2560 หลักสูตรปตท. พลังใจในมือคุณ

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมือคณุ ..พลังทยี่ ัง่ ยืน” 148

การสง่ เสรมิ ศักยภาพพเ่ี ล้ยี ง (R8)

โครงการพลงั ใจในมือคุณ..พลังทย่ี ่ังยืน
โดย ดร.อัจฉรา ชลายนนาวนิ

หลกั สตู รการสง่ เสริมศกั ยภาพพเี่ ลย้ี ง (R8)
โดย ดร.อจั ฉรา ชลายนนาวนิ

หลกั การและเหตผุ ล
การส่งเสริมศักยภาพ พี่เลี้ยง (Coaching) การสร้างระบบพี่เลี้ยงเพื่อประโยชน์ต่อการอบรม

พัฒนาเยาวชนในสถานพักพิง ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) เป็นการเปิด
โอกาสให้เยาวชนที่มีจุดแข็ง ประกอบด้วยความอดทนควบคุมอารมณ์ได้ดีใจกว้าง ยอมรับความจริง และเสมอ
ต้นเสมอปลาย มีการสื่อสารที่ดี มีอิทธิพลต่อกลุ่มเยาวชนด้วยกัน มักจะเป็นกลุ่มแกนนำที่มีบทบาทเข้ามามี
ส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมอบรมเยาวชน โดยให้ได้รับการพัฒนาศักยภาพให้มีความรู้ความเข้าใจกระบวนการ
เรยี นรู้ และมีทกั ษะ ศักยภาพในการเป็นพีเ่ ล้ียง (coaching) ความเปน็ ผนู้ ำและเป็นนกั พฒั นา คณุ สมบตั เิ หลา่ น้ี
ถ้าได้นำไปประยุกต์ใช้ก็จะเป็นพี่เลี้ยงที่ดี เป็นต้นแบบท่ีได้รับการยอมรับในกลุ่มเยาวชน เป็นการรักษาคนเก่ง
คนดีไว้ในองค์กร โดยพี่เลี้ยงจะเป็นผู้สร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่ส่งเสริมกลุ่มเยาวชนให้มีทักษะชีวิต การ

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมอื คุณ..พลงั ทย่ี ง่ั ยืน” 149

ทำงาน เช่น เรื่องของการคิด วิเคราะห์ วิจารณ์ คิดสร้างสรรค์ ตัดสินใจและเชื่อมโยง ตระหนักรู้ในตน มี
ความเห็นใจผู้อื่น สามารถจัดการอารมณ์และความเครียด มีความสามารถด้านการสื่อสาร ความรับผิดชอบต่อ
สังคม และจิตสำนึกความเป็นพลเมืองดีของสังคม สามารถสร้างความเข้มแข็งของทีมให้เป็นที่ประจักษ์ เ ป็น
ต้นแบบของ "พลเมืองที่รับผิดชอบ" ต่อสังคมและเชื่อว่าเยาวชนทุกคนมีศักยภาพในตัวที่สามารถมารถดึง
ออกมาพฒั นาตวั เองและสงั คมได้

วตั ถปุ ระสงค์
1. เพื่อส่งเสริมแกนนำเยาวชนจิตอาสาให้ได้พัฒนาศักยภาพการเป็นพี่เลี้ยง (Coaching) ในการ

ฝึกอบรมเยาวชนในสถานพกั พิงอย่างมีประสทิ ธิภาพ
2. เพื่อสร้างเยาวชนแกนหลักให้ได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้าน สามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ท่ี

เกิดขนึ้ ในกลุม่ เยาวชน
3. เพื่อให้แกนนำเยาวชนได้รับความรู้ ความเข้าใจ ในบทบาทหน้าที่ คุณสมบัติของผู้เป็นพี่เลี้ยง

และสามารถออกแบบการจัดกิจกรรมที่เหมาะสม ตลอดจนวิธีการเสริมสร้างความร่วมมือจากเครือข่ายทุก
ภาคสว่ น

4. เพื่อให้พี่เลี้ยงมีศักยภาพในการติดตามผลการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเรียนรู้ของกลุ่ม
เยาวชน การสอนงาน การให้คำปรึกษาแนะนำงานและช่วยให้เยาวชน สัมฤทธิ์ผลในการเรียนรู้สาระวิชาชีพ
และการสรา้ งนวตั กรรมใหม่ ๆ ท่ีเหมาะสมกบั สถานการณ์การเปลยี่ นแปลงในปจั จบุ นั

5. เพื่อสร้างพี่เลีย้ งเยาวชนต้นแบบในการรวมกลุ่มเยาวชนทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ตอ่ ชุมชน/
สงั คม ตลอดจนประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ติ ประจำวันและงานอาชีพไดอ้ ย่างมปี ระสิทธภิ าพ

6. เพื่อสร้างเครือข่ายพี่เลี้ยง ฯ ให้สามารถขับเคลื่อนการดำเนินงานตอบสนองปัญหาและความ
ตอ้ งการของเด็กและเยาวชนในชุมชน/ทอ้ งถิ่น

ขอบเขตเน้ือหา
1. ความสำนึกความเป็นพลเมืองดี จิตอาสา มีความรับผิดชอบ เข้าใจบทบาทหน้าที่พลเมืองดี

ของชุมชน สังคม เยาวชนเองก็ไม่ได้ให้ความสำคัญในศักยภาพของตนเอง ในเรื่องสิทธิการเป็นพลเมือง การมี
ส่วนรว่ มใน การพฒั นาชมุ ชนและสังคมซง่ึ จะเปน็ พลงั สำคญั ในการพัฒนาชมุ ชน สงั คมในอนาคต

2. การพฒั นาความฉลาดทางสังคม (Social Intelligence) ดงั ต่อไปน้ี (1) บทบาทเชิงสร้างสรรค์
(2)จริยธรรม คุณธรรม (3) จิตอาสาเพื่อสังคม (4) ตัวแบบว่าด้วยอิทธิพลทางการสื่อสารสองทางเชิงกลยุทธ์
(The Influence Model of Two-Strategic Way Communication) (5) กิจกรรมการเรียนรู้การเข้าใจ
ตนเองและผู้อ่ืน (6) เทคนคิ การสร้างมนษุ ยสัมพันธ์ (7) ศลิ ปะสือ่ สารและการพดู ในที่ชมุ ชน

3. การพัฒนาสู่ภาวะผ้นู ำ (Leadership) ดงั ต่อไปน้ี (1) หลักการพ้ืนฐานของการเป็นผู้นำ
(2) ศิลปะการเป็นผู้นำและผู้ตาม (3) การสร้างแรงจูงใจ (4) เทคนิคการทำงานเป็นกลุ่ม (5) ให้ตระหนักถึง
บทบาทและความรับผิดชอบในฐานะผู้นำ (6) การบริหารจัดการความขัดแย้งเชิงกลยุทธ์ (Strategic Conflict
Management) (7) ศลิ ปะการโค้ชงานและการเปน็ ท่ีปรึกษา (The Art of Coaching and Counseling)
(8) การแสวงหาความร่วมมือจากสมาชิก (9) ศิลปะของการสนทนาและการให้ข้อมูลย้อนกลับ (The Art of
Conversation Management and Smart Feedback)

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมือคุณ..พลงั ทยี่ ่ังยืน” 150

4. การเสริมศักยภาพความมีมนุษย์สัมพันธ์และการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ คือ (1) การ
วิเคราะห์การสื่อสารองค์กร (Organizational Communication Diagnosis) (2) ความคิดเชิงบวก (3) ทักษะ
การสือ่ สาร (Communication) (4) ทักษะการนำเสนอ (Presenting)

5. ทกั ษะการประเมินผลทบทวนและติดตามผล (Monitor / Review)
6.หลักการเกยี่ วกับการโค้ชและการจงู ใจสำหรับการเรยี นรู้ของผู้ใหญ่ คือ (1) สำหรับผู้เรยี นรู้ไว
(2) ผ้เู รียนเปน็ ศูนย์กลาง (3) ทมี งานรว่ มคดิ ร่วมทำ
7. ขั้นตอนการฝึกปฏิบัติการสอนแบบ Motivation Coaching กับการสื่อสารของผู้สอนงานสู่
ความมน่ั ใจและตรงใจกนั ท้งั สองฝา่ ยในการ Coaching
8. กุญแจสำคัญสำหรับทักษะการสอนงานให้ประสบผลสำเร็จ คือ (1) การทำความเข้าใจ
พฤติกรรมผู้เรียน (2) การสร้างความเชื่อมั่นระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน (3) แบบประเมินผล Coaching
Checklist (4) การเตรียมและการออกแบบหอ้ งเรียน (5) การจัดเตรียมอุปกรณ์การสอนให้สอดคล้องกับการ
ฝึกอบรม (6) การเตรียมตัวของผู้สอน (7) การบริหารเวลาการฝึกอบรม (8) ความพร้อมด้านบุคลิกภาพของ
วิทยากร

- การสรุปประเด็นตา่ ง ๆ ใหช้ ดั เจนสำหรับการนำไปใช้งาน
- WORKSHOP 1 : ฝึกทักษะการออกแบบเนื้อหาและการบรรจุเทคนิคการสอน/การ
นำเสนอสำหรับหลักสูตรที่ต้องการนำไปใช้ในองค์กร เช่น การบริการและการดูแลลูกค้า
อยา่ งมืออาชพี
9. เทคนิคการสอนและทักษะการนำเสนอของผู้สอนงาน คือ (1) การสอนเชิงหลักการหรือ
ภาคทฤษฎี (2) การสาธิตและฝกึ ปฏิบตั ิ (3) การจัดกลุม่ ย่อย WORKSHOP 2 : ฝกึ ทักษะการ
สอนงานการแตล่ ะประเภทให้เกิดประสิทธภิ าพเป็นกลมุ่ ยอ่ ย
10. การใช้เทคนิคการสอนเพื่อสรา้ งกระบวนการเรยี นรู้ให้เหมาะสมกับหัวข้อการฝึกอบรมมี ดงั น้ี
(1) การใช้กรณีศึกษา (Case Study) (2) การใช้แบบกลุ่มการเรียนรู้ (Peer Training) (3) การใช้คำถาม และ
การตอบคำถาม (Question and Answer) (4) การใช้ข้อสอบ (Test and Assessment)
11. การประเมินและการตดิ ตามผลกาเรยี นรขู้ องผูเ้ ข้ารับการฝึกอบรมสัมมนา มีดังนี้
(1) หลักการสอนงานของพีเ่ ลี้ยง (Coaching) (2) การจัดการการวางแผน (Planning /Organization)

ขอบเขตเนือ้ หาหลักสูตรการสง่ เสรมิ ศกั ยภาพพ่เี ล้ยี ง (R8)
ขอบเขตเนอ้ื หาหลกั สตู ร มดี งั ตอ่ ไปนี้

หวั ข้อวชิ า/วทิ ยากร/ หวั ย่อย รายละเอียดเนอื้ หาโดยสรุป
กิจกรรม
ศักยภาพ พี่เลี้ยง (Coaching) มีความสําคัญที่จะ
1. ศกั ยภาพการเปน็ พีเ่ ลี้ยง เป็นตัวจักรนําไปสู่ความสําเร็จในการฝึกอบรมเยาวชน
(Coaching)ในการ ส่งเสริมการเรียนรู้ของ เยาวชนให้บรรลุเป้าหมายได้อย่าง
ฝกึ อบรมเยาวชน มีประสทิ ธิภาพ ประกอบดว้ ย

1.1 ความสำนึกความเปน็ ความสำนึกการเป็นพลเมือง จิตอาสา มีความ
พลเมืองดี จิตอาสา รับผิดชอบเขา้ ใจบทบาทหน้าที่พลเมอื งดีของชุมชน สังคม

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลังท่ีย่งั ยืน” 151

หัวขอ้ วชิ า/วทิ ยากร/ หวั ย่อย รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป
กจิ กรรม

ให้ความสำคัญในศักยภาพของตนเอง สิทธิการเป็น

พลเมืองการมีส่วนร่วมในการพลังสำคัญในการพัฒนา

กจิ กรรม ชุมชนและสังคมในอนาคต

1. บทบาทความสำนึกความเป็น เ ด ็ ก แ ล ะ เ ย า ว ช น ค ื อ ท ร ั พ ย า ก ร บ ุ ค ค ล ท ี ่ เ ป็ น

พลเมืองดี จิตอาสากับการ ความหวัง และเป็นพลังสำคัญของประเทศในอนาคต

สรา้ งสำนกึ พลเมือง จะต้องเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ซึ่งเด็กในวันน้ีจะต้องรับช่วง

2. จัดกิจกรรม Walk Rally ภารกิจในการรักษาบ้านเมืองและพัฒนาประเทศให้

สร้างสมานฉันท์ ปรองดอง เจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า ตลอดจนสืบสานมรดกวัฒนธรรม

ด้วยพลังเยาวชนพลเมืองดี” ไทยต่อไป สังคมจึงต้องตระหนักถึงความสำคัญของเด็ก

จำนวน 3 ชม. และเยาวชนและให้ได้เห็นถึงความสำคัญของตนเอง ได้รับ

3. กจิ กรรมบำเพญ็ ประโยชน์ การปลูกฝงั สั่งสอนเด็กและเยาวชนด้วยความรัก ความเอา

4. กจิ กรรมเรียนรู้ตามฐาน ใจใส่จากสังคมเป็นการสร้างรากฐานที่แข็งแรงในด้านต่าง

ดังนั้นการสร้างสำนึกพลเมือง ให้เด็กและเยาวชนสามารถก้าวสู่อนาคตได้อย่างมั่นคง

ต้องสร้างพลเมืองประชาธิปไตย เป็นพลเมืองดี มีจิตอาสา มีความตระหนักและสำนึกที่ดี

ใน 3 ด้าน คอื มีจิตอาสาสาธารณะ เชื่อมความสัมพันธ์ สมานฉันท์ในหมู่

1. กิจกรรมการเคารพกติกา เด็กและเยาวชนเพื่อให้เกิดการเชื่อมเครือข่ายที่เข้มแข็ง

2. กิจกรรมเคารพความแตกต่าง และสามารถที่จะช่วยเหลือกิจการในบ้านเมือง ทั้งใน

เพราะทุกคนเป็นเจ้าของ ระดับครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ ด้วย

ประเทศเช่นเดียวกัน สำนึกแห่งความเป็นพลเมืองของชาติ โดยจะไม่นิ่งเฉยต่อ

3.กิจกรรมร่วมรับผิดชอบต่อ ปัญหาอุปสรรคของสังคมอีกทั้งให้ความสำคัญกับท้องถ่ิน

สังคม ของตัวเองที่ถือเป็นเบ้าหลอมที่ดีของเด็กและเยาวชน ให้

มุ่งเน้นปลูกฝังสำนึกความเป็น เติบโตเป็นพลังที่สำคัญของชาติ ในการร่วมคิด ร่วมทำ

พลเมืองที่ดี ในสังคม รู้จักทำ และสร้างสรรค์สิ่งที่มีคุณค่าแก่สังคม มีความพร้อมที่จะ

ประโยชน์ส่วนรวมเพ่อื หวงั จะเป็น นำพาหรือช่วยพัฒนาประเทศได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

พลังที่สำนึกรักในบ้านเกิดของ ต่อไป

หรือกลุ่มของตัวเอง เช ื่อม ทม่ี า: http://seminar.qlf.or.th/Archive/View/36

ความสัมพันธ์ที่ดี สร้างความ

สมานฉันท์ปรองดอง รักใคร่กลม

เกลยี วกัน

การประเมินผล
1. ประเมนิ จากการสังเกต
2. ประเมินดว้ ยภาพถา่ ย

การรายงานผล
2. สรปุ ผลการดำเนินงาน/
ข้อเสนอแนะ

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลงั ทย่ี ัง่ ยนื ” 152

หัวขอ้ วชิ า/วทิ ยากร/ หวั ย่อย รายละเอยี ดเนอ้ื หาโดยสรุป
กิจกรรม

2. การพัฒนาความฉลาด กจิ กรรม ในยุคที่เต็มไปด้วยการแข่งขันและสภาพแวดล้อมมี
ทางสงั คม (Social
Intelligence) เกี่ยวกับเรื่องความ ฉลาด การเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว พฤติกรรมหรือรูปแบบ

ทางสังคมหรือเอสคิว ( SQ ) โดย การใช้ชีวติ ของคนเราก็เปลี่ยนไป

ให้เยาวชนลองเลือกเพื่อนร่วมชนั้ ดูเหมือนว่า ในยุคศตวรรษที่ 21 ที่มีอัตราการ

ที่คิดว่ามีมนุษยสัมพันธ์ดีที่สุด แข่งขันและเจริญเติบโตในหลาย ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็น

เป็นคนที่เพื่อนรักที่สุดและน่าคบ ทางด้านเศรษฐกิจหรือสังคม ตลอดจนสภาพแวดล้อมที่

ที่สุด ทำการโหวตชื่อเพื่อน 5 เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ประกอบกับความทันสมัย

ลำดับ ปรากฏว่าเพื่อนที่ได้รับ ของเทคโนโลยีที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตอย่างหลีกเลี่ยง

คะแนนสูงสุดเป็นคนที่มีทกั ษะที่ดี ไม่ได้ ทำให้การดำรงชีวิตของมนุษย์ในสังคมจึงมีความ

ในการมีสัมพนั ธท์ ด่ี ีรว่ มกับคน มงุ่ มัน่ ท่ีจะผลักดนั ตนเองให้มคี วามเก่ง ความเจริญใน

อนื่ ๆ ซง่ึ กม็ ลี กั ษณะมองโลกในแง่ ทุก ๆ ด้าน ทั้งในเรื่องของความเฉลียวฉลาดทางด้าน

ดี ยิ้มง่าย ดูมีความสุขทั้งน้ียังมี สติปัญญาหรือไอคิว (IQ : Intelligence Quotient) และ

ความเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์ถึงการรับ ความฉลาดทางอารมณ์หรือ อีคิว (EQ : Emotional

สมัครงานเพื่อคัดเลือกบุคคลเข้า Quotient) ซึ่งแต่ละคนก็พยายามที่จะพัฒนาตนเองให้

มาทำงาน เช่น ในเร่อื งของ ปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงของผู้คนและสังคมความ

(1) ยิ้มแย้มแจม่ ใส (Smile) ฉลาดทางสงั คม

(2) บคุ ลกิ ภาพ ( Personable) สืบเนื่องจากการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ใน

(3) การแตง่ กาย (Appearance) เด็กช่วงวัยรุ่นมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่งต่อบุคลิกภาพ

(4) การสบตา (Eye Contact) ในชว่ งวยั ผใู้ หญ่ ความสามารถตระหนักรู้ในตนเอง การนับ

(5) ความสามารถสร้างแรงจูงใจ ถือตนเอง ความภาคภูมิใจในตนเอง ความสามารถจัดการ

ใหต้ นเอง (Self – Motivate) กับอารมณ์และความเครียดและสร้างสัมพันธภาพท่ี

(6) ต้องมีใจรักในงานที่ทำ (Love เหมาะสมกับบุคลอื่นจะช่วยส่งเสริมความสามารถของ

– Career) วัยรุ่นให้มีการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง อีกทั้งยังเป็น

เกี่ยวกับเรื่องนี้ นายแพทย์ การพัฒนาศักยภาพในการแก้ไขปัญหาและอยู่ใน

พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ กุมาร สถานการณ์ทางสังคมที่มีปัญหาได้อย่างเป็นสุขและ

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการ ประสบความสำเร็จในชีวิต E.Q. หรือความฉลาดทาง

และพฤติกรรมคณะแพทย์ศาสตร์ อารมณ์ หมายถึง ความสามารถในการจัดการอารมณ์ของ

วชิรพยาบาล ได้ชี้ให้เห็นถึงการ ตนเอง คือ การชนะใจตัวเอง รู้จักยับยั้งชั่งใจ รู้จักการให้

วิจัยล่าสุดท่ีพบว่าความฉลาดทาง การรับ การอภัยตลอดจนการปรับพฤติกรรมที่จะไม่ทำให้

สังคมหรือเอสคิว (SQ) เป็นส่วน เกดิ ความเสียหายแก่ตนเองและผู้อื่น

สำคัญที่ทำให้คนเราประสบ อดีตที่ผ่านมาผู้ใหญ่ในสังคมเราเรียนรู้จากทักษะ

ความสำเร็จและมีความสุขมากถงึ จากคำสอนของพ่อแม่ เรียนรู้จากชุมชน แต่มาในปัจจุบนั

ร้อยละ 85 ในขณะที่พ่อแม่ในยุค เนื่องจากสังคมไทยได้เปลี่ยนจากครอบครัวใหญ่

สมัยใหม่ที่มีจำนวนมากกว่าร้อย ครอบครัวผสม เป็นครอบครัวเดี่ยวมากขึ้น คนในชนบท

ละ 96 ให้ความสำคัญกับการอยู่ ย้ายถิ่นฐานเข้าสู่เมืองกรุงเพื่อหางานทำ วิถีชีวิตเปลี่ยน

หลกั สตู รโครงการ “พลงั ใจในมือคุณ..พลงั ทยี่ ่งั ยนื ” 153

หวั ข้อวิชา/วทิ ยากร/ หัวย่อย รายละเอยี ดเนอ้ื หาโดยสรุป
กิจกรรม

รอดในสังคมอย่างมีความสุขของ จากเกษตรกรรมเป็นอุตสาหกรรมจากสังคมการพึ่งพา

ลูกมากกว่าท่ีจะสร้างอัจฉริยภาพ เป็นสังคมทุนนิยม ให้ความนับถือวัตถุ สิ่งสมมติต่าง ๆ ให้

