เอกสารประกอบการสอนรายวิชา การออกแบบเครื่องประดับเทียม

ก

คำนำ

วิชาการออกแบบเคร่ืองประดับเทียมเป็นวิชาที่มีวัตถุประสงค์ให้ผู้เรียนเพิ่มพูนความรู้และทักษะด้านการ
ออกแบบเครื่องประดับท่ีนอกเหนือจากเครื่องประดับแท้ทั่วไป ซึ่งผู้เรียนจึงเป็นจะต้องเข้าใจความหมายและ
ลักษณะเฉพาะของเครื่องประดับเทียม เอกสารประกอบการสอนน้ีเป็นของรายวิชา ๑๗๒๓๑๑๕๙ การออกแบบ
เคร่ืองประดับเทียม สำหรับนิสิตระดับปริญญาตรี สาขาการออกแบบเคร่ืองประดับ คณะอัญมณี มหาวิทยาลัย
บูรพา วิทยาเขตจันทุบรี ซ่ึงเอกสารประกอบการสอนนี้มีเนื้อหาครอบคลุมต้ังแต่ ประวัติศาสตร์และประเภทของ
เครอ่ื งประดับ ประวัติความเป็นมาเคร่ืองประดับเทียม แบรนด์เคร่ืองประดับเทียมท่ีมีช่ือเสียงและส่งผลกระทบต่อ
วงการเคร่ืองประดับ การค้นหาแรงบนั ดาลใจและหลักองค์ประกอบศิลปข์ องการออกแบบเครื่องประดบั รวมไปถึง
การสร้างแนวทางการออกแบบตามแนวโน้มกระแสนิยมแฟช่ัน และการเลือกใช้วัสดุมาประยุกต์สู่งานออกแบบ
เครอื่ งประดับเทยี ม

ผู้เขียนหวังเป็นอย่างย่ิงว่า เอกสารประกอบการสอนเล่มน้ี จะเป็นประโยชน์แก่นิสิตนักศึกษา ในรายวิชา
การออกแบบเคร่ืองประดบั เทียมและรายวชิ าอ่ืนๆ ท่ีเก่ียวข้อง รวมถึงผูส้ นใจทั่วไป และหากมีข้อผิดพลาดประการ
ใด ผู้เขียนขอน้อมรับด้วยความยินดียิ่ง และขอขอบคุณในความอนุเคราะห์นั้นมา ณ โอกาสน้ีด้วย และจะนำไป
ปรับปรุงเพอื่ ใหเ้ กดิ ประโยชน์ต่อการศึกษาต่อไป

ผชู้ ่วยศาสตราจารย์วรชยั รวบรวมเลิศ

ข

สารบัญ

หน้า

คำนำ............................................................................................................................................................. ก
สารบัญ............................................................................................................................. ............................ ข
สารบัญภาพ............................................................................................................................................. ..... ช
สารบัญตาราง............................................................................................... ................................................ ฏ
รายละเอียดรายวชิ า...................................................................................................................................... ฐ
บทที่ 1 ประวัติควาเปน็ มาของเครื่องประดับ................................................................................................ 1
3
1.1ประเภทของเครือ่ งประดับ......................................................................................................... 3
1.1.1 เคร่อื งประดับแท้ (Fine Jewelry)………………………………………………………………... 4
1.1.2 เครอ่ื งประดับเทียม (Costume Jewelry)…………………………………………………….. 5
1.1.3 เครอ่ื งประดบั ประเพณีนยิ ม (Traditional Jewelry).............................................. 6
1.1.4 เครอื่ งประดบั ร่วมสมัย (Contemporary Jewelry)............................................... 7
1.1.5 เคร่อื งประดับเชงิ ศลิ ปะ (Art Jewelry) ………………………………………………………… 8
9
บทที่ 2 ประวัติความเปน็ มาของเครื่องประดบั เทียม..................................................................................... 10
2.1 ศลิ ปะเคร่ืองประดับกรีก........................................................................................................... 11
2.2 ศลิ ปะเคร่ืองประดบั ชว่ งยคุ กลาง.............................................................................................. 12
2.3 ศิลปะเคร่ืองประดบั ช่วงสงความโลกครัง้ ท่ี 1............................................................................ 14
2.4 Art Nouveau……………………………………………………………………………………………………………. 15
2.5 Art Deco………………………………………………………………………………………………………………….. 15
2.5.1 กลุ่มเคร่อื งประดบั แฟชน่ั …………………………………………………………………………….. 16
2.5.2 กลมุ่ เครื่องประดับเทยี ม………………………………………………………………………………. 16
2.6 เครอื่ งประดับเทยี มชว่ ง ค.ศ 1940s - 1950s………………………………………………………………….
2.6.1 เคร่อื งประดบั สำหรับผคู้ น (Jewelry for people)………………………………………….

ค

สารบัญ(ตอ่ )

หน้า

2.6.2 การพัฒนาของรูปแบบงานค็อกเทล (The development of the cocktail 18
style)
19
2.6.3 คุณภาพและการผลติ จำนวนมาก (Quality and mass-production) ……………… 20
2.7 เคร่อื งประดบั เทียมช่วง ค.ศ 1960s - 1970s…………………………………………………………………. 21
22
2.7.1 การก้าวออกหา่ งจากความเป็นจริง (Stepping away from reality) ………………. 23
2.7.2 จากยคุ อวกาศสู่ยคุ ดสิ โก้ (From space age to disco) …………………………………. 24
2.7.3 ทบทวนการแปลความจากอดตี (Reinterpreting the past) ………………………….. 24
2.8 เครอื่ งประดับเทยี มช่วง ค.ศ 1980s - 1990s…………………………………………………………………. 26
2.8.1 การเป็นผู้นำของการฟืน้ คนื (Leading the revival) ……………………………………… 28
2.8.2 เครื่องประดบั ในยุคแหง่ ความเจริญร่งุ เรือง (Jewelry in the boom years)……… 30
2.8.3 การแปลความหมายของพังค์ (A punk interpretation)…………………………………. 31
2.9 การก้าวเข้าสศู่ ตวรรษที่ 21………………………………………………………………………………………….. 32
2.9.1 ประเพณกี ับการทำให้ผดิ รูปร่าง (Tradition with a twist)……………………………… 33
2.9.2 การสนับสนนุ จากผูม้ ชี ื่อเสยี ง (Celebrity endorsement) …………………………….. 35
2.9.3 ยุคสมัยแห่งทางเลือก (A range of choice) …………………………………………………. 35
บทท่ี 3 แบรนด์เคร่ืองประดบั เทยี ม.............................................................................................................. 37
3.1 Trifari ...................................................................................................................................... 38
3.2 Miriam Haskell ..................................................................................................................... 40
3.3 Eisenberg .............................................................................................................................. 42
3.4 Christian Dior ....................................................................................................................... 44
3.5 Marcel Boucher ................................................................................................................... 46
3.6 Elsa Schiaparelli .................................................................................................................. 47
3.7 Coro ....................................................................................................................................... 48
3.8 Hattie Carnegie ....................................................................................................................
3.9 Tiffany & Co. ........................................................................................................................

ง

สารบัญ(ตอ่ )

หน้า

3.10 Swarovski .............................................................................................................. 49
บทที่ 4 การออกแบบเครอ่ื งประดับ ............................................................................................................ 51
51
4.1 การออกแบบ ........................................................................................................................... 52
4.2 การคน้ หาแรงบนั ดาลใจ .......................................................................................................... 52
54
4.2.1 แรงบนั ดาลใจจากธรรมชาติ ................................................................................... 56
4.2.2 แรงบนั ดาลใจจากรูปทรงเรขาคณิต ....................................................................... 57
4.2.3 แรงบนั ดาลใจจากรปู ทรงอิสระ .............................................................................. 59
4.2.4 แรงบันดาลใจจากรปู ทรงทางวฒั นธรรม ................................................................ 59
บทท่ี 5 หลักองคป์ ระกอบศลิ ปส์ ำหรับงานออกแบบเครือ่ งประดบั ............................................................. 61
5.1 เส้น (Line) .............................................................................................................................. 61
5.1.1 ลักษณะของเสน้ ..................................................................................................... 62
5.1.2 ความสำคญั ของเส้น ............................................................................................... 64
5.2 รูปรา่ ง รปู ทรง (Shape, Form) .............................................................................................. 64
5.3 สี (Color) ................................................................................................................................ 66
5.3.1 การใชส้ ใี ห้กลมกลืนและตัดกัน ............................................................................... 67
5.3.2 ความร้สู ึกที่มีตอ่ สี ................................................................................................... 67
5.4 การสร้างความสมดลุ (Balance).............................................................................................. 69
5.5 พ้ืนผวิ (Texture)..................................................................................................................... 69
บทท่ี 6 การสร้างแนวทางการออกแบบเครื่องประดับ ................................................................................. 69
6.1 การสร้างแนวทางการออกแบบเครือ่ งประดบั ......................................................................... 69
6.1.1 ปัจจัยใหม่ ............................................................................................................... 70
6.1.2 ปจั จัยเดมิ ............................................................................................................... 70
6.2 การกำหนดแนวทางในการออกแบบ (Concept of Design) ................................................. 71
6.2.1 รปู ธรรม .................................................................................................................
6.2.2 นามธรรม ...............................................................................................................

