การบริหารจัดการน้ำหลากลุ่มน้ำเจ้าพระยา ปี 2560

94

ประกาศกรมอตุ ุนิยมวิทยา ฉบับท่ี 4 ลงวนั ท่ี 31 มีนาคม 2560 ในชวงวันที่ 31 มีนาคม –
4 เมษายน ประเทศไทยมีสภาวะอากาศแปรปรวนบริเวณภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง
และภาคตะวันออกจะทาํ ใหม ีพายฤุ ดูรอนเกดิ ขน้ึ โดยมีพายฝุ นฟา คะนอง ฟาผาลมกระโชกแรงกับมีลูกเห็บตก
ไดบ างพื้นที่ และอากาศจะคลายความรอนลงซ่ึงสภาวะอากาศดังกลาวจะเกิดขึ้นตามภาคตาง ๆ ในวันที่ 31
มีนาคม – 1 เมษายน พายุฤดูรอนจะเกิดขึ้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือบริเวณจังหวัดอุดรธานี หนองคาย
บึงกาฬ นครราชสีมา บุรรี มั ย สุรนิ ทร ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี ในชวงวันที่ 1 - 2 เมษายน มีพายุฤดู
รอ นเพ่ิมมากข้นึ ครอบคลุมภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนอื ภาคตะวันออก ภาคกลาง กรุงเทพมหานคร
และปริมณฑล ขอใหประชาชนหลีกเล่ียงการอยูในที่โลงแจง ใตตนไมใหญและปายโฆษณา ที่ไมแข็งแรง
ในขณะที่เกิดพายุฝนฟาคะนอง และระวังอันตรายที่เกิดจากลมกระโชกแรงและลูกเห็บตกไวดวย ทั้งนี้
เน่ืองจากบริเวณความกดอากาศสูงจากประเทศจีนจะแผลงมาปกคลุมประเทศไทยตอนบนและทะเลจีนใต
ในชวงวันท่ี 31 มีนาคม – 4 เมษายน 2560 ในขณะท่ีประเทศไทย มีอากาศรอน ลักษณะเชนนี้ทําให
ประเทศไทยตอนบนมีพายุฤดูรอนเกิดขึ้น สวนลมตะวันออกท่ีพัดปกคลุมอาวไทยและภาคใตจะมีกําลังแรงขึ้น
ในชวงวนั ที่ 1 - 4 เมษายน 2560 จะทาํ ใหภ าคใตม ฝี นเพ่ิมมากขน้ึ และมีฝนตกหนักบางแหงในระยะน้ี

การบริหารจัดการนาํ้ ทา
กรมชลประทานดําเนินการจัดสรรน้ําไดตามแผนท่ีวางไวเนื่องจากอยูในชวงฤดูแลง รวมถึง
การสงน้ําตามแผนการปรับปฏิทินการปลูกขาวในพื้นท่ีลุมตํ่าลุมนํ้าเจาพระยาตอนบน 1 ทุง เริ่มสงนํ้าใหกับ
พน้ื ท่ีทงุ บางระกําตั้งแตว ันที่ 20 มีนาคม 2560 เพื่อใหเตรียมแปลงไดในวันท่ี 1 เมษายน 2560 โดยในวันที่
31 มีนาคม 2560 กรมชลประทานไดบริหารจัดการน้ําไหลผานจุดควบคุมหลัก ดังนี้
แมน้ําเจาพระยา สถานีวัดนํ้า C.2 ปริมาณน้ําไหลผาน 276 ลบ.ม./วินาที ระดับนํ้า
+18.03 ม. รทก. ตํา่ กวา ตลิง่ 8.17 เมตร
เขอ่ื นเจาพระยา สถานี C.13 ปริมาณนํ้าไหลผาน 70 ลบ.ม./วินาที ระดับนํ้าเหนือเขื่อน
+14.59 ม. รทก. ระดับนา้ํ ทา ยเข่อื น +5.65 ม. รทก.

95
รับนํ้าเขาระบบสงนาํ้ ทุงฝงตะวนั ออก ปริมาณน้ําเขาคลอง 78 ลบ.ม./วินาที คลองชัยนาท-
ปาสัก ( ปตร.มโนรมย ) 69 ลบ.ม./วินาที คลองชัยนาท-อยุธยา ( ปตร.มหาราช ) 9 ลบ.ม./วินาที
คลองเลก็ อืน่ ๆ ปด
แมนํ้าปาสัก เข่ือนพระรามหก 35 ลบ.ม./วินาที รับน้ําเขาคลองระพีพัฒน 45 ลบ.ม./
วินาที ผานคลองระพีพัฒนแยกตก ( ปตร.พระศรีศิลป ) 8 ลบ.ม./วินาที และผานคลองระพีพัฒนแยกใต
( ปตร.พระศรเี สาวภาค ) 17 ลบ.ม./วินาที
รับนา้ํ เขา ระบบสงน้ําทงุ ฝงตะวันตก 105 ลบ.ม./วินาที คลองมะขามเฒาอูทอง 9 ลบ.ม./
วินาที แมน้ําสุพรรณ ปตร.พลเทพ 45 ลบ.ม./วินาที แมนํ้านอย ปตร.บรมธาตุ 45 ลบ.ม./วินาที
คลองเลก็ อืน่ ๆ 6 ลบ.ม./วนิ าที
อําเภอบางไทรสถานี C.29A ปริมาณน้าํ ไหลผา นเฉล่ยี 87 ลบ.ม./วนิ าที
ปตร.คลองลัดโพธ์ิ ( ขอมูล ณ วันท่ี 31 มีนาคม 2560 ) ปริมาณน้ําระบาย 6.28 ลาน
ลบ.ม.ตอ วัน (อตั ราการไหลเฉลย่ี 290.89 ลบ.ม./วนิ าท)ี

96

การจัดสรรนํ้าเดือนเมษายน 2560 เปนไปตามแผนท่ีวางไว โดยมีปริมาณน้ําลดลงตามการ
ใชนา้ํ ของกิจกรรมตาง ๆ ปริมาณน้ําใน 4 เขื่อนหลักลุมนํ้าเจาพระยายังอยูในเกณฑควบคุม เนนการเก็บกัก
น้ําไวใชในฤดูแลง การระบายน้ําเปนไปตามแผนการสงน้ําฤดูแลง รวมถึงแผนการปรับปฏิทินการปลูกขาว
ในพื้นท่ีลุมต่ําลุมนํ้าเจาพระยา 13 ทุง หลังจากเร่ิมสงนํ้าใหกับพื้นที่ทุงบางระกําต้ังแตวันที่ 20 มีนาคม
2560 เพื่อใหเตรียมแปลงในวันที่ 1 เมษายน 2560 ตอมาไดทําการสงนํ้าใหกับพื้นท่ีลุมต่ําลุมน้ําเจาพระยา
ตอนลางอีก 12 ทุงตั้งแตวันที่ 20 เมษายน 2560 เพื่อใหสามารถเร่ิมเตรียมแปลงไดทัน ในวันท่ี 1
พฤษภาคม 2560

สภาพนํ้าทาลุมน้ําเจาพระยาและสาขาอยูในเกณฑนอย กรมชลประทานไดบริหารจัดการนํ้า
เปนไปตามแผนการจัดสรรน้ําท่ีวางไว โดยมีนํ้าไหลผานจุดควบคุมหลักตาง ๆ ในวันที่ 30 เมษายน 2560
ดงั นี้

แมนํ้าเจาพระยา สถานี C.2 ปริมาณนํ้าไหลผาน 312 ลบ.ม./วินาที ระดับนํ้า +18.24
ม. รทก. ตํา่ กวาตลิง่ 7.96 เมตร

เขื่อนเจาพระยา สถานี C.13 ปริมาณน้ําไหลผาน 70 ลบ.ม./วินาที ระดับนํ้าเหนือเขื่อน
+15.29 ม. รทก. ระดบั นํ้าทายเขอื่ น +5.65 ม. รทก.

รับน้ําเขาระบบสงนํ้าทุง ฝงตะวันออก 73 ลบ.ม./วนิ าที คลองชยั นาท-ปาสัก (ปตร.มโนรมย)
55 ลบ.ม./วินาที คลองชยั นาท-อยุธยา ( ปตร.มหาราช ) 17 ลบ.ม./วินาที คลองเล็กอ่นื ๆ ปด

97
แมนํ้าปาสัก เขื่อนพระรามหก 25 ลบ.ม./วินาที รับนํ้าเขาคลองระพีพัฒน 45 ลบ.ม./
วินาที ผานคลองระพีพัฒนแยกตก ( ปตร.พระศรีศิลป ) 6 ลบ.ม./วินาที และผานคลองระพีพัฒนแยกใต
( ปตร.พระศรเี สาวภาค ) 21 ลบ.ม./วินาที
รับน้ําเขา ระบบสงนํ้าทุงฝงตะวันตก ปริมาณนํ้าเขาคลอง 106 ลบ.ม./วินาที คลองมะขาม
เฒา-อูทอง ปด แมน้ําสุพรรณ ( ปตร.พลเทพ ) 50 ลบ.ม./วินาทีแมนํ้านอย ( ปตร.บรมธาตุ ) 55 ลบ.ม./
วนิ าที คลองเลก็ อ่ืน ๆ ปด
อําเภอบางไทรสถานี C.29A ปริมาณนํา้ ไหลผานเฉลี่ย 86 ลบ.ม./วนิ าที

เดือนพฤษภาคม 2560
การเฝาระวงั ติดตามสถานการณฝน
กรมอุตุนิยมวิทยา ไดออกประกาศเม่ือวันท่ี 16 พฤษภาคม 2560 เร่ืองการเร่ิมตนฤดูฝน
ของประเทศไทย 2560 สําหรับฤดูฝนของประเทศไทยตอนบนจะสิ้นสุดประมาณกลางเดือนตุลาคม สวน
ภาคใตโดยเฉพาะฝงตะวันออกจะยังคงมีฝนตกตอไปอีกถึงเดือนธันวาคม พายุหมุนเขตรอน (ดีเปรสช่ัน โซน
รอ นและไตฝ ุน ) สาํ หรับในชว งฤดูฝนปน้ี คาดวาจะมพี ายุหมนุ เขตรอนเคลื่อนเขาสูประเทศไทยจํานวน 2 ลูก
โดยมีโอกาสสูงท่ีจะเคลื่อนผานบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือในชวงเดือนสิงหาคมหรือ
กนั ยายน
เดอื นพฤษภาคม บรเิ วณประเทศไทยยังคงมีอากาศรอนเกือบทั่วไปกับรอนจัดบางพื้นที่ในชวง
ตนเดือน โดยเฉพาะบริเวณประเทศไทยตอนบน หลังจากนั้นพ้ืนท่ีสวนใหญมีอุณหภูมิลดลงและมีฝนเพิ่มข้ึน
จากอิทธิพลของมรสุมตะวันตกเฉียงใตที่เร่ิมพัดปกคลุมทะเลอันดามันและประเทศไทยต้ังแตกลางเดือน

98
และมีกําลังแรงในชวงปลายเดือน ทําใหเดือนน้ีบริเวณประเทศไทยมีฝนตกตอเนื่อง นอกจากนี้ประเทศไทยยัง
ไดรับอิทธิพลจากหยอมความกดอากาศตํ่าที่ปกคลุมบริเวณชายฝงประเทศเมียนมาร ซ่ึงไดเคลื่อนเขาปกคลุม
ดานตะวันตกของประเทศไทยกอนเคลื่อนเขาปกคลุมบริเวณภาคเหนือตอนลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ตอนบนและประเทศลาว ในชวงวันท่ี 16 -18 พฤษภาคม ประกอบกับมีหยอมความกดอากาศต่ําปกคลุม
บริเวณประเทศเวียดนามตอนบนและอาวตังเก๋ียในบางชวง ทําใหมีฝนตกหนาแนนกับมีฝนหนักถึงหนักมาก
หลายพื้นที่เปนระยะ ๆ กับมีรายงานน้ําทวมฉับพลันและน้ําปาไหลหลากหลายพื้นที่ โดยเดือนนี้บริเวณ
ประเทศไทยมีปรมิ าณฝนสงู กวาคาปกตใิ นทุกภาค และปริมาณฝนโดยเฉล่ยี ท้งั ประเทศสูงกวา คา ปกติ 50 %

จากการท่ีมีฝนตกหนักในเขตจังหวัดพิษณุโลก ต้ังแตวันท่ี 15 - 18 พฤษภาคม 2560
วัดปริมาณฝนที่ตกโดยรวมประมาณ 217 มม. สงผลทําใหเกิดน้ําไหลหลากเขาทวมพื้นท่ีเกษตรกรรมและ
พ้ืนท่ีบานเรือนประชาชน มีพื้นท่ีนํ้าทวมอําเภอเมืองและอําเภอบางระกํา สวนใหญเปนท่ีลุมต่ําท่ีไมมีทาง
ระบายน้ําและไมสามารถระบายน้ําลงคลองได ไดสนับสนุนเครื่องสูบนํ้าจํานวน 30 เครื่อง เพ่ือชวยเหลือ
พื้นท่ีเกษตรท่ีไดรับผลกระทบจากนํ้าทวมขังและเรงระบายน้ําในคลองเมม-คลองบางแกว โดยเรงระบายน้ํา
ออกทาง ปตร.บางแกว อําเภอบางระกํา ลงสูแมนํ้ายมสายหลัก และผันนํ้าผานทางคลอง DR-15.8 กับ
คลอง DR-2.8 เพ่อื เรง ระบายจากแมนํ้ายมลงสูแมน้ํานาน พรอมทั้งรวมกับสวนบริหารเคร่ืองกลที่ 2 นํารถ
ขดุ ไฮโดรลคิ จํานวน 4 คัน เสริมคนั ดินกนั้ น้ําชวั่ คราวจุดสมุ เสี่ยงบรเิ วณแมน ้ํายม คลองโพธ์ิ และคลองเกตุ
ในเขตทองท่ีตาํ บลชุมแสงสงครามและตําบลทานางงาม อําเภอบางระกํา จังหวัดพิษณุโลก เพื่อปองกันพื้นที่
ที่อาจเกิดภาวะนา้ํ เออ ลนตลง่ิ ในจุดที่ตลิ่งตาํ่ เตรยี มการปองกันพนื้ ทที่ มี่ คี วามเสีย่ งตอการเกดิ น้ําทว มขงั

99
จังหวัดสุโขทัยมีฝนหนักตั้งแตวันที่ 16 - 17 พฤษภาคม 2560 วัดปริมาณฝนสะสมไดท่ี
อําเภอศรีสําโรง 264 มม. สงผลทําใหเกิดน้ําทวมบานเรือนราษฎรพ้ืนที่ทางการเกษตรในเขตอําเภอคิรีมาศ
สวนพ้ืนท่ีในเขตชุมชนเทศบาลคิรีมาศสถานการณเขาสูสภาวะปกติใน 2 - 3 วัน สนับสนุนเครื่องสูบนํ้า
เคล่ือนท่ีขนาด 8 น้ิว จํานวน 2 เคร่ือง พรอมรวมกับหนวยงานท่ีเกี่ยวของดําเนินการสํารวจพ้ืนท่ีท่ีเกิด
ปญหาคุณภาพนํ้า เนื่องจากมีนํ้าขังเปนระยะเวลานาน จึงตองเรงสูบออก ในขณะเดียวกันไดดําเนินการเรง
ระบายน้ําแมน้ํายมผานคลองระบาย DR-15.8 กับ คลอง DR-2.8 และประสานงานรวมกับสวน
เคร่ืองจักรกล สํานักงานชลประทานที่ 3 นํารถแบคโฮบูมยาวมาตักและขนยายสวะท่ีกีดขวางทางน้ําบริเวณ
หนา ปตร.วังสะตอื ตาํ บลดงเดือย จงั หวัดสโุ ขทยั เพือ่ เรงระบายนาํ้ แมน้าํ ยมใหไหลสะดวกมากข้นึ

100

จงั หวดั นครสวรรคเ กดิ ฝนตกหนกั ตัง้ แตว นั ที่ 16 - 18 พฤษภาคม 2560 วัดปริมาณฝนสะสม
3 วัน ที่อําเภอชุมแสง 121 มม. สงผลทําใหเกิดนํ้าทวมในพ้ืนท่ีเพาะปลูกของเกษตรกร 1 ตําบล คือ
ตําบลบางเคียน อําเภอชุมแสง ไดติดตั้งเครื่องสูบนํ้าเคล่ือนท่ีขนาด 8 น้ิว จํานวน 3 เคร่ือง บริเวณ
ปตร.คลองบางหวา ตาํ บลบางเคียน อําเภอชุมแสง ชว ยสูบนํ้าออกจากพ้ืนทีเ่ พาะปลกู

เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2560 เกิดฝนตกหนักที่ อําเภอบางปลามา อําเภอสองพี่นอง
และอําเภออูทอง วัดปริมาณฝนที่ตกได 124.8, 92.4 และ 117.7 มม. ตามลําดับ มีนํ้าทวมพ้ืนท่ีลุมต่ํา

101
การเกษตรที่อําเภอสองพ่ีนอง อําเภอบางปลามา อําเภอเมืองและอําเภออูทอง พื้นที่นํ้าทวมเหลือประมาณ
23,000 ไร ไดดําเนินการติดตั้งเครื่องสูบนํ้า 83 เคร่ือง และเครื่องผลักดันน้ํา 12 เครื่อง บริเวณ
ปตร.สองพี่นอง เพ่ือเรงระบายน้ําออกจากพื้นที่เพาะปลูกเกษตรกรพรอมเดินเครื่องสูบนํ้าดวยไฟฟาบริเวณ
ปตร.ตา ง ๆ จํานวน 5 สถานี

จังหวดั พระนครศรอี ยุธยามพี ืน้ ทไ่ี ดร ับผลกระทบ 4 อําเภอ ประกอบดวย อําเภอบางปะอิน
( ตาํ บลบางกระส้นั ) อําเภอบางไทร ( ตําบลสนามไชย ) อําเภอบางบาล ( ตําบลพระขาวและตําบลกะแซง )
และอาํ เภอเสนา ( ตาํ บลเจา เสด็จ )

การบริหารอา งเกบ็ น้าํ
ปริมาณน้ําในอางเก็บนํ้า 4 เข่ือนหลักลุมน้ําเจาพระยามีปริมาณรวมกันท้ังส้ิน 10,940
ลาน ลบ.ม. คดิ เปนรอ ยละ 44 ของความจุ มากกวา ป 2559 จํานวน 2,856 ลาน ลบ.ม. มีปริมาณนํ้าใช
การได 4,244 ลาน ลบ.ม. คดิ เปน รอยละ 23 ( ป 2559 มนี ํา้ ใชการได 1,388 ลาน ลบ.ม. ) จึงเนนการกัก
เกบ็ น้ําไวใชในฤดูแลง การระบายนํ้าเปนไปตามแผนการสง น้ํา รวมถึงแผนการปรบั ปฏิทินการปลูกขาวในพ้ืนท่ี
ลมุ ต่ําลมุ นา้ํ เจา พระยา 13 ทุง เพ่อื ใหสามารถเกบ็ เกย่ี วผลผลติ ไดทนั กอ นน้าํ หลากมาทวม

การบริหารจัดการนาํ้ ทา
จากฝนที่ตกหนักในพืน้ ทภี่ าคเหนอื ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลางตอนบน ทําให
เกิดน้ําทวมขังในพ้ืนที่ลุมตํ่าหลายแหงรวมถึงพื้นที่ลุมตํ่าทุงบางระกําจังหวัดพิษณุโลก กรมชลประทานได
ประสานกับ กฟผ. ใหลดการระบายน้ําจากเขื่อนสิริกิต์ิจากวันละ 23 ลาน ลบ.ม.เหลือ 5.5 ลาน ลบ.ม.
เพอ่ื ใหระดับนํ้าในแมนานลดต่ําลง สามารถระบายน้ําจากแมนํ้ายมลงสูแมนํ้านานไดเร็วมากข้ึน พรอมกับปด

102
การรับนํ้าจากแมนํ้านานและเรงการระบายนํ้าจากแมน้ํายมลงสูแมนํ้านาน ทําการเสริมคันกั้นนํ้าจุดเสี่ยงและ
ตดิ ต้ังเครือ่ งสบู น้ํา 34 เครอ่ื ง ระบายนํ้าทว มขงั ในพ้ืนทีก่ ารเกษตรประมาณ 14,000 ไร

สําหรับสถานการณนํ้าทวมขังในพ้ืนท่ีลุมต่ํานอกเขตชลประทาน อําเภอคีรีมาศ จังหวัด
สุโขทัย ไดนําเครื่องสูบนํ้าเคล่ือนที่จํานวน 2 เคร่ือง พรอมกับรื้อทํานบดินช่ัวคราวในแมนํ้ายมสายหลัก 2
แหง และนํารถแบ็คโฮบูมยาวมาตักและกําจัดสวะท่ีกีดขวางทางนํ้าบริเวณ ปตร.วังสะตือ รวมทั้งเรงระบาย
นาํ้ ในแมนํ้ายมผานคลองระบาย DR–15.8 กบั คลอง DR-2.8 ไปลงแมน้ํานา น สว นสถานการณน้ําทวมในทุง
บางเคียน อําเภอชมุ แสง จงั หวดั นครสวรรค กรมชลประทานไดติดตั้งเครื่องสูบนํ้า 6 เคร่ือง เรงระบายน้ํา
ออกจากพื้นท่นี ้ําทวมขงั ประมาณ 1,500 ไร

พ้ืนท่ีลุมตํ่าตอนลางที่มีฝนตกหนักระหวางวันท่ี 24–26 พฤษภาคม 2560 วัดปริมาณฝน
สะสมไดรวม 420 มิลลิเมตร ทําใหเกิดนํ้าทวมพ้ืนท่ีการเกษตรบริเวณทุงสองพ่ีนองโครงการสงนํ้าและ
บํารุงรักษาโพธ์ิพระยาประมาณ 70,000 ไร กรมชลประทานไดติดต้ังเคร่ืองผลักดันน้ําท่ี ปตร.สองพี่นอง
จํานวน 6 เคร่ือง พรอมกับเดินเคร่ืองสูบน้ําท่ีสถานีสูบน้ํา ปตร.สองพี่นองท้ัง 6 เคร่ือง รวมท้ังไดติดต้ัง
เคร่ืองสูบนํ้าเคล่ือนท่ี 15 เคร่ือง ในพื้นท่ีปดลอมทุงสองพี่นอง เพื่อเรงระบายน้ําทวมขังออก สวนที่
ทุงบางบาลมีน้ําทวมขังในท่ีลุมตํ่า 28,000 ไร สงเคร่ืองสูบน้ําเขาไปชวย 13 เคร่ือง และทุงฝงซาย
คลองชัยนาท-ปา สักมนี าํ้ ทวมขงั 13,980 ไร ไดเรง ระบายนํา้ ลงคลองชยั นาท-ปาสัก ผาน ปตร. 6 แหง

ในชวงวันที่ 20 พฤษภาคม มีนํ้าทาปริมาณมากในแมนํ้าปง ที่สถานี P.17 จังหวัด
นครสวรรค ระดับน้ํายังต่ําวาตล่ิง 1.68 เมตร ปริมาณน้ํา 680 ลบ.ม./วินาที แมนํ้านานที่สถานี N.67
อําเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค ระดับน้ํายังตํ่าวาตลิ่ง 4.34 เมตร ปริมาณนํ้า 681 ลบ.ม./วินาที น้ํา
ทง้ั หมดไหลมารวมกันที่แมน้ําเจาพระยาจังหวัดนครสวรรค โดยที่สถานี C.2 อําเภอเมืองนครสวรรค ระดับ
นํ้ายังต่ํากวา ตลง่ิ 5.00 เมตร ปรมิ าณนา้ํ ประมาณ 1,240 ลบ.ม./วินาที ซ่งึ ไดคอย ๆ เพิ่มปริมาณข้ึนจนถึง

103
1,500 ลบ.ม./วินาที กรมชลประทานไดควบคุมระบายนํ้าไหลผานเข่ือนเจาพระยาในเกณฑ 476 ลบ.ม./
วินาที ยงั ไมส งกระทบตอ พนื้ ทด่ี า นทายเขื่อน และในวนั ท่ี 29 พฤษภาคม เพมิ่ เปน 677 ลบ.ม./วนิ าที

จากการระบายนํ้าผานเขื่อนเจาพระยาในชวงวันที่ 20-29 พฤษภาคม ปริมาณเพิ่มมากขึ้น
กรมชลประทานไดออกหนังสือแจงเตือนประชาชน ท่ีมีบานเรือนอยูในที่ลุมต่ํานอกคันก้ันน้ําทายเข่ือน
เจาพระยาใหเ ฝา ระวังนํา้ ทวม จาํ นวน 2 ฉบบั

สถานการณนาํ้ ในแมน ํา้ นานท่สี ถานี N.67 อําเภอชุมแสง จงั หวัดนครสวรรค มีปริมาณมาก
ตอ เนอื่ งในระหวางวนั ที่ 20 พฤษภาคมถึงวันที่ 20 มิถุนายน ประมาณ 500 - 850 ลบ.ม./วินาที สงผลให
ปริมาณนาํ้ ทสี่ ถานี C.2 อาํ เภอเมอื งนครสวรรค มปี ริมาณนํา้ ไหลผา นประมาณ 1,000 ลบ.ม./วินาที ในชวง
เวลาเดยี วกันดวย หลงั จากนน้ั ปรมิ าณนํ้าคอ ย ๆ ลดลงเขา สภู าวะปกติ

104

105
กรมชลประทานไดควบคุมปริมาณนํ้าไหลผานเขื่อนเจาพระยาในเกณฑ 700 ลบ.ม./วินาที
เพ่ือไมใหกระทบพื้นที่ดานทายเขื่อนเจาพระยาบริเวณโผงเผงและบางบาล พระนครศรีอยุธยา ที่จะไดรับ
ผลกระทบหากมีการระบายนํ้ามากกวา 800 ลบ.ม./วินาที จึงคงการระบายนํ้าไวไมใหเกิน 700 ลบ.ม./
วนิ าที จนประมาณวันท่ี 20 มิถนุ ายน ปริมาณนาํ้ จงึ คอย ๆ ลดลงเขาสูภ าวะปกติ

106
เดือนมิถุนายน 2560
การเฝา ระวงั ตดิ ตามสถานการณฝ น
เดือนมิถุนายน มรสุมตะวันตกเฉียงใตกําลังแรงพัดปกคลุมทะเลอันดามันและประเทศไทย
ในชวงตนเดือนจากนั้นมีกําลังปานกลางถึงคอนขางแรง ประกอบกับหยอมความกดอากาศต่ําท่ีปกคลุม
อาวเบงกอล ไดเคลื่อนเขาไปปกคลุมประเทศอินเดียและบังกลาเทศในระยะคร่ึงแรกของเดือน โดยในระยะ
คร่ึงหลังของเดือนมีหยอมความกดอากาศต่าํ ปกคลุมอาวตงั เก๋ียและประเทศเวียดนามตอนบน ลักษณะดังกลาว
ทําใหบริเวณประเทศไทยมีฝนตกหนาแนนเปนระยะ ๆ กับมีรายงานพายุฝนฟาคะนองและน้ําทวมฉับพลัน
บางพ้นื ท่ี อยางไรกต็ าม ในเดอื นน้ีมปี รมิ าณฝนเฉล่ียต่ํากวาคาปกติเกือบทุกภาค เวนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
และภาคกลางท่ีปรมิ าณฝนเฉลย่ี สูงกวาคา ปกติ

การบริหารอา งเกบ็ นา้ํ
อางเกบ็ น้ํา 4 เขื่อนหลกั ลุม น้ําเจา พระยาเรม่ิ มีนํ้าไหลลงอางเก็บน้ําคอนขางมาก เน่ืองจาก
ฝนทตี่ กจาํ นวนมากในเดอื นพฤษภาคม ทาํ ใหม อี างเก็บนา้ํ เขื่อนปาสักชลสิทธิ์มีระดับน้ําสูงกวาเกณฑควบคุมน้ํา
สูงสดุ (Upper Rule Curve) จาํ เปนตอ งทําการพรอ งน้ําออกจากเขือ่ น

107

108

109

การบรหิ ารจัดการนํา้ ทา

เน่ืองจากมีภาวะฝนท้ิงชวงในเดือนน้ี ท่ัวประเทศมีฝนนอยกวาปกติ แตภาคกลางมีฝน
ใกลเคียงคาปกติ ทาํ ใหม นี ํ้าทานอย แตยังคงมีปริมาณนํ้าในแมน้ํานานที่ไหลตอเนื่องมาต้ังแตเดือนพฤษภาคม
จนถึงประมาณวันท่ี 20 มิถุนายน และไดลดลงเขาสูภาวะปกติในปลายเดือนมิถุนายน อยางไรก็ตาม
กรมชลประทานไดบรหิ ารจัดการนํ้าโดยใชน้ําทาใหเกิดประโยชนสูงสุด ทําใหมีปริมาณนํ้าทาไหลผานสถานีวัด
นาํ้ ตา ง ๆ ในวันที่ 30 มถิ ุนายน 2560 อยูใ นเกณฑน อ ย

แมน าํ้ สถานี ทตี่ ั้งสถานี ตลง่ิ ความจุ ระดับนํา้ ปรมิ าณนํา้ ต่ํา(-) อยใู น
วนั น้ี เมอ่ื วาน สูง(+) เกณฑ แนวโนม

ม. ม.3 / วิ. ม. ม.3 / วิ. ม.3 / วิ. กวาตลง่ิ

1. ปง P.1 สะพานนวรฐั อาํ เภอเมอื ง จังหวดั เชยี งใหม 3.70 490 1.35 26 27 -2.35 นอย ลดลง

ปง P.7A สะพานบานหวยยาง อาํ เภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร 5.87 4,035 0.67 184 138 -5.20 นอย เพม่ิ ขนึ้

ปง P.17 บา นทา งิว้ อําเภอบรรพตพสิ ัย จงั หวดั นครสวรรค 38.08 1,815 34.92 121 121 -3.16 นอย ทรงตวั

2. วงั W.4A บา นวงั หมัน อําเภอสามเงา จงั หวดั ตาก 6.10 458 1.01 18 16 -5.09 นอย เพมิ่ ขึน้

3. ยม Y.1C สะพานบา นนาํ้ โคง อาํ เภอเมอื ง จงั หวดั แพร 8.20 1,000 0.65 15 10 -7.55 นอ ย เพ่ิมขึน้

ยม Y.16 บา นบางระกาํ อําเภอบางระกํา จงั หวัดพษิ ณโุ ลก 7.00 376 2.74 - - -4.26 N/A N/A

4. นา น N.1 หนา สํานกั งานปา ไม อําเภอเมอื ง จังหวดั นา น 7.00 1,265 0.25 32 29 -6.75 นอ ย เพมิ่ ข้ึน

นา น N.5A สะพานเอกาทศรถ อําเภอเมอื ง จงั หวัดพษิ ณโุ ลก 10.54 1,452 0.83 91 88 -9.71 นอย เพิม่ ข้นึ

นาน N.67 สะพานบานเกยไชย อาํ เภอชมุ แสง จงั หวัดนครสวรรค 28.30 1,520 20.36 231 250 -7.94 ปกติ ลดลง

5. มูล M.6A บานสะตึก อําเภอสตึก จงั หวัดบุรีรัมย 6.00 365 4.05 180 193 -1.95 ปกติ ลดลง

มูล M.9 บานหนองหญา ปลอง อาํ เภอเมือง จงั หวัดศรีสะเกษ 9.00 167 4.21 36 34 -4.79 ปกติ เพ่มิ ขน้ึ

มูล M.7 สะพานเสรปี ระชาธิปไตย อาํ เภอเมือง จงั หวัดอุบลราชธานี 7.00 2,300 3.57 662 698 -3.43 ปกติ ลดลง

6. พระสทงึ Kgt.10 บา นสระขวญั อําเภอเมือง จังหวดั สระแกว 11.00 300 5.94 24 46 -5.06 นอย ลดลง

7. บางประกง Kgt.3 บานกบินทรบรุ ี อาํ เภอกบนิ ทรบ รุ ี จังหวดั ปราจีนบรุ ี 10.20 658 3.26 110 119 -6.94 ปกติ ลดลง

8. ทา ตะเภา X.158 สะพานบานวงั ครก อําเภอทาแซะ จังหวดั ชุมพร 12.00 930 3.50 17 19 -8.50 นอย ลดลง

9. ตาป X.37A บา นยานดินแดง อําเภอพระแสง จังหวัดสุราษฎรธ านี 10.76 488 7.46 147 163 -3.30 ปกติ ลดลง

10. โก-ลก X.119A บา นปาเสมัส อําเภอสุไหงโก-ลก จังหวดั นราธวิ าส 8.20 212 4.52 38 36 -3.68 ปกติ เพม่ิ ข้นึ

หมายเหตุ : เครอื่ งหมาย - หมายถึง ไมไ ดร บั รายงาน

แมน ้าํ เจา พระยา สถานี C.2 ปริมาณนาํ้ ไหลผา น 427 ลบ.ม./วินาที

เข่อื นเจา พระยา สถานี C.13 ปริมาณนํา้ ไหลผาน 211 ลบ.ม./วนิ าที ระดับน้ําเหนือเข่ือน
+16.50 ม. รทก. ระดบั นา้ํ ทายเข่อื น +7.05 ม. รทก.