ทางสติปญั ญาและอารมณ์ ความสำคัญกับเกียรติยศ เงินตรา มากกว่าคุณค่าทาง

อ้างอิง: ปาณศิ า คงสมจิตต์ จิตใจ พ่อแม่ห่างเหินจากลูกเพราะเป้าหมายคือหาเงินมา

มหาวทิ ยาลัยแมโ่ จ้ เชยี งใหม่ เลี้ยงครอบครัว ลูกขาดความอบอุ่น ความเข้าใจจากพ่อ

กิจกรรมตามหลักการพิชิตใจ แม่ ทำให้เด็กและเยาวชนไปให้ความสำคัญกับเพื่อน ส่ือ

เยาวชนโดยใช้หลัก EMH (EYE ตลอดจนคา่ นิยม วฒั นธรรมตา่ งชาติ

MOUTH HEART) คนที่มีความฉลาดทางอารมณ์ มีความมั่นคง

E ห ม าย ถ ึ ง ส ายตาที่ เข้มแข็งและรู้จักเห็นอกเห็นใจผู้อื่นก็คือการเป็นต้นแบบที่

อ่อนโยน มองอย่างทะนุถนอม ดีน่นั เองแต่นอกจากการเปน็ ต้นแบบที่ดใี นสงั คม

ราวกับเขาคือสิ่งที่มีค่ามากที่สุดที่ การพัฒนาความฉลาดทางอารมณท์ ำได้ดงั น้ี คอื

ควรคา่ แก่การรักษา 1.รจู้ กั ตวั เอง

M หมายถึง คำพูด การ 2. รู้จักจดั การกบั อารมณ์ตนเองได้

สื่อสาร คำที่พูดจากปากจะ 3. รจู้ ักรอคอยได้ มีวินยั

ประกอบด้วยคำชม คำให้กำลังใจ 4. รู้จกั เข้าใจคนอ่นื เห็นอกเหน็ ใจคนอ่ืน

แสดงถึงความพร้อมที่จะก้าวเดิน 5. รู้จักการสร้างสัมพันธภาพที่ดี รู้จักที่จะผูกมิตร

ไปเปน็ เพอ่ื นกบั เขาตลอดไป กับผูอ้ ่นื

H หมายถึง ความจริงใจ เยาวชนเป็นวัยที่ต้องการค้นหาเอกลักษณ์ของ

ที่พร้อมแสดงความยินดีเมื่อเขา ตนเอง ต้องการการยอมรับ ต้องการแสดงออก ต้องการ

ประสบผลสำเร็จ และ พร้อมที่จะ ความเป็นอิสระ ทั้งทางด้านความคิดและการกระทำ

เยียวยารักษาเมื่อเขาเกิดการพล้ัง ในทางที่ถูกต้องซึ่งต้องใช้ความเข้าใจและเข้าถึงให้มาก

พลาด ที่สุดเพราะสังคมโลก สังคมไทย เปลี่ยนแปลงอย่าง

มากมาย

การประเมนิ ผล

ประเมินด้วยเทคนิค 2E3H เทคนิค ในการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ของ

ประกอบด้วย ตาดู หูฟัง มือทำ เยาวชน ใช้หลัก 2E3H ประกอบด้วย

สมองคิด พิชิตใจจะต้องใช้ให้ครบ - E ตัวแรก หมายถึง EYE แปลว่า ตา จะต้องใช้การ

ทั้งห้าขั้นตอนจึงสามารถเข้าใจ สังเกตให้มากทั้งต่อหน้าและลับหลัง เมื่อเยาวชน

เข้าถึงเยาวชนได้มากที่สุดแต่ละ แสดงพฤติกรรมอย่างไรต้องเก็บรายละเอียดให้

คนมีปัจจัยมีสิ่งแวดล้อมแตกต่าง ได้มากที่สุดโดยยังไม่ต้องวิเคราะห์ เปิดใจว่างไว้

ก ั น ก า ร แ ก ้ ป ั ญ ห า จ ึ ง ต ้ อ ง ใ ช้ เพอื่ จะได้ขอ้ มลู ท่ีถูกตอ้ ง

กจิ กรรมทแ่ี ตกต่างกันโดยมี หัวใจ - E ตัวที่สองหมายถึง EAR แปลว่า หู นอกจากจะ

ที่สำคัญที่สุด คือ EMH ใช้ท้ัง สังเกตพฤติกรรมแล้ว บางครั้งพฤติกรรมที่เห็น

สายตา คำพูดและจริงใจซึ่งหลัก อาจจะไม่ใช้ตัวตนที่แท้จริงจึงต้องเก็บข้อมูลโดย

และหัวใจทั้ง 2 อย่างนี้สามารถที่ การฟังจากตัวเยาวชนเองว่าที่เขาแสดงพฤติกรรม

จะใช้กับผู้ใดก็ได้เพราะเยาวชนใน

หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมอื คณุ ..พลังที่ย่งั ยืน” 154

หวั ข้อวชิ า/วิทยากร/ หวั ย่อย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ
กจิ กรรม

อนาคตก็คือผู้ใหญ่อย่างเรา นั้นเขาต้องการอะไรมีแรงจูงใจใดที่ที่ทำให้แสดง
ฉะนั้นผู้ใหญ่และมนุษย์ทุกคนมี เช่นนัน้
ความต้องการที่ไม่แตกต่างกัน - H ตัวแรกหมายถึง HAND แปลว่า มือ หลังจาก
ตามหลักที่ว่าอยากให้ใครทำอะไร สังเกตด้วยตา ฟังด้วยหูแล้ว ยังไม่พอเพราะ
ให้เรา เราก็ต้องทำอย่างนั้นให้กับ เยาวชนอาจปิดบังสิ่งที่แท้จริงในใจเพื่อให้ดูดีใน
เขา สายตาผู้ใหญ่ สิ่งที่สำคัญที่สุดที่ขาดไม่ได้ เพื่อให้
ขอ้ มลู สมบรู ณ์ย่ิงขึ้น คอื การเขา้ รว่ มทำกิจกรรมกับ
เขา แสดงความเป็นมิตร เป็นพวกเดียวกันเพื่อให้
ได้ใจและทำใหเ้ ยาวชนแสดงตัวตนที่แทจ้ รงิ ออกมา
- H ตัวที่สอง หมายถึง HEAD แปลว่า หัว เมื่อตาดู
หฟู งั มือสัมผสั แลว้ กถ็ ึงเวลาประมวลข้อมูลทั้งหมด
ทีไ่ ดร้ บั รูม้ าเพื่อ วเิ คราะหส์ าเหตุ ความตอ้ งการของ
เยาวชนพร้อมทั้งคิดวิธีที่จะปรับพฤติกรรมของแต่
ละคน
- H ตัวสุดท้าย หมายถึง HEART แปลว่า ใจ สำคัญ
มากที่สุด เพราะการที่จะปรับเปล่ียนพฤติกรรได้
ต้องสามารถ พิชิตใจให้เกิดความรู้สึกว่าผู้ใหญ่รัก
และต้องการให้เขาเป็นเด็กดีในรูปแบบความเป็น
ตวั ตนของเขาเอง
อา้ งอิง: www.vcharkarn.com

โลกสมัยนี้เปลี่ยนเร็ว บทบาทเชิงสร้างสรรค์ เป็น

การสรา้ งโอกาสใหเ้ ยาวชนได้มีบทบาท มีสว่ นร่วมกิจกรรม

2.1 บทบาทเชิงสรา้ งสรรค์ สร้างสรรค์ เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการทั้งในด้าน
สุขภาพร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ตอบสนองกับความ

กิจกรรม ต้องการทั้งในด้านสุขภาพร่างกาย จิตใจ สติปัญญา

ความสามารถในการทำงาน อารมณ์ จริยธรรม และความ
1. จัดกิจกรรม โดยเปิด รับผิดชอบตามวัย รวมทั้งสร้างกระแสให้ทุกภาคส่วนได้
โอกาสให้เยาวชนนำเสนอรูปแบบ ตระหนัก และให้ความสำคัญในการส่งเสริมเยาวชนได้มี
กิจกรรมได้อย่างหลากหลายตาม บทบาท มีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ในกิจกรรมใน
ความถนัด อาทิ ดนตรี ร้องเพลง สงั คมไทย
ละคร ศิลปะ กีฬา การแสดง
โครงสร้างสังคมเปลี่ยนไป ผู้คนไม่เหมือนเดิมทั้ง
วฒั นธรรม การละเลน่ เต้น ฟอ้ น เรื่องความเชื่อ ความประพฤติวิธีคิดต่าง ๆ นานา ที่บางที
รำ ฯลฯ โดยมีระยะเวลาในการ ก็สุดขั้วแทบจะคาดเดาไม่ได้ทฤษฎีสังคมสร้างสรรค์นั้น
แสดงคนละ 10 นาที
เชื่อมั่นในพลังสมองและพลังใจของ “คน” อย่างยิ่งยวด

นักคดิ เชือ่ วา่ ความสรา้ งสรรค์ของมนุษย์ คือ หัวใจของการ

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คุณ..พลังทย่ี ั่งยืน” 155

หวั ข้อวชิ า/วทิ ยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ
กิจกรรม

2. workshop แ ล ะ ก า ร พัฒนาทุกสิ่ง และเจ้า “ความสร้างสรรค์” อันนี้ก็ส่งผล

แสดงทางวัฒนธรรมที่สื่อสะท้อน กระทบโดยตรงต่อ “ความนับถือตนเอง” ของแต่ละ

ถ ึ ง พ ล ั ง ส ร ้ า ง ส ร ร ค ์ ข อ ง ปัจเจกบคุ คลดว้ ย

เยาวชน กับหลักคิด การปฏิบัติ เยาวชน = หวั ใจของสังคมสร้างสรรค์

การให้และการแบ่งปัน เพื่อสร้าง เป็นที่เชื่อแน่ว่า "เด็กและเยาวชน" จะกลายเป็น

การเปลี่ยนแปลง เช่น ทำแอนิ key word ที่สำคัญที่สุดในทศวรรษหน้าเป็นหนึ่งใน

เมชั่น / ทักษะการทำละครสั้น / agenda หลักของแผนการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ

Basic B Boy /ทำของเล่นและ สร้างสรรค์ทั่วโลก ตั้งแต่หลังปี 2000 เป็นต้นมา การ

เครื่องดนตรี / นักข่าวพลเมือง ประชุมและกจิ กรรมของสหประชาชาติระบุให้ความสำคัญ

หรือจุดประกายไฟฝันกับเยาวชน กับเยาวชนและหลายครั้งที่เปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชน

คนเก่ง ( Cool Idol) และเปิด เข้าร่วมแสดงบทบาทอย่างเป็นทางการหรืออย่างใน

มุมมองใหม่ ๆ เป็นตน้ โอลิมปิกปี 2012 ณ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษก็ได้

การประเมนิ ผล เลอื กหวั ขอ้ “เยาวชน” เป็นหัวใจสำคญั ของงานท่ีต้องการ

สื่อสารกับเวทีโลกแต่เพราะอะไรแนวคิดการพัฒนา
1.แสดงออกตามความถนัดและ "สังคมสร้างสรรค์" จึงให้ความสำคัญกับเด็กและเยาวชน
บันทึกไว้เปน็ ขอ้ มูล
เหตุผลไม่ใช่แค่ว่า “เด็ก คือ ตัวแทนแห่งอนาคต” เท่านั้น
2.พิจารณามอบรางวลั
หากแต่ชีวิตในวัยเด็กของมนุษย์เรา คือ ช่วงเวลาที่

จินตนาการและความสร้างสรรค์สามารถเติบโตงอกงามได้

อยา่ งเป็นธรรมชาติท่ีสุดดว้ ย ในทกุ วนั น้ีเราจะเห็นวา่ วิธีคิด

หรือการใช้สัญชาตญาณแบบเด็ก ๆ ได้รับการหยิบยกมา

ใช้เป็นกลไกในกระบวนการคิดค้นและแก้ปัญหาหลาย ๆ

อย่างเหตุเพราะ “ความเป็นเด็ก” นั้นมีพลงั ที่สามารถช่วย

ให้ผู้ใหญ่ พัฒนาศกั ยภาพการเรยี นรู้และการสร้างสรรค์ให้

สูงขึ้นได้อย่างไม่น่าเชื่อโดยผ่านจิตวิญญาณที่ยังคงความข้ี

เล่น ขี้สงสัยและกล้าที่จะทดลองในแบบเด็ก-เยาวชน

นัน่ เอง

แนวโนม้ การพัฒนาทักษะกับความสร้างสรรค์

ในอดีตนั้น มนุษย์เรามักอบรมเลี้ยงดูลูกหลานให้เก่งกล้า

สามารถในเรื่องใดเรื่องหนึ่งเป็นพิเศษจะเป็นนักปั้นหม้อ

หรือเป็นพ่อค้าก็ว่ากันไปเพราะที่ผ่านมาเราเชื่อว่าความ

ชำนาญหรือทักษะนั้น คือ สิ่งที่มนุษย์ใช้ทำมาหาเลี้ยงชีพ

ได้ แต่ในอนาคตต่อจากนี้ไปเมื่อโลกและบริบทสังคมไม่

เหมอื นเดิมแลว้ สง่ ทีจ่ ำเป็นทส่ี ดุ สำหรับเดก็ ๆ อาจไม่ใช่แค่

การพัฒนาทักษะหรือความชำนาญอย่างใดอย่างหนึ่งอีก

ต่อไปแต่ละสังคมจะต้องหล่อเลี้ยง ประคับประคองและ

เสริมสร้างเด็กรุ่นใหม่ให้เป็นผู้ที่รู้จัก รักและกล้าที่จะ

หวั ข้อวชิ า/วิทยากร/ หัวยอ่ ย หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมอื คุณ..พลังท่ียัง่ ยนื ” 156
กิจกรรม
รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป

สร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ด้วยเพราะนี่คือเส้นทางที่นักคิดเชื่อ
ว่า จะนำไปสู่สังคมสร้างสรรค์ที่มีคุณภาพในอนาคต ที่
ประชากรมีความสมบูรณ์ทั้งในเชิงประสบการณ์ ความสุข
ความอยู่ดีกินดีและท้ายที่สุด คือ ความนับถือในตนเอง
จากการสังเกตโดยรวมพบว่าแนวโน้มความเปลี่ยนแปลง
ในระดับพื้นฐานหลายๆ ด้านของโลกทุกวันนี้ ไม่ว่าจะใน
เชิงสังคมเทคโนโลยีหรือเศรษฐกิจ (อาทิ โครงสร้าง
ครอบครัวตลาดแรงงาน ระบบการศึกษา ฯลฯ) ต่างมี
ประเด็นเรื่องเด็กและเยาวชน เรื่องโอกาสทางการเรียนรู้
เรื่องศักยภาพในการจินตนาการของมนุษย์ ฯลฯ เข้ามา
เป็นปัจจัยให้ได้ยินกันมากขึ้นเรื่อย ๆ เป็นกระแสซึ่งส่งผล
ต่อความเป็นไปหลาย ๆ อย่างในทุกมุมโลกซึ่งในไม่ช้าไม่
นานพวกเราทุกคนคงต้องปรับตัวเข้ากับกระแสใหม่
เหล่านีใ้ หไ้ ด้

- วัฒนธรรมใหม่ เชื่อในพลังของมนษุ ย์
เป็นกลุ่มแนวคิดใหม่ที่เกิดขึ้นบนพื้นฐานความเชื่อ
ในคุณค่าและอำนาจของมนุษย์ ปักหมุดให้การเรียนรู้และ
จินตนาการของเด็กเป็นประเด็นหลักของการพัฒนาในทุก
สังคม โดยกล่าวว่าศักยภาพของเด็กและเยาวชนนั้นส่งผล
โดยตรงต่อศักยภาพของมนุษย์ชาติโดยรวม แนวคิดนี้มอง
ว่า “เด็ก = ทรัพยากร” ที่จะผลักดันการเติบโตและการ
พัฒนาทั้งหมดทั้งปวงในอนาคตไม่ว่าจะในเชิงเศรษฐกิจ
สงั คมหรอื ความย่ังยนื ทางวัฒนธรรมด้วย
- โฉมหนา้ ใหม่ของมดงาน
โครงสร้างของวัฒนธรรมการทำงานและ
ตลาดแรงงานจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างมากในอนาคต โดย
ตลาดแรงงานนั้นจะเริ่มมีความเป็นเอกเทศเป็นส่วนตัว
และมีความยืดหยุ่นสูงมากขึ้น ภาพลักษณ์เดิม ๆ ของชีวติ
การทำงาน อาทิ งานแบบเข้าเก้าโมงเช้าเลิกห้าโมงเย็น,
ชีวิตการเดินทางไปออฟฟิศ, วันพักร้อน ฯลฯ จะค่อย ๆ
จางหายไป ในอนาคตข้างหน้ากลยุทธ์ด้านHuman
Resource จะทวีความสำคัญขึ้นอย่างเด่นชัด การเสาะ
แสวงหาและพัฒนาแรงงานชั้นดี (ที่มีหัวสร้างสรรค์และ
เรียนรู้เร็ว) จะกลายเป็นกลยุทธ์หลักในการสร้างความ
แข็งแกร่งขององค์กรและการเพิ่มขีดความสามารถ
ทางการแขง่ ขันของธุรกจิ แทบทกุ ประเภท

หัวข้อวชิ า/วิทยากร/ หัวย่อย หลกั สูตรโครงการ “พลังใจในมือคณุ ..พลงั ทีย่ ่ังยนื ” 157
กิจกรรม
รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ

- ระบบเศรษฐกจิ บนพน้ื ฐานองค์ความรู้
นักเศรษฐศาสตร์ต่างระบุว่า ธุรกิจที่เติบโตเร็วน้ัน
คือ ธุรกิจที่ให้ความสำคัญด้านทรัพยากรบุคคล และ
ทรัพย์สินประเภทที่จับต้องไม่ได้ อาทิ ข้อมูลความรู้ ฯลฯ
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลและองค์ความรู้ต่าง ๆ นั้นจะมีมูลค่า
ข้ึนมาอยา่ งมหาศาล
ก็ต่อเมื่อมันถูกนำมาพลิกแพลงใช้อย่างสร้างสรรค์
และมีประสิทธิภาพนั่นเอง ฉะนั้นแล้วความสำเร็จใน
อนาคตจะไม่ไดข้ ึ้นอยูก่ ับวา่ ใครมีขอ้ มูลหรือองค์ความรู้ใน
มือมากกว่ากันแต่ขึ้นอยู่กับว่าใครจะใช้มันได้อย่างฉลาด
และสร้างสรรคก์ ว่ากนั ต่างหาก
- อำนาจของผบู้ รโิ ภคแห่งศตวรรษท่ี 21
เด็กและเยาวชนได้สร้างพลังใหม่ของผู้บริโภค
ขึ้นมา เห็นได้ชัดว่า ทุกวันนี้ ตลาดสินค้าและบริการเด็ก
นั้นได้รับความนิยมเหลือเกินและเด็กสมัยนี้ยังส่งพลังแฝง
ที่เข้ากำหนดหรือเบี่ยงเบนตัวเลือกการบริโภคของพ่อแม่
ไดอ้ กี ด้วย ถ้ามองกันใหไ้ กลแลว้ แบรนดใ์ ดทส่ี ามารถครอง
ใจเด็ก ๆ ในวันนี้ได้ แบรนด์นั้นก็มีสิทธิ์อยู่รอดไปจนถึง
วนั ทเ่ี ขาโตขึน้ ด้วยนั่นเอง
- เดก็ อยูห่ วั แถวเสมอในวฏั จกั รดิจิตอล
เด็กสมัยนี้ พัฒนาทักษะด้านไอทีไปพร้อม ๆ กับ
กระบวนการเรียนร้ขู องเขาไม่วา่ จะเป็นการอา่ น การแสดง
ความคิด หรือการพัฒนาตัวตน ฯลฯ เราไม่อาจปฏิเสธได้
ว่า โลกดิจิตอล คือ ส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนร้ใู นยุค
ปจั จบุ ัน แถมยงั มอี ิทธพิ ลอย่างสงู ตอ่ ลักษณะความสมั พันธ์
และบทบาทที่เปลี่ยนแปลงไปในครอบครัวด้วย (ระหว่าง
พอ่ แม่ - ลกู )
- เด็กจะนำมาซ่ึงกระบวนการเรียนร้แู บบใหม่
เทคโนโลยีข้อมูลและการสื่อสารทุกวันนี้ ทำให้
กระบวนการเรียนรู้ของเยาวชนสามารถเดินออกนอกรั้ว
โรงเรียนได้ ส่งผลให้แนวคิดต่อระบบการศึกษาแบบ “ใน
โรงเรียน” นั้น สั่นคลอนขึ้นทุกวัน นักอนาคตศาสตร์จาก
บางสำนักอ้างว่า ในอนาคตเด็ก ๆ อาจกดดันใหโ้ ครงสร้าง
การเรียนการสอนและกระบวนการเรียนรู้ทั้งหมด
เปลี่ยนไป คือ ตัวเด็กไม่ต้องออกจากบ้านไปโรงเรียนก็ได้
เขาสามารถนงั่ เรียนอยู่ที่หนา้ จอคอมพิวเตอรท์ ่ีบ้าน ติดต่อ

หัวข้อวชิ า/วทิ ยากร/ หัวยอ่ ย หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลงั ทย่ี ั่งยืน” 158
กิจกรรม
รายละเอียดเนอื้ หาโดยสรปุ

กับทั้งห้องเรียนทั้งห้องผ่านอินเตอร์เน็ตความเร็วสูงและ
เทคโนโลยมี ลั ติมเี ดียที่ครบครนั

- ชวี ติ คือเส้นทางการเรียนรู้
ทุกวันน้ีเราพอจะได้เห็นหายนะของมนุษย์เจนเนอ
เรชั่นเก่ากันไปบ้างแล้ว อาทิ การปลดแรงงานคนรุ่นเก่าที่
เคยอยู่ในโรงงาน ในออฟฟิศ ในฟาร์ม ฯลฯ ออกจาก
ระบบอุตสาหกรรม และเปิดทางให้เทคโนโลยีใหม่เข้ามา
แทนที่ สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาคือกลุ่มคนเหล่านี้ทำงานด้วย
ทักษะเดียวมาทั้งชีวิตทำอย่างอื่นไม่เป็นจำนวนมากต้อง
ตกอยู่ในสถานภาพ "ผู้ไม่มีงาน" เป็นเวลานานกลายเป็น
ภาระสังคมนำไปสู่สภาวะจิตใจที่ตกต่ำเศร้าหมองและ
หมดความนับถือตนเอง ในท้ายที่สุดปรากฏการณ์นี้ให้
นัยสำคัญว่า การทำอะไรเป็นแค่อย่างเดียวอาจไม่ช่วยให้
เราอยู่รอดไปทั้งชีวิต มนุษย์จำเป็นจะต้อง"เรียนรู้"และ
"พัฒนา" อย่างต่อเนื่องต้องคงไว้ซึ่งจิตใจที่รักการค้นหารกั
ที่จะเรยี นรู้สิ่งใหม่ หล่อเลี้ยงจิตวิญญาณแบบเด็ก ๆ ให้อยู่
กับเราไปตลอด พูดง่าย ๆ ว่า ต้องพร้อมที่จะเรียนกันไป
ตลอดชีวิตนั่นแหละ หาก "วิญญาณของนักสร้างสรรค์"
คอื สง่ิ ที่เราตามหา

