล่าเสนาและสมุทรเสนา ปี พ.ศ. ๒๔๘๓ มกี ารชมุ นมุ ลูกเสือ กจิ การลกู เสอื เกิดความซบเซาลง ดว้ ยมเี ร่ือง
จังหวัดอุบลราชธานีและมีการพระราชทาน หนว่ ยยุวชนทหาร ตามนโยบายของรฐั บาล
ปี พ.ศ. ๒๔๘๑ เสด็จไปที่กรีฑา ธงประจ�ำกองลูกเสอื จังหวดั อุบลราชธานี ในสมัยนั้นเข้ามาแทนที่ในการจัดกิจกรรม
สถานแหง่ ชาติ พระราชทานธงประจำ� กอง ใหก้ บั เยาวชนไทย แตต่ อ่ มากจิ การลกู เสอื ไทย
ลูกเสือแก่คณะลูกเสือจังหวัดพระนคร ปี พ.ศ. ๒๔๘๖ รฐั บาลสมยั น้นั มี ก็ได้ฟื้นคืนกลับมาด�ำเนินการต่อไปอย่าง
ธนบรุ ี ฉะเชงิ เทรา ชลบรุ ี นครปฐม นนทบรุ ี นโยบายที่จะฝึกเยาวชนแบบทหารโดยตรง เข้มแขง็ จนถงึ ทุกวนั นี้
พระนครศรีอยธุ ยา ราชบรุ ี ให้เป็นกำ� ลังสำ� รองในยามสงคราม จงึ ไดต้ รา
พระราชบญั ญตั ิยุวชนแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๔๘๖ รชั สมยั พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั
ปี พ.ศ. ๒๔๘๒ ไดม้ กี ารตราพระราช ข้นึ จดั ต้งั องค์การยวุ ชนแหง่ ชาติ แบ่งส่วน ภูมพิ ลอดุลยเดช
บัญญัตลิ กู เสอื พทุ ธศักราช ๒๔๘๒ ข้ึนเปน็ ราชการออกเปน็ ๒ หนว่ ย คอื หนว่ ยยวุ ชน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล
พระราชบัญญตั ลิ กู เสอื ฉบับแรก โดยยดึ ถือ ทหารกบั หนว่ ยลกู เสอื และใหบ้ รรดาทรพั ยส์ นิ อดลุ ยเดช เสดจ็ ขนึ้ ครองราชยต์ อ่ จากพระบาท
ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือท่ีพระบาท ของคณะลกู เสือแหง่ ชาติตกเป็นขององค์การ สมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั อานนั ทมหดิ ล เนอื่ งดว้ ย
สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงวาง ยุวชนแห่งชาติซ่ึงมีหน่วยลูกเสือรวมอยู่ใน กำ� ลงั อยใู่ นชว่ งเวลาของการศกึ ษา จงึ เสดจ็
รากฐานไว้ แตป่ รับปรุงเปล่ยี นแปลงในสว่ นที่ องค์การน้ีด้วย ยังไม่ถึงกับล้มเลิกกิจการ กลับไปสวิตเซอร์แลนด์เพื่อทรงศึกษาต่อ
เก่ียวกับระบบการปกครองแผ่นดินให้ ลูกเสอื ออกไปเสียเลย อย่างไรก็ตามในช่วง แตเ่ ปลยี่ นวชิ าจากวทิ ยาศาสตรเ์ ปน็ นติ ศิ าสตร์
สอดคล้องกับระบอบการปกครองใหม่แบบ เวลานนั้ กจิ การลกู เสอื กซ็ บเซาลงดว้ ยรฐั บาล และรัฐศาสตร์ตามความเหมาะสมท่ีจะทรง
ประชาธิปไตย ม่งุ พฒั นากิจการยุวชนทหารมากกว่า ดำ� รงตำ� แหนง่ เปน็ ประมขุ ของประเทศ กจิ การ
ลกู เสอื ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจา้
มีเรื่องที่น่าเสียดายและเสียใจ ปี พ.ศ. ๒๔๘๙ พระบาทสมเด็จ อยหู่ วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดช ฟน้ื กลบั มาเจรญิ รงุ่ เรอื ง
เปน็ อย่างยงิ่ คือ กิจการเสือป่า หลังจากที่ พระเจ้าอยู่หัวอานนั ทมหดิ ล เสด็จสวรรคต สืบต่อเนอื่ งตอ่ ไป มีเหตกุ ารณท์ ี่ส�ำคญั หลาย
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมือ่ วันท่ี ๙ มถิ ุนายน พ.ศ. ๒๔๘๙ กอ่ น ประการ ควรน�ำมากลา่ วถงึ ดังตอ่ ไปน้ี
เสดจ็ สวรรคตแลว้ กจิ การเสอื ปา่ กเ็ งยี บเหงาไป ท่ีจะเสด็จกลับไปศึกษาต่อท่ีประเทศสวิต
จนถึง ปี พ.ศ. ๒๔๘๒ รัฐบาลจึงออก เซอรแ์ ลนดเ์ พยี ง ๔ วนั เป็นการสูญเสียคร้ัง ปี พ.ศ. ๒๔๙๐ ได้มกี ารตราพระ
พระราชบญั ญตั ใิ หท้ รพั ยส์ นิ กองเสอื ปา่ ตกเปน็ ส�ำคัญอกี ครง้ั หนึ่งของประชาชนชาวไทย ราชบัญญัติลกู เสือ พุทธศกั ราช ๒๔๙๐ ขึ้น
ของคณะลกู เสอื แหง่ ชาติ มผี ลเทา่ กบั เปน็ การ รักษาหลักการและสาระส�ำคัญของพระราช
ประกาศเลิกล้มกิจการเสอื ปา่ จะเห็นไดว้ ่า กิจการลกู เสือไทย ได้ บัญญตั ลิ ูกเสือ พ.ศ. ๒๔๘๒ ไว้เป็นส่วนใหญ่
ด�ำเนินการมาอย่างต่อเนื่องด้วยพระบรม ทส่ี ำ� คญั มากทสี่ ดุ คอื ก�ำหนดให้พระมหา
34
กษัตริย์ไทยทรงด�ำรงต�ำแหน่งบรมราชูป- ๓. ทายาทของพระยาราชนกูล วนั ที่ ๑๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๙๗ โดยมี
ถัมภกคณะลูกเสือแหง่ ชาติ และก�ำหนดให้ วบิ ูลภกั ดี พริ ิยะพาหะ (รน่ื ศยามานนท)์ พลเอกมังกร พรหมโยธี รฐั มนตรีว่าการ
บรรดาทรัพย์สินของคณะลูกเสือแห่งชาติ ๔. พระยาประมวลวชิ าพูล (วงษ์ กระทรวงศึกษาธกิ าร เป็นประธาน
ซึ่งได้โอนให้เป็นขององค์การยุวชนแห่งชาติ บญุ หลง)
ตกเป็นกรรมสิทธ์ิของคณะลูกเสือแห่งชาติ ๕. พระยาปรชี านุสาสน์ (เสริญ มีการตง้ั คณะกรรมการประสานงาน
ในปเี ดยี วกนั นเ้ี อง ไดม้ พี ระราชบญั ญตั ยิ กเลกิ ปันยารชุน) ส่งเสริมให้ลูกเสือกระท�ำกิจกรรมบ�ำเพ็ญ
พระราชบญั ญตั ยิ วุ ชนแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๔๘๖ ๖. นาวาเอกหลวงศภุ ชลาศยั (บุง ประโยชนต์ ่อสว่ นรวม ให้เปน็ โครงการที่
ในพระราชบัญญตั ินี้ กำ� หนดให้มอี งค์การ ศภุ ชลาศัย) กระท�ำกนั อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง ถาวร
ยุวชนแห่งชาติ มี ๒ หนว่ ยงาน คอื หน่วย
ยวุ ชนทหารและหนว่ ยลูกเสอื เม่ือยกเลกิ ใน ปี พ.ศ. ๒๔๙๗ นเ้ี อง ทรงเสดจ็ มา ปี พ.ศ. ๒๔๙๙ จดั ตงั้ หนว่ ยสวสั ดภิ าพ
พระราชบญั ญัติยวุ ชนแหง่ ชาติ จึงตอ้ งตรา เปน็ ประธานในพธิ เี ปดิ งานชมุ นมุ ลกู เสอื แหง่ ชาติ นกั เรยี น ของกองลกู เสอื บ�ำเพ็ญประโยชน์
พระราชบัญญัตลิ กู เสือ พ.ศ. ๒๔๙๐ ขนึ้ เพื่อ ครั้งท่ี ๓ ณ กรีฑาสถานแห่งชาติ พระนคร ด้านจราจรใหก้ บั นักเรยี นและประชาชน
ใหก้ จิ การลูกเสอื ยังคงอย่สู ืบต่อไป เมอื่ วนั ที่ ๒๐ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๔๙๗ และ
พระราชทานธงประจ�ำกองลูกเสือแก่คณะ ปี พ.ศ. ๒๕๐๑ เริม่ กิจการลูกเสอื
ปี พ.ศ. ๒๔๙๖ จดั ซ้ือท่ดี ินบรเิ วณ ลกู เสอื จงั หวดั กระบี่ กาฬสนิ ธ์ุ สรุ าษฎรธ์ านี สำ� รอง ข้ึนเป็นครัง้ แรก เม่อื วนั ท่ี ๕ สงิ หาคม
หลงั เขาซากแขก ต�ำบลบางพระ อ�ำเภอ พ.ศ. ๒๕๐๑ เปิดการอบรมหน่วยลูกเสือ
ศรีราชา จังหวดั ชลบรุ ี ด้วยเงนิ งบประมาณ มกี ารประกอบพธิ วี างศิลาฤกษ์ ตึก ดบั เพลงิ ขน้ึ เปน็ ครง้ั แรกทสี่ ถานดี บั เพลงิ กลาง
๓๐๔,๐๐๐ บาท เนอื้ ที่ ๘๘ ไร่ ๕๘ ตารางวา ศาลาอ�ำนวยการ ค่ายลกู เสอื วชริ าวธุ เมอ่ื พญาไท เม่อื วันที่ ๒๐ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๐๑
เรม่ิ สรา้ งค่ายลกู เสอื วชริ าวุธ
ปี พ.ศ. ๒๔๙๗ พระบาทสมเดจ็
พระเจา้ อยหู่ วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดช ทรงพระกรณุ า
โปรดเกล้าฯ พระราชทานเหรียญลกู เสือสดุดี
เปน็ ครงั้ แรก เมอ่ื วนั ที่ ๑๓ กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ.
๒๔๙๗ ณ พระทนี่ ง่ั อมั พรไพศาล พระราชวงั
ดสุ ติ แกผ่ ทู้ ก่ี ระทำ� คณุ งามความดใี หก้ บั กจิ การ
ลูกเสือในระดบั สงู รวม ๖ ทา่ น ดว้ ยกนั คือ
๑. พระวรวงศเ์ ธอ กรมหมน่ื พทิ ยลาภ
พฤฒิยากร (พระองค์เจ้าธานนี ิวตั ิ)
๒. ทายาทในสมเด็จพระเจ้าบรม
วงศ์เธอ กรมพระยาดำ� รงราชานภุ าพ
35
ปี พ.ศ. ๒๕๐๔ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรชั ต์ ๒๒ - ๒๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๖ ณ คา่ ย ปี พ.ศ. ๒๕๐๘ คณะลกู เสือแหง่ ชาติ
นายกรัฐมนตรี วางศลิ าฤกษ์ ศาลาวชิราวุธ ลกู เสอื วชิราวธุ ถือเปน็ การเรม่ิ กอ่ ต้งั ลกู เสอื จัดใหม้ กี ารประชมุ สภาลูกเสอื แห่งชาติ ขึน้
เมอ่ื วนั ที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๔ เพอ่ื เป็น สามัญรุ่นใหญ่ขน้ึ เป็นคร้งั แรก เปน็ ครั้งแรก ระหวา่ งวันที่ ๑-๓ กรกฎาคม
สำ� นกั งานเลขาธกิ ารคณะกรรมการบรหิ ารลกู เสอื พ.ศ. ๒๕๐๘ ณ ศาลาสนั ตธิ รรม (หอประชุม
แหง่ ชาติ ทพ่ี ักของลูกเสือและรา้ นลูกเสือ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้า สหประชาชาต)ิ
เพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี
มกี ารชมุ นุมลกู เสอื แหง่ ชาติ คร้งั ท่ี ๔ พระราชทานเงินก่อสร้างเรือนพยาบาล มีการจดทะเบียนกองลูกเสือสามัญ
เฉลิมฉลองการสถาปนาลูกเสือไทย ครบ ณ ค่ายลูกเสอื วชิราวธุ เปน็ เงิน ๑๕๐,๐๐๐ เหลา่ สมุทร กองแรกทโี่ รงเรยี นสตั หบี เม่อื
๕๐ ปี เมอื่ วันที่ ๑๙ ถึง ๒๕ พฤศจกิ ายน บาท และเสดจ็ มาเปดิ เมอ่ื วนั ท่ี ๑๐ ธนั วาคม วนั ที่ ๗ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๐๘
พ.ศ. ๒๕๐๔ ณ สวนลมุ พินี พระนคร พ.ศ. ๒๕๐๖
ทรงเสดจ็ ประกอบพธิ เี ปดิ งาน มผี บู้ งั คบั บญั ชา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ลกู เสอื และลกู เสอื เขา้ รว่ มชมุ นมุ ๕,๕๓๙ คน ปี พ.ศ. ๒๕๐๗ มีการตราพระราช ภมู พิ ลอดลุ ยเดช ทรงเสดจ็ มาเปดิ งานชมุ นมุ
มีลกู เสือตา่ งประเทศเข้ารว่ มชมุ นมุ ๑๐ บัญญตั ิลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๗ บัญญัติให้ ลูกเสือแหง่ ชาติ ครง้ั ๕ เมื่อวันที่ ๙ ธนั วาคม
ประเทศ ๓๔๘ คน พระมหากษตั รยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ ของคณะลกู เสอื พ.ศ. ๒๕๐๘ ณ คา่ ยลูกเสอื วชิราวธุ ชลบุรี
แห่งชาติ ให้มีสภาลูกเสือแห่งชาติ มนี ายก มีผู้บังคับบัญชาลูกเสือและลูกเสือเข้าร่วม
ปี พ.ศ. ๒๕๐๕ มีพิธเี ปดิ คา่ ยลกู เสอื รัฐมนตรีเปน็ สภานายก รองนายกรฐั มนตรี ชมุ นมุ ๕,๗๓๖ คน มีลูกเสือตา่ งประเทศเข้า
วชิราวธุ เมื่อวนั ที่ ๑๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ เปน็ อปุ นายก รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษา ร่วมชมุ นุม ๘ ประเทศ ๔๓๑ คน ทรงปลกู
พลเอกถนอม กิตตขิ จร รองนายกรฐั มนตรี ธิการ รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย ตน้ ไม้ไว้เปน็ ท่ีระลึก พระราชทานธงประจำ�
มาเป็นประธานในพธิ ีเปดิ ปลัดกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ปลัดกระทรวง กองลูกเสือจังหวัด ทรงพระราชทานเหรียญ
มหาดไทย อธบิ ดีกรมการปกครอง ผวู้ ่า ทรี่ ะลกึ แก่ผเู้ ขา้ ร่วมงานชมุ นมุ
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภมู พิ ล ราชการจังหวัดเป็นกรรมการและกรรมการ
อดลุ ยเดช เสด็จมาประกอบพธิ ีเปดิ ศาลา ผู้ทรงคุณวุฒิซ่ึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ปี พ.ศ. ๒๕๐๙ ประกาศใชข้ อ้ บังคบั
วชิราวุธ เมือ่ วนั ท่ี ๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ แต่งตั้ง ไม่น้อยกว่า ๓๐ คนแต่ไม่เกิน คณะลกู เสือแหง่ ชาติ วา่ ด้วยการปกครอง
๕๐ คน อธิบดกี รมพลศกึ ษาเป็นกรรมการ หลกั สูตรและวิชาพิเศษลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๙
ปี พ.ศ. ๒๕๐๖ เปดิ การฝึกอบรม และเลขาธกิ าร ใหม้ คี ณะกรรมการบริหาร
วชิ าผูก้ �ำกบั ลกู เสอื วสิ ามญั เป็นครงั้ แรก ณ ลกู เสอื แหง่ ชาติ ประกอบด้วย รฐั มนตรี จดทะเบียนกองลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่
เกาะลอย สวนลุมพินี ระหวา่ งวนั ท่ี ๑๘-๒๐ ว่าการกระทรวงศึกษาธิการเป็นประธาน กองแรกที่โรงเรยี นวัดเทพศิรนิ ทร์ เมอื่ วนั ท่ี
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ ถอื เป็นการเรม่ิ ก่อต้ัง ปลัดกระทรวงศึกษาธิการเป็นรองประธาน ๒๘ กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. ๒๕๐๙
ลกู เสอื วิสามัญ ข้ึนเป็นครง้ั แรก มีกรรมการผ้ทู รงคุณวุฒซิ ง่ึ สภานายกแตง่ ตั้ง
ไมเ่ กนิ ๑๕ คน อธิบดกี รมพลศกึ ษาเป็น จดทะเบียนกองลูกเสือสามัญเหล่า
เปิดการฝึกอบรมวิชาผู้ก�ำกับลูกเสือ กรรมการและเลขาธิการ อากาศกองแรกท่ีศูนย์พัฒนาเคร่ืองบินเล็ก
สามญั รุ่นใหญ่ เป็นครง้ั แรก ระหวา่ งวนั ท่ี เมอื่ วนั ท่ี ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๐๙
36
ปี พ.ศ. ๒๕๑๑ องค์การลกู เสือโลก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง
ทูลเกล้าฯ ถวายเครอื่ งหมายวูดแบดจ์ ขนั้ ประกอบพิธีเปิดพระบรมรูปพระบาทสมเด็จ
Deputy Camp Chief (๔ ทอ่ น) แด่ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั บรเิ วณดา้ นหนา้ คา่ ย
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภมู พิ ลอดลุ ยเดช ลูกเสอื วชริ าวธุ เม่ือวนั ที่ ๒๓ พฤศจกิ ายน
เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกในโลก พ.ศ. ๒๕๑๖ และทรงเปน็ ประธานเปิดงาน
ทไ่ี ดร้ บั ทลู เกลา้ ฯ ถวายเครอื่ งหมายน้ี ชมุ นมุ ลูกเสือแห่งชาติ ครงั้ ที่ ๘ มผี บู้ งั คบั
บัญชาลูกเสือและลูกเสือเข้าร่วมชุมนุม
ปี พ.ศ. ๒๕๑๒ เสดจ็ เป็นประธาน ๔,๙๖๘ คน มลี กู เสอื ตา่ งประเทศเขา้ รว่ มชมุ นมุ
เปดิ งานชมุ นมุ ลกู เสือแห่งชาติ ครงั้ ท่ี ๖ เมื่อ ๘ ประเทศ ๒๕๖ คน
วันท่ี ๑๑ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ ณ คา่ ย
ลกู เสอื วชริ าวธุ ชลบรุ ี มผี บู้ งั คบั บญั ชาลกู เสอื ปี พ.ศ. ๒๕๒๐ สมเดจ็ พระบรม-
และลูกเสือเขา้ รว่ มชุมนุม ๕,๐๐๐ คน มี โอรสาธิราชฯ สยามมกฎุ ราชกมุ าร เสด็จไป
ลกู เสอื ตา่ งประเทศเขา้ รว่ มชมุ นมุ ๑๒ ประเทศ เป็นประธานเปิดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ
๕๘๒ คน ครงั้ ที่ ๙ เม่ือวนั ท่ี ๒๑ พฤศจิกายน พ.ศ.