รับน้ําเขาระบบสงนํ้าทุงฝงตะวันออก ปริมาณนํ้าเขาคลองรวมกัน 155 ลบ.ม./วินาที
คลองชัยนาท-ปาสัก (ปตร.มโนรมย) 112 ลบ.ม./วินาที คลองชัยนาท-อยุธยา ปตร.มหาราช) 36 ลบ.ม./
วนิ าที คลองเลก็ อื่น ๆ 7 ลบ.ม./วนิ าที

แมนํ้าปาสัก เขื่อนพระรามหกปด และรับน้ําเขาคลองระพีพัฒน 60 ลบ.ม./วินาที
ผานคลองระพีพัฒนแยกตก ( ปตร.พระศรีศิลป ) 5 ลบ.ม./วินาที และผานคลองระพีพัฒนแยกใต
( ปตร.พระศรีเสาวภาค ) 25 ลบ.ม./วินาที

รับนํ้าเขาระบบสงนํ้าทุงฝงตะวันตก ปริมาณน้ําเขาคลองรวม 182 ลบ.ม./วินาที
คลองมะขามเฒาอูทอง 30 ลบ.ม./วินาที แมนํ้าสุพรรณ ( ปตร.พลเทพ ) 40 ลบ.ม./วินาที แมนํ้านอย
( ปตร. บรมธาตุ ) 81 ลบ.ม./วินาที คลองเล็กอ่ืน ๆ 31 ลบ.ม./วินาที

อาํ เภอบางไทร สถานี C.29A ปริมาณนํ้าไหลผานเฉลยี่ 398 ลบ.ม./วนิ าที

110
อยางไรก็ตาม เนื่องจากมีปริมาณฝนตกมากในพ้ืนที่ลุมนํ้าปาสัก ทําใหพ้ืนท่ีจังหวัดลพบุรี
ดานลุมน้ําเจาพระยาไดรับอิทธิพลดวย เกิดนํ้าทวมขังอําเภอบานหม่ี ในวันท่ี 22 มิถุนายน 2560
ทางทิศตะวันตกของอําเภอโคกเจริญ อําเภอสระโบสถและอําเภอบานหม่ี ในชวงวันที่ 17-18 มิถุนายน
2560 และ 21-22 มิถุนายน 2560 เกิดนํ้าทวมขังบริเวณพื้นที่ฝงซายของคลองชัยนาท-ปาสัก ระหวาง
กม. 62-72 ตําบลหนองเมือง ตําบลบา นทราย ตําบลบา นกลว ย ตําบลพุคา อําเภอบา นหม่ี พ้ืนท่ีนํ้าทวมขัง
ประมาณ 4,000 ไร คดิ เปนปริมาณนํ้าคางทงุ 6 ลาน ลบ.ม. มกี ารชว ยเหลอื ดังนี้

(1) ปตร.มโนรมย ลดรบั นาํ้ เหลอื 80 ลบ.ม./วินาที
(2) ปตร.ชอ งแค คงรักษาระดับนํา้ ดา นเหนือ +14.40 ม. รทก.
(3) ปตร.โคกกะเทียมและเริงราง คงยกบานพน น้ํา
(4) เขอ่ื นพระรามหก รักษาระดับเหนอื ไมเ กิน +6.50 ม. รทก.
(5) วันที่ 22 มิถุนายน 2560 ติดต้ังและเดินเคร่ืองสูบนํ้าขนาด 8 น้ิว จํานวน 5
เคร่ือง และวันที่ 23 มถิ ุนายน 60 ติดตั้งเครือ่ งสูบนํา้ เพมิ่ เติมขนาด 8 นว้ิ อีก 3 เคร่ือง
(6) รบั น้ําเขาคลองสงนาํ้ 2 ซา ย ของโครงการสง น้ําและบํารงุ รกั ษาชองแค
(7) รบั น้ําผา นสถานสี บู นา้ํ คลองสนามแจง

111

เดือนกรกฏาคม 2560
การเฝา ระวังตดิ ตามสถานการณฝ น
เดือนกรกฎาคม บริเวณประเทศไทยมีปรมิ าณฝนสงู กวาคาปกติในเกือบทุกภาค โดยปริมาณ
ฝนเฉล่ียท้ังประเทศสูงกวาคาปกติรอยละ 41 ซ่ึงปริมาณฝนรวมตลอดเดือนสูงกวาสถิติเดิมท่ีเคยตรวจวัดได
และอุณหภูมิเฉลี่ยตํ่ากวาคาปกติในบริเวณประเทศไทยตอนบน เนื่องจากอิทธิพลของมรสุมตะวันตกเฉียงใต
ท่ีพัดปกคลุมทะเลอันดามันและประเทศไทยตลอดเดือน โดยมีกําลังแรงในชวงกลางเดือนและปลายเดือน
ซึ่งเปนชวงเดียวกับท่ีพายุหมุนเขตรอนบริเวณทะเลจีนใตตอนบนเคลื่อนเขาสูประเทศไทยจํานวน 2 ลูก คือ
พายุโซนรอน “ตาลัส”( TALAS, 1704 ) ที่เคลื่อนเขาสูประเทศไทยบริเวณจังหวัดนานในชวงบายของวันที่
17 กรกฎาคม และพายุโซนรอน “เซินกา”( SONCA, 1708 ) ที่ออนกําลังลงเปนพายุดีเปรสชันกอนเคล่ือน
เขาสูประเทศไทยบริเวณจังหวัดนครพนม เมื่อวันท่ี 26 กรกฎาคม อีกทั้งมีหยอมความกดอากาศต่ําปกคลุม
บริเวณประเทศเวียดนามตอนบนเปนระยะ ๆ ลักษณะดังกลาวทําใหบริเวณประเทศไทยตอนบนมีฝนตก
หนาแนนตลอดเดือน โดยเฉพาะในชวงปลายเดือนบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีฝนตกหนักถึงหนักมาก
หลายแหง ตอเนื่องกันหลายวนั
พายุดีเปรสชัน "ตาลัส" ( Talus ) กอตัวขึ้นบริเวณทะเลจีนใต ทางดานตะวันออกของเมือง
ดานัง ประเทศเวียดนามในวันที่ 14 กรกฎาคม และไดทวีกําลังแรงข้ึนเปนพายุโซนรอนในวันท่ี 15
กรกฎาคม เคลอ่ื นข้นึ ฝงบรเิ วณตอนบนของประเทศเวยี ดนามในวนั ที่ 16 กรกฎาคม หลังจากน้ันไดเคลื่อนตัว
เขาสูประเทศลาวและลดกําลังลงเปนพายุดีเปรสชันกอนเคล่ือนตัวเขาสูบริเวณจังหวัดนาน ในวันที่ 17
กรกฎาคม จากนั้นไดเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตกผานจังหวัดพะเยา ลําปาง เชียงใหม และสลายตัวเปน
หยอมความกดอากาศตาํ่ ในวนั เดียวกัน
อิทธิพลของพายุ "ตาลัส" ( Talus ) สงผลทําใหเกิดฝนตกหนักมากและเกิดนํ้าทวมในพื้นที่
ภาคเหนือ บริเวณจังหวัดนาน อุตรดิตถ เชียงราย ลําปาง เชียงใหม แพร พะเยา พิจิตร โดยเฉพาะ
บริเวณจังหวัดนานท่ีมีฝนตกหนักมากเปนบริเวณกวางในพื้นท่ีตอนบนของจังหวัด และจากสถานการณฝนตก
หนักทีเ่ กิดข้ึนไดสง ผลทาํ ใหน ํา้ ไหลลงเข่อื นขนาดใหญในพ้ืนทม่ี ปี ริมาณเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะเขื่อนสิริกิต์ิท่ีไดรับ
ผลกระทบโดยตรงจากพายุมีปรมิ าณน้ําไหลลงเข่อื นสงู ถงึ 124.94 ลา นลูกบาศกเมตร ในวนั ที่ 19 กรกฎาคม
นอกจากนี้อิทธิพลของพายุยังสงผลทําใหลมมรสุมตะวันตกเฉียงใตที่พัดปกคลุมทะเลอันดามันและอาวไทย
มีกําลังแรง ทําใหมีฝนตกหนักทางดานตะวันตกของประเทศโดยเฉพาะบริเวณจังหวัดกาญจนบุรี จึงทําให
เขื่อนวชิราลงกรณที่ต้ังอยูบริเวณดังกลาวมีนํ้าไหลเขาสูงถึง 137.05 ลานลูกบาศกเมตร ในวันท่ี 20
กรกฎาคม สําหรับเขอ่ื นภมู ิพลและเข่ือนปาสักชลสิทธิ์มีปริมาณนาํ้ ไหลเขาเพ่ิมขน้ึ เล็กนอย

112
ขอ มูลจากภาพถา ยดาวเทียม Himawari-8 แสดงใหเห็นวาอิทธิพลจากพายุ "ตาลัส" (Talas)
สง ผลทาํ ใหม ีกลุมเมฆปกคลมุ หนาแนน ในพื้นทีภ่ าคเหนอื และภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื และอิทธิพลของพายุยัง
สงผลทําใหลมมรสุมตะวันตกเฉียงใตท่ีพัดปกคลุมทะเลอันดามันและประเทศไทย มีกําลังแรง จึงทําให
มีกลมุ เมฆปกคลุมในพื้นทอ่ี ืน่ ๆ ดว ยเชนกัน

113
รายงานขอมูลปริมาณฝนสะสมรายวันจากคลังขอมูลน้ําและภูมิอากาศแหงชาติ ในชวงวันท่ี
15-18 กรกฎาคม พบฝนตกหนักถึงหนักมากกระจุกตัวอยูบริเวณภาคเหนือตอนบน ในวันที่ 17 กรกฎาคม
สวนภาคอื่น ๆ มีฝนตกหนักถึงหนักมากในบางพื้นที่ จังหวัดที่มีปริมาณฝนตกเกิน 100 มิลลิเมตรตอวัน
ประกอบดวย จังหวัดนาน อุตรดิตถ เชียงราย ลําปาง เชียงใหม แพร พะเยา และอุดรธานี โดยเฉพาะ
บริเวณจังหวดั นานทีม่ ฝี นตกหนกั มากเปน บรเิ วณกวาง

114

สถานการณนํา้ ทว มจากอิทธิพลของพายุ "ตาลัส" ( TALAS ) ยังไมเขา สูสภาวะปกติ พายุโซน
รอน "เซินกา" ( SONCA ) ซ่ึงเปนพายุลูกที่ 2 ไดเคลื่อนตัวเขาสูประเทศไทยในชวงปลายเดือน สงผลทําให
เกิดฝนตกหนักตอเน่ืองในหลายพื้นท่ี โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือและบางพ้ืนที่ของภาคเหนือ
โดยอทิ ธพิ ลของพายเุ รม่ิ สงผลทําใหเกิดฝนตกหนักบริเวณดานตะวันออกตอนลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ในชวงวันที่ 24 กรกฎาคม หลังจากนั้นสถานการณฝนตกหนักเริ่มแผกวางไปถึงตอนกลางของภาค
และกระจายสูตอนบนของภาคในชวงวันที่ 28-29 กรกฎาคม นอกจากน้ีอิทธิพลของพายุยังสงผลทําใหมรสุม
ตะวันตกเฉียงใตที่พัดปกคลุมทะเลอันดามัน ประเทศไทยและอาวไทยมีกําลังแรงขึ้น สงผลทําใหเกิดฝนตก
หนักในพ้ืนที่รับลม ไดแก ดานตะวันตกของภาคใตบริเวณจังหวัดชุมพร ระนอง พังงา สุราษฎรธานี และ
ภาคตะวนั ออกบริเวณจังหวัดจนั ทบรุ แี ละตราด

ขอมูลจากรายงานสถานการณสาธารณภัยของกรมปองกันและบรรเทาสาธารณภัยประจํา
วันที่ 10 สิงหาคม 2560 เวลา 07.00 น. ไดรายงานสถานการณฝนตกหนักทําใหเกิดอุทกภัยและนํ้าไหล
หลากทวมขังในพ้ืนท่ี 44 จังหวัด ประกอบดวย ภาคเหนือ 13 จังหวัด ไดแก จังหวัดเพชรบูรณ นาน
กําแพงเพชร เชียงราย เชียงใหม พิจิตร อุตรดิตถ พะเยา พิษณุโลก แพร แมฮองสอน ลําปาง สุโขทัย
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 18 จังหวัด ไดแ ก ชัยภมู ิ เลย อุบลราชธานี ขอนแกน มหาสารคาม ศรีสะเกษ
นครราชสมี า กาฬสินธุ บุรีรัมย สกลนคร มุกดาหาร อํานาจเจริญ รอยเอ็ด อุดรธานี ยโสธร หนองคาย
นครพนม สรุ ินทร ภาคกลาง 8 จังหวัด ไดแก จังหวัดนครสวรรค ชัยนาท พระนครศรีอยุธยา อุทัยธานี
อางทอง นนทบุรี สระบุรี ลพบุรี ภาคตะวันออก 2 จังหวัด ไดแก จังหวัดจันทบุรีและตราด ภาคใต 3
จงั หวัด ไดแก จังหวดั ระนอง ประจวบคีรีขนั ธ ชมุ พร รวม 300 อําเภอ 1,651 ตําบล 13,191 หมูบาน
43 ชุมชน ประชาชนไดรับผลกระทบ 580,352 ครัวเรือน 1,845,956 คน มีผูเสียชีวิต 29 ราย
ประกอบดวย จังหวัดสกลนคร 11 ราย มหาสารคาม 4 ราย รอยเอ็ด 4 ราย มุกดาหาร 2 ราย
อุดรธานี 2 ราย ศรีสะเกษ 3 ราย ขอนแกน 2 ราย อุบลราชธานี 1 ราย ความเสียหายดานสิ่ง
สาธารณประโยชน บานเรือนไดรับผลกระทบ 4,129 หลัง ถนน 2,055 จุด คอสะพาน 43 แหง
สะพาน 177 แหง โรงเรียน 131 แหง วดั 39 แหง สถานท่ีราชการ 7 แหง ฝาย/ทํานบ 8,704 แหง
บอปลา 14,097 บอ ปศุสัตว 738,860 ตัว พน้ื ท่ีทีไ่ ดร บั ผลกระทบดานการเกษตร 3,036,310 ไร

อิทธิพลจากพายุโซนรอน "เซินกา" ( SONCA ) ทําใหมีนํ้าไหลลงเข่ือนขนาดใหญในภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือเพ่ิมมากขึ้น โดยเขื่อนนํ้าอูนและเข่ือนน้ําพุง จังหวัดสกลนคร เกิดสถานการณน้ําลน
เขื่อนไหลออกผานทางระบายน้ําลน ( Spillway ) ซ่ึงเข่ือนน้าํ อนู เรม่ิ เกิดสถานการณน าํ้ ลน เขื่อนตั้งแตวันที่ 29
กรกฎาคม เน่ืองจากมีปริมาณนํ้าไหลเขามาสูงสุดถึง 121 ลานลูกบาศกเมตร สวนเข่ือนน้ําพุงเกิด
สถานการณนํ้าลน ตง้ั แตว นั ท่ี 31 กรกฎาคม สาํ หรับสถานการณน้ําไหลลงเขื่อนรวมต้ังแตวันที่ 24 กรกฎาคม
ถึงวันที่ 3 สิงหาคม พบวาเข่ือนที่มีปริมาณน้ําไหลลงเขื่อนมากที่สุดไดแก เขื่อนลําปาว ที่มีน้ําไหลลงเขื่อน
รวม 802 ลานลูกบาศกเมตร และมีนํ้าไหลลงเขื่อนสูงสุด 201 ลานลูกบาศกเมตร ในวันที่ 30 กรกฎาคม
รองลงมาคือเขื่อนปาสักชลสิทธ์ิ ที่มีปริมาณนํ้าไหลลงเขื่อนรวม 484 ลานลูกบาศกเมตร เน่ืองจากเกิด
สถานการณฝ นตกหนักบรเิ วณจงั หวัดเลยและเพชรบรู ณ ซง่ึ เปน พน้ื ทตี่ นน้าํ ของเขอื่ นปาสัก และยังสงผลทําให
เกิดนา้ํ ทวมริมแมนาํ้ ปาสักบรเิ วณจงั หวดั ลพบรุ แี ละสระบุรี