แนวโน้มความเป็นไปของโลกทั้งในปัจจุบันและ
อนาคตดังที่กล่าวมาข้างต้น บ่งชัดถึงแรงขับหลาย ๆ ด้าน
ทถ่ี ือกำเนิดขึ้นจากเดก็ และเยาวชน เราคงปฏิเสธไมไ่ ดแ้ ล้ว
ว่า ประชากรแห่งโลกยุคใหม่เหล่านี้นี่เองที่จะเข้ามา
กำหนดชะตากรรมของผู้ใหญ่ตาดำ ๆ และของสังคม
คณุ ภาพทีเ่ ราฝันอยากจะให้เกิดข้ึนจรงิ ในอนาคต

นี้เราลองมองภาพความจริงของสิ่งท่ีเป็นอยู่รอบตัว
เราวันนี้ และตั้งคำถามให้ตัวเองกันสักนิดว่า เรากำลัง
เลี้ยงดูบ่มเพาะลูกหลานของเรามาในเส้นทางที่ถูกแล้ว
หรือเปลา่ พวกเด็ก ๆ กำลงั เรียนรูอ้ ะไร การศึกษาท่ีเราให้
เขาตอนนี้ จะสร้างเขาให้เป็น “นักทำ” หรือ “นักคิด”
เป็น “ผู้ตาม” หรือ “ผู้นำ” และแม้ในเวลาที่เขาคิด “เขา
กำลังคดิ เพือ่ ตัวเอง” หรอื “คดิ เพื่อใหเ้ ราพอใจ”
อา้ งองิ : วิสาข์ สอตระกูล
http://www.tcdc.or.th/articles/ design-

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมือคุณ..พลงั ท่ียงั่ ยนื ” 159

หวั ขอ้ วชิ า/วิทยากร/ หวั ยอ่ ย รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป
กิจกรรม

creativity/17205/#เยาวชน-–-คนรุ่นใหม-่ –-อนาคตของ

สงั คมสร้างสรรค์

การปลูกฝังให้คนคิดเป็นและรู้จักการพึ่งพาตนเอง

สถานการณ์บ้านเมืองของประเทศไทยเราในปัจจุบันนี้ดู

น่าเป็นห่วงอย่างยิ่งไม่ว่าจะเป็นวิกฤตทางเศรษฐกิจปัญหา
2.2 จรยิ ธรรม คณุ ธรรม จิต ความเสื่อมถอยในด้านคุณธรรม จริยธรรมของคน ดังภาพ
อาสาเพอื่ สังคม
ที่ เ ห ็ น ช ั ด เ จ น แ ล ะ เ ป ็ น ข ่ า ว อ ย ู ่ ท ุ ก ว ั น ก ็ ค ื อ ก า ร ท ุ จ ริ ต

คอรปั ช่นั การกอ่ อาชญากรรม การเสพและการคา้ ยาเสพ

ติดซึ่งแพร่ระบาดในกลุ่มเยาวชนไทยรวมถึงการแต่งกาย

ล่อแหลม ท่ีเป็นมูลเหตุก่อให้เกิดอาชญากรรมทางเพศ

การทะเลาะวิวาทของนักศึกษาทั้งภายในสถาบันเดียวกัน

และตา่ งสถาบนั เหลา่ น้ี เป็นต้น

ปัญหาที่เกิดขึ้นในกลุ่มของเยาวชนดังกล่าว ทุกคน

กิจกรรม ต่างลงความเห็นตรงกันว่าเยาวชนไทยของเราขาดการ

ปลูกฝังในด้านคุณธรรมจริยธรรมอย่างยั่งยืนในขณะที่

สังคมไทยต้องการเห็นภาพการพัฒนาเยาวชนไทยไปสู่

ความสมบรู ณ์ ท้ังร่างกายและจติ ใจ มสี ติ ปญั ญา มีความรู้

และคุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต

สามารถอยรู่ ่วมกับผอู้ ืน่ ไดอ้ ย่างมีความสุข

ดังมีรายงานผลการสำรวจของผู้ที่ถูกให้ออกจาก

งาน เฉพาะในกรณีที่เกี่ยวกับคุณสมบัติของตัวพนักงาน

เองพบว่า 17 เปอร์เซ็นต์ ถูกให้ออกงานเพราะขาดทักษะ

ความรู้และประสบการณ์ 83 เปอร์เซ็นต์ ถูกออกจากงาน

เพราะปญั หาเร่ืองความประพฤตแิ ละบุคลกิ ภาพ

ในขณะเดียวกันมีผู้ไปสำรวจความคิดเห็นของ

ผู้ประกอบการ ในการพิจารณารับคนเข้าทำงานใน

หน่วยงาน องค์กร สถาบันต่าง ๆ พบว่าผู้ประกอบการ

สว่ นมากตอ้ งการบัณฑติ ทีม่ คี ณุ ลักษณะ

ดังนี้ ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ อดทนเสียสละและมี

ความรบั ผดิ ชอบซึ่งปรากฏการณ์ในสังคมดังกล่าวมานี้เป็น

ผลโดยตรงมาจากเรื่องของการปลูกฝังทางด้าน

คณุ ธรรม จรยิ ธรรม น่ันเอง

1.รว่ มกันกำหนด จริยธรรมเป็นหลักความประพฤติหรือแนวทางใน
คณุ ธรรม จรยิ ธรรมที่พึงประสงค์ การปฏิบัติตนที่ควรแก่การยึดถือปฏิบัติเพื่อสามารถอยู่
และควรไดร้ ับการพจิ ารณา ร ่ ว ม ก ั น ใ น ส ั ง ค ม อ ย ่ า ง ม ี ค ว า ม ส ุ ข โ ด ย มี ค ุ ณ ธ ร ร ม แ ล ะ
ศลี ธรรมเปน็

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลังท่ียงั่ ยนื ” 160

หวั ขอ้ วชิ า/วทิ ยากร/ หวั ยอ่ ย รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป
กจิ กรรม

การประเมนิ ผล องค์ประกอบที่สำคัญการปลูกฝังคุณธรรม

การสงั เกตพฤตกิ รรมของเยาวชน จริยธรรมจึงเปรียบเสมือนการพัฒนาคุณภาพจิตใจที่มี

- แบบบันทึกผลการสงั เกต อิทธิพลต่อความประพฤติของคนคุณธรรมเป็นสภาวะที่

- การประเมนิ ตนเองของ อยากให้เราทำอะไรที่เป็นคุณ ศีลธรรมเป็นสภาวะที่เรา

เยาวชน ห้ามจิตใจของเราไม่ให้ทำในสิ่งผิดหรือบอกไม่ให้คนอื่นทำ

- การประเมนิ โดยเพ่อื น ทั้งคุณธรรมและศีลธรรมจึงเป็นตัวกำหนดความประพฤติ

- การประเมนิ โดยวิทยากร ของเราให้ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกที่ควรคือเป็นตัวกำหนด

- แฟ้มสะสมงาน จริยธรรม จริยธรรมที่เกิดขึ้นจึงเป็นผลมาจากศาสนาท่ี

เกย่ี วขอ้ งกับวัฒนธรรม ประเพณีและกฎหมาย

ความสำคัญด้านจิตใจ สังคมจึงกลับเสื่อมโทรมลง

ปัญหามากมาย การปลูกฝังจิตใจให้บุคคลมีความ

รบั ผิดชอบต่อตนเองและสังคมจึงควรเกิดขน้ึ ในสังคม ดว้ ย

เหตุนี้จึงมีการกล่าวถึงคำว่า “จิตสาธารณะ” มากขึ้นเพ่ือ

ประโยชน์ที่จะเป็นแนวคิดต่อตนเองอันจะสร้างประโยชน์

ก่อให้เกดิ การพฒั นาแก่สังคม

จิตสาธารณะ (Public mind) หมายถึง จิตสำนึก

เพื่อส่วนรวมเพราะคำว่า “สาธารณะ” คือ สิ่งที่มิได้เป็น

ของผู้หนึ่งผู้ใด จิตสาธารณะจึงเป็นความรู้สึกถึงการเป็น

เจ้าของในสิ่งทีเป็นสาธารณะในสิทธิและหน้าท่ีที่จะดูแล

และบำรุงรักษาร่วมกัน เช่น การช่วยกันดูแลรักษา

สิ่งแวดล้อมโดยการไม่ทิ้งขยะลงในแหล่งน้ำ การดูแล

รักษาสาธารณะสมบัติ เช่น โทรศัพท์สาธารณะ หลอดไฟ

ท ี ่ ใ ห ้ แ ส ง ส ว ่ า ง ต า ม ถ น น ห น ท า ง แ ม ้ แ ต ่ ก า ร ป ร ะ ห ยั ด

น ้ ำ ป ร ะ ป า ห รื อ ไ ฟ ฟ ้ า ท ี ่ เ ป ็ น ข อ ง ส ่ ว น ร ว ม โ ด ย ใ ห ้ เ กิ ด

ประโยชน์คุ้มค่า ตลอดจนช่วยดูแลรักษาให้ความ

ช่วยเหลือผู้ทุกข์ได้ยากหรือผู้ที่ร้องขอความช่วยเหลือ

เท่าที่จะทำได้ตลอดจนร่วมมือกระทำเพื่อให้เกิดปัญหา

หรือช่วยกันแก้ปัญหาแต่ต้องไม่ขัดต่อกฎหมายเพื่อรักษา

ประโยชนส์ ่วนร่วม

จิตสาธารณะเพื่อสว่ นรวม

จิตสำนึกเพื่อสวนรวมนั้นสามารถกระทำได้ โดยมี

แนวทางเป็น 2 ลักษณะ ดังน้ี

1. โดยการกระทำตนเอง ต้องมีความรับผดิ ชอบตอ่

ตนเอง เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบและเกิดความเสียหายต่อ

ส่วนรวมจิตสาธารณะเพื่อส่วนร่วมคือต้องมีความ

รับผดิ ชอบต่อสังคม

หวั ขอ้ วิชา/วทิ ยากร/ หัวย่อย หลักสูตรโครงการ “พลังใจในมือคณุ ..พลังทย่ี งั่ ยนื ” 161
กจิ กรรม
รายละเอยี ดเนอ้ื หาโดยสรุป

2. มีบทบาทต่อสังคมในการรักษาประโยชน์ของ
ส่วนรวมเพื่อแก้ปัญหา สร้างสรรค์สังคมซึ่งถือวา่ เป็นความ
รับผิดชอบต่อตนเองและสังคม เช่น การช่วยกันเก็บขยะ
วธิ ีหน่งึ แสดงถึงการมีจิตสาธารณะสว่ นร่วม

ความสำคญั ของจติ สาธารณะ
จิตสาธารณะเป็นความรับผิดชอบที่เกิดจากภายใน
คือ ความรู้สึกนึกคิด จิตใต้สำนึกตลอดจนคุณธรรม
จริยธรรมซ่งึ อยใู่ นจิตใจและส่งผลมาสกู่ ารกระทำภายนอก
ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจะเห็นว่าเกิดจากการขาด
จติ สำนกึ ของคนสว่ นรวมในสังคมเป็นสำคญั เช่น
1. ปัญหายาเสพติดซึ่งเกิดจากความเห็นแก่ตัวของ
ผู้ชาย ไม่นึกถึงปัญหาที่เกิดขึ้นต่อไปกับสังคมผู้ขาด
จิตสำนึกคา้ ยาเสพตดิ ถกู ตำรวจจับดำเนนิ คดี
2. ปัญหามลพิษต่าง ๆ ที่เกิดจากความไม่
รับผดิ ชอบ ขาดจติ สำนึก เชน่
(1) การปล่อยน้ำเสียออกจากโรงงานโดยไม่ผ่าน
การบำบดั
(2) การจอดรถยนต์โดยไม่ดับเครื่องยนต์ทำให้เกิด
ควันพิษ โดยเฉพาะในเมอื งใหญ่
(3) ทรัพยากรป่าไมถ้ กู ทำลาย
(4) ปญั หาเดก็ ถกู ทอดทง้ิ
(5) การใช้ทางเท้าสาธารณะเพื่อประโยชน์ส่วนตัว
โดยไมค่ ำนึงถงึ ส่วนรวม
(6) การท้ิงขยะลงแมน่ ้ำลำคลอง
(7) การฉีดสารเร่งเนื้อแดงในสัตว์เลี้ยงโดยเฉพาะ
สุกรซึ่งมีผลต่อโรคภัยไข้เจ็บในมนุษย์ เช่น โรคมะเร็ง เป็น
ต้น
จิตสาธารณะจึงเป็นสิ่งสำคัญในสังคม เยาวชนต้อง
ให้ความสำคัญและตระหนักในสิง่ น้ี
ความรบั ผดิ ชอบตอ่ ตนเอง
จิตสำนึกในความรับผิดชอบต่อตนเองนับว่าเป็น
พื้นฐานต่อความรับผิดชอบต่อสังคม ตัวอย่างความ
รบั ผิดชอบตอ่ ตนเอง ดงั นี้
1. ต้ังใจศึกษาเลา่ เรียนหาความรู้
2.รู้จักการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพให้แข็งแรง
สมบูรณ์

หัวข้อวิชา/วทิ ยากร/ หัวยอ่ ย หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมือคุณ..พลงั ที่ยัง่ ยนื ” 162
กจิ กรรม
รายละเอียดเนอื้ หาโดยสรปุ

3. มีความประหยัดรูจ้ กั ความพอดี
4. ประพฤติตัวให้เหมาะสม ละเว้นการกระทำท่ี
ก่อใหเ้ กิดความเสอ่ื มเสีย
5. ทำงานทร่ี บั มอบหมายให้สำเร็จ
6. มีความรับผิดชอบ ตรงเวลาสามารถพึ่งพา
ตนเองได้
ความรับผดิ ชอบตอ่ สงั คม
เป็นการช่วยเหลือสังคม ไม่ทำให้ผู้อื่นหรือสังคม
เดอื ดร้อนได้รับความเสยี หาย เช่น
1. มีความรับผิดชอบต่อครอบครัว เช่น เชื่อฟัง
พ่อแม่ ชว่ ยเหลืองานบ้าน ไม่ทำให้พ่อแม่เสียใจ
2. มีความรับผิดชอบต่อโรงเรียน ครูอาจารย์
เช่น ต้งั ใจเลา่ เรยี น เช่อื ฟังคำสง่ั สอนของครูอาจารย์
ปฏิบัติตามกฎระเบียบวินัยของโรงเรียน ช่วยรักษา
ทรัพย์สมบัติของโรงเรียน
3. มีความรับผิดชอบต่อบุคคลอื่นเช่นให้ความ
ช่วยเหลือให้คำแนะนำไม่เอาเปรียบเคารพสิทธิซึ่งกันและ
กนั
มีความรับผิดชอบในฐานะพลเมือง เช่น ปฏิบัติ
ตามกฎระเบียบของสังคม ปฏิบัติตามกฎหมาย รักษา
สมบัติของส่วนรวม ให้ความร่วมมือต่อสังคมในฐานะ
พลเมอื งดี ให้ความช่วยเหลอื

แนวทางการสร้างจติ สาธารณะ
การสร้างจิตสาธารณะ เป็นความรับผิดชอบใน
ตนเอง แม้ว่าจะได้รับการอบรมสั่งสอนถ้าใจตนเองไม่
ยอมรับ จิตสาธารณะก็ไม่เกิด ฉะนั้นคำว่า "ตนเป็นที่พึ่ง
แห่งตน" จึงมีความสำคัญส่วนหนึ่งในการสร้างจิต
สาธารณะถ้าตนเองไม่เห็นความสำคัญแล้วคงไม่มีใคร
บงั คบั ได้
นอกจากใจของตนเองแล้ว แนวทางที่สำคัญในการ
จิตสาธารณะยังมีอีกหลายประการถ้าปฏิบัติได้ก็จะเป็น
ประโยชนต์ อ่ ตนเองและสงั คม ดังน้ี
1. สร้างวินัยในตนเอง ตระหนักถึงการมีส่วนร่วม
ในระบบประชาธิปไตยรู้ถึงขอบเขตของสิทธิ เสรีภาพ
หน้าท่ี ความรับผิดชอบ ต่อตนเองและสงั คม

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลงั ท่ยี ัง่ ยนื ” 163

หัวขอ้ วิชา/วิทยากร/ หวั ย่อย รายละเอียดเนอื้ หาโดยสรปุ
กิจกรรม

2. ให้ความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม ตระหนักเสมอวา่

ตนเอง คือส่วนหนึ่งของสังคมต้องมีความรับผิดชอบใน

การรักษาสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นเรื่องของส่วนรวมทั้งต่อ

ประเทศชาตแิ ละโลกใบน้ี

3. ตระหนักถึงปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับ

สังคม ให้ถือว่าเป็นปัญหาของตนเองเช่นกันอย่าง

หลีกเลี่ยงไม่ได้ต้องช่วยกันแก้ไข เช่น ช่วยกันดำเนินการ

2.3 ตัวแบบว่าด้วยอิทธิพล ให้โรงงานอุตสาหกรรมสร้างบ่อพักน้ำทิ้งก่อนปล่อยลงสู่

ทางการสื่อสารสองทางเชิงกล แหลง่ นำ้ สาธารณะ

ยทุ ธ์ 4. ยึดหลักธรรมในการดำเนินชีวิตเพราะหลักธรรม

หรือคำสั่งสอนในทุกศาสนาที่นับถือ สอนให้คนทำความดี

กจิ กรรม ทัง้ สนิ้ ถ้าปฏบิ ตั ิไดจ้ ะทำใหต้ นเองมีความสขุ นอกจากนี้ยัง

สื่อกิจกรรมต่าง ๆ ที่จัดใน ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมด้วยทำให้เราสามารถอยู่ใน

ลักษณะกิจกรรมตามวาระหรือ สงั คมไดอ้ ย่างมีความสุข

โอกาสต่าง ๆ ได้แก่ นิทรรศการ อ้างองิ :

บอร์ด ป้ายประชาสัมพันธ์ การ https://sites.google.com/site/51011321097

ประกวดกจิ กรรมการสานสัมพนั ธ์ inetg3/nyobay-3d

อิทธิพลทางการสื่อสารสองทางเป็นแรงผลักดันท่มี ี

กิจกรรมเสน้ ทางการสือ่ สาร ผลกระตุ้นต่อพฤติกรรมและทัศนคติของมนุษย์อันมีผลต่อ

การดำรงชวี ิต ซงึ่ อทิ ธิพลตา่ ง ๆ นน้ั มที ง้ั ในแง่บวกและลบ

จดุ ประสงค์ เป็นการแสดงบทบาทและการกระทำผ่านสื่อต่าง ๆ

พฒั นาทักษะการ ถ่ายทอดมายังประชาชนซึ่งอาจมีผลกระทบทั้งทางตรง

ติดต่อสอื่ สารและความเป็นผู้นำ และทางออ้ มต่อเยาวชนโดยเปรียบเสมือนเป็นดาบสองคม

ทีใ่ หท้ ัง้ คุณและโทษ

คำอธบิ าย การส่ือสารเปน็ การแลกเปล่ียนข่าวสารระหวา่ งผู้ส่ง

จดั ทีมละสค่ี นและใชผ้ ้าปิด สาร และผู้รับสาร โดยใช้สื่อหรือช่องทางต่าง ๆ เพื่อมุ่ง

ตาเยาวชนแต่ละคน แจกเชือก หมายโน้มน้าวจิตใจให้เกิดผลในการให้เกิดการรับรู้ หรือ

ยาวที่ผูกไว้เป็นวงหนึ่งเส้นให้แต่ เปล่ียน ทัศนคติ หรือเพื่อให้เปลี่ยนพฤติกรรมอย่างใด

ละทีม และให้เวลา 30 วนิ าทีท่จี ะ อย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง การสื่อสารมีบทบาทหรือพ่ี

ใช้เชือกทำเป็นรูปสี่เหลี่ยมโดย เลี้ยงเยาวชนสามารถจะใช้ประโยชน์จากการสื่อสารใน 4

หา้ มพดู คยุ กัน (หรือให้พวกเขาทำ ประเด็นหลัก ๆ คือ การควบคุมดูแล (Controlling) การ

กิจกรรมอื่นให้สำเร็จซึ่งต้องใช้ จูงใจ (Motivation) การแสดงออกทางอารมณ์ความรู้สึก

การทำงานเปน็ ทมี ) อะไรคอื ความ (Emotional expression) และด้านข่าวสารข้อมูลต่าง ๆ

ท้าทายที่พวกเขาพบขณะทำรูป (Information)

สเี่ หล่ียม สื่อที่พี่เลี้ยงสมควรนำมาใช้ในการสื่อสารกับ

เยาวชน ไดแ้ ก่

หลักสูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คุณ..พลังทีย่ ง่ั ยืน” 164

หัวข้อวิชา/วทิ ยากร/ หัวย่อย รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป
กิจกรรม

ให้พวกเขาลองอีกครั้งแต่ สื่อที่ใช้ในการประชาสัมพันธ์ ซึ่งเป็นเครื่องมือ

คราวนี้ให้สมาชิกหนึ่งคนในแต่ละ หรือตัวกลางที่ใช้ในการนำข่าวสาร เรื่องราว ที่เยาวชน

ทีมถอดผ้าปิดตาออก (ยังไม่มี จำเป็นต้องรไู้ ปสู่เยาวชน ได้แก่ สอื่ ประเภทสงิ่ พิมพ์ (The