๒๕๒๐ ณ ค่ายลูกเสอื วชริ าวธุ ชลบรุ ี
ปี พ.ศ. ๒๕๑๔ มีการชมุ นมุ ลกู เสอื
แหง่ ชาติ ครง้ั ที่ ๗ เฉลมิ ฉลองวนั ครบสถาปนา ปี พ.ศ. ๒๕๒๓ สมเด็จพระบรม
ลกู เสอื ไทยปที ี่ ๖๐ เมอื่ วนั ที่ ๒๘-๓๐ มถิ นุ ายน โอรสาธริ าชฯ เสดจ็ เปน็ ประธานเปดิ งานชมุ นมุ
พ.ศ. ๒๕๑๔ ณ คา่ ยลกู เสอื วชริ าวธุ มผี บู้ งั คบั ลูกเสือแหง่ ชาติ ครง้ั ท่ี ๑๐ เม่อื วนั ที่ ๒๘
บัญชาลูกเสือและลูกเสือเข้าร่วมชุมนุม ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๒๓ ณ คา่ ยลกู เสอื วชริ าวธุ
๑,๖๖๗ คน เป็นการเฉลิมฉลองวันพระบรมราชสมภพ
ของพระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั
ปี พ.ศ. ๒๕๑๕ พระบาทสมเดจ็ ครบ ๑๐๐ ปี มีผแู้ ทนกองลกู เสืออังกฤษใน
พระเจ้าอยู่หัว เสด็จไปทอดพระเนตรการฝกึ พระองค์แห่งพระเจ้าแผ่นดินสยามเข้าร่วม
อบรมลกู เสอื ชาวบา้ น ทก่ี องกำ� กบั การตำ� รวจ เดนิ สวนสนามดว้ ย
ตระเวนชายแดน เขต ๔ จังหวดั อุดรธานี
ทรงรับกิจการลูกเสือชาวบ้านไว้ในพระบรม ปี พ.ศ. ๒๕๒๕ มีการชมุ นุมผบู้ งั คับ
ราชปู ถัมภ์ บญั ชาลูกเสือแหง่ ชาติ ครัง้ แรก วนั ท่ี ๑๙
กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕ เปน็ การเฉลมิ ฉลอง
ปี พ.ศ. ๒๕๑๖ กระทรวงศกึ ษาธกิ าร กรงุ รตั นโกสนิ ทร์ ๒๐๐ ปแี ละคณะลกู เสอื โลก
มีค�ำส่ังให้น�ำวิชาลูกเสือเข้าอยู่ในหลักสูตร ๗๕ ปี วันเกิดท่านลอรด์ เบเดน เพาเวลล์
โรงเรียน ครบ ๑๒๕ ปี
37
ปี พ.ศ. ๒๕๓๐ สำ� นักงานคณะ-
กรรมการบรหิ ารลกู เสือแหง่ ชาติ โดยพลเอก
เปรม ตณิ สลู านนท์ สภานายกสภาลูกเสอื
แหง่ ชาติ ทูลเกล้าฯ ถวายเคร่ืองราชอิสร-ิ
ยาภรณ์อันเปน็ สิริยง่ิ รามกรี ติ ลกู เสือสดุดี
ชน้ั พิเศษ แดพ่ ระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว
ภูมิพลอดลุ ยเดช ในวโรกาสที่ทรงครองราชย์
ครบ ๕๐ พรรษา
มีการจัดท�ำพระราชบัญญัติลูกเสือ
พ.ศ. ๒๕๓๐ (ฉบบั ที่ ๔)
ปี พ.ศ. ๒๕๓๑ พระบาทสมเด็จ
พระเจ้าอยูห่ ัวฯ เสด็จไปทรงประกอบพิธเี ปดิ
พระบรมราชานสุ าวรีย์ พระบาทสมเด็จพระ-
มงกฎุ เกลา้ เจา้ อยู่หวั ณ ค่ายหลวงบ้านไร่
อำ� เภอโพธาราม จงั หวัดราชบรุ ี เมอื่ วันที่
๑๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๑
ปี พ.ศ. ๒๕๓๒ มกี ารชุมนุมลูกเสอื
แหง่ ชาติ ครั้งท่ี ๑๒ ระหวา่ งวนั ท่ี ๒๑-๒๗
พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๓๒ ณ ค่ายลูกเสอื
วชริ าวุธ ชลบรุ ี
ปี พ.ศ. ๒๕๒๘ มีการชมุ นุมลกู เสือ ปี พ.ศ. ๒๕๒๙ สมเดจ็ พระบรม- ปี พ.ศ. ๒๕๓๔ มีการชุมนมุ ลูกเสอื
เขตเอเชีย-แปซิฟิก ครง้ั ท่ี ๙ และงานชมุ นุม โอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกมุ าร เสดจ็ ไป แห่งชาติ ครง้ั ท่ี ๑๓ ระหว่างวันที่ ๑-๗
ลกู เสอื แหง่ ชาติ ครง้ั ท่ี ๑๑ วนั ที่ ๒๑-๒๗ เป็นประธานเปิดการประชุมสมัชชาลูกเสือ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๔ ฉลอง ๘๐ ปีลกู เสอื
พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๒๘ ณ คา่ ยลูกเสอื เขตเอเชีย-แปซฟิ ิก ครงั้ ท่ี ๑๕ เมอ่ื วันที่ ไทย ณ คา่ ยลกู เสือวชิราวธุ ชลบุรี
วชริ าวุธ ชลบุรี ๒๑ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๒๙ ณ โรงแรม ปี พ.ศ. ๒๕๓๖ สมเดจ็ พระบรม
แกรนดพ์ าเลซ เมอื งพัทยา จงั หวดั ชลบุรี โอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จ
ในปี พ.ศ. ๒๕๒๘ น้ี มีการตรา คณะลกู เสอื โลกได้ถวายพระเกียรติ ทรง ไปประกอบพิธีเปิดการประชุมสมัชชา
พระราชบัญญตั ลิ กู เสือ พ.ศ. ๒๕๒๘ (ฉบบั รับพระเกียรติบัตรด�ำรงพระเกียรติยศเป็น ลกู เสอื โลก ครงั้ ที่ ๓๓ ระหวา่ งวนั ที่ ๑๘-๒๓
ท่ี ๓) ขน้ึ องคอ์ ุปถมั ภ์คณะลูกเสือโลก กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๖ ณ โรงแรมอมิ พเี รยี ล
ควีนสปารค์ กรงุ เทพฯ โดยมผี แู้ ทนลกู เสอื
ชาตติ า่ งๆ เขา้ รว่ มประชมุ ๑๓๓ ประเทศ
38
ปี พ.ศ. ๒๕๕๒ จัดงานชมุ นุมลกู เสอื
แหง่ ชาติ คร้งั ที่ ๑๘ ระหวา่ งวันที่ ๒๕-๓๐
เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๒ ณ คา่ ยลกู เสอื ไทย
เฉลมิ พระเกยี รติ อำ� เภอหว้ ยยอด จงั หวดั ตรงั
สมเดจ็ พระเจา้ ลกู เธอ เจา้ ฟา้ จฬุ าภรณวลยั ลกั ษณ์
อคั รราชกมุ ารเี สดจ็ แทนพระองคเ์ ปน็ ประธาน
ในพิธเี ปดิ งาน มผี ูบ้ ังคบั บัญชาลกู เสือและ
ลูกเสือประเทศศรลี ังกา ๒๐ คนเข้ารว่ ม
ชมุ นุมรวม ๗,๖๙๑ คน
มกี ารชมุ นมุ ลกู เสอื แหง่ ชาติ ครงั้ ท่ี ๑๔ ปี พ.ศ. ๒๕๔๕ จัดงานชมุ นุม ปี พ.ศ. ๒๕๕๔ จัดงานเฉลมิ ฉลอง
ระหวา่ งวันที่ ๒๒-๒๘ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ลูกเสือโลก คร้งั ท่ี ๒๐ ระหว่างวนั ที่ ๒๘ ครบ ๑๐๐ ปีวนั สถาปนากิจการลกู เสือไทย
๒๕๓๖ ณ คา่ ยลูกเสือวชริ าวธุ ชลบุรี ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๔๕ ถึง วันที่ ๗ มกราคม และเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้า
พ.ศ. ๒๕๔๖ ณ บริเวณหาดยาว อ�ำเภอ อยหู่ ัวภูมพิ ลอดลุ ยเดช พระประมุขคณะ-
ปี พ.ศ. ๒๕๔๐ มกี ารชมุ นมุ ลกู เสอื สัตหีบ จังหวัดชลบรุ ี ลูกเสือไทยในวโรกาสท่ีทรงมีพระชนมายุ
แหง่ ชาติ คร้งั ท่ี ๑๕ ระหวา่ งวนั ที่ ๒๑-๒๗ ๘๔ พรรษา ไดจ้ ดั ใหม้ งี านโครงการและกจิ กรรม
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๐ ณ ค่ายลกู เสือ ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ จดั งานชุมนมุ ลูกเสือ เฉลิมฉลองอย่างยงิ่ ใหญ่
วชริ าวุธ ชลบรุ ี ภาคพ้ืนเอเชีย-แปซิฟิก คร้งั ท่ี ๒๕ พร้อม
กนั นี้ จดั งานชมุ นมุ ลกู เสอื แหง่ ชาติ ครงั้ ที่ ๑๗ จะเหน็ ได้วา่ เรื่องราวและเหตกุ ารณ์
ปี พ.ศ. ๒๕๔๔ จดั งานเฉลิมฉลอง ระหวา่ งวนั ที่ ๒๘ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ ถึง ที่สำ� คัญตา่ งๆ ในชว่ งเวลา ๑๐๐ ปมี าแล้ว
๙๐ ปกี ารสถาปนาลูกเสอื ไทย ระหวา่ งวนั ท่ี วันที่ ๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ ณ บรเิ วณ ต้ังแต่วันสถาปนากิจการลูกเสือไทย ได้
๒๕ มิถนุ ายน ถงึ วนั ที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ. หาดยาว อ�ำเภอสตั หบี จังหวดั ชลบุรี ด�ำเนินการมาด้วยการส่งเสริมสนับสนุน
๒๕๔๔ ณ สนามกีฬาแหง่ ชาติ ปทุมวนั และอยใู่ นพระราชปู ถมั ภข์ องพระมหากษตั รยิ ์
จดั งานชมุ นมุ ลูกเสือแหง่ ชาติ ครงั้ ท่ี ๑๖ ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ สำ� นักงานลกู เสอื โลก ไทยตง้ั แตร่ ัชกาลท่ี ๖ ผ้ทู รงกอ่ ตง้ั กจิ การ
ระหว่างวันท่ี ๒๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ ถวายเครอ่ื งหมายสดดุ ลี กู เสือโลก Bronze ลกู เสือไทยตลอดถึงรัชกาลท่ี ๗ รชั กาลท่ี ๘
ถงึ วันที่ ๔ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๕ บริเวณ Wolf แดพ่ ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภมู พิ ล และรชั กาลท่ี ๙ รชั สมัยปัจจุบนั
หาดยาว อ�ำเภอสัตหบี จังหวัดชลบรุ ี อดุลยเดช เม่อื วันท่ี ๒๐ มถิ นุ ายน พ.ศ.
๒๕๔๙ ในวโรกาส ครบ ๑๐๐ ปกี ารลกู เสอื
ไทย ลกู เสอื ไทยทกุ คนจงึ ขอกราบนอ้ มร�ำลกึ
ถึงพระมหากรุณาธิคุณของทุกพระองค์
สนิทแนบอยู่ในดวงใจชวั่ นิรันดร์
39
41
42
43
44
45
46
๑๐๐ ปี จากข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ....สู่พระราชบัญญัตลิ ูกเสอื
สโมสรเสือป่าแลลกู เสือสยาม
คณะลกู เสอื แหง่ กรงุ สยามถอื กำ� เนดิ ๕. พระราชบญั ญตั ลิ ูกเสอื พ.ศ. ขอ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื รตั นโกสนิ ทร
ขน้ึ จากการทพ่ี ระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทร- ๒๔๙๐ ประกาศใชเ้ มอื่ วันท่ี ๑๓ มกราคม ศก ๑๓๐
มหาวชริ าวธุ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ไดท้ รง พทุ ธศกั ราช ๒๔๙๐ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
พระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ให้ตราข้อบังคับ ๖. พระราชบัญญัติลกู เสอื พ.ศ. เจา้ อยูห่ ัวทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ให้
ลกั ษณการปกครองลกู เสือ รัตนโกสินทร ๒๕๐๗ ประกาศใชเ้ มือ่ วนั ท่ี ๑๖ มกราคม ประกาศใชเ้ มอ่ื วนั ที่ ๑ กรกฎาคม พทุ ธศกั ราช
ศก ๑๓๐ ประกาศใชเ้ มื่อวันเสาร์ท่ี ๑ พ.ศ. ๒๕๐๗ ๒๔๕๔ ซงึ่ ตอ่ มาไดก้ ำ� หนดเอาเปน็ วนั คลา้ ยวนั
กรกฎาคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๔ นับเปน็ กฎ ๗. พระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื (ฉบบั ที่ ๒) สถาปนาคณะลกู เสือแห่งชาติ โดยขอ้ บงั คบั
ข้อบังคับซึ่งเทียบได้กับพระราชบัญญัติ พ.ศ. ๒๕๐๙ ประกาศใชเ้ มอื่ วนั ที่ ๙ กนั ยายน ลักษณปกครองลูกเสือฉบับนี้ได้ก�ำหนดให้
ลกู เสอื ฉบบั แรก พทุ ธศกั ราช ๒๕๐๙ ลกู เสือถือเป็นสาขาแห่งเสือป่า ซึ่งพระบาท
๘. พระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื (ฉบบั ท่ี ๓) สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงดำ� รงพระยศเปน็
นับจากข้อบังคับลักษณปกครอง พ.ศ. ๒๕๒๘ ประกาศใชเ้ มอ่ื วนั ที่ ๑๔ ตลุ าคม นายกเสือป่าและนายกองใหญ่ ทรงเป็น
ลูกเสอื และพระราชบัญญัติลกู เสอื ตัง้ แต่ พทุ ธศักราช ๒๕๒๘ องค์อุปถมั ภล์ กู เสอื ท่ัวไป บรรดาผู้ตรวจการ
พุทธศกั ราช ๒๔๕๔ จนถงึ ปัจจบุ ัน มีทงั้ หมด ๙. พระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื (ฉบบั ท่ี ๔) ผูก้ �ำกับ นายหมู่ และลูกเสือทกุ ๆ คน ตอ้ ง
๑๐ ฉบับ ดังนค้ี ือ พ.ศ. ๒๕๓๐ ประกาศใชเ้ มอื่ วนั ที่ ๒๘ พฤศจกิ ายน ถือว่าเป็นข้าในพระบาทสมเด็พระเจ้าอยู่หัว
๑. ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ พุทธศักราช ๒๕๓๐ โดยตรงทุกคน
รตั นโกสนิ ทร ศก ๑๓๐ ประกาศใช้เมอ่ื วันที่ ๑๐. พระราชบญั ญตั ลิ ูกเสอื พ.ศ.
๑ กรกฎาคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๔ ๒๕๕๑ ประกาศใชเ้ ม่ือวันท่ี ๒๖ กุมภาพนั ธ์ ในภาคท่ี ๒ หมวดการปกครองกลาง
๒. ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑ ก�ำหนดให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
พทุ ธศักราช ๒๔๖๑ ประกาศใชเ้ มื่อวันท่ี ๑ ทรงดำ� รงพระยศเป็นสภานายก และจะทรง
เมษายน พทุ ธศักราช ๒๔๖๑ ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ มีพระบรมราชโองการแต่งตั้งผู้ที่ทรงไว้วาง
๓. ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ และพระราชบัญญัตลิ ูกเสอื ทงั้ ๑๐ ฉบบั มี พระราชหฤทัยเป็นผู้ตรวจการใหญ่ผู้หนึ่ง
พทุ ธศกั ราช ๒๔๖๑ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ พทุ ธศกั ราช ความแตกต่างกันในรายละเอียดท่ีสะท้อน กับทรงโปรดให้มีผู้ตรวจการประจ�ำมณฑล
๒๔๗๘ ประกาศใช้เมื่อ วันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ ให้เห็นความเป็นไปของสังคมแต่ละยุคสมัย ข้นึ ท�ำหนา้ ทีป่ ระจ�ำในมณฑลลกู เสอื สำ� หรับ
พุทธศักราช ๒๔๗๘ ทผ่ี นั แปรไปตามสภาวะสถานการณบ์ า้ นเมอื ง เป็นผู้ตรวจการปกครองและการฝึกหัดส่ังสอน
๔. พระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื พทุ ธศกั ราช ซงึ่ เปน็ ปจั จยั สำ� คญั ทที่ ำ� ใหก้ ารลกู เสอื ผนั ผวน ใหเ้ ป็นไปตามพระราชประสงค์
๒๔๘๒ ประกาศใช้เม่อื วันท่ี ๒๗ ตลุ าคม ตามไปด้วย
พุทธศกั ราช ๒๔๘๒
47
โปรดให้มีสภากรรมการกลางตั้งใน โดยท�ำเป็นลายลักษณ์อักษร จึงเปน็ เหตุให้ ๑๐. ประพฤติผิดข้อสัญญาที่ได้ให้ไว้
กรุงเทพ ท�ำหน้าทบี่ ังคบั บญั ชาวนิ ิจฉัย และ การลูกเสือยังคงอยู่ในระบบโรงเรียนจนทุก เมือ่ เข้าประจ�ำกอง
ดำ� ริการทั้งปวงทเ่ี กยี่ วขอ้ งด้วยลกู เสอื ส่วน วันน้ี
ตามมณฑลตา่ งๆ ใหม้ ีสภากรรมการประจ�ำ ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
มณฑล ทำ� หนา้ ทบ่ี รหิ ารงานลกู เสอื โดยทวั่ ไป เม่ือแรกตั้งการลูกเสือน้ีลูกเสือ ฉบับแรกน้ี ได้ก�ำหนดเครอื่ งแตง่ ตัวลูกเสอื
เพื่อให้การด�ำเนินงานเป็นไปด้วยความเป็น แบง่ เปน็ ๒ ประเภท คือ ลูกเสือประจ�ำการ แบบแรกไว้ด้วยเชน่ กัน เครอ่ื งแบบลกู เสอื
ระเบยี บเรยี บร้อย กบั ลกู เสอื กองหนนุ กำ� หนดใหล้ กู เสอื ทสี่ ำ� เรจ็ เวลานั้นมหี มวกสักหลาดสดี ำ� ใบกวา้ งพับปีก
การเรียนจากโรงเรียนโดยบรบิ ูรณ์ ยังคงชอ่ื ขา้ งขวาข้ึนไปกลัดไวก้ ับตัวหมวก มผี า้ แพร
ในข้อ ๒๒ ระบถุ ึงการตงั้ กองลูกเสือ ไว้ในทะเบียนกองลูกเสือเดิมโดยไม่ต้อง เหลอื งทำ� เปน็ ดอกไมว้ งกลมกวา้ ง ๕ เซนตเิ มตร
ก�ำหนดให้ตั้งกองลูกเสือข้ึนตามโรงเรียนหรือ จำ� หน่ายช่อื ออก แม้จะไปรับตำ� แหน่งหนา้ ท่ี ทเี่ ส้นศนู ย์ ติดขา้ งขวาหมวกทับที่ใบพบั มี
สถานที่ใดก็ตามแต่สภากรรมการมณฑล เป็นผู้ก�ำกับลูกเสือหรือรองผู้ก�ำกับลูกเสือ ตราหน้าเสือท�ำด้วยทองเหลืองติดบนดอกไม้
จะเห็นสมควร โดยในระยะแรกได้เร่ิมขึน้ ใน ยังกองอนื่ มณฑลอื่นก็ตาม แตย่ กไปอยู่ใน มผี า้ สเี หลืองกว้าง ๒ เซนติเมตรพันหมวก
กรุงเทพกอ่ น ในสว่ นของมณฑลอนื่ ได้ตั้ง กองหนนุ แทน แตล่ กู เสอื จะถกู คดั ชอ่ื ออกจาก (ตามสเี ครอื่ งหมายของลกู เสอื มณฑลกรงุ เทพฯ)
กองลกู เสอื มณฑลนครไชยศรขี น้ึ เปน็ กองแรก ทะเบยี น เม่อื มีสายรัดคางหนงั ด�ำมนั เส้ือเปน็ แบบเชิ้ต
คอพับสดี ินแดง (กาก)ี มดี มุ เขาทค่ี อ ๑ เม็ด
ผู้ตรวจการประจ�ำมณฑลจะเป็น ๑. ประพฤตติ นเป็นคนไม่เรียบรอ้ ย ทหี่ นา้ อก ๒ เม็ด ท่ขี ้อมือ ๒ เมด็ กระเป๋า
ผ้เู ลือกผู้กำ� กบั ลูกเสอื และรองผกู้ ำ� กบั ลูกเสือ เชน่ เสพสรุ ายาเมา ทง้ั สองขา้ งมใี บปกกระเป๋าดุมกลัด ผ้าพนั คอ
โดยเสนอให้สภากรรมการประจ�ำมณฑล ๒. เลน่ เบย้ี เปน็ สีดำ� ขนาดประมาณ ๗๕ เซนติเมตร
แตง่ ตง้ั ก�ำหนดใหผ้ ้กู ำ� กบั ลุกเสอื ต้องมีอายุ ๓. เทย่ี วในที่ไมค่ วรเที่ยว สีเ่ หล่ียม พบั ทแยงมุมเสยี ก่อน แลว้ จึงพันคอ
๒๐ ปีบริบูรณ์ สว่ นรองผูก้ �ำกบั ลกู เสือตอ้ ง ๔. ไมอ่ ย่ใู นถ้อยคำ� บิดามารดา จน รอบเดยี ว ชายผกู กนั ขา้ งหนา้ หอ้ ยลงมาทห่ี นา้ อก
มีอายุ ๑๘ ปีบรบิ ูรณ์ ทั้งน้ผี กู้ �ำกับลูกเสอื บิดามารดามาบอกกลา่ ว กางเกงสดี �ำ รปู กางเกงไทยขาสน้ั เพยี งเสมอ
และรองผู้ก�ำกับลูกเสือต้องเป็นผู้มีความรู้ดี ๕. ลักทรัพย์หรือประพฤติฉ้อโกง สบ้าหวั เขา่ ใช้เขม็ ขดั หนังเหลือง ถุงเท้ายาว
ในแบบสง่ั สอนเสอื ป่าและลกู เสือ ต่างๆ แมแ้ ตเ่ ล็กนอ้ ย สีด�ำ สวมรัดไว้เพียงใต้เข่าลงมา รองเท้าหมุ้ ขอ้
๖. พูดปดเปน็ เนืองนติ ย์ เหลอื ทจี่ ะ ผูกเชอื กหนังด�ำ
ลกู เสอื แบ่งเป็น ๓ ชนั้ คือ ลกู เสือ แกไ้ ขใหห้ ายได้
สำ� รอง ลูกเสือโท และ ลกู เสอื เอก ผทู้ ีจ่ ะเข้า ๗. ยยุ ง หรอื แนะน�ำให้ลูกเสืออื่น ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
เป็นลูกเสือต้องเป็นเด็กชายอายุไม่ต�่ำกว่า ประพฤติชว่ั รตั นโกสินทร ศก ๑๓๐ (พทุ ธศักราช ๒๔๕๔)
๑๑ ปีบริบูรณ์ แต่ไมเ่ กนิ กวา่ ๑๘ ปบี รบิ ูรณ์ ๘. ทำ� ผดิ อยา่ งใดๆ จนถกู ไลอ่ อกจาก ได้บญั ญัตขิ อ้ บังคับต่างๆ ไว้รวม ๑๐ หมวด
ตอ้ งมรี า่ งกายสมประกอบ เปน็ นกั เรยี นอยใู่ น โรงเรียน รวม ๖๒ ขอ้ แมจ้ ะไมล่ ะเอยี ดชดั เจนเทา่ ทค่ี วร
โรงเรียนที่ตั้งกองหรือเป็นบุตรผู้มีหลักฐาน ๙. ขดั ขนื อำ� นาจผูบ้ งั คับบญั ชา โดย แต่ก็ได้เป็นรากฐานแนวทางให้กับบรรดา
และต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง กรยิ าอันรนุ แรงและโดยจงใจ ประกาศ พระราชกำ� หนด ข้อบังคบั ลักษณะ
48
การปกครองลกู เสอื และพระราชบัญญัติ ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ ไ ด ้ ต า ม ห ลั ก สู ต ร วิ ช า ลู ก เ สื อ เ อ ก ต า ม ที่
ลกู เสอื ฉบบั ตอ่ ๆ มา พระพุทธศกั ราช ๒๔๖๑ นี้เปน็ ฉบับแรกที่ ก�ำหนดไว้ในขอ้ บงั คบั นี้
เพมิ่ สว่ นสาระสำ� คญั เรอื่ งธงประจำ� กองลกู เสอื ๒. ลกู เสอื โทคอื ผทู้ เี่ ปนลกู เสอื สำ� รอง
ข้อบงั คบั ลักษณปกครองลูกเสอื พระพทุ ธ ความวา่ “เมอ่ื ไดม้ โี อกาสจะไดท้ รงพระกรณุ า มาแลว้ ไม่น้อยกว่า ๒ เดือน และสอบความรู้
ศกั ราช ๒๔๖๑ โปรดเกล้าฯ พระราชทานธงประจำ� กองไว้ ได้ตามหลักสูตรวิชาลูกเสือโทตามท่ีก�ำหนด
ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ ตา่ งพระองค์ สำ� หรบั เปน็ ท่ีเคารพแหง่ ลูกเสอื ไวใ้ นขอ้ บังคับนี้
รตั นโกสินทร ศก ๑๓๐ อนั เป็นข้อบังคับ ท้งั หลาย มณฑลละธง เหมอื นหนงึ่ ได้อยู่ ๓. ลูกเสอื ส�ำรอง คือ เด็กที่กองได้
ลักษณปกครองลูกเสือฉบับแรกน้ันได้ใช้มา ใกลช้ ดิ พระองคพ์ ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทดลอง และเห็นว่ามคี วามรตู้ ามทก่ี ำ� หนดไว้
จนถึงปพี ุทธศกั ราช ๒๔๖๑ พระบาทสมเด็จ ทุกเมือ่ ลกู เสอื ต้องรกั ษาธงนไ้ี ว้เปนอยา่ งดี ในข้อบังคับน้ี
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณา มใิ ห้ตกไปแกร่ าชศตั รูได้ แมจ้ ะตอ้ งเสียชวี ิต