จ

สารบญั (ต่อ)

หน้า

บทท่ี 7 แนวโน้มกระแสนิยมของแฟช่ัน ....................................................................................................... 76
7.1 การคาดการณก์ ระแสนิยมแฟชัน่ (Trend Forecast) ............................................................. 76
7.1.1 ข้อมลู แบบปฐมภูมิ (Primary Research) ............................................................. 77
7.1.2 การคน้ ควา้ แบบทุติยภูมิ (Secondary Research) ................................................ 78
7.2 ข้ันตอนการวเิ คราะห์กระแสนยิ มแฟชนั่ .................................................................................. 79
7.2.1 การวิเคราะห์ (Analyze) ....................................................................................... 79
7.2.2 การจดั กลมุ่ (Categorize) ..................................................................................... 79
7.2.3 การคัดกรองสว่ นทเี่ หมือน (Normalize) ............................................................... 79
7.2.4 การตคี วามใหมใ่ หเ้ ข้าใจงา่ ย (Finalize) ................................................................. 79
7.3 กระแสนยิ มของแฟช่นั สำหรับเครอื่ งประดับ ........................................................................... 80
7.3.1 ส่วนประกอบทางอตุ สาหกรรม (Hardware) ......................................................... 80
7.3.2 เส้นที่เกดิ จากความต่อเนอื่ งของจดุ (Dotted Lines) ............................................. 83
7.3.3 เสน่หข์ องห้วงอวกาศ (Cosmic Charm) ............................................................... 85
7.3.4 ปา่ ในจนิ ตนาการ (Fantasy Forest) ..................................................................... 87
7.3.5 ความบา้ คล่งั ของสี (Chromatic Craze) ............................................................... 89
7.3.6 ขุมสมบตั ิของความแปลกประหลาด (Exotic Treasures) ..................................... 91
7.3.7 การประดับตกแต่งอย่างชัดเจน (Bold Décor) ..................................................... 93
7.3.8 การเชื่อมตอ่ (Linking) ........................................................................................... 95
7.3.9 เหนือกว่าศลิ ปะยุคอาร์ตเดคโค (Beyond Deco) .................................................. 97

บทท่ี 8 วสั ดใุ นงานออกแบบเครอื่ งประดับเทียม ......................................................................................... 99
8.1 วัสดใุ นงานเคร่ืองประดับเทียม ................................................................................................ 99
8.1.1 วัสดปุ ระเภทถาวร .................................................................................................. 102
8.1.2 วัสดุประเภทไมถ่ าวร .............................................................................................. 103
8.2 การจดั การวสั ดดุ ว้ ยกระบวนการ Upcycling ......................................................................... 104
8.2.1 ประโยชนข์ องกระบวนการ Upcycling ................................................................. 104

ฉ

สารบัญ(ต่อ)

หนา้
8.2.2 กระบวนการออกแบบจากเศษวัสดุ ........................................................................ 105
เอกสารอา้ งองิ

ช

สารบญั ภาพ

ภาพที่ หน้า

1.1 เครือ่ งประดับอียปิ ตโ์ บราณ .......................................................................................................... 2
1.2 เครอ่ื งประดบั แท้ จากแบรนด์ Cartier ......................................................................................... 3
1.3 เครื่องประดับแท้ จากแบรนด์ Bulgari ......................................................................................... 3
1.4 เข็มกลัดเคร่ืองประดบั เทยี ม Water lily ....................................................................................... 4
1.5 เขม็ กลดั ลูกปัดโลหะสีทองและครสิ ตลั .......................................................................................... 4
1.6 เขม็ กลัดปนิ ตั้ง รูปดาว 6 แฉกเอกลักษณเ์ ครอื่ งประดบั เปอรานากนั ............................................ 5
1.7 เครื่องประดับของชนเผา่ มาไซ ประเทศแอฟริกา .......................................................................... 5
1.8 เครอ่ื งประดบั ร่วมสมัยของ Doris Betz ........................................................................................ 6
1.9 เครอ่ื งประดบั ร่วมสมัยของ Yu Fang Chi .................................................................................... 6
1.10 เครื่องประดบั เชงิ ศิลปะโดย Gijs Bakker ชอ่ื ผลงาน “Waterman” ........................................... 7
2.1 ศิลปะเครื่องประดบั ของชาวไมซเี นยี นทท่ี ำจากลูกปัดแก้วสีน้ำเงนิ ............................................... 8
2.2 ศิลปะเครื่องประดบั กรีก ............................................................................................................... 9
2.3 เครื่องประดับรปู แบบ Art Nouveau ของ Rene Lalique .......................................................... 13
2.4 เครอ่ื งประดับรปู แบบ Art Nouveau ผลิตจากทองและอความารีน ............................................ 13
2.5 เครอ่ื งประดบั รูปแบบ Art Deco จาก Maison Gripoix .............................................................. 14
2.6 Elsa Schiaparelli นกั ออกแบบชาวอิตาเลียน............................................................................ 16
2.7 เขม็ กลดั จากแบรนด์ Miriam Haskell ในช่วง ปี 1940-1950 ..................................................... 17
2.8 เครอ่ื งประดับจากแบรนด์ Trifari ผลิตด้วย พลาสตกิ ลูไซต์และเพชรสงั เคราะห์ .......................... 18
2.9 เครื่องประดับแบรนด์ Trifari ภายการออกแบบของ Alfred Philippe ....................................... 19
2.10 เขม็ กลัดจากคอลเลคช่ัน “แสงข้ัวโลกเหนอื ” จากแบรนด์ Weiss ................................................ 20
2.11 เสื้อผา้ และเครอื่ งประดับจากแบรนด์ Dior ในชว่ งปี 1960-1970 ................................................ 21
2.12 เครื่องประดบั แบรนด์ Trifari ท่ที ำงานรว่ มกับ Diane Love ....................................................... 22
2.13 เครื่องประดับจากแบรนด์ Kenneth Jay Lane ........................................................................... 24
2.14 เข็มกลัดรปู จง้ิ จก จากแบรนด์ Butler & Wilson ......................................................................... 25
2.15 เข็มกลดั ของ Iradj Moini ............................................................................................................. 25

ซ

สารบัญภาพ(ต่อ)

ภาพท่ี หน้า

2.16 ชดุ ทำงานกับแฟชัน่ รองไหล่ในช่วงปี 1980 ................................................................................... 26

2.17 เครอ่ื งประดบั ตา่ งหูขนาดใหญ่ของ Christian Laeroix ................................................................ 26

2.18 รปู แบบเครอื่ งประดับของ CoCo Chanel ในช่วงปี 1985 ภายใตแ้ นวคิดของ Karl Lagerfeld.. 27

2.19 เขม็ กลดั ซ่อนปลายจากแบรนด์ Vivienne Westwood ............................................................... 28

2.20 สรอ้ ยคอในรูปแบบทเ่ี รยี บงา่ ยจากวสั ดลุ ูกปดั ............................................................................... 29

2.21 เครื่องประดับของ Uli Raap ท่ผี ลติ จากวัสดุยางนีโอพรี(Neoprene) .......................................... 30

2.22 เครอื่ งประดบั Bijoux Heart ........................................................................................................ 31

2.23 Michella Obama สวมใส่เครือ่ งประดับแบรนด์ Schreiner ....................................................... 32

3.1 เครอ่ื งประดับแบรนด์ Trifari ทเ่ี นน้ การออกแบบจากรปู แบบทางธรรมชาติ ................................ 36

3.2 เคร่อื งประดับแบรนด์ Trifari ภายใต้การออกแบบของ Alfred Philippe .................................... 36

3.3 เคร่ืองประดับแบรนด์ Miriam Haskell ....................................................................................... 37

3.4 เครอ่ื งประดับของ Eisenberg ในคอลเลกช่นั Eisenberg Ice ..................................................... 39

3.5 เขม็ กลดั คอลเลคชั่น Eisenberg Ice ............................................................................................. 39

3.6 เขม็ กลดั รูปทรงกงุ้ ของแบรนด์ Dior .............................................................................................. 40

3.7 เคร่ืองประดบั แบรนด์ Dior ที่ผลิตจากอญั มณเี ทียม Aurora Borealis ........................................ 41

3.8 ตา่ งหูจากแบรนด์ Dior ท่ีผลิตจากคริสตัล .................................................................................... 41

3.9 ผลงานเครือ่ งประดับจากแบรนด์ Marcel Boucher คอลเลกชนั่ Bird of Paradise .................. 43

3.10 ผลงานเครอ่ื งประดับจากแบรนด์ Marcel Boucher คอลเลกชั่น Night and Day ..................... 43

3.11 The Lobster Dress จากการร่วมมอื กันของเอลซากับซลั บาดอร์ ดาลี ....................................... 44

3.12 ผลงานเครอ่ื งประดับจากแบรนด์ Elsa Schiaparelli ในการจดั โทนสแี บบช็อคกิ้งพงิ้ ค์ 45

(shocking pink)............................................................................................................................

3.13 ผลงานเคร่อื งประดบั จากแบรนด์ Elsa Schiaparelli ................................................................... 45

3.14 คลปิ จากแบรนด์ Coro ในคลอเล็คชนั่ “Coro Duette” ............................................................. 46

3.15 เขม็ กลดั Hattie Carnegie Enameled Mermaid ในปี ค.ศ. 1960 .......................................... 47

3.16 เครือ่ งประดับ Tiffany & Co. จากคลอเล็คชั่น “Tiffany Victoria” ........................................... 48

ฌ

สารบญั ภาพ(ต่อ)

ภาพที่ หน้า

3.17 คริสตัลเวิลด์ (Crytal World) พิพธิ ภนั ณ์งานศิลปะมลั ติมีเดียของ สวารอฟสก้ี ............................ 49
3.18 เคร่อื งประดบั Swarovski ............................................................................................................ 50
4.1 รูปแบบเคร่ืองประดับทไี่ ด้รับแรงบนั ดาลใจจากรูปทรงธรรมชาติ ................................................. 53
4.2 เครอ่ื งประดับคอลเลคชัน่ “ A Charlie McCarthy” ทไ่ี ดแ้ รงบันดาลใจจากมนุษย์ .................... 53
4.3 รปู แบบเครื่องประดบั ทไ่ี ด้รับแรงบนั ดาลใจจากรปู ทรงเรขาคณิต ................................................. 54
4.4 รูปแบบเครอื่ งประดับเทยี มจากแบรนด์ Trifari ท่ไี ด้รับแรงบันดาลใจจากรูปทรงเรขาคณิต ......... 55
4.5 รูปแบบเครอ่ื งประดับเทยี มจากแบรนด์ Marcel Boucher ทีไ่ ดร้ บั แรงบนั ดาลใจจากรปู ทรง 55