ใ ค ร ไ ด ้ ร ั บ อ น ุ ญ า ต ใ ห ้ พ ู ด ) Printed Words) เป็นสื่อเพื่อการสัมพันธ์เชิญชวน

ประสบการณ์ครั้งนี้แตกต่างไป หนังสือราชการ หนังสือสั่งการ หนังสือเวียนและหนังสือ

อย่างไร วารสาร แผ่นปลิว แผ่นพับ โปสเตอร์ สื่อบุคคล

ให้พวกเขาลองอีกครั้งท่ี (Personal Media) เป็นสื่อที่ใชก้ นั มากและนิยมใช้

สามและอนุญาตให้คนที่ไม่ได้ปิด สื่อบุคคล มีทั้งที่เป็นคำพูด กริยาท่าทาง การ

ตาพูดได้ ประสบการณ์ครั้งนี้ แสดงออกทางอากัปกิรยิ า วิธกี ารสื่อสารดว้ ยบคุ คลจะเป็น

แตกต่างไปอย่างไร สนทนาถึง การใช้คำพูดเป็นหลัก ด้วยวิธีการสนทนา อภิปราย

ความสำคัญของการมองเห็น บรรยาย สาธิต ประชุม คำพูดเป็นเครื่องมือสื่อสารที่ทุก

(มุมมอง วิสัยทัศน์) และการ คนคุ้นเคยกันดีอยู่แล้วและทุกคนต้องใช้คำพูดใน

ติดต่อสื่อสารในการเป็นผู้นำ ชีวิตประจำวัน สื่อคำพูดจึงเป็นสื่อที่เก่าแก่ที่สุดชนิดหนึ่ง

กิจกรรมน้ีสอนอะไรแก่เยาวชน นอกจากนี้หากคำพูดนั้นพูดโดยบุคคลที่มีชื่อเสียงที่สังคม

เกี่ยวกับบทบาทของศาสดา ยกย่องนับถือก็จะยิ่งเพิ่มน้ำหนักในคำพูดนั้นมากขึ้นเป็น

พยากรณ์ ผหู้ ยัง่ รู้ และผู้เปดิ เผย เงาตามตวั

สุดท้าย ทำกิจกรรมนี้อีก การพูดระหว่างพี่เลี้ยงและเยาวชนจึงเป็นเครื่องมือ

ครั้งโดยให้สมาชิกในกลุ่มทุกคน ในการถ่ายทอดชักนำ ความรู้สึกนึกคิดออกมาให้เยาวชน

เปิดตาและพูดได้ พวกเขารู้สึก ได้รับทราบและเข้าใจคำพูดจึงเป็นเคร่ืองมือที่สำคัญที่จะ

อย่างไรที่สามารถมองเห็นและ ทำให้เยาวชนเกิดความร่วมมือร่วมใจเป็นอันหนึ่งอัน

ช่วยแก้ปัญหาได้ กิจกรรมน้ี เดียวกัน สื่อบุคคลหรือการสื่อสารด้วยคำพูดนั้น มี 2

ประยุกต์ใช้กับวิธีที่โควรัมและช้ัน แบบ คือ

เรียนต่าง ๆ ควรทำงานร่วมกัน 1. แ บ บ ท ี ่ เ ป ็ น ท า ง ก า ร ( Formal oral

อยา่ งไร communication) เช่น การอภิปราย การบรรยาย การ

ประชมุ การสมั มนา

อ้างองิ : ในการพูดที่เป็นทางการนั้นผู้พูดจะต้องพูดให้ผู้ฟัง

https://www.lds.org/youth/ สนใจ เข้าใจ ประทับใจ เกิดศรัทธา แล้วยังอาจจะมี

activities/com วัตถุประสงค์ อื่น ๆ ในทางการพูดด้วย เช่น เพื่อให้

ข่าวสารความรู้ เพื่อชักจูงใจ เพื่อกระตุ้นเร้าอารมณ์เพื่อ

วิธีการดำเนินกิจกรรม ก่อให้เกิดการ ปฏิบัติการหรือทำให้รู้สึกซาบซึ้งทั้งนี้อาจ

แบ่งผู้เล่นเป็นทีม ทีมละ กล่าวได้ว่าจุดมุ่งหมายจะมี 2 ลักษณะ คือ จุดมุ่งหมายท่ี

เท่า ๆ กันโดยที่ให้ผู้เล่นยืนเป็น เปิดเผยหรือ จุดมุ่งหมายที่ปกปดิ

แถวและให้คัดเลอื กหวั หนา้ แถว 1 2 . แ บ บ ท ี ่ ไ ม ่ เ ป ็ น ท า ง ก า ร ( Informal oral

คน/ทีม จากนั้นให้หัวหน้าแต่ละ communication) คือ การพดู จา สนทนาปราศรัยต่าง ๆ

ทีมออกมารับกระดาษที่ใช้อ่าน การสื่อสารกับเยาวชนจะมีประสิทธิภาพได้นั้นต้อง

สื่อสารกันระหว่างเพื่อนใน ประกอบด้วย พี่เลี้ยงต้องมีคุณธรรมประจำใจ อันได้แก่

หลักสูตรโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลงั ท่ยี ั่งยนื ” 165

หวั ข้อวชิ า/วิทยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรุป
กิจกรรม

กลุ่ม ครูให้สัญญาณให้หัวหน้า ความจริงใจซึ่งสามารถแสดงออกมาได้ทั้งการพูดและการ

ทีมอา่ นกระดาษเพยี งคนเดียวโดย เขียนเป็นการแสดงออกมาอย่างเหมาะสม เช่น การชม

กำหนดเวลาไม่เกิน 1 นาทีจากนัน้ การวิจารณ์และการแสดงความเห็น ความปรารถนาดี

ครูเก็บกระดาษทุกทีม แล้วให้ การให้ คำปรึกษา การเสนอแนะ การทัดทานและการ

หัวหน้ากระซิบบอกข้อความที่มี ตักเตือน ความมีน้ำใจ เป็นศิลปะของการอยู่ร่วมกัน การ

ในกระดาษ ให้เพื่อนฟังโดย รู้จักการให้และรู้จักการรับเป็นการแสดงถึงความมีน้ำ ใจ

กระซิบต่อ ๆ กนั ไป เชน่ การให้ความช่วยเหลอื การขอความเห็น เป็นต้น

เรื่อย ๆ จนถึงคนสุดท้ายแล้วให้ สรุปการสื่อสารเจรจาโต้ตอบพี่เลี้ยงให้มี

สุดท้ายนำมาเขียนหรือฟังให้ฟัง ประสทิ ธภิ าพ มีหลกั ดังนี้

หน้าชั้นเรียนโดยหาทีมที่พูดให้ 1. รู้ขั้นตอนของการสื่อสาร มีความตั้งใจ ความ

ถกู ต้องทสี่ ุดเป็นผ้ชู นะ เข้าใจ การยอมรับและนำไปสู่การปฏิบัติให้ตรงตาม

ตัวอย่างขอ้ ความ เป้าหมายของการส่งสารไดใ้ ห้เกดิ ประสทิ ธิภาพ

1. กุ้งกลัดกลุ้มเลยกัดแก้ม 2. ใชภ้ าษาธรรมดาท่ีใชอ้ ยู่ประจำ

ของกอ้ งและกระโดดกัดหูของไก่ 3. รู้จักเอาใจเขามาใส่ใจเราจะสามารถรู้และเข้าใจ

2. เป๊าะพาเงาะเดินลัด จิตใจ รวมถึงความคิดซึ่งกันและกันเป็นอย่างดี สามารถ

เลาะผ่านเกาะไปหาเอ๊าะที่ป่า คาดการณ์ล่วงหนา้ ไดว้ า่ คูส่ ือ่ สารจะโต้ตอบมาอย่างไร

ละเมาะ 4. เข้าใจภาษาท่าทาง

3. ต๊อกแต๊กตำหนิต้อมที่ 5. เรียนรู้วธิ ีรับและวิธีให้ผลย้อนกลับวา่ เยาวชนรบั

แต่งตัวตงุ้ ตง้ิ ตามโตง้ ทเี่ ป็นตุ๊ด สารเขา้ ใจหรอื ไมแ่ ละตอ้ งรีบแกไ้ ขหากการส่อื สารลม้ เหลว

4. อ้อยออดอ้อนป้าอ้วน 6. พัฒนานิสัยการฟังที่ดี ควรฟังทั้งความหมาย

อย่าตีเอื้อมกับเอื้อนที่แอบอมเงิน ของการพูด และการแสดงความเห็นประกอบของเยาวชน

อา้ ย และต้องดวู ่ามีความหมายซ่อนอยู่ในคำพูดเหล่านั้นหรือไม่

5. หาญหาหอยใส่ไหไปให้ ทักษะการฟังที่ดีสามารถลดความเข้าใจผิด ความขัดแย้ง

ยายหอมเดินหาบขายทชี่ ายหาด ในการปฏิสัมพันธ์กับเยาวชน การใช้ความคิด การจับ

6. เก่งเกลือกกลิ้งอยู่บน ประเด็น ความจำการจดจ่อแนวแน่ ไม่ควรแสดงความ

กองกรวดเพราะกลัวกิ้งก่าเข้า รำคาญไม่อยากฟัง หรือฟังแบบขอไปที โดยไม่ได้สนใจ ใน

มากลำ้ กราย สิ่งที่เยาวชนพูดหรือเปลี่ยนเรื่องพูดหรือคุยเรื่องอื่นแทรก

7. ปลุ๊กลุกไปปลกุ ดุ๊กดิ๊กให้ ขัดจังหวะ ไม่ควรคิดเอาเองว่าเขาคงเข้าใจเหมือนอย่างท่ี

พาหนนู กู นอ้ งของปุก๊ ไปปลดทกุ ข์ ตนเองเขา้ ใจ

8. ทิมทอดถอนใจที่ทุย

ถอดทองไปให้ทนิ ถอนทท่ี ุง่ นา

9. ต๋อยเห็นต่อรุมต่อยตุ้ย

เลยวง่ิ ไปตามตยุ๋ มารมุ ต่อยตอ่

10. สองสืบสวนเรื่องสรวง

ทีซ่ ือ้ สีไปสาดเสื้อสงิ ห์จนหมดสวย

หลกั สตู รโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลงั ท่ยี ่ังยนื ” 166

หวั ขอ้ วชิ า/วิทยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอียดเนอื้ หาโดยสรปุ
กจิ กรรม
11. เฟื่องฝากฟักกับแฟง
ให้ฟางไปให้ฝายแฟนของฝ้ายที่
ฟาร์ม

12. ต้อมไปบ้านอ้นเจอต้น
ต้มแกงส้มเลยเตะกน้ จนหน้าย่น

13. ใยแล่นเรือใบในป่า
ใหญเ่ ห็นไสผา่ ไผ่กอ่ ไฟกบั ใจ

14. ต้อยตักเตือนติ๋มที่ตบ
ตีตุ๋มกับแตนจนหัวทิม่ ลงตุ่ม

15. โน้ตนัดแนะโหน่งนำ
น้อยหน่าไปฝากหน่องกับน้องท่ี
ท้องนา

อ้างอิง :ชมรมภาษาไทย
ชมรมภาษาไทย จ.ระนอง

2.4 กจิ กรรมการเรียนรู้
2.5 การเขา้ ใจตนเองและผ้อู ื่น
2.6 เทคนิคการสร้างมนุษย

สัมพนั ธ์
2.7 ศิลปะสื่อสารและการพูดใน

ทีช่ ุมชน

3. พัฒนาศักยภาพของพ่ี 3.1 หลักการพ้ืนฐานการเปน็ การเป็นพเี่ ลยี้ ง ผทู้ ีม่ ีประสบการณ์จะช้ีแนะเยาวชน
เลี้ยงสภู่ าวะผนู้ ำ
(Leadership) ผนู้ ำของพีเ่ ลย้ี ง ในการพัฒนาความคิดและการเรียนรู้ เป็นวิธีการที่พี่เลี้ยง

การประเมิน จะต้องได้รับการส่งเสริมศักยภาพซึ่งเป็นที่ยอมรับกันแล้ว
1.ทบทวนความรับผิดชอบ ความ
ว่า ภาวะผู้นำ (Leader) เป็นปัจจัยที่สำคัญยิ่งประการ
มุ่งมั่นในความรับผิดชอบต่อ หนึ่งต่อการเป็นพี่เลี้ยงเยาวชนเพราะผู้นำมีภาระหน้าท่ี
การบรรลุเป้าหมายในฐานะพ่ี
เล้ยี งซ่ีงเป็นผู้นำที่เยาวชน และความรับผิดชอบโดยตรงที่จะต้องวางแผนดูแลและ
2.แบบทดสอบตนเองภาวะผู้นำ ควบคุมให้การฝึกอบรมเยาวชนประสบความสำเร็จตาม
(Leadership Assessment) เป้าหมายและวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ด้วยการทุ่มเท
ความสามารถและพยายามท่ีจะทำให้งานสำเร็จด้วยความ
เต็มใจและเพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมพี่เลี้ยงได้เข้าใจ
7 ด้าน ภาวะผ้นู ำ (Leadership) ดขี ึน้

หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมือคณุ ..พลงั ทีย่ ง่ั ยืน” 167

หวั ข้อวชิ า/วิทยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรปุ
กจิ กรรม

3.2 ศลิ ปะการเปน็ ผู้นำและผู้ - ผนู้ ำ คือ บุคคลทมี่ คี วามสามารถในการใชอ้ ิทธพิ ล
ตาม ให้คนอื่นทำงานในระดับต่าง ๆ ที่ต้องการให้บรรลุ
เปา้ หมายและวตั ถุประสงค์ทตี่ ้ังไว้
3.3 การสรา้ งแรงจูงใจ
3.4 เทคนคิ การทำงานเป็นกลุ่ม - ผู้นำ คือ ผู้ที่สามารถในการชักจูงให้คนอื่นทำงาน
3.5 ให้ตระหนกั ถงึ บทบาทและ ให้สำเร็จตามต้องการ

ความรบั ผดิ ชอบในฐานะ - ผนู้ ำ คอื บุคคลทีม่ ีอิทธิพลสงู สดุ ในกลุ่มและเปน็ ผู้
ผูน้ ำ ที่ต้องปฏิบัติภาระหน้าที่ของตำแหน่งผู้นำที่ได้รับ
3.6 การบริหารจัดการความ มอบหมายบุคคลอื่นในกลุ่มท่ีเหลือก็คือผู้ตามแม้จะเป็น
ขดั แยง้ เชิงกลยุทธ์ หัวหน้ากลุ่มยอ่ ย หรือผู้ช่วยในการปฏบิ ตั ิหน้าท่ตี า่ ง ๆ
(Strategic Conflict
Management) - ผู้นำ คือ บุคคลที่มาจากการเลือกตั้งหรือแต่งตั้ง
3.7 ศลิ ปะการโคช้ งานและการ หรอื การยกยอ่ งขนึ้ มาของกลมุ่ เพ่อื ให้ทำหน้าท่ีเป็นผู้ชแ้ี นะ
เป็นทีป่ รึกษา (The Art และช่วยเหลือให้กลุ่มประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย
of Coaching and ท่ตี ัง้ ไว้
Counseling)
สรุปได้ว่า ผู้นำ (Leader) คือ บุคคลที่สามารถชัก
3.8 การแสวงหาความรว่ มมอื จูงหรือชี้นำบุคคลอื่น ให้ปฏิบัติงาน สำเร็จตาม
จากสมาชกิ วัตถุประสงค์ที่วางไว้ได้อย่างมีประสิทธิผลและ
ประสิทธิภาพการทำความเข้าใจเกี่ยวกับภาวะผู้นำหรือ
3.9 ศลิ ปะของการสนทนาและ ความเป็นผู้นำ (Leadership) นั้นเป็นเรื่องยากแต่
การใหข้ อ้ มลู ยอ้ นกลบั อย่างไรก็ตาม นักวิชาการได้ให้ความหมายของภาวะผู้นำ
(The Art of เอาไวต้ ่าง ๆ กันหลายทรรศนะ ดงั น้ี
Conversation
Management and ภาวะผู้นำ หมายถึง กระบวนการที่ผู้นำใช้อิทธิพล
Smart Feedback) หรืออำนาจที่ตนมีอยู่ในการซักนำหรือโน้มน้าวให้
ผู้ใต้บังคับบัญชาภายในองค์การหรือในกลุ่มคนในสถาน
ต่าง ๆ เพื่อให้สมาชิกของกลุ่มได้ปฏิบัติหน้าที่ของตน
อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดให้บรรลุเป้าหมายขององค์การ
(ประสาน หอมพลู และทิพวรรณ หอมพลู .2540 ; 83)

ภาวะผู้นำ หมายถึง กระบวนการของการสั่งการ
และใช้อิทธิพลต่อกิจกรรมต่าง ๆ ของกลุ่มสมาชิกภายใน
องค์การ (สมยศ นาวกี าร. 2538 : 400)

ภาวะผู้นำ หมายถึง ความสามารถของบุคคลใน
การหลอมความแตกต่างทางด้านความคิด ความสนใจ
ความต้องการ หรอื พฤตกิ รรมของบคุ คลหรอื กลมุ่ บุคคลใน
องค์การให้หันไปในทิศทางเดียวกันอย่างมีศิลปะ ไม่มี
ความขัดแย้งในองค์การอีกต่อไปในขณะใดขณะหนึ่งหรือ
ในสถานการณ์ต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์และ
เป้าหมายที่กำหนดไว้

หัวข้อวชิ า/วทิ ยากร/ หวั ย่อย หลักสูตรโครงการ “พลังใจในมือคณุ ..พลังทย่ี ง่ั ยนื ” 168
กิจกรรม
รายละเอยี ดเนอ้ื หาโดยสรปุ

ภาวะผู้นำ หมายถึง พฤติกรรมส่วนตัวของบุคคล
คนหนึ่งที่จะชักนำกิจกรรมของกลุ่มให้บรรลุเป้าหมาย
รว่ มกัน (Yuki. 1998 :2)

ภาวะผู้นำ หมายถึง เป็นความสามารถที่จะสร้าง
ความเชื่อมั่นและให้การสนับสนุนบุคคลเพื่อให้บรรลุ
เป้าหมายขององค์การ (DuBrin. 1998 : 2)

Nelson และ Quick (1997: 346) ให้ความหมาย
ของภาวะผู้นำ (Leadership) ว่า หมายถึง กระบวนการ
ในการแนะแนวและนำทางพฤติกรรมของคนในสภาพของ
การทำงาน

Gibson, Ivancevich แ ล ะ Donnelly (1 9 9 7 :
272) มองภาวะผู้นำ (Leadership) ในเชิงปฏิสัมพันธ์
ระหว่างกันของสมาชิกในกลุ่ม โดยมีผู้นำเป็นตัวแทนใน
การเปลี่ยนแปลง เป็นบุคคลที่มีอทิ ธิพลต่อบุคคลอืน่ ๆ ใน
กลุ่ม ภาวะผู้นำจึงเกี่ยวข้องกับการใช้อิทธิพลและ
ปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคล เป็นตัวแทนของการ
เปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อพฤติกรรมและการ
ปฏิบัติงานของสมาชกิ คนอื่นในกลุ่ม ท้ังนก้ี ารเปลี่ยนแปลง
นั้นต้องมุ่งไปสู่การบรรลุเป้าหมายของกลุ่มด้วยผู้นำ
อาจจะเป็นบุคคลที่มีตำแหน่งอย่างเป็นทางการหรือไม่
เป็นทางการก็ได้ซึ่งเรามักจะรับรู้เกี่ยวกับผู้นำที่ไม่เป็น
ทางการอยู่เสมอ เนื่องจากบุคคลนั้นมีลักษณะเด่นเป็นท่ี
ยอมรับของสมาชิกในกลุ่ม ทำให้สมาชกิ แสดงพฤตกิ รรมที่
มีน้ำหนักและเป็นเอกภาพโดยเขาจะใช้ภาวะผู้นำในการ
ปฏิบัติการและอำนวยการโดยใช้กระบวนการติดต่อ
สัมพันธ์กัน เพื่อมุ่งบรรลุเป้าหมายของกลุ่ม (ศิริโสภาคย์
บรู พาเดชะ, 2535 อ้างถึงใน มลั ลกิ า ต้นสอน, 2544: 47)

สรุปได้ว่าภาวะผู้นำ หมายถึง กระบวนการที่ผู้นำ
ใช้อิทธิพลและอำนาจที่มีของตนกระตุ้นชี้นำให้บุคคลอื่น
เกิดความเต็มใจแล้วกระตือรือร้นปฏิบัติงานให้เป็นไปตาม
วัตถุประสงค์ขององค์การ หรอื ของกลุ่ม

เม่อื เปรยี บเทียบความหมายของคำวา่ ผู้นำกับภาวะ
ผู้นำพบว่า มีความแตกต่างและคล้ายคลึงกันที่ผู้นำ
หมายถงึ บคุ คล ส่วนภาวะผ้นู ำหมายถึงการใชก้ ระบวนการ
ของความสามารถของบุคคลที่ใช้อิทธิพลของตนในการ
ชักชวน ชี้นำหรือชักจูงผู้อื่นให้ร่วมมือร่วมใจกับตนในการ

หวั ข้อวชิ า/วิทยากร/ หวั ย่อย หลกั สตู รโครงการ “พลังใจในมอื คุณ..พลังทยี่ ัง่ ยนื ” 169
กจิ กรรม
รายละเอยี ดเนอ้ื หาโดยสรปุ

ปฏิบัติงานอย่างใดอย่างหนึ่งผู้ตาม หรือภาวะผู้ตาม
หมายถึง ผู้ปฏิบัติงานในองค์การที่มีหน้าท่ีและความ
รบั ผดิ ชอบทีจ่ ะตอ้ งรับคำสงั่ จากผบู้ ังคบั บัญชามาปฏบิ ัตใิ ห้
สำเรจ็ บรรลุวตั ถุประสงค์