พายุ "เซินกา" ( SONCA ) กอตวั ขนึ้ จากหยอ มความกดอากาศตา่ํ ท่ปี กคลุมอยูบริเวณทะเลจีน
ใตต อนบน ทางดานตะวันออกของเมืองดานงั ประเทศเวียดนาม ในวนั ที่ 20 กรกฎาคม และไดทวีกําลังแรง
ขึน้ เปนพายุดีเปรสชันในวันที่ 21 กรกฎาคม พรอมกับเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตกและทวีกําลังตอเน่ืองเปน
พายุโซนรอนในวันท่ี 23 กรกฎาคม เคลื่อนขึ้นฝงบริเวณตอนกลางของประเทศเวียดนามในวันท่ี 25

115
กรกฎาคม และเคลื่อนตัวตอไปยังประเทศลาวพรอมกับออนกําลังลงเปนพายุดีเปรสช่ัน จากนั้นไดเคล่ือนตัว
เขาสูประเทศไทยบริเวณจังหวัดนครพนมผานจังหวัดมุกดาหารในวันเดียวกัน ตอมาในวันท่ี 26 กรกฎาคม
ไดออนกําลังลงเปนหยอมความกดอากาศต่ําปกคลุมบริเวณจังหวัดกาฬสินธุ และสลายตัวไปบริเวณจังหวัด
รอ ยเอด็ ในวันที่ 28 กรกฎาคม

116
ดาวเทียม COSMO-SkyMed-2 RADARSAT-2 ไดบันทึกภาพบริเวณประเทศไทยชวงวันที่
25-30 กรกฎาคม และจากการวิเคราะหภาพจากดาวเทียมพบพื้นท่ีถูกนํ้าทวมทั้งสิ้น 35 จังหวัด
ประกอบดวยภาคตะวันออกเฉียงเหนือบริเวณจังหวัดสกลนคร นครราชสีมา มหาสารคาม รอยเอ็ด
กาฬสินธุ ขอนแกน ศรีสะเกษ บุรีรัมย นครพนม อุดรธานี ชัยภูมิ อุบลราชธานี อํานาจเจริญ ยโสธร
สุรินทร บึงกาฬ เลย หนองคาย มุกดาหาร หนองบัวลําภู ภาคเหนือบริเวณจังหวัดเพชรบูรณ พิจิตร
เชียงใหม พะเยา อุตรดิตถ พิษณุโลก นาน แพร ลําปาง ลําพูน เชียงราย ภาคกลางบริเวณจังหวัด
นครสวรรค ลพบุรี สิงหบุรี ชยั นาท รวมพื้นที่ถูกน้ําทวมประมาณ 3.6 ลานไร โดยจังหวัดสกลนครมีพื้นท่ี
ถูกนํ้าทวมมากที่สุด 340,578 ไร รองลงมาคือจังหวัดนครราชสีมา 322,145 ไร และนครสวรรค
322,089 ไร

117

การบรหิ ารอา งเก็บนาํ้
มีอางเก็บน้ําที่มีระดับนํ้าสูงกวาเกณฑควบคุมนํ้าสูงสุด (Upper Rule Curve) 2 แหง คือ
เข่ือนปาสักชลสิทธิ์เกินตั้งแตเดือนที่แลว และเขื่อนแควนอยบํารุงแดนเกินประมาณกลางเดือนกรกฎาคม
การบริหารจัดการอางเก็บนํ้าดังกลาว ไดใหสํานักงานชลประทานและโครงการชลประทานที่รับผิดชอบเรง
ดําเนินการลดระดับนํ้าใหอยูในเกณฑการบริหารจัดการอางเก็บน้ํา ( Rule Curve ) อยางเครงครัด
โดยเฉพาะอางเก็บน้ําท่ีมี Inflow มากกวาความจุของอาง รวมถึงอางเก็บน้ําที่มีพื้นที่รับนํ้าฝนขนาดใหญ
( Watershed area ) ทีเ่ ม่ือฝนตกหนักจะมี Inflow เพ่ิมข้ึนอยางรวดเร็ว ใหติดตามวิเคราะหและเฝาระวัง
เปน พเิ ศษ
การบรหิ ารจัดการน้ําทา
แมนํ้ายม
เนอ่ื งดวยพายโุ ซนรอน “ตาลัส” ( Talas ) บริเวณชายฝงประเทศเวียดนาม ไดเคล่ือนขึ้นฝง
ทางใตของเมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม แลวออนกําลังลงตามลําดับ โดยเคล่ือนผานทางตอนบนของ
ประเทศไทยชวงวนั ท่ี 17 กรกฎาคม 2560 ประกอบกบั มรสุมตะวันตกเฉยี งใตท ่ีพดั ปกคลุมทะเลอันดามันและ
ประเทศไทยมีกําลังแรง ลักษณะเชนน้ีทําใหฝนตกหนักกระจายบริเวณจังหวัดพะเยา แพร และสุโขทัย
ทําใหเกิดน้ําทาในแมน ้ํายมทส่ี ถานี Y.20 บานกอ สกั ตาํ บลเตาปูน อําเภอสอง จังหวัดแพร สูงสุดประมาณ
838 ลูกบาศกเมตรตอวินาที ในวันท่ี 18 กรกฎาคม สงผลใหปริมาณน้ําในแมน้ํายมที่สถานีวัดน้ํา Y.14
อําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย เพิ่มมากข้ึน คาดการณวา ในชวงวันที่ 19-23 กรกฎาคม จะมีปริมาณ
น้ําไหลผานสถานีวัดน้ํา Y.14 อยูในเกณฑประมาณระหวาง 700-800 ลูกบาศกเมตรตอวินาที จากจํานวน
201 ลูกบาศกเมตรตอวินาที เพื่อเปนการเตรียมความพรอมรับสถานการณนํ้าทวมที่อาจเกิดขึ้นในชวงเวลา
ดงั กลาว กรมชลประทานไดส ัง่ การใหสาํ นักงานชลประทาน 3 และ 4 ดาํ เนนิ การดงั นี้
1) ผันน้ําเขาคลองผันนํ้าสวรรคโลก-พิชัย (ยม-นาน) ผานประตูระบายนํ้าหกบาทในอัตรา
100 ลูกบาศกเมตรตอ วนิ าที และผนั นา้ํ ลงแมนา้ํ นา นในอตั รา 100 ลูกบาศกเ มตรตอวนิ าที
2) ควบคุมปริมาณนํ้าไหลผานประตูระบายนํ้าหาดสะพานจันทรในอัตราสูงสุดไมเกิน 600
ลูกบาศกเ มตรตอวินาที และผันนา้ํ เขา คลองเลก็ ฝงซาย-ขวา ในอัตรารวมไมเกิน 100 ลกู บาศกเ มตรตอวินาที
3) ควบคุมปริมาณน้ําผานสถานี Y4 อําเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย ในอัตราสูงสุดไมเกิน
500 ลกู บาศกเมตรตอวินาที
4) ในกรณีท่ีเกิดสภาวะวิกฤติ ใหช้ีแจงสถานการณตอผูวาราชการจังหวัดเพื่อแจงเตือน
ประชาชนใหเ ตรียมรับสถานการณนาํ้ และสาํ เนาเรื่องมายังกรมชลประทาน เพ่ือแจงกรมปองกันและบรรเทา
สาธารณภยั รวบรวมออกเปน คําส่ังกระทรวงมหาดไทยในการแจงเตือนผวู า ราชการจังหวัดอีกทางหนึ่งดว ย
5) เตรียมความพรอมของเครื่องจักรเคร่ืองมือ รถขุด รถเทรลเลอร เคร่ืองสูบน้ํา
เคร่ืองผลักดันนํ้าในบริเวณพื้นท่ีเสี่ยงที่จะเกิดน้ําทวมเปนประจํา ใหสามารถนําไปชวยเหลือไดทันที
เม่ือเกิดปญหานํ้าทวม และมอบหมายเจาหนาท่ีในพ้ืนที่ใหเฝาระวังและติดตามสถานการณน้ําอยางใกลชิด
ตลอดเวลา ในกรณีเกิดสถานการณน้ําทวมใหสรุปรายงานสาเหตุ ปญหาท่ีเกิดขึ้นพรอมถายภาพและการ
ดําเนินการชวยเหลือใหศูนยปฏิบัติการน้ําอัจฉริยะ ( SWOC ) ท่ี Email : [email protected]
เพอ่ื รวบรวมสรปุ เสนอผบู รหิ ารกรมโดยดว น

118

แมน ้ํานา น
มีปริมาณน้ําไหลผานสถานีวัดน้ํา N.67 เพ่ิมมากข้ึนตั้งแตตนเดือนและมีแนวโนมเพิ่มขึ้น
อยางรวดเร็วในวันที่ 7 กรกฎาคม ถึงประมาณ 1,300 ลบ.ม./วินาที ทรงตัวไปจนถึงตนเดือนกันยายน
และเพม่ิ ตอเนื่องสงู ข้ึนจากเดมิ อกี คร้ังในเดอื นตุลาคมตลอดถึงสิน้ เดอื นตลุ าคมทอ่ี ัตราประมาณ 1,500 ลบ.ม./
วนิ าที
แมน ํ้านา้ํ ปง
เดอื นกรกฎาคมมปี รมิ าณน้ําทไี่ หลในแมน าํ้ ปงอยูในเกณฑนอย มีปริมาณไหลผานสถานีวัดนํ้า
P.17 เพียงไมเ กนิ 300 ลบ.ม./วนิ าที
แมน ้าํ เจาพระยา
กรมชลประทานไดบริหารน้ําที่ไหลผานสถานีวัดนํ้า C.2 ประมาณ 1,695 ลบ.ม./วินาที
ใหไหลผานเข่ือนเจาพระยาในอัตรา 1,394 ลบ.ม./วินาที วันท่ี 17 กรกฎาคม มีระดับน้ําหนาเข่ือน
เจาพระยา +15.50 ม. รทก. สงน้ําเขาฝงตะวันตกและฝงตะวันออกในปริมาณ 240 ลบ.ม./วินาที
ซ่ึงกรมชลประทานจะควบคุมการระบายน้ําผานเขื่อนเจาพระยาไมใหเกิน 1,500 ลบ.ม./วินาที จะบริหารนํ้า
เหนือเขื่อนเจาพระยาเขาคลองชลประทานใหมากที่สุดตามศักยภาพของพื้นที่ และระบายน้ําทายเข่ือนปาสัก
ชลสิทธ์ิ 500 ลบ.ม./วินาที ใหผานเขื่อนพระรามหก 450 ลบ.ม./วินาที ไหลลงแมนํ้าเจาพระยาและใช
ปตร.คลองลดั โพธิ์ จงั หวัดสมทุ รปราการ ชวยระบายนํ้าออกสูทะเลใหเรว็ ย่ิงข้นึ

119
สถานการณนํ้าในลุมน้ําเจาพระยายังอยูในเกณฑปกติ ที่สามารถบริหารจัดการน้ําได
เพยี งแตตองเฝา ระวงั การระบายน้ําอยา งใกลชิด ไมใ หเกดิ ผลกระทบตอพน้ื ท่ที ายนํ้า
เดอื นสิงหาคม 2560
การเฝาระวังติดตามสถานการณฝน
เดือนสิงหาคมประเทศไทยไดรบั อทิ ธิพลจากมรสุมตะวนั ตกเฉียงใตที่พัดปกคลุมทะเลอันดามัน
และประเทศไทยตลอดเดอื น โดยมีกําลังแรงเปนระยะ ๆ ประกอบกับมีรองมรสุมพาดผานภาคเหนือตอนลาง
ภาคกลางตอนบน และภาคตะวันออกเฉียงเหนือในบางชวง นอกจากน้ีในชวงปลายเดือนมีพายุหมุนเขตรอน
เคล่ือนผานทะเลจีนใตตอนบนขึ้นสูฝงบริเวณประเทศจีนตอนใตแลวเคล่ือนเขามาสลายตัวใกลกับประเทศไทย
จํานวน 2 ลกู คอื พายุไตฝุน “ฮาโตะ” ( HATO,1713 ) ที่เคล่ือนเขามาสลายตัวใกลกับบริเวณตอนบนของ
ประเทศลาวและเวียดนาม และพายุโซนรอน “ปาขา” ( PAKHAR,1717 ) ที่เคล่ือนเขามาสลายตัวบริเวณ
ประเทศจีนตอนใต สงผลใหพนื้ ที่สวนใหญข องประเทศไทยมีฝนตกตอเนือ่ งเกือบตลอดเดือน และมีปริมาณฝน
รวมตลอดเดอื นสูงกวา คาปกติในเกือบทกุ ภาค โดยปริมาณฝนรวมเฉลย่ี ท้ังประเทศสงู กวา คาปกตริ อ ยละ 8

ในชวงวันท่ี 24 - 31 กรกฎาคม 2560 พบฝนตกหนักถึงหนักมากในทุกภาคของประเทศ
โดยในวันที่ 23 กรกฎาคม มีฝนตกหนักกระจุกตัวอยูบริเวณภาคเหนือตอนบน บริเวณกรุงเทพมหานครและ
ปริมณฑล ตอมาในวันท่ี 24 กรกฎาคม ยังคงมีฝนตกหนักบริเวณภาคเหนือ และในวันนี้ประเทศไทย
เร่ิมไดรับอิทธิพลจากพายุ "เซินกา" (SONCA) ทําใหภาคตะวันออกเฉียงเหนือเริ่มมีฝนตกหนักทางดาน
ตะวันออกของภาค และอิทธิพลของพายุยังทําใหมรสุมตะวันตกเฉียงใตท่ีพัดปกคลุมทะเลอันดามันและ
ประเทศไทยมีกําลังแรง สงผลทําใหดานตะวันตกของภาคใตและภาคตะวันออกมีฝนหนักในบางพ้ืนที่
ตอมาในชวงวันที่ 25-28 กรกฎาคม ซึ่งเปนชวงที่พายุเคลื่อนตัวเขาสูประเทศไทย สงผลใหมีฝนตกหนัก
กระจายในพ้ืนที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ สวนภาคใตและภาคตะวันออกยังคงมีฝนตกหนัก
ตอ เน่อื งเชน กัน และในชวงวนั ท่ี 29-30 กรกฎาคม ปรมิ าณฝนเร่ิมลดลงในทุกพื้นที่ สําหรับจังหวัดท่ีมีฝนตก
หนักมากปริมาณฝนสะสมเกิน 90 มิลลิเมตรตอวัน ไดแก จังหวัดอุบลราชธานี ขอนแกน มหาสารคาม
รอยเอ็ด อํานาจเจริญ นครราชสีมา ยโสธร กาฬสินธุ ชัยภูมิ สกลนคร มุกดาหาร อุดรธานี นครพนม

120

นา น เชยี งราย แพร ลําปาง เพชรบูรณ กําแพงเพชร สุราษฎรธานี พังงา ระนอง ชุมพร ปตตานี สตูล
และตราด

วันที่ 19 สิงหาคม รองมรสุมพาดผานภาคเหนือตอนลาง ภาคกลางตอนบน และภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือตอนลาง ประกอบกับมรสุมตะวันตกเฉียงใตกําลังแรง ท่ีพัดปกคลุมทะเลอันดามันและ
ภาคใต มีกําลังออนลง ลักษณะเชนนี้ทําใหประเทศไทยตอนบนยังคงมีฝนตกชุกหนาแนน กับมีฝนตกหนัก
บางพน้ื ท่ี สําหรับคลืน่ ลมบรเิ วณทะเลอนั ดามนั มกี าํ ลังออ นลงโดยมีคลืน่ สงู ประมาณ 2 เมตร

วันท่ี 29 สิงหาคม รองมรสุมไดเล่ือนขึ้นพาดผานภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ประกอบกบั มรสุมตะวันตกเฉียงใตพัดปกคลมุ ทะเลอันดามันและประเทศไทย ลักษณะเชนนี้ทําใหประเทศไทย
มีฝนตกชุกและมีฝนตกหนักบางพ้ืนท่ี ในระยะน้ีประเทศไทยมีฝนตกชุก และมีฝนตกหนักบางพื้นท่ีในบริเวณ
ภาคเหนือตอนลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต

