วิทยาศาสตร์โลก และอวกาศ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ใบงาน ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... 6
สารบัญ หน่วยที่ 1 โลกในเอกภพ หน่วยที่ 2 กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก หน่วยที่ 3 ลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศ บทที่ 1 เอกภพ บทที่ 2 ดาวฤกษ์ บทที่ 3 ระบบสุริยะ บทที่ 4 เทคโนโลยีอวกาศ บทที่ 5 โครงสร้างโลก บทที่ 6 ธรณีแปรสัณฐาน บทที่ 7 ธรณีพิบัติภัย บทที่ 8 การเกิดลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศ บทที่ 9 การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ บทที่ 10 ข้อมูลสารสนเทศทางอุตุนิยมวิทยากับ การใช้ประโยชน์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... หน่วยที่ 1 โลกในเอกภพ 6
สารบัญ หน่วยที่ 1 โลกในเอกภพ บทที่ 1 เอกภพ บทที่ 2 ดาวฤกษ์ บทที่ 3 ระบบสุริยะ บทที่ 4 เทคโนโลยีอวกาศ แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 2 แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 4 แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 3 แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 1 สรุปบทที่ 1 สรุปบทที่ 4 สรุปบทที่ 3 สรุปบทที่ 2
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... บทที่ 1 เอกภพ 6
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ ใบงาน เรื่อง ความรู้เอกภพเบื้องต้น ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ข้อความ ถูก ผิด 1. นิวเคลียสของอะตอมประกอบด้วยอนุภาคโปรตอน นิวตรอน และอิเล็กตรอน 2. พลังงานและสสารสามารถเปลี่ยนรูปกลับไป - มาได้ 3. เอกภพประกอบด้วย กาแล็กซีจ านวนมาก 4. เคลวินเป็นหน่วยวัดอุณหภูมิมีค่าเท่ากับองศาเซลเซียส 5. สเปกตรัมคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าประกอบด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าทุกชนิดยกเว้นแสง 6. ไฮโดรเจนเป็นธาตุที่มีมากที่สุดในเอกภพ 7. ไมโครเวฟเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นน้อยกว่าแสง 8. สเปกตรัมของแสงสีแดงมีพลังงานสูงกว่าแสงสีน าเงิน 9. ดาวฤกษ์ที่มีมวลมากจะมีค่าความส่องสว่างมากกว่าดาวฤกษ์ที่มีมวลน้อยที่ระยะทางเท่ากัน 10. สีของดาวฤกษ์จะเปลี่ยนแปลงไปตามอุณหภูมิผิวของดาวฤกษ์ 11. เมื่อดาวฤกษ์มีการยุบตัวอย่างรวดเร็ว อุณหภูมิภายในของดาวฤกษ์จะลดลง 12. ดาวฤกษ์แต่ละดวงในกลุ่มดาวเดียวกันอยู่ห่างจากโลกด้วยระยะทางเท่ากัน 13. เมื่อระยะห่างระหว่างวัตถุเพิ่มมากขึ น แรงโน้มถ่วงจะมีค่าเพิ่มมากขึ น 14. ดาวหางไม่จัดเป็นสมาชิกของระบบสุริยะ 15. แสงเหนือใต้จะพบเห็นได้บ่อยบริเวณขั วโลก 16. คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าแต่ละชนิดเคลื่อนที่ในอวกาศด้วยความเร็วไม่เท่ากัน 17. คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวคลื่นสั นจะมีความถี่ต่ า 18. แรงโน้มถ่วงของโลกที่กระท าต่อวัตถุขึ นอยู่กับมวลและระยะห่างของวัตถุนั นถึงจุดศูนย์กลางของโลก 19. ดาวเทียมที่โคจรในระดับสูงมีความเร็วมากกว่าดาวเทียมที่โคจรในระดับต่ า 20. ภาพที่มองเห็นจากกล้องโทรทรรศน์ชนิดสะท้อนแสงและชนิดหักเหแสงเป็นภาพชนิดเดียวกัน ตรวจสอบความรู้เอกภพเบื องต้น ค าชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาข้อความต่อไปนี แล้วท าเครื่องหมาย √ ช่องข้อความที่ถูก หรือท าเครื่องหมาย X ช่องข้อความที่ผิด จุดประสงค์การเรียนรู้
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ ใบงาน เรื่อง การก าเนิดและวิวัฒนาการของเอกภพ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1 ให้นักเรียนวาดภาพเอกภพในจินตนาการของนักเรียน พร้อมระบายสีให้สวยงาม 2. เอกภพ (Universe) คืออะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. เอกภพเกิดจากทฤษฎีใดในปัจจุบันที่ได้รับการยอมรับ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. ตามทฤษฎีบิกแบงขนาดของเอกภพมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 5. ทฤษฎีบิกแบง กล่าวว่าอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. อนุภาคมูลฐานมีกี่ชนิด อะไรบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. วิเคราะห์และอธิบายก า เนิดและการเปลี่ยนแปลงพลังงาน สสาร ขนาด อุณหภูมิของเอกภพหลัง เกิดบิกแบงใน ช่วงเวลาต่าง ๆ ตามวิวัฒนาการของเอกภพ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้องครบถ้วน จุดประสงค์การเรียนรู้ หน้า 1
7. ให้นักเรียนสังเกตภาพที่ก าหนดให้แล้วตอบค าถามให้ถูกต้อง เวลาหลังบิกแบง อุณหภูมิลดลงเหลือ (K) เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น 10-43 วินาที 1032 มีพลังงานเกิดขึ้น 10-32 วินาที 1027 พลังงานเปลี่ยนเป็นสสารเกิดอนุภาค คือ ควาร์ก อิเล็กตรอน นิวทริโน และปฏิอนุภาค เมื่ออนุภาครวม กับปฏิอนุภาคกลายเป็น พลังงานในรูปของโฟตอน 10-6 วินาที 1013 ควาร์ก รวมตัวเป็น โปรตอน (นิวเคลียส ไฮโดรเจน) และ นิวตรอน 3 นาที 109 โ ป ร ต อ น แ ล ะ นิ ว ต ร อ น ร ว ม ตั ว เ ป็ น นิวเคลียสฮีเลียม 300,000 ปี 5,000 นิวเคลียสของไฮโดรเจน และนิวเคลียส ของฮีเลียม ดึง อิเล็กตรอนเข้ามาในวงโคจร เป็นอะตอมของไฮโดรเจน และฮีเลียม เอกภพ โปร่งแสงและขยายตัวอย่างรวดเร็ว 1,000 ล้านปี 102 อะตอมของไฮโดรเจนและอะตอมฮีเลียม รวมกันด้วยแรง โน้มถ่วงเกิดเป็น เนบิวลา ดาวฤกษ์ และกาแล็กซี 13,800 ล้านปี 2.73 เอกภพในปัจจุบัน ที่มา : หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ สสวท. หน้า 2