แบบของภาวะผู้ตาม (STYLE OF FOLLOWSHIP)
แบ่งตามประเภทคุณลักษณะได้ดังนี้

- ความอิสระ(INDEPENDENT) พึ่งพาตนเอง และ
ความคิดสังสรรค์ (UNCRITICAL THINKING)

- ไม่อิสระ (DEPENDENT) ต้องพึ่งพาผู้อื่น และ
ขาดความคิดสรา้ งสรรค์ (UNCRITICAL)

- ความกระตอื รือร้น (ACTIVE BEHAVIOR)
- ความเฉอื่ ยชา(PASSIVE BEHAVIOR)
พฤติกรรมของผู้ที่มีความเป็นอิสระ และความคิด
สร้างสรรค์จะมีลักษณะเป็นผู้ที่มีความคิดริเริ่ม และ
เสนอแนะวิธีการใหม่ ๆ อยู่เสมอส่วนบุคคลที่มีลักษณะ
พึ่งพาผู้อื่นจะขาดความคิดริเริ่มและคอยรับคำสั่งจากผู้นำ
โดยขาดการไตร่ตรอง
คณุ ลกั ษณะพฤตกิ รรมของผู้ตาม มีดงั น้ี
1) ผู้ตามแบบห่างเหิน ผู้ตามแบบนี้เป็นคนเฉื่อยชา
แต่มีความเป็นอิสระ และมีความคิดสร้างสรรค์สูง ผู้ตาม
แ บ บ ห ่ า ง เ ห ิ น ส ่ ว น ม า ก เ ป ็ น ผู้ ต า ม ท ี ่ ม ี ป ร ะ ส ิ ท ธ ิ ผ ล มี
ประสบการณ์และผ่านอปุ สรรคมากอ่ น
2) ผู้ตามแบบปรบั ตาม ผูต้ ามแบบนี้ เรยี กว่า ผูต้ าม
แบบครับผม เป็นผู้ที่มีความกระตือรือร้นในการทำงาน
แตข่ าดความคดิ สรา้ งสรรค์
ในสิง่ ทน่ี ายขาด ผ้ตู ามส่วนใหญม่ ักมองจุดอ่อนนาย
โดยเฉพาะหากเป็นจุดแข็งของตน เช่น ตนเองเป็นคน
เขา้ ใจความรสู้ กึ คนแตน่ ายไม่เปน็ กม็ กั มองว่านายมีจดุ อ่อน
แทนที่จะคดิ อย่างนัน้ ควรจะใช้จดุ แข็งตนเสรมิ จุดออ่ นนาย
ตา่ งหาก
2. อ่านเกมนายให้ออกจะทำได้ก็ต้องเข้าใจ
วิสัยทัศน์ เป้าหมายงาน เป้าหมายอาชีพ เป้าหมายชีวิต ท่ี
สำคัญคือเข้าใจลำดับความสำคัญของเขา แล้ววางแผน
งานของตนให้สอดคล้องกับเป้าหมายและวิสัยทัศน์ของ
นาย

หลกั สตู รโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลงั ทีย่ ั่งยืน” 170

หัวข้อวิชา/วิทยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ
กจิ กรรม
3. ปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมองค์กรจะตรงมาก
4. ภาวะผู้นำมืออาชีพและ 4.1การพัฒนาภาวะผูน้ ำ กับคนท่เี รม่ิ งานใหม่หรอื กบั คนที่องค์กรเพง่ิ จะควบรวมกับ
กลยุทธ์การสื่อสารเพื่อโน้ม (Smart Leadership) องค์กรอื่น หรือองค์กรที่มีการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรม
นา้ วการปฏบิ ตั ใิ นองค์กร องค์กรหรือคา่ นิยมขององคก์ ร หรอื อาจจะใช้ไดด้ ว้ ยกบั คน
โดยอาจารย์ ดร.วนดิ า พล ประเมนิ ผล เกา่ ท่ยี งั ไม่ไดโ้ ปรโมทซักทีเพราะไมเ่ ขา้ ใจวัฒนธรรมองค์กร
เดช วา่ คาดหวังอะไรจากผูบ้ ริหาร

4. ระบุปัญหาในงานที่อาจจะเกิดวางแผนป้องกัน
และแผนสำรอง วิธีนี้ปัญหาในงานของตนในอนาคตจะมี
น้อยลง นายจำนวนมากเสียเวลาไปกับการแก้ปัญหาให้
ลูกน้องที่ไม่ระบุปัญหาล่วงหน้า แทนที่นายจะใช้เวลาไป
กับงานที่เขาคิดว่าสำคัญและจำเป็นเพื่อบรรลุวิสัยทัศน์
ของเขาไดเ้ รว็ ข้นึ

5. ทำงานให้เกินความคาดหวังซึ่งต้องเข้าใจ
วิสัยทัศน์และลำดับความสำคัญของนายให้ถ่องแท้ มีบาง
คนที่ขยันมากแต่กลับไม่เข้าตานายอาจจะเป็นได้ว่าเพราะ
กำลังทุ่มเทในสิ่งที่มีคุณค่าหรือมีลำดับความสำคัญน้อยใน
สายตาของนายหรือเปล่า

6. รักษาสัญญา เมื่อคนสามารถทำงานได้ตาม
สญั ญา หรือมากเกนิ ทรี่ บั ปากไวแ้ นน่ อนวา่ ความไวเ้ นื้อเชื่อ
ใ จ ก ็ จ ะ ม ี พ อ ก พ ู น ต า ม ม า ย ิ ่ ง ท ำ ไ ด ้ ต า ม ส ั ญ ญ า น า ย ยิ่ ง
ไว้วางใจ ในทางกลับกัน หากทำไม่ได้นายก็จะเริ่มไม่มั่นใจ
หากทำไม่ได้มากข้ึน ก็จะมกี ารตรวจสอบมากขนึ้ เรอื่ ย ๆ

7. สื่อสารและสามารถถ่ายทอดความคิดออกมาได้
อย่างดีเยี่ยม นายเราต้องรับข้อมูลและข่าวสารมากมายใน
แต่ละวัน เขาไม่สามารถจำอะไรได้ทั้งหมด สิ่งที่เขาจะ
จดจำได้ก็คือสิ่งที่เขาสนใจหรือสิ่งที่นำเสนอให้เขาสนใจ
หากว่าพูดจาสื่อสารไม่เก่ง รายงานอะไรไปนายก็ลืมหมด
หรือพูดทีต้องใช้เวลามากนายอาจไม่มีเวลาให้คุณอาจจะ
เจอนายที่ลิฟต์ก่อนขึ้นไปสำนักงานคุณสามารถสื่อสาร
อย่างมีประสทิ ธภิ าพภายในเวลาหนง่ึ นาทีไดห้ รือไม่

จากผลการวิจัยพบว่าผู้นำทั้งหลายล้วนเกิดมา
พร้อมพรสวรรค์บางอย่าง แล้วพัฒนาจนกลายเป็นจุดแข็ง
โดยการเปลี่ยนสภาพพรสวรรค์ให้กลายเป็นพลังอำนาจ 3
ประการ คือ พลังแห่งจิต (Mind Power) พลังแห่ง
ความสัมพันธ์ (Socialized Power) และพลังแห่งความ

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมือคณุ ..พลงั ทย่ี ัง่ ยืน” 171

หวั ขอ้ วิชา/วทิ ยากร/ หวั ยอ่ ย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ
กจิ กรรม
แบบทดสอบตนเองภาวะผ้นู ำ เชี่ยวชาญ (Expert Power) น่ีคือพลังอำนาจที่เป็นเคล็ด
ติดต่อ 086-983-4943 (Leadership Assessment) ลบั ของผูน้ ำทีย่ ิง่ ใหญ่
7 ด้าน
ผู้นำสามารถสร้างพลังแห่งความสัมพันธ์ได้ด้วย
ทักษะการโค้ช ( Coaching) และการเป็นพี่เลี้ยง
(Mentoring) คือ การบริหารงานให้ได้ผลบริหารคนให้ได้
ใจ เป็นทักษะสำคัญของผู้นำทุกระดับขององค์กร
จำเป็นต้องมี นับว่าเป็นปัจจัยสำคัญปัจจัยหนึ่งในการ
พัฒนาบุคลากรได้อย่างมีประสิทธิภาพเพราะเน้นการ
ปฏิสัมพันธ์ที่ดีระหว่างหัวหน้าและลูกน้อง ช่วยให้ลูกน้อง
สร้างผลงานที่ดีกว่าก้าวหน้าในอาชีพได้เร็วขึ้นและมีความ
สมดลุ ในชีวติ และงาน

หลักสูตรนี้ออกแบบมาเพื่อเสริมสร้างลักษณะ
ของผู้นำที่ยอดเยี่ยม ด้วยการพัฒนาพลังอำนาจทั้งสาม
ประการและเพิ่มทักษะการโค้ชและการเป็นพ่ีเลี้ยงที่มี
ประสิทธิภาพให้กับผู้จัดการเพื่อการสร้างตน สร้างทีม
และสร้างผลงาน มุ่งสู่ความสำเร็จอันเป็นเลิศที่สามารถ
นำไปใชไ้ ด้จรงิ ที่และเหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย

ภาวะผู้นำ คือ ปัจจัยหนึ่งในการนำองค์กรสู่
ความสำเร็จ เนื่องจากจะต้องเป็นผู้ที่มีความสามารถใน
การอธิบาย ชักจูง ให้เกิดการมีส่วนร่วมในการทำงาน
ขณะเดียวกันก็ต้องปรับเปลี่ยนบทบาทตัวเองให้ทันกับ
การเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาดังนั้นผูน้ ำจำเป็นอย่างยิ่งท่ี
จะต้องเรียนรู้ทฤษฎี หลักการ วิธีการ เทคนิคการ
บริหารงานเพื่อประโยชน์ต่อหน่วยงานและองค์กรให้
เจริญก้าวหน้า ผลักดันให้หน่วยงานเป็นที่ยอมรับนับถือ
สร้างความศรัทธา มีภาพลักษณ์ขององค์กรที่ดีต่อสังคม
ซึง่ กค็ ือ “ความสำเรจ็ ขององคก์ รนั้นเอง”

1) ภาวะผู้นำและคุณลกั ษณะของผนู้ ำ
- บทบาทหน้าทขี่ องผู้นำ
- การเข้าใจธรรมชาตพิ ฤติกรรมของคน
- ประเภทและคุณลกั ษณะของผ้นู ำแบบต่าง ๆ
- แบบวิเคราะหภ์ าวะผ้นู ำของตนเอง
- เทคนิคการปรับพฤตกิ รรมของผนู้ ำ

2) ผู้นำกบั การสอ่ื สารในงาน
- กระบวนการส่ือสารแบบปฏิสัมพนั ธ์
- เทคนคิ การสือ่ สารเพ่ือมอบหมายงาน

หวั ข้อวชิ า/วทิ ยากร/ หวั ยอ่ ย หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลงั ท่ีย่ังยนื ” 172
กจิ กรรม
รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรปุ

- เทคนิคการส่ือสารเพ่ือการสอนงาน
- เทคนคิ การสือ่ สารเพอ่ื สร้างความร่วมมือ
- กรณศี ึกษา การสอื่ สารในงาน
3) คุณลักษณะและองค์ประกอบของทีมที่มี
ประสทิ ธภิ าพ
- บทบาทของผูน้ ำทมี งาน
- การประเมนิ ศกั ยภาพของสมาชิกทีมงาน
- การสรา้ งและพัฒนาศักยภาพทีมงาน
- ผู้นำกับการประสานงานทีมงาน
- กรณีศึกษา การบรหิ ารทมี งาน
4) ผู้นำกบั การจูงใจ
- หลกั สำคญั ของการจูงใจ
- ปจั จัยสำคญั ตอ่ ประสิทธผิ ลของการจูงใจ
- การกระตุน้ ใหเ้ กดิ พฤติกรรมท่พี ึงปรารถนา
- การควบคุมหรอื ลดพฤติกรรมทไ่ี ม่พงึ ปรารถนา
- กรณศี กึ ษา การจงู ใจ
5) ผู้นำกับการแกไ้ ขปญั หาและตดั สนิ ใจ
- บทบาทของผู้นำกับการตดั สนิ ใจ
- กระบวนการวเิ คราะหป์ ัญหาและตดั สินใจ
- การสอื่ สารผลการตดั สนิ ใจ
- กรณีศึกษา การวเิ คราะหป์ ญั หาและตัดสนิ ใจ
6) ผู้นำกับการให้คำปรึกษา
- บทบาทของผ้นู ำตอ่ การเป็นท่ปี รกึ ษา
- หลกั ของการใหค้ ำปรกึ ษาทด่ี ี
- เทคนิคของการให้คำปรกึ ษา
- กรณีศึกษา การให้คำปรกึ ษา
การสอนงานเป็นกระบวนการในการพัฒนาขีด
ความสามารถในการทำงานของบุคลากร การสอนงาน
เป็นการทำงานและเรียนรู้งานไปในตัวโดยผู้พี่เลี้ยงทำ
หน้าที่สอน ให้มีความรู้ความชำนาญในการปฏิบัติงาน มี
การชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ต้องทำและวิธีการปฏิบัติงาน ให้
ข้อแนะนำต่าง ๆ ติดตามผลและนำไปปรับปรุงแก้ไข
เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ ประสิทธิผลสูงสุดต่อการ
ปฏิบัติงานในองค์กร
ทักษะทีต่ ้องมี เชน่

หลกั สตู รโครงการ “พลงั ใจในมือคณุ ..พลงั ท่ยี ั่งยนื ” 173

หวั ข้อวิชา/วิทยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ
กจิ กรรม

4.2 ทักษะการสอนงานและการ ทักษะชีวิตในการทำงาน : ความยืดหยุ่นในการ

เป็นพเี่ ลย้ี ง ปรบั ตัว ความคดิ ริเรม่ิ สรา้ งสรรค์

ทักษะสังคม : ความสามารถในการทำงานข้าม

วัฒนธรรม เชื่อถือได้ มีภาวะผู้นำ มีความรับผิดชอบ /

ทักษะการเรียนรู้

นวัตกรรม : สื่อสารได้ดี มีจินตนาการ แก้ปัญหา

เป็น ทำงานเปน็ ทมี ได้ดี

ทักษะสารสนเทศ : สืบค้นเป็น ประเมิน ประมวล

4.3 จิตวิทยาการโค้ชและการจูง สารสนเทศเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ได้ รอบรู้เท่าทันสื่อ
และเทคโนโลยี เปน็ ต้น
ใจสำหรับการเรียนรู้

สงิ่ ที่โค้ชตอ้ งทำ
ทำให้ผู้อื่นมองเห็นตัวของเขาเอง ถึงศักยภาพที่ถูก
ใช้ไปหรือติดอยู่กับหลุมพรางทางความคิดเรื่องอะไรอยู่ มี
เรื่องอะไรทเี่ ป็นอปุ สรรคต่อการทำงาน
ทำให้เขายอมรับในส่ิงที่เขาเป็นอยู่ ด้วยตัวเขาเอง
ไม่ใช่ข้อสรุปของโค้ชเพราะความคิดเห็นของโค้ชอาจไม่ใช่
สิ่งที่เขาจะยอมรับก็ได้ ดังนั้นเขาต้องเป็นผู้ยอมรับด้วยตัว
เขาเอง
กระตุ้นให้เขาอยากเปลี่ยนแปลงตัวเอง ในสิ่งท่ีเขา
คิดว่าไม่มีประโยชน์กับตัวเขาและมองเห็นประโยชน์ใน
กรณีที่เขาเปลี่ยนแปลงตัวเองใหม่เพื่อจูงใจให้เขาตัดสินใจ
เลือก การปฏิบตั กิ บั ตวั เองใหม่ (เขาต้องเป็นผเู้ ลอื ก)
กำหนดเป้าหมายการเปลี่ยนแปลงร่วมกับเขา
เพื่อให้เขาเกิดความเชื่อมั่นว่าเขาทำได้และได้รับกำลังใจ
จากโค้ช และวางแผนดำเนินการร่วมกัน ไม่ควรเป็น
Solution ของโค้ชแต่ควรเป็น Solution ของเขาที่เกิด
จากการรว่ มกนั คิด แต่คนตัดสนิ ใจนำไปใชต้ ้องเปน็ ตวั เขา
สร้างความไว้วางใจซึ่งกันและกัน โดยทำให้เขาเห็น
ว่าโค้ชมีจุดประสงค์ที่ดี ในการพัฒนาเขา และเขาเลือกท่ี
จะพัฒนาไม่ได้มีการบังคับใด ๆ ภาวะผู้นำในตัวโค้ชต้อง
สงู เพอ่ื ให้เขาเช่ือถือและม่นั ใจในสงิ่ ที่เรากำลังโคช้ ชิง่ เขา
การรับฟังอย่างตั้งใจเพื่อให้เขาพูดในสิ่งที่เขา
ติดขัดหรือสิ่งที่เขากังวล การรับฟังจะกระตุ้นให้เขาพูด
ข้อเท็จจริงมากข้ึนและเขาจะยอมรับเรามากขึ้นเพราะโค้ช
สนใจในปัญหาของเขาอย่างแท้จริง เมื่อโค้ชให้คำแนะนำ

หลักสูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลังที่ย่ังยืน” 174

หัวข้อวิชา/วิทยากร/ หวั ย่อย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ
กิจกรรม

หรือแนวคิดใด ๆ เขาก็จะอยากนำไปพิจารณาเพราะรู้สึก
วา่ โคช้ สนใจเขา

โค้ช คือ ผู้ที่สามารถจูงใจผู้อื่น ดึงศักยภาพของ
ตัวเองออกมาใช้ให้มากที่สุดเพราะตามทฤษฎีแล้ว คนเรา
ยังใช้ศักยภาพของตัวเองไปน้อยมาก ไม่ถึง 10 เปอร์เซ็นต์
ด้วยซำ้ ดงั น้ันหากโค้ชสามารถกระตนุ้ ใหผ้ ู้อ่ืนเปล่ียนแปลง
ตัวเองโดยการใช้ศักยภาพของตัวเองมากขึ้น ก็จะเกิดผลดี
ต่อเขาหรืออาจกล่าวได้ว่าให้ความสำคญั กับเทคนิคการจูง
ใจให้ทีมงานเกิดการเปลี่ยนแปลงกระตุ้นจูงใจให้ปฏิบัติ
หน้าทด่ี ้วยความเต็มใจใช้ศักยภาพของตวั เองอย่างเต็มที่

คุณลกั ษณะของโคช้
ชอบเรื่องคน เมื่อต้องยุ่งเกี่ยวกับการพัฒนาคน
แน่นอนโค้ชจะต้องชอบเรื่องคนและมีจิตวิทยาในการรู้จัก
คนและอยรู่ ่วมกับคน
มี Ethic (จริยธรรม) โค้ชนอกจากจะเห็นจุดเด่น
(ศักยภาพ) ของโค้ชชี่แล้วก็ย่อมสามารถเห็นจุดอ่อน
(ข้อด้อย) ของโค้ชช่ีเช่นกัน การโค้ชที่จะให้ผลดีนั้นผู้เป็น
โคช้ กต็ ้องสรา้ งความไว้วางใจแก่โค้ชชี่ท่จี ะเลา่ ถึงเรือ่ ง
ตา่ ง ๆ ให้โค้ชฟงั ทั้งนห้ี ากโค้ชช่ถี ูกจัดใหโ้ ดนโค้ชแลว้ และ
ต้องเล่าเรื่องราวต่าง ๆ แต่โค้ชไม่มี Ethic ที่จะเก็บ
4.4 หลักการวิเคราะห์งาน และ ความลับของโค้ชชี่ก็จะทำให้การโค้ชไม่ประสบ
การแกไ้ ขปญั หาทเ่ี กดิ ข้นึ ความสำเร็จ
มีภาวะความเป็นผู้นำ ในแง่ที่ต้องมีส่วนร่วมในการ
กระตุ้น จูงใจ และ ช่วยเหลือแนะแนวตามความจำเป็น
เพ่อื ให้ Coachee บรรลุเปา้ หมายรว่ มกัน
ทกั ษะท่สี ำคญั ของโค้ช
การใช้คำถามทดี่ ี (Questioning)
การรับฟงั อยา่ งตัง้ ใจ (Listening)
การให้ข้อมูลป้อนกลับเชิงบวก ( Positive
Feedback)
การจูงใจและใหก้ ำลังใจ (Motivation)
การกำหนดเป้าหมายร่วมกัน (Goal Setting)
การใช้คำถามและการรับฟังอย่างตั้งใจเป็นทักษะ
ที่โค้ชควรพัฒนาเป็นอย่างยิ่งเพราะพลังในการใช้คำถามที่
ดีจะทำให้โค้ชชี่มองเห็นตัวเอง กระตุ้นให้โค้ชชี่เกิดความ

หลกั สตู รโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลังทย่ี งั่ ยนื ” 175

หัวขอ้ วชิ า/วทิ ยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป
กจิ กรรม
4.5 ทัศนคติที่ดีต่อผู้บริหารใน อยากเปลี่ยนแปลงและมุ่งมั่นกับเป้าหมายมากขึ้นซ่ึง
5. พัฒนาศกั ยภาพพี่เลี้ยง
ดา้ นอาชีพในศนู ยพ์ กั พงิ ระดับท่สี งู ข้นึ ไป เทคนิคการใช้คำถามที่ดีและถูกต้องก็จะช่วยให้โค้ชชี่