การบริหารอา งเกบ็ นํา้
ตลอดเดือนสิงหาคมมีน้ําไหลลงอางเก็บน้ํา 4 เขื่อนหลักลุมน้ําเจาพระยาคอนขางดีตอเนื่อง
แมวาอาจจะมปี รมิ าณไมมากนักแตก็มีไหลลงสม่ําเสมอและไหลลงจํานวนมากตั้งแตเดือนกรกฎาคม โดยเขื่อน
ที่ยงั คงมปี ริมาณน้าํ สูงกวา เกณฑการบรหิ ารจัดการน้าํ (Upper Rule Curve) คือ เข่ือนแควนอยบํารุงแดนท่ี
มีระดับนํ้าเกนิ เกณฑค อนขางมาก และเขอ่ื นปา สกั ชลสทิ ธิท์ ีม่ รี ะดบั นาํ้ เกินอยมู ากเชน เดียวกัน
การบรหิ ารจดั การนํ้าทา
แมน าํ้ นาน บรเิ วณจงั หวดั พจิ ติ รมีระดับนํ้าเพิ่มสูงขึ้นอยางตอเน่ือง โดยเม่ือเวลา 16.00 น.
ของวนั ท่ี 10 สงิ หาคม มปี รมิ าณนํ้าไหลผา นทสี่ ถานี N.8A อาํ เภอบางมูลนาก 928 ลูกบาศกเมตรตอวินาที
ระดับน้ําตํ่ากวาตล่ิง 0.93 เมตร ( ระดับตลิ่ง 10.95 เมตร ) แนวโนมระดับนํ้ายังคงเพ่ิมข้ึน คาดการณวา
ระดบั นา้ํ ทีส่ ถานี N.8A จะสูงสุดประมาณ 10.50 - 10.60 เมตร ในชวงเวลาประมาณ 18.00 - 20.00 น.
ของวนั ท่1ี 0 สงิ หาคม และจะลดลงต่าํ กวา ตล่งิ 1 เมตร ( 9.95 เมตร ) ในวนั ที่ 13 สิงหาคม มีนํ้าไหลผาน
สถานีวัดนํ้า N.67 อัตราการไหลไมตํ่ากวา 1,200 ลบ.ม./วินาที ตลอดท้ังเดือน ซึ่งกรมชลประทานไดแจง
เตือนประชาชนใหเฝา ระวังนํา้ มากในเดอื นน้ี 1 คร้ัง

121

122

123
ในวันท่ี 1 สิงหาคม มีน้ําไหลผานสถานีวัดน้ํา C.2 อัตรา 1,699 ลบ.ม./วินาที ซ่ึงมี
แนวโนม เพมิ่ มากขึ้นกรมชลประทานจึงไดแจงเตือนประชาชนใหเฝา ระวงั นํ้ามากในเดือนนี้อกี ครง้ั หนึ่ง

124

เดอื นกันยายน 2560
การเฝา ระวังตดิ ตามสถานการณฝ น
ปริมาณฝนเฉลีย่ เดือนกันยายนท้ังประเทศต่ํากวาคาปกติรอยละ 3 อยางไรก็ตามปริมาณฝน
สะสมต้ังแต 1 มกราคมถึง 30 กันยายน เฉลี่ยท้ังประเทศสูงกวาคาปกติรอยละ 28 โดยเดือนน้ีบริเวณ
ประเทศไทยมีฝนตกหนาแนนเปนระยะ ๆ จากอิทธิพลของรองมรสุมที่พาดผานภาคเหนือตอนบน ประเทศ
เมียนมาและลาวตอนบนในชวงตนเดือนและเล่ือนลงมาพาดบริเวณภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกและ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือในชวงปลายเดือน โดยเฉพาะในชวงวันท่ี 14 - 17 กันยายน เกือบทุกภาคของ
ประเทศไทยมีฝนมากกวารอยละ 70 ของพ้ืนที่กับมีฝนหนักถึงหนักมากหลายพื้นท่ีสวนมากบริเวณภาคเหนือ
และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และมีรายงานน้ําทวมฉับพลันและน้ําปาไหลหลากบางพื้นที่ จากอิทธิพลของ
ไตฝ นุ “ทกซรู ี ( Doksuri, 1719 )” ทเี่ คลอื่ นเขา สปู ระเทศไทยบริเวณจงั หวัดบึงกาฬในวนั ท่ี 15 กันยายน
พายุ "ทกซูริ" ( DOKSURI ) กอตัวข้ึนจากหยอมความกดอากาศตํ่าท่ีปกคลุมบริเวณ
มหาสมุทรแปซิฟก ทางดานทิศตะวันออกของเกาะลูซอน ประเทศฟลิปปนส ในวันท่ี 11 กันยายน และ
สงผลกระทบกับประเทศไทยอยางเห็นไดชัดในชวงวันท่ี 15-16 กันยายน เน่ืองจากพายุไดเคลื่อนเขาใกล
บริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือในวันท่ี 15 กันยายน และเคลื่อนเขาประเทศไทยบริเวณจังหวัดนานในวันท่ี
16 กนั ยายน และสลายตัวไปในวันที่ 17 กันยายน บริเวณจังหวัดเชียงใหม อิทธิพลของพายุสงผลทําใหเกิด
ฝนตกหนักถึงหนักมากเปนบริเวณกวางในพ้ืนท่ีภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงในบางพื้นที่
ของภาคตะวันออกและภาคใต เนื่องจากอิทธิพลของพายุยังสงผลทําใหมรสุมตะวันตกเฉียงใตท่ีพัดปกคลุม
ทะเลอันดามัน ภาคใตและอาวไทย มีกําลังแรง สงผลทําใหดานรับลมของภาคใตและภาคตะวันออกเกิดฝน
ตกหนักดวยเชนกัน สําหรับจังหวัดท่ีมีฝนตกหนักมาก ปริมาณฝนสะสมเกิน 90 มิลลิเมตรตอวัน ไดแก
จงั หวัดกาฬสินธุ ชัยภมู ิ สกลนคร เลย ขอนแกน พิษณุโลก เพชรบูรณ พิจิตร อุตรดิตถ แพร เชียงราย
นา น สุโขทยั พะเยา เชียงใหม ตาก ราชบุรี นครนายก จันทบุรี ตราด พังงา ตรัง สตูล สุราษฎรธานี
ระนอง และสงขลา
อิทธิพลจากพายุ "ทกซูริ" ( DOKSURI ) ที่สงผลทําใหเกิดฝนตกหนักในหลายพื้นท่ีของ
ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ยังทําใหน้ําไหลลงเขื่อนขนาดใหญในพ้ืนที่มีปริมาณเพิ่มสูงขึ้น
โดยเฉพาะเขื่อนแควนอ ยบํารุงแดน จังหวดั พิษณุโลก ท่ีกอนไดรับผลกระทบจากพายุ มีน้ํากักเก็บอยูในเข่ือน
785 ลา นลูกบาศกเมตร หรือคิดเปน 84 % ของความจุ แตห ลังจากเกิดสถานการณฝนตกหนักจากอิทธิพล
ของพายุทําใหมีปริมาณน้ําไหลลงอางคอนขางมาก โดยมีปริมาณนํ้าไหลลงอางสูงสุด 48.85 ลานลูกบาศก
เมตร ในวันที่ 18 กันยายน และเกิดสถานการณนํ้าเกินระดับกักเก็บปกติในวันที่ 22 กันยายน โดยชวง
วนั ท่ี 15-24 กันยายน มปี ริมาณน้าํ ไหลลงเขอ่ื นแควนอ ยรวมท้ังสิ้น 164 ลา นลูกบาศกเ มตร
พายุ "ทกซูริ" ( DOKSURI ) กอตัวข้ึนจากหยอมความกดอากาศต่ําท่ีปกคลุมบริเวณ
มหาสมทุ รแปซิฟก ทางดา นทิศตะวันออกของเกาะลูซอน ประเทศฟลิปปนส ในวันท่ี 11 กันยายน และได
เคล่ือนตัวไปทางทิศตะวันออกพรอมกับทวีกําลังแรงขึ้นเปนพายุดีเปรสชันในวันเดียวกัน หลังจากนั้นพายุ
ดังกลาวไดเ คลื่อนตวั ไปทางทิศตะวันตก ผานเกาะลูซอน ลงสูทะเลจีนใตในวันที่ 12 กันยายน พรอมกับทวี
กาํ ลงั แรงขนึ้ เปนพายโุ ซนรอ นในวันเดียวกัน ตอมาในวันท่ี 14 กันยายน พายุดังกลาวไดทวีกําลังแรงขึ้นเปน
พายุไตฝุนและเคล่ือนข้ึนฝงบริเวณเมืองดองฮอย ประเทศเวียดนาม และเคล่ือนตัวตอไปยังประเทศลาว
พรอมกับลดกําลังลงเปนพายุโซนรอน ในวันท่ี 15 กันยายน ตอมาในวันที่ 16 กันยายน พายุลูกนี้ไดลด

125
กําลังลงเปนพายุดีเปรสชันกอนเคล่ือนตัวเขาสูประเทศไทยบริเวณจังหวัดนาน และเคลื่อนตัวผานจังหวัด
พะเยา ลาํ ปาง และลดกาํ ลงั ลงเปน หยอมความกดอากาศต่ําบรเิ วณจงั หวดั เชียงใหม กอนสลายตวั ไป

ขอมูลจากภาพถายดาวเทียม Himawari-8 แสดงใหเห็นวาอิทธิพลจากพายุ "ทกซูริ"
( DOKSURI ) สง ผลทาํ ใหม กี ลมุ เมฆปกคลุมหนาแนนในพนื้ ทภ่ี าคเหนอื ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง
และภาคตะวันออก ในชวงวันท่ี 14-17 กันยายน 60 นอกจากน้ีอิทธิพลของพายุยังสงผลทําใหลมมรสุม
ตะวันตกเฉียงใตมีกําลังแรงข้ึน ทําใหมีกลุมเมฆปกคลุมในบางพ้ืนท่ีของภาคใตและทางดานตะวันตกของ
ประเทศ และในวันที่ 18-19 กันยายน ปริมาณเมฆท่ีปกคลุมประเทศไทยลดนอยลงมาก เนื่องจากพายุได
สลายตัวไปในวนั ที่ 16 กนั ยายน

126

รายงานขอมูลปริมาณฝนสะสมรายวันจากคลังขอมูลนํ้าและภูมิอากาศแหงชาติ ในชวงวันที่
13-18 กันยายน พบฝนตกหนักถึงหนักมากกระจุกตัวอยูบริเวณภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาค
ตะวนั ออก และภาคใต โดยเฉพาะทางดานตะวันตกของภาค ในวันท่ี 14 กันยายน มีฝนตกหนักกระจุกตัว
บริเวณภาคใต โดยเฉพาะทางดา นตะวันตกของภาค เน่ืองมาจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใตมีกําลังแรง ตอมา
ในวนั ที่ 15 กันยายน อิทธพิ ลของพายทุ กซูริ เรม่ิ สงผลกบั ประเทศไทยโดยตรง ทําใหมีฝนตกหนักและบริเวณ
ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื และภาคเหนอื ตอนลา ง รวมถึงอิทธิพลของพายยุ ังสง ผลทําใหมรสุมตะวันตกเฉียงใตมี
กําลังแรงตอเน่ือง ทําใหยังคงมีฝนตกหนักทางดานตะวันตกของภาคใต บริเวณภาคตะวันออก และในบาง
พ้ืนทีข่ องภาคกลาง ตอมาในวันท่ี 16 กันยายน พายุทกซูริไดเคลื่อนตัวเขาปกคลุมบริเวณภาคเหนือ สงผล
ทาํ ใหเ กิดฝนตกหนกั เปนบริเวณกวา ง อีกทัง้ มรสุมตะวนั ตกเฉียงใตยังคงมีกําลังแรง สงผลใหดานตะวันตกของ
ประเทศและภาคตะวันออก ยังคงมีฝนตกหนักในบางพ้ืนที่ และในวันท่ี 17 กันยายน ปริมาณฝนลดลง
คอนขางมากในทุกพ้นื ที่ โดยยงั คงมีฝนตกหนกั ในบางพนื้ ที่ของภาคเหนือเทานั้น

สําหรบั จังหวัดที่มีฝนตกหนกั มาก ปรมิ าณฝนสะสมเกิน 90 มิลลเิ มตรตอ วนั ไดแก จังหวัด
กาฬสินธุ ชัยภูมิ สกลนคร เลย ขอนแกน พิษณุโลก เพชรบูรณ พิจิตร อุตรดิตถ แพร เชียงราย นาน
สุโขทัย พะเยา เชียงใหม ตาก ราชบุรี นครนายก จันทบุรี ตราด พังงา ตรัง สตูล สุราษฎรธานี
ระนอง สงขลา

127

128

อิทธิพลจากพายุ "ทกซูริ" ( DOKSURI ) ท่ีสงผลทําใหเกิดฝนตกหนักในหลายพื้นท่ีของ
ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ยังทําใหนํ้าไหลลงเข่ือนขนาดใหญในพ้ืนที่มีปริมาณเพ่ิมสูงข้ึน
โดยเฉพาะเขอื่ นแควนอ ยบํารงุ แดน จังหวัดพษิ ณุโลก ท่ีกอนไดรับผลกระทบจากพายุ มีนํ้ากักเก็บอยูในเข่ือน
785 ลานลูกบาศกเมตร หรอื คดิ เปน 84 % ของความจุ แตห ลังจากเกิดสถานการณฝนตกหนักจากอิทธิพล
ของพายุทําใหมีปริมาณน้ําไหลลงอางคอนขางมาก โดยมีปริมาณนํ้าไหลลงอางสูงสุด 48.85 ลานลูกบาศก
เมตร ในวันที่ 18 กันยายน และหลังจากนั้นยังคงมีปริมาณนํ้าไหลเขาอยางตอเน่ือง สงผลทําใหเกิด
สถานการณนํ้าเกินระดับกักเก็บปกติในวันที่ 22 กันยายน และปริมาณนํ้ายังคงเพิ่มสูงขึ้นอยางตอเนื่อง
โดยมีปริมาณกักเก็บสูงสุดถึง 949 ลานลูกบาศกเมตร หรือ 101 % ในวันที่ 24 กันยายน ทั้งน้ีชวงวันท่ี
15-24 กันยายน มีปริมาณนาํ้ ไหลลงเข่ือนแควนอยรวมท้ังส้ิน 164 ลานลกู บาศกเมตร

พายโุ ซนรอน "เซนิ กา" ( SONCA ) ทเ่ี คลือ่ นตัวเขาสูประเทศไทยในชวงปลายเดือนกรกฎาคม
2560 สงผลทําใหเกิดนํ้าทวมในหลายพื้นท่ีตลอดชวงเดือนสิงหาคม 2560 ในขณะที่สถานการณน้ําลนตลิ่ง
ยังไมกลับเขาสูสภาวะปกตดิ ีนัก พายุ "ทกซูริ" ( DOKSURI ) ไดเคลื่อนตัวเขามาในชวงวันท่ี 15-18 กันยายน
ทําใหสถานการณน้ําลนตล่ิงมีระดับเพิ่มสูงขึ้นในหลายพ้ืนท่ี โดยภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีนํ้าลนตลิ่งเพ่ิมขึ้น
ในแมนํ้ามูล แมนํ้าชี แมนํ้าสงคราม แมนํ้าหวยหลวง ในพ้ืนท่ีจังหวัดกาฬสินธุ ขอนแกน บุรีรัมย ยโสธร
สกลนคร อุดรธานี อุบลราชธานี นครราชสีมา สวนภาคเหนือเกิดสถานการณน้ําลนตลิ่งบริเวณแมน้ํายม
แมนํ้านาน และแมนํ้าปาสัก บริเวณจังหวัดพิจิตร สุโขทัย อุตรดิตถ พิษณุโลก เพชรบูรณ สวนภาคกลาง
ปริมาณนํ้าท่ีไหลลงมาจากภาคเหนือประกอบกับปริมาณฝนท่ีตกในพ้ืนที่สงผลทําใหเกิดน้ําลนตล่ิงบริเวณ
จังหวัดนครสวรรค พระนครศรีอยุธยา สวนภาคใต อิทธิพลของมรสุมตะวันตกเฉียงใตท่ีมีกําลังแรงขึ้นสงผล
ทาํ ใหเกดิ น้าํ ลน ตลิง่ บรเิ วณจงั หวดั สตูล