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ ใบงาน เรื่อง หลักฐานที่สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. หลักฐานส าคัญที่สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง มีอะไรบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. เอกภพไม่ได้มีสภาพหยุดนิ่ง แต่ก าลังขยายตัวอยู่ในปัจจุบัน บุคคลใดเป็นคนค้นพบ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. นักวิทยาศาสตร์ทราบได้อย่างไรว่าเอกภพกาลังขยายตัว ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างระยะทางของกาแล็กซีกับความเร็วในการถอยห่าง ด้วยสมการใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. การประมาณอายุของเอกภพไดจากสมการใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. นักเอกภพวิทยาได้ประมาณรัศมี (Runiverse) ของเอกภพในปัจจุบันได้จากความสัมพันธ์ใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7. นักดาราศาสตร์ได้ค้นนพบกาแลกซี่ใหม่แห่งหนึ่ง และจากสเปกตรัมของกาแลกซี่นั้นพบว่ากาแล็กซี่ดังกล่าวมีความเร็วถอยห่าง จากเราเท่ากับ 4,500 km.s-1 Mpc -1 กาแลกซี่นี่อยู่ห่างจากโลกเป็นระยะทาง(d) เท่าใด(ตอบเป็นหน่วยเมกะพาร์เซก) วิธีท า……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ตอบ................................................................................................................................................................................................... 1. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความเร็วกับระยะทางของกาแล็กซี เพื่อสนับสนุนทฤษฎีบิกแบง 2. อธิบายการค้นพบไมโครเวฟพื้นหลังจากอวกาศเพื่อใช้สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมค าหรือข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง หน้า 1
8. นักเอกภพวิทยาได้ค านวณโดยใช้ค่าละเอียดของค่าคงตัวของฮับเบิล(H0 ) พบว่าเอกภพมีอายุ 15,000 ล้านปี เราสามารถ ค านวณหาขนาดของเอกภพได้จาการประมาณรัศมีเอกภพ(Runiverse) เมื่อ C คือ อัตราเร็วของแสง จงหารัศมีของเอกภพในหน่วยปี แสง(ly) วิธีท า……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ตอบ..................................................................................................................................................................................................... 9. นอกจากการขยายตัวของเอกภพแล้วยังมีหลักฐานอื่นที่ใช้ในการสนับสนุนทฤษฎีบิกแบงหรือไม่ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 10. ผู้ค้นพบอุณหภูมิพื้นหลังของเอกภพคือใคร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 11. หลังการเกิดบิกแบง 300,000 ปีเอกภพแผ่รังสีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงคลื่นใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 10. การที่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในเอกภพได้เปลี่ยนจากช่วงคลื่นแสงมาเป็นช่วงคลื่นไมโครเวฟอธิบายได้ว่าอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 15.ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ตรวจพบการแผ่รังสีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงคลื่นใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 16. การที่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในเอกภพได้เปลี่ยนจากช่วงคลื่นแสงมาเป็นช่วงคลื่นไมโครเวฟอธิบายได้ว่าอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 17. ไมโครเวฟพื้นหลังจากอวกาศจึงถูกน ามาใช้สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง เพราะเหตุใด ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… หน้า 2
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ ใบงาน เรื่อง กาแล็กซีและรูปแบบกาแล็กซี ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. กาแล็กซีคืออะไร ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. กาแล็กซีมีกี่รูปแบบ อะไรบ้าง ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 3. กาแล็กซีที่เราอาศัยอยู่นี้ชื่อว่าอะไรและมีรูปแบบใด ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. นักเรียนจงวาดแผนภาพของฮับเบิลเป็นการจัดหมาดหมู่ของกาแล็กซีจากลักษณะของรูปร่างที่ปรากฏ 1. อธิบายองค์ประกอบและโครงสร้างของกาแล็กซีทางช้างเผือก 2. ระบุต าแหน่งของระบบสุริยะพร้อมอธิบายเชื่อมโยงกับการสังเกตเห็นทางช้างเผือกของคนบนโลก ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมค าหรือข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง จุดประสงค์การเรียนรู้ หน้า 1
4. ให้นักเรียนวาดรูปกาแล็กซีแต่ละประเภทหรือน าภาพมาติด พร้อมยกตัวอย่างและอธิบายกาแล็กซีที่อยู่ในรูปแบบดังกล่าว กาแล็กซีอสัณฐาน เช่น ……………………………………………………. กาแล็กซีรูปกังหันแบบธรรมดา เช่น ……………………………………………………. กาแล็กซีรูปวงกลมรี เช่น ……………………………………………………. กาแล็กซีรูปกังหันมีคาน เช่น ……………………………………………………. ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………… หน้า 2
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ ใบงาน เรื่อง กาแล็กซีทางช้างเผือก ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ให้นักเรียนสังเกตภาพที่ก าหนดให้แล้วตอบค าถามให้ถูกต้อง จงตอบค าถามต่อไปนี้ 1. กาแล็กซีทางช้างเผือก เป็นกาแล็กซีรูปแบบใด ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. นักเรียนคิดว่ากาแล็กซีเกิดจากธาตุใดเป็นองค์ประกอบหลัก ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. นักวิทยาศาสตร์ทราบได้อย่างไรว่ากาแล็กซีทางช้างเผือกมีรูปร่างเป็นกังหันมีคาน ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. เพราะเหตุใดเราไม่สามารถเห็นกาแล็กซีทางช้างเผือกทั้งหมด ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. กาแล็กซีเพื่อนบ้านของเรา ได้แก่ ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1. อธิบายองค์ประกอบและโครงสร้างของกาแล็กซีทางช้างเผือก 2. ระบุต าแหน่งของระบบสุริยะพร้อมอธิบายเชื่อมโยงกับการสังเกตเห็นทางช้างเผือกของคนบนโลก จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมค าหรือข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ที่มา : NASA/JPL-Caltech
สรุปเรื่อง เอกภพและกาแล็กซี เมื่อมองจากโลก จะสังเกตเห็นแถบฝ้าสีขาวจาง ๆ ซึ่งคือบริเวณในแนวระนาบของกาแล็กซีทาง ช้างเผือก เรียกว่า ทางช้างเผือก ทฤษฎีบิกแบง กล่าวว่าเอกภพก าเนิดจากจุดที่มีขนาดเล็ก มวลมากท าให้มีความหนาแน่นมาก และอุณหภูมิสูงมาก เมื่อเกิดการขยายตัวเอกภพจะมีอุณหภูมิลดลง มีสสารเกิดขึ้นในรูปอนุภาค และปฏิอนุภาคชนิดต่าง ๆ หลักฐานส าคัญที่สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง คือ การขยายตัวของเอกภพ และการค้นพบ ไมโครเวฟพื้นหลังจากอวกาศ กาแล็กซีประกอบด้วย ดาวฤกษ์จ านวนมาก เนบิวลา และสสารระหว่างดาวซึ่งรวมกันเป็น ระบบด้วยแรงโน้มถ่วง ระบบสุริยะ อยู่ในบริเวณแขนของกาแล็กซีทางช้างเผือกซึ่งเป็นกาแล็กซีชนิดกังหันมีคาน มี โครงสร้างแบ่งเป็น 3 ส่วน คือ นิวเคลียส จาน และฮาโล ซึ่งมีดาวฤกษ์จ านวนมากอยู่บริเวณ นิวเคลียสและจาน เอกภพ ก าเนิดและวิวัฒนาการจากบริเวณที่มีขนาดเล็ก มวลมากท าให้มีความหนาแน่นมากและอุณหภูมิสูงมาก มีการเปลี่ยนพลังงานเป็นสสาร เมื่อเวลาผ่านไปเอกภพมีขนาดใหญ่ขึ้น พร้อมกับอุณหภูมิที่ลดลง เกิดเป็น กาแล็กซี เนบิวลา และดาวฤกษ์ทฤษฎีก าเนิดเอกภพที่ได้รับการยอมรับกันในปัจจุบัน คือ ทฤษฎีบิกแบง