เรขาคณิต ............................................................................................................................. ........
4.6 รปู แบบเครื่องประดับเทียมที่ได้รบั แรงบนั ดาลใจจากรูปทรงอิสระ ............................................... 56
4.7 รปู แบบเคร่ืองประดับเทยี มทไี่ ด้รบั แรงบันดาลใจจากรปู ทรงวัฒนธรรมจนี ................................... 57
4.8 รปู แบบเครื่องประดับเทียมท่ีได้รบั แรงบนั ดาลใจจากยุควคิ เตอเรยี .............................................. 58
5.1 เสน้ ในการออกแบบเคร่ืองประดับท่ีให้ความรสู้ ึกออ่ นไหว ............................................................ 59
5.2 เส้นเรขาคณติ ในการออกแบบเครื่องประดับ ................................................................................ 60
5.3 รปู ทรงเรขาคณิตที่ใชใ้ นการออกแบบเคร่ืองประดับ ..................................................................... 62
5.4 รปู ทรงธรรมชาตทิ ใ่ี ชใ้ นการออกแบบเครอื่ งประดับ ..................................................................... 63
5.5 รูปทรงสตั ว์ทใี่ ช้ในการออกแบบเครอื่ งประดบั .............................................................................. 63
5.6 การออกแบบเครื่องประดับท่ใี ช้สีแบบกลมกลืนกัน ....................................................................... 64
5.7 การออกแบบเครื่องประดับทใ่ี ชส้ แี บบตดั กนั ................................................................................ 65
5.8 การออกแบบเข็มกลัดของแบรนด์ Eisenberg ทใ่ี ช้สมดุลซา้ ยขวาเทา่ กนั (Symmetry) .............. 67
5.9 การออกแบบเข็มกลัดของแบรนด์ Eisenberg ท่ีใช้สมดลุ ซา้ ยขวาไมเ่ ทา่ กนั (Asymmetry) ........ 67
5.10 ลกั ษณะพื้นผวิ ตวั อยา่ งที่ใช้ในงานออกแบบเครอ่ื งประดับ ............................................................ 68
6.1 แนวทางการออกแบบ ................................................................................................................... 70
6.2 ตัวอย่างกระดานอารมณ์ความร้สู ึก (Mood & Tone Board) ...................................................... 72
6.3 ตวั อยา่ งแผนผงั สรุปคำสำคญั ในการออกแบบของโครงการความคดิ สร้างสรรค์กบั การประยกุ ต์ 74

เพ่ือพฒั นาธรุ กิจดา้ นอญั มณีและเครอ่ื งประดบั สำหรับผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนกาญจนบุรี

ญ

สารบญั ภาพ(ต่อ)

ภาพท่ี หน้า

6.4 รปู แบบทีส่ รปุ เลอื กมาพฒั นา “การเชื่อมต่อทางประวัติศาสตร์” ................................................ 75

6.5 ภาพผลงานเครอื่ งประดับภายใต้แนวทางการออกแบบ“การเช่อื มต่อทางประวตั ศิ าสตร์” ........... 75

7.1 ปัจจัยท่ีสง่ ผลตอ่ การทำนาทเทรนดแ์ ฟช่นั ..................................................................................... 76

7.2 การศึกษาข้อมลู แบบปฐมภมู ิสู้การทำนายเทรนด์ ......................................................................... 77

7.3 การคน้ ควา้ แบบทุติยภมู ิทเี่ กิดจากการสงั เกตจากแฟชนั่ โชว์ต่าง ๆ สามารถนำสกู่ ารทำนาย 78

กระแสแฟช่ัน ............................................................................................................................. ...

7.4 แผนผังกระบวนการคาดการณก์ ระแสนิยมแฟชนั่ ......................................................................... 80

7.5 ตัวอยา่ งเคร่ืองประดับและโทนสีของกระแสนยิ มแฟชนั่ เครื่องประดบั สำหรับปี 2018 ในหัวขอ้ 82

ส่วนประกอบทางอุตสาหกรรม (Hardware) ................................................................................

7.6 ตัวอย่างเครื่องประดบั และโทนสีของกระแสนยิ มแฟชนั่ เคร่ืองประดบั สำหรับปี 2018 ในหัวข้อ 84

เสน้ ท่เี กิดจากความต่อเนอ่ื งของจุด (Dotted Lines) ....................................................................

7.7 ตัวอยา่ งเครื่องประดบั และโทนสขี องกระแสนยิ มแฟชนั่ เคร่ืองประดบั สำหรับปี 2018 ในหวั ขอ้ 86

เสนห่ ข์ องห้วงอวกาศ (Cosmic Charm) ......................................................................................

7.8 ตัวอย่างเครื่องประดับและโทนสีของกระแสนิยมแฟชั่นเคร่ืองประดบั สำหรับปี 2018 ในหวั ข้อ 88

ปา่ ในจนิ ตนาการ (Fantasy Forest) ............................................................................................

7.9 ตวั อย่างเคร่ืองประดับและโทนสขี องกระแสนยิ มแฟชน่ั เคร่ืองประดับสำหรบั ปี 2018 ในหวั ข้อ 90

ความบ้าคลั่งของสี (Chromatic Craze) ......................................................................................

7.10 ตัวอยา่ งเครื่องประดบั และโทนสีของกระแสนิยมแฟชั่นเคร่ืองประดบั สำหรบั ปี 2018 ในหัวขอ้ 92

ขุมสมบัติของความแปลกประหลาด (Exotic Treasures) ...........................................................

7.11 ตวั อย่างเครื่องประดบั และโทนสีของกระแสนิยมแฟชน่ั เคร่ืองประดับสำหรับปี 2018 ในหวั ขอ้ 94

การประดบั ตกแต่งอยา่ งชดั เจน (Bold Décor) ...........................................................................

7.12 ตวั อยา่ งเครื่องประดับและโทนสีของกระแสนยิ มแฟชัน่ เครื่องประดับสำหรบั ปี 2018 ในหวั ขอ้ 96

การเชื่อมต่อ (Linking) ................................................................................................................

7.13 ตัวอยา่ งเครื่องประดบั และโทนสีของกระแสนยิ มแฟช่นั เครื่องประดับสำหรับปี 2018 ในหัวข้อ 98

เหนือกวา่ ศิลปะยคุ อารต์ เดคโค (Beyond Deco) ........................................................................

ฎ

สารบญั ภาพ(ต่อ)

ภาพที่ หน้า

8.1 ตวั อยา่ งวัสดทุ ่ใี ชใ้ นงานออกแบบเครื่องประดบั ............................................................................ 100

8.2 เคร่อื งประดับแบรนด์ Coppola e Toppo ท่ีเลือกใชว้ สั ดลุ ูกปดั ในการออกแบบเครอ่ื งประดบั 101

เทียม ............................................................................................................................................

8.3 เครื่องประดับแบรนด์ Hobe ทีเ่ ลอื กใช้วัสดุอัญมณีเลยี นแบบและคริสตัลในการออกแบบ 101

เคร่ืองประดับเทยี ม .......................................................................................................................

8.4 เครื่องประดบั ที่ใช้วัสดุถาวรจากแบรนด์ Joseff of Hollywood คอลเลคช่ัน “Sun God”......... 102

8.5 เครือ่ งประดับที่ใช้วัสดถุ าวรแบรนด์ Hattie Carnegie คอลเลคชั่น “Cleopatra Collar”.......... 102

8.6 แฟช่นั โชว์ Victoria’s Secret ท่ใี ชเ้ ครือ่ งประดบั จากวสั ดุไม่ถาวร ............................................... 103

8.7 แผนผงั กระบวนการออกแบบจากเศษวัสดุ (Upcycling) .............................................................. 107

8.8 ตัวอยา่ งเคร่ืองประดับกระดาษจากกระบวนการ Upcycling ....................................................... 108

8.9 ตัวอย่างเครื่องประดับพลาสติกจากกระบวนการ Upcycling ...................................................... 108

8.10 ตวั อย่างเครื่องประดับหนงั จากกระบวนการ Upcycling ............................................................. 108

8.11 ตัวอยา่ งเครื่องประดับเซรามิคจากกระบวนการ Upcycling ........................................................ 109

8.12 ตวั อย่างเครื่องประดับทใ่ี ชว้ สั ดจุ ากตุ๊กตาในกระบวนการ Upcycling .......................................... 109

ฏ

สารบัญตาราง

ตารางที่ หน้า

1 ตวั อย่างการวเิ คราะหส์ ่กู ารสร้างแนวทางการออกแบบ ............................................................... 73

ฐ

รายละเอียดของรายวิชา
ชือ่ สถาบันอดุ มศึกษา มหาวทิ ยาลยั บูรพา
คณะ/วทิ ยาเขต/ภาควชิ า คณะอัญมณี

หมวดท่ี 1 ข้อมลู ทวั่ ไป
1. รหสั และชื่อรายวชิ า

17231159 การออกแบบเครือ่ งประดบั เทียม
2. จำนวนหนว่ ยกิต

3(2-3-4)
3. หลักสตู รและประเภทของรายวชิ า

หลักสตู รศลิ ปกรรมศาสตรบัณฑติ สาขาวชิ าการออกแบบเครอื่ งประดับ วิชาเอกเลอื ก
4. คำอธบิ ายรายวิชา
ทฤษฎกี ารออกแบบเคร่ืองประดับเทียม ปฏบิ ตั กิ ารออกแบบเครือ่ งประดับดว้ ยวัสดุเทียม ทดแทนวัสดุมคี ่า
พลาสติก ลูกปดั แก้ว วัสดจุ ากธรรมชาติ วัสดสุ ังเคราะห์
5. วตั ถุประสงคข์ องรายวิชา
ด้านความรู้ความสามารถ
- มีความรพู้ ้นื ฐานเก่ียวกับประวัตคิ วามเปน็ มาและแบรนด์ท่สี ำคญั ของเครื่องประดบั เทียม
- มคี วามคดิ รเิ ร่ิมสร้างสรรค์และเข้าใจหลกั การในการออกแบบเครอื่ งประดบั เทียม
- เข้าใจกระบวนการเกิดและการประยุกตก์ ระแสนิยมสงู่ านออกแบบเครอ่ื งประดับ
- มีความรใู้ นการเลือกใชว้ สั ดุเทียมเพื่อทดแทนอัญมณแี ละวัสดุมีค่า
ด้านความชำนาญ
- สามารถสรา้ งสรรค์เครื่องประดับดว้ ยวสั ดุเทียมชนดิ ต่างๆเพ่ือทดแทนอญั มณแี ละวสั ดุมีคา่
ด้านคณุ ธรรมและจริยธรรม
- มคี ณุ ธรรม จริยธรรม และมีวินยั ตรงตอ่ เวลา และมคี วามรบั ผิดชอบสูงทัง้ ต่อตนเอง วชิ าชพี และสังคม
- เคารพในระเบยี บ และกฎเกณฑ์ขององค์กร และสงั คมในระดับชาติ และนานาชาติ
6. อาจารย์ผ้รู ับผิดชอบรายวิชา