พัฒนาตัวเองไดด้ ยี ่งิ ขึ้น

การรับฟังอย่างตั้งใจ คือ การฟังเรื่องที่โค้ชชี่

พูดคุยหรือเล่าให้ฟังโดยไม่มีการพูดแทรกหรือแสดงความ

คิดเห็นใด ๆ จนกว่าจะแนใ่ จว่าโคช้ ชี่พูดจบแล้วจึงค่อยพูด

แ ล ะค วร หล ีก เล ี่ยงที่จะให้แนวค วาม ค ิดในท ันที แต่ใช้

คำถามเพิ่มเติมจนแน่ใจว่าโค้ชชี่อยากได้แนวคามคิดของ

โค้ชจึงจะให้มุมมองแต่ก็ต้องย้ำว่าโค้ชชี่ต้องเป็นผู้คิดว่าจะ

นำไปใช้หรือไม่ด้วยตัวโค้ชชี่เอง การแสดงความสนใจฟัง

จะทำให้โค้ชชี่รู้สึกผ่อนคลายที่ได้พูดคุยกับโค้ชมากขึ้น

และฟังให้เข้าใจความรู้สึกของโค้ชชี่เป็นหลักไม่ควรใช้

ความคิดของตัวเองระหวา่ งการฟงั โคช้ ชี่พดู

การให้ความคิดเห็นป้อนกลับในเรื่องต่าง ๆ ควร

ใช้ภาษาหรือแนวคิดที่เป็นเชิงบวก ไม่ใช่การตำหนิ หรือ

แสดงตัวเหนือโค้ชชี่ แต่เป็นการให้มุมมองและ

แนวความคิดที่เป็นประโยชน์เพ่ือให้โค้ชช่ี สนใจและอยาก

นำไปประยุกต์ใช้กับตัวโค้ชชี่เองและควรระบุให้ชัดว่าโค้ช

ให้แนวความคิดเห็นป้อนกลับในเรื่องที่เกี่ยวกับด้านใด

เชน่

แนวความคิดของโคช้ ช่ี

วธิ ีการทโ่ี ค้ชชี่ปฏิบัติ

พฤติกรรมการแสดงออก

เรอื่ งท่กี ำลงั โคช้ ชง่ิ อยู่

ผลลพั ธ์ท่เี กิดข้ึน

ทมี่ า :

http://www.coachatwork.in.th/coach_knowledge

1.php

5.1 หลกั การและเหตุผล จากสถานการณป์ ัจจุบันเด็กทีอ่ าศยั อยใู่ นศูนย์พกั

พิงมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น เมื่อเด็กเข้ามาอยู่ในศูนย์พักพิง

เด็กเหล่านี้ควรได้รับสวัสดิการพื้นฐานในด้านต่าง ๆ เช่น

ปัจจัยสี่ การศึกษาและการฝึกอาชีพ เพื่อให้เด็กมีความรู้

ความสามรรถและทักษะในการประกอบอาชีพ สามารถ

พ่ึงตนเองได้และสามารถอยู่ร่วมกับคนในสังคมได้อย่างมี

ประสทิ ธิภาพเมือ่ กลับส่สู ังคม

หวั ขอ้ วิชา/วิทยากร/ หัวยอ่ ย หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลงั ทยี่ ั่งยืน” 176
กิจกรรม
รายละเอียดเนอื้ หาโดยสรุป
5.2เนอ้ื หาหลักสตู ร
พี่เลี้ยงเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาศักยภาพเดก็
ในศูนย์พักพิง เนื่องจากเป็นผู้ดูแลเด็กอย่างใกล้ชิด หากพ่ี
เลี้ยงปราศจากความรู้และทักษะในการฝึกอาชีพแล้วจะ
ทำให้การพัฒนาศักยภาพเดก็ ด้านการฝึกอาชีพไม่สามารถ
ดำเนินการไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงมีความตำเป็น
อย่างยิ่งที่จะเสริมสร้างพลังอำนาจให้พี่เลี้ยง ตระหนักถึง
ความสำคัญของตนเองในการเป็นผู้แสวงหาความรู้และ
เป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดองค์ความรู้ต่าง ๆ
เพอ่ื ฝกึ อาชพี แก่เดก็ ในสถานพักพิง

หากพี่เลี้ยงในศูนย์พักพิงได้รับการพัฒนา
ศักยภาพด้านการฝึกอาชีพและมีความรู้ความสามารถใน
การถ่ายทอดทักษะความรู้ให้เด็กได้แล้วจะทำให้การฝึก
อาชีพกับเด็กมีประสิทธิภาพมากขึ้น เด็กสามารถนำ
ความรู้และทักษะที่ได้ไปประกอบอาชีพ สามารถ
ช่วยเหลอื ตนเองได้เมอื่ ออกไปอยู่สังคม

ดังนั้นคณะผู้จัดทำโครงการได้เล็งเห็นถึง
ความสำคัญในการจัดโครงการพัฒนาศักยภาพพี่เล้ียงด้าน
อาชีพแก่พี่เลี้ยงในศูนย์พักพิงเพื่อเสริมสร้างองค์ความรู้
ด้านอาชีพแก่พี่เลี้ยงให้สามารถนำองค์ความรู้จากการเข้า
รว่ มโครงการไปถา่ ยทอดสู่เด็กในศนู ย์พักพิงได้ เนื่องจากพี่
เลี้ยงถือได้ว่าเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการดูแลและฝึกอาชีพ
แกเ่ ดก็ ต่อไป

หมวดที่ 1 : ทฤษฎี (8 ชัว่ โมง/วัน)
1.1 ชีแ้ จงความจำเปน็ ในการฝึกอบรม 1 ช่วั โมง
1.2 วทิ ยากรดำเนนิ การใหค้ วามรู้ 3 ชั่วโมง
- การใหค้ วามรดู้ า้ นการฝึกอาชีพ
- ทักษะในการเสริมสร้างพลังอำนาจใน
ตนเองเพื่อการถ่ายทอดสู่ผ้อู ืน่

หมวดท่ี 2 : ฝึกปฏิบัตแิ ละภาคสนาม
2.1 ลงมอื ปฏิบัตจิ ริง 3 ช่ัวโมง
2.2 ถอดบทเรยี น 1 ชวั่ โมง

พ่เี ลี้ยง
1. ผู้เข้าร่วมโครงการมีความรู้ ความเข้าใจด้านการฝึก
อาชพี ให้แกเ่ ด็กในศนู ยพ์ ักพิง

หัวขอ้ วิชา/วิทยากร/ หัวย่อย หลกั สูตรโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลังทย่ี ่ังยืน” 177
กจิ กรรม
รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรุป
5.3 เป้าหมาย
5.4 ผลทค่ี าดว่าจะไดร้ บั 2. ผู้เขา้ ร่วมโครงการมีทักษะในการเสรมิ สรา้ งพลังอำนาจ
ให้แก่เดก็ ในศนู ยพ์ กั พิง
5.5 วิธกี ารดำเนนิ งาน ชว่ งท่ี 1 : ชี้แจงความจำเปน็ ในการจดั โครงการ
ชว่ งที่ 2 : วทิ ยากรสาธิตและพเ่ี ล้ียงลงมือปฏิบัติ
6. พัฒนาศกั ยภาพในดา้ น 6.1 เหตผุ ล ชว่ งที่ 3 : การแลกเปลยี่ นเรยี นรู้และร่วมถอดบทเรยี น
อารมณ์
เป็นกิจกรรมที่ทบทวนค้นหาพลังทางบวก จุดแข็ง
6.2 วตั ถปุ ระสงค์ ที่มีอยู่ในตนเองและรับฟังข้อดีของตนเองจากมุมมองของ
เพื่อนเพื่อสร้างความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเองให้ตระหนัก
6.3 วสั ดุอุปกรณ์ ถึงข้อดีของตนเองที่มีอยู่ เกิดแรงจูงใจในการนำข้อดีของ
6.4 วิธกี ารดำเนินการ ตนเองมาเปน็ พลงั สรา้ งศกั ยภาพของตนเองให้มากทส่ี ดุ

1. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ค้นหาข้อดีและจุด
แขง็ ของตนเอง

2. เพื่อให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้คันหาพลังและ
ทบทวนตนเองในเชิงบวก
ใบสำรวจจดุ แข็ง

1. ผู้นำกิจกรรมชี้แจงให้เด็กที่เข้าร่วมกิจกรรมได้
ทราบถงึ วัตถปุ รางคข์ องกิจกรรม

2. ผูน้ ำกิจกรรมแจกใบสำรวจจุดแขง็
3.ผนู้ ำกจิ กรรมช้แี จง
ทกุ คนทีเ่ ข้าร่วมกจิ กรรมจะได้ใบสำรวจจุดแข็งคน
ละ 1 แผ่น ในกระดาษมีอยู่ 3 ช่อง ให้พับกระดาษเป็น 3
ส่วนตามเส้น โดยเขียนหมายเลข 1 อยู่ด้านหน้าเมื่อ
สังเกตเห็นเด็กที่เข้าร่วมกิจกรรมพักกระดาษเรียบร้อยจึง
เริม่ ช้แี จงโดยให้ทกุ คนนง่ั ในท่าทตี่ นเองรสู้ ึกสบายและผอ่ น
คลายที่สุด จากนั้นให้ตนเองลองพิจารณาดูว่าตนเองเป็น
คนอยา่ งไรเวลาอยู่กบั เพอื่ น อยู่กับครอบครวั อย่โู รงเรียน
จากนั้นลองดูในหมายเลข 1 จะมีคำบ่งบอก
ลักษณะนิสัยอยู่หลายคำดูว่าคำไหนบ่งบอกตัวเรามาก
ที่สุดหรือคนอื่นบอกเราให้เลือกคำที่เราคิดว่าเป็นจุดเด่น
ของเรามากที่สุดมา 5 คำ โดยวงกลมในกระดาษหน้าท่ี 1
4. ผู้นำกิจกรรมถามจำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมที่วง
ได้ เช่น ใครที่วงได้มากกว่า 5 คำ และใครที่วงได้ต่ำว่า 3
คำ พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิด ความรู้ลักษะที่ค้นหาคำท่ี
บง่ บอกตัวตน“ใครที่วงไดง้ ่ายและหลายคำรู้สกึ อยา่ งไร”

หวั ข้อวิชา/วิทยากร/ หัวย่อย หลักสูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คุณ..พลังท่ยี ั่งยนื ” 178
กิจกรรม
รายละเอยี ดเนอื้ หาโดยสรปุ

“ใครทม่ี คี วามยากลำบากในการหาข้อดขู องตนเอง”
5. ผู้นำให้สมาชิกจับกลุ่ม 5-6 คน ตามความสมัคร

ใจของผู้ร่วมกิจกรรม ซึ่งหากเป็นไปได้ให้เป็นกลุ่มที่รู้จัก
กันมาก่อนและเมื่อจับกลุ่มแล้วนั่งเป็นวงกลม สมาชิกทุก
คนพับกระดาษใหม่โดยซ่อนหมายเลข 1 ไว้ข้างใน
หมายเลข 2 อยู่หน้าแรกและเขียนชื่อตนเองอยู่หัว
กระดาษหมายเลข 2

6. ผ้นู ำกจิ กรรมชีแ้ จงคำส่ัง
“ให้ทุกคนมองไปที่กลุ่มเพื่อนและทบทวนดูว่าแต่
ละคนมีจุดเด่นหรือมีข้อดีอะไรบ้าง โดยให้แต่ละคนส่ง
กระดาษของตนเองในหน้า 2 มีชื่อตนเองส่งเวียนในแนว
เดยี วกนั เปน็ วงกลม”
เมื่อสมาชิกได้รับกระดาษเพื่อนที่เวียนมา ให้
วงกลมข้อดีหรือข้อเด่นของเพื่อนที่สังเกตเห็นคนละ 1 คำ
เวียนกระดาษไปเรอื่ ย ๆ จนถงึ ของตน
7. ผู้นำกิจกรรมให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมนั่งกระจาย
ออกจากกล่มที่เลือก นั่งท่าสบายๆ จากน้ันให้คำชี้แจง
“ให้ทุกคนกางแผ่นกระดาษของตนเองออก เห็นได้ว่าช่อง
หมายเลข 1 คือจุดแข็งที่เรามองตนเอง หมายเลข 2 คือ
จุดเด่นที่เพื่อนมองเห็น”ให้ทบทวนตนเองอีกครั้งและ
เลือกคำที่บ่งบอกความเป็นตัวเรามากที่สุดมา 5 คำ และ
เขยี นในช่องเลข 3
8. ให้ผู้นำกิจกรรมจับคู่กับเพ่ือนที่ยังไม่เคยจับคู่มา
ก่อน ในจำนวนคำที่เลือกมา 5 คำ ให้เลือกคำที่รู้สึกว่า
“ใช่” ที่สุด คำที่บ่งบอกถึงตนเองมากที่สุดมา 1 คำ แล้ว
เล่าใหค้ ขู่ องตนเองฟัง“เพราะอะไรคำนถี้ ึงใชม่ ากทีส่ ดุ ”
“คำนี้บ่งบอกถึงตัวเราอย่างไร”“เล่าตัวอย่างเหตุการณ์ท่ี
แสดงถึงคำจำกัดความให้ชัดเจน”แลกเปลี่ยนกันเล่าคำ
จำกัดความใหอ้ กี ฝ่ายฟงั
9. ผู้นำกิจกรรมสุ่มความรู้สึกและสิ่งที่ได้รับจาก
การพูดคุณ “รู้สึกอย่างไรเมื่อได้เล่าเรื่องของตนเอง”
“รสู้ ึกอย่างไรเมือ่ เพอื่ นเล่าให้เราฟัง”
10. ผู้นำสรปุ กจิ กรรม
คนทุกคนมีจุดแข็งและข้อดีของตนเอง การดำเนิน
ชีวติ ที่เรง่ รบี ในแตล่ ะวันอาจกลับทำใหเ้ ราหลงลืมมองสิง่

หลักสูตรโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลังทีย่ ง่ั ยนื ” 179

หัวข้อวิชา/วิทยากร/ หวั ยอ่ ย รายละเอยี ดเนอ้ื หาโดยสรุป
กิจกรรม

ดี ๆ ที่มีอยู่ในตัวเราและชื่นชมตัวเราเอง เมื่อเรารู้จักจุด
แข็ง จุดดีของตนเองก็ควรใช้จุดดีของตนเองเสริมสร้าง
พลังทางบวกในการดำเนินชีวิต ยังจะช่วยพัฒนา
ความสามารถของตนเองได้อย่างเต็มที่และมีโอกาส
ประสบผลสำเร็จมากกว่าการพยายามแก้ไขจุดด้อยของ
ตนเองเช่นใจดี เชื่อถือได้ เป็นผู้ใหญ่ ฉลาด ซื่อสัตย์ อ่อน
น้อมถ่อมตน ชอบลงมือทำ กตัญญู อดทนมองโลกในแง่ดี
ขยัน มีความคิดสร้างสรรค์ ยืดหยุ่น จริงใจ ใส่ใจคนอ่ืน
แข็งแรง ตลก ช่างสงสัยร่าเริง ชอบดูแลคนอื่น เป็นผู้ฟัง
ที่ดี มุ่งมั่น สบายๆ ให้อภัยคนอื่นได้ง่าย ทำงานร่วมกับ
คนอื่นได้ดีรับผิดชอบ อ่อนโยน กล้าหาญ เป็นมิตร
มารยาทดี ยุติธรรม ใจกว้าง กระตือรือร้น ชอบเรียนรู้
สิ่งใหม่ๆ ปรับตัวเก่ง ชื่นชมความงามรอบตัว ประหยัด
ตัดสินใจไดด้ ี ชอบช่วยเหลอื ผู้อน่ื มีเสน่ห์

จุดแข็งของฉัน
1. ……………………
2. ……………………
3. ……………………
4. ……………………

7. ก า ร เ ป ล ี ่ ย น แ ป ล ง 7.1 การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม

พฤติกรรมการเรียนรู้การ การเรียนรู้การปฏิบัตงิ าน

ปฏิบัติงานและการ ใ ห้ 7.2 ให้คำปรึกษาแนะนำการ

คำปรึกษาแนะนำการ ทำงานให้มีประสิทธิภาพ

ทำงานให้มีประสิทธิภาพ สามารถสร้างนวัตกรรม

มากยง่ิ ขึน้ ใหม่ๆทเ่ี หมาะสมกบั องค์กร

และสภาพแวดล้อมย่งิ ข้นึ

กจิ กรรม
1.การประเมินและการติดตามผล

การเรียนรู้ของผู้เข้ารับการ
ฝึกอบรมสัมมนาหลักการสอน
งานของพ่ีเลีย้ ง (Coaching)
2.การประเมินและการติดตามผล
การเรียนรู้ของผู้เข้ารับการ

หลักสูตรโครงการ “พลังใจในมอื คณุ ..พลงั ทย่ี ่งั ยืน” 180

หวั ข้อวิชา/วทิ ยากร/ หัวยอ่ ย รายละเอียดเนอ้ื หาโดยสรปุ

กิจกรรม

ฝึกอบรมสัมมนาหลักการสอน

งานของพ่เี ล้ยี ง (Coaching)

8. การจดั กลมุ่ ยอ่ ย/ 8.1 ทักษะการสื่อสาร ทักษะ

WORKSHOP : ฝกึ ทักษะ การนำเสนอ และการสร้าง

การสอนงานการแต่ละ แรงจงู ใจเป็นต้น

ประเภทใหเ้ กิดประสทิ ธภิ าพ

กำหนดการ
หลกั สตู รการเสริมสรา้ งศกั ยภาพพ่เี ล้ยี ง (R8)

โดย ดร.อัจฉรา ชลายนนาวิน

กิจกรรม ครัง้ ที่ 1 ลงทะเบียนและเตรียมความพรอ้ มสำหรบั การฝึกอบรม
08.30 – 09.00 น. บรรยายรวมเร่ือง พลเมอื งดี สังคมดี มจี ิตอาสา
09.00 – 10.30 น. รับประทานอาหารวา่ ง
10.30 – 10.45 น. การบำเพญ็ ประโยชน์ตอ่ ส่วนรวม
10.45– 12.00 น. รบั ประทานอาหารกลางวนั
12.00– 13.00 น. กลุ่มสมั พันธ์ (Walk Rally)
13.00 – 15.30 น. ฐานเรียนรูก้ ารเคารพกฎกติกา และมารยาททางสังคม
ฐานเรยี นรู้การเคารพความแตกตา่ งและการอยรู่ ว่ มกันในสงั คม
15.30 – 16.00 น. ฐานการรับผดิ ชอบต่อสังคม ปลูกจิตสำนกึ พลเมืองท่ดี ี
สรปุ ผลการอบรมและการถอดบทเรียนตอ่ วัน
กิจกรรม ครั้งท่ี 2
08.30 – 09.00 น. ลงทะเบียนและเตรยี มความพรอ้ มสำหรบั การฝึกอบรม
09.00 – 09.30 น. ละลายพฤติกรรม

หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมือคณุ ..พลังทีย่ งั่ ยนื ” 181

09.00 – 10.30 น. กิจกรรมดาวเดือน มนษุ ยสมั พนั ธด์ ี
10.30 – 10.45 น. รับประทานอาหารว่าง
10.45 – 12.00 น. กจิ กรรมพลิกดนิ สดู่ าว
12.00 – 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวนั
13.00 – 14.30 น. คณุ ธรรมในจิต จรยิ ธรรมในใจ
14.30 – 14.45 น. รับประทานอาหารวา่ ง
14.45 – 15.30 น. กจิ กรรมการเขา้ ใจตนเองและผู้อ่ืน
15.30 – 16.00 น. สรุปผลการอบรมและการถอดบทเรยี นตอ่ วัน

กิจกรรม คร้งั ที่ 3 ลงทะเบียนและเตรยี มความพรอ้ มสำหรับการฝึกอบรม
08.30 – 09.00 น. กิจกรรมพัฒนาศกั ยภาพของพ่ีเลย้ี งสู่ภาวะผ้นู ำ
09.00 – 10.30 น.
- ละลายพฤตกิ รรมและกลุ่มสมั พันธ์
10.30 – 10.45 น. รบั ประทานอาหารว่าง
10.45 – 12.00 น. กิจกรรมภาวะผูน้ ำมอื อาชพี และกลยทุ ธก์ ารสอ่ื สารเพ่ือโน้มน้าวการปฏบิ ัติ
ในองคก์ ร
12.00 – 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวนั
13.00 – 14.30 น. กิจกรรม พฒั นาศักยภาพพ่ีเลี้ยงดา้ นอาชีพในศูนย์พักพงิ
14.30 – 14.45 น. รบั ประทานอาหารว่าง
14.45 – 16.00 น. สรุปผลการอบรมและการถอดบทเรยี นต่อวัน

หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมือคุณ..พลงั ทย่ี ัง่ ยืน” 182

รายละเอียดกจิ กรรม
หลักสูตรการเปน็ พเี่ ลย้ี ง (R8)
โดย ดรง อัจฉรา ชลายนนาวิน

หมวดที่ 1 ศักยภาพการเปน็ พเ่ี ล้ยี ง (Coaching) ในการฝกึ อบรมเยาวชน (3ชวั่ โมง) แบ่งเป็น
 หัวยอ่ ยท่ี 1.1 ความสำนกึ ความเปน็ พลเมอื งดี จิตอาสา
กิจกรรม : บรรยายรวมเร่ือง พลเมอื งดี สงั คมดี มจี ิตอาสา (30 นาท)ี
กิจกรรม : กลุม่ สมั พันธ์ (Walk Rally) โดยจะแบ่งผเู้ ขา้ รว่ มกิจกรรมเปน็ สามกลุม่ ยอ่ ย เวียนฐาน 3
ฐาน ดังน้ี
- ฐานเรยี นรกู้ ารเคารพกฎกติกาและมารยาททางสังคม (30นาท)ี
- ฐานเรียนร้กู ารเคารพความแตกตา่ งและการอยู่รว่ มกันในสังคม (30 นาที)
- ฐานการรบั ผดิ ชอบตอ่ สังคม ปลกู จติ สำนึกพลเมอื งทีด่ ี (30นาที)
*เวลารวมเดนิ เปล่ยี นฐาน
กิจกรรม : การบำเพญ็ ประโยชน์เพอื่ สว่ นรวม

หมวดท่ี 2 การพฒั นาความฉลาดทางสงั คม (Social Intelligence) (3ชว่ั โมง) แบง่ เป็น
 หวั ยอ่ ยท่ี 2.1 บทบาทเชงิ สร้างสรรค์
กจิ กรรม : ดาวเดือน มนุษยสมั พันธ์ดี (30นาที)
กจิ กรรม : พลิกดินส่ดู าว (1 ชวั่ โมง)
 หัวย่อยท่ี 2.2 จรยิ ธรรม คุณธรรม จติ อาสาเพอื่ สังคม
กจิ กรรม : คณุ ธรรมในจติ จริยธรรมในใจ (30นาท)ี
 หัวย่อยท่ี 2.3 ตัวแบบว่าด้วยอทิ ธิพลทางการสอ่ื สารสองทางเชิงกลยทุ ธ์
กจิ กรรม : เส้นทางการส่ือสาร (20นาท)ี
 หวั ยอ่ ยท่ี 2.4 กิจกรรมการเรียนรู้
กิจกรรม : การฟังบรรยายรวม (20นาท)ี
 หวั ย่อยท่ี 2.5 การเขา้ ใจตนเองและผูอ้ ่นื