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. น ำค ำหรือข้อควำมที่ก ำหนด มำเติมในช่องว่ำงให้สอดคล้องกับกระบวนกำรที่เกิดขึ้นระหว่ำงวิวัฒนำกำรของเอกภพ และ เรียงล ำดับกระบวนกำรดังกล่ำวตำมล ำดับวิวัฒนำกำรของเอกภพ ก. อะตอมของไฮโดรเจนและฮีเลียม ข. นิวเคลียสของฮีเลียม ค. โปรตอนและนิวตรอน ง. พลังงาน จ. กาแล็กซีรุ่นแรก 1.1. ……………………………………………………. เกิดจำกโปรตอนและนิวตรอนรวมตัวกัน 1.2. ……………………………………………………. เกิดจำกอนุภำคและปฏิอนุภำครวมตัวกัน 1.3. ……………………………………………………. เกิดจำกควำร์กบำงชนิดรวมตัวกัน 1.4. ……………………………………………………. เกิดจำกธำตุไฮโดรเจนและฮีเลียมรวมกัน 1.5. ……………………………………………………. เกิดจำกนิวเคลียสของไฮโดรเจนและฮีเลียมรวมกัน 1.6 สำมำรถจัดล ำดับกระบวนกำรตำมวิวัฒนำกำรของเอกภพ ได้ดังนี้……………………………………………………. 2. ให้นักเรียนพิจารณาข้อความต่อไปนี้ แล้วท าเครื่องหมาย √ หน้าข้อความที่ถูก และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด เครื่องหมำย ข้อควำม 1. กำแล็กซีก ำเนิดมำพร้อมกับเอกภพ 2. อุณหภูมิของเอกภพจะลดลง หลังจำกก ำเนิดของเอกภพ 3. ในช่วง 10 -32 วินำทีหลังบิกแบง เอกภพมีแต่อะตอมของไฮโดรเจนและฮีเลียม 4. ไมโครเวฟพื้นหลังเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ำที่หลงเหลืออยู่จำกกำรก ำเนิดเอกภพ 5. อุณหภูมิของไมโครเวฟพื้นหลังจำกอวกำศที่พบในปัจจุบันสอดคล้องกับอุณหภูมิของเอกภพในช่วง 300,000 ปี ซึ่งเป็นไปตำมทฤษฎีบิกแบง 6. ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงควำมเร็วในกำรเคลื่อนที่ของกำแล็กซีออกจำกผู้สังเกตกับระยะทำงของกำแล็กซี กับผู้สังเกต เป็นหลักฐำนหนึ่งที่สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง 7. ปัจจุบันเอกภพมีอุณหภูมิเฉลี่ยประมำณ 2.73 เคลวิน 8. กำแล็กซีรุ่นแรกเกิดจำกกำรรวมตัวกันของธำตุไฮโดรเจนและฮีเลียมที่เกิดจำกบิกแบง 9. ระบบสุริยะอยู่ที่บริเวณใจกลำงกำแล็กซีทำงช้ำงเผือก 10. มนุษย์สำมำรถสังเกตเห็นกำแล็กซีทำงช้ำงเผือกจำกโลกได้ด้วยตำเปล่ำ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมค ำหรือข้อควำมลงในช่องว่ำงให้ถูกต้อง หน้ำ 1
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เอกภพ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 3. น ำค ำที่ก ำหนดระบุลงในแผนภำพ เพื่ออธิบำยโครงสร้ำงกำแล็กซีทำงช้ำงเผือกและน ำมำเติมในช่องว่ำงให้สอดคล้องกับ ค ำอธิบำย 4. อุณหภูมิของเอกภพในอดีตแตกต่ำงจำกอุณหภูมิเอกภพในปัจจุบันอย่ำงไร เพรำะเหตุใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. ไมโครเวฟพื้นหลังจำกอวกำศเหมือนหรือต่ำงจำกไมโครเวฟที่นักเรียนรู้จักอย่ำงไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. จำกกำรที่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ำในเอกภพได้เปลี่ยนจำกช่วงคลื่นแสงมำเป็นช่วงคลื่นไมโครเวฟอธิบำยได้ว่ำอย่ำงไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7. นักวิทยำศำสตร์ทรำบได้อย่ำงไรว่ำเอกภพกำลังขยำยตัว ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8. ถ้ำหำกในอนำคตกำแล็กซีทำงช้ำงเผือกและกำแล็กซีแอนดรอเมดำเคลื่อนที่ชนกัน นักเรียนคิดว่ำจะส่งผลกระทบต่อโลกของเรำ หรือไม่ อย่ำงไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ระบบสุริยะ ฮำโล จำน นิวเคลียส ดำวฤกษ์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมค ำหรือข้อควำมลงในช่องว่ำงให้ถูกต้อง หน้ำ 2
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... บทที่ 2 ดาวฤกษ์
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ดาวฤกษ์ ใบงาน เรื่อง ดาวฤกษ์และสมบัติดาวฤกษ์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. ดาวฤกษ์ คืออะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2. ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้โลกมากที่สุด คือดาวดวงใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3. ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นบนดาวฤกษ์ เรียกว่า ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 4. ปฏิกิริยาเทอร์โมนิวเคลียร์ฟิวชั่น เกิดขึ้นจาก ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 5. คุณสมบัติของดาวฤกษ์ ได้แก่ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 1. ระบุปัจจัยและอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างและก าลังส่องสว่างที่ส่งผลต่อความส่องสว่างของดาวฤกษ์ 2. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรปรากฏของดาวฤกษ์ 3. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสี อุณหภูมิผิว และสเปกตรัมของดาวฤกษ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้องครบถ้วน จุดประสงค์การเรียนรู้ ความส่องสว่าง คือ ......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................ อันดับความสว่างของดาวฤกษ์แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ................................................................................................ สเปกตรัมของดาวฤกษ์ คือ ....................................... .......................................................................... .................................................................................. .................................................................................. .................................................................................. นักดาราศาสตร์แบ่งสเปกตรัมของดาวฤกษ์ออกเป็น 7 ประเภท ได้แก่ ...................................................... สีและอุณหภูมิผิวดาวฤกษ์ ดาวฤกษ์ สีน้ าเงิน มีอุณหภูมิ ............................. ดาวฤกษ์ สีขาว น้ าเงิน มีอุณหภูมิ ............................. ดาวฤกษ์ สีขาว มีอุณหภูมิ ............................ ดาวฤกษ์ สีเหลือง ขาว มีอุณหภูมิ ............................. ดาวฤกษ์ สีเหลือง มีอุณหภูมิ ............................ ดาวฤกษ์ สีส้ม มีอุณหภูมิ ............................. ดาวฤกษ์ สีส้ม แดง มีอุณหภูมิ .............................