วรชัย รวบรวมเลศิ
7. วนั ท่ีจัดทำหรือปรับปรงุ รายละเอียดของรายวชิ าครงั้ ล่าสดุ

28 มิถุนายน พ.ศ. 2560

ฑ

หมวดท่ี 2 ผลการเรยี นร้ขู องรายวิชา

1. คุณธรรม จรยิ ธรรม
1.1. มีวินยั ตรงต่อเวลา และมคี วามรับผดิ ชอบสงู ทั้งต่อตนเอง วิชาชีพ และสงั คม (ความรบั ผิดชอบหลัก)
1.2. มีคุณธรรม และจริยธรรม (ความรับผิดชอบรอง)
1.3. เคารพในระเบยี บ และกฎเกณฑ์ขององค์กร และสังคมในระดบั ชาติ และนานาชาติ (ความรบั ผดิ ชอบหลกั )
2. ความรู้
2.1. เข้าใจหลักการและทฤษฎพี ื้นฐาน และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ (ความรบั ผิดชอบรอง)

3. ทักษะทางปญั ญา
3.2. สามารถแกป้ ญั หาไดโ้ ดยนำหลกั การตา่ งๆ มาอา้ งอิงไดอ้ ย่างเหมาะสม (ความรบั ผดิ ชอบรอง)
3.3. มคี วามใฝ่หาความรู้ (ความรับผดิ ชอบหลกั )

4. ทกั ษะความสมั พนั ธร์ ะหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ
4.2. มีความรบั ผดิ ชอบต่องานที่ไดร้ ับมอบหมาย (ความรบั ผดิ ชอบรอง)
4.3. มภี าวะผู้นำและเปน็ แบบอย่างที่ดี (ความรบั ผิดชอบหลัก)

5. ทกั ษะการวเิ คราะห์ การส่ือสาร และเทคโนโลยีสารสนเทศ
5.1. มีทกั ษะการใช้ภาษาได้อย่างมีประสิทธภิ าพ (ความรบั ผิดชอบรอง)

ฒ

หมวดที่ 3 กำหนดการสอน และแผนการสอน

1. กำหนดการสอน

สัปดาห์ หัวข้อ/รายละเอยี ด จำนวน วิธกี ารสอน/ส่อื ผลการ ผู้สอน
ท่ี (ชั่วโมง) เรยี นร*ู้ * วรชัย
รวบรวมเลิศ
1 เน้ือหา ความสำคัญและ 5 - บรรยายเนื้อหาด้วย 1.1, 1.3, 2.1,
วรชัย
ประวัตศิ าสตร์ของเครอื่ งประดับ Power point slide 3.2, รวบรวมเลศิ

ประเภทของเครื่องประดบั -มอบหมายงานกลมุ่ ในชน้ั 3.3, 4.2, 4.3,

1.บรรยาย (2) เรียน 5.1

- ทำความเข้าใจความสำคัญ -ซกั ถามและให้คำแนะนำ

และความเปน็ มาของ ในชนั้ เรียน

เครอื่ งประดับ

-ประเภทของเครื่องประดับแต่

ละรปู แบบ

2.ปฏบิ ตั ิ (3)

- สรา้ งช้ินงานต้นแบบ

เครื่องประดบั เทียมจากกระดาษ

-Present หนา้ ชนั้ เรียน

2 เนื้อหา ประวตั ิศาสตร์ 5 - บรรยายเนอ้ื หาด้วย 1.1, 1.2, 1.3,

เครื่องประดบั เทยี ม ในยุค Power point slide 2.1, 3.2, 3.3,

Greek – Art deco -จดั กล่มุ และใหน้ ิสิต 4.2, 4.3, 5.1

1.บรรยาย (2) วิเคราะห์เอกลกั ษณแ์ ตล่ ะ

- ประวัตศิ าสตรเ์ คร่อื งประดบั ยคุ สมยั พร้อมออกแบบ

เทียมในยุค Greek – Art deco เครอ่ื งประดับเทยี ม

2.ปฏิบตั ิ (3) -ซักถามและให้คำแนะนำ

- ออกแบบเครื่องประดบั ตาม ในชัน้ เรียน

ยุคทีไ่ ดร้ บั มอบหมาย

-ตรวจผลงานออกแบบ ซกั ถาม

และให้คำแนะนำ

ณ

3 เนอ้ื หา ประวตั ศิ าสตร์ 5 - บรรยายเนอ้ื หาดว้ ย 1.1, 1.2, 1.3, วรชัย
เคร่ืองประดบั เทยี ม ในยคุ Power point slide 2.1, 3.2, 3.3, รวบรวมเลิศ
1940 - ปัจจุบัน -จดั กลมุ่ และใหน้ ิสิต 4.2, 4.3, 5.1
1.บรรยาย (2) วิเคราะหเ์ อกลักษณ์แต่ละ
- ประวตั ศิ าสตร์เครอื่ งประดับ ยคุ สมัยพร้อมออกแบบ
เทียมในยคุ 1940 - ปัจจบุ นั เคร่อื งประดบั เทียม
-ซักถามและให้คำแนะนำ
2.ปฏบิ ัติ (3) ในชน้ั เรียน
- ออกแบบเครื่องประดับตาม - มอบหมายงานให้
ยุคทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย ออกแบบเครอ่ื งประดบั
-ตรวจผลงานออกแบบ ซักถาม เทยี มโดยใชแ้ รงบนั ดาลใจ
และให้คำแนะนำ จากยุคของศิลปะในอดีต
4 เน้ือหา แบรนดเ์ ครื่องประดับ
เทียมทส่ี ำคัญ 5 - บรรยายเนือ้ หาดว้ ย 1.1, 1.3, 2.1, วรชยั
1.บรรยาย (2) Power point slide 3.3, 4.2, 4.3 รวบรวมเลศิ
- ทำความเขา้ ใจเอกลกั ษณ์ของ -มอบหมายงานเฉพาะ
แบรนด์เครื่องประดับเทยี ม บคุ คล
-Trifari -ซักถามและให้คำแนะนำ
-Miriam Haskell ในชน้ั เรียน
-Eisenberg
-Christian Dior
-Macel Boucher
2.ปฏิบัติ(3)
- ออกแบบเคร่ืองประดบั เทียม
ภายใต้เอกลัษณ์ของแบรนด์ที่
กำหนด
-ตรวจผลงานออกแบบ ซกั ถาม
และให้คำแนะนำ

ด

5 เนอ้ื หา แบรนดเ์ คร่ืองประดบั 5 - บรรยายเนอื้ หาด้วย 1.1, 1.3, 2.1, วรชยั

เทยี มท่สี ำคัญ Power point slide 3.3, 4.2, 4.3 รวบรวมเลศิ

1.บรรยาย (2) -มอบหมายงานเฉพาะ

- ทำความเขา้ ใจเอกลักษณ์ของ บคุ คล

แบรนด์เครื่องประดับเทียม -ซกั ถามและให้คำแนะนำ

-Elsa Schiaparelli ในชนั้ เรียน

-Coro

-Hattie Carnegie

-Tiffany & co

-Daniel Swarovski

2.ปฏิบตั ิ (3)

- ออกแบบเคร่ืองประดับเทยี ม

ภายใต้เอกลัษณข์ องแบรนด์

- ซกั ถามและให้คำแนะนำ

6. เนอ้ื หา การค้นหาแรงบันดาลใจ 5 - บรรยายเนื้อหาดว้ ย 1.1, 1.2, 1.3, วรชยั

ส่กู ารออกแบบเคร่อื งประดบั Power point slide 2.1, 3.2, 3.3, รวบรวมเลศิ

เทยี ม -จัดกลุ่มให้นิสิต 4.2, 4.3, 5.1

1.บรรยาย (2) แลกเปล่ียนความคิดเหน็

- ทำความเข้าใจหลักการคน้ หา การใช้แรงบันดาลใจใน

และรปู แบบการถา่ ยทอดแรง การออกแบบ

บนั ดาลใจสงู่ านเครื่องประดับ -มอบหมายงานส่วน

เทยี ม บุคคล สรา้ งสรรค์

2.ปฏิบตั ิ (3) เครอื่ งประดับเทยี มจาก

- ออกแบบเคร่ืองประดับเทยี ม แรงบนั ดาลใจ

จากแรงบันดาลใจแตล่ ะ จำนวน 1 ชดุ (ผลงานชน้ิ ท่ี

ประเภท 1)

-ตรวจผลงานออกแบบ ซกั ถาม -ซักถามและให้คำแนะนำ

และให้คำแนะนำ ในชน้ั เรยี น

7. เน้อื หา หลักองคป์ ระกอบศลิ ป์ ต
ในการออกแบบเคร่ืองประดบั
1.บรรยาย (2) 5 - บรรยายเสนอหวั ขอ้ 1.1, 1.3, 2.1, วรชัย
- การออกแบบเครื่องประดบั พรอ้ ม Power point 3.3, 4.2, 4.3, รวบรวมเลศิ
ภายใต้หลักการองคป์ ระกอบ slide 5.1
ศลิ ป์ -ซกั ถามและให้คำแนะนำ
2.ปฏบิ ัติ (3) ในชน้ั เรยี น
- ตรวจความกา้ วหนา้ ผลงาน
การออกแบบเครื่องประดบั
ภายใต้แรงบนั ดาลใจท่ีได้รบั
มอบหมาย
- ซักถามและให้คำแนะนำ