129

130

การบริหารอางเกบ็ นาํ้
ต้ังแตเดือนสิงหาคมเปนตนมา 4 เขื่อนหลักลุมนํ้าเจาพระยามีปริมาณน้ําไหลลงอางเก็บน้ํา
คอนขางมากอยางตอเน่ือง โดยมีเข่ือนปริมาณน้ํากักเก็บสูงกวาเกณฑการบริหารจัดการน้ํา (Upper Rule
Curve) จํานวน 2 แหง คือ เขื่อนแควนอยบํารุงแดน ซ่ึงมีปริมาณนํ้าไหลลงอางเก็บนํ้าสูงอยางตอเนื่อง
สวนเขอื่ นปาสักชลสิทธ์ิ สามารถทําการระบายนํ้าจนระดับนํ้าลดลงสูเกณฑควบคุมบน (Upper Rule Curve)
ไดในเดือนนี้ และทําการบริหารนํา้ ใหไ มเกินเสน บรหิ ารจัดการนา้ํ บน (Upper Rule Curve) อยา งระมัดระวัง

131

ตลอดเดอื นกนั ยายน อางเก็บน้ํา 4 เขื่อนหลักลุมน้ําเจาพระยา อางเก็บนํ้า ภูมิพล สิริกิต์ิ
แควนอยฯและปาสักฯ สามารถกักเก็บน้ําไดมาก โดยในวันที่ 30 กันยายน 2560 มีปริมาณนํ้าที่เก็บได
รวมกนั 17,207 ลา น ลบ.ม. เปนน้าํ ใชการได 10,511 ลา น ลบ.ม. ดังนี้

อางเกบ็ นาํ้ ปรมิ าตรนาํ้ ในอางฯ ปรมิ าตรน้ําใชก ารได ปริมาณนํา้ ไหลลงอา งฯ ปริมาณน้ําระบาย ปรมิ าณน้ํา
รบั ไดอกี
ภูมพิ ล ปริมาตรนํา้ % ความจอุ า งฯ ปรมิ าตรนํา้ % นํา้ ใชการ วันนี้ เมอื่ วาน วันนี้ เมื่อวาน
สริ ิกิต์ิ 5,278
ภมู พิ ล+สริ ิกติ ์ิ 8,184 61 4,384 45 39.30 36.42 3.00 3.00
แควนอยฯ 1,985
ปา สกั ชลสิทธิ์ 7,525 79 4,675 70 24.56 19.82 2.99 2.89
7,263
15,709 68 9,059 56 63.86 56.24 5.99 5.89 16
19.92 23.10 25.92 25.92
923 98 880 98 385
23.35 26.10 0.89 0.88
575 60 572 60

รวมทงั้ หมด 17,207 69 10,511 58 107.13 105.44 32.80 32.69 7,664

(หนว ย : ลา น ลบ.ม.)

การบรหิ ารจดั การน้ําในแมน้ํา
ปริมาณฝนสูงสุดรายภาคตั้งแตเวลา 7.00 น. วันที่ 16 กันยายน ถึง เวลา 7.00 น.
วันที่ 17 กันยายน ภาคเหนือ ท่ีอําเภอสูงเมน จังหวัดแพร วัดได 123.2 มม. ท่ีสถานีวัดนํ้า Y.1C
บานน้ําโคง อําเภอเมือง จังหวัดแพร เร่ิมมีนํ้าเพิ่มมากข้ึนปริมาณนํ้าวัดได 523 ลบ.ม./วินาที ต่ํากวาตล่ิง
3.12 เมตร แนวโนมเพ่มิ มากขึน้

วันท่ี 18 กันยายน ท่ีสถานีวัดน้ํา Y14 อําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย เร่ิมมีนํ้าเพิ่ม
มากข้ึนปริมาณน้ําวัดได 1,180 ลบ.ม./วินาที และลดลงเหลือ 956 ลบ.ม./วินาที ในวันที่ 19 กันยายน

132
ซึ่งกรมชลประทาน ไดเฝาระวังติดตามและเตรียมการวางแผนบริหารจัดการน้ําเพ่ือท่ีจะไมใหน้ําไหลผาน
อําเภอเมือง จงั หวดั สโุ ขทยั เกนิ 550 ลบ.ม./วนิ าที ตามผงั ดา นลางนี้

ในวันที่ 19 กันยายน มีปริมาณน้ําไหลผานสถานีวัดน้ํา Y.4 อําเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย
อัตรา 549 ลบ.ม./วนิ าที

เน่ืองจากปริมาณนํ้าหลากจากพื้นที่ลุมน้ําเจาพระยาตอนบน ในแมน้ํายม แมนํ้านาน
และสาขามีปริมาณมากตั้งแตเดือนกรกฎาคมเพิ่มสูงขึ้นตอเนื่องตลอดเดือนสิงหาคม กันยายน สถานีวัดนํ้า
N.67 มีน้ําลนตล่ิง สมทบกับน้ําที่มาจากแมนํ้าปง 300 ลบ.ม./วินาที ทําใหสถานีวัดน้ํา C.2 จังหวัด
นครสวรรค มีปริมาณนํ้าไหลผานจํานวนมากตลอดเดือน ไหลรวมกับน้ําที่ไหลออกจากแมนํ้าสะแกกรังเขาสู
เขอื่ นเจา พระยาในอัตราประมาณ 1,800 ลบ.ม./วินาที

กรมชลประทานไดทําการบริหารจัดการน้ําใหผานเข่ือนเจาพระยาใหมีผลกระทบกับพื้นที่
ริมแมน้ําท่ีอยูนอกคันก้ันน้ํา นอยที่สุด แตอยางไรก็ตามพื้นที่ลุมต่ํานอกคันก้ันนํ้าบริเวณคลองโผงเผง
คลองบางบาลและริมแมนํา้ นอ ยในเขตอาํ เภอบางบาล พ้ืนท่ีหวัดพระนครศรีอยุธยา ถูกน้ําทวมตลอดมาต้ังแต
เริ่มมกี ารระบายนา้ํ มากกวา 700 ลบ.ม./วนิ าที

กรมชลประทานไดวิเคราะหฝนคาดการณของกรมอุตุนิยมวิทยานํามาคาดการณนํ้าหลาก
พบวา จะไมม ยี อดนาํ้ หลากสงู สดุ แลว กรมชลประทานจึงไดว างแผนการสงนํ้าเขาทุงผานคลองสงนํ้าดานฝงซาย
และฝงขวาของเข่ือนเจาพระยา และนําแจงในการประชุมคณะอนุกรรมการติดตามและวิเคราะหแนวโนม
สถานการณนํ้าคร้งั ท่ี 30/2560 วันศกุ รท ่ี 15 กันยายน 2560 เวลา 10.00 น. ( กรณีพิเศษ ) เพ่ือเตรียม
รับสถานการณน้ําเนื่องจากพายุโซนรอนพายุ “ทกซูรี”( DOKSURi ) ณ หองประชุมศูนยปฏิบัติการน้ํา

133

อัจฉริยะ กรมชลประทาน เพื่อขอความเห็นประกอบการตัดสินใจสงนํ้าเขาทุง ซึ่งท่ีประชุมมีมติเห็นชอบ
กรมชลประทานจึงไดดําเนินการสงน้ําเขาทุงพ้ืนท่ีลุมตํ่าลุมนํ้าเจาพระยาตอนลาง 12 ทุง จํานวณ 30 วัน
ระหวางวันที่ 25 กันยายน ถึง 25 ตุลาคม ทยอยสงน้ําเขาทุงพ้ืนที่ลุมตํ่าลุมนํ้าเจาพระยาตอนลาง 12 ทุง
ที่เก็บเก่ียวขาวแลวเสร็จ ใหรับนํ้าเขาไปเก็บไวในพื้นท่ีใหเต็มศักยภาพความจุของทุง โดยคงการระบายนํ้า
ทายเขือ่ นเจา พระยาไวไ มเกิน 1,500 ลบ.ม./วินาที

วันท่ี 25 กันยายน สภาพน้ําในแมน้ําเจาพระยา มีปริมาณน้ําไหลผานสถานีวัดนํ้า C.2
อําเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค อัตรา 1,853 ลบ.ม./วินาที ตํ่ากวาตลิ่ง 3.28 เมตร มีแนวโนมเพิ่มขึ้น
และมีนํา้ ไหลผานเขอื่ นเจา พระยา ในอัตรา 1,375 ลบ.ม./วินาที มีพ้ืนท่ีนอกคันกั้นนํ้า ที่ไดรับผลกระทบนํ้า
เออลนตล่ิง ไดแก บริเวณคลองโผงเผง คลองบางบาลและริมแมน้ํานอย บริเวณอําเภอบางบาล จังหวัด
พระนครศรีอยุธยา ระดับนา้ํ หนา เข่อื นเจา พระยา +15.50 ม. รทก. รับน้ําเขาฝงตะวันตกและฝงตะวันออกใน
ปรมิ าณ 405 ลบ.ม./วินาที ซ่ึงไดคาดการณป ริมาณนํา้ สงู สดุ ทอี่ าํ เภอเมือง จงั หวดั นครสวรรค ( C.2 ) อัตรา
2,200 - 2,400 ลบ.ม./วินาที และคาดการณป ริมาณนํ้าในแมนาํ้ สะแกกรัง อัตรา 200 – 400 ลบ.ม./วินาที
การบรหิ ารจดั การน้ําในพืน้ ทล่ี มุ น้ําเจา พระยาตอนลา งจะแบง เปน 2 กรณี คือ

กรณีที่ 1 ตัดน้ําเขาทุงเต็มพื้นที่ โดยการรับนํ้าเขาระบบฝงตะวันตกและฝงตะวันออกใน
ปริมาณ 405 ลบ.ม./วินาที และระบายนํ้าทายเขื่อนเจาพระยาในอัตรา 1,995 – 2,395 ลบ.ม./วินาที
ซึ่งจะมีพื้นท่ีไดรับผลกระทบตั้งแตทายเข่ือนเจาพระยาลงมา ยกเวนบริเวณบานทาทราย อําเภอสรรพยา
จังหวัดชัยนาท ตําบลอินทรบุรี อําเภออินทรบุรี จังหวัดสิงหบุรี และตําบลเทวราช อําเภอไซโย จังหวัด
อางทอง ที่ไมไดรับผลกระทบ

กรณีท่ี 2 ตัดยอดน้ําสูงสุด โดยการรับนํ้าเขาระบบฝงตะวันตกและฝงตะวันออกในปริมาณ
740 ลบ.ม./วินาที และระบายน้ําทายเขื่อนเจาพระยาในอัตรา 1,655 – 2,055 ลบ.ม./วินาที ซึ่งจะมีพื้นท่ี
ไดรับผลกระทบบริเวณคลองโผงเผง คลองบางบาล และริมแมน้ํานอยบริเวณอําเภอบางบาล จังหวัด
พระนครศรอี ยุธยา ซึง่ จะเห็นไดวาจะไมมีผลกระทบกับพ้นื ทีด่ านทายเขื่อนเพิม่ ข้นึ

เดอื นตลุ าคม 2560
การเฝาระวังตดิ ตามสถานการณฝ น
ตลอดเดือนตลุ าคม 2560 ประเทศไทยไดรับอิทธิพลจากรองมรสุมท่ีพาดผานบริเวณประเทศ
ไทยตลอดท้ังเดือน โดยในชวงครึ่งเดือนแรก มรสุมไดพาดผานบริเวณตอนบนของประเทศ สวนในชวง
ครึง่ เดอื นหลงั รองมรสมุ ไดเล่ือนลงไปพาดผานภาคใต อีกท้ังมรสุมตะวันตกเฉียงใตท่ีพัดปกคลุมทะเลอันดามัน
และภาคใตมีกําลังปานกลางต้ังแตตนเดือนจนถึงกลางเดือน นอกจากนี้ในชวงกลางเดือนยังไดรับอิทธิพลจาก
พายุ depression-02 ซึ่งลักษณะดังกลาว สงผลใหชวงตนเดือนจนถึงกลางเดือน ตอนบนของประเทศไทย
ทั้งภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออก มีฝนตกหนักถึงหนักมากในหลาย
พ้ืนที่ โดยเฉพาะภาคเหนือตอนลางและภาคกลางตอนบน มีมีกลุมฝนตกหนักกระจายตัวเปนบริเวณกวาง
สวนภาคใตท่ีมีกลุมฝนตกหนักกระจุกตัวเปนระยะ ๆ โดยเฉพาะภาคใตตอนลางบริเวณจังหวัดปตตานี ยะลา
นราธิวาส แตหลังจากชวงกลางเดือนจนถึงปลายเดือนปริมาณฝนในพื้นที่ตอนบนของประเทศลดลง
คอนขางมาก แตยังคงมีฝนตกกระจุกตัวในบางพ้ืนที่ สวนภาคใตมีฝนตกกระจุกตัวเปนระยะ ๆ โดยมีการ
กระจายตัวของฝนเพิ่มข้ึนในหลายพื้นที่หากเทียบกับชวงตนเดือน และจากการตรวจวัดปริมาณฝนสะสม
รายวัน พบพ้ืนท่ีท่ีมีฝนตกหนัก ปริมาณฝนสะสมรายวันเกิน 90 มิลลิเมตร ในหลายจังหวัด ประกอบดวย
จังหวัดนาน เพชรบูรณ พิจิตร สุโขทัย พิษณุโลก แพร ลําปาง เชียงใหม เชียงราย อุตรดิตถ ตาก
อทุ ยั ธานี ลพบุรี กรุงเทพมหานคร ราชบุรี กาญจนบรุ ี นครสวรรค ขอนแกน มหาสารคาม เลย รอยเอ็ด

134

สระแกว ตราด จันทบุรี นครศรีธรรมราช พังงา สงขลา สุราษฎรธานี ซึ่งสถานการณฝนตกหนักดังกลาว
สง ผลทาํ ใหนํ้าในลาํ น้าํ เพ่มิ ขน้ึ จนลน ตลงิ่ เขาทวมในหลายพ้ืนท่ี รวมท้ังน้าํ ในเข่อื นตา ง ๆ เพิม่ ข้ึนคอนขา งมาก

จากรายงานสถานการณนํ้าในเข่ือนวันที่ 31 ตุลาคม มีสถานการณนํ้าลนเข่ือนจํานวน 6
แหง ไดแก เขอื่ นกว่ิ คอหมา เข่ือนแควนอย เข่ือนอุบลรัตน เข่ือนจุฬาภรณ เข่ือนกระเสียว เข่ือนทับเสลา
และมเี ขอ่ื นที่มีปรมิ าณน้ํากักเก็บเกิน 80 % ของความจุ ทั้งหมด 16 แหง ไดแก เขื่อนสิริกิต์ิ เข่ือนแมงัด
เข่ือนก่ิวลม เขื่อนลําปาว เขื่อนลําพระเพลิง เข่ือนน้ําอูน เขื่อนสิรินธร เขื่อนหวยหลวง เขื่อนน้ําพุง
เขื่อนปาสัก เข่อื นศรนี ครินทร เขอ่ื นวชิราลงกรณ เขื่อนบางพระ เข่ือนหนองปลาไหล เข่ือนขุนดานฯ และ
เขอื่ นประแสร

สําหรับลุมน้ําเจาพระยา จากสถานการณฝนตกหนักในพื้นที่ภาคกลางตอนบน รวมถึง
ปรมิ าณนา้ํ ทีไ่ หลมาสมทบจากภาคเหนอื สงผลทําใหบรเิ วณลมุ นํ้าเจาพระยาตอนลางมีปริมาณนํ้าคอนขางมาก
โดยบรเิ วณคายจิรประวัติ อาํ เภอเมอื ง จังหวดั นครสวรรค มีปริมาณน้ําเพิ่มขึ้นมากตั้งแตชวงตนเดือนตุลาคม
โดยมปี ริมาณน้ําไหลผานสงู สุด 3,054 ลกู บาศกเมตรตอวินาที ในวันท่ี 23 ตุลาคม โดยปริมาณนํ้าดังกลาว
ไดไหลลงสูจังหวัดชัยนาท สงผลทําใหเข่ือนเจาพระยาตองเพิ่มการระบายนํ้าอยางตอเน่ือง โดยมีการระบาย
นาํ้ สูงสดุ 2,697 ลูกบาศกเ มตรตอวนิ าที ตอ เนอื่ งต้งั แตว นั ที่ 24 - 30 ตุลาคม สงผลใหพื้นที่ลุมตํ่าบริเวณริม
แมนํ้าเจาพระยา เกิดสถานการณนํ้าลนตลิ่งในหลายจังหวัด เชน จังหวัดชัยนาท สิงหบุรี อางทอง
พระนครศรอี ยธุ ยา ปทุมธานี นนทบุรี และกรงุ เทพมหานคร