โปรดเกล้าฯ ให้ตราข้อบงั คบั ลักษณปกครอง เพ่อื รักษาธงนี้ กต็ อ้ งยอมสละเปนราชพลี กับบางต�ำบลให้มีกองสมทบอีก
ลูกเสือขึ้นใหม่ ด้วยมีการเปล่ยี นแปลงแกไ้ ข ธงประจำ� กองลูกเสอื ซ่งึ จะพระราชทานน้ี อยา่ งหนง่ึ เรียกว่า “ส�ำรองลูกเสือ” ไดแ้ ก่
เพ่ิมเติมเป็นหลายคราว มีพระราชก�ำหนด จะมรี ปู รา่ งลกั ษณะอยา่ งไร สดุ แลว้ แตพ่ ระราช- เดก็ ท่ตี ้งั ใจจะเปนลกู เสือ แตย่ งั ไม่สามารถจะ
เครื่องแต่งตัวเสอื ป่าแลลกู เสอื พุทธศักราช ประสงค์ท่จี ะทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้ ปฏบิ ตั ไิ ดต้ ามขอ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื
๒๔๕๗ กบั พระราชกำ� หนดเครอื่ งแตง่ ตวั เสอื ปา่ จัดสรา้ งข้นึ เมือ่ มณฑลใดไดร้ บั พระราชทาน ทุกขอ้ มีเรอ่ื งเครอื่ งแต่งตวั เปน็ ตน้
แลลูกเสือ พทุ ธศักราช ๒๔๖๐ เป็นตน้ ธงประจำ� กองแลว้ ให้จดหมายวันเดอื นปที ่ี
ข้อความยังกระจัดกระจายกันอยู่โดยมาก ได้รับพระราชทานไว้เปนหลักฐาน และถ้า ลูกเสือส�ำรองท่ีสอบไล่วิชาลูกเสือโท
ถงึ ปีพุทธศกั ราช ๒๔๖๑ จึงทรงมีพระกรณุ า ได้พระราชทานพระบรมราโชวาทดว้ ย ให้ ไดแ้ ลว้ ยงั ไมน่ บั วา่ เปนลกู เสอื โท จนกวา่ จะได้
โปรดเกลา้ ฯ ให้รวบรวมตัง้ เปน็ ขอ้ บงั คบั จดั พมิ พพ์ ระบรมราโชวาทนนั้ แจกใหแ้ กล่ กู เสอื กระท�ำพธิ ีเข้าประจ�ำกองแล้ว และลกู เสือโท
ขึน้ ใหม่ใหเ้ ปน็ ระเบียบอนั ดี ไดข้ ยายความ ในมณฑลนน้ั ๆ ไปรักษาไวโ้ ดยทัว่ ถงึ กนั และ ท่ีสอบไล่วิชาลูกเสือเอกได้แล้วบริบูรณ์วันใด
ออกไปจากข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ หมั่นระลึกถึงพระบรมราโชวาทนั้นจงเสมอ ให้นับเปนลูกเสือเอกแต่วันที่สุดแห่งการ
ฉบบั แรกท่ีจากเดิมกำ� หนดไว้เพยี ง ๖๒ ข้อ ส่วนที่กองลูกเสือก็ให้มีไว้ในที่เปิดเผยด้วย สอบไล่นนั้ ลูกเสือส�ำรองไม่นบั เปน็ ลูกเสือ
ไดข้ ยายออกเปน็ ๑๓๒ ข้อ ประกาศใชเ้ ม่อื ทุกกอง กับ ให้สภากรรมการมณฑลจ�ำลอง ประจ�ำการ แม้จะได้รบั การฝึกหัดอยูท่ กุ วนั
วนั ที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๖๑ รูปธงประจำ� กอง ซ่ึงได้รับพระราชทาน กด็ ี
พร้อมด้วยพระบรมราโชวาท และรายงาน
ในหมวดเก่ียวกับเร่ืองการปกครอง การพระราชทานโดยละเอยี ด ส่งมายงั สภา นอกจากการฝึกหัดลูกเสือในวิชา
ท่ัวไป การปกครองมณฑลและประจำ� ภาค กรรมการกลางเพอื่ รกั ษาไวเ้ ปนหลกั ฐานดว้ ย” ลกู เสอื โทและลกู เสอื เอกอนั เปนวชิ าบงั คบั แลว้
การปกครองกองลูกเสือ ได้คงสาระส�ำคัญไว้ ให้มีการฝึกฝนวิชาเสือป่าตามแบบสั่งสอน
อย่างเดมิ แต่ได้เพ่มิ เติมรายละเอียดบางตอน ลกู เสอื น้ันแบง่ เปน็ ๓ ชน้ั คอื เสอื ป่าและลกู เสอื ทุกๆ บท และแบบฝึกหดั
เพียงเล็กนอ้ ย ๑. ลูกเสอื เอก คอื ผู้ท่เี ปนลกู เสอื โท เสอื ปา่ ราบบางสว่ น แลว้ แตส่ ภามณฑลจะเหน็
มาแลว้ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๖ เดอื น และสอบความรู้ สมควร กับชกั น�ำใหเ้ ล่นการเลน่ ลกู เสือต่างๆ
49
ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ ได้ทุกเวลาทั้งแต่งเคร่ืองแบบลูกเสือและ ไมต่ อ้ งตกอย่ใู นที่เบยี ดเบียนผอู้ ื่น และเพื่อ
เสียสละช่วยชาตไิ ด้เตม็ ที่เมอื่ ถงึ คราว
ฉบับใหมน่ ้ี ได้เพม่ิ เตมิ รายละเอยี ด ขั้นตอน เคร่ืองแต่งตัวอยา่ งอ่ืน
ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
พธิ ีรับลกู เสอื โทเข้าประจ�ำกองอยา่ งละเอยี ด พระพุทธศกั ราช ๒๔๖๑ แก้ไขเพิ่มเตมิ
พุทธศกั ราช ๒๔๗๘
ทกุ ขั้นตอน กบั ก�ำหนดให้มกี ารฝกึ หดั ลกู เสือ ให้กองลูกเสือทุกกองในทุกมณฑล
ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
นอกจากทฝ่ี ึกหดั ตามหลักสตู ร ลกู เสือเอก จดั ใหม้ แี ผน่ ทองและหนงั สวุ านไวใ้ นทเ่ี ปดิ เผย พระพทุ ธศกั ราช ๒๔๖๑ ไดใ้ ชต้ อ่ มาเปน็ เวลา
นาน จนถงึ พทุ ธศกั ราช ๒๔๗๘ ในรชั สมยั
ลูกเสอื โท และการฝึกฝนดงั ไดก้ ล่าวมาแลว้ เพอ่ื ประกาศช่ือลูกเสือที่มีความชอบ และ พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอย่หู ัวอานนั ทมหิดล
พระองคท์ รงดำ� รงตำ� แหนง่ สภานายกกรรมการ
ข้างต้น ใหค้ ิดจัดการฝึกหดั เป็นเหล่าๆ เป็น ลูกเสอื ที่มีความผดิ อาจติดไวท้ ห่ี น้าสโมสร กลางจัดการลูกเสือแหง่ สยาม ไดจ้ ัดการ
ปรบั ปรงุ การทำ� พธิ รี บั ลกู เสอื โทเขา้ ประจำ� กอง
พิเศษ เชน่ เหล่าราบ เหลา่ พราน เหลา่ ชา่ ง ลูกเสือ ซ่ึงเป็นสถานท่ีทคี่ วรจัดให้มี เพอ่ื ใช้ ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยและเหมาะสมด้วย
กาลสมัยโดยการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับ
เหลา่ ดบั เพลงิ เหลา่ พยาบาล เหลา่ สมทุ รเสนา ประชมุ หารือในกจิ การลูกเสือ เพ่อื สนทนา ข้อ ๖๕ ในขอ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลูกเสอื
พระพทุ ธศกั ราช ๒๔๖๑ เดมิ แกไ้ ขขน้ึ ใหม่
กบั ใหม้ กี ารฝกึ หดั วชิ าพเิ ศษ โดยไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ ง วิสาสะ เพื่อความรื่นเริงและรับคำ� ส่งั สอน โดยเพ่ิมเติมขั้นตอนให้มีพิธีทางศาสนาและ
การให้สัตย์ปฏิญาณต่อหน้าธงชาติสยาม
ฝกึ หดั แตท่ กี่ องอยา่ งเดยี ว ลกู เสอื สามารถ และเม่ือเสร็จพิธีให้ลูกเสือทั้งหมดกระท�ำ
ความเคารพถวายแดพ่ ระมหากษัตรยิ ์
ฝึกหัดกับบิดามารดาหรือผู้ปกครองลูกเสือ ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
พระราชบญั ญัตลิ กู เสือ พุทธศกั ราช ๒๔๘๒
ที่มคี วามช�ำนาญในวชิ าใดวชิ าหนง่ึ ก็ได้ ได้ พระพทุ ธศกั ราช ๒๔๖๑ นี้ ยงั ไดเ้ พมิ่ เรอ่ื งการทำ� ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
อานันทมหิดล คณะกรรมการบรหิ ารลกู เสอื
ก�ำหนดวชิ าพเิ ศษไว้ ๑๑ อย่างคอื ๑. วิชา ความเคารพ วธิ กี ารเคารพ ตลอดจนบุคคล แหง่ ชาติ และคณะรฐั บาลได้พจิ ารณาแล้ว
เห็นว่ากิจการลูกเสือไทยในขณะนั้นยังไม่มี
จักสาน ๒. วิชาชา่ งไม้ ๓. วิชาชา่ งเยบ็ และวตั ถทุ ค่ี วรเคารพ มธี งมหาศารทูลธวชั พระราชบญั ญัตลิ ูกเสอื โดยเฉพาะ ท�ำใหก้ าร
บรหิ ารกจิ การลกู เสอื ไมเ่ ปน็ อสิ ระ การบรหิ าร
๔. วชิ าทำ� เคร่อื งเหล็ก ๕. วิชาชา่ งกลชน้ั ต่ำ� ธงศารทูลธวัชประจ�ำกองเสือปา่ และธง งานไม่สัมพนั ธ์กบั หนว่ ยงานอน่ื ทำ� ให้การ
๖. วชิ าชา่ งเดนิ เรือช้นั ต่�ำ ๗. วชิ าท�ำเชอื ก ประจ�ำกองลูกเสือมณฑล เปน็ ต้น
๘. วชิ าชา่ งกลงึ ๙. วชิ าทำ� สวน ๑๐. วิชา
ทอเสื่อ ๑๑. วชิ าทำ� นา ต่อมาได้มีประกาศเพิ่มเติมข้อบังคับ
ลกั ษณปกครองลกู เสอื พระพทุ ธศกั ราช ๒๔๖๑
ลูกเสือซึ่งสอบไล่ได้วิชาพิเศษน้ัน ประกาศใชเ้ มอื่ วนั ท่ี ๒๙ กนั ยายน พทุ ธศกั ราช
หรือแสดงความช�ำนาญพิเศษวิชาใดวิชาหน่ึง ๒๔๖๕ โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลา้
ใน ๑๑ วิชานี้ หากกรรมการลกู เสอื เห็นวา่ เจ้าอยหู่ ัวได้ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้
เป็นผู้ที่สมควรจะได้รับพระราชทานเหรียญ เพิ่มเติมข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ
ศลิ ปะลกู เสอื เปน็ ทร่ี ะลกึ กจ็ ะไดร้ บั พระราชทาน พระพทุ ธศกั ราช ๒๔๖๑ ความว่า ลกู เสอื ท่ี
ในโอกาสอนั ควร เหรยี ญศลิ ปะลกู เสอื นท้ี ำ� ดว้ ย นับวา่ เป็นลกู เสอื เอก นอกจากมคี วามรู้
เงนิ ลว้ น มีสัณฐานรูปไข่ วัดผา่ ศูนย์กลาง สอบไล่ได้วิชาลูกเสือเอกตามข้อบังคับแล้ว
ตามยาว ๒ เซนตเิ มตร ๔ มลิ ลิเมตร ตาม ต้องแสดงว่าเป็นผู้รู้จักการออมถนอมทรัพย์
กวา้ ง ๒ เซนตเิ มตร มรี ปู วชริ และเขม็ ช่ือวชิ า จนเก็บไว้ในคลังออมสินได้ตามท่ีสภานายก
กับเครือ่ งหมายวิชา เหรยี ญนใ้ี ช้ติดท่อี กขวา กรรมการจัดการลูกเสือมณฑลก�ำหนด
ท้ังน้ีเพื่อยังประโยชน์แก่ตนเองในยามปกติ
50
ปรับปรุงกิจการลูกเสือเป็นไปอย่างล่าช้า โดยมเี ขตตามเขตของจงั หวดั และอำ� เภอ ในเรอ่ื งวนิ ยั ลกู เสอื มแี จง้ ไวใ้ นมาตรา
ไม่ทันกับความเจริญของกิจการลูกเสือโลก แบ่งตามเขตการปกครองท้องท่ีกระทรวง ๓๐ วา่ วนิ ัยลกู เสอื คอื ระเบยี บแบบแผน
ดงั นน้ั รฐั บาลจงึ ไดต้ ราพระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื มหาดไทย แบ่งการจัดเหล่าลูกเสอื ออกเปน็ และขนบธรรมเนยี ม คณะลกู เสอื แหง่ ชาติ ซงึ่
ข้ึนเป็นการเฉพาะในปพี ุทธศักราช ๒๔๘๒ ๒ เหลา่ คือ ๑. ลกู เสอื เสนา ๒. ลกู เสือ ลูกเสอื ผบู้ ังคบั บัญชาลกู เสือ และเจา้ หน้าที่
สมุทรเสนา ลกู เสอื ตอ้ งปฏบิ ตั ติ าม การลงโทษลกู เสอื เมอื่
ในส่วนกฎข้อบังคับลักษณะการ ผดิ วินยั มี ๔ สถาน คอื ๑. ภาคทณั ฑ์
ปกครองลกู เสือกค็ งมีอย่างเดิม หากแตไ่ ด้ พระราชบัญญัติฉบับนี้ได้ก�ำหนดให้ ๒. ต�ำหนิโทษเป็นลายลกั ษณ์อักษร ๓. สงั่
แกไ้ ขใหส้ มบรู ณย์ ง่ิ ขน้ึ ในปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๐๙ ลูกเสอื มี ๓ ชน้ั ตามเหลา่ ท่สี งั กดั คอื พกั ขาดจากการเป็นสมาชกิ ภาพชั่วคราว มี
ซ่ึงเรยี กว่า “ข้อบงั คบั คณะลกู เสือแห่งชาติ ๑. ลูกเสือเอก ๒. ลกู เสอื โท ๓. ลกู เสอื ตรี ก�ำหนดอยา่ งนอ้ ยครั้งละไม่ตำ�่ กว่า ๑ เดือน
วา่ ดว้ ยการปกครอง หลกั สตู ร และวชิ าพเิ ศษ ไมเ่ กนิ กว่า ๑ ปี ๔. ลบชื่อออกจากทะเบยี น
ลูกเสอื พ.ศ. ๒๕๐๙” ได้ก�ำหนดคุณสมบัติผู้ที่จะสมัครเป็น
ลกู เสอื ได้ต้องมีอายุ ๘ ปีบริบรู ณ์ และไดร้ บั ในเร่ืองความดคี วามชอบลกู เสือ ให้
พระราชบญั ญตั ิลกู เสือ พุทธศกั ราช ความยินยอมจากบิดามารดาและผู้ปกครอง กองลกู เสือทุกกองในทกุ มณฑล จดั ใหม้ ี
๒๔๘๒ ได้รบั พระบรมราชโองการใหต้ ราขนึ้ ดว้ ย แผน่ ทองเพอ่ื ประกาศชอื่ ลกู เสอื ทมี่ คี วามชอบ
โดยค�ำแนะน�ำและยินยอมของสภาผู้แทน และแผ่นด�ำเพ่ือประกาศช่ือลูกเสือท่ีกระท�ำ
ราษฎร มสี าระสำ� คัญดงั น้ี กำ� หนดยศผบู้ งั คบั บญั ชาลกู เสอื และ ความผิดในเรื่องวินัยและถูกลงทณั ฑ์
เจ้าหน้าท่ลี กู เสอื ตามเหล่าสังกัดเปน็ ดงั น้ีคอื
มาตรา ๔ ใหค้ ณะลกู เสือแห่งชาติ พระราชบัญญัตลิ ูกเสือ พทุ ธศักราช
มสี ภาพเป็นนติ บิ ุคคล มีวัตถุประสงค์เพ่อื ฝกึ ๑. ชนั้ ยศนายกอง มี ๕ ชน้ั คือ ๒๔๘๒ นเ้ี ปน็ พระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื ฉบบั แรก
และอบรมกุลบุตรกุลธิดาให้เป็นพลเมืองดี นายกองใหญ่ นายกองเอก นายกองโท ท่ีก�ำหนดให้มีเหรียญลูกเสือสรรเสริญไว้
โดยไม่เกย่ี วข้องกับลัทธกิ ารเมืองใด นายกองตรี และนายกองจัตวา ส�ำหรับพระราชทานลูกเสือที่ได้กระท�ำ
๒. ชนั้ ยศผกู้ ำ� กบั มี ๓ ช้นั คือ ความดีความชอบตามเกณฑ์ที่ได้บัญญัติไว้
ในเรอื่ งการปกครองและการดำ� เนนิ งาน ผ้กู ำ� กบั เอก ผู้ก�ำกับโท และผกู้ �ำกบั ตรี โดยเหรียญลูกเสอื สรรเสรญิ แบง่ ออกเปน็
ทว่ั ไปในสว่ นกลาง ไดก้ ำ� หนดใหม้ สี ภากรรมการ ๓ ชั้น คอื
กลางจดั การลกู เสอื แหง่ ชาติ ประกอบด้วย ๓. ช้ันยศรองผู้ก�ำกับ มี ๓ ช้ัน ๑. เหรียญทองคำ�
สภานายก อุปนายก เลขาธกิ าร เหรญั ญิก คือ รองผู้ก�ำกับเอก รองผู้ก�ำกับโท และ ๒. เหรยี ญเงิน
ผ้ตู รวจการใหญ่ และกรรมการ การแต่งตง้ั รองผ้กู ำ� กบั ตรี การแตง่ ต้ังใหม้ ยี ศต้ังแตช่ ั้น ๓. เหรียญทองแดง
ผดู้ ำ� รงตำ� แหนง่ ดงั กลา่ วใหก้ ระทำ� โดยประกาศ ผู้ก�ำกบั ตรขี ึ้นไป ให้ท�ำโดยการประกาศพระ
พระบรมราชโองการ การปกครองในสว่ น บรมราชโองการ ก�ำหนดใหผ้ บู้ ังคบั บัญชาลกู เสอื และ
ภูมิภาค มาตรา ๑๒ ใหจ้ ัดระเบียบปกครอง เจา้ หนา้ ทล่ี กู เสอื ทกุ ตำ� แหนง่ เวน้ แตส่ ภานายก
คือ ๑. จังหวดั ลกู เสือ ๒. อ�ำเภอลูกเสือ ตอ้ งมีบัตรประจำ� ตัวทกุ คน
51
พระราชบญั ญตั ลิ กู เสือ พทุ ธศกั ราช สภากรรมการกลางจัดการลูกเสือ ตำ� แหนง่ ผบู้ งั คบั บญั ชาลกู เสอื กำ� หนด
๒๔๘๒ น้ี รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงธรรมการ แห่งชาติ ประกอบดว้ ย สภานายก อปุ นายก ไวด้ งั น้ี คือ (๑) ประธานคณะลกู เสอื แห่งชาติ
มหี นา้ ทรี่ กั ษาการใหเ้ ปน็ ไปตามพระราชบญั ญตั ิ เลขาธกิ าร เหรัญญกิ และกรรมการอ่ืนอีก (๒) ผตู้ รวจการใหญ่ (๓) รองผตู้ รวจการใหญ่
และคณะลูกเสือไดใ้ ช้มาอีกไมน่ าน กิจการ ไมน่ อ้ ยกวา่ ๕ คน การแตง่ ตั้งถอดถอน (๔) ผตู้ รวจการจงั หวดั ลกู เสอื (๕) รอง
ลูกเสือก็เริ่มซบเซาลงเพราะสถานการณ์ ต�ำแหน่งกระท�ำได้โดยพระบรมราชโองการ ผู้ตรวจการจงั หวัดลกู เสอื (๖) ผ้ตู รวจการ
ทางการเมอื ง และสภาวะมหาสงครามโลก ให้อุปนายกเป็นผู้ด�ำเนินกิจการของสภา อ�ำเภอลกู เสือ (๗) รองผู้ตรวจการอ�ำเภอ
ครั้งทสี่ อง กรรมการกลางจัดการลกู เสอื แหง่ ชาติ และ ลกู เสอื (๘) ผู้กำ� กบั ลูกเสอื (๙) รองผกู้ ำ� กบั
ให้มีพนักงานเจ้าหน้าที่ลูกเสือประจ�ำกอง ลกู เสอื (๑๐) นายหมู่ลูกเสอื (๑๑) รอง
พระราชบญั ญัตลิ กู เสอื พ.ศ. ๒๔๙๐ อำ� นวยการสภากรรมการกลางเพอ่ื ปฏบิ ตั งิ าน นายหมู่ลูกเสอื
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้า ให้เรยี บร้อยตามสมควร
อยหู่ ัวภูมิพลอดลุ ยเดช การลกู เสือไทยไดเ้ ร่ิม ให้สภานายกท�ำหน้าท่ีเป็นประธาน
มีการฟืน้ ฟขู น้ึ ใหม่ หลังจากประสบสภาวะ ในการปกครองสว่ นภูมภิ าค คงจัด เปน็ ประธานคณะลกู เสอื แหง่ ชาตโิ ดยตำ� แหนง่
ซบเซามาหลายปี การปกครองเป็นจังหวัดลูกเสือและอ�ำเภอ และให้อุปนายกเป็นผู้ตรวจการใหญ่คณะ
ลกู เสือโดยตำ� แหน่งตามล�ำดับ และเปน็ นายก ลูกเสือแหง่ ชาติโดยตำ� แหน่ง
พระราชบัญญตั ิลกู เสอื พ.ศ. ๒๔๙๐ ของคณะกรรมการจงั หวดั ลูกเสือ หรอื นายก
ประกาศใชเ้ มอ่ื วนั ที่ ๑๓ มกราคม พ.ศ. ๒๔๙๐ คณะกรรมการอ�ำเภอลูกเสือแล้วแต่กรณี ในเรอ่ื งวนิ ัยก�ำหนดไว้ว่า ลูกเสือ
สาระส�ำคัญยังคงคล้ายกับพระราชบัญญัติ โดยล�ำดบั อีกด้วย ผบู้ งั คบั บญั ชาลกู เสอื และพนกั งานเจา้ หนา้ ที่
ลกู เสือ พุทธศกั ราช ๒๔๘๒ โดยแบ่งออก ลูกเสอื ตอ้ งปฏิบัตติ ามข้อบงั คับระเบียบ
เปน็ ๗ ลักษณะ รวมทัง้ สิน้ ๕๖ มาตรา พระราชบญั ญตั ฉิ บบั นี้ ระบวุ า่ ลกู เสอื แบบแผน และขนบธรรมเนยี มคณะลกู เสือ
มี ๓ ประเภท คอื ลกู เสอื สำ� รอง ลกู เสอื สามญั แห่งชาติ ถา้ ผใู้ ดฝ่าฝนื ใหถ้ ือว่าผนู้ ั้นผดิ วินยั
ได้ก�ำหนดความมุ่งหมายและวัตถุ- และลกู เสอื วสิ ามญั กบั กำ� หนดใหล้ กู เสอื สามญั ในการลงโทษเมอ่ื ผดิ วนิ ยั นัน้ มี ๓ สถาน คือ
ประสงคข์ องการลกู เสอื ไวว้ า่ ใหค้ ณะลกู เสอื มี ๔ ชั้น ลูกเสอื ตรี ลกู เสอื โท ลูกเสือเอก ๑. คาดโทษ ๒. ท�ำโทษ และคัดช่อื ออกจาก
แหง่ ชาตมิ สี ภาพเปน็ นติ บิ คุ คล มวี ตั ถปุ ระสงค์ ลูกเสอื หลวง ส่วนลูกเสือสำ� รองและลกู เสอื ทะเบยี นลกู เสือ
เพอ่ื ฝกึ และอบรมอนชุ นใหเ้ ปน็ พลเมอื งดี ตาม วิสามญั มชี น้ั เดียว
จารตี ประเพณบี ้านเมืองและนานาชาติ ในส่วนความดีความชอบ ไดก้ ำ� หนด
คุณสมบัติของผู้ท่ีจะสมัครเข้าลูกเสือ ให้มีเหรียญลูกเสือสรรเสริญเป็นเครื่องราช
กำ� หนดใหพ้ ระมหากษตั รยิ ์ ทรงดำ� รง จะต้องมีอายุนับตามปฏิทินย่างเข้าปีที่แปด อสิ ริยาภรณ์ ส�ำหรับพระราชทานแก่ลกู เสอื
ต�ำแหน่งบรมราชูปถัมภ์คณะลูกเสือแห่งชาติ เป็นอย่างน้อย และได้รบั ความยนิ ยอมของ เป็นบ�ำเหนจ็ ในความดคี วามชอบ ซงึ่ มีอยู่
ให้มีสภากรรมการกลางลูกเสือแห่งชาติ บดิ ามารดา หรอื ผปู้ กครองเปน็ ลายลักษณ์ ๓ ช้นั ดว้ ยกัน ตามลกั ษณะแหง่ การกระทำ�
เป็นผ้มู ีอ�ำนาจหนา้ ทีใ่ นการดังท่เี คยมา อักษร คุณความดนี น้ั ๆ
52
และไดเ้ พม่ิ เหรยี ญลกู เสอื สดดุ ี ใหเ้ ปน็ ๒๔๘๖” ในวนั ที่ ๑๓ มกราคม พุทธศกั ราช ฟน้ื ฟขู น้ึ อกี วาระหนง่ึ พรอ้ มกบั การสน้ิ สญู ของ
เครอ่ื งราชอสิ รยิ าภรณ์ ไวส้ ำ� หรบั พระราชทาน ๒๔๙๐ เชน่ กัน องค์การยุวชนทหารท่ีเคยถูกก่อตั้งขึ้นมาคู่กับ
แกผ่ ู้บงั คับบญั ชาลกู เสือ พนกั งานเจ้าหนา้ ที่ คณะลกู เสอื แหง่ ชาติ ในปพี ทุ ธศกั ราช ๒๔๘๖
ลูกเสอื และบคุ คลอ่นื ๆ ที่มีอปุ การคณุ ถึง ตามนัยแห่งพระราชบัญญัติฉบับน้ี โดยก�ำหนดให้ “ลูกเสือ” เปน็ สว่ นหนึง่ ของ
ขนาดหรือไดอ้ ุทิศกำ� ลงั กาย กำ� ลงั ความคดิ ยอ่ มหมายความวา่ การลูกเสือนัน้ ไดก้ ลับมา องคก์ รยวุ ชนทหาร
ในการประกอบกิจให้บังเกิดคุณประโยชน์
แก่การลูกเสอื ในอกี โสตหนึ่งดว้ ย
ให้หน่วยลูกเสือจัดให้มีแผ่นทองไว้
สำ� หรบั ประกาศชอื่ ลกู เสอื ผมู้ คี วามดคี วามชอบ
ท่ีสมควรไดร้ ับการยกย่องด้วย
ความในมาตรา ๕๖ แหง่ ลักษณะ ๗
อนั เปน็ บทเฉพาะกาล และเปน็ มาตราสดุ ทา้ ย
ที่เป็นบทส�ำคัญตอนหนึ่งเนื่องด้วยการรื้อฟื้น
ขึน้ มาใหมข่ องคณะลูกเสอื แหง่ ชาติ ดังความ
ต่อไปนี้
“มาตรา ๕๖ ให้บรรดาทรัพย์สนิ
ทั้งสิ้นรวมตลอดทั้งสินทรัพย์ และหนสี้ นิ
เก่ียวเนื่องกับทรัพย์สินของคณะลูกเสือ
แหง่ ชาติ ซง่ึ ไดโ้ อนใหเ้ ปน็ ขององคก์ ารยวุ ชน
แหง่ ชาติ ตามพระราชบญั ญตั ยิ วุ ชนแหง่ ชาติ
พทุ ธศกั ราช ๒๔๘๖ ตกเปน็ กรรมสิทธขิ อง
คณะลกู เสอื แหง่ ชาตติ ามพระราชบญั ญตั นิ ”้ี
ในขณะท่ีได้มีพระบรมราชโองการ
ประกาศใช้ “พระราชบญั ญัติลูกเสอื พ.ศ.