8. เนอื้ หา ตรวจผลงานนิสติ ใน 5 - บรรยายเสนอหวั ขอ้ 1.1, 1.2, 1.3, วรชัย

หวั ขอ้ "การออกแบบ พรอ้ ม Power point 2.1, 3.2, 3.3, รวบรวมเลศิ

เครอ่ื งประดับเทยี มจากแรง slide 4.2, 4.3, 5.1

บนั ดาลใจทไี่ ด้รบั มอบหมาย" -ซักถามและให้คำแนะนำ

1.บรรยาย (2) ในช้นั เรียน

- ทำความเข้าใจเกีย่ วกบั - เรยี นรูแ้ ละแลกเปลย่ี น

หลักการนำเสนอผลงานและ ความคิดเห็นทางการ

เกณฑ์การให้คะแนน ออกแบบอย่างสร้างสรรค์

2.ปฏิบัติ (3) -นำเสนอผลงานการ

- Present ผลงาน ออกแบบ

- วเิ คราะห์ผลงานออกแบบของ

นสิ ติ

-ตรวจผลงานออกแบบ ซักถาม

และให้คำแนะนำ

ถ

9. เน้ือหา การสรา้ งแนวทางการ 5 - บรรยายเนอื้ หาด้วย 1.1, 1.3, 2.1,
ออกแบบเครอื่ งประดบั
1.บรรยาย (2) Power point slide 3.2, 3.3, 4.2,
- หลักการสร้างแนวทางการ
ออกแบบ “การทำใหเ้ กดิ -จัดกลมุ่ ให้นิสิต 4.3, 5.1
ลูกผสม หรือ Hybridization”
2.ปฏิบตั ิ (3) แลกเปลยี่ นความคิดเห็น
- สรา้ งแนวทางการออกแบบ
เคร่อื งประดับเทียมจาก “การ การสรา้ งแนวทางการ
ทำให้เกดิ ลูกผสม หรอื
Hybridization” ออกแบบ เครื่องประดับ
-ตรวจแนวทางกรออกแบบ
ซักถามและให้คำแนะนำ เทียม

-ซักถามและให้คำแนะนำ

ในชั้นเรียน

10. เนือ้ หา แนวโน้มกระแสแฟชน่ั 5 - บรรยายเน้ือหาด้วย 1.1, 1.2, 1.3,

1.บรรยาย (2) Power point slide 2.1, 3.2, 3.3,

- การคาดการณก์ ระแสนยิ ม -มอบหมายงานเฉพาะ 4.2

แฟชั่น (Trend Forecast) บุคคล

- ขน้ั ตอนการวิเคราะห์กระแส -ซักถามและให้คำแนะนำ

แฟช่นั ในชั้นเรียน

-กระแสนิยมปี 2018

2.ปฏิบตั ิ (3)

- ออกแบบเคร่ืองประดับเทียม

ตามกระแสนยิ มปี 2018 ภายใต้

“การทำใหเ้ กดิ ลกู ผสม หรือ

Hybridization”

-ตรวจการออกแบบ ซักถาม

และใหค้ ำแนะนำ

ท

11. เนอื้ หา การสร้างกระดาน 5 - บรรยายเนอื้ หาด้วย 1.1, 1.2, 1.3, วรชยั
อารมณ์และความรู้สกึ (Mood Power point slide 2.1, 3.3, 4.2, รวบรวมเลิศ
Tone board) -มอบหมายงานเฉพาะ 5.1
บคุ คลในช้ันเรียน
1.บรรยาย (2) -ซกั ถามและให้คำแนะนำ
- ทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ในช้ันเรียน
ความสำคญั หลกั การ และการ
นำเสนอผ่านกระดานอารมณ์
และความรู้สึก (Mood Tone
board)

2.ปฏิบตั ิ (3) 5 - ศึกษาดงู านจากสถานท่ี 1.1, 1.3, 2.1, วรชยั
- สร้างกระดานอารมณ์และ จรงิ ท่เี กยี่ วขอ้ งกบั วสั ดุ 3.2, 3.3, 5.1 รวบรวมเลศิ
ความรู้สกึ (Mood Tone -ซกั ถามและให้
board) คำแนะนำ
-ตรวจผลงาน ซักถามและให้
คำแนะนำ
12. เนือ้ หา วัสดสุ ำหรบั งาน
ออกแบบ

1.บรรยาย (2)
- ทำความเข้าใจเกยี่ วกบั วัสดุ
สำหรับงานออกแบบ

2.ปฏบิ ัติ (3)
- ลงพื้นทีเ่ รียนรูเ้ กี่ยวกับวสั ดุ
สำหรับงานออกแบบ

ธ

13. เนือ้ หา วัสดใุ นงานออกแบบ 5 - บรรยายเนื้อหาดว้ ย 1.1, 1.3, 2.1, วรชัย

เครอ่ื งประดับเทียม Power point slide 3.3, 4.2, 5.1 รวบรวมเลศิ

-มอบหมายงานสว่ น

1.บรรยาย (2) บุคคล ภายใตห้ วั ข้อ

- วสั ดุประเภทถาวร “Upcycling Jewelry”

- วัสดปุ ระเภทไมถ่ าวร จำนวน 1 ชุด(ผลงานชิ้นที่

- กระบวนการออกแบบจากเศษ 2)

วัสดุ -ซกั ถามและให้คำแนะนำ

ในชน้ั เรียน

2.ปฏิบัติ (3)

- สร้างสรรคเ์ ครอ่ื งประดับเทียม

จำนวน 1 ชดุ ภายใต้หวั ขอ้

“Upcycling Jewelry”

- ซกั ถามและให้คำแนะนำ

14. เนอื้ หา ตรวจความกา้ วหนา้ ครง้ั 5 - บรรยายเสนอหวั ข้อ 1.1, 1.2, 1.3, วรชัย

ท่ี 1 ผลงานนิสิตในหัวข้อ พรอ้ ม Power point 2.1, 3.2, 3.3, รวบรวมเลศิ

“Upcycling Jewelry” slide 4.2, 5.1

1.บรรยาย (2) -นำเสนอผลงานการ

- ทำความเข้าใจเกีย่ วกบั ออกแบบ

-ตรวจแบบSketch, Model, -ซักถามและให้คำแนะนำ

Mood Tone borad ในช้ันเรยี น

หลักการนำเสนอผลงาน - เรยี นร้แู ละแลกเปล่ียน

2.ปฏบิ ัติ (3) ความคิดเหน็ ทางการ

- ตรวจความกา้ วหนา้ ผลงาน ออกแบบอยา่ งสรา้ งสรรค์

ของนสิ ิต

- ซกั ถามและให้คำแนะนำ

น

15. เนอื้ หา ตรวจความก้าวหน้าครงั้ 5 - บรรยายเสนอหวั ขอ้ 1.1, 1.2, 1.3, วรชัย

ที่ 2 ผลงานนิสติ ในหัวข้อ พรอ้ ม Power point 2.1, 3.2, 3.3, รวบรวมเลศิ

“Upcycling Jewelry” slide 4.2, 5.1

1.บรรยาย (2) -นำเสนอผลงานการ

- ทำความเขา้ ใจเก่ยี วกับ ออกแบบ

- ตรวจความก้าวหน้าช้ินงาน -ซักถามและให้คำแนะนำ

50 % ในช้ันเรยี น

หลักการนำเสนอผลงาน - เรียนรู้และแลกเปล่ียน

2.ปฏิบตั ิ (3) ความคิดเห็นทางการ

- ตรวจความกา้ วหน้าผลงาน ออกแบบอยา่ งสรา้ งสรรค์

ของนิสิต

- ซักถามและใหค้ ำแนะนำ

16 เนอ้ื หา นำเสนอผลงานการ 5 -การจัดนิทรรศการ 1.1, 1.2, 1.3, วรชยั

ออกแบบเครอื่ งประดบั เทียม -ซักถามและให้คำแนะนำ 2.1, 3.2, 3.3, รวบรวมเลศิ

ภายใต้หัวขอ้ “Upcycling ในชน้ั เรยี น 4.2, 4.3, 5.1

Jewelry” - เรยี นรแู้ ละแลกเปลย่ี น

1.บรรยาย (2) ความคิดเหน็ ทางการ

- ทำความเขา้ ใจเกี่ยวกับ ออกแบบอย่างสร้างสรรค์

หลักการนำเสนอผลงานและ

เกณฑ์การให้คะแนน

2.ปฏบิ ตั ิ (3)

- Present ผลงาน

- วิเคราะหผ์ ลงานออกแบบของ

นสิ ติ

-ตรวจผลงานออกแบบ ซกั ถาม

และใหค้ ำแนะนำ

- ซกั ถามและใหค้ ำแนะนำ

บ

หมวดท่ี 4 การวดั ผลและการประเมินผล

1. การวัดผล

ผลการเรยี นรูท้ ี่

วัตถปุ ระสงค์ สอดคล้องกับ วิธกี ารวัด สัดสว่ น ช่วงเวลา

วัตถุประสงค์

- มีความรู้พื้นฐานเกย่ี วกับความเปน็ มา 1.1, 1.2, 1.3, การประเมินรายงาน 25 สัปดาห์ที่ 1-5

และแบรนดท์ ส่ี ำคัญของเครื่องประดับ 2.1, 3.2, 3.3,

เทียม 4.2, 4.3, 5.1

- มคี วามคดิ ริเรม่ิ สร้างสรรค์และเขา้ ใจ 1.1, 1.2, 1.3, การประเมนิ ชน้ิ งาน 25 สัปดาหท์ ่ี 6-8

หลักการในการออกแบบเคร่ืองประดับ 2.1, 3.2, 3.3,

เทยี ม (ผลงานออกแบบชนิ้ ที่ 1) 4.2, 4.3, 5.1

- เข้าใจกระบวนการเกิดและการ 1.1, 1.2, 1.3, การประเมินชิ้นงาน 15 สปั ดาห์ที่ 9-11

ประยุกต์กระแสนิยมสู่งานออกแบบ 2.1, 3.2, 3.3,

เคร่อื งประดบั 4.2, 4.3, 5.1

- มคี วามร้ใู นการเลือกใชว้ ัสดุเทียมเพื่อ 1.1, 1.2, 1.3, การประเมินชน้ิ งาน 30 สัปดาหท์ ่ี 12-16