พายุ depression-02 กอตัวขนึ้ บริเวณทะเลจนี ใตต อนกลางในวันท่ี 9 ตลุ าคม หลังจากน้ัน
ไดเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และเคล่ือนขึ้นฝงบริเวณตอนกลางของประเทศเวียดนามในวันท่ี
10 ตุลาคม หลังจากนั้นไดเคลื่อนตัวตอไปยังตอนบนของประเทศลาว และออนกําลังลงเปนหยอมความกด
อากาศตํ่าในวันเดียวกัน หลังจากน้ันหยอมความกดอากาศต่ําดังกลาวไดเคลื่อนเขาปกคลุมบริเวณภาคเหนือ
ของประเทศไทย สงผลใหพ นื้ ทด่ี งั กลาวมีฝนเพม่ิ ข้นึ

135

รายงานขอมูลปริมาณฝนสะสมรายวันจากคลังขอมูลน้ําและภูมิอากาศแหงชาติ ในวันท่ี 2
ตุลาคม มีฝนตกหนักกระจุกตัวอยูบริเวณกรุงเทพมหานครและปริมณฑล รวมถึงในบางพื้นท่ีของ
ภาคตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ ตอมาในชวงวันที่ 3 - 6 ตุลาคม ปริมาณฝน
เพิ่มขึ้นในทุกภาค โดยเฉพาะภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคกลาง ท่ีมีฝนตกหนักกระจายตัว
ในหลายพื้นท่ี ตอมาในชวงวันที่ 7 - 10 ตุลาคม ปริมาณฝนลดลง แตยังมีฝนตกหนักในบางพ้ืนท่ีของ
ภาคเหนือและภาคใต ตอมาในชวงวันท่ี 11 – 18 ตุลาคม ปริมาณฝนเพ่ิมข้ึนอีกครั้งโดยเฉพาะภาคเหนือ
และภาคใตท่ีมีฝนตกหนักในหลายพ้ืนท่ี ตอมาในชวงวันที่ 19 – 21 ตุลาคม ปริมาณฝนลดลงในทุกภาค
และชวงวันท่ี 22 - 25 ตุลาคม มีฝนเพิ่มมากข้ึนอีกครั้ง โดยเฉพาะบริเวณภาคเหนือตอนบน ภาคกลาง
ตอนลา ง และภาคใต ตอ มาในชวงวนั ท่ี 26 ตุลาคม จนถึงสิ้นเดือน ปริมาณฝนลดลงในทุกภาค โดยเฉพาะ
ตอนบนของประเทศทั้งภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออก ที่ปริมาณฝน
ลดลงคอ นขา งมาก สวนภาคใตมีฝนตกเลก็ นอยถงึ ปานกลางในบางแหง

สําหรับจังหวดั ที่มีฝนตกหนักมาก ปริมาณฝนสะสมเกิน 90 มิลลเิ มตรตอ วัน ไดแก จังหวัด
นาน เพชรบูรณ พิจิตร สุโขทัย พิษณุโลก แพร ลําปาง เชียงใหม เชียงราย อุตรดิตถ ตาก อุทัยธานี
ลพบุรี กรุงเทพมหานคร ราชบรุ ี กาญจนบรุ ี นครสวรรค ขอนแกน มหาสารคาม เลย รอยเอ็ด สระแกว
ตราด จันทบรุ ี นครศรธี รรมราช พังงา สงขลา สุราษฎรธ านี

อิทธิพลของรองมรสุมที่พาดผานประเทศไทยตลอดท้ังเดือน ประกอบกับอิทธิพลของพายุ
ที่สงผลกระทบทําใหปริมาณฝนเพิ่มมากขึ้นในชวงกลางเดือน สงผลทําใหมีฝนตกหนักในหลายพ้ืนท่ีของ
ภาคเหนือ ภาคกลางตอนบน ดานตะวันตกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงในบางพ้ืนที่ของ
ภาคตะวนั ออกและภาคใต จากการตรวจวดั ปริมาณฝนสะสมท้ังเดือนพบปริมาณฝนสะสมสูงสุดท่ีจังหวัดตราด
ปริมาณฝน 603.5 มิลลิเมตร รองลงมา คือ สุราษฎรธานี และเชียงใหม ปริมาณฝน 577 และ 553.5
มิลลิเมตร ตามลาํ ดับ

136
ดาวเทียม COSMO-SkyMed-2 RADARSAT-2 ไดบันทึกภาพบริเวณประเทศไทยชวงเดือน
ตุลาคม และจากการวิเคราะหภาพจากดาวเทียมพบพ้ืนท่ีถูกน้ําทวมทั้งส้ิน 42 จังหวัด ประกอบดวย
ภาคเหนือ 11 จังหวัด ไดแก พิจิตร พิษณุโลก สุโขทัย กําแพงเพชร เพชรบูรณ อุตรดิตถ พะเยา ตาก
เชียงราย เชียงใหม ลําปาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 18 จังหวัด ไดแก รอยเอ็ด ขอนแกน กาฬสินธุ
ยโสธร มหาสารคาม อบุ ลราชธานี ศรสี ะเกษ สกลนคร ชยั ภมู ิ นครพนม สุรินทร นครราชสีมา อุดรธานี
บุรีรัมย หนองคาย บึงกาฬ หนองบัวลําภู อํานาจเจริญ ภาคกลาง 13 จังหวัด ไดแก นครสวรรค
พระนครศรีอยธุ ยา สุพรรณบรุ ี ลพบรุ ี อางทอง ชยั นาท สิงหบรุ ี สระบรุ ี อุทยั ธานี สมุทรสาคร ปทุมธาน
นครปฐม และนนทบุรี รวมพ้ืนที่ถูกน้ําทวมประมาณ 4.7 ลานไร โดยจังหวัดนครสวรรคมีพ้ืนท่ีถูกนํ้าทวม
มากที่สุด 735,855 ไร รองลงมาคือจังหวัดพิจิตร 527,197 ไร และพระนครศรีอยุธยา 502,300 ไร
รายละเอยี ดดงั แผนที่ดา นลา ง

137

138

การบริหารอา งเก็บน้ํา
เขื่อนภูมิพลมีปริมาณน้ําไหลลงอางคอนขางมากในเดือนตุลาคมเริ่มต้ังแตตนเดือนแตไมเกิน
เสนเกณฑควบคุมบน เก็บน้ําไวไดโดยไมมีปจจัยเส่ียงท่ีทําใหตองระบายน้ําออก เขื่อนสิริกิต์ิมีปริมาณนํ้าไหล
ลงอางคอนขางมากมาตลอดต้ังแตกลางเดือนกรกฎาคมจนตลอดเดือนนี้ แตปริมาณน้ําในอางยังไมเกิน
เสนเกณฑค วบคมุ บน สามารถเก็บนา้ํ ไวไดโดยตองระบายนาํ้ ออก
เขื่อนแควนอยบํารุงแดน มีปริมาณน้ําไหลลงอางคอนขางมากมาตลอดต้ังแตกลางเดือน
กรกฎาคมจนตลอดเดอื นน้ี และมีปรมิ าณนํา้ เกินเสนเกณฑควบคุมบนต้ังแตกลางเดือนกรกฎาคมยังไมสามารถ
ลดระดับน้ําใหต่ํากวาเกณฑควบคุมไดเนื่องจากมีปริมาณนํ้าไหลเขามากกวาปริมาณน้ําที่ตองระบายออก
ถึงแมวาจะไดระบายนํ้าออกจาํ นวนมากตลอดเวลาก็ตาม จนถึงสิ้นเดือนตุลาคมปริมาณนํ้าไหลเขาจึงเริ่มลดลง
และมนี ํ้าเต็มเขือ่ นพอดี
เข่ือนแควปาสักชลสิทธ์ิ เปนไปในทิศทางเดียวกัน มีปริมาณนํ้าไหลลงอางคอนขางมาก
ตง้ั แตกลางเดือนกรกฎาคมและเพ่ิมปริมาณมากข้ึนกวาเดิมตลอดทั้งเดือนนี้ แตปริมาณนํ้ายังไมเกินเสนเกณฑ

139

ควบคุมบน ไดระบายน้ําออกจํานวนมากตลอดเวลา โดยไมใหสงผลกระทบกับพ้ืนที่ทายเขื่อนปาสัก และให
สอดคลอ งกับการบรหิ ารจดั การนํา้ ของเขอื่ นเจาพระยาและเข่ือนพระรามหก จนถึงส้ินเดือนตุลาคมปริมาณน้ํา
ไหลเขา เข่ือนจึงเรม่ิ ลดลงและมีนา้ํ เต็มเขอ่ื นพอดี

โดยมีปริมาณน้ํากักเก็บในอางเก็บนํ้าเขื่อนภูมิพล สิริกิติ์ แควนอยฯ และปาสักฯ ณ วันท่ี
31 ตุลาคม 2560 ดงั นี้

อา งเกบ็ นํ้า ปริมาตรน้ําในอา งฯ ปรมิ าตรนา้ํ ใชการได ปริมาณนา้ํ ไหลลงอางฯ ปรมิ าณนํา้ ระบาย ปรมิ าณน้ํา
วนั นี้ เมอื่ วาน วันน้ี เมื่อวาน รบั ไดอ ีก
ภมู พิ ล ปรมิ าตรนา้ํ % ความจุอา งฯ ปริมาตรนาํ้ % นาํ้ ใชก าร
สริ ิกติ ์ิ 38.58 50.59 0.00 0.00 2,934
ภมู ิพล+สิริกิต์ิ 10,528 78 6,728 70
แควนอยฯ 14.76 16.30 1.80 0.93 1,133
ปาสักชลสทิ ธ์ิ 8,377 88 5,527 83
53.34 66.89 1.80 0.93 4,068
18,904 82 12,254 75 12.46 17.05 16.42 16.42 -

975 104 932 104 23.86 29.13 25.11 25.12 2

958 100 955 100

รวมท้งั หมด 20,837 84 14,141 78 89.66 113.07 43.33 42.47 4,069

(หนว ย : ลาน ลบ.ม.)

การบรหิ ารจดั การนา้ํ ทา

ในวันที่ 2 ตุลาคม สภาพนํ้าในอางเก็บน้ําขนาดใหญมีปริมาตรนํ้ามากกวาปที่แลว 8,728
ลาน ลบ.ม. สภาพนํ้าในลุมน้ําเจาพระยาตอนลาง เม่ือเวลา 06.00 น. มีปริมาณนํ้าไหลผานสถานีวัดน้ํา
อําเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค (C.2) อัตรา 1,809 ลบ.ม./วินาที ต่ํากวาตล่ิง 3.29 เมตร มีแนวโนม
ลดลง และไหลผา นเขือ่ นเจาพระยา ในอัตรา 1,245 ลบ.ม./วินาที ระดับน้ําหนาเขื่อนเจาพระยา +15.50
ม. รทก. รบั น้ําเขา ฝง ตะวนั ตก 347 ลบ.ม./วนิ าที และฝง ตะวันออกในปริมาณ 191 ลบ.ม./วินาที บริหาร
นํ้าเหนือเขื่อนเจาพระยาสงเขาคลองชลประทานใหมากท่ีสุดตามศักยภาพของพ้ืนท่ี ในชวงวันท่ี 8 – 11
ตุลาคม ปริมาณน้ําเหนือเข่ือนเจาพระยาจะอยูในเกณฑประมาณ 2,076 – 2,240 ลูกบาศกเมตรตอวินาที
คาดการณจะมีปริมาณน้ําสูงสุดในวันท่ี 9 ตุลาคม ในเกณฑ 2,240 ลูกบาศกเมตรตอวินาที กรม
ชลประทานไดวางแผนบริหารจัดการน้ําบริเวณเหนือเข่ือนเจาพระยา ดวยการรับนํ้าเขาระบบชลประทานท้ัง
สองฝงของแมนํ้าเจาพระยา ดังนี้ ฝงตะวันออก รับน้ําเขาระบบชลประทานรวม 275 ลบ.ม./วินาที
จากนน้ั จะนํานํ้าเขา ไปเก็บไวในทงุ ไดแก ทุงเชียงราก ทุงทาวุง ทุงฝงซายคลองชัยนาท – ปาสัก ทุงบางกุม
ทุง บางกงุ และทุงรังสิตใต สวนทางดานฝงตะวันตก จะรับน้ําเขาระบบชลประทานรวม 465 ลบ.ม./วินาที
จากน้ันจะนาํ น้าํ เขาไปเก็บไวในทุง ไดแก ทุงบางบาล ทุงปาโมก ทุงผักไห ทุงเจาเจ็ด ทุงโพธิ์พระยา และ
ทุงพระยาบรรลือตามความตอ งการของประชาชนตอไป

การเตรียมความพรอมรับสถานการณนํ้าทวมที่อาจเกิดข้ึน ในชวงวันท่ี 2–6 ตุลาคม ไดสั่ง
การใหทุกโครงการชลประทานท่ัวประเทศ กําชับเจาหนาในการเฝาระวังและติดตามสถานการณน้ํา
อยางใกลชิด พรอมกับใหตรวจสอบระบบชลประทาน อาคารชลประทาน ใหสามารถรองรับสถานการณนํ้า
ไดเต็มศักยภาพ ตามสถานการณน ้ําที่เปน จรงิ ในแตล ะชว งเวลา รวมทั้งบรหิ ารจัดการน้ําในอางเก็บน้ําใหอยูใน
เกณฑควบคุมอยางเครงครัด สําหรับพื้นท่ีที่เคยเกิดน้ําทวมเปนประจํา ใหติดต้ังเครื่องสูบน้ําและเคร่ืองมือ
อืน่ ๆ เตรียมพรอมไวดวยแลว

ทั้งนี้ ไดใหทุกโครงการชลประทานรายงานสถานการณน้ําในพ้ืนที่ของตนใหกับผูวาราชการ
จังหวัด ปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด รวมไปถึงฝายความม่ันคงและหนวยงานที่เกี่ยวของทราบ

140

อยางตอเนื่อง เพ่ือประชาสัมพันธแจงเตือนประชาชน ใหเตรียมรับสถานการณน้ํา พรอมกับใหติดตามการ
คาดการณสภาพอากาศที่อาจจะเกิดหยอมความกดอากาศตํ่าบริเวณมหาสมุทรแปซิฟกจากกรมอุตุนิยมวิทยา
อยางใกลชิดดวย สําหรับพื้นท่ีลุมตํ่าของลุมนํ้าเจาพระยาที่กรมชลประทานไดสงเสริมใหทําการเพาะปลูก
ไปกอนแลวและอยูระหวางเก็บเกี่ยวผลผลิต เพื่อใชเปนพ้ืนที่รองรับน้ําหลาก นั้น ไดมอบหมายใหโครงการ
ชลประทานในพื้นท่ีบูรณาการรวมกับจังหวัด ฝายความม่ันคงและหนวยงานท่ีเกี่ยวของ เขาไปดําเนินการ
ประชุมชี้แจงเกษตรกรในพื้นท่ีลุมต่ําตาง ๆ ใหชะลอการเพาะปลูกขาวตอเน่ือง โดยใหไปทําการเพาะปลูก
พรอ มกนั ในชวงตนฤดูแลง ป 2560/61 นอกจากนี้ ยังไดใ หท ุกโครงการฯเตรยี มความพรอมทางดานเคร่ืองจักร
เคร่ืองมอื รถแบคโฮ/รถขุด รถเทรลเลอร เครื่องสูบนํ้าเคล่ือนท่ี และเคร่ืองผลักดันน้ํา ในบริเวณพื้นท่ีเสี่ยง
ทจ่ี ะเกดิ นํา้ ทว มเปนประจํา เพ่ือใหสามารถนําไปชวยเหลือประชาชน เม่ือเกิดปญหานํ้าทวมไดอยางทันทวงที
จงึ ขอใหป ระชาชนในพื้นที่เสีย่ งภัยน้ําทว ม เฝาระวงั และตดิ ตามสถานการณนาํ้ ในพนื้ ท่ขี องตนอยางใกลชดิ ดว ย

ปริมาณน้ําไหลผานสถานีวัดนํ้า N.67 มีปริมาณมากอยางตอเน่ืองในเดือนตุลาคม จนถึง
สงู สดุ ( ลน ตล่งิ ) 1,520 ลบ.ม./วินาที ในวนั ที่ 16-17 ตลุ าคม 2560 ทําใหว นั ที่ 22 ตลุ าคม มีปริมาณน้ํา
ไหลผานสถานี C.2 ในอัตราสูงสุดของเดือนนี้ 3,054 ลบ.ม./วินาที ต่ํากวาตลิ่ง 0.98 เมตร ปริมาณน้ํา
จาํ นวนนี้จะไหลเขา สูเ ข่อื นเจา พระยาตอ ไป

เข่ือนเจาพระยาเร่ิมระบายน้ํามากกวา 2,000 ลบ.ม./วินาที ในวันที่ 9 ตุลาคม 2560
หลงั จากน้ันไดท ําการระบายนํ้าเพิม่ มากข้ึนเรื่อย ๆ จนกระทั่งถึง 2,697 ลบ.ม./วินาที ในวันท่ี 25 ตุลาคม
ระดบั น้าํ เหนือเขื่อน +17.48 ม. รทก. ระดบั นํ้าทายเขื่อน +16.03 ม. รทก.