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ดาวฤกษ์ ใบงาน เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรของดาวฤกษ์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. โชติมาตรปรากฏ คืออะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2. โชติมาตรสัมบูรณ์ คืออะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 3. อธิบายความสัมพันธ์ของโชติมาตรปรากฏและโชติมาตรสัมบูรณ์ คืออะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4. จงเติมโชติมาตรปรากฎของดาวให้ถุกต้อง ตัวอย่างดาว โชติมาตรปรากฏ โชติมาตรสัมบูรณ์ ดวงอาทิตย์ ดาวซิริอัส ดาวเวกา ดาวพอลลักซ์ ดาวดวงแก้ว ดาวหัวใจสิงห์ ดาวรวงข้าว ดาวคาโนปัส ดาวเบเทลจุส ดาวไรเจล 1. ระบุปัจจัยและอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างและก าลังส่องสว่างที่ส่งผลต่อความส่องสว่างของดาวฤกษ์ 2. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรปรากฏของดาวฤกษ์ 3. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสี อุณหภูมิผิว และสเปกตรัมของดาวฤกษ จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนศึกษาข้อมูลเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรของดาวฤกษ์แล้วเติมค าตอบให้ถูกต้อง หน้า 1
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ดาวฤกษ์ ใบงาน เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรของดาวฤกษ์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 5. จากข้อมูลในตารางในข้อ 4 เมื่อมองจากโลกเราจะเห็นดาวฤกษ์ดวงใดสว่างที่สุด (ยกเว้นดวงอาทิตย์) เพราะเหตุใด ตอบ..................................................................................................................................................................................................... 6. จากตาราง ดาวฤกษ์ โชติมาตรปรากฎ A 0.18 B -1.44 ดาวฤกษ์ B มีความปรากฏสว่างกี่เท่าของดาวฤกษ์ A ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ 7. ดาวหัวใจสิงห์ อยู่ห่างจากโลก 25 พาร์เซก มีโชติมาตรปรากฎ 1.36 จะมีโชติมาตรสัมบูรณ์เท่าใด วิธีท า……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………... ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ตอบ....…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8. โชติมาตรปรากฏสามารถน ามาเปรียบเทียบค่าก าลังส่องสว่างที่แท้จริงของดาวฤกษ์ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด ตอบ..................................................................................................................................................................................................... 9. โชติมาตรปรากฏและค่าโชติมาตรสัมบูรณ์ของดาวมีความแตกต่างกันอย่างไร ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1. ระบุปัจจัยและอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างและก าลังส่องสว่างที่ส่งผลต่อความส่องสว่างของดาวฤกษ์ 2. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรปรากฏของดาวฤกษ์ 3. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสี อุณหภูมิผิว และสเปกตรัมของดาวฤกษ จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนศึกษาข้อมูลเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรของดาวฤกษ์แล้วเติมค าตอบให้ถูกต้อง หน้า 2
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ดาวฤกษ์ ใบงาน เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสี อุณหภูมิผิวและสเปกตรัมของดาวฤกษ์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ชนิดของสเปกตรัม สีของดาวฤกษ์ อุณหภูมิผิว (เคลวิน) ตัวอย่าง O B A F G K M 1. ดาว ก มีสเปกตรัม O และดาว ข มีสเปกตรัม M ดาวทั้งสองจะมีสมบัติใดแตกต่างกันบ้าง และ แตกต่างกันอย่างไร ตอบ.................................................................................................................................................................................................... …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2. นักเรียนคิดว่าในอนาคตสีหรืออุณหภูมิของดวงอาทิตย์จะเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ อย่างไร ตอบ.................................................................................................................................................................................................... 3. ดาวฤกษ์ดวงใดมีอายุมากที่สุด มีสีใดและมีสเปกตรัมชนิดใด ตอบ.................................................................................................................................................................................................... 4. ดาวฤกษ์ดวงใดมีอายุน้อยที่สุด มีสีใดและมีสเปกตรัมชนิดใด ตอบ.................................................................................................................................................................................................... 1. ระบุปัจจัยและอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างและก าลังส่องสว่างที่ส่งผลต่อความส่องสว่างของดาวฤกษ์ 2. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความส่องสว่างกับโชติมาตรปรากฏของดาวฤกษ์ 3. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสี อุณหภูมิผิว และสเปกตรัมของดาวฤกษ ค าชี้แจง ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสี อุณหภูมิผิวและสเปกตรัมของดาวฤกษ์ แล้วตอบค าถามต่อไปนี้ จุดประสงค์การเรียนรู้
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ดาวฤกษ์ ใบงาน เรื่อง ก าเนิดดาวฤกษ์และวิวัฒนาการ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. สืบค้นข้อมูลและอธิบายกระบวนการเกิดดาวฤกษ์ โดยแสดงการเปลี่ยนแปลงความดัน อุณหภูมิขนาด จากดาวฤกษ์ก่อนเกิด จนเป็นดาวฤกษ์ 2. สืบค้นข้อมูล อธิบาย ล าดับวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ที่สัมพันธ์กับมวลตั้งต้น จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง วัตถุขนาดใหญ่ที่ก่อตัวขึ้นจากการรวมกลุ่มกันของแก๊ส ในเมฆโมเลกุลขนาดยักษ์ซึ่งอยู่ในสสารระหว่างดาว สภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อแรงกดจากความโน้มถ่วงมีค่าเท่ากับ แรงดันต้านที่เกิดจากความดันในทิศทางตรงกันข้าม ดาวฤกษ์มวลน้อยหรือมวลปานกลางขนาดยักษ์ที่ส่อง สว่างมาก ดาวขนาดเล็กที่ส่วนใหญ่ประกอบไปด้วยอิเล็กตรอนที่ เป็นสสารเสื่อม ส่วนที่เคยเป็นแก๊สและฝุ่นผงชั้นผิวนอกของดาวฤกษ์ที่มี มวลน้อย ดาวฤกษ์ชนิดหนึ่งที่มีรัศมีและความส่องสว่างมากกว่า ดาวฤกษ์ในแถบล าดับหลัก ซากที่สิ้นสลายของดาวฤกษ์ที่ถึงอายุขัยแล้ว อัดตัวด้วย แรงดึงดูดสูง การระเบิดของดาวฤกษ์มวลมากเมื่อสิ้นอายุขัยแล้ว ซากที่เหลือจากยุบตัวของการระเบิดแบบซูเปอร์โนวา กลุ่มฝุ่นและก๊าซในอวกาศที่ก่อให้เกิดระบบสุริยะ ดาวฤกษ์ก่อนเกิด สมดุลอุทกสถิต ดาวยักษ์แดง ดาวแคระขาว เนบิวลาดาวเคราะห์ ดาวยักษ์ใหญ่ หลุมด า ซุปเปอร์โนวา ดาวนิวตรอน เนบิวลาสุริยะ หน้า 1
1. ให้นักเรียนเขียนวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ โดยแสดงเป็นแผนภาพให้เข้าใจ 2. ดาวฤกษ์ที่มีมวลน้อย และดาวฤกษ์ที่มีมวลมากมีวิวัฒนาการเหมือนกัน หรือแตกต่างกัน อย่างไร ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ 3. ในแต่ละช่วงวิวัฒนาการ สมบัติของดาวฤกษ์มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ อย่างไร ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ 4. วิวัฒนาการของดาวฤกษ์ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ หน้า 2