ทดแทนอญั มณีและวัสดุมีค่า 2.1, 3.2, 3.3,

- สามารถสรา้ งสรรค์เคร่ืองประดับด้วย 4.2, 4.3, 5.1

วัสดุเทียมชนดิ ต่างๆเพอ่ื ทดแทนอญั มณี

และวสั ดุมคี ่า (ผลงานออกแบบชิ้นที่ 2)

- มวี ินยั ตรงต่อเวลา และมีความ 1.1, 1.2, 1.3, การประเมนิ ชน้ิ งาน 5 ตลอดภาค

รับผดิ ชอบสงู ทัง้ ต่อตนเอง วชิ าชีพ และ การศึกษา

สังคม

- เคารพในระเบียบ และกฎเกณฑ์ของ

องค์กร และสงั คมในระดับชาติ และ

นานาชาติ

- มีคุณธรรม และจรยิ ธรรม

ป

2. การประเมนิ ผล ชว่ งคะแนน
80-100
ระดับขน้ั 75-79
A 70-74
B+ 65-69
B 60-64
C+ 55-59
C 50-54
D+ 0-49
D
F

หมวดท่ี 5 ทรพั ยากรประกอบการเรยี นการสอน

1. ตำราและเอกสารหลกั
วรชัย รวบรวมเลศิ . (2560). เอกสารประกอบการสอน รายวิชาเครื่องประดับเทยี ม 17231159
2. ตำราและเอกสารแนะนำ
ทวเี กียรติ ไชยยงยศ. (2538). สนุ ทรยี ะทางทศั นศิลป.์ พมิ พค์ รั้งท่ี 2. กุรงเทพฯ: สถาบนั ราชภฏั สวนดสุ ิต.
วรชยั รวบรวมเลศิ . (2561). เคร่ืองประดับอตั ลกั ษณ์จังหวัดกาญจนบุรี ภายใตแ้ นวคดิ การเชอ่ื มต่อทาง

ประวัตศิ าสตร.์ วารสารวชิ าการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล. 26(1), 276-287.
วรรณรตั น์ ตง้ั เจรญิ . (2526). ศิลปะเครื่องประดับ. กรุงเทพฯ: วิฌวลอาร์ต
สงิ ห์ อินทรชโู ต. (2556). พฒั นาเศษวสั ดอุ ย่างสร้างสรรค.์ ปทมุ ธานี: สำนักงานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

แหง่ ชาติ.
Fiera di Vicenza. 2017. TrendbookForecast 2018+. TrendVision. Vicenza: Vicenzaoro.
Miller, J. (2012). Costume Jewelry. New York: Hachette Book Group.

ผ

หมวดที่ 6 การประเมินและปรับปรงุ การดำเนนิ การของรายวิชา

1. ปญั หาท่ีพบจากรายวิชาคร้งั ทผ่ี ่านมา
-เน่ืองจากรายวชิ ามกี ารให้นิสิตได้ทดลองการจัดแฟช่ันโชว์ ซง่ึ จำเป็นต้องให้ระยะเวลาทเ่ี พยี งพอตอ่ การจดั งาน

ดงั กลา่ วของนิสิต ซง่ึ การสอนในคร้ังท่ีผา่ นมาระยะเวลาไมเ่ พียงพอต่อการจดั งานดังกลา่ ว
2. ประเด็นทีป่ รบั ปรงุ ในครั้งนี้

-ปรบั ปรงุ ระยะเวลาตลอดทง้ั รายวิชาเพือ่ ใหเ้ หมาะสมกับวัตถุประสงค์ของรายวชิ า
3. การทวนสอบกระบวนการจดั การเรียนรู้

-สาขาวชิ ามีคณะกรรมการประเมนิ ผลและความเหมาะสมของการให้คะแนน โดยการสมุ่ รายวิชา ภายในรอบ
เวลาหลักสตู ร

-สาขาวชิ ามีระบบการทบทวนประสทิ ธผิ ลของรายวชิ า โดยพิจารณาจากผลการประเมนิ การสอนโดยนสิ ติ ผล
การประเมนิ โดยคณะกรรมการประเมนิ ของภาควชิ า การรายงานรายวิชาโดยอาจารยผ์ สู้ อน หลงั การทบทวน
ประสิทธผิ ลของรายวิชา อาจารย์ผสู้ อนรบั ผิดชอบในการทบทวนเนื้อหาทีส่ อนและกลยุทธก์ ารสอนที่ใช้ และ
นำเสนอแนวทางในการปรบั ปรงุ และพัฒนาในรายงานรายวิชา เสนอต่อทป่ี ระชมุ อาจารย์ประจำหลกั สูตรพจิ ารณา
ใหค้ วามคดิ เหน็ และสรปุ วางแผนพัฒนาปรับปรงุ พร้อมนำเสนอภาควชิ า / คณะ เพือ่ ใชใ้ นการสอนครั้งต่อไป

บทท่ี 1 ประเภทของเคร่ืองประดบั 1

บทท่ี 1

ประวัตคิ วามเป็นมาของเครอ่ื งประดบั

เครอื่ งประดับเปน็ หน่ึงในกระแสวฒั นธรรมที่ใช้ควบคู่กบั เสื้อผ้าเครื่องแต่งกายอืน่ ๆ ในสมัยโบราณ
การตกแตง่ ร่างกายนิยมใช้วิธสี ักรา่ งกายหรือใช้สเี ขียนบนผวิ หนัง ซง่ึ การเขียนสีบนผิวหนงั พบครง้ั แรกในสมัยอียิปต์
เมอื่ ประมาณ 2000 ปี กอ่ นครสิ ตศ์ ักราช ส่วนการแตง่ กายดว้ ยวตั ถุ นิยมตกแตง่ ด้วยทองคำ ซง่ึ เริ่มพบหลักฐานการ
ใชท้ องคำมาทำเปน็ เครอื่ งประดบั ในสมัยอียปิ ต์และกรีกโบราณ

เคร่ืองประดับเปน็ สิ่งหนึ่งท่สี ามารถบอกประวตั คิ วามเปน็ มาในสมยั ประวตั ิศาสตร์ เป็นสอ่ื สญั ลกั ษณ์ท่บี อก
ถึงวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ตำแหน่ง ฐานะ ยศศักด์ิและนิสัยใจคอของผู้ใช้ได้เป็นอย่างดี ดังน้ันการศึกษาทาง
ประวัติศาสตร์ศิลป์ จึงนิยมท่ีจะศึกษาเร่ืองราวของเครื่องประดับร่วมด้วย เช่น อเมริกันอินเดียท่ีอยู่ตามเผ่าต่างๆ
จะใชส้ ีหรอื ขนนกประดบั ประดารา่ งกาย ซ่ึงสีและขนนกนส้ี ามารถบอกตำแหน่งของคนภายในเผ่านัน้ ๆได้

แรกเริ่มงานเครอ่ื งประดับเริ่มจากฝีมือช่างไปสชู่ นช้ันสงู โดยลักษณะงานเครื่องประดับในแต่ละยคุ นั้น
ทำจากวัสดุที่มีราคาแพง เช่น ทองคำ เพชร พลอย เป็นต้น ชนช้ันสูงจึงสามารถครอบครองเคร่ืองประดับได้
มากกว่าชนช้ันกลางและชนชั้นต่ำ อีกท้ังเครื่องประดับสามารถแสดงถึง ตำแหน่ง ฐานะ ยศศักดิ์ได้ จึงตอบสนอง
ความต้องการไดด้ กี วา่ ชนช้ันกลางและชนชั้นต่ำ

ในวัฒนธรรมตะวันตก ประมาณคริศต์ศตวรรษท่ี 16 การตกแต่งร่างกายอย่างเสมอภาคได้เร่ิมข้ึน
เคร่ืองประดับจึงเร่ิมมีบทบาทต่อชนช้ันกลาง เนื่องจากราคาเครื่องประดับที่ถูกลง อันเนื่องมาจากเดิมผลงาน
เครื่องประดับจะทำด้วยมือเร่ิมเปลี่ยนเป็นใช้เคร่ืองจักร และเร่ิมเป็นอุตสาหกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ส่งผลให้
ลักษณะช้ินงานเปลี่ยนไป จากเดิมเครื่องประดับจะมีลักษณะเป็นงานฝีมือ เน้นความวิจิตรพิสดารเป็นหลัก มี
รูปแบบประเพณีสืบต่อกันมา และสร้างสรรค์เฉพาะช้ิน พอถึงสมัยอุตสาหกรรมรูปแบบเครื่องประดับจะถูกผลิต
แบบการตลาด ใช้เครื่องจักรในการผลิต เครื่องประดบั จึงขาดความมีเอกลกั ษณเ์ ฉพาะ ในปจั จุบนั เม่ือศิลปะรอบตัว
เน้นความคดิ สร้างสรรค์ และบุคลิกเฉพาะของศลิ ปินแต่ละคน เคร่ืองประดับจึงพัฒนาไปอีกก้าว เรมิ่ หันมาเน้นการ
ออกแบบเฉพาะมากขนึ้ เนน้ ความคิดสรา้ งสรรค์ของรูปแบบโดยมรี ูปแบบเป็นเอกลกั ษณ์ของศิลปินแต่ละคน

แม้ได้มีการวิเคราะห์ว่าเครื่องประดับมีประโยชน์น้อยมากเพียงใด แต่ตราบใดที่คนมีสุนทรียภาพอยู่ใน
จิตใจ ศิลปะเครื่องประดับก็จะยังคงมีอยู่ตลอดไป งานเคร่ืองประดับเป็นงานที่เกี่ยวข้องกับความคิดสร้างสรรค์อัน
ทรงคุณค่าของนักออกแบบ การออกแบบจึงเป็นหัวใจสำคัญย่ิงของการทำเคร่ืองประดับ ใครพอที่จะออกแบบได้