๒๔๙๐” น้ี ก็ได้ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ
ใหป้ ระกาศใช้ “พระราชบญั ญตั ยิ กเลกิ พระราช
บัญญัติยุวชนทหารแห่งชาติ พทุ ธศักราช
53
พระราชบญั ญัตลิ ูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๗ นายกรฐั มนตรเี ปน็ สภานายก รองนายกรฐั มนตรี แห่งชาติโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เหตทุ ตี่ อ้ งประกาศใชพ้ ระราชบญั ญตั นิ ้ี เปน็ อปุ นายก รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษา- วางระเบียบแบบแผนคณะลกู เสอื แห่งชาติ
เน่ืองด้วยกฎหมายว่าด้วยเร่ืองลูกเสือแต่เดิม ธิการ รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย
มานนั้ ไม่เหมาะสมดว้ ยเหตุหลายประการ ปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร อธบิ ดกี รมการ ให้มีส�ำนักงานคณะกรรมการบริหาร
เช่น สภากรรมการจัดการลูกเสอื แห่งชาติ ปกครอง ผวู้ า่ ราชการจงั หวัด เป็นกรรมการ ลกู เสอื แหง่ ชาติ โดยมเี ลขาธกิ ารคณะกรรมการ
มอี ำ� นาจหนา้ ทท่ี งั้ ดา้ นนโยบายและบรหิ าร มไิ ด้ โดยต�ำแหน่ง และกรรมการผทู้ รงคณุ วุฒอิ ีก บรหิ ารลกู เสอื แห่งชาติ เป็นผบู้ ังคับบัญชา
มีบทบัญญัติก�ำหนดระยะเวลาให้กรรมการ ไม่น้อยกว่าสามสบิ คน แตไ่ มเ่ กนิ หา้ สบิ คน รบั ผิดชอบและใหม้ ีเจา้ หนา้ ทีต่ ามสมควร
พ้นจากต�ำแหนง่ ซ่ึงเป็นเหตแุ ห่งความล่าชา้ ซง่ึ ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ ฯ แตง่ ต้ัง อธิบดี
ในการบริหารงาน พระราชบญั ญตั ลิ ูกเสอื กรมพลศึกษา เป็นกรรมการและเลขาธิการ การปกครองลูกเสือในส่วนภูมิภาค
พ.ศ. ๒๕๐๗ น้ี จงึ ไดแ้ ยกงานนโยบายและ ไดจ้ ัดเปน็ ลกู เสอื จงั หวัด ลกู เสืออ�ำเภอ โดยมี
งานบริหารงานลกู เสือออกจากกัน และเพ่ือ สภาลกู เสอื แหง่ ชาตนิ ี้ มอี ำ� นาจหนา้ ที่ คณะกรรมการลูกเสือจงั หวดั มีผวู้ า่ ราชการ
ความเจรญิ รุ่งเรืองแห่งกิจการลูกเสอื จงึ ได้ คือ จังหวัดเป็นประธานคณะกรรมการลูกเสือ
อาศัยกำ� ลังจากทางราชการเป็นสำ� คญั จึงได้ ๑. วางนโยบายเพอ่ื ความมน่ั คง และ จังหวัด และมีคณะกรรมการลูกเสอื อำ� เภอ
มบี ทบญั ญตั ใิ หน้ ายกรฐั มนตรี รฐั มนตรวี า่ การ ความเจริญก้าวหน้าของคณะลกู เสือแห่งชาติ มีนายอ�ำเภอเป็นประธานคณะกรรมการ
กระทรวงศกึ ษาธิการ ฯลฯ เป็นกรรมการ ๒. พิจารณารายงานประจ�ำปีของ ลกู เสอื อำ� เภอ
โดยตำ� แหนง่ คณะลูกเสือแห่งชาติ
๓. ใหค้ ำ� แนะนำ� ในการปฏิบัตงิ าน สว่ นงานบริหารนน้ั ใหผ้ ูว้ า่ ราชการ
พระราชบัญญัตฉิ บับใหม่น้ไี ดก้ �ำหนด ของคณะกรรมการบรหิ ารลกู เสือแหง่ ชาติ จังหวัดเปน็ ผูอ้ ำ� นวยการลูกเสือจงั หวัด และ
ให้พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของ ศกึ ษาธกิ ารจงั หวดั เปน็ รองผอู้ �ำนวยการลกู เสอื
คณะลกู เสือแห่งชาติเป็นคร้ังแรก ก�ำหนดให้ ในสว่ นงานบรหิ ารลูกเสอื นน้ั ให้มี จงั หวัด มีหน้าทีบ่ รหิ ารงานลกู เสือในจงั หวดั
คณะลกู เสอื แหง่ ชาตปิ ระกอบดว้ ยบรรดาลกู เสอื กรรมการบรหิ ารลกู เสอื แหง่ ชาติ ประกอบดว้ ย
ท้ังปวง ผู้บงั คบั บญั ชาลูกเสอื ผตู้ รวจการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเป็น ส่วนลูกเสืออ�ำเภอให้นายอ�ำเภอเป็น
ลกู เสอื กรรมการลกู เสอื และเจา้ หนา้ ทล่ี กู เสอื ประธาน ปลัดกระทรวงศึกษาธิการเป็น ผู้อำ� นวยการลกู เสอื โดยมีศึกษาธกิ ารอ�ำเภอ
คงสถานะเป็นนติ บิ คุ คล มวี ัตถุประสงคเ์ พ่อื รองประธาน และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒอิ กี เป็นรองผู้อ�ำนวยการลูกเสืออ�ำเภอมีหน้าที่
ฝึกอบรมบ่มนิสัยลูกเสือให้เป็นพลเมืองดี ไมเ่ กินสิบหา้ คนซึง่ สภานายกแต่งต้ัง อธิบดี บริหารงานลกู เสอื ในอำ� เภอ
ตามจารีตประเพณีบ้านเมืองและอุดมคติ กรมพลศึกษาเป็นกรรมการและเลขาธิการ
ของลูกเสือ โดยกรรมการบรหิ ารลกู เสอื แหง่ ชาติ มอี ำ� นาจ เรม่ิ มกี ารแบง่ ประเภทลกู เสอื ออกเปน็
หน้าท่ี เชน่ ด�ำเนินงานตามวตั ถุประสงค์ของ ๔ ประเภท คอื ลูกเสอื ส�ำรอง ลูกเสอื สามัญ
พระราชบัญญัติฉบับน้ีได้เปลี่ยน คณะลูกเสือแห่งชาติและตามนโยบายของ ลกู เสอื สามญั รุ่นใหญ่ และลกู เสือวิสามัญ
รูปแบบในส่วนการปกครองกลางใหม่ท้ังหมด สภาลกู เสือแหง่ ชาติ ส่งเสริมความสัมพันธ์
โดยใหม้ สี ภาลกู เสอื แห่งชาติ ประกอบด้วย กบั คณะลกู เสอื นานาชาติ ออกขอ้ บงั คบั ลกู เสอื
54
ลกู เสอื สำ� รองนน้ั แบง่ ออกเปน็ ๓ ชนั้ ก�ำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวง เรื่องวินัยได้แยกออกไปเป็นข้อบังคับ
คือ ดาวดวงท่ี ๑ ดาวดวงท่ี ๒ และดาวดวง ศึกษาธกิ ารเปน็ ผู้อ�ำนวยการใหญ่ และปลัด คณะลกู เสอื แหง่ ชาตแิ ทน โดยก�ำหนดการ
ท่ี ๓ กระทรวงศกึ ษาธกิ ารเปน็ รองผอู้ ำ� นวยการใหญ่ ลงโทษเมอื่ ลกู เสอื ไดก้ ระทำ� ผดิ วนิ ยั ไว้ ๓ สถาน
การแตง่ ตง้ั บคุ คลอนื่ เปน็ ผบู้ งั คบั บญั ชาลกู เสอื คือ ๑. ตักเตอื น ๒. ท�ำโทษ ๓. คดั ช่อื
ลูกเสอื สามญั แบ่งออกเป็น ๓ ช้นั ให้เป็นไปตามข้อบังคบั คณะลูกเสอื แหง่ ชาติ ออกจากทะเบียน
คอื ลูกเสือตรี ลกู เสือโท ลกู เสือเอก และ
อาจจดั ใหม้ ลี ูกเสือเป็นเหล่า คอื ลกู เสือ ก�ำหนดต�ำแหน่งผู้ตรวจการลูกเสือ ในส่วนความดคี วามชอบ ไดก้ ำ� หนด
เหล่าสมทุ ร และลกู เสอื เหล่าอากาศได้ ไว้ดงั น้ี (๑) ผู้ตรวจการใหญพ่ เิ ศษ (๒) ผู้ ให้มีเหรียญลูกเสือสรรเสริญเป็นเครื่องราช
ตรวจการใหญ่ (๓) รองผู้ตรวจการใหญ่ อสิ ริยาภรณ์ สำ� หรบั พระราชทานแก่ลกู เสอื
ลกู เสือสามัญรนุ่ ใหญ่ มชี ัน้ เดยี ว แต่ (๔) ผู้ตรวจการลูกเสือ ประจ�ำส�ำนักงาน ผ้บู งั คบั บัญชาลูกเสือ ผู้ตรวจการลูกเสือ
อาจจัดใหม้ ลี กู เสือเปน็ เหล่า คอื ลูกเสอื คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ กรรมการลูกเสอื และเจา้ หนา้ ท่ลี ูกเสอื เปน็
เหลา่ สมทุ ร และลูกเสือเหลา่ อากาศได้ (๕) รองผู้ตรวจการลูกเสือ ประจ�ำสำ� นกั งาน บ�ำเหน็จในความดคี วามชอบ ซึง่ มีอยู่ ๓ ช้ัน
คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ ดว้ ยกนั ตามลกั ษณะแหง่ การกระทำ� คณุ ความดี
ลูกเสอื วสิ ามญั แบง่ ออกเป็น ๒ ช้นั (๖) ผชู้ ว่ ยผตู้ รวจการลกู เสอื ประจำ� สำ� นกั งาน นั้นๆ
คอื เตรยี มลูกเสอื วสิ ามัญ (ระยะทดลอง) และ คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ
ลกู เสอื วสิ ามญั (ตอ้ งไดเ้ ขา้ พธิ ปี ระจำ� กองแลว้ ) (๗) ผตู้ รวจการลกู เสอื จงั หวดั (๘) รองผตู้ รวจการ ใหม้ เี หรยี ญลกู เสอื สดดุ ี ใหเ้ ปน็ เครอื่ ง
และอาจจัดใหม้ ลี กู เสือเป็นเหล่า คือ ลูกเสอื ลกู เสอื จงั หวดั (๙) ผู้ช่วยผตู้ รวจการลูกเสือ ราชอสิ รยิ าภรณ์ ไวส้ �ำหรับพระราชทานแก่
เหลา่ สมุทร และลกู เสือเหลา่ อากาศได้ จังหวัด (๑๐) ผตู้ รวจการลกู เสอื อ�ำเภอ ผ้บู ังคบั บัญชาลูกเสอื ผตู้ รวจการลูกเสือ
(๑๑) รองผตู้ รวจการลกู เสอื อำ� เภอ (๑๒) ผชู้ ว่ ย กรรมการลูกเสือ และเจา้ หน้าท่ีลกู เสือ และ
ตำ� แหนง่ ผบู้ งั คบั บญั ชาลกู เสอื กำ� หนด ผตู้ รวจการลกู เสืออ�ำเภอ บุคคลอืน่ ๆ ทมี่ ีอุปการคุณถงึ ขนาด หรอื ได้
ไว้ดงั น้ี (๑) ผู้อ�ำนวยการใหญ่ (๒) รอง อทุ ศิ กำ� ลงั กาย กำ� ลงั ความคดิ ในการประกอบกจิ
ผอู้ ำ� นวยการใหญ่ (๓) ผชู้ ว่ ยผอู้ ำ� นวยการใหญ่ ก�ำหนดให้นายกรัฐมนตรี เปน็ ผู้ ให้บังเกดิ คณุ ประโยชนแ์ กก่ ารลูกเสือ
(๔) ผอู้ ำ� นวยการลูกเสอื จังหวดั (๕) รอง ตรวจการใหญพ่ ิเศษ รองนายกรัฐมนตรี และ
ผอู้ ำ� นวยการลกู เสอื จงั หวดั (๖) ผอู้ ำ� นวยการ รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย เปน็ กับเพิ่มให้มีเข็มสมนาคุณไว้ส�ำหรับ
ลกู เสอื อำ� เภอ (๗) รองผอู้ ำ� นวยการลกู เสอื อำ� เภอ ผตู้ รวจการใหญ่ ปลดั กระทรวงมหาดไทยและ ตอบแทนผู้มีจิตศรัทธาบริจาคเงินหรือ
(๘) ผอู้ �ำนวยการลูกเสือโรงเรียน (๙) รอง อธบิ ดกี รมการปกครอง เปน็ รองผตู้ รวจการใหญ่ ทรัพย์สินอย่างอ่ืนเพ่ือบ�ำรุงการลูกเสือ
ผู้อำ� นวยการลูกเสอื โรงเรยี น (๑๐) ผู้กำ� กับ ปลัดกระทรวงมหาดไทยและอธิบดีกรมการ เขม็ สมนาคุณน้ีมี ๔ ชั้น ลักษณะของเข็ม
กลุ่มลกู เสือ (๑๑) รองผู้ก�ำกบั กลมุ่ ลกู เสือ ปกครอง เปน็ รองผตู้ รวจการใหญ่ การแตง่ ตงั้ สมนาคุณเข็มลูกเสือสมนาคุณมีลักษณะ
(๑๑) ผู้กำ� กับลูกเสอื (๑๒) รองผู้ก�ำกับลูกเสอื บุคคลอ่ืนเป็นผู้ตรวจการลูกเสือให้เป็นไป เปน็ รปู หนา้ เสอื ดุนนูน ท�ำดว้ ยโลหะตามชน้ั
(๑๒) นายหมลู่ กู เสอื (๑๓) รองนายหมลู่ กู เสอื ตามขอ้ บงั คบั คณะลกู เสอื แห่งชาติ ประกอบวชริ ะ และชอ่ ชยั พฤกษ์สเี งินท�ำดว้ ย
55
โลหะ ใต้หนา้ เสือมโี บวพ์ ้ืนสดี �ำมอี กั ษรสที อง พระราชบญั ญัตลิ ูกเสือ (ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ. และความมั่นคงของประเทศชาติ อีกท้ัง
จารึกคำ� วา่ “ลูกเสือสมนาคุณ” ประดบั บน ๒๕๐๙ กิจการเนตรนารีก็มีความเจริญก้าวหน้า
แถบโบวพ์ นื้ สเี หลอื งขอบสดี ำ� ประดบั ทอี่ กเสอื้ ดว้ ยพระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื พ.ศ. พระราชบญั ญตั ลิ กู เสอื พ.ศ. ๒๕๐๗ รายละเอยี ด
ดา้ นขวาเหนอื กระเปา๋ ในการบรจิ าคเงนิ หรอื ๒๕๐๗ รายละเอยี ดในบางมาตราไมช่ ัดเจน ในบางมาตราไมช่ ดั เจนเท่าที่ควร จงึ ได้ตรา
ทรพั ยส์ ิน ชว่ ยเหลอื กจิ การลูกเสือรวมกนั เทา่ ทค่ี วร จงึ ไดต้ ราพระราชบญั ญตั ิ (ฉบบั ท่ี ๒) พระราชบัญญตั ิ (ฉบบั ที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๘ ข้ึน
เปน็ คณะ ใหจ้ ดั ท�ำโลช่ นิดตัง้ และมีหนงั สอื พ.ศ. ๒๕๐๙ ขึน้ ประกาศใช้ ณ วันท่ี ๙ ประกาศใช้ ณ วนั ที่ ๑๔ ตลุ าคม พุทธศักราช
ส�ำคัญคู่กบั เข็มลกู เสอื สมนาคณุ แตล่ ะช้ันดว้ ย กันยายน พุทธศกั ราช ๒๕๐๙ ๒๕๒๘
เงือ่ นไขในการให้เข็มลูกเสือสมนาคุณ ให้
เป็นไปตามขอ้ บงั คบั คณะลูกเสอื แหง่ ชาติ โดยเน้นห้ามมิให้ผู้ใดจัดท�ำหรือน�ำ โดยปรับปรุงวัตถุประสงค์ของคณะ-
เขา้ มาในราชอาณาจักร เพือ่ จำ� หน่ายวัตถุ ลูกเสือแห่งชาติให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์
พระราชบัญญัติน้ีได้ยกเลิกการใช้ บางอยา่ งทเ่ี กย่ี วแก่เครอ่ื งแบบลูกเสือ ควร ของการลกู เสอื สากลทัว่ โลก ระบุใหช้ ัดเจน
แผ่นทองประกาศช่ือลูกเสือผู้มีความดี จะหา้ มรวมถงึ รปู ตราหรอื เครอื่ งหมายอนั เปน็ ถึงการพัฒนาลูกเสือเพื่อให้เป็นพลเมืองดี
ความชอบท่ีสมควรได้รับการยกย่องในท่ีต้ัง ส่วนหนึ่งส่วนใดของเครื่องแบบลูกเสือหรือ มีความรับผิดชอบในการสร้างสรรค์สังคมให้
หนว่ ยลูกเสอื และไดเ้ พิม่ บทลงโทษสำ� หรบั ประกอบเคร่ืองแบบลูกเสือตามที่ก�ำหนด มคี วามเจรญิ กา้ วหนา้ เพอื่ ความสงบสขุ และ
ผใู้ ดที่จดั ท�ำ น�ำเขา้ มาในราชอาณาจักรเพอ่ื หา้ มไวใ้ นกฎกระทรวง เวน้ แตจ่ ะไดร้ บั อนญุ าต ความม่นั คงของประเทศชาติ
จำ� หนา่ ยซง่ึ เครอ่ื งหมายลกู เสอื ตอ้ งระวางโทษ จากคณะลูกเสอื แหง่ ชาติเทา่ นัน้ จึงได้ตรา
ปรบั ไมเ่ กินสองพันบาท หรือจ�ำคุกไมเ่ กนิ พระราชบญั ญตั ินข้ี ึน้ มาตรา ๔ ให้ยกเลกิ ได้มีการบัญญัติกิจการเนตรนารี
สองปี หรอื ทงั้ จำ� ทง้ั ปรบั อนั เปน็ การคมุ้ ครอง ความในมาตรา ๕๔ แห่งพระราชบญั ญตั ิ ให้เป็นส่วนหนึ่งของคณะลูกเสือแห่งชาติ
ทรัพย์สินและลิขสิทธิ์ในเคร่ืองหมายลูกเสือ ลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๗ และใชข้ ้อความต่อไป ความว่า ลูกเสอื ทีเ่ ป็นหญงิ อาจใชช้ ื่อเรียกวา่
เป็นฉบบั แรก นแี้ ทน “มาตรา ๕๔ ผใู้ ดฝา่ ฝืนมาตรา ๔๓ เนตรนารี หรอื ชือ่ อื่น ซ่ึงได้รับความเห็นชอบ
ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาทหรือ จากคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ
และในขอ้ สดุ ทา้ ยไดร้ ะบเุ อาผดิ กบั ผใู้ ด จ�ำคุกไม่เกินหนงึ่ ปี หรือทง้ั ปรบั ทงั้ จ�ำ” แทน และบรรดาค�ำว่าลูกเสือในพระราชบัญญัตินี้
ทแ่ี ต่งเครื่องแบบลูกเสือโดยไม่มีสิทธิเพ่ือให้ ใหห้ มายความถงึ ลกู เสอื ท่เี ป็นหญงิ ด้วย
บคุ คลอนื่ เชอ่ื วา่ ตนมสี ทิ ธิ หรอื แตง่ เลยี นแบบ พระราชบญั ญัตลิ ูกเสือ (ฉบบั ท่ี ๓) พ.ศ.