สรุปเรื่อง ดาวฤกษ์ ดาวฤกษ์ แต่ละดวงมีสมบัติที่แตกต่างกัน เช่น ความส่องสว่าง อุณหภูมิผิว สี สเปกตรัม ความส่องสว่างของดาวฤกษ์ เป็นพลังงานของดาวฤกษ์ที่แผ่มาถึงยังผู้สังเกต ซึ่งสัมพันธ์กับ ก าลังส่องสว่างของดาวและระยะห่างจากผู้สังเกต โดยเปรียบเทียบความส่องสว่างเป็นโชติมาตร อุณหภูมิผิวของดาวฤกษ์ส่งผลต่อสีและสเปกตรัมของดาวฤกษ์ ดาวฤกษ์ก าเนิดจากการยุบตัวของสสารในเนบิวลาด้วยแรงโน้มถ่วงเกิดเป็นดาวฤกษ์ก่อนเกิด เมื่อบริเวณแก่นของดาวฤกษ์ก่อนเกิดมีอุณหภูมิสูงมากเพียงพอจะท าให้เกิดปฏิกิริยาเทอร์มอ นิวเคลียร์ดาวฤกษ์ก่อนเกิดจึงกลายเป็นดาวฤกษ์ มวลของดาวฤกษ์ส่งผลต่อวิวัฒนาการและอายุขัยของดาวฤกษ์และดาวฤกษ์มีการเปลี่ยนแปลง สมบัติบางประการตามวิวัฒนาการ
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ดาวฤกษ์ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. ความส่องสว่างของดาวฤกษ์ขึ้นอยู่กับปัจจัยใดบ้าง ปัจจัยดังกล่าวมีความสัมพันธ์กันอย่างไร ตอบ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. โชติมาตรปรากฏและโชติมาตรสัมบูรณ์ต่างกันอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. จากข้อมูลโชติมาตรปรากฏของดาวต่าง ๆ ที่ก าหนดให้ ดาวดวงใดมีความส่องสว่างมากที่สุด ดาวดวงใดมีความส่องสว่างน้อย ที่สุดและเรียงล าดับชื่อดาวตามความส่องสว่างจากมากไปน้อย ดาวตานกอินทรี (0.77) ดวงจันทร์เต็มดวง (-12.5) ดาวซิริอัส (-1.46) ดาวคาเพลลา (0.09) ดาวไรเจล (0.12) ดาวศุกร์ (-4.4) ดาวพฤหัสบดี (-2.7) ดวงอาทิตย์ (-26.7) ดาวเวกา (0.04) ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. จากตารางแสดงสี โชติมาตรปรากฏ และโชติมาตรสัมบูรณ์ของดาวฤกษ์ ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 4.1 ดาวดวงใดเมื่อมองจากโลก จะเห็นสว่างที่สุด ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4.2 ดาวดวงใดที่มีอุณหภูมิผิวสูงที่สุด ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4.3 ดาวดวงใดที่มีอุณหภูมิผิวใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์มากที่สุด พิจารณาจากข้อมูลใด ตอบ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง
5. เพราะเหตุใดเมื่อมองจากโลกนักเรียนจึงเห็นดวงอาทิตย์สว่างกว่าดาวซิริอัสทั้งที่ดาวซิริอัสมีก าลังสองสว่างมากกว่าดวงอาทิตย์ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. เนบิวลามีความสัมพันธ์กับดาวฤกษ์อย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7. เพราะเหตุใดดาวฤกษ์ที่มีมวลน้อย จึงมีช่วงชีวิตที่ยาวนานกว่าดาวฤกษ์ที่มีมวลมาก ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8. น าค าที่ก าหนดให้เติมค าลงในช่องว่างของแผนภาพวิวัฒนาการดาวฤกษ์ที่ก าหนด ดาวยักษ์แดง ดาวแคระขาว เนบิวลาดาวเคราะห์ ซูเปอร์โนวา ดาวนิวตรอน หลุมด า ดาวยักษ์ใหญ่ เนบิวลา ดวงอาทิตย์ ดาวฤกษ์สีน้ าเงินขนาดใหญ่ ที่มา : หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ สสวท.
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... บทที่ 3 ระบบสุริยะ
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ ใบงาน เรื่อง การก าเนินระบบสุริยะ ชื่อ.....................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. จากรูปภาพให้นักเรียนอธิบายการเกิดของระบบสุริยะ ระบบสุริยะเกิดจากกลุ่มฝุ่นและแก๊สในอวกาศรวมตัวกัน ซึ่งเรียกว่า .................................................................................................. (ก)...................................................................................................................................................................................... (ข) ...................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... (ค) ..................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... (ง) ...................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... (จ) ...................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... 1. อธิบายกระบวนการเกิดระบบสุริยะ และการแบ่งเขตบริวารของดวงอาทิตย์ 2. อธิบายลักษณะของดาวเคราะห์ที่เอื้อต่อการด ารงชีวิต จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้องสมบูรณ์
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ ใบงาน เรื่อง การแบ่งเขตบริวารของดวงอาทิตย์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. ให้นักเรียนวาดระบบสุริยะพร้อมชี้องค์ประกอบของระบบสุริยะ ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง 1. ดาวฤกษ์ในระบบสุริยะ คือ…………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะมีทั้งหมดกี่ดวง อะไรบ้างเรียงตามล าดับ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 3. ดาวเคราะห์ชั้นใน คือ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. ดาวเคราะห์ชั้นในมีทั้งหมดกี่ดวง อะไรบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 5. ดาวเคราะห์ชั้นใน คือ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. ดาวเคราะห์ชั้นนอกมีทั้งหมดกี่ดวง อะไรบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7. แถบดาวเคราะห์น้อยเกิดขึ้นได้อย่างไร และอยู่บริเวณใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ 8. เขตที่นอกเหนือดาวเนปจูนออกไป ได้แก่………………………………………………………………………………………………………………………… 1. อธิบายกระบวนการเกิดระบบสุริยะ และการแบ่งเขตบริวารของดวงอาทิตย์ 2. อธิบายลักษณะของดาวเคราะห์ที่เอื้อต่อการด ารงชีวิต จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้องสมบูรณ์
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ ใบงาน เรื่อง ระบบสุริยะ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. ดวงอาทิตย์และบริวารก าเนิดมาจากแหล่งก าเนิดเดียวกันหรือไม่ และมาจากแหล่งก าเนิดใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ดาวเคราะห์ชั้นในและดาวเคราะห์ชั้นนอก าเนิดมาจากวัตถุดาวเคราะห์ที่มีสมบัติเหมือนหรือต่างกันอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 3. นักเรียนสามารถจ าแนกประเภทของบริวารรอบดวงอาทิตย์ได้อย่างไรบ้างและใช้เกณฑ์ใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4. ระบบสุริยะก าเนิดมาได้อย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. พลังงานบนดวงอาทิตย์ได้มาอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. นักดาราศาสตร์แบ่งเขตพื้นที่รอบระบบสุริยะตามลักษณะการก่อตัวได้เป็นกี่เขต อะไรบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7.แถบดาวเคราะห์น้อยเกิดขึ้นได้อย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 8. ปัจจัยใดบ้างที่เอื้อต่อการด ารงชีวิตของสิ่งมีชีวิต ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 9. เขตเอื้อชีวิตคืออะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 10. ดาวเคราะห์ดวงใดที่น่าจะเป็นดาวเคราะห์คล้ายโลก ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… อธิบายลักษณะของดาวเคราะห์ที่เอื้อต่อการด ารงชีวิต ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด จุดประสงค์การเรียนรู้
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ ใบงาน เรื่อง ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ข้อความ ค าตอบ 1. ระบบสุริยะเกิดจากเนบิวลาสุริยะ ซึ่งประกอบด้วยฝุ่นและแก๊ส 2. ดาวศุกร์เอื้อต่อการมีของสิ่งมีชีวิตเพราะมีน้ าและอากาศ 3. ดาวเคราะห์ที่ได้ฉายาว่า คู่แฝดของโลก คือดาวศุกร์ 4. ดาวเคราะห์ยักษ์แก๊ส มีด้วยกัน 3 ดวง คือ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์และดาวยูเรนัส 5. ดาวเคราะห์ยักษ์น้ าแข็ง มีด้วยกัน 2 ดวง คือ ดาวยูเรนัสและดาวเนปจูน 6. ดาวเคราะห์เกิดจากการชนและการรวมตัวกันด้วยแรงโน้มถ่วงเกิดเป็นการพอกพูนมวล 7. ดาวพฤหัสบดี มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นน้ าแข็ง 8. ดาวศุกร์หมุนรอบตัวเองตามเข็มนาฬิกา 9. โลกมีดวงจันทร์เป็นบริวารเพียงดวงเดียวคือ ดวงจันทร์ 10. ดาวเสาร์มีดาวบริวาร 62 ดวง หนึ่งในนั้นคือดวงจันทร์ไททัน (Titan) 11. ดาวเคราะห์ที่มีวงแหวนพบได้เฉพาะดาวเสาร์เท่านั้น 12. ดาวยูเรนัส (Uranus)เรียกอีกชื่อว่า หรือดาวมฤตยู 13. ดาวเคราะห์ที่สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และ ดาวเสาร์ 14. ดาวหางจัดเป็นสมาชิกของระบบสุริยะเช่นกัน 15. ดาวเสาร์ได้ฉายาว่า “เตาไฟแช่แข็ง” ค าชี้แจง ให้นักเรียนพิจารณาข้อความต่อไปนี้ แล้วท าเครื่องหมาย √ ข้อความที่ถูก และท าเครื่องหมาย X ข้อความที่ผิด และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. อธิบายกระบวนการเกิดระบบสุริยะ และการแบ่งเขตบริวารของดวงอาทิตย์ 2. อธิบายลักษณะของดาวเคราะห์ที่เอื้อต่อการด ารงชีวิต