บทท่ี 1 ประเภทของเครอ่ื งประดบั 2

และขยันที่จะนำส่ิงต่าง ๆ มาปะติดปะต่อเข้าด้วยกัน ก็สามารถท่ีจะสร้างสรรค์เครื่องประดับสำหรับตนเองข้ึนได้
ตามวถิ ีทาง เศรษฐกิจและวิถีทางแฟชน่ั (baanjomyut, 2559)

ปัจจุบันได้มีการปรับเปลี่ยนแนวทางในการสร้างเคร่ืองประดับบนร่างกาย วัสดุหรืออัญมณีราคาแพง เช่น
เพชรนิลจินดาเริ่มลดความสำคัญลง จะยังหลงเหลืออยู่ในสังคมบางกลุ่มที่ต้องการความหรูหราเป็นหน้าเป็นตาใน
สงั คม ส่วนวัสดุรูปแบบใหมท่ ี่เป็นทางเลอื กเริม่ มีการเติบโตข้ึน ไม่ว่าจะเป็นคริสตัล ลูกปัด พลาสติกหรือแม้กระท่ัง
วัสดุจำพวก ผ้า หรือไม้ ก็ได้ถูกหยิบมาใช้ในงานออกแบบเครื่องประดับ ซ่ึงวัสดุเหล่าน้ีนักออกแบบรุ่นใหม่ได้
สรา้ งสรรคเ์ อกลักษณใ์ หม้ คี วามงดงามตามแบบฉบับของเคร่ืองประดบั ในยุคสมัยใหม่

ภาพท่ี 1.1 เครอ่ื งประดับอียปิ ต์โบราณ
ที่มา : http://realhistoryww.com/world_history/ancient/Misc/Egypt/Jewelryb.htm

บทท่ี 1 ประเภทของเครอื่ งประดบั 3

1.1 ประเภทของเครอ่ื งประดับ

เครื่องประดับมี 4 ประเภทได้แก่
1.1.1 เคร่ืองประดับแท้ (Fine Jewelry)
เครื่องประดับแท้หรือเคร่ืองประดับในเชงิ พาณิชย์ เคร่ืองประดบั เหล่านี้จะใช้วัตถดุ ิบท่มี คี า่ ได้แก่ อัญมณที ่ี
มมี ลู คา่ สูง เพชร ไพลิน ทับทิม มรกต ฯลฯ หรือเครือ่ งประดับท่ีทำจากตวั เรอื นทองคำ ทองคำขาว หรอื แพลตทนิ ัม
วตั ถุเหลา่ นีใ้ ช้สำหรบั ตกแต่ง ประดับประดาบนร่างกายมนุษย์ใหด้ ูสวยงาม ดดู ตี ามบุคลกิ ภาพ สมฐานะ สมวยั

ภาพท่ี 1.2 เคร่อื งประดับแท้ จากแบรนด์ Cartier ภาพท่ี 1.3 เครอื่ งประดับแท้ จากแบรนด์ Bulgari
ท่ีมา : http://www.cartier.com ทมี่ า : https://www.bulgari.com

บทท่ี 1 ประเภทของเครอื่ งประดบั 4

1.1.2 เครอ่ื งประดับเทยี ม (Costume jewelry)
เครื่องประดับเทียม คือ เครือ่ งประดับท่ีสรา้ งขึ้นจากวัสดุเลียนแบบ หรือวัสดุท่ีมีมูลค่าไม่สูงมากนัก หาได้
ง่ายและมีความโดดเด่นสวยงาม ไม่ได้เน้นว่าจะต้องผลิตจากวัสดุมีค่า เช่น โลหะผสมจำพวกทองเหลือง ทองแดง
ดีบุก ตะกั่ว สแตนเลส เป็นต้น วัสดุเลียนแบบเหล่านี้ถูกนำมาใช้เพ่ือใช้ทดแทนเคร่ืองประดับมีค่าท่ีใช้อัญมณีจริง
ซง่ึ มรี าคาสงู และมีจำนวนจำกดั แตส่ ามารถใหค้ วามรู้สึกทดแทนเคร่ืองประดบั จรงิ ได้ (วรรณรัตน์ ต้ังเจริญ, 2526)
ในปัจจุบนั มี เครือ่ งประดับเทียมได้รบั ความนิยมเป็นอยา่ งมาก ทำให้เกิดการค้นหารูปแบบและวสั ดใุ หม่ ๆ
เพื่อตอบสนองต่อจินตนาการและพลังสร้างสรรค์ของนักออกแบบเครื่องประดับ การเลือกใช้วัสดุจึงเกิดความ
หลากหลายมากข้ึน ไม่ไดถ้ ูกจำกดั เพียงแต่วัสดเุ ลียบแบบ วัสดทุ ่ีสามารถแสดงอารมณ์ความรสู้ ึกของนกั ออกแบบได้
ถูกหยิบยกมาสร้างงานเคร่ืองประดับ ไม่ว่าจะเป็น ผ้า เชือก ลูกปัด คริสตัล เศษหนัง เปลือกหอย ขนนก ไม้
กระดาษ มีการใช้เทคนิคการลงยา (Enamel) หรือการชุบโลหะด้วยทองคำที่เรียกว่า การชุบไมครอน ต่าง ๆ
เหล่าน้ี มาประกอบกันเป็นเครื่องประดับ เพ่ือตอบสนองความต้องการของกลุ่มลูกค้าตามยุคสมัย จุดเด่นของ
เครื่องประดับเทียมอยู่ที่ความอิสระในการออกแบบ สามารถออกแบบตามกระแสแฟชั่นท่ีหมุนเวียนเปล่ียนแปลง
หรือตามจนิ ตนาการของนักออกแบบ บางคนจงึ เรยี กเครื่องประดับเทยี ม ว่า "Fashion Jewelry"

ภาพที่ 1.4 เขม็ กลัดเคร่ืองประดับเทยี ม Water lily ภาพท่ี 1.5 เข็มกลัดลูกปัดโลหะสที องและครสิ ตลั
and bird on pond จากแบรนด์ Trifari Swarovski จากแบรนด์ Coppola e Toppo

ท่ีมา : https://nasvete.com/trifari-costume- ทีม่ า : https://en.vogue.fr/jewelry
jewellery/

บทท่ี 1 ประเภทของเคร่ืองประดบั 5

1.1.3 เครือ่ งประดับประเพณีนยิ ม (Traditional Jewelry)
เครื่องประดับประเพณีนิยมเป็นเคร่ืองประดับท่ีอยู่คู่กับวัฒนธรรม สังคม หรือชุมชนต่าง ๆ มาอย่าง
ยาวนาน ซ่ึงแต่ละวัฒนธรรมจะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งวัสดุท่ีใช้จะเป็นวัสดุมีค่าเช่นเดียวกับเครื่องประดับแท้
(Fine Jewelry) ไม่ว่าจะเป็นทอง เงิน อัญมณีมีค่า แต่มีความแตกต่างจากเคร่ืองประดับแท้ท่ัวไปตรงที่
เคร่ืองประดับประเภทประเพณีนิยมน้ัน จะมีรูปแบบลวดลาย เทคนิค ภูมิปัญญาท่ีสื่อถึงค่านิยมที่แสงดออกทาง
อัตลักษณ์ของแต่ละวัฒนธรรม (ทวีศักด์ิ มูลสวัสดิ์, 2552) เช่น เคร่ืองประดับชนเผ่าต่าง ๆ เคร่ืองประดับไทย
เคร่อื งเงนิ ของจงั หวดั เชียงใหม่ เครือ่ งทองเพชรบรุ ี เครอื่ งประดบั เปอรานากันของจังหวัดภเู กต็ เป็นตน้

ภาพท่ี 1.6 เข็มกลดั ปิ่นตั้ง รูปดาว 6 แฉกเอกลกั ษณ์ ภาพที่ 1.7 เครอ่ื งประดับของชนเผา่ มาไซ ประเทศ
เครอื่ งประดบั เปอรานากัน แอฟริกา

ที่มา : http://indonesiamall.net/shop/product- ที่มา : http://sameaf.mfa.go.th/th/country/africa
detail.php?id=62081&uid=40033

บทท่ี 1 ประเภทของเครอ่ื งประดบั 6

1.1.4 เครอื่ งประดับรว่ มสมัย (Contemporary Jewelry)
เคร่ืองประดับร่วมสมัย เป็นเครื่องประดับที่เน้นแนวความคิดในการออกแบบที่กล่าวถึง รูปร่าง รูปทรง
ความสวยงามและวัสดทุ ี่มีความร่วมสมัยเปน็ หลัก ผ่านพนื้ ฐานการจัดองค์ประกอบทางศิลปะเพื่อสะท้อนความงาม
ผ่านเคร่ืองประดับในนัยยะทสี่ ัมพันธ์กับกลุ่มเป้าหมายร่วมสมยั โดยจะเปิดกว้างในการใช้วสั ดุท่ีหลากหลายร่วมกับ
วัสดุท่ีมคี ่า เช่น เงิน ทอง ฯลฯ และมุ่งเน้นในการผลติ ที่เป็นจำนวนจำกัด(Limited edition) หรือช้ินเดียว(One of
A Kind)

ภาพที่ 1.8 เคร่อื งประดับรว่ มสมัยของ Doris Betz ภาพที่ 1.9 เครอ่ื งประดับรว่ มสมัยของ Yu Fang Chi