เครื่องแบบลูกเสือ เพอ่ื ให้บคุ คลอน่ื เช่อื ว่าตน ๒๕๒๘ เพ่ิมจ�ำนวนกรรมการในสภาลูกเสือ
เปน็ ลกู เสือ ผู้บงั คบั บัญชาลูกเสอื ผ้ตู รวจการ ด้วยวัตถุประสงค์ของคณะลูกเสือ แหง่ ชาติ คณะกรรมการบรหิ ารลกู เสอื แหง่ ชาติ
ลกู เสอื กรรมการลกู เสอื หรอื เจา้ หนา้ ทล่ี กู เสอื แห่งชาติยังไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของ คณะกรรมการลกู เสอื จังหวดั คณะกรรมการ
ต้องระวางโทษปรับไม่เกนิ ห้ารอ้ ยบาท หรือ การลกู เสอื สากล และยงั มิได้ระบใุ หช้ ดั เจน ลูกเสอื อำ� เภอ ด้วยกจิ การลูกเสอื เปน็ งาน
จ�ำคุกไมเ่ กินสามเดือนหรอื ทัง้ จำ� ท้งั ปรบั ถึงการพัฒนาลูกเสือเพื่อให้เป็นพลเมืองดี ที่ต้องอาศัยความร่วมมือและสนับสนุนจาก
มีความรับผิดชอบในการสร้างสรรค์สังคม ส่วนราชการและบุคคลซ่ึงเก่ียวข้องด้วย
ให้มคี วามเจรญิ กา้ วหนา้ เพ่ือความสงบสขุ จ�ำนวนมาก
56
ได้มีการเพิ่มอ�ำนาจหน้าท่ีคณะ- ชนั้ ๑ ใหม้ เี ขม็ วชริ ะ ทำ� ดว้ ยโลหะเงนิ ให้มีเคร่ืองราชอิสริยาภรณ์อันเป็น
กรรมการบรหิ ารลกู เสือแหง่ ชาติ ให้มอี �ำนาจ ประดับที่แพรแถบตรงที่ก่ึงกลางในแนวดิ่ง สริ ยิ ่ิงรามกีรติ ลูกเสือสดุดชี ้ันพิเศษ เปน็
ดูแลกจิ การลกู เสอื ชาวบา้ นด้วย เนอื่ งจาก ๑ เข็ม ดวงดารา ดา้ นหนา้ มลี ักษณะรูปไข่ พ้นื ลงยา
กจิ การลกู เสือชาวบ้านได้ยดึ เอาหลกั การและ ชัน้ ๒ ใหม้ ีเข็มหน้าเสือ ทำ� ด้วย สนี �้ำเงนิ ขนาดกวา้ ง ๒.๕ เซนตเิ มตร ยาว
อดุ มการณข์ องคณะลูกเสือแห่งชาติ เปน็ โลหะเงิน ประดบั ทแี่ พรแถบตรงทีก่ ง่ึ กลาง ๓.๓ เซนติเมตร กลางดวงตรามีหนา้ เสือ
แนวอุดมการณ์ในการฝึกหัดอบรมประชาชน ในแนวด่ิง ๑ เขม็ ประกอบวชิระเงินล้อมด้วยเม็ดไข่ปลาสีทอง
ทุกระดับชั้นอาชพี ใหเ้ กดิ ความสามคั คี ชัน้ ๓ ไม่มีเข็มวชิระและหน้าเสือ และรัศมีเงินโดยรอบแปดแฉกค่ันด้วย
ปรองดองในหมคู่ ณะ เพือ่ ยงั ประโยชน์แก่ ประดบั ท่ีแพรแถบ กระจังสที อง เบ้ืองบนมพี ระมหามงกุฎรศั มี
ประเทศชาติบ้านเมอื ง กับใหส้ ำ� นึกในความ ฉลุโปร่งและเลข “๙” สที อง ด้านหลงั กลาง
จงรกั ภักดีต่อสถาบันชาติ ศาสนา และ พระราชบัญญตั ิลกู เสือ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ดวงตราเป็นดมุ พื้นลงยาสมี ว่ ง มีรูปตรา
พระมหากษตั ริย์ การบริหารงานของลูกเสอื ๒๕๓๐ ของคณะลกู เสอื โลก เบอ้ื งลา่ งมอี กั ษรสเี งนิ วา่
ชาวบา้ น มขี อบเขตกวา้ งขวางทวั่ ประเทศ และ เนอ่ื งในโอกาสครบรอบ ๗๕ ปี แหง่ การ “เราจะทำ� นบุ ำ� รงุ กจิ การลกู เสอื สบื ไป” ทขี่ อบ
ข้ึนตรงต่อศูนย์ปฏิบัติการลูกเสือชาวบ้าน ท่ีพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนบนของดวงตรามีห่วงห้อยแพรแถบ
ยังไม่มีกฎหมายฉบับใดรองรับ จึงสมควรที่ ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ พระราชทาน ส�ำหรับคลอ้ งคอ ขนาดกว้าง ๔ เซนตเิ มตร
คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ จะได้ กำ� เนดิ กจิ การลกู เสอื ไทย ในปพี ุทธศกั ราช มรี ว้ิ เหลืองกวา้ ง ๒.๒ เซนตเิ มตร อยกู่ ลาง
รบั ไวเ้ ปน็ สว่ นหนงึ่ ในคณะลกู เสอื แหง่ ชาตดิ ว้ ย ๒๕๒๙ และเพ่อื เปน็ การเฉลิมพระเกียรติ รมิ ทั้งสองข้างมรี ว้ิ สีขาวกวา้ ง ๓ มิลลเิ มตร
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล และริ้วด�ำกวา้ ง ๖ มิลลิเมตร
พระราชบัญญัติฉบับน้ีได้เพิ่มชั้น อดลุ ยเดช ในวโรกาสที่ทรงเจรญิ พระชนม
เหรียญลูกเสือสดุดีจากเดิมท่ีอยู่อยู่เพียง พรรษา ๕ รอบ คณะกรรมการบรหิ ารลูกเสือ พระราชบญั ญตั ิลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๕๑
ชั้นเดยี ว ไดเ้ พ่ิมขึ้นเป็น ๓ ชน้ั เพอ่ื เปน็ การ แห่งชาติจึงขอพระบรมราชานุญาตสร้าง เมื่อได้มีการปฏิรูปโครงสร้างระเบียบ
ส่งเสริมก�ำลังใจให้แก่ผู้ที่ได้อุทิศก�ำลังกาย เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริย่ิงรามกีรติ บริหารราชการ และการจัดการศกึ ษาของ
ก�ำลังความคิดในการประกอบกิจกรรมให้ ลูกเสอื สดุดชี ั้นพิเศษ สำ� หรบั พระราชทาน กระทรวงศึกษาธิการข้ึนตามพระราชบัญญัติ
บังเกิดคุณประโยชน์แก่การลูกเสืออย่างยิ่ง แก่ผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญลูกเสือ ระเบยี บบรหิ ารราชการ กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
ท้ังนี้เพื่อเป็นการท�ำนุบ�ำรุงส่งเสริมให้กิจการ สดดุ ชี ้ันท่ี ๑ และได้มอี ุปการคุณชว่ ยเหลอื พ.ศ. ๒๕๔๖ ทำ� ใหก้ ารบรหิ ารงานของ
ลูกเสอื มีความเจรญิ ก้าวหน้ายิ่งขึ้น ตาม กจิ การลูกเสืออยา่ งต่อเนือ่ งไมน่ ้อยกว่า ๕ ปี ส่วนราชการที่เก่ียวข้องกับกิจการลูกเสือ
หลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการบริหารลูกเสือ นับแต่วันที่ได้รับพระราชทานเหรียญลูกเสือ เปล่ียนแปลงไป ประกอบกับกฎหมายวา่
แห่งชาตกิ �ำหนด เหรยี ญสดุดีน้ีคงมลี ักษณะ สดุดชี นั้ ๑ ทั้งน้ี เพ่อื ส่งเสริมกำ� ลังใจแก่ ด้วยลูกเสือได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานและ
สัณฐานเหมอื นเดมิ ใช้ประดบั ทีเ่ สื้อเหนือปก ผู้อุทิศตนให้แก่กิจการลูกเสืออย่างแท้จริง ไมส่ อดคล้องกับสภาพการณใ์ นปจั จบุ ัน จึง
กระเบ้อื งซ้าย จงึ ไดต้ ราพระราชบัญญตั ิลูกเสือ (ฉบบั ท่ี ๔) สมควรปรับปรุงบทบัญญัติของกฎหมาย
พ.ศ. ๒๕๓๐ ประกาศใชเ้ มือ่ วนั ท่ี ๒๘ ดงั กลา่ ว เพอ่ื กำ� หนดการดำ� เนนิ การของลกู เสอื
พฤศจกิ ายน พุทธศักราช ๒๕๓๐ องคป์ ระกอบและอำ� นาจหนา้ ทขี่ องคณะลกู เสอื
57
ก�ำหนดให้พระมหากษัตริย์ทรงเป็น
ประมขุ ของคณะลกู เสอื แหง่ ชาติ ใหก้ ระทรวง
ศึกษาธิการ มีหนา้ ท่ีส่งเสริมงานของคณะ-
ลกู เสอื แหง่ ชาติ ใหม้ กี รรมการสภาลกู เสอื ไทย
กรรมการบรหิ ารลูกเสอื แหง่ ชาติ กรรมการ
ลกู เสอื จงั หวดั และกรรมการลกู เสอื เขตพน้ื ท่ี
การปกครองให้มีสภาลูกเสือไทย
ประกอบด้วย นายกรัฐมนตรเี ปน็ สภานายก
รองนายกรฐั มนตรเี ปน็ อปุ นายก และมกี รรมการ
โดยต�ำแหน่ง ประกอบดว้ ยข้าราชการจาก
ทกุ ภาคส่วนทางด้านการศึกษา การปกครอง
และการทหาร รวมท้งั ผู้อ�ำนวยการศูนย์
ปฏิบตั กิ ารลกู เสอื ชาวบา้ น และกรรมการ
ผู้ทรงคุณวุฒิไม่เกินแปดสิบคนซ่ึงทรงพระ
กรณุ าโปรดเกลา้ ฯ แตง่ ตงั้ ตามพระราชอธั ยาศยั
แหง่ ชาติ คณะกรรมการบรหิ ารลกู เสอื แหง่ ชาติ ที่ได้มีการตราแก้ไขในพระราชบัญญัติลูกเสือ สภาลูกเสือไทยอาจมีสภานายก
คณะกรรมการลูกเสอื จังหวัด และคณะ- (ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๙ พระราชบญั ญัติ กติ ตมิ ศกั ดิ์ อปุ นายกกติ ตมิ ศกั ดิ์ และกรรมการ
กรรมการลกู เสอื เขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษา ตลอดจน ลกู เสือ (ฉบบั ที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๘ พระราช กติ ตมิ ศกั ด์ิ ซงึ่ จะไดท้ รงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ
สมควรก�ำหนดภารกิจให้สอดคล้องกับการ บญั ญตั ิลูกเสอื (ฉบับท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๓๐ แตง่ ต้ัง
ลกู เสอื ของนานาประเทศ ทงั้ นี้ เพอื่ ใหก้ าร
ลูกเสือมีความเจริญก้าวหน้าและสร้างความ ในสว่ นท่ไี ดแ้ ก้ไขเพ่ิมเติม ได้ก�ำหนด ใหเ้ ลขาธกิ ารสำ� นกั งานลกู เสอื แหง่ ชาติ
สามัคคีแก่คนในชาติ จึงจ�ำเปน็ ต้องตรา ใหค้ ณะลกู เสอื แหง่ ชาติ ประกอบดว้ ย บรรดา เป็นกรรมการและเลขานุการ รองเลขาธิการ
พระราชบัญญัติลูกเสือ พ.ศ. ๒๕๕๑ น้ีข้นึ ลูกเสือทั้งปวงและบุคลากรทางการลูกเสือ และผู้ช่วยเลขาธิการส�ำนักงานลูกเสือแห่งชาติ
ประกาศใชเ้ มอื่ วนั ท่ี ๒๖ กมุ ภาพนั ธ์ พทุ ธศกั ราช มีวัตถุประสงค์เพ่ือพัฒนาลูกเสือท้ังหลาย เป็นผ้ชู ่วยเลขานุการ ในสภาลูกเสือไทยด้วย
๒๕๕๑ ทง้ั ทางกาย สติปัญญา จติ ใจ และศีลธรรม
ใหเ้ ปน็ พลเมอื งดี มคี วามรบั ผดิ ชอบ และชว่ ย ให้มีคณะกรรมการบริหารลูกเสือ
พระราชบัญญัติฉบับน้ีได้เพ่ิมเติม สรา้ งสรรคส์ งั คมใหเ้ กิดความสามคั คี และมี แหง่ ชาติ เป็นองค์กรบรหิ ารของคณะลูกเสอื
รายละเอยี ดเลก็ นอ้ ย แตค่ งความเดมิ สว่ นใหญ่ ความเจริญกา้ วหน้า ทัง้ นี้ เพ่ือความสงบสขุ แหง่ ชาติ รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงศกึ ษาธกิ าร
ในพระราชบญั ญัตลิ ูกเสือ พ.ศ. ๒๕๐๗ กับ และความมน่ั คงของประเทศชาติ เป็นประธานกรรมการ มขี ้าราชการทางด้าน
58
การศึกษา และผ้อู �ำนวยการศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ าร บ�ำเหน็จความดีความชอบในกิจการ ถดั จากรวิ้ สดี ำ� เปน็ รวิ้ สขี าวกวา้ ง ๒ มลิ ลเิ มตร
ลกู เสอื ชาวบ้าน เปน็ กรรมการโดยต�ำแหน่ง ลกู เสอื ประกอบดว้ ย เคร่อื งราชอสิ รยิ าภรณ์ และรว้ิ สเี หลอื งอยู่ริมแพรแถบกวา้ ง ๔.๕
คณะกรรมการบรหิ ารลกู เสอื แหง่ ชาติ แตง่ ตงั้ อนั เปน็ สริ ยิ ิ่งรามกีรติ ลูกเสอื สดุดชี นั้ พิเศษ มิลลิเมตร ประดบั ท่อี กเสือ้ เหนือปกกระเปา๋
กรรมการผทู้ รงคณุ วฒุ จิ ำ� นวนไมเ่ กนิ สบิ หา้ คน เหรยี ญลกู เสือสรรเสริญ เหรยี ญลูกเสอื สดดุ ี เบื้องซ้าย
ซ่งึ ตอ้ งมาจากภาคเอกชนไมน่ ้อยกวา่ กง่ึ หนึง่ เพ่ิมให้มีเหรียญลูกเสือย่ังยืนเป็นเครื่องราช
อสิ รยิ าภรณไ์ วส้ ำ� หรบั พระราชทานเปน็ บำ� เหนจ็ เคร่ืองราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริย่ิง
ใหเ้ ลขาธกิ ารสำ� นกั งานลกู เสอื แหง่ ชาติ ความชอบในราชการใหแ้ ก่ บุคลากรลกู เสอื รามกรี ติ ลกู เสอื สดดุ ชี ัน้ พเิ ศษ เหรียญลูกเสอื
เปน็ กรรมการและเลขานกุ าร รองเลขาธกิ าร ที่ปฏิบัติหน้าท่ีอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา สรรเสรญิ เหรียญลูกเสือสดุดี และเหรยี ญ
และผชู้ ว่ ยเลขาธกิ ารสำ� นกั งานลกู เสอื แหง่ ชาติ ไม่น้อยกวา่ สิบหา้ ปี ดว้ ยความวริ ิยะอุตสาหะ ลกู เสอื ยง่ั ยนื ใหเ้ ปน็ สทิ ธแ์ิ กผ่ ทู้ ไี่ ดร้ บั พระราชทาน
เปน็ ผชู้ ว่ ยเลขานกุ าร ในคณะกรรมการบรหิ าร ทำ� งานดว้ ยความเรยี บรอ้ ยไมเ่ กดิ ความเสยี หาย เมอื่ ผ้ไู ดร้ ับพระราชทานวายชนม์ ใหต้ กทอด
ลูกเสอื แหง่ ชาตดิ ว้ ย กอ่ ใหเ้ กดิ ผลดตี อ่ กจิ การลกู เสอื ตามหลกั เกณฑ์ แกท่ ายาทเพ่ือรักษาไวเ้ ป็นทีร่ ะลกึ
ท่ีคณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ
ให้มีส�ำนักงานลูกเสือแห่งชาติเป็น ก�ำหนด ใหม้ เี ขม็ ลกู เสอื สมนาคณุ ไวต้ อบแทน
หน่วยงานของรัฐที่ไม่เป็นส่วนราชการหรือ ผมู้ จี ติ ศรทั ธาบรจิ าคเงนิ หรอื ทรพั ยส์ นิ อยา่ งอน่ื
รัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการ เหรยี ญลูกเสือยัง่ ยนื มีลกั ษณะเป็น เพือ่ บำ� รุงการลกู เสอื ในพระราชบัญญตั นิ ี้
งบประมาณหรือกฎหมายอน่ื มีฐานะเปน็ เหรียญเงินรูปหกเหล่ียมตัวเหรียญหมุนได้ ได้เพ่มิ ความในมาตรา ๗๐ ความวา่ ผูใ้ ดท�ำ
นติ บิ คุ คลและอยใู่ นกำ� กบั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ขนาดเส้นผา่ ศูนย์กลาง ๓.๓ เซนติเมตร ปลอมเขม็ ลกู เสอื สมนาคณุ หรอื เขม็ ลูกเสือ
จัดแบ่งส่วนงานภายในตามข้อบังคับคณะ มีมุมแหลมอยู่ด้านบนติดกับห่วงห้อยร้อย บ�ำเพ็ญประโยชนด์ ว้ ยวธิ ีการใดๆ ตอ้ งระวาง
กรรมการบรหิ ารลูกเสอื แหง่ ชาติ แพรแถบ มขี อบสองชนั้ ดา้ นหนา้ กลางเหรยี ญ โทษจ�ำคุกไม่เกินหน่ึงปี หรือปรับไมเ่ กิน
มหี นา้ เสอื ประกอบวชริ ะทำ� เปน็ ลายดนุ ภายใน หน่ึงหมืน่ บาท หรือท้ังจ�ำท้ังปรับ
รฐั มนตรีกระทรวงศกึ ษาจะได้แต่งตงั้ กรอบเป็นวงกลม ยกระดบั พน่ ทรายดา้ น
รองปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ ารคนหนง่ึ ทำ� หนา้ ท่ี ด้านหลังเป็นตราคณะลูกเสือแห่งชาติ หมวดท่ี ๖ บทลงโทษ มาตรา ๖๙
เลขาธกิ ารสำ� นกั งานลกู เสอื แหง่ ชาติ และ ขอบเหรยี ญเบอื้ งลา่ งมขี อ้ ความวา่ “บาํ เหนจ็ ว่า ผ้ใู ดแต่งเครอ่ื งแบบลูกเสอื หรือประดบั
แต่งต้ังผู้บริหารระดับสูงอ่ืนในกระทรวง แหง่ ความยั่งยนื ” อย่บู นพื้นพน่ ทรายด้าน เคร่ืองหมายลูกเสือโดยไม่มีสิทธิเพื่อให้
ศึกษาธิการท�ำหน้าท่ีรองเลขาธิการและ ด้านบนแพรแถบเป็นเข็มกลัดมีลักษณะ บุคคลอืน่ เชอ่ื ว่าตนมสี ิทธิ หรอื แต่งกาย
ผชู้ ว่ ยเลขาธกิ ารตามจ�ำนวนที่เหมาะสม โดย เป็นแถบโลหะสีเงนิ ภายในมีขอ้ ความว่า เลียนแบบหรือประดับเครื่องหมายเพ่ือให้
การเสนอของเลขาธิการส�ำนักงานลูกเสือ “เสยี ชพี อยา่ เสยี สตั ย”์ ลอ้ มดว้ ยรปู เกลยี วเชอื ก บุคคลอื่นหลงเช่ือว่าตนเป็นลูกเสือหรือ
แหง่ ชาติ การปฏบิ ตั ิหน้าทข่ี องข้าราชการ ผูกเปน็ ปมเงอ่ื นพริ อด แพรแถบกวา้ ง ๓ บคุ ลากรทางการลกู เสอื ตอ้ งระวางโทษจำ� คกุ
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ใหถ้ ือเปน็ การปฏบิ ัติ เซนติเมตร มีร้วิ สแี ดงกวา้ ง ๑๑ มลิ ลิเมตร อยู่ ไม่เกินหน่ึงเดือนหรือปรับไม่เกินหน่ึงพันบาท
ราชการด้วย กลางรมิ ทง้ั สองขา้ งมรี ว้ิ สดี ำ� กวา้ ง ๓ มลิ ลเิ มตร หรอื ทั้งจำ� ทง้ั ปรับ
59
เม่ือสยามมลี กู เสือคนแรก
แถลงไข วินทุพราหมณกลุ
การลกู เสอื แหง่ กรงุ สยาม ถอื กำ� เนดิ ขน้ึ ทุกคนควรจะประพฤติให้เป็นประโยชน์แก่ นายชพั น์ บุนนาค
เมอ่ื พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ชาตบิ า้ นเมอื ง อนั เปนทเี่ กดิ เมอื งนอนของตน ลูกเสอื ไทยคนแรกในเคร่ืองแบบลกู เสอื หลวง
ไดท้ รงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ใหป้ ระกาศ และการฝึกฝนปลุกใจให้คิดถูกเช่นน้ีต้องเร่ิม
ใช้ข้อบังคับลักษณปกครองลูกเสือ รัตน- ฝกึ ฝนเสียแตเ่ ม่อื ยังเยาวอ์ ยู่ เปรียบเหมอื น เมอ่ื ผบู้ งั คบั การโรงเรยี นมหาดเลก็ หลวง
โกสินทร ศก ๑๓๐ เม่ือวันเสาร์ที่ ๑ ไม้ท่ียังอ่อนจะดัดไปเป็นรูปอย่างไรก็เป็นไป ในเวลานน้ั ไดร้ บั พระกระแสรบั สง่ั ใหจ้ ดั นกั เรยี น
กรกฎาคม พทุ ธศักราช ๒๔๕๔ ภายหลงั ไดง้ ่ายและงดงาม แตถ่ า้ รอไวจ้ นแก่เสียแลว้ แตง่ เครอื่ งแบบลกู เสอื ตามทท่ี รงมพี ระราชดำ� ริ
จากท่ีได้มีประกาศตั้งกองพลอาสาสมัคร เมอื่ จะดดั กต็ อ้ งเขา้ ไฟ และมักจะหักลิได้ มาใหท้ อดพระเนตรเชน่ นนั้ แลว้ กไ็ ดค้ ดั เลอื ก
เสอื ปา่ เพยี ง ๒ เดอื น ทรงมพี ระราชดำ� รวิ า่ ในขณะทีด่ ดั ดงั นฉ้ี นั ใดสันดานคนกฉ็ นั นัน้ ” นักเรียนมหาดเลก็ หลวงชัพน์ บนุ นาค (ต่อมา
“เมื่อได้เพาะผู้ใหญ่เป็นนักรบขึ้นในการ มบี รรดาศกั ด์เิ ปน็ นายลิขติ สารสนอง) ซึ่ง
เสอื ปา่ แลว้ กใ็ ครจ่ ะไดเ้ หน็ เดก็ สบื พนั ธเ์ุ ปน็ เมอื่ ไดเ้ รมิ่ ดำ� เนนิ การกอ่ ตงั้ กองลกู เสอื ในเวลาน้ันก�ำลังเป็นนักเรียนมหาดเล็กหลวง
ผชู้ ่วยรบในการลกู เสอื ตอ่ ไป” ของชาตขิ น้ึ เป็นคร้งั แรกน้ัน ทรงพจิ ารณาถึง รนุ่ ใหญ่ และเปน็ ขา้ หลวงเดมิ ไดเ้ คยถวายงาน
เรื่องการแต่งกายของลูกเสือเป็นส�ำคัญ รับใชใ้ กล้ชดิ เบือ้ งพระยุคลบาท มาตง้ั แต่
ทรงประกาศพระราชปรารภไวใ้ นขอ้ นายลขิ ติ สารสนอง (นายชพั น์ บนุ นาค) ลกู เสอื ครงั้ ทพี่ ระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั
บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื รตั นโกสนิ ทร ศก คนแรกในประวตั ศิ าสตรไ์ ทย เคยเลา่ ไว้วา่
๑๓๐ ซงึ่ ทรงไวด้ ว้ ยพระราชหตั ถเลขาความวา่ “ก่อนทีจ่ ะตดั สินพระราชหฤทัยว่า จะให้
ลกู เสอื แหง่ ชาตแิ ต่งกายอยา่ งไรนน้ั ได้ทรง
“พระบาทสมเด็จพระปรเมนทร พระกรุณาโปรดเกลา้ ฯ ให้นกั เรียนโรงเรยี น
มหาวชริ าวธุ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ผทู้ รง มหาดเล็กหลวง ทดลองแตง่ กายมาให้ทอด
ด�ำรงพระยศเปนนายกองใหญ่ในกองเสือป่า พระเนตรเสยี ก่อน สำ� หรบั เครือ่ งแต่งกาย
ทรงพระราชดำ� รหิ ว์ า่ กองเสอื ปา่ ไดต้ ง้ั ขน้ึ เปน ลูกเสือนี้ก็ด�ำเนินไปตามแนวของท่านลอร์ด
หลกั ฐานแล้ว พอจะเปนทหี่ วังไดว้ ่าจะเปน โรเบิรต์ สเตเฟนสัน สมิต บาเดน เพาเวลส์
ผลดีตามพระราชประสงค์ แตผ่ ้ทู จี่ ะเปน ซ่ึงเป็นผู้เร่ิมก่อก�ำเนิดลูกเสือแห่งแรกข้ึน
เสือป่าต้องเปนผู้ที่นับว่าเปนผู้ใหญ่แล้ว ทีป่ ระเทศอังกฤษ คือ ใช้หมวกสกั หลาด
ฝา่ ยเดก็ ผชู้ ายทอี่ ยใู่ นปฐมวยั กเ็ ปนผทู้ ส่ี มควร ปกี กวา้ งสนี ้�ำตาล ไม่พับปกี แตง่ แบบของ
จะได้รับความฝกึ ฝน ทั้งในส่วนรา่ งกายและ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้น
ในส่วนใจใหม้ ีความรใู้ นทางเสอื ป่า เพือ่ วา่ ใช้หมวกสักหลาดสดี ำ� พบั ปกี หมวกด้านขวา
เมอื่ เตบิ ใหญข่ น้ึ แลว้ จะไดร้ จู้ กั นา่ ท่ี ซงึ่ ผชู้ ายไทย ขึน้ ตดิ กบั ตัวหมวก
61
ยังทรงด�ำรงพระอิสริยยศเป็นที่สมเด็จ
พระบรมโอรสาธิราช สยามมกฎุ ราชกุมาร
โรงเรียนได้ออกใบส่งั มอบให้ น.ร.ม.