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ ใบงาน เรื่อง โครงสร้างและปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ให้นักเรียนวาดภาพดวงอาทิตย์พร้อมชี้องค์ประกอบ 1. องค์ประกอบของดวงอาทิตย์คือธาตุใด ตอบ…………………………………………………………………………………….…………………………... 2. โครงสร้างภายในดวงอาทิตย์มีด้วยกัน 3 ส่วน คือ……………………………………………………………………………….…………………………. 3. ชั้นในสุดของดวงอาทิตย์ มีอุณหภูมิประมาณ 15 ล้านเคลวิน คือ………………………………………………………….…………………………. 4. อุณหภูมิพื้นผิวของดวงอาทิตย์คือ……………………………………………………………….………………………………………………………………. 5. ชั้นที่มีการหมุนเวียนของพลาสมาเป็นวงจร คือ…………………………………………………………………………………….……………………….. 6. ชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์แบ่งเป็น 3 ชั้น คือ…………………………………………………………………………………….…………………….. 7. ชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ที่อยู่บริเวณนอกสุดคือ…………………………………………………………………………………….………........ 8. ชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์ที่สังเกตได้เมื่อมองผ่านแผ่นกรองสุริยะ คือ………………………………………………………………………… 9. กระบวนการถ่ายโอนความร้อนภายในดวงอาทิตย์มีอะไรบ้าง ตอบ............................................................................................. 10. พลังงานภายในดวงอาทิตย์ถ่ายโอนออกสู่ภายนอกได้อย่างไร และใช้เวลานานเท่าไร ตอบ...................................................... ........................................................................................................................................................................................................ 1. สืบค้นข้อมูล และอธิบายโครงสร้างและปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์ 2. สืบค้นข้อมูล อภิปราย และยกตัวอย่างเกี่ยวกับอิทธพลของดวงอาทิตย์ที่ส่งผลกระทบต่อโลก จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ ใบงาน เรื่อง ปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. ปรากฏการณ์แสงเหนือใต พบได้ที่บริเวณใดของโลก และเกิดขึ้นได้อย่างไร ตอบ............................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................................ 2. ลมสุริยะและพายุสุริยะเกิดขึ้นได้อย่างไร และมีผลกระทบอย่างไรต่อสิ่งมีชีวิตบนโลก ตอบ............................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................................ 3. การลุกจ้าคืออะไร ตอบ............................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................................................ 4. จุดมืดดวงอาทิตย์คืออะไร ตอบ............................................................................................................................................................................................... 5. เพราะเหตุใดสิ่งมีชีวิตบนโลกจึงไม่ได้รับอันตรายจากลมสุริยะ พายุสุริยะ และอนุภาค พลังงานสูงจากดวงอาทิตย์ ตอบ............................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................ 6. ดวงอาทิตย์มีการเผาไหม้เชื้อเพลิงและปลดปล่อยพลังงานออกมาตลอดเวลาในระยะเวลา ที่ยาวนาน เพราะเหตุใดมวลของดวง อาทิตย์จึงเปลี่ยนแปลงน้อยมาก ตอบ............................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................ 1. สืบค้นข้อมูล และอธิบายโครงสร้างและปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์ 2. สืบค้นข้อมูล อภิปราย และยกตัวอย่างเกี่ยวกับอิทธพลของดวงอาทิตย์ที่ส่งผลกระทบต่อโลก จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด
สรุปเรื่อง ระบบสุริยะ 1. ระบบสุริยะเกิดจากรวมตัวกันของกลุ่มฝุ่นและแก๊สที่เรียกว่า เนบิวลาสุริยะ 2. บริเวณใกล้ดวงอาทิตย์มีอุณหภูมิสูง สสารส่วนหนึ่งที่รวมตัวกันเป็นของแข็งจะเกิดการพอกพูนมวล เป็นดาวเคราะห์หิน หรือดาวเคราะห์ชั้นใน ในขณะที่แก๊สและสารระเหยง่ายจะถูกผลักออกไปไกล จากดวงอาทิตย์เกิดเป็นดาวเคราะห์แก๊ส หรือดาวเคราะห์ชั้นนอก 3. การที่จะมีสิ่งมีชีวิตได้ ดาวดวงนั้นต้องมีองค์ประกอบส าคัญ คือ น้้า ที่อยู่ในสถานะของเหลว ชั้นบรรยากาศที่เหมาะสมต่อการดารงชีวิตสิ่งมีชีวิตและต้องอยู่ห่างจากดาวฤกษ์ในระยะทางที่เหมาะสม 4. โครงสร้างภายในดวงอาทิตย์ แบ่งเป็น แก่น เขตการแผ่รังสี และเขตการพาความร้อน ส่วนชั้นบรรยากาศแบ่งเป็น ชั้นโฟโตสเฟียร์ชั้นโครโมสเฟียร์และชั้นคอโรนา 5. ดวงอาทิตย์นอกจากจะแผ่พลังงานออกมาในรูปคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในทุกความยาวคลื่น ยังปล่อยอนุภาคพลังงานสูงที่ เรียกว่า ลมสุริยะและพายุสุริยะ ซึ่งเกิดจากปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์ เช่น การลุกจ้า การปล่อยก้อนมวลจากคอโรนา และส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตบนโลก
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. จงจับคู่ข้อความกับตัวอักษรในกรอบ ให้มีความสัมพันธ์กัน ตัวอักษร ข้อความ อุณหภูมิพื้นผิวของดวงอาทิตย์โดยประมาณ โครงสร้างภายในของดวงอาทิตย์ บริเวณของดวงอาทิตย์ที่มีอุณหภูมิสูงที่สุด ชั้นบรรยากาศที่อยู่บริเวณนอกสุดของดวงอาทิตย์ ชั้นบรรยากาศใดที่สามารถมองเห็นได้เมื่อมองผ่านแผ่นกรองแสงสุริยะ โลกของเราได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์ กระบวนการถ่ายโอนความร้อนภายในดวงอาทิตย์ นอกจากแสงแล้วยังมีสิ่งที่ดวงอาทิตย์ปลดปล่อยมายังโลก พบปรากฏการณ์แสงเหนือใต้ เกิดขึ้นเมื่อเกิดการลุกจ้าบนดวงอาทิตย์ 2. จากความรู้เรื่องก าเนิดระบบสุริยะ เพราะเหตุใดจึงกล่าวว่าดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์รุ่นหลัง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………………………… …….................................................................................................................................................................................................... 3. ความหนาแน่นของดาวเคราะห์หินและดาวเคราะห์แก๊ส เหมือนหรือต่างกันอย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………………………… 4. จุดมืดดวงอาทิตย์เกิดขึ้นได้อย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………..……………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด A. 5,800 เคลวิน B. พลังงานแสงและพลังงานความร้อน C. คอโรนา D. การแผ่รังสีความร้อน และการพาความร้อน E. พลังงานความร้อน และอนุภาคโปรตอน และอิเล็กตรอน F. แก่นดวงอาทิตย์ G. ลมสุริยะ H. แถบขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ I. ชั้นโฟโตสเฟียร์ M. แก่น เขตการแผ่รังสี และเขตการพาความร้อน หน้า 1