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมือคณุ ..พลังทย่ี ง่ั ยนื ” 183

กจิ กรรม : ฉันเปน็ ฉนั เธอเปน็ เธอ (30นาที)
 หัวย่อยที่ 2.6 เทคนคิ การสร้างมนุษยสัมพนั ธ์

กิจกรรม : สัมพันธท์ ด่ี ี เรมิ่ ขึ้นทีเ่ รา (20นาท)ี
 หัวยอ่ ยที่ 2.7 ศลิ ปะสื่อสารและการพดู ในที่ชมุ ชน

กจิ กรรม : การฟังบรรยายศลิ ปะการสอื่ สารในที่ชุมชน (30นาท)ี

หมวดท่ี 3พฒั นาศกั ยภาพของพ่ีเลยี้ งส่ภู าวะผนู้ ำ (Leadership) (3 ชวั่ โมง) แบง่ เป็น
 หัวย่อยท่ี 3.1หลักการพื้นฐานการเป็นผู้นำของพ่เี ล้ียง
กิจกรรม : พ่เี ลยี้ ง = ผูน้ ำ ? ( 20นาที)
 หัวย่อยที่ 3.2 ศลิ ปะการเปน็ ผูน้ ำและผตู้ าม
กิจกรรม : ผู้นำก็ได้ ผตู้ ามก็ดี (20นาท)ี
 หัวย่อยที่ 3.3 การสรา้ งแรงจูงใจ
กจิ กรรม : สรา้ งพลังใจ ใชพ้ ัฒนาตน (20นาที)
 หัวยอ่ ยที่ 3.4 เทคนิคการทำงานเปน็ กลมุ่
กจิ กรรม : การบรรยาย และยกตัวอยา่ ง เทคนิคการทำงานเปน็ กลุม่ (20นาที)
 หัวยอ่ ยท่ี 3.5 ใหต้ ระหนักถงึ บทบาทและความรบั ผิดชอบในฐานะผนู้ ำ
กจิ กรรม : ผ้นู ำน้ี หน้าทค่ี อื อะไร (20นาท)ี
 หวั ยอ่ ยท่ี 3.6การบรหิ ารจัดการความขดั แย้งเชิงกลยุทธ์
กิจกรรม : การรบั ฟังบรรยาย (20นาท)ี
 หัวย่อยท่ี 3.7ศิลปะการโคช้ งานและการเป็นทปี่ รกึ ษา
กจิ กรรม : การรับฟงั บรรยายและการฝกึ ปฏิบตั ิ (20นาท)ี
 หวั ย่อยที่ 3.8 การแสวงหาความรว่ มมอื จากสมาชิก
กจิ กรรม : กจิ กรรมกล่มุ สมั พนั ธ์ เพ่ือความรว่ มมือของสมาชิก (20นาที)
 หัวย่อยท่ี 3.9 ศิลปะของการสนทนาและการใหข้ ้อมูลยอ้ นกลบั
กจิ กรรม : การรับฟงั บรรยาย (20นาที)

หมวดท่ี 4 ภาวะผูน้ ำมอื อาชพี และกลยทุ ธก์ ารสื่อสารเพ่อื โน้มน้าวการปฏิบตั ิในองคก์ ร (1ชัว่ โมง)
แบ่งเปน็

 หวั ยอ่ ยที่ 4.1 การพฒั นาภาวะผ้นู ำ (Smart Leadership)
กจิ กรรม : การรบั ฟงั บรรยายเรือ่ ง การพฒั นาภาวะผู้นำ โดยวิทยากร (20 นาท)ี

 หวั ยอ่ ยท่ี 4.2 กลยทุ ธ์การสือ่ สารเพ่ือโนม้ นา้ วการปฏบิ ัตใิ นองค์กร
กิจกรรม : การรบั ฟงั การบรรยาย โดยวิทยากร (20นาท)ี

 หัวย่อยที่ 4.3 ผู้นำกบั การบรหิ ารทมี งาน
กิจกรรม : กลมุ่ ย่อยเพอ่ื การวเิ คราะหก์ รณีศึกษา (20นาที)

หมวดท่ี 5 (1ชัว่ โมง) แบ่งเป็น
 หัวย่อยที่ 5.1 ทักษะการสอนงานและการเปน็ พี่เลีย้ ง
กจิ กรรม : การฟงั การบรรยายและฝึกปฏบิ ัตทิ ักษะการสอนงานและการเปน็ พี่เล้ยี ง (15นาที)
 หัวย่อยท่ี 5.2 จติ วทิ ยาการโค้ชและการจงู ใจสำหรับการเรยี นรู้

หลกั สตู รโครงการ “พลังใจในมอื คณุ ..พลงั ทีย่ ่ังยนื ” 184

กจิ กรรม : การฟงั บรรยาย โดยวทิ ยากร (15นาที)
 หวั ย่อยที่ 5.3 หลักการวิเคราะห์งาน และการแก้ไขปัญหาทเี่ กดิ ขนึ้

กิจกรรม : การฟงั บรรยายและกิจกรรมกลุ่มเพอ่ื การแกไ้ ขปัญหา (15 นาท)ี
 หวั ย่อยที่ 5.4 ทศั นคตทิ ่ดี ตี อ่ ผบู้ รหิ ารในระดบั ท่สี งู ขน้ึ ไป

กิจกรรม : ผู้บรหิ ารดใี นดวงใจ (15 นาท)ี

หมวดท่ี 6 พฒั นาศกั ยภาพพี่เล้ยี งดา้ นอาชีพในศูนย์พกั พงิ (12 ชวั่ โมง) ไดแ้ ก่
 หัวย่อยท่ี 6.1 หลกั การและเหตผุ ล
 หัวยอ่ ยที่ 6.2 เนื้อหาหลักสูตร
 หวั ยอ่ ยท่ี 6.3 เปา้ หมาย
 หัวยอ่ ยที่ 6.4 ผลทคี่ าดวา่ จะไดร้ ับ
 หัวยอ่ ยที่ 6.5 วิธีการดำเนินงาน
กจิ กรรม : การบรรยายในภาคทฤษฎี โดยวิทยากร (8ชวั่ โมง)
การลงมอื ปฏบิ ัตจิ รงิ (3ช่ัวโมง)
การถอดบทเรียน (1 ชั่วโมง)

หมวดท่ี 7 พฒั นาศักยภาพในดา้ นอารมณ์ (1.30 ชวั่ โมง) แบง่ เป็น
 หวั ยอ่ ยที่ 7.1 เหตุผล
 หวั ยอ่ ยที่ 7.2 วตั ถุประสงค์
 หัวย่อยที่ 7.3 วสั ดอุ ปุ กรณ์
 หวั ย่อยที่ 7.4 วิธีการดำเนนิ งาน
กิจกรรม: จดุ แข็งของฉนั จดุ แขง็ ของเธอ ( 1 ชว่ั โมง)

หมวดท่ี 8 หลกั การตดิ ตามประเมนิ ผลการเปลี่ยนแปลงพฤตกิ รรมการเรยี นรู้การปฏบิ ัตงิ านและการให้
คำปรกึ ษาแนะนำการทำงานให้มปี ระสทิ ธิภาพมากยิ่งขน้ึ (2 ชั่วโมง) แบ่งเป็น

 หวั ยอ่ ยที่ 8.1 หลกั การติดตามประเมินผลการเปล่ยี นแปลงพฤตกิ รรมการเรยี นรู้การปฏบิ ตั ิงาน
 หวั ย่อยท่ี 8.2 ให้คำปรกึ ษาแนะนำการทำงานให้มีประสทิ ธิภาพ สามารถสรา้ งนวตั กรรมใหม่ ๆ ท่ี

เหมาะสมกบั องคก์ รและสภาพแวดล้อมย่งิ ขนึ้
กจิ กรรม : การใหค้ ำปรกึ ษาแนะนำการทำงานใหม้ ีประสิทธภิ าพ (45 นาท)ี

หมวดท่ี 9 การจดั กลุ่มยอ่ ย - WORKSHOP : ฝกึ ทกั ษะการสอนงานการแตล่ ะประเภทใหเ้ กิด
ประสิทธภิ าพ (1ชัว่ โมง) แบง่ เป็น

 หวั ย่อยที่ 9.1 การยกตัวอยา่ ง เชน่ ทักษะการสอ่ื สาร (Communication) ทกั ษะการนำเสนอ
(Presenting) และการสร้างแรงจงู ใจ เปน็ ตน้
กิจกรรม : การสาธติ วิธปี ฏบิ ัตจิ ริง (30นาที)

หลกั สูตรโครงการ “พลังใจในมอื คุณ..พลงั ที่ย่งั ยืน” 185

ภาคผนวก

แบบสำรวจคณุ ลักษณะของเยาวชนเพอ่ื เข้าโครงการพลังใจในมอื คุณ...พลงั ทยี่ ่ังยนื
(สำหรบั เยาวชน)

คำชแ้ี จง
ขอใหเ้ ยาวชนกรอกขอ้ มลู ในแบบสำรวจน้ีตามความเปน็ จรงิ เพ่อื ประโยชน์ของตวั เยาวชนเอง การ

ตอบคำถามมี 5 คำตอบใหเ้ ลอื ก โดยทำเคร่ืองหมาย ✓ ในตวั เลือกท่ีตรงกบั ความเป็นจริงมากท่ีสุด
5 หมายถงึ เยาวชนมพี ฤติกรรมตามข้อคำถามในระดบั มาก
4 หมายถงึ เยาวชนมพี ฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดับค่อนข้างมาก
3 หมายถึง เยาวชนมพี ฤติกรรมตามข้อคำถามในระดับปานกลาง
2 หมายถงึ เยาวชนมีพฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดบั คอ่ นข้างนอ้ ย

หลกั สูตรโครงการ “พลังใจในมือคณุ ..พลงั ทย่ี งั่ ยืน” 186

1 หมายถงึ เยาวชนมีพฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดับน้อย

ข้อ คำถาม ระดับพฤติกรรม
12345

1 ฉันรูว้ า่ ตวั เองต้องการเป็นอะไรในอนาคตอะไร

2 ฉนั อยากมีชวี ติ ทด่ี กี ว่าทกุ วนั ทีเ่ ปน็ อยู่

3 ฉันเชื่อวา่ ฉันสามารถทำงานที่ไดร้ ับมอบหมายได้ ถา้ มีความต้ังใจมาก

พอ

4 ฉนั รู้วา่ ฉนั มคี วามสามารถอะไรบ้างทีม่ ากกว่าเพือ่ นคนอนื่ ๆ

5 ฉันสามารถเรียนรสู้ ิ่งตา่ ง ๆ ทย่ี ากได้

6 ฉนั ไม่ใส่ใจกับคำนนิ ทาวา่ รา้ ยของคนอื่น ๆ ท่ีอาจจะอิจฉาฉัน

7 ฉนั อดทนกบั สถานการณ์กดดันต่าง ๆ ได้

8 ฉนั พรอ้ มรบั ฟังคำแนะนำตา่ ง ๆ แลว้ นำไปปรับใช้

9 ฉนั รวู้ า่ ฉันมขี ้อบกพรอ่ งท่ตี อ้ งแกไ้ ข

10 ฉนั พร้อมจะปรบั ปรุงตวั เองใหด้ ีขึ้นตามคำแนะนำของผ้อู นื่

11 ฉันพรอ้ มจะแกไ้ ขในขอ้ ผดิ พลาดทเ่ี กดิ ข้ึนในงานตา่ ง ๆ

12 ฉนั สามารถสรา้ งกำลังใจใหต้ ัวเองตอ่ สู้กบั ปัญหาได้

13 ฉันเป็นคนยิ้มแย้มแจ่มใส

14 เพ่ือนๆ อยากเขา้ มาพูดคุยกับฉัน

15 ฉนั รู้วา่ เพอ่ื นแต่ละคนชอบ หรือไมช่ อบอะไร

16 ฉันมกั จะเลือกส่งิ ของหรืออาหารไดถ้ กู ใจเพ่ือนเสมอ

17 ฉนั สามารถทำงานตา่ ง ๆ ได้อยา่ งรวดเร็ว

18 ฉนั สามารถสังเกตไดว้ า่ เพื่อนรอบข้างตอ้ งการอะไร

19 ฉันพร้อมใหค้ วามช่วยเหลือผู้อน่ื เสมอ

20 ฉนั คิดวา่ การทำใหผ้ อู้ น่ื มีความสขุ คอื ความสขุ ของฉัน

21 ฉันไดร้ บั คำชมจากผู้อน่ื วา่ แต่งการไดเ้ หมาะสม

22 ฉนั มักทกั ทายผอู้ ่ืนก่อนเสมอ

23 ฉันสามารถพดู คยุ กับคนแปลกหน้าได้อย่างไม่เขินอาย

24 ฉนั เชื่อว่า ตนเองมีความสามารถ

25 ฉนั จะเขา้ ห้องเรียนตรงเวลาเสมอ

26 เมอ่ื มนี ัดกบั เพอื่ น ฉนั จะไปถงึ กอ่ นเพือ่ นเสมอ

27 เมอื่ เกดิ ปญั หาขึ้น ฉนั จะไม่ตน่ื ตกใจ

28 ฉันคดิ วา่ ปญั หาทุกอย่างมีทางแก้ไข

29 ฉนั สามารถทำความรู้จกั กับเพ่ือนใหม่ไดใ้ นเวลาไมน่ าน

30 ฉันรูว้ า่ ในแตล่ ะสถานการณ์ ฉันควรทำตัวเช่นไร

31 ฉนั รบั รไู้ ด้ว่า เพอ่ื นร้สู ึกอยา่ งไรไดจ้ ากการสงั เกตสีหน้าและทา่ ทางของ

เพอ่ื น

หลักสตู รโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลงั ทยี่ งั่ ยนื ” 187

ข้อ คำถาม ระดับพฤตกิ รรม
32 ฉนั สามารถจำรายละเอียดของส่ิงตา่ ง ๆ รอบตัวได้ 12345

คะแนน ระดบั การแปลความหมาย
61 -ขึน้ ไป 11 สูงกวา่ เกณฑม์ ากอยา่ งโดดเดน่
55 - 60 10 สงู กวา่ เกณฑม์ าก
49 - 54 9 สูงกวา่ เกณฑ์คอ่ นขา้ งมาก
43 - 48 8 สูงกวา่ เกณฑ์
37 - 42 7 ค่อนข้างสงู กวา่ เกณฑ์
31 – 36 6 ตามเกณฑ์
25 – 30 5 คอ่ นขา้ งตำ่ กวา่ เกณฑ์
19 – 24 4 ต่ำกวา่ เกณฑ์
13 - 18 3 ตำ่ กว่าเกณฑค์ ่อนขา้ งมาก
7 – 12 2 ตำ่ กวา่ เกณฑม์ าก
1 ต่ำกว่าเกณฑ์มากอยา่ งชดั เจน
0–6

แบบสำรวจคณุ ลักษณะของเยาวชนเพ่อื เข้าโครงการพลังใจในมือคณุ ...พลงั ทีย่ ่ังยนื

(สำหรบั ผดู้ แู ลเยาวชน)

คำชีแ้ จง

ขอใหผ้ ู้ดแู ลเยาวชนกรอกข้อมลู ในแบบสำรวจนต้ี ามความเปน็ จริง เพอ่ื ประโยชนข์ องตวั เยาวชน
การตอบคำถามมี 5 คำตอบให้เลือก โดยทำเครื่องหมาย ✓ ในตัวเลอื กท่ตี รงกบั ความเป็นจริงมากท่ีสุด

5 หมายถงึ เยาวชนมีพฤติกรรมตามข้อคำถามในระดับมาก
4 หมายถงึ เยาวชนมีพฤติกรรมตามข้อคำถามในระดบั คอ่ นขา้ งมาก
3 หมายถึง เยาวชนมีพฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดบั ปานกลาง
2 หมายถงึ เยาวชนมีพฤติกรรมตามข้อคำถามในระดับค่อนข้างนอ้ ย
1 หมายถงึ เยาวชนมีพฤติกรรมตามข้อคำถามในระดับนอ้ ย

ขอ้ คำถาม ระดับพฤติกรรม
12345

1 เยาวชนมีการคดิ ถงึ อาชีพในอนาคต

2 เยาวชนมแี นวโน้มของการพฒั นาตนเองไปในทางทีด่ ีขึ้น

3 เยาวชนมีความรบั ผิดชอบในหน้าที่ และทำงานท่ีไดร้ ับมอบหมายไดด้ ี

4 เยาวชนมีความรับผิดชอบ และมคี วามสามารถมากกว่าเพ่ือนคนอ่นื ๆ

5 เยาวชนสามารถเรียนรสู้ ่งิ ต่าง ๆ ได้ดี แม้วา่ จะเป็นสิง่ ท่ียากหรือไมเ่ คย

เรียนรู้มาก่อน

หลักสูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คุณ..พลงั ทย่ี ่งั ยืน” 188

ขอ้ คำถาม ระดบั พฤตกิ รรม
12345

6 เยาวชนมจี ติ ใจที่เข้มแข็ง ไมอ่ อ่ นไหวตามคำพดู ของผ้อู นื่

7 เยาวชนมสี ามารถอดทนกับสถานการณ์กดดันตา่ ง ๆ ได้

8 เยาวชนพร้อมรบั ฟงั ขอ้ เสนอแนะจากผู้อ่ืนเพ่อื นำไปพฒั นาตนเอง

9 เยาวชนรู้วา่ ตนเองมขี อ้ บกพร่องอะไรที่ตอ้ งได้รับการแกไ้ ข

10 เม่อื ให้คำแนะนำเพ่อื พัฒนาตนเอง เยาวชนจะนำไปปรับปรุงตนเอง

อย่เู สมอ

11 เยาวชนเตม็ ใจและยินดที ีจ่ ะแกไ้ ขข้อผิดพลาดของตนเอง

12 เยาวชนสามารถสร้างกำลงั ใจใหต้ นเองในการทำสง่ิ ตา่ ง ๆ ได้

13 เยาวชนเปน็ คนทีม่ ีนิสัยรา่ เรงิ แจม่ ใส

14 เยาวชนมเี พอื่ นหลายคน

15 เยาวชนมคี วามใสใ่ จในทุกขส์ ุขของคนรอบข้าง

16 เยาวชนมีน้ำใจเอ้อื เฟ้ือเผื่อแผ่

17 เม่ือมอบหมายหน้าท่ีให้รบั ผดิ ชอบ เยาวชนสามารถทำงานได้ทนั ตาม

เวลาทกี่ ำหนด

18 เยาวชนสามารถสงั เกตความต้องการของคนรอบข้างได้ และ

ตอบสนองความต้องการน้ันไดท้ นั ที

19 เยาวชนชอบที่จะช่วยเหลอื ผูอ้ ่ืน

20 เยาวชนไดร้ ับการยกย่องจากผอู้ ื่นวา่ มีนำ้ ใจ ชอบให้ความชว่ ยเหลอื

ผู้อ่นื

21 เยาวชนแต่งการไดเ้ หมาะสมตามกาลเทศะ

22 เยาวชนมมี นุษยสัมพนั ธ์ดี

23 เยาวชนสามรถส่ือสารกบั ผูค้ นทัว่ ไปได้

24 เยาวชนมคี วามเชื่อมั่นในตนเอง

25 เยาวชนเป็นคนท่มี นี สิ ยั ตรงตอ่ เวลา

26 เยาวชนมีความกังวลตอ่ การไปเขา้ เรียนสาย หรือการไปทำงานสาย

27 เยาวชนสามารถควบคุมสติไดเ้ ม่อื เจอปัญหา

28 เยาวชนสามารถแกไ้ ขปัญหาเฉพาะหน้าได้

29 เยาวชนสามรถปรบั ตัวให้เข้ากบั เพื่อนใหม่ได้

30 เยาวชนสามารถปรับตวั ให้เข้ากับสถานการณต์ ่าง ๆ ได้

31 เยาวชนสามารถรบั รู้ความร้สู กึ ของผอู้ ืน่ ได้

32 เยาวชนมคี วามสามารถในการสงั เกตส่ิงต่าง ๆ รอบตัว และจดจำ

รายละเอียดได้

คะแนน ระดับ การแปลความหมาย

61 -ขน้ึ ไป 11 สงู กว่าเกณฑ์มากอย่างโดดเด่น

55 - 60 10 สูงกวา่ เกณฑ์มาก

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลังท่ยี งั่ ยืน” 189

49 - 54 9 สงู กวา่ เกณฑ์ค่อนข้างมาก

43 - 48 8 สงู กวา่ เกณฑ์

37 - 42 7 คอ่ นข้างสงู กวา่ เกณฑ์

31 – 36 6 ตามเกณฑ์

25 – 30 5 คอ่ นข้างตำ่ กวา่ เกณฑ์

19 – 24 4 ตำ่ กว่าเกณฑ์

13 - 18 3 ต่ำกว่าเกณฑค์ อ่ นขา้ งมาก

7 – 12 2 ตำ่ กว่าเกณฑ์มาก

0 – 6 1 ตำ่ กวา่ เกณฑม์ ากอย่างชดั เจน

แบบสำรวจคณุ ลกั ษณะของพ่เี ลยี้ งเยาวชนเพื่อเขา้ โครงการพลงั ใจในมือคุณ...พลงั ที่ยง่ั ยนื

คำช้แี จง

ขอใหท้ า่ นกรอกข้อมูลในแบบสำรวจนี้ตามความเป็นจริง เพอื่ ประโยชนข์ องตัวเยาวชนเอง การตอบ

คำถามมี 5 คำตอบให้เลือก โดยทำเครื่องหมาย ✓ ในตวั เลอื กที่ตรงกบั ความเปน็ จรงิ มากท่สี ุด