ชัพน์ บนุ นาค ไปตดั เครื่องแบบลูกเสือทร่ี า้ น
ววิ ธิ ภษู าคาร ถนนเฟอ่ื งนคร สว่ นรองเทา้ และ
เข็มขดั ไปตดั ทรี่ ้านเซง่ ชง ถนนเจรญิ กรุง”
อาจารยใ์ หญไ่ ดแ้ นะนำ� ฝกึ ซอ้ มทา่ ทาง
การท�ำความเคารพแบบทหารแก่นายชัพน์
และให้นายชัพน์ท่องค�ำสาบานของลูกเสือ
๓ ข้อ ให้จดจำ� ให้ได้จนขึ้นใจ
ในวันที่จะมีลูกเสือแห่งกรุงสยาม
เกดิ ขนึ้ นนั้ นายสุริยน วินทพุ ราหมณกลุ
ผ้ตู รวจการลกู เสอื เล่าไวใ้ น “ลกู เสือไทย
คนแรก” ความวา่ “...วันนั้นเปน็ วนั จนั ทร์
ปลายเดอื นมถิ ุนายน พ.ศ. ๒๔๕๔ (วันที่
เทา่ ไหร่จำ� ไมไ่ ด)้ อาจารย์ใหญ่โรงเรียน
มหาดเลก็ หลวงไดน้ ำ� นายชพั น์ บุนนาค
ซ่ึงแต่งเคร่ืองแบบลูกเสือใหม่ไปเข้าเฝ้า
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว ณ พระท่นี ่งั
อัมพรสถาน
อาจารยใ์ หญก่ บั นายชพั น์ รอเฝา้ อยทู่ ี่ พระบรมรูปจ�ำลองเหตกุ ารณ์
ห้องบันไดด้านหน้าพระท่ีนั่งอัมพรสถาน พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทรงประทบั ทอดพระเนตรเคร่ืองแตง่ ตัวลูกเสอื
พอเวลาประมาณ ๑๖.๐๐ น. ก็เสดจ็
พระราชด�ำเนินลงมา เจา้ พระยารามราฆพ ทีเ่ ข้าเฝ้า กท็ รงมพี ระราชดำ� รสั ว่า “ชพั น์ร”ึ แตง่ กายทกุ ช้นิ แล้ว กร็ บั สัง่ วา่ “ดแี ล้วนี่ ถ้า
จึงกราบบงั คมทูลวา่ ไดจ้ ัดนักเรียนแต่ง เพราะทรงรู้จักดี ในฐานะทนี่ ายชัพน์เคย ยังมีอะไรไม่เหมาะก็ออกข้อบังคับเพ่ิมเติม
เคร่ืองแบบนักเรียนลูกเสือมาถวายทอด ถวายตัวเป็นข้าทูลละอองธุลีพระบาทมาก่อน ตอ่ ไปอกี ภายหลงั ” แล้วรับสั่งกับนายชพั น์
พระเนตรแล้ว เม่ือทอดพระเนตรเห็นลูกเสอื แลว้ ทรงเสดจ็ พระราชดำ� เนนิ มาทตี่ วั นายชพั น์ ตอ่ ไปวา่ “เจ้าท่องค�ำสาบานของลูกเสือแล้ว
ทรงจับผา้ ผกู คอ หมวก เมอ่ื ทรงตรวจเคร่อื ง หรอื ยงั ” นายชพั นก์ ราบบงั คมทลู วา่ ทอ่ งไวแ้ ลว้
62
ทรงรบั สงั่ วา่ “เออรแู้ ลว้ กก็ ลา่ วคำ� สาบานไป” เขา้ สำ� เพง็ มาออกพาหรุ ดั ทัง้ นีเ้ ป็นรายการ
นายชัพน์จึงกล่าวค�ำสาบานหรือค�ำปฏิญาณ โชว์ฟอร์มคร้ังใหญ่ เพราะเห็นว่า แถวน้นั มี
ของลูกเสอื ๓ ข้อ ทที่ ่องจ�ำมา ถวายต่อ ผคู้ นสญั จรไปมามากมาย ผลปรากฏเป็นที่
พระพักตร์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สนใจของคนท้ังหลายดงั คาด นอกจากน้นั
สิน้ คำ� ปฏิญาณแลว้ ทรงรบั ส่งั วา่ “ในนาม เม่ือพบนายทหารและต�ำรวจเดินผ่านมา
ของขา้ ผู้ใหก้ �ำเนดิ ลกู เสือ ข้ารบั เจ้าเป็น นายชพั น์กว็ นั ทยาหัตถ์ท�ำความเคารพ ร้สู กึ
ลูกเสือไทยคนแรก ตงั้ แต่บดั นี้ไป” นายชพั น์ ว่าเขาท�ำท่าสงสัยว่านายชัพน์เป็นตัวอะไร
ถวายคำ� นบั รบั พระบรมราชโองการ แลว้ เสดจ็ เหมอื นกัน หลงั จากเดินโชวแ์ ถวพาหรุ ดั จน
พระราชด�ำเนินประทับรถยนต์พระที่น่ังไป เมื่อยแล้ว จงึ เดนิ ไปลงเรอื จ้างข้ามฟากกลับ
ออกขนุ นางต่อไป” บ้าน เพอื่ ไปอวดกับคนในบา้ นตอ่ ไปอกี ”
แลว้ เลา่ ตอ่ ไปวา่ “หลงั จากเขา้ เฝา้ แลว้ สองปตี ่อมา ในวนั ที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ เสวกตรี นายลิขิตสารสนอง (นายชพั น์ บุนนาค)
อาจารย์ใหญ่ก็น�ำกลบั โรงเรียน นายชพั น์ พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๖ นายชพั น์ บนุ นาค สำ� เรจ็
ก็เดินโชว์เคร่ืองแบบลูกเสือชุดแรกไปตาม การศกึ ษาชัน้ มัธยม ๖ บริบรู ณใ์ นสมัยนัน้ พุทธศักราช ๒๔๖๘ พระบาทสมเดจ็
ห้องเรยี นตา่ งๆ ใหเ้ พอ่ื นฝูงได้ชมท่วั ไปโดย มีอายไุ ด้ ๑๘ ปี ไดร้ บั พระมหากรุณาธิคุณ พระมงกุฎเกลา้ เจ้าอย่หู วั เสด็จสสู่ วรรคาลัย
ไม่สนใจใยดีต่อข้าวปลาท่ียังไม่ได้รับประทาน โปรดเกลา้ ฯ ใหเ้ ขา้ รบั ราชการในกรมมหาดเลก็ นายลขิ ติ สารสนอง ไดร้ บั คำ� สงั่ ยา้ ยไปรบั ตำ� แหนง่
บรรดาเพ่ือนท้ังหลายก็พลอยต่ืนเต้นไปด้วย แผนกต้งั เครือ่ งมียศเปน็ มหาดเลก็ วเิ ศษ เลขาธิการ กรมบญั ชาการกลางมหาดเล็ก
เพราะขณะน้ัน ทัง้ โรงเรียนหรอื จะกล่าวท้งั เมอื่ วันท่ี ๑ มีนาคม ศกน้ัน เมื่อมีการดุลยภาพราชการในตอนต้นรัชสมัย
ประเทศกย็ งั ไมม่ ใี ครไดแ้ ตง่ เครอ่ื งแบบลกู เสอื พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวน้ัน
เชน่ น้ี คงมีแต่นายชพั นเ์ พียงคนเดียวเทา่ นั้น นายชพั น์ บนุ นาค ลกู เสอื แหง่ กรงุ สยาม นายลขิ ติ สารสนอง ยงั คงรบั ราชการในตำ� แหนง่
คนแรก ได้รับราชการมคี วามเจรญิ ในหนา้ ท่ี เลขาธกิ าร กรมบัญชาการกลางมหาดเลก็
รายการโชว์ฟอร์มยังไม่ยุติเพียงน้ัน การงานโดยลำ� ดบั ถึงวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน จนกระท่ังรัฐบาลส่งั ยุบต�ำแหน่ง จงึ กราบ
ครั้นถึงวันเสาร์ซ่ึงเป็นวันหยุดประจ�ำสัปดาห์ พุทธศักราช ๒๔๕๗ ได้รบั พระราชทาน บังคมทูลลาออกรับบำ� นาญ เมอ่ื วนั ท่ี ๑
นักเรียนกินนอนท้ังหลายจะได้รับอนุญาตให้ บรรดาศักด์ิ เป็น นายรองพลพ่าห์ มหาดเล็ก เมษายน พุทธศักราช ๒๔๗๐
กลบั บา้ นได้ โดยตอ้ งแตง่ เครอื่ งแบบนกั เรยี น เวรสทิ ธิ ในวนั ฉตั รมงคลปีถดั มา ในวันท่ี
ออกนอกโรงเรยี นตามระเบยี บดว้ ย นายชพั น์ ๑๑ พฤศจิกายน ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ต่อมาได้กลับเข้ารับราชการอีกคร้ัง
จงึ ถอื โอกาสแต่งเครือ่ งแบบลูกเสือกลับบา้ น ใหย้ า้ ยไปประจำ� กรมราชเลขานกุ ารในพระองค์ ในกระทรวงธรรมการ เมอื่ วนั ท่ี ๒๓ มกราคม
แทนเครอื่ งแบบนกั เรยี น หนำ� ซำ้� ยงั ไมย่ อมขน้ึ ท่ีต�ำแหน่งหุ้มแพรวิเศษ นายเวรอาลักษณ์ พุทธศกั ราช ๒๔๗๓ แล้วยา้ ยมาประจ�ำอยู่
รถเมลก์ ลบั ดงั เชน่ เคย เพราะกลวั เครอ่ื งแบบยบั และไดร้ บั พระราชทานบรรดาศกั ดเิ์ ปน็ “นาย ทีส่ �ำนักงานขา้ ราชการพลเรือน ส�ำนกั นายก
อุตส่าห์เดินจากโรงเรียนไปจนถึงนางเล้ิง ลขิ ิตสารสนอง” ซ่ึงเป็นบรรดาศกั ดิ์ท่สี งู กวา่ รฐั มนตรี จนกระทัง่ เกษยี ณอายรุ าชการ
แล้วขึ้นรถรางต่อย้อนไปทางสะพานหันเดิน ช้นั “พระ” และตำ�่ กว่า ชนั้ “พระยา”
63
นายลิขิตสารสนอง (ชัพน์ บุนนาค) นายลขิ ติ สารสนอง (ชัพน์ บนุ นาค) เข้าเปน็ ลูกเสอื ในสมัยแรกสกั เลก็ น้อย “ผู้ที่
เปน็ ผมู้ คี วามรู้ทางกฎหมายดีคนหนงึ่ เม่ือ นับได้ว่าเป็นข้าราชบริพารในพระบาทสมเด็จ จะเขา้ เปนลกู เสอื สำ� รอง ต้องหาลกู เสือเอก
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทถี่ วายความจงรกั ภกั ดี คน ๑ เปนผู้นำ� นายหมู่คน ๑ เปนผูร้ บั รอง
ไดท้ รงทดลองวธิ กี ารปกครองแบบประชาธปิ ไตย อย่างสงู สุดผหู้ นึง่ การใดท่ีเป็นไปเพือ่ การ ถ้าผู้ก�ำกับเห็นว่าเปนผู้ต้องลักษณเช่นกล่าว
และสรา้ งดสุ ิตธานีข้นึ นั้น นายชัพน์ บนุ นาค เฉลมิ พระเกยี รตแิ ลว้ กม็ กั จะไดส้ นองพระเดช ไวแ้ ลว้ ในข้อ ๓๒ น้ัน กใ็ หร้ บั ไว้เปนลกู เสอื
ไดร้ บั พระมหากรณุ าธคิ ณุ โปรดเกลา้ ฯ ใหเ้ ปน็ พระคุณอย่างเตม็ กำ� ลงั ในชว่ งปจั ฉมิ วยั สำ� รองต่อไป และฝากไวใ้ หอ้ ยใู่ นหมขู่ อง
“นคราภิบาล” เปน็ คนสดุ ท้าย ซ่งึ นอ้ ยคนนัก หลังจากที่ไดต้ รากตร�ำทำ� งานอยา่ งหนัก คอื นายหมู่ผรู้ บั รองน้นั เอง
ทจ่ี ะได้รบั เกยี รตยิ ศเชน่ นี้ เมื่อไดท้ รงมี ได้ก�ำกบั อำ� นวยการแสดงละครเร่ือง “หวั ใจ เปนน่าท่ีของลูกเสือเอกผู้น�ำที่จะ
พระราชด�ำรใิ หค้ นไทยไดม้ นี ามสกลุ นนั้ ใน นกั รบ” เปดิ แสดงทโี่ รงละครแหง่ ชาติ เกบ็ เงนิ สั่งสอนลูกเสือสำ� รองทตี่ นได้นำ� น้ัน ให้เข้าใจ
ชั้นต้นทรงเขียนบัตรนามสกุลพระราชทาน ได้หลายหมืน่ บาท ยังได้เป็นหวั เรีย่ วหวั แรง นา่ ทข่ี องลกู เสอื และใหม้ คี วามรคู้ วามสามารถ
เป็นพระราชหัตถเลขาด้วยพระองค์เอง ส�ำคัญในการถ่ายท�ำภาพยนตร์ “ต�ำนาน พอท่ีจะเขา้ สอบไลเ่ ปนลูกเสือโทได้ ท้งั ต้อง
คร้ันเมื่อมีผู้ทูลขอพระราชทานนามสกุล เสอื ปา่ ” ซงึ่ แสดงเหตกุ ารณเ์ สอื ปา่ และลกู เสอื ให้เข้าใจขอ้ สัญญาท้งั ๓ ข้อ โดยขึ้นใจด้วย
มากรายเขา้ ก็ได้ทรงมอบใหม้ หาดเลก็ ใน เดนิ ทางไกล ในคราวเสด็จพระราชดำ� เนนิ ถ้าแม้ว่าท่ีแห่งใดพ่ึงจะเริ่มต้ังกอง
กรมราชเลขาธิการเป็นผู้เขียนข้ึนทูลเกล้าฯ ทางไกลจากเพชรบรุ ีไปทบั ตะโก เมื่อปี ลูกเสือขน้ึ ใหม่ ยงั ไม่มีลกู เสอื เอกฤานายหมู่
ถวายเพอ่ื ลงพระปรมาภิไธย และนายลิขิต พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๗ ตอ้ งรอนแรมออกถา่ ยทำ� พอทจี่ ะนำ� นา่ ทเี่ ชน่ ทก่ี ลา่ วมาแลว้ นนั้ กอ็ นญุ าต
สารสนองนี่เองท่ีเป็นหนึ่งในสามของผู้ที่ได้ ในสถานท่จี ริง ในภาพยนตรน์ ้ันยงั ได้มี ใหผ้ ตู้ รวจการมณฑลผอ่ นผนั ขอ้ ทกี่ ำ� หนดไวใ้ น
ฉลองพระเดชพระคุณน้ี ข้าราชบริพารท่ีเคยรับราชการในต�ำแหน่ง ขอ้ นไ้ี ด้ ตามทจ่ี ะเหน็ สมควรเพอื่ ความสดวก”
หน้าท่ีจริงในสมัยน้ันแสดงตามต�ำแหน่งด้วย สมัยนั้นมีการแบ่งช้ันลูกเสือออกเป็น
นายชัพน์ บนุ นาค ในเครอ่ื งแบบลูกเสือสยาม หลายท่าน ภาพยนตรน์ ้ีไดอ้ อกฉายเก็บเงนิ ท่ี ช้ันอยา่ งชดั เจน ผทู้ ี่เป็นลูกเสอื แรกเข้าต้อง
ถ่ายเมอื่ คราวงานฉลอง ๑๐๐ ปีพระบรมราชสมภพ โรงภาพยนตร์เฉลิมกรุงและยังได้ออกฉาย เป็น “ลกู เสอื สำ� รอง” ในชน้ั แรกเสียกอ่ น
ในต่างจงั หวดั ด้วย เพอื่ เปน็ การระดมเงนิ ทนุ แล้วจึงสอบเลื่อนช้ันขึ้นไปตามข้อบังคับ
พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกลา้ เจา้ อยูห่ วั ในการสรา้ งหอวชริ าวธุ านสุ รณ์ เฉลมิ พระเกยี รติ ส่วนพวกที่ยังไม่พร้อมจะเป็นลูกเสือส�ำรอง
พุทธศกั ราช ๒๕๒๓ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เรยี กวา่ “สำ� รองลกู เสอื ” อนั ไดแ้ กผ่ ทู้ ม่ี ใี จนยิ ม
ในงานฉลองพระบรมราชสมภพครบ ๑๐๐ ปี จะฝกึ หัดอย่างลกู เสือ แต่ยังไม่มเี คร่ืองแบบ
64 วนั ที่ ๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๒๔ ซึง่ เป็นต้น
ท่านก็ได้ทุ่มเทอย่างเต็มก�ำลังจนงานนั้น วา่ กนั ตามขอ้ บงั คบั ลกั ษณการปกครอง
ส�ำเรจ็ ลงได้ผลดี ถงึ เชา้ วันที่ ๒๗ เมษายน ลกู เสอื ฉบบั แรก สำ� หรบั “ผทู้ จ่ี ะเลอ่ื นขนึ้ เปน
พทุ ธศกั ราช ๒๕๒๔ นายลขิ ติ สารสนอง ลูกเสือโทฤาลูกเสือเอกตามล�ำดับดังก�ำหนด
ลูกเสือสยามคนแรกได้จากไปอย่างสงบ ไว้...นนั้ ใหเ้ ปนน่าที่ผู้ตรวจการมณฑลฤา
ขณะทม่ี อี ายุ ๘๖ ปี รองผู้ตรวจการประจ�ำจังหวัดท่ีตั้งกองนั้น
เล่าเร่ืองของลูกเสือคนแรกแห่ง
กรงุ สยามจนจบแลว้ ตรงน้ขี อแทรกวิธีการ
เปนผู้สอบไล่พร้อมด้วยผู้ก�ำกับลูกเสืออีก ขอ้ ๒ เจ้าจะต้ังใจประพฤติตน พรอ้ มกนั รอ้ งและรับกนั เชน่ น้ีให้ครบ ๓ หน
๒ คน ฤาผตู้ รวจการจะตงั้ ผอู้ นื่ ทม่ี คี วามสามารถ ให้สมควรท่เี ปนลูกผ้ชู าย แล้วจึง่ บอก “ระวังเรยี บ เลกิ แถว”
พอให้เปนกรรมการสอบไล่พร้อมกับตน ขอ้ ๓ เจ้าจะประพฤติตามข้อ เป็นอันจบขั้นตอนพิธีการรับลูกเสือ
แทนผ้กู ำ� กับ ๒ คนนน้ั ก็ได้” บงั คับและแบบแผนลูกเสือ” เข้าประจำ� กองเม่ือรอ้ ยปีท่แี ลว้ จากนั้นเปน็
วิธีการเข้าประจ�ำกองลูกเสือได้ถูก (๕) ให้ผู้ท่ีจะเข้าประจ�ำกองท�ำ หน้าท่ีของผู้ก�ำกับลูกเสือท่ีจะต้องท�ำการต่อ
ก�ำหนดให้ยดึ ถอื เป็นแบบแผน คอื “ลูกเสือ วันทยะหตั ถ์แล้วตอบวา่ “...สญั ญาว่า “เมื่อได้รับผู้ใดเข้าเปนลูกเสือส�ำรองแล้วก็ดี
ส�ำรองที่สอบไล่ความรู้และความสามารถ ข้อ ๑ ข้าจะมีใจจงรักภักดีต่อ ไดท้ ำ� พธิ รี บั เขา้ ประจำ� กองแลว้ กด็ ี ฤาลกู เสอื โท
ได้ พอจะให้เปนลกู เสอื โทไดแ้ ล้ว ให้ผกู้ �ำกบั พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว เลอ่ื นขน้ึ เปนลกู เสอื เอกกด็ ี ใหผ้ กู้ ำ� กบั รายงาน
จัดการทำ� พิธรี บั ตวั เขา้ ประจำ� กองดังต่อไปน้ี ขอ้ ๒ ข้าจะต้ังใจประพฤติตน ไปยงั ผตู้ รวจการมณฑล ฤายงั รองผตู้ รวจการ
(๑) ต้ังแถวกองลูกเสือเปนแถว ให้สมควรท่เี ปนลกู ผูช้ าย ประจำ� จงั หวดั ทก่ี องตนต้ังอย่นู ้ัน เพ่ือลง
น่ากระดาน เรียงตามลำ� ดับหมู่ ส่วนผู้ที่ ขอ้ ๓ ข้าจะประพฤติตามข้อ ทะเบียฬต่อไป.”