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 5. จงเลือกคาที่ก าหนดเติมลงในช่องว่างให้สอดคล้องกับข้อความที่ก าหนด .................................. 1. เป็นบริเวณที่เกิดปฏิกิริยาเทอร์มอนิวเคลียร์ .................................. 2. เป็นเขตที่มีการถ่ายโอนพลังงาน ซึ่งอยู่ระหว่างแก่นและเขตการพาความร้อน .................................. 3. เป็นเขตที่ถ่ายโอนความร้อนออกสู่ผิวของดวงอาทิตย์ .................................. 4.เป็นบริเวณที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า(เมื่อมองผ่านแผ่นกรองแสงสุริยะ) .................................. 5. อยู่บริเวณผิวดวงอาทิตย์ ซึ่งมีอุณหภูมิต่ ากว่าบริเวณข้างเคียง .................................. 6. เป็นชั้นบรรยากาศที่มีความหนาแน่นน้อย และแผ่กระจายจากดวงอาทิตย์ได้ ไกลมาก จะเห็นแสงส่วนนี้ในช่วงที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง 6. ระบุโครงสร้างของดวงอาทิตย์ลงในช่องว่างให้สอดคล้องกับแผนภาพที่ก าหนด โฟโตสเฟียร์ เขตการพาความร้อน โครโมสเฟียร์ คอโรนา เขตการแผ่รังสี จุดมืดดวงอาทิตย์ ที่มาภาพประกอบ : หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ก. .................................. ข. .................................. ค. .................................. ง. .................................. จ. .................................. ฉ. .................................. ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง และท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด หน้า 2
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... บทที่ 4 เทคโนโลยีอวกาศ
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ ใบงาน เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. นักวิทยาศาสตร์ใช้อุปกรณ์ใดบ้างในการส ารวจอวกาศ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. กล้องโทรทรรศน์มีประโยชน์อย่างไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. กล้องโทรทรรศน์ที่นักเรียนรู้จักมีแบบใดบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. กล้องโทรทรรศน์แต่ละชนิดใช้สังเกตวัตถุท้องฟ้าในช่วงคลื่นใดบ้าง ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 5. กล้องโทรทรรศน์ในช่วงคลื่นใดบ้างที่ใช้ศึกษาได้จากบนโลก ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6. กล้องโทรทรรศน์ในช่วงคลื่นใดบ้างที่เป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 7. ถ้าจะศึกษาวัตถุท้องฟ้าที่มีความยาวคลื่นในช่วงรังสีเอกซ์สามารถใช้กล้องโทรทรรศน์บนพื้นโลกได้หรือไม่ เพราะเหตุใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8. ระบบขนส่งอวกาศมีส่วนประกอบใดบ้าง และแต่ละส่วนท าหน้าที่อะไร ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 9. สถานีอวกาศมีประโยชน์ในด้านใด ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 10. จรวดมีความส าคัญอย่างไรต่อการส ารวจอวกาศ ตอบ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1. อธิบายการท างานของกล้องโทรทรรศน์ในช่วงความยาวคลื่นต่าง ๆ 2. อธิบายการใช้เทคโนโลยีของยานอวกาศ สถานีอวกาศ และดาวเทียม 3. อธิบายส่วนประกอบของจรวด และระบบขนส่งอวกาศ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้องสมบูรณ์ จุดประสงค์การเรียนรู้
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ ใบงาน เรื่อง กล้องโทรทรรศน์ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ให้นักเรียนน ำภำพกล้องโทรทรรศน์แต่ละชนิดมำติดในกล่องข้อควำมที่ก ำหนดให้และให้ศึกษำข้อมูลกำรใช้ประโยชน์ของกล้อง โทรทรรศน์แต่ละชนิด 1. อธิบำยกำรท ำงำนของกล้องโทรทรรศน์ในช่วงควำมยำวคลื่นต่ำง ๆ จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค ำถำมให้ถูกต้องสมบูรณ์ หลักกำรท ำงำน .......................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ประโยชน์ ................................................................... .................................................................................... หลักกำรท ำงำน .......................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ประโยชน์ ................................................................... .................................................................................... หลักกำรท ำงำน .......................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ประโยชน์ ................................................................... .................................................................................... กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสง กล้องโทรทรรศน์แบบสะท้อนแสง กล้องโทรทรรศน์ช่วงคลื่นวิทยุ หน้ำ 1
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ ใบงาน เรื่อง กล้องโทรทรรศน์(ต่อ) ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ให้นักเรียนน ำภำพกล้องโทรทรรศน์แต่ละชนิดมำติดในกล่องข้อควำมที่ก ำหนดให้และให้ศึกษำข้อมูลกำรใช้ประโยชน์ของกล้อง โทรทรรศน์แต่ละชนิด หลักกำรท ำงำน .......................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ประโยชน์ ................................................................... .................................................................................... หลักกำรท ำงำน .......................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ประโยชน์ ................................................................... .................................................................................... หลักกำรท ำงำน .......................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ประโยชน์ ................................................................... .................................................................................... กล้องโทรทรรศน์ช่วงคลื่นอินฟรำเรด กล้องโทรทรรศน์ช่วงคลื่นอัลตรำไวโอเลต กล้องโทรทรรศน์ช่วงคลื่นรังสีเอกซ์ 1. อธิบำยกำรท ำงำนของกล้องโทรทรรศน์ในช่วงควำมยำวคลื่นต่ำง ๆ จุดประสงค์การเรียนรู้ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค ำถำมให้ถูกต้องสมบูรณ์ หน้ำ 2
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ ใบงาน เรื่อง ยานอวกาศ สถานีอวกาศ และดาวเทียม ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. เพราะเหตุใดต้องมีการส่งยานอวกาศออกไปส า รวจนอกโลก ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ 2. สถานีอวกาศมีประโยชน์ในด้านใด ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ 3. เพราะเหตุใดจึงต้องมีการท า วิจัยในอวกาศ ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ 4. ระดับวงโคจรของดาวเทียมสัมพันธ์กับการใช้งานของดาวเทียมหรือไม่ อย่างไร ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ 5. จรวดมีความส าคัญอย่างไร และการส่งจรวดต้องค านึงถึงสิ่งใดบ้าง ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ 6. ระบบขนส่งอวกาศมีส่วนประกอบใดบ้าง และแต่ละส่วนท าหน้าที่อะไร ตอบ..................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................ อธิบายการใช้เทคโนโลยีของยานอวกาศ สถานีอวกาศ และดาวเทียม ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามให้ถูกต้อง จุดประสงค์การเรียนรู้ หน้า 1
7. ให้นักเรียนศึกษาดาวเทียม พร้อมวาดภาพและอธิบายหลักการท างาน หน้า 2 ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา หลักการท างาน ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... . ดาวเทียมส ารวจทรัพยากร หลักการท างาน ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ดาวเทียมสื่อสาร หลักการท างาน ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ดาวเทียมสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ หลักการท างาน ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ......................................................................................................... ชื่อ........................................................................... ชื่อ........................................................................... ชื่อ........................................................................... ชื่อ...........................................................................