5 หมายถึง เยาวชนมีพฤติกรรมตามข้อคำถามในระดับมาก
4 หมายถึง เยาวชนมีพฤติกรรมตามข้อคำถามในระดบั ค่อนขา้ งมาก
3 หมายถงึ เยาวชนมพี ฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดับปานกลาง
2 หมายถงึ เยาวชนมพี ฤติกรรมตามข้อคำถามในระดับค่อนขา้ งน้อย
1 หมายถึง เยาวชนมีพฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดบั น้อย

ข้อ คำถา ระดบั พฤตกิ รรม
12345

1 ทา่ นสามารถสอื่ สารเรือ่ งยากๆ ให้กล่มุ เปา้ หมายตา่ ง ๆ ฟังเข้าใจได้

2 ท่านสามารถพูดเรอ่ื งยากๆ ให้กระชับ ส้นั ๆ ได้

3 ทา่ นมนี ิสยั ชอบเลา่ เรื่องราวตา่ ง ๆ

4 ท่านสามารถรบั ฟังความคิดเห็นท่แี ตกต่างไปจากทีท่ า่ นคิด หรอื ความรู้เดมิ ที่ทา่ นมี

5 ทา่ นสามารถแยกแยะสิง่ ทที่ ี่คนในกลุ่มพดู คยุ แลว้ จับประเด็นสำคญั ได้

6 ทา่ นมปี ัญหาในการจบั ประเดน็ ทีค่ นพดู คยุ กัน

7 ทา่ นเป็นคนชา่ งสงั เกตสง่ิ ทีอ่ ยู่รอบตัว

8 ท่านชอบจดบันทึกสง่ิ ที่ไดเ้ หน็ ได้ยิน ไดฟ้ ัง

9 เวลาอยใู่ นกลมุ่ ท่ีผูค้ นพดู คุยกนั แล้วตงึ เครยี ด ทา่ นสามารถช่วยผอ่ นคลาย

สถานการณน์ น้ั ได้

10 เวลาฟังเรื่องต่าง ๆ แลว้ อยากรู้ข้อมูลเพ่ิมเติม ท่านจะต้ังคำถามเพ่อื ใหไ้ ด้

ขอ้ มูลทีต่ ้องการ

11 เวลาถามคำถามท่านใช้คำถามสน้ั ๆ

12 ทา่ นมวี ิธกี ารถามอยา่ งเปน็ ระบบ เพอื่ ใหไ้ ด้ขอ้ มูลทตี่ ้องการ

13 ทา่ นสามารถประเมนิ ความสามารถของเยาวชนไดว้ ่าอยใู่ นระดับใด

หลักสูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลงั ทย่ี ั่งยนื ” 190

ขอ้ คำถา ระดบั พฤตกิ รรม
12345
14 ทา่ นสามารถสรา้ งแรงจงู ใจให้เยาวชนสนใจการพฒั นาตนเองได้
15 ท่านสามารถหาประเดน็ มาพดู คยุ แลกเปลยี่ นกับเยาวชนในเร่อื งต่าง ๆ ได้
16 ท่านสามารถแนะนำเยาวชนใหห้ าความรู้จากแหล่งต่าง ๆ ได้
17 ทา่ นเขา้ ใจว่า เยาวชนแต่ละคนมีวิธีการเรียนรู้ทแ่ี ตกต่างกนั
18 ท่านสามารถหาวธิ ีการการเรียนรู้ทเ่ี หมาะสมกบั เยาวชนแตล่ ะคนได้
19 ทา่ นคิดวา่ ท่านควรเรียนรูใ้ นเร่ืองบางเร่ืองไปพร้อมกับเยาวชน
20 ท่านพร้อมจะเปิดโอกาสใหเ้ ยาวชนได้เลอื กเรยี นรู้ในส่ิงทีเ่ ยาวชนตอ้ งการ

คะแนน ระดับ การแปลความหมาย
61 -ขึ้นไป 11 สูงกวา่ เกณฑม์ ากอยา่ งโดดเดน่
55 - 60 10 สงู กว่าเกณฑ์มาก
49 - 54 9 สงู กว่าเกณฑค์ ่อนขา้ งมาก
43 - 48 8 สงู กว่าเกณฑ์
37 - 42 7 คอ่ นข้างสูงกวา่ เกณฑ์
31 – 36 6 ตามเกณฑ์
25 – 30 5 ค่อนข้างตำ่ กว่าเกณฑ์
19 – 24 4 ต่ำกวา่ เกณฑ์
13 - 18 3 ตำ่ กวา่ เกณฑค์ ่อนข้างมาก
7 – 12 2 ต่ำกวา่ เกณฑ์มาก
1 ตำ่ กว่าเกณฑ์มากอยา่ งชัดเจน
0–6

หลกั สตู รโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลังทยี่ ั่งยืน” 191

แบบสำรวจคณุ ลักษณะของพ่ีเลีย้ งเยาวชนเพื่อเข้าโครงการพลงั ใจในมอื คุณ...พลังทย่ี ั่งยืน

คำชีแ้ จง

ขอใหท้ ่านกรอกข้อมลู ในแบบสำรวจน้ีตามความเป็นจริง เพื่อประโยชน์ของตวั เยาวชนเอง การตอบ

คำถามมี 5 คำตอบใหเ้ ลอื ก โดยทำเครื่องหมาย ✓ ในตัวเลือกท่ตี รงกับความเปน็ จรงิ มากทีส่ ุด

5 หมายถึง พเ่ี ลยี้ งมพี ฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดบั มาก
4 หมายถงึ พเี่ ลยี้ งมพี ฤตกิ รรมตามขอ้ คำถามในระดบั คอ่ นข้างมาก
3 หมายถงึ พเ่ี ลย้ี งมพี ฤตกิ รรมตามขอ้ คำถามในระดบั ปานกลาง
2 หมายถึง พี่เล้ยี งมพี ฤติกรรมตามขอ้ คำถามในระดบั คอ่ นขา้ งนอ้ ย
1 หมายถงึ พี่เล้ยี งมพี ฤติกรรมตามข้อคำถามในระดบั น้อย

ข้อ คำถาม ระดบั พฤติกรรม
12345
1 ท่านสามารถสอ่ื สารเรอ่ื งยากๆ ใหก้ ลมุ่ เปา้ หมายตา่ ง ๆ ฟังเขา้ ใจได้
2 ท่านสามารถพดู เรอ่ื งยากๆ ใหก้ ระชบั ส้ันๆ ได้
3 ท่านมนี สิ ัยชอบเล่าเรื่องราวตา่ ง ๆ
4 ท่านสามารถรบั ฟงั ความคิดเห็นที่แตกตา่ งไปจากที่ท่านคิด หรอื ความรเู้ ดิมท่ีทา่ นมี
5 ท่านสามารถแยกแยะสิง่ ที่ท่ีคนในกลุ่มพดู คยุ แล้วจบั ประเดน็ สำคญั ได้
6 ทา่ นมปี ัญหาในการจบั ประเดน็ ที่คนพูดคยุ กัน
7 ท่านเป็นคนชา่ งสงั เกตสง่ิ ท่ีอยู่รอบตัว
8 ทา่ นชอบจดบันทกึ สงิ่ ท่ไี ดเ้ ห็น ไดย้ นิ ได้ฟงั
9 เวลาอยู่ในกลมุ่ ทผี่ คู้ นพูดคยุ กนั แลว้ ตงึ เครยี ด ท่านสามารถชว่ ยผ่อนคลาย

สถานการณ์นน้ั ได้
10 เวลาฟังเรือ่ งต่าง ๆ แล้วอยากรู้ข้อมูลเพ่ิมเติม ท่านจะตง้ั คำถามเพอ่ื ใหไ้ ด้

ข้อมูลทต่ี อ้ งการ
11 เวลาถามคำถามทา่ นใช้คำถามส้ันๆ
12 ท่านมีวธิ ีการถามอย่างเป็นระบบ เพ่อื ใหไ้ ด้ข้อมูลทีต่ ้องการ
13 ท่านสามารถประเมินความสามารถของเยาวชนไดว้ ่าอยใู่ นระดบั ใด
14 ท่านสามารถสร้างแรงจงู ใจใหเ้ ยาวชนสนใจการพัฒนาตนเองได้
15 ท่านสามารถหาประเด็นมาพูดคุย แลกเปลยี่ นกบั เยาวชนในเร่ืองตา่ ง ๆ ได้
16 ทา่ นสามารถแนะนำเยาวชนให้หาความรู้จากแหล่งต่าง ๆ ได้
17 ทา่ นเขา้ ใจว่า เยาวชนแต่ละคนมีวิธีการเรียนรู้ทีแ่ ตกตา่ งกัน
18 ท่านสามารถหาวิธีการการเรยี นรทู้ เี่ หมาะสมกับเยาวชนแต่ละคนได้
19 ทา่ นคิดวา่ ทา่ นควรเรียนรูใ้ นเรอื่ งบางเรื่องไปพรอ้ มกับเยาวชน
20 ท่านพร้อมจะเปิดโอกาสให้เยาวชนไดเ้ ลือกเรยี นรู้ในส่ิงทีเ่ ยาวชนต้องการ

คะแนน หลกั สตู รโครงการ “พลังใจในมอื คุณ..พลังที่ย่ังยนื ” 192
61 -ข้นึ ไป
55 - 60 ระดบั การแปลความหมาย
49 - 54 11 สงู กว่าเกณฑ์มากอยา่ งโดดเดน่
43 - 48 10 สงู กว่าเกณฑ์มาก
37 - 42 9 สูงกวา่ เกณฑ์ค่อนข้างมาก
31 – 36 8 สงู กวา่ เกณฑ์
25 – 30 7 ค่อนขา้ งสงู กว่าเกณฑ์
19 – 24 6 ตามเกณฑ์
13 - 18 5 คอ่ นขา้ งต่ำกวา่ เกณฑ์
7 – 12 4 ต่ำกว่าเกณฑ์
3 ตำ่ กว่าเกณฑ์คอ่ นข้างมาก
0–6 2 ตำ่ กว่าเกณฑ์มาก
1 ตำ่ กว่าเกณฑ์มากอย่างชดั เจน

แบบบนั ทึกเพือ่ การสงั เกต (Observation list)
ชอื่ กจิ กรรม....................................................ช่วงเวลา............................................................
สถานท.ี่ .........................................................วันที่บนั ทกึ .........................................................

มติ ดิ า้ นอารมณค์ วามรูส้ กึ มติ ิดา้ นการความเขา้ ใจในเนือ้ หา

หลักสตู รโครงการ “พลังใจในมอื คุณ..พลงั ที่ยัง่ ยืน” 193

มิตดิ า้ นความเอือ้ อานวยของสิง่ แวดลอ้ มตอ่ การเรยี นรู้ มิติดา้ นความสมั พนั ธ์
(ผเู้ ขา้ อบรมดว้ ยกนั ) (ผเู้ ขา้ อบรมกบั วิทยากร)

โครงการ “พลังใจในมอื คณุ ” ทักษะการสรา้ งสัมพันธภาพ (R1)
แบบประเมินระดบั ความสมั พนั ธภาพระหวา่ งบคุ คล
2 มนี าคม 2560
ณ บา้ นธญั ญพร อ.ธัญบรุ ี จ.ปทุมธานี

แบบประเมินผลนี้ใช้เพื่อประเมินระดับความสัมพันธภาพระหว่างบุคคลของผู้เข้าร่วมกิจกรรม โครงการ “พลังใจ
ในมือคุณ” ทักษะการสร้างสัมพันธภาพ (R1) ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ โครงการ “พลังใจในมือคุณ” ทักษะการสร้าง
สัมพนั ธภาพ (R1) โดยในแบบประเมนิ นี้จะประกอบดว้ ยหัวข้อท่ีจะเกบ็ ขอ้ มลู 2 ส่วน ดังน้ี

สว่ นที่ 1 ส่งิ ที่ท่านคิดวา่ ยากตอ่ การปฏิบตั ติ อ่ ผู้อ่นื

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คุณ..พลงั ท่ยี ง่ั ยืน” 194

โปรดทำเครื่องหมาย X ลงในช่องที่ท่านเห็นว่าตรงกับความคิดของท่านมากที่สุด โดยในการทำแบบ
ประเมนิ นี้ไม่มีข้อใดถกู -ผิด กรุณาตอบตามความเป็นจริงทีส่ ดุ เพ่อื ผลประโยชน์แกต่ วั ท่านเอง

หวั ข้อตอ่ ไปนเ้ี ป็นสิ่งที่ “ยาก” สำหรบั ท่าน ระดับคะแนน
ตอ่ การปฏิบตั กิ ับผูอ้ ่ืน
ยาก ยาก คอ่ นขา้ ง ปานกลาง ไมค่ อ่ ย ไม่ยาก
ที่สุด ยาก ยาก เลย

เปน็ การยากสำหรบั ขา้ พเจา้ ทจ่ี ะบอกปฏิเสธกบั ผูอ้ ่นื

เป็นการยากสำหรับข้าพเจา้ ท่จี ะเขา้ ร่วมกลุ่มกบั ผูอ้ นื่

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะรักษาความลับไม่ให้

ผู้อนื่ รับรู้

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะบอกกับคนที่กำลัง

รบกวนข้าพเจา้ ใหห้ ยุดทำเสยี

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะแนะนำตัวเองต่อคน

ทไ่ี ม่รจู้ ักมากอ่ น

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะมีเรื่องกับคนที่ทำให้

เกิดปัญหา

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะบอกกับคนอื่นว่า

ตอ้ งการอะไรหรือคดิ อะไรอยู่

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะให้คนอื่นทราบว่า

ขา้ พเจ้ากำลงั โกรธ

เป็นการยากสำหรบั ข้าพเจา้ ที่จะคบกับคนอน่ื

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะแสดงความรู้สึกรัก

หรือชอบใหค้ นอื่นทราบ

เปน็ การยากสำหรับขา้ พเจ้าที่จะเปน็ มิตรกบั ผู้อืน่

เป็นการยากสำหรับขา้ พเจ้าท่ีจะหนักแน่นหรือใจเยน็

ในยามจำเป็นหรืออยใู่ นสถานการณ์คบั ขนั

เปน็ การยากสำหรบั ขา้ พเจ้าท่เี กิดความรู้สกึ รักผู้อ่นื

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะสนับสนุนผู้อื่นให้

บรรลุเป้าหมายในชวี ติ

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะรู้สึกใกล้ชิดสนิท

สนมกับผู้อืน่

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะเอาความต้องการ

ของผอู้ ่นื มาก่อนความต้องการของตัวเอง

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะรู้สึกดีต่อความสุข

ของผอู้ ื่น

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะชวนผู้อื่นมาร่วม

สงั สรรค์กับขา้ พเจา้

หลักสูตรโครงการ “พลังใจในมอื คุณ..พลังท่ยี ัง่ ยืน” 195

หวั ขอ้ ต่อไปนเี้ ปน็ สง่ิ ท่ี “ยาก” สำหรับท่าน ระดบั คะแนน
ตอ่ การปฏิบตั กิ ับผอู้ ่ืน
ยาก ยาก ค่อนข้าง ปานกลาง ไม่ค่อย ไมย่ าก
ทส่ี ดุ ยาก ยาก เลย

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะแสดงออกถึงความ

ต้องการโดยไม่ตอ้ งกงั วลวา่ จะให้คนอ่นื เสียความรู้สึก

ส่วนท่ี 2 สง่ิ ทท่ี า่ นปฏบิ ัติอยบู่ ่อยคร้ัง
โปรดทำเครื่องหมาย X ลงในช่องที่ท่านเห็นว่าตรงกับความคิดของท่านมากที่สุด โดยในการทำแบบ

ประเมนิ น้ีไมม่ ีข้อใดถูก-ผดิ กรุณาตอบตามความเป็นจริงท่สี ุดเพอ่ื ผลประโยชน์แก่ตัวทา่ นเอง

หัวข้อตอ่ ไปนเี้ ป็นสิง่ ท่ีขา้ พเจา้ มกั ปฏบิ ัติ ระดับคะแนน ไมเ่ ลย
อยู่บอ่ ยคร้งั
มากทส่ี ดุ มาก ค่อนข้างมาก ปานกลาง ค่อนขา้ ง
นอ้ ย

ข้าพเจ้าเปิดเผยกับคนอนื่ มากเกนิ ไป

ข้าพเจ้าก้าวร้าวกับคนอืน่ มากเกนิ ไป

ข้าพเจ้าพยายามเอาใจคนอ่นื มากเกินไป

ข้าพเจ้ามักต้องการให้ตัวเองเป็นจุดเด่นมาก

เกินไป

ข้าพเจา้ พยายามควบคุมผู้อื่นมากเกนิ ไป

ข้าพเจ้าเอาความจำเป็นของคนอื่นมาก่อน

ตัวเองมากเกินไป

ข้าพเจา้ ใจดีกบั คนอ่นื มากเกินไป

ข้าพเจ้ามักโน้มน้าวผู้อื่นให้เป็นไปตามสิ่งที่

ตนเองต้องการ

ข้าพเจา้ โตเ้ ถียงกับผู้อน่ื มากเกินไป

ข้าพเจ้าได้รับความกระทบเทือนเพราะความ

ทุกขข์ องผ้อู ื่นมากเกินไป

หลักสูตรโครงการ “พลงั ใจในมอื คณุ ..พลงั ท่ยี ั่งยนื ” 196

เฉพาะทีมงานประเมนิ ผล สว่ นประเมินผล

ระดบั คะแนน

นบั คะแนน มาก มาก ค่อนข้าง ปานกลาง คอ่ นขา้ ง ไมเ่ ลย
ที่สุด มาก นอ้ ย
จำนวนข้อท่ีเลือก
รวมคะแนน X6 X5 X4 X3 X2 X1

เครอ่ื งหมาย ระดับคะแนน ระดบั ความสมั พนั ธภาพ
30 – 59 คะแนน สมั พันธภาพระหวา่ งบุคคลอยใู่ นระดบั ดีมาก
60 – 89 คะแนน
90 – 119 คะแนน สมั พนั ธภาพระหวา่ งบคุ คลอยู่ในระดบั ดี
120 – 149 คะแนน สัมพนั ธภาพระหวา่ งบุคคลอยู่ในระดบั ปานกลาง
150 – 180 คะแนน สมั พันธภาพระหว่างบุคคลอยู่ในระดบั คอ่ นข้างไมด่ ี

สมั พันธภาพระหวา่ งบุคคลอยู่ในระดบั ไม่ดี

แบบประเมนิ ระดบั การทำงานเปน็ ทีม (R4) โครงการพลงั ใจในมอื คณุ
28 มนี าคม 3 และ 4 เมษายน 2560

หลกั สูตรโครงการ “พลงั ใจในมือคุณ..พลังท่ีย่ังยืน” 197

ณ สถานแรกรบั เดก็ หญงิ บา้ นธัญญพร คลองห้า ธัญบุรี จ.ปทมุ ธานี

แบบประเมนิ ผลน้ใี ช้เพ่อื ประเมินระดบั การทำงานเป็นทมี ของผเู้ ข้ารว่ มโครงการพลังใจในมือคุณ
ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 28 มีนาคม 3 และ 4 เมษายน 2560 โดยในแบบประเมินนี้จะประกอบด้วยหัวข้อที่จะเก็บ
ข้อมูล 2 ส่วนดังน้ี ได้แก่ 1) ส่วนที่ 1 สิ่งที่ท่านคิดว่ายากต่อการปฏิบัติต่อผู้อื่น 2) ส่วนที่ 2 สิ่งที่ท่านปฏิบัติ
อยบู่ ่อยครงั้

ส่วนท่ี 1 ส่ิงที่ท่านคดิ วา่ ยากต่อการปฏบิ ัติตอ่ ผ้อู น่ื
โปรดทำเครื่องหมาย X ลงในช่องที่ท่านเห็นว่าตรงกับความคิดของท่านมากที่สุด โดยในการทำแบบ

ประเมินนไ้ี ม่มขี อ้ ใดถกู -ผิด กรณุ าตอบตามความเปน็ จริงทสี่ ุดเพือ่ ผลประโยชนแ์ กต่ วั ท่านเอง

หัวขอ้ ต่อไปนเี้ ป็นสิ่งที่ “ยาก” สำหรับทา่ น ระดับคะแนน
ต่อการปฏิบัตกิ บั ผ้อู ืน่
ยาก ยาก คอ่ นข้าง ปานกลาง ค่อนขา้ ง ไม่ยาก
ทีส่ ุด ยาก นอ้ ย เลย

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะปฏิบัติตามข้อบังคับ

หรือนโยบายของกลมุ่

เปน็ การยากสำหรบั ข้าพเจา้ ท่จี ะเขา้ ร่วมกลมุ่ กับผู้อื่น

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะรักษาความลับของ

ทมี ไมใ่ หผ้ ู้อ่ืนรับรู้

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะแสดงความคิดเห็น

อยา่ งตรงไปตรงมาโดยไม่ต้องกลวั ไดร้ ับผลร้าย

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะแนะนำตัวเองต่อคน

ทไี่ ม่รู้จักมากอ่ น

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะพูดแสดงความ

คดิ เห็นอยา่ งตรงไปตรงมา

เ ป ็ น ก า ร ย า ก ส ำ ห ร ั บ ข ้ า พ เ จ ้ า ท ี ่ จ ะ บ อ ก ก ั บ ท ี ม ว่ า

ต้องการอะไรหรือคดิ อะไรอยู่

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะนึกถึงประโยชน์ของ

ทมี เป็นหลกั

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะช่วยทีมคิดวิธีการ

ทำงาน

เปน็ การยากสำหรับข้าพเจา้ ทจ่ี ะเปน็ มิตรกบั ทีม

เป็นการยากสำหรับขา้ พเจ้าท่ีจะหนักแน่นหรือใจเยน็

ในยามจำเป็นหรอื อยู่ในสถานการณ์คับขนั

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่เกิดความรู้สึกรัก ต่อ

สมาชิกในทีม

เป็นการยากสำหรับข้าพเจ้าที่จะสนับสนุนให้ทีม

บรรลเุ ปา้ หมาย