วันที่ 25 ตุลาคม จากการคาดการณของกรมอุตุนิยมวิทยาและสถาบันสารสนเทศ
ทรัพยากรนํ้า (องคการมหาชน) ในชวง 2-3 วันน้ี พื้นท่ีภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปริมาณฝน
จะลดลง หลังจากนั้นฝนจะเร่มิ ลงสภู าคใตตอไป แตดวยสถานการณฝนในระยะ 3 วันที่ผานมามีปริมาณฝน
ตกมากบริเวณเหนือเขื่อนเจาพระยาแถบจังหวัดนครสวรรค สงผลใหปริมาณนํ้าเหนือเขื่อนเจาพระยาเพ่ิม
สูงขึ้น ซ่ึงเม่ือวานนี้ ( 23 ตุลาคม 2560 ) ไดมีการปรับเพ่ิมการระบายนํ้าผานเขื่อนเจาพระยาจากเดิม
2,600 เปน 2,700 ลูกบาศกเมตรตอวินาที โดยจะระบายตอเนื่องไปอีกไมเกิน 5 วัน จึงอาจจะสงผลให
พ้ืนที่ดานทายเข่ือนเจาพระยา บริเวณจังหวัดชัยนาท สิงหบุรี อางทอง พระนครศรีอยุธยา และปทุมธานี
มีปรมิ าณน้ําเพิม่ สงู ขึ้น 20-25 เซนติเมตร และหลังจากน้ันจะปรับลดการระบายน้ําเปนขั้นบันได เชื่อม่ันวา
การบริหารจัดการน้ําจะไมทําใหสถานการณน้ําเหนือสงผลกระทบตอพ้ืนที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลแต
อยา งใด ซงึ่ กรมชลประทานไดท าํ การบรหิ ารจดั การนํ้าทเ่ี ขอ่ื นเจา พระยาดงั น้ี

สงนํ้าเขาระบบสงนํ้าทุงฝงตะวันออก ปริมาณน้ําเขาคลองรวม 266 ลบ.ม./วินาที
คลองชัยนาท-ปาสัก ( ปตร.มโนรมย ) 210 ลบ.ม./วินาที คลองชัยนาท-อยุธยา 55 ลบ.ม./วินาที
คลองเลก็ อนื่ ๆ 1 ลบ.ม./วินาที

แมน ํ้าปาสกั เข่อื นพระรามหก 472 ลบ.ม./วนิ าที และรับนํา้ เขา คลองระพีพฒั น 224 ลบ.
ม./วินาที ผานคลองระพีพัฒนแยกตก ( ปตร.พระศรีศิลป ) 43 ลบ.ม./วินาที และคลองระพีพัฒนแยกใต
( ปตร.พระศรีเสาวภาค ) 85 ลบ.ม./วนิ าที

รับน้ําเขาระบบสงน้ําทุงฝงตะวันตก ปริมาณนํ้าเขาคลองรวม 501 ลบ.ม./วินาที
คลองมะขามเฒาอูทอง ( ปตร.มะขามเฒา-อูทอง ) 35 ลบ.ม./วินาที แมน้ําสุพรรณ ( ปตร.พลเทพ ) 200
ลบ.ม./วนิ าที แมนํ้านอย ( ปตร. บรมธาตุ ) 211 ลบ.ม./วนิ าที คลองเล็กอนื่ ๆ 55 ลบ.ม./วินาที

อาํ เภอบางไทร สถานี C.29A ปรมิ าณนํ้าไหลผา นเฉล่ยี 2,702 ลบ.ม./วนิ าที

141

142

บทที่ 6
สรุปและขอเสนอแนะ
6.1 สรุป
หลังจากการบริหารจัดการนํ้าในชวงฤดูนํ้าหลาก ป 2560 ภายใตมาตรการระยะเรงดวน
ของกรมชลประทานและตามนโยบายรัฐบาลท่ีกําหนดข้ึนเปนแนวทางสําหรับบริหารจัดการน้ําในระยะสั้น
ในกรณีที่มีฝนตกในพื้นท่ีลุมนํ้าเจาพระยาจํานวนมาก จนทําใหมีน้ําทาเกิดขึ้นเกินเกณฑการควบคุมปกติของ
อางเก็บนาํ้ เกนิ ความจุลํานํา้ บา ทว มที่อยูอ าศยั ริมแมน า้ํ เกิดเปน นา้ํ ทวมพ้นื ท่กี ารเกษตร เพื่อใหมีผลกระทบ
ตอ ชวี ติ และทรพั ยส ินของประชาชนใหนอยที่สุด สามารถสรปุ ผลการบริหารจัดการไดด งั น้ี
1) สํานกั งานชลประทานที่ 10 และสํานักงานชลประทานที่ 12 ปรับปรุงซอมแซมยกระดับ
แนวคันกั้นนํ้าใหสูงข้ึนกวาเดิม 0.70 - 1.00 เมตร ในทุงฝงตะวันออกตั้งแตดานใตของแมน้ําปาสักลัดเลาะ
เชือ่ มตอถงึ คนั ก้ันนา้ํ รมิ แมนํ้าเจาพระยาตอนลาง ดานตะวันตกแนวคลองพระยาบันลือลัดเลาะเชื่อมกับคันกั้น
นา้ํ ของแมน ้าํ เจา พระยาและแมน ํ้าทาจีนเสร็จเรียบรอย
2) การบรหิ ารจัดการน้ําในอางเกบ็ น้ํา สามารถควบคุมบริหารจัดการนํ้าในเข่ือนเข่ือนภูมิพล
เข่ือนสิริกิติ์ เขื่อนก่ิวลม เข่ือน ก่ิวคอหมา เข่ือนแควนอยบํารุงแดน และเข่ือนปาสักชลสิทธิ์ ใหอยูในเกณฑ
ควบคุม เพื่อใหมีพื้นที่เพียงพอรับนํ้าไหลลงเขื่อนไดโดยไมจําเปนตองระบายน้ําลงมามากในชวงที่ดานทาย
เขอื่ นมปี ญหาน้าํ ทวมรวมกบั การบรหิ ารน้าํ ทาดานทา ยอางเก็บนํ้า สามารถกักเก็บนํ้าไดจํานวนเพียงพอสําหรับ
การบรหิ ารจดั การนํา้ ในฤดูแลง
3) การบริหารจัดการน้ําทา สํานักงานชลประทานที่ 3 และ 4 ไดทําการปรับปรุงขุดลอก
คลองระบายนํ้าตาง ๆ ในลุมน้ํายมใหสามารถระบายน้ําไดดีย่ิงข้ึนโดยเฉพาะคลองผันนํ้ายม – นาน
คลองระบายน้ํา DR.15.8 และ DR.2.8 เพื่อใชเรงระบายน้ําออกจากพื้นที่ใหเร็วที่สุดเพื่อใหมีท่ีวางสําหรับ
รองรับน้ําในชวงนํ้าหลากใหมากที่สุดไมใหเกิดปญหาน้ําเออลนจากลําน้ํายมออมมาลงแมน้ํานานทายสถานี
วัดน้ํา N.67 เปนจํานวนมากเหมือน ป 2554 สามารถบริหารจัดการแมนํ้ายมไดประสบความสําเร็จโดยไม
ทว มเมอื งสุโขทัย
4) การนําแนวทางการจัดระบบการปลูกขาวใหมมาใช เพ่ือใหเกษตรกรสามารถปลูกขาว
ไดปละ 2 ครั้ง ในพ้ืนที่ลุมตํ่าเจาพระยาตอนบนเหนือจังหวัดนครสวรรค หลังจากนํ้าลดในชวงปลายเดือน
พฤศจิกายน ใหเกษตรกรปลูกขาวได 2 คร้ัง ในชวงเวลา 8 เดือน กรมชลประทานไดดําเนินโครงการ
บางระกําโมเดล 60 และโครงการพื้นที่ลุมต่ํารองรับนํ้าหลากจากการตัดยอดนํ้าเหนือเข่ือนเจาพระยา
ในพื้นที่ลุมต่ําลุมน้ําเจาพระยาตอนลาง 12 ทุง คือ ทุงเชียงราก ทุงฝงซายคลองชัยนาท-ปาสัก ทุงทาวุง
ทงุ บางกมุ ทงุ บางกุง ทงุ ปา โมก ทุงผกั ไห ทงุ โพธพ์ิ ระยา ทุงเจาเจด็ ทงุ บางบาลบานแพน ทุงพระยาบันลือ
และทุงรังสิตใตที่ใชเปนทางระบายนํ้าผานลงสูทะเล ประสบความสําเร็จในการดําเนินโครงการพ้ืนที่ลุมต่ํา
รองรับนํ้าเปนอยางดี เกษตรกรสามารถเก็บเก่ียวผลผลิตไดทันกอนนํ้าหลาก ในทุงบางระกํา และใชพ้ืนที่
ท่ีเก็บเก่ียวแลวรองรับนํ้าไวใชประโยชนตาง ๆ ได รวมถึงพ้ืนท่ีลุมต่ํา 12 ทุงลุมนํ้าเจาพระยาตอนลาง
ถงึ แมจะยงั ไมไ ดใ ชใ นการตดั ยอดนํ้าหลากตามวัตถุประสงคแตก็ชวยชะลอลดผลกระทบท่ีจะเกิดข้ึนไดสวนหน่ึง
และอีกท้ังยงั สามารถเก็บนํ้าไวส ําหรับการเตรียมแปลงฤดูแลงได

143

5) การปฏิรูปองคกร รัฐบาลจัดต้ังสํานักงานทรัพยากรน้ําแหงชาติขึ้นใน ป 2560
เปนองคก รทีท่ าํ หนา ที่บูรณาการหนวยงานตาง ๆ 35 หนวยงาน ที่มีหนาท่ีเกี่ยวของกับการบริหารจัดการนํ้า
ใหสามารถแกไขปญหานํ้าไดอยางเปนระบบ ไมซํ้าซอน พรอมท้ังจัดทําแผนแมบทยุทธศาสตรน้ํา 20 ปขึ้น
เพ่อื ขบั เคลอ่ื นการแกปญ หาน้าํ รวมถงึ การแกไขปญ หาอทุ กภัย

6) การปฏิรูปกฎหมาย มีการออกพระราชบัญญัติทรัพยากรนํ้า ป พ.ศ. 2561 ข้ึนใชเปน
กฎหมายแมบ ทนํ้า เพอ่ื ใหท ุกหนวยงานใชในการปฏบิ ตั งิ านภายใตก ารควบคุมของ กนช.

จากผลการบริหารจัดการนํ้าตามแนวทางท่ีกําหนด ในป 2560 สามารถลดความสูญเสียจาก
การถูกนํ้าทวมพน้ื ทจี่ ังหวัดสุโขทัยไวไ ดถึง 2 คร้ัง และสามารถบรหิ ารนาํ้ ในพ้ืนท่ีเคยถูกน้ําทวมดานเหนือเขื่อน
เจาพระยาและพ้ืนที่เคยถูกน้ําทวมบริเวณทายเขื่อนเจาพระยา มีจํานวนพ้ืนที่ถูกน้ําทวมนอยลง
และความรนุ แรงของผลกระทบทีเ่ กดิ จากน้าํ ทวมมขี นาดนอ ยลง

ท้ังนี้ปริมาณน้ํารวมท่ีไหลผานจังหวัดนครสวรรคและจังหวัดอุทัยธานี เขาสูเขื่อนเจาพระยา
จังหวดั ชัยนาท มีปรมิ าณนํา้ ไมมากเทา กบั จาํ นวนทีไ่ ดคาดการณไ วของ ป 2554 แตไดดําเนินการตามแนวทาง
ท่ีกําหนดครบทุกแนวทาง อยางไรก็ตามหากปริมาณน้ํามีขนาดเทากับ ป 2554 คาดวาผลกระทบที่เกิดจาก
น้าํ ทวมจะนอยกวา ป 2554 ซึ่งมผี ลการบริหารจดั การนา้ํ ใน ป 2560 ทส่ี ําคญั ดังนี้

1 ) มีการตดั ยอดนา้ํ เขา ทงุ บางระกํา และ 12 ทงุ ลุม นํา้ เจาพระยาตอนลา ง
2 ) มีการทยอยระบายนํ้าทายเขื่อนเจาพระยา ทีละนอยจนกระทั่งสูงสุด 2,697 ลูกบาศก
เมตรตอ วนิ าที ในวนั ที่ 25 ตุลาคม 2560 ดวยการบรหิ ารจดั การนํ้าและหนว งนา้ํ ไวเหนือเข่ือนเจา พระยา
3 ) ตั้งศูนยป ฏบิ ัติการนํา้ อจั ฉริยะทก่ี รมชลประทาน
4 ) นาํ ขอมูลกรมอุตนุ ยิ มวิทยามาคาดการณนํ้าในอา งเก็บนาํ้ และคาดการณนํ้าทา ลว งหนา
5 ) มีการเตรียมการดานตา ง ๆ และบริหารจดั การน้ําดวย Rule Curve อยา งเขม งวด
6.2 ขอ เสนอแนะ
ถึงแมวาสถานการณนํ้าใน ป 2560 จะมีแนวโนมไปในทิศทางเดียวกันกับ ป 2554
แตขนาดของปริมาณนํ้าทาท่ีเกิดขึ้นมีจํานวนนอยกวา อีกท้ังชวงเวลาการเกิดน้ําหลากก็แตกตางกัน
ไมไ ดเกดิ ขึน้ พรอมกันทุกพื้นที่ลุมนํ้า ไมมีปริมาณนํ้าหลากเสริมปริมาณกันจํานวนมาก ที่ทําใหปริมาณนํ้าไหล
เขาสูเขื่อนเจาพระยาจํานวนมากเกินกวาระบบชลประทานหรือทางนํ้าธรรมชาติท่ีมีอยูจะรองรับได สามารถ
บริหารจัดการได แตยังไมมีความมั่นใจไดวาเม่ือการบริหารจัดการน้ําดีแลวถาเกิดขอผิดพลาดที่คาดไมถึง
เกิดข้ึน ทําใหมีปริมาณนํ้าขนาดเทากับหรือใกลเคียง ป 2554 ไหลเขาสูเขื่อนเจาพระยา จะสามารถทําการ
บริหารจัดการตามแผนท่ีวางไวไดหรือไมเพียงใด ดังนั้นจึงขอเสนอแนะมาตรการบริหารจัดการน้ําระยะส้ัน
เพ่ิมเติมในระหวางที่มาตรการระยะยาวยงั ไมส ามารถดําเนินการได ดงั นี้
ดา นการปอ งกัน
1 ) การเตรียมความพรอ มประชาชน/ชุมชน/พ้นื ทใี่ หพ รอ มรับมอื กับอุทกภยั
2 ) จัดทําแผนการบริหารจัดการทรัพยากรนํ้าในเขตลุมน้ํา รวมทั้งผลักดันใหมีการจัดทํา
แผนเตรียมความพรอมรองรับภัยพิบัติ ( Business Continuity Plan : BCP ) ในพ้ืนท่ีเฉพาะ เชน นิคม/
เขต/สวนอตุ สาหกรรม หรอื เขตธรุ กจิ สาํ คัญ ๆ พรอมทัง้ แผนอพยพ รวมท้ังใหม กี ารฝกซอมอยางสมํา่ เสมอ
3 ) พัฒนาและฟนฟูแหลงนํ้าในพ้ืนที่ เพื่อใหมีแหลงนํ้าสําหรับชุมชนในการทําการเกษตร
เปนตน ทุนสาํ หรบั การขยายเขตระบบประปาและความจาํ เปน พ้ืนฐาน
4 ) การควบคมุ การบกุ รุกทางนํ้า