จะเขา้ ประจำ� กองให้ยนื อยู่หลังแถว บังคับและแบบแผนลูกเสอื ” ขอขยายความหมายของตัวอักษร
(๒) ให้ผู้ก�ำกับเรียกหาตัวผู้ท่ีจะเข้า (๖) ใหผ้ กู้ ำ� กบั พดู วา่ “เจา้ จงถอื คำ� มนั่ และเลขเครอ่ื งหมาย ทีร่ องผกู้ �ำกับน�ำมาตดิ
ประจำ� กองโดยออกนาม เชน่ “นายแดง สัญญาของเจ้าไว้ต่อไป บัดน้ีคณะลูกเสือ ให้ลูกเสือใหม่ในวันพิธีเข้าประจ�ำกองแทรก
มาแลว้ ฤายัง” ดังนีเ้ ปนตัวอยา่ ง ให้นายหมู่ ยอมรับเจ้าเข้าไว้เปนลกู เสอื ผู้ ๑ แลว้ ” ตรงนี้เพื่อใหเ้ ข้าใจมากข้นึ ด้วยเป็นเรอ่ื งที่
ของผู้นั้นก้าวออกมาน่าแถวแล้วตอบแทน (๗) ให้รองผู้ก�ำกับน�ำตัวอักษรและ ผา่ นมาร้อยปแี ลว้ และทกุ วนั นไ้ี ด้ยกเลิก
วา่ “มาแลว้ ...” แลว้ ใหน้ ายหมู่เรียกชือ่ ซำ้� เลขเคร่ืองหมายมาติดให้ลูกเสือใหม่เปน เสียแลว้ เครอ่ื งหมายน้กี �ำหนดเป็นตัวอักษร
อกี คร้งั ๑ วา่ “นายแดง” ใหผ้ ู้ท่จี ะเข้า ส�ำคัญว่าเขา้ ประจำ� กองแลว้ ย่อนามมณฑล ทำ� ด้วยโลหะทองเหลือง เพอ่ื
ประจำ� กองขานรับว่า “อย”ู่ ด้วยเสียงอนั ดัง (๘) ให้นายหมู่บอกลูกเสือใหม่ เป็นการแยกลูกเสอื ออกเป็นหมวดหมู่ ให้
แลว้ ใหว้ งิ่ ออกมายนื นา่ แถว ขา้ งนายหมขู่ องตน กลับหลังหันไปท�ำวันทยะหัตถ์ค�ำนับกอง สังเกตไดง้ า่ ย กำ� หนดไว้ในข้อบงั คบั ลกั ษณ
ตรงหนา้ ผกู้ �ำกับ ให้กองทำ� วันทยะหัตถ์รับพรอ้ มกนั แลว้ เรยี บ ปกครองลกู เสือ รัตนโกสินทรศก ๑๓๐ เชน่
(๓) ให้ผู้ก�ำกับถามผู้ที่จะเข้าประจ�ำ พร้อมกนั ลูกเสอื โรงเรยี นมหาดเลก็ หลวง สังกัดมณฑล
กองว่า “เจ้าเขา้ ใจฤาไม่ว่าคำ� มั่นสญั ญา (๙) ใหผ้ กู้ ำ� กบั ออกคำ� สงั่ “ลกู เสอื ใหม่ กรงุ เทพ ให้ใชต้ วั อกั ษรและเลขหมายว่า
คอื อะไร” ให้ผู้ทจ่ี ะเขา้ ประจ�ำกองตอบวา่ ประจำ� หมู่ วิง่ !” ใหล้ ูกเสือใหมก่ บั นายหมวู่ ่ิง “ก.ท.๑” แตเ่ มอ่ื ไดโ้ อนไปขน้ึ เปน็ นกั เรยี นเสอื ปา่
“เขา้ ใจแลว้ คอื ถา้ สญั ญาวา่ จะทำ� อยา่ งไรแลว้ ไปเข้าประจ�ำหมขู่ องตน แล้วจงึ เลกิ ใช้ ลูกเสอื โรงเรียนสวนกหุ ลาบ
ต้องท�ำเหมือนปากพดู ทุกอย่าง” (ฤาจะตอบ (๑๐) ให้ผู้ก�ำกับต้ังกองหันหน้ามา วทิ ยาลยั จงึ ไดใ้ ชแ้ ทนตอ่ มา ยกตวั อยา่ งลกู เสอื
อย่างไรก็ได้ แต่ตอ้ งให้ได้ความเช่นนี)้ ทางกรงุ เทพฯ (ฤาถา้ เปนในกรุงเทพฯ ใหห้ นั โรงเรยี นตวั อยา่ งมณฑลนครไชยศรี พระปฐม
(๔) ให้ผู้ก�ำกับถามผู้ท่ีจะเข้าประจ�ำ ไปทางพระบรมมหาราชวัง ฤาพระราชวังที่ วทิ ยาลัย ใช้ “น.ฐ.๑” หรอื ลกู เสอื โรงเรียน
กองว่า “ถ้าเช่นนัน้ จะให้เชือ่ ไดฤ้ าไมว่ า่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวประทับอยู่) เบญจมราชทู ศิ ราชบรุ ี ใช้ “ร.บ.๑” ดังนี้
ข้อ ๑ เจ้าจะมีใจจงรักภักดีต่อ แลว้ ร้องว่า “ลกู เสือ ถวายค�ำนับพระบาท เป็นต้น
พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว สมเด็จพระเจา้ อย่หู วั วนั ทยะหตั ถ”์ เมือ่ ท�ำ
วนั ทยะหตั ถ์พร้อมกันแลว้ ให้ผ้กู ำ� กบั รอ้ งวา่
“ขอใหท้ รงพระเจรญิ !” ใหก้ องรบั “โห่ ฮิว้ !”
65
ลูกเสอื หลวง
ภูวนารถ กงั สดาลมณชี ยั
บรรดานักเรียนของโรงเรียน
มหาดเลก็ หลวงนี้ ลว้ นเปน็ บตุ รหลานของ
ข้าราชบรพิ าร ขา้ ราชการ พอ่ ค้า คหบดีท่ี
ได้น�ำมาถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระองค์
มอี ายุอยใู่ นระหวา่ ง ๑๒-๑๘ ปี และมเี ช้อื
พระวงศร์ วมอยดู่ ว้ ยหลายพระองค์ ไดท้ รงรบั
เป็นพระราชธุระในการจัดการศึกษาภายใน
โรงเรยี นมาแตแ่ รก ดว้ ยทรงมพี ระราชประสงค์
ให้เป็นโรงเรียนต้นแบบในการจัดการศึกษา
หอสวดมนต์โรงเรยี นมหาดเล็กหลวง
เมื่อพระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจ้าอยูห่ วั ไดท้ รงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ใหต้ ง้ั
โรงเรยี นหลวงขึ้น เม่อื วันพฤหัสบดีที่ ๒๙ ธันวาคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๓ อนั เป็นตอนตน้
รัชสมัยของพระองคน์ น้ั พระองคท์ รงมุ่งหวงั ใหน้ กั เรียนท่ีส�ำเร็จไปจากโรงเรยี นนีอ้ อกไป
รบั ราชการตา่ งพระเนตรพระกรรณถวายตัวเปน็ มหาดเล็กในราชส�ำนกั ใหถ้ ึงพร้อมทจี่ ะ
ออกไปรบั ราชการในส่วนงานตา่ งๆ ในอนาคตได้ ทรงพระราชทานนามโรงเรยี นนวี้ ่า
“โรงเรยี นมหาดเล็กหลวง” กบั ทรงรบั ไว้ในพระบรมราชูปถมั ภ์ส่วนพระองค์
67
ของชาติ จึงทรงใช้เป็นแหล่งทดลองสาธิต น.ร.ม.ชัพน์ บนุ นาค ซึ่งเป็นนกั เรยี น พุทธศักราช ๒๔๕๔ ซง่ึ ประกอบไปด้วย
ตามแนวพระราชดำ� ริหลายประการ มหาดเลก็ หลวงรนุ่ ใหญใ่ นขณะนน้ั เปน็ คนแรก หมวกสกั หลาดดำ� ใบกวา้ ง พับใบปกี ขา้ งขวา
ที่ได้แต่งเครื่องแบบลูกเสือสยามตาม ขน้ึ กลัดไวก้ บั ตวั หมวก มแี พรแถบสีเหลอื ง
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้บรรจุ ขอ้ บังคับฯ นี้ และไดเ้ ข้าถวายตวั ตอ่ หน้า กว้าง ๒ เซนตเิ มตร พันรอบหมวก กบั จบั
ขนุ หดั ดรณุ พล (นายดาบจอ้ ย พลทา ภายหลงั พระพักตรเ์ มื่อวันจนั ทร์ท่ี ๑๐ กรกฎาคม เปน็ จีบวงกลมกวา้ ง ๕ เซนตเิ มตร มหี น้าเสือ
เป็นหลวงหดั ดรุณพล) เปน็ ครฝู ึกวิชาทหาร โลหะตดิ ทับ ตดิ ขา้ งหมวกทับใบทพ่ี บั ข้นึ
แก่นกั เรียนมหาดเล็กหลวง มาแตเ่ รม่ิ ก่อตั้ง สายรดั คางหนงั ดำ� ใชเ้ สอ้ื เช้ติ คอพบั สีกากี
โรงเรียน ทรงจัดให้นกั เรียนมหาดเล็กหลวง ผา้ พนั คอสดี ำ� เปน็ สเ่ี หลย่ี มขนาด ๗๐ เซนตเิ มตร
มเี ครื่องแบบสนามสเี ทาแบบชตุ ต้งิ เพอ่ื ใช้ พบั ทแยงมมุ เปน็ สามเหล่ยี มเสียก่อน แลว้ จึง
ในการหัดแถววิชาทหารโดยเฉพาะ โรงเรยี น พันรอบคอ ผกู ชายห้อยลงทีห่ น้าอกขา้ งหนา้
ใช้แตรปลุกนักเรียนแบบทหารต้ังแต่เวลา กางเกงทรงไทยขาส้นั เสมอเขา่ สีด�ำ เข็มขัด
๕ นาฬกิ า ตา่ งจากโรงเรยี นอน่ื ทใี่ ชก้ ารสนั่ ระฆงั หนังเหลือง หวั โลหะสีเ่ หลย่ี ม ถงุ เท้ายาวสดี ำ�
เปน็ เคร่อื งบอกสญั ญาณ เพือ่ ฝึกกายบริหาร สวมรัดใต้เข่าลงมา สวมรองเท้าหนงั สีด�ำ
และฝกึ หดั ทา่ ทหาร กอ่ นเรม่ิ เขา้ เรยี นในทกุ วนั เครอื่ งแบบลกู เสอื นโี้ รงเรยี นมหาดเลก็
ด้วยความที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวงน้ีเป็น หลวงไดส้ ง่ น.ร.ม.ชพั น์ บุนนาค ไปตดั ท่รี า้ น
โรงเรียนกินนอน ท้งั พระองค์ยงั ทรงเอา วิวิธภษู าคาร รมิ ถนนเฟือ่ งนคร รา้ นนีไ้ ด้รบั
พระทยั ใสเ่ ขม้ งวดมาก การจดั การในแนวทาง พระราชทานตราต้ังเป็นรูปพระมหาพิชัย
พระราชดำ� ริต่างๆ จงึ ไดเ้ หน็ ผลเรว็
คร้ันเม่ือทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ กองลูกเสือ กรุงเทพที่ ๑ (ลกู เสอื หลวง) โรงเรียนมหาดเล็กหลวง กรุงเทพ
ใหป้ ระกาศใชข้ อ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื
ร.ศ. ๑๓๐ เม่ือวันเสาร์ที่ ๑ กรกฎาคม
พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๔ การลกู เสอื แหง่ กรงุ สยาม
จึงได้ถอื ก�ำเนดิ ข้ึนโดยนติ นิ ัย เหลา่ นักเรยี น
โรงเรยี นมหาดเลก็ หลวง ซง่ึ ไดต้ ระเตรยี มความ
พรอ้ มมาแตแ่ รก ทั้งยังเป็นโรงเรยี นที่ทรงรบั
ไวใ้ นพระบรมราชปู ถมั ภ์ จงึ ทรงพระราชทาน
พระมหากรณุ าธคิ ณุ ใหต้ งั้ กองลกู เสอื กองแรกขน้ึ
ทโ่ี รงเรยี นมหาดเลก็ หลวงนเี้ ปน็ ปฐม เพอ่ื เปน็
กองลูกเสือตน้ แบบใหแ้ ก่กองลูกเสอื อนื่ ๆ ที่
จะได้จัดตั้งข้ึนตามมา
68
มงกุฎเหนือวชิรอันเป็นพิเศษกว่าที่อื่นซึ่งเป็น และลกู เสอื อันเป็นแบบเรยี นส�ำหรบั เสือป่า ในวันนเ้ี อง ไดท้ รงพระกรุณา
รปู ครฑุ เจ้าของร้านมีบรรดาศกั ดิเ์ ป็นพระ- และลูกเสอื ที่ทรงรวบรวมขึ้นใหม่ โดยใช้ โปรดเกลา้ ฯ พระราชทานนามกองลกู เสือ
พจิ ติ รพัสตราภรณ์ สว่ นรองเท้าและเข็มขดั แบบฝึกหัดและระเบียบของกองทัพบก กองรอ้ ยท่ี ๑ โรงเรียนมหาดเลก็ หลวง ซึ่ง
ไปตัดท่รี ้านเซง่ ชง ของหลวงประดิษฐบาทุกา กรงุ สยามเปน็ แกนตามสมควร กบั ทรงคน้ ควา้ เป็นกองลูกเสือกองแรกที่ทรงพระกรุณา
ซึ่งเป็นช่างฉลองพระบาทที่ทรงโปรดมาก เก็บรวบรวมความรู้เบ็ดเตล็ดจากแหล่งต่างๆ โปรดเกลา้ ฯ ตง้ั ขนึ้ นวี้ า่ “กองลกู เสือหลวง”
เวลานน้ั ไดเ้ ปน็ ผผู้ ลติ เครอื่ งหนงั รองเทา้ และ ที่จะเป็นประโยชน์แก่การทำ� หน้าทเี่ สอื ปา่ ครน้ั ล่วงมาถงึ วันท่ี ๑๖ กันยายน
เคร่ืองม้าส�ำหรับราชการกองทัพและเสือป่า พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๔ ในคราวทก่ี องลกู เสอื หลวง
รา้ นเซง่ ชงนี้ไดร้ บั พระราชทานตราตง้ั รปู ครฑุ ผลการสอบซ้อมของกองลูกเสือ ได้ร่วมเสด็จเดนิ ทางไกลประทบั แรม มณฑล
ประดบั อยูห่ น้ารา้ น กรงุ เทพฯ ท่ี ๑ ในวันนน้ั เป็นท่ีพอพระราช นครไชยศรี ทรงโปรดใหม้ กี ารพระราชพธิ ถี อื นำ�้
หฤทยั เป็นอย่างมาก ดังปรากฏในพระราช พระพิพฒั น์สตั ยาเสือป่า และพระราชทาน
เวลาน้ันโรงเรียนมหาดเล็กหลวงมี บนั ทกึ รายวัน ความวา่ ธงประจ�ำกองเสือป่ามณฑลนครไชยศรีข้ึน
จ�ำนวนลูกเสอื อยู่ราว ๖๓ คน ไดเ้ ปน็ กอง ในการน้ีได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ลูกเสือกองแรก เรียก “ลูกเสอื กองรอ้ ยที่ ๑ “กองกรุงเทพฯ รับธง และกอง พระราชทานธงประจ�ำกองลูกเสือหลวง
(โรงเรยี นมหาดเลก็ หลวง)” ลกู เสอื กองรอ้ ย ลูกเสือหลวงเฝ้า วันเสาร์ท่ี ๒ - วันน้ีบ่าย
ท่ี ๒ ไดแ้ กโ่ รงเรยี นราชวทิ ยาลยั ลูกเสอื เปนวันทเี่ สอื ปา่ กองมณฑลกรงุ เทพฯ เฝา้ ธงพระมนแู ถลงสาร ธงประจำ� กองลกู เสือหลวง
กองร้อยที่ ๓ ไดแ้ ก่ โรงเรียนสวนกุหลาบ ถวายตวั เปนคร้ังแรก และกองลูกเสอื หลวง
วิทยาลัย ลกู เสอื กองรอ้ ยที่ ๔ ไดแ้ ก่ โรงเรียน ก็ได้มาเฝ้าในวันนี้เปนครั้งแรกเหมือนกัน
วัดเทพศริ นิ ทร์ เดินตรวจแถวลูกเสือและเสือป่ากอง
กรุงเทพฯ ตลอดแลว้ ไดใ้ หธ้ งประจ�ำกอง
ตอ่ มาในวนั ท่ี ๒ กนั ยายน พทุ ธศกั ราช มณฑลกรงุ เทพฯ เจา้ พระยายมราชผบู้ งั คบั
๒๔๕๔ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า กองรบั ธงแลว้ เดนิ ธงผา่ นแถวไปเขา้ ประจำ�
เจ้าอยหู่ วั ทรงเสด็จออก ณ พลับพลาสโมสร หวั แถว แลว้ กองกรงุ เทพฯ เดินไป การ
เสือป่า ซง่ึ อยใู่ นสนามเสือปา่ ข้างลาน ฝึกหัดของกองน้ีนับว่าเรียบร้อยควรชม
พระราชวงั ดุสิต ทรงพระราชทานวโรกาสให้ เพราะต้ังมาแล้วก็ไมน่ านนกั และมีสมาชิก
ขนุ หดั ดรณุ พล (นายดาบจอ้ ย พลทา ภายหลงั เหยียบพัน
เป็นหลวงในราชทินนามเดมิ ) ผ้กู ำ� กบั ลูกเสือ
กองรอ้ ยที่ ๑ โรงเรยี นมหาดเลก็ หลวง ได้ ฝา่ ยกองลกู เสอื นน้ั ในมณฑลกรงุ เทพฯ
นำ� ลูกเสอื มาเฝ้าทูลละอองธลุ พี ระบาท และ พงึ่ ต้งั ขน้ึ ทโ่ี รงเรยี นมหาดเล็กหลวง เปนท่ี ๑
ได้ท�ำการฝึกหัดแถวลูกเสือถวายตัวหน้า ก็มลี กู เสือได้ถึง ๖๐ เศษ การฝกึ หัดสง่ั สอน
พระทน่ี งั่ มกี ารสอบซอ้ มวชิ าลกู เสอื ตามแบบ กเ็ รียบร้อยนา่ ชนื่ ใจ
ซง่ึ ทรงพระราชนพิ นธไ์ วใ้ นแบบสงั่ สอนเสอื ปา่
69
เปน็ รปู พระมนูแถลงสาร บนพืน้ ธงส่ีเหลีย่ ม
ดา้ นเทา่ สีดำ� นบั เปน็ กองลกู เสือกองเดียว
ในประเทศไทยท่ีมีธงประจ�ำกองเป็นแบบ
พระราชทานต่างจากกองลกู เสอื อื่น
ตอ่ มาเมอ่ื ไดท้ รงตราขอ้ บงั คบั เพมิ่ เตมิ ลูกเสือสามญั กองลูกเสอื น.ฐ. ๑ (พระปฐมวิทยาลยั ) ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจา้ อยู่หวั
แก้ไข เครอื่ งแต่งตัวกับเครือ่ งหมายสมาชกิ
โดยเฉพาะกรมรักษาพระองค์ตามประกาศ เสือปา่ ราบหลวง (รักษาพระองค)์ นนั้ ยัง จลุ จอมเกลา้ เจา้ อยู่หวั มาเปล่ยี นชือ่ เป็น
ลงวันท่ี ๑๔ กมุ ภาพนั ธ์ ร.ศ. ๑๓๐ ไมส่ ะดวกแก่ระเบยี บการ จึงทรงพระกรณุ า “โรงเรยี นประจ�ำมณฑลนครชยั ศรี พระปฐม
(พทุ ธศักราช ๒๔๕๔) หลายกรมด้วยกัน โปรดเกลา้ ฯ ใหจ้ ดั การปกครองข้นึ ใหม่ ให้ วทิ ยาลัย” เมอ่ื ปีพุทธศกั ราช ๒๔๖๔ ต่อมา
แตเ่ ฉพาะในสว่ นของลกู เสือคือ ลูกเสอื หลวง แยกกองลกู เสอื หลวง (รกั ษาพระองค)์ ซง่ึ รวม ภายหลังการเปลย่ี นแปลงการปกครอง ได้
รกั ษาพระองคน์ น้ั เปลย่ี นใหใ้ ชห้ มวกปกี กวา้ ง อยใู่ นกรมเสอื ปา่ ราบหลวง (รกั ษาพระองค)์ นนั้ เปลยี่ นชอ่ื เปน็ “โรงเรยี นประจำ� จงั หวดั นครปฐม
สาบเหลอื งพบั ขา้ งขวาขน้ึ ตดิ กบั หมวก ผา้ พนั ไปเปนกองร้อยอิสระขึ้นตรงต่อเสนาธิการ พระปฐมวทิ ยาลัย”เพื่อให้สอดคล้องกับการ
หมวกเปน็ ลายเสอื ดอกไมจ้ บี สลบั ดำ� กบั เหลอื ง กองพลหลวง (รักษาพระองค์) ตั้งแต่บดั นี้ ที่รัฐบาลได้ประกาศยกเลิกการปกครองแบบ
ปกั ขนนกขาว บา่ เกลยี วสแี ดง ผา้ พนั คอสนาม เปนต้นไป....” เทศาภบิ าลมณฑล ตามพระราชบญั ญตั วิ า่ ดว้ ย
พนื้ ดำ� ขอบแดง กบั เพม่ิ เครอ่ื งหมายตดิ หนา้ อก ระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักร
เปน็ รปู หนมุ านหนา้ เซย่ี ว อนั เปน็ เครอ่ื งหมาย กองลูกเสือที่ได้รับพระราชทาน สยามพุทธศกั ราช ๒๔๗๖
ข้นึ สังกัดในกรมเสือป่าหลวง กองร้อยท่ี ๑ เกยี รตยิ ศเป็นพิเศษอีกกองหนึง่ คือ กอง
ภายหลังได้เพ่ิมเติมแถบริ้วลายเสือสีเหลือง ลูกเสือมณฑลนครไชยศรีที่ ๑ (โรงเรยี น ปพี ทุ ธศักราช ๒๔๙๔ กระทรวง
สลับด�ำ ที่ขอ้ พับถงุ เทา้ เหมอื นเสือปา่ ตวั อยา่ งมณฑลนครไชยศรี พระปฐมวทิ ยาลยั ) ศึกษาธิการได้สั่งการให้เปล่ียนช่ือโรงเรียน
พระราชทานเป็นเครื่องแต่งกายสง่างาม ซึ่งได้เริ่มเปิดด�ำเนินการสอนในระดับประถม ต่างๆ ท่ัวประเทศ โรงเรียนจึงได้เปลยี่ นมาใช้
เปน็ พเิ ศษแกก่ องลกู เสอื หลวงรกั ษาพระองค์ ศกึ ษาช้ันปีที่ ๑ ถงึ ปีที่ ๔ เมอ่ื วันที่ ๒๓ ชอื่ วา่ “โรงเรยี นนครปฐม พระปฐมวทิ ยาลยั ”
โดยเฉพาะ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๕๒ อันเป็น ถงึ ปีพทุ ธศักราช ๒๔๙๙ โรงเรียนได้เปดิ
ตอนปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระ- สอนชั้นเตรยี มอดุ มศึกษาเปน็ ปีแรก และได้
ถึงวนั ท่ี ๘ ธนั วาคม พุทธศักราช
๒๔๕๗ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ใหแ้ ยก
กองลกู เสอื หลวง (รักษาพระองค)์ เป็นกอง
รอ้ ยอสิ ระ ความว่า
“กองลกู เสือหลวง (รักษาพระองค์)
ซึ่งตามท่ีได้รวมการปกครองข้ึนอยู่ในกรม
70
สำ� รอง ๒๔ คน เวลานน้ั มผี นู้ ยิ มอยากจะเปน็
เสือป่าจ�ำนวนมากเฉพาะท่ีพระปฐมเจดีย์
มีจ�ำนวนมากถงึ ๙๓ คน... พวกส�ำรอง
ลูกเสือนั้น คอื นักเรยี นตามโรงเรยี นต่างๆ
มโี รงเรียนพระปฐมวิทยาลัยเปนตน้ ซ่ึงได้
ฝึกหัดด้วยความนิยมของตนเองแลผู้ปกครอง
เด็กกน็ ิยมด้วย..”