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ ใบงาน เรื่อง เทคโนโลยีอวกาศกับการประยุกต์ใช้ ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ด้านวัสดุศาสตร์ อธิบายการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศในด้านวัสดุศาสตร์ อาหาร การแพทย์และอื่น ๆ ค าชี้แจง ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลการใช้ประโยชน์ในแต่ละด้านที่ได้จากความรู้ทางเทคโนโลยีอวกาศ จุดประสงค์การเรียนรู้ ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …. ด้านอาหาร ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …. ด้านการแพทย์และสุขภาพ
สรุปเรื่อง เทคโนโลยีอวกาศและการประยุกต์ใช้ นักวิทยาศาสตร์ได้สร้างกล้องโทรทรรศน์เพื่อศึกษาแหล่งก าเนิดของรังสีหรืออนุภาคในอวกาศในช่วงความ ยาวคลื่นต่าง ๆ ได้แก่ คลื่นวิทยุ ไมโครเวฟ อินฟราเรด แสง อัลตราไวโอเลต และรังสีเอ็กซ์ ดาวเทียม คือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการส ารวจวัตถุท้องฟ้าและน ามาประยุกต์ใช้ในด้านต่าง ๆ เช่น การสื่อสาร โทรคมนาคม การระบุต าแหน่งบนโลก การส ารวจทรัพยากรธรรมชาติ อุตุนิยมวิทยา โดยดาวเทียมมีหลาย ประเภทสามารถแบ่งได้ตามเกณฑ์วงโคจรและการใช้งาน ยานอวกาศ คือ ยานพาหนะที่น าอุปกรณ์ทางดาราศาสตร์หรือมนุษย์ขึ้นไปสู่อวกาศ เพื่อส ารวจหรือ เดินทางไปยังดาวดวงอื่น สถานีอวกาศ คือ ห้องปฏิบัติการลอยฟ้า ที่โคจรรอบโลกใช้ในการศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในสาขาต่าง ๆ ในสภาพไร้น้ าหนัก มนุษย์ใช้เทคโนโลยีอวกาศในการศึกษาเพื่อขยายขอบเขตความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ ขณะเดียวกันมนุษย์ได้ น าเทคโนโลยีอวกาศมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เช่น วัสดุศาสตร์ อาหาร การแพทย์
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. เพราะเหตุใดจึงต้องส่งกล้องโทรทรรศน์ขึ้นไปโคจรรอบโลกในการศึกษาวัตถุท้องฟ้า ตอบ.................................................................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... 2. ท าไมกล้องโทรทรรศน์ที่ใช้ศึกษาวัตถุท้องฟ้าต้องใช้ความยาวคลื่นในช่วงต่าง ๆ ตอบ.................................................................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... 3. ความรู้จากเทคโนโลยีอวกาศสามารถนามาประยุกต์ใช้ในด้านใดบ้าง ตอบ.................................................................................................................................................................................................. 4. เพราะเหตุใดจึงต้องมีการทาวิจัยในอวกาศ ตอบ.................................................................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... 5. ระดับวงโคจรของดาวเทียมสัมพันธ์กับการใช้งานของดาวเทียมหรือไม่ อย่างไร ตอบ.................................................................................................................................................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง หน้า 1
วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง เทคโยโลยีอวกาศ แบบฝึกหัดท้ายบท ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 6. จงเติมค าตอบลงในตารางให้ถูกต้อง กล้องโทรทรรศน์ ช่วงความยาวคลื่นที่สามารถรับสัญญาณ วัตถุอวกาศที่เหมาะสมในการศึกษา 1 เซนติเมตร – 20 เมตร ซูเปอร์โนวา หลุมด า กาแล็กซี และ ไมโครเวฟพื้นหลังจากอวกาศ กล้องโทรทรรศน์แบบสะท้อนแสง ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์ เนบิวลาและ กาแล็กซี กล้องโทรทรรศน์อวกาศจันทรา 10 - 0.1 นาโนเมตร ดาวนิวตรอน เศษซากของดาวฤกษ์ที่ หลงเหลืออยู่จากการระเบิดซูเปอร์โน วา และหลุมด าในใจกลางกาแล็กซี 1 ไมโครเมตร – 1 มิลลิเมตร , 10 - 320 นาโนเมตร , 400 - 700 นาโน เมตร สสารระหว่างดาว ดาวฤกษ์อายุน้อย วิวัฒนาการของกาแล็กซี และ องค์ประกอบของเนบิวลาดาวเคราะห์ กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ การก่อก าเนิดของดาวฤกษ์ในใจกลาง กาแล็กซี 7. ให้นักเรียนพิจารณาข้อความต่อไปนี้ แล้วท าเครื่องหมาย √ หน้าข้อความที่ถูกและท าเครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด X 1. ความเร็วหลุดพ้นของจรวดที่จะออกนอกโลกคือ 11.2 km/s X 2. ซูเปอร์โนวา สามารถศึกษาได้จากกล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสง X 3. ประเทศไทยเราไม่มีประวัติการสร้างดาวเทียม X 4. นักบินอวกาศเมื่อใช้ชีวิตอยู่ในอวกาศเป็นเวลานานจะท าให้กล้ามเนื้อขาลีบได้ X 5. ชุดนักดับเพลิงได้ถูกพัฒนามาจากความรู้ทางเทคโนโลยีอวกาศ ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง หน้า 2
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... หน่วนที่ 2 กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก
สารบัญ หน่วยที่ 2 กระบวนการเปลี่ยนแปลงภายในโลก บทที่ 5 โครงสร้างโลก บทที่ 6 ธรณีแปรสัณฐาน บทที่ 7 ธรณีพิบัติภัย สรุปบทที่ 5 สรุปบทที่ 7 สรุปบทที่ 6 แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 5 แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 6 แบบฝึกหัดท้ายบทที่ 7
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ใบงาน วิชา วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ ชื่อ............................................... ชั้น ชั้ ...........เลขที่............... บทที่ 5 โครงสร้างโลก
วิชา โลก ดาราศาสตร์และอววกาศ หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง โครงสร้างโลก ใบงาน เรื่อง ข้อมูลในการศึกษาและแบ่งชั้นโครงสร้างโลก ชื่อ................................................................................................................ชั้น..............................เลขที่.............................. 1. จงเติมค ำตอบลงในช่องว่ำงให้ถูกต้อง กำรศึกษำโครงสร้ำงโลกศึกษำจำกข้อมูลหลำยด้ำน กำรศึกษำโครงสร้ำงโลกจำกข้อมูลคลื่นไหวสะเทือนที่เคลื่อนที่ผ่ำน ....................................................................................... ...................................................................................... ....................................................................................... ...................................................................................... ....................................................................................... ...................................................................................... ....................................................................................... ...................................................................................... ....................................................................................... ...................................................................................... ....................................................................................... ...................................................................................... กำรศึกษำโครงสร้ำงโลกองค์ประกอบทำงเคมี คือ.......................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................................... จุดประสงค์การเรียนรู้ สืบค้น และอธิบำยข้อมูลที่สนับสนุนกำรแบ่งชั้นโครงสร้ำงโลกตำมองค์ประกอบทำงเคมี และกำรแบ่งชั้นโครงสร้ำงโลกตำม สมบัติเชิงกล