นายกองตรี พระเจา้ บรมวงษเ์ ธอ กรมหลวงด�ำรงราชานภุ าพ ในรายงานฉบับเดยี วกัน ในขอ้ ๗.
... “ลกู เสือปา่ ที่พระปฐมเจดยี ม์ ีโรงเรียน
เปลย่ี นชอื่ โรงเรียนอกี ครัง้ หนงึ่ ว่า “โรงเรยี น “ได้เสด็จออกตรวจการเสือป่าใน ปฐมวิทยาลัยตั้งอยู่ต่อกับโรงเรียนนายร้อย
พระปฐมวทิ ยาลยั ” และไดใ้ ชม้ าจนถงึ ทกุ วนั นี้ มณฑลนครไชยศรี เมือ่ วันท่ี ๑ กรกฎาคม ต�ำรวจภูธร ขา้ พระพทุ ธเจา้ จึงไดอ้ นญุ าตให้
ร.ศ. ๑๓๐ (พ.ศ. ๒๔๕๔) มีสมาชิกเสอื ป่า ครูโรงเรียนนายร้อยต�ำรวจภูธรรับธุระฝึกหัด
กองลกู เสือมณฑลนครไชยศรีที่ ๑ ทข่ี ้นึ ในมณฑลนครชัยศรีเวลานัน้ ๔๐ คน ให้นักเรียนโรงเรียนปฐมวิทยาลัยมาสัก
(โรงเรยี นตวั อยา่ งมณฑลนครไชยศรี พระปฐม เป็นสมาชิกประจำ� การ ๑๖ คน และสมาชิก เดอื น ๑ แลว้ เมอ่ื ออกไปคราวนี้ นายรอ้ ยเอก
วทิ ยาลัย) เปน็ กองลกู เสือทีไ่ ดร้ ับการฝกึ ฝน สไตเนอร์ ครูโรงเรียนนายรอ้ ยต�ำรวจภูธร
ให้มีความพรอ้ มมากอ่ นท่จี ะมีการประกาศใช้ ซง่ึ เปนผไู้ ดพ้ าแถวนกั เรยี นโรงเรยี นปฐมวทิ ยาลยั
ขอ้ บงั คบั ลกั ษณปกครองลกู เสอื รตั นโกสนิ ทร ท้งั ครซู งึ่ ไดฝ้ กึ หดั แล้ว รวมแถวมีจ�ำนวน
ศก ๑๓๐ ดงั ปรากฏในรายงานของ นายกองตรี ๑๐๐ คน มาฝึกหัดให้ข้าพระพุทธเจ้าดกู าร
พระเจา้ บรมวงษเ์ ธอ กรมหลวงดำ� รงราชานภุ าพ ฝกึ หดั เรยี บรอ้ ยเปนทพี่ อใจมาก ไดค้ วามจาก
ผู้ตรวจการเสือปา่ หัวเมือง ทูลเกลา้ ฯ ถวาย
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
เมื่อวนั ท่ี ๗ กรกฎาคม รัตนโกสนิ ทรศก
๑๓๐ ความตอนหน่งึ วา่
การซอ้ มรบเสือปา่ ลกู เสือ
71
นายรอ้ ยเอกสไตเนอร์วา่ เดก็ ในโรงเรียน นครไชยศรีนี้ปฏิบัติหน้าที่ได้เข้มแข็งและ พระบรมฉายาลกั ษณ์ พระยาอนชุ ติ ชาญชยั
ชอบฝกึ หัดมา แม้เดก็ ท่ียังเลก็ ถ้าไม่ยอมให้ คล่องแคลว่ ว่องไวเปน็ ย่งิ นกั อกี ทง้ั การ
เขา้ แถวฝกึ หัด ถงึ ร้องไห้ ใช่แต่เทา่ นั้น สอดแนมในเวลาซ้อมรบก็กระท�ำได้ผลดียิ่ง ของชาตทิ ี่ส�ำคัญยงิ่ จะถูกลกู เสอื ลอ้ มจับ
ผ้ปู กครองเด็กนกั เรียน เมื่อได้เหน็ ขา้ ราชการ จงึ ไดพ้ ระราชทานเงนิ ๖๐ บาท มาให้แจก โดยเสดจ็ ออกไปจนหา่ งราชองครกั ษท์ ตี่ ดิ ตาม
ฝกึ หดั และแต่งตัวเครอ่ื งเสอื ปา่ พากนั มา แก่ลูกเสือกองน้ี ท่ีได้ร่วมประลองยุทธใน เสดจ็ อยเู่ ป็นประจ�ำ คือมรี าชองครกั ษ์เสอื ปา่
ถามครวู า่ จะใหเ้ ดก็ นักเรยี นแตง่ ตวั อยา่ งไร โอกาสน้นั และทหารรวมทัง้ เสือปา่ คนสนทิ และเสอื ป่า
ผู้ปกครองเต็มใจท่ีจะท�ำเครื่องแต่งตัวให้เด็ก รับใช้....”
ข้าพระพุทธเจา้ ไดบ้ อกว่า ใหร้ อไว้ก่อน ดว้ ย ครั้นตอ่ มาในวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์
เร่ืองเครื่องแต่งตัวเด็กนักเรียนน้ียังทรงพระ ศกน้นั กท็ รงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ และเมอ่ื ผเู้ ขยี นไดค้ น้ ความในรายงาน
ราชด�ำริห์อยู่...ตามกาลที่ได้แลเห็นและ ลูกเสือกองน้ีได้รับพระราชทานเกียรติยศ การประลองยทุ ธทพี่ ระปฐมเจดยี ์ พทุ ธศกั ราช
ได้ทราบเร่ืองราวความนิยมของราษฎรที่ เป็นลกู เสือหลวงอีกกองหน่งึ ดว้ ย กับ ๒๔๕๔ แล้ว จงึ ไดท้ ราบความวา่ ในการ
มกี ารฝึกหัดดังนแ้ี ลว้ เหน็ ดว้ ยเกล้าฯ วา่ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้มีสิทธ์ิ ประลองยทุ ธครง้ั น้นั เป็นการประลองยุทธ
เช้ือลูกเสือตามหัวเมืองได้เกิดข้ึนคอยท่า แต่งตัวสง่างามเป็นพิเศษกว่าลูกเสือกองอ่ืน ระหว่างเสือป่ากรมหลวงรักษาพระองค์
อยูแ่ ล้ว ถ้าทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ให้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีขนนกสขี าว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
จัดตงั้ ข้นึ เมื่อใดคงสำ� เรจ็ ไปดงั ประสงค์ ขา้ เสียบไว้กับปีหมวกข้างท่ีพับขึ้นกลัดไว้ นายกองใหญ่ นายกเสอื ปา่ ทรงเปน็ ผบู้ ญั ชาการ
พระพุทธเจา้ เหน็ ดว้ ยเกล้าฯ ดังนี้” กบั ตวั หมวก กบั ใหม้ ีขลบิ เหลือง โดยรอบริม ด้วยพระองค์เอง กับ เสือปา่ กรมท่ี ๒ รักษา
หมวกดว้ ย และในตอนบา่ ยวนั เดียวกันน้ัน พระองค์ มีนายกองตรี พระปราบพลแสน
ครั้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า เวลา ๑๖.๐๐ น. ลกู เสอื กองนีก้ ็ได้เขา้ เฝ้าทูล (พงศส์ วัสด-์ิ ชูโต ภายหลังเปน็ พระยาอนชุ ติ
เจา้ อยหู่ วั ทรงเสดจ็ แปรพระราชฐานประทบั ละอองธลุ พี ระบาทถวายตวั โดยทัว่ กนั ” ชาญชยั ) เปน็ ผู้บญั ชาการ
พกั แรม ยงั พระราชวังสนามจนั ทร์ และ
โปรดให้มีการซ้อมรบเสือป่า-เดินทางไกล เลา่ ถึงเร่ือง “กองลูกเสือขนนก” นี้ ปรากฏคำ� สง่ั ตอนหนง่ึ ตามรายงานวา่
พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๔ มกราคม-กมุ ภาพนั ธ์ ถ้าลองได้ไปคุยกับคนในแถบนครปฐมแล้ว “ใหร้ าบหลวงหมวดใหญ่ท่ี ๑ ลูกเสอื หลวง
รตั นโกสนิ ทรศก ๑๓๐ (พุทธศกั ราช ๒๔๕๔) ทา่ นจะเล่าวา่ เป็นด้วย “ลูกเสอื นครไชยศรี (โรงเรียนมหาดเลก็ หลวง) ๑ หมวด ราบ
อนั เปน็ ปแี รกนน้ั กองลกู เสอื มณฑลนครไชยศรี จบั พระเจา้ อยหู่ วั ได”้ เรอ่ื งนี้ จมน่ื อมรดรณุ ารกั ษ์ นครไชยศรี ๑ กองรอ้ ย และลกู เสอื นครไชยศรี
ที่ ๑ จึงได้รบั พระมหากรุณาธิคุณให้เขา้ ร่วม (แจม่ สนุ ทราเวช) อดตี นกั เรยี นมหาดเลก็ หลวง ๑ หมวด รวมเปนกองพนั ดา่ น ในบังคับ
สมทบอยู่ในกองลูกเสือหลวงกรงุ เทพฯ เป็น รุน่ แรก ได้เคยเลา่ ไว้วา่ “....ได้เขา้ ร่วมในการ นายกองใหญ่ตัง้ ท่สี นามจนั ทร”์ ได้ความวา่
กองลูกเสอื รกั ษาพระองคด์ ้วยทันที ในการท่ี เสด็จออกมาซ้อมรบกับกองเสนาหลวงมา
ไดร้ ว่ มซอ้ มรบครง้ั นนั้ กป็ รากฏวา่ ไดป้ ฏบิ ตั กิ าร ตง้ั แตย่ งั เปน็ ลกู เสอื หลวง จนกระทงั่ ปสี ดุ ทา้ ย
เปน็ ทพ่ี อพระราชหฤทยั เปน็ อนั มาก พระบาท ของการซอ้ มรบ ยงั ไมเ่ คยไดย้ นิ วแ่ี ววมาแตน่ อ้ ย...
สมเด็จพระมงกุฎเกลา้ เจ้าอย่หู วั “.... ถงึ กับ จะเป็นไปไดห้ รอื ? ทีอ่ งค์พระบาทสมเดจ็
ออกพระโอษฐ์รบั ส่ังชมเชยวา่ ลูกเสือมณฑล พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั อนั เปน็ องคพ์ ระประมขุ
72
ประกาศพระราชกิจจานุเบกษา
ประกาศให้กองลกู เสือโรงเรยี นราชวทิ ยาลัย
แต่งกายอยา่ งลูกเสอื หลวง
กองลูกเสอื มณฑลนครไชยศรที ี่ ๑ (โรงเรียน ถงึ ในรชั กาลปจั จุบัน ไดม้ ปี ระกาศ คุณงามความดมี าแต่หนหลงั และไดเ้ ปน็
ตวั อยา่ งมณฑลนครไชยศรี พระปฐมวทิ ยาลยั ) แจง้ ความกระทรวงศึกษาธกิ ารเรือ่ ง ทรง อนุสรณ์แก่ลูกเสือรุ่นหลังได้ประพฤติและ
ได้สมทบเขา้ กับกองลกู เสอื หลวง ซึ่งเปน็ พระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ใหก้ องลกู เสอื น.ฐ. ๑ ปฏบิ ัติตามสืบไป แจง้ ความ ณ วันท่ี ๑๗
กองร้อยหนึ่งในกองเสือป่ากรมหลวงรักษา (พระปฐมวทิ ยาลยั ) เปน็ กองลกู เสอื ในพระบาท เมษายน ๒๔๙๕
พระองค์ ทพ่ี ระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลา้ สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอย่หู วั ด้วยทรง
เจ้าอยู่หวั นายกองใหญ่ นายกเสือปา่ ทรง พระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ พระราชทานนาม กองลกู เสอื หลวงนี้ นอกจาก กอง
เป็นผู้บัญชาการด้วยพระองค์เอง เรื่องท่ี กองลูกเสือ น.ฐ. ๑ (พระปฐมวิทยาลัย) ว่า ลูกเสือกรงุ เทพท่ี ๑ (ลกู เสอื หลวง) และ
“ลูกเสือนครไชยศรีจับพระเจ้าอยู่หัวได้” “น.ฐ. ๑ (พระปฐมวทิ ยาลยั ) ในพระบาท กองลูกเสือมณฑลนครไชยศรีที่ ๑ (โรงเรยี น
จึงดูจะขัดกนั อยู่ สมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั ” เพอ่ื เปน็ การ ตวั อยา่ งมณฑลนครไชยศรี พระปฐมวทิ ยาลยั )
เชิดชูเกียรติแก่กองลูกเสือน้ีท่ีได้ประกอบ แลว้ ยงั ทรงโปรดเกลา้ ฯพระราชทานเกยี รตยิ ศ
ให้แก่กองลูกเสอื กรงุ เทพที่ ๒ (โรงเรียน
ราชวทิ ยาลยั ) เป็นกองลกู เสอื หลวงรักษา
พระองค์อกี กองหน่ึง ดังปรากฏใน ประกาศ
ให้กองลูกเสือราชวิทยาลัยแต่งกายอย่าง
73
ลกู เสอื หลวง ความวา่ “มพี ระบรมราชโองการ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรงตรอกโรงเลย้ี งเดก็ ถนนบำ� รงุ เมอื ง จงั หวดั
ดำ� รสั เหนอื เกลา้ ฯ ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ รชั กาลที่ ๕ เดิมต้ังอยู่ทีต่ �ำบลบา้ นสมเดจ็ พระนครแทน
พระราชทานพระบรมราชานญุ าต ใหก้ อง เจา้ พระยา จงั หวดั ธนบรุ ี จดั การเรยี นการสอน
ลกู เสอื โรงเรยี นราชวทิ ยาลยั ใชเ้ ครอ่ื งแตง่ กาย เปน็ โรงเรยี นประจ�ำกินนอน อยู่ในสงั กดั ครนั้ ลว่ งมาในปีพุทธศกั ราช ๒๔๕๔
ลูกเสอื เช่นเดยี วกบั กองลูกเสอื หลวง (รักษา กระทรวงศึกษาธกิ าร ต่อมาในปพี ุทธศักราช รชั สมยั พระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลา้ เจา้ อยหู่ วั
พระองค)์ ทกุ ประการ เว้นแตก่ างเกงไทย ๒๔๔๖ เกิดโรคระบาดข้นึ ทั่วท้งั พระนครจึง รชั กาลที่ ๖ ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ ฯ ให้
ขาสั้นน้ัน ให้ใชก้ างเกงผา้ ด�ำแทนสีน�้ำเงิน ได้หยดุ ท�ำการสอนลงเปน็ การชั่วคราว ครั้น พระวรวงศเ์ ธอ พระองคเจา้ จรญู ศกั ดก์ิ ฤดากร
ทงั้ น้ตี งั้ แต่บัดนเ้ี ปนตน้ ไป ประกาศมา ณ ปีต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เสนาบดีกระทรวงยุติธรรมจัดรูปการโรงเรียน
วนั ท่ี ๑๕ ธันวาคม พุทธศกั ราช ๒๔๕๗” เจ้าอยหู่ ัวทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ให้เปิด ราชวทิ ยาลยั นขี้ น้ึ ใหม่ ทต่ี ำ� บลบางขวาง จงั หวดั
โรงเรยี นราชวทิ ยาลยั ขน้ึ อกี โปรดใหย้ า้ ยมาเปดิ นนทบรุ ี ตามอย่างโรงเรียนมหาดเล็กหลวง
ประวัติโรงเรียนราชวิทยาลัยนี้ก่อต้ัง ทำ� การยงั สายสวลสี ณั ฐาคาร คอื โรงเลย้ี งเดก็ จงึ ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ รับโรงเรียน
มาตั้งแต่ปพี ทุ ธศกั ราช ๒๔๔๐ ในรัชสมัย ของพระวิมาดาเธอ กรมพระสทุ ธาสินนี าฏ ราชวิทยาลัยเขา้ ไว้ในพระบรมราชปู ถมั ภด์ ว้ ย
กองลูกเสอื กรงุ เทพท่ี ๒ (ลูกเสือหลวง) โรงเรยี นราชวิทยาลัย นนทบุรี
74
หมอ่ มหลวงปิ่น มาลากลุ ในรายงานการตามเสดจ็ พระราชดำ� เนนิ เสอื ป่า ในกรมนักเรียนเสอื ปา่ หลวงนี้ให้จดั
ในเครื่องแบบนกั เรียนเสือปา่ ฝึกหัดเสือป่ากองพลหลวงรักษาพระองค์ เปน ๓ กองรอ้ ย คือ
เดนิ ทางไกล พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๗ ประจ�ำวัน ๑. กองนกั เรยี นเสอื ปา่ มหาดเลก็ หลวง
พุธที่ ๒๐ มกราคม ศกนนั้ ปรากฏข้อความ ต้ังกองอยทู่ โี่ รงเรยี นมหาดเล็กหลวงดสุ ิต
ตอนหน่ึงว่า “เวลาบ่ายกองลูกเสือหลวง (ซึ่ง ๒. กองนักเรียนเสือป่าราชวิทยาลัย
ได้รับพระราชทานนามใหมว่ า่ กองนักเรียน ตง้ั กองอยูท่ ี่โรงเรียนราชวทิ ยาลัย ตำ�บล
เสือป่ามหาดเล็กหลวง) ได้มีการกีฬาถวาย บางขวาง (เมอื งนนทบรุ )ี
ทอดพระเนตร”์ ๓. กองนกั เรยี นทหารกระบ่ี ต้ังกอง
อยทู่ ีโ่ รงเรียนทหารกระบ่ี สวนมสิ กวัน
กองนกั เรยี นเสอื ปา่ ทปี่ รากฏในรายงาน
ฉบบั น้นั ประกอบดว้ ย กองลกู เสือกรงุ เทพ ตอนทา้ ยคำ�สั่ง ไดส้ ่งั การใหย้ า้ ยนาย
ท่ี ๑ (โรงเรียนมหาดเล็กหลวง) กองลกู เสอื เสือป่าเข้าประจำ�รับราชการในกรมนักเรียน
กรงุ เทพท่ี ๒ (โรงเรยี นราชวทิ ยาลยั ) และ เสือปา่ หลวงรักษาพระองค์ดว้ ย คอื
นักเรียนทหารกระบ่ี ซงึ่ ไดต้ ามเสดจ็ ไปใน ๑. นายกองตรี พระอภริ กั ษร์ าชฤทธ์ิ
คร้งั นั้น เปนผู้บังคับการกรมนักเรียนเสือป่าหลวง
รกั ษาพระองค์
ต่อมาได้มีประกาศกรมบัญชาการ ๒. นายหมเู่ อก ขนุ จรสั อกั ษรกลู เปน
เสือป่า คำ�สั่งท่ี ๕/๒๔๕๗ ลงวันที่ ๒๖ ผู้รั้งตำ�แหน่งปลัดกรมนักเรียนเสือป่าหลวง
มกราคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๗ ตอนทา้ ย รกั ษาพระองค์
คำ�สงั่ ลงพระบรมนามาภไิ ธย นายกองใหญ่ ๓. นายหมวดโท หลวงอภบิ าล
วชริ าวุธ นายกเสือป่า ให้จดั ระเบยี บการ บุริมศกั ด์ิ เปนผู้บังคับกองนกั เรียนเสอื ป่า
ปกครองใหม่ คอื ใหต้ ง้ั กรมนกั เรยี นเสอื ปา่ ขน้ึ มหาดเลก็ หลวง
กรม๑ขนานนามวา่ “กรมนกั เรยี นเสอื ปา่ หลวง” ๔. ว่าท่ีนายหมวดตรี สุดใจ เปน
ให้อยู่ในความบังคับบัญชาเสนาธิการ ผบู้ ังคบั กองนักเรยี นเสือปา่ ราชวทิ ยาลัย
เสอื ปา่ และใหเ้ สนาธกิ ารเสือปา่ มหี น้าท่ีเปน ๕. นายหมวดตรี หลวงศรีนัจวไิ สย
ผู้อำ�นวยการฝึกหัดสั่งสอนในกรมนักเรียน เปนผู้บังคบั กองนักเรยี นทหารกระบี่
เสือป่าหลวงตามระเบียบเช่นเดียวกันกับ
เจา้ กรมยทุ ธศกึ ษาของกรมเสนาธกิ ารทหารบก ถงึ วนั ท่ี ๑๑ มนี าคม พทุ ธศกั ราช ๒๔๕๗
ฉนน้ั และรวมการปกครองข้นึ ตรงตอ่ นายก พระอภริ กั ษร์ าชฤทธ์ิ ผบู้ งั คบั การกรมนกั เรยี น
75
เสือปา่ หลวง ไดม้ หี นงั สือตอบนายหมวดโท
พระยาไพศาลศิลปสาตร์ ผู้ตรวจการลูกเสอื
มณฑลกรงุ เทพฯ ว่า “...ด้วยได้รับหนังสอื
ของเจา้ คณุ ท่ี ๙/๕๓๓ ลงวนั ท่ี ๑๕ มกราคม
พ.ศ. ๒๔๕๗ ความว่า ถ้าผู้กำ�กับและ
รองผู้กำ�กับลูกเสือ ได้รับพระราชทานยศ
บรรดาศักดิ์แล้ว ขอได้บอกมาทางเจ้าคุณ
ให้ทราบด้วยทุกคราว
เรื่องนี้ขอเรียนให้ทราบว่า ได้ทรง กองลกู เสือหลวงกองสุดทา้ ยของลกู เสอื ไทย
พระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้ลูกเสือหลวง เปน
นักเรียนเสือป่าหลวงสมทบกับบางโรงเรียน
ต้งั ขึน้ เปนกรมนกั เรียนเสอื ป่าหลวง ขน้ึ ตรง
ยงั เสนาธกิ ารเสอื ปา่ กองพลหลวง รกั ษาพระองค์
ตง้ั แต่วนั ที่ ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๔๕๗ ..”
และจดหมายบันทึกความเห็นของ กองลูกเสือ น.ฐ.๑ (พระปฐมวิทยาลัย) ในพระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกลา้ เจ้าอยู่หวั
เจ้าพระยาพระเสด็จสเุ รนทราธบิ ดี เรอื่ ง ทรง แต่งกายอยา่ งเสอื ปา่ เพอื่ สบื ทอดพระราชปณธิ านในพระบาทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกล้าเจา้ อย่หู วั
พระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ใหล้ กู เสอื เปนนกั เรยี น ให้ “นครปฐม” เป็นราชธานแี หง่ เสอื ปา่ ของสมเด็จพระมหาธรี ราชเจ้า
เสือป่าหลวงและข้ึนตรงต่อเสนาธิการเสือป่า
กองพลหลวง ความวา่ “ตามสำ�เนาคำ�สงั่ ที่
คัดมาใหด้ ูน้ีดูกเ็ ปนการชัดเจนแลว้ วา่ กอง
ลูกเสือโรงเรยี นมหาดเล็กหลวง กบั โรงเรียน
ราชวทิ ยาลัย ไดเ้ ปลยี่ นเปน นักเรียนเสอื ป่า
หลวง ก็เปนอนั ขาดจากกองลกู เสอื ไดห้ มด
โดยชัดเจน เพราะฉะนนั้ เจ้าหนา้ ท่ฝี ่ายกอง
ลูกเสือก็ควรจะขีดการงานให้เปนขาดออก
ไปได้ทีเดียว ถงึ แมจ้ ะมคี ำ�สง่ั หรือไม่มมี าจาก
76
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
หนังสือ 100 การลูกเสือไทย
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search