ท่ีมา : https://galleryfunaki.com.au ทม่ี า : https://galleryfunaki.com.au

บทท่ี 1 ประเภทของเครื่องประดบั 7

1.1.5 เคร่ืองประดับเชิงศิลปะ (Art Jewelry)
เครื่องประดับเชิงศิลปะเน้นการนำเสนอแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงานจากมุมมองของศิลปินเองเป็น
สำคัญ ผ่านการตีความหมายใหม่ในประเด็นต่างๆ โดยที่ตัวเครื่องประดับน้ันมีบทบาทและหน้าที่ไม่เพียงแต่
แสดงออกความเป็นตัวตนของผู้สวมใส่เท่านั้น แต่ยังแสดงถึงการรว่ มใช้ปรชั ญา แนวคิดในประเด็นเหล่าน้ันร่วมกับ
ศิลปินด้วย นอกจากนี้แล้วเคร่ืองประดับยังทำหน้าท่ีเป็นสื่อเคลื่อนท่ี เพ่ือสื่อสารแนวคิดหรือประเด็นต่างๆไปยัง
สาธารณะอีกด้วย โดยส่วนใหญ่แล้วนักออกแบบจะผลิตผลงานเครื่องประดับเชิงศิลปะขึ้นมาเพียงชิ้นเดียวหรือ
อาจจะเป็นเพียงแนวคิดในบริบทของเครอ่ื งประดับ ที่รสู้ ึก สัมผสั ได้ แตไ่ ม่มีรูปรา่ งทางกายภาพหรอื การสูญหายไป
ของวัตถุธาตุและทัศนะธาตุภายใต้บริบทของเครื่องประดับ โดยวัสดุที่ใช้ส่วนใหญ่จะเป็นวัสดุท่ีไม่มีมูลค่าทาง
เศรษฐกิจแต่มีคุณค่าทางจิตใจ สอดคล้องหรือส่ือความหมายในเชิงสัญลักษณ์หรืออุปมาอุปไมยต่อแนวคิดหรือ
ประเด็นนั้นๆ นอกจากนี้แล้วก่อให้เกิดคำถามต่างๆ มากมาย เกี่ยวกับคำจำกัดความของเคร่อื งประดับในมิติต่างๆ
เพ่ือค้นหาคำตอบใหม่ๆอยู่เสมอ เช่น เครื่องประดับจำเป็นต้องเป็นวัตถุท่ีจับต้องได้เท่าน้ันหรือไม่ หรือเป็นเพียง
แนวคิดเก่ียวกบั เคร่ืองประดบั หรือรา่ งกายมนุษย์ไดห้ รือไม่ เป็นตน้ (ทวีศกั ด์ิ มลู สวสั ดิ์, 2552)

ภาพที่ 1.10 เครื่องประดบั เชิงศลิ ปะโดย Gijs Bakker ชื่อผลงาน “Waterman”
ท่ีมา : http://thejewelryloupe.com/shoot-it-and-wear-it-using-photographs-in-art-jewelry/

กิจกรรมทา้ ยบท
- ให้นิสิตอธิบายความหมายและลักษณะเด่นของเคร่ืองประดับแตล่ ะประเภท
- ให้นิสติ แบ่งกลุ่มสรา้ งต้นแบบเครอ่ื งประดับเทียมจากวสั ดุท่ีได้รับมอบหมาย และนำเสนอผลงานหน้า

ชัน้ เรียน

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเคร่อื งประดบั เทยี ม 8

บทที่ 2

ประวตั ิความเป็นมาของเครอื่ งประดับเทยี ม

ต้ังแต่อดีตถึงปัจจุบันเคร่ืองประดับเลียนแบบหรือเคร่ืองประดับเทียม(Costume Jewelry) มีการ
นำมาใช้ทุกยคุ ทุกสมัย โดยมีรูปแบบ กรรมวิธีการผลิตและการเลือกใช้วัสดุทีเ่ ปล่ียนแปลงไปตามยุคสมัยนั้น ๆ
ขึ้นอยู่กับวัฒนธรรมและความนิยมของแต่ละสังคม เช่นเคร่ืองประดับในสมัยอียิปต์ โดยส่วนใหญ่จะเน้น
เครื่องประดับแท้ท่ีตอบสนองตามความเช่ือในการบูชาเทพเจ้าองค์ต่างๆ เป็นตัวแทนในรูปแบบของสัญลักษณ์
ซ่ึงวัสดุจะทำจากทองคำผสมกับทองแดงเพียงเล็กน้อย และประดับประดาด้วยหินสี ไม่ว่าจะเป็นลาปิสลาซูล่ี
คารเ์ นลเล่ยี นและทอรค์ อยส์ ซง่ึ อียปิ ตเ์ ป็นแหลง่ วัสดุธรรมชาติในการทำลกู ปัดท่ีสำคญั โดยเฉพาะลาปิสลาซลู ี่
จัดเป็นหินชนิดหนึ่งท่ีสำคัญมากในการทำเครื่องประดับของชาวอียิปต์ รูปแบบเครื่องประดับจะเน้นความ
สมมาตรเป็นส่วนใหญ่ (goodytimeandjewelry, 2559) ต่อมาชาวไมซีเนียนเริ่มนิยมทำเคร่ืองประดับจาก
วัสดุที่หลากหลาย อำพันและลูกปักแก้วเป็นวัสดุที่นิยมมากที่สุด โดยปรากฏท่ีหลุมศพของชาวไมซีระหว่าง
ดินแดนบอลติกซ่ึงเป็นแหล่งอำพันและลูกปัดแก้ว จัดเป็นเส้นทางของอำพันข้ามยุโรปจากบอลติกไปยังทาง
ตอนเหนือถึงทะเลเลอะเดียกติก ได้มีการล่องเรือไปทางตอนใต้และพบลูกปัดอำพนั และลูกปัดแก้วท่ีมคี ุณภาพ
เย่ียม ได้ล่องไปถึงตะวันตกผ่านไปจนถึงสเปน อังกฤษ ตอนใต้ของฝร่ังเศสและฮังการี นอกจากน้ียังพบ
เครื่องประดับจากชาวไซรัส ซึง่ มสี ่วนผสมของรายละเอียดระหว่างชาวมิโนอนั -ไมซีเนียน ชาวไซรสั และชาว
อียิปต์อีกต่อหนึ่งด้วย เน่ืองจากดินแดนของชาวไซรัสเป็นเส้นทางอย่างละคร่ึงทางการค้าทางเรือระหว่าง
ประเทศของเอเชยี ตะวันตก

นอกจากโลหะมีค่าและหินในการนำมาทำเป็นเคร่ืองประดับต่าง ๆ แล้วยังมีการพบโรงงานสังกะสี
ทองแดงที่ผสมดีบุกเม่ือ 3,000 ปีก่อนคริสตศักราชในดินแดนแห่งน้ีอีกด้วย มีการผลิตอาวุธและเคร่ืองมือ
ด้วยโลหะ คณุ ภาพดมี าก จึงไดม้ กี ารผลติ ลกู ปดั ทองแดง ลูกปัดแกว้ ข้นึ มาดว้ ยเชน่ กนั

ภาพท่ี 2.1 ศลิ ปะเคร่อื งประดับของชาวไมซเี นียนที่ทำจากลูกปดั แก้วสีน้ำเงนิ
ทม่ี า : https://www.pinterest.co.uk/pin/354799276866109969/

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครื่องประดบั เทยี ม 9

2.1 ศิลปะเครื่องประดบั กรกี (Greek)

ในสมยั กรกี มีการนำทองคำมาผลติ เปน็ เครอื่ งประดับ ซึ่งนำมาใช้หลงั จากสมยั ไมซีเนียนอกี ทีหนึ่ง เมื่อ
400 ถึง 500 ปีก่อนครสิ ตศักราช พระเจ้าอเลก็ ซานเดอรไ์ ดน้ ำกองทัพเข้าสโู่ ลกเพ่ือคน้ หาแหลง่ ทองคำ ทองคำ
จงึ ได้นำมาใชอ้ ย่างกวา้ งขวาง ทั้งการทำเหรยี ญ เครือ่ งประดับ และสิ่งของ วสั ดุเร่ิมหายาก มีราคาแพง แต่
สังคมยังให้ความสนใจ เพราะเป็นส่ิงที่ตามแฟชั่นการแต่งกาย เป็นการเพ่ิมเสน่ห์ของผู้สวมใส่ มีทั้งหินแข็ง
หินคริสตัล มีการค้นพบโรงงานแก้ว พบลูกปัดแก้วมากกว่าหนึ่งหม่ืนชิ้นท่ีถูกขุดข้ึนมา ผลิตด้วยเทคนิคการ
พับ การดงึ การกด และการม้วน ได้รวมถงึ รปู ทรงหัวใจ แตงโม เรขาคณิต รูปทรงกระบอกและจี้ห้อยคอ
นอกจากน้ียังพบลูกปัดทองคำในแก้ว รูปดวงตา รูปทรงปลาโลมา จักรวาล ทรงเหล่ียม การใช้สีสันแบบ
โมเสสและแกว้ ทโี่ ปร่งใส (goodytimeandjewelry, 2559)

ภาพที่ 2.2 ศลิ ปะเครือ่ งประดับกรีก
ท่ีมา : https://www.metmuseum.org/art/collection/search/256975

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเคร่อื งประดบั เทยี ม 10

2.2 ศลิ ปะเครือ่ งประดับช่วงยคุ กลาง

ต่อมาในยุคกลางศาสนาเริ่มมีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิต ทำให้เคร่ืองประดับเกิดข้ึนเป็นจำนวนน้อย
และผู้ที่เป็นช่างทองหรือนักทำเครื่องประดับคือ บาทหลวง หรือพระในศาสนาคริสต์ ทำให้รูปแบบของ
เครื่องประดับมีลักษณะของไม้กางเขนและเร่ืองราวเก่ียวกับพระผู้เป็นเจ้า และอยู่ในโบสถ์เป็นส่วนมาก
บาทหลวงหรอื พระเปน็ ผู้กำหนดเครื่องประดบั เร่ือยมาเป็นระยะเวลาอันยาวนาน จึงเรียกในช่วงนี้วา่ ยุคกลาง
หรอื ยคุ มดื (baanjomyut, 2559)

ศลิ ปะเครอ่ื งประดับช่วงยุคกลางอยู่ในชว่ งปี ค.ศ.600 ถึง 1400 ชว่ งยคุ กลางมีการแต่งกายท่ีเรียบๆ
มเี ข็มกลัดตดิ อยู่บริเวณคอเทา่ น้นั มีหัวเข็มขัด มีแหวน ส่วนวสั ดุที่ใช้มีงาช้าง นิล ปะการงั ไม้ หินอญั มณี
และโลหะมีค่า เพื่อทำเป็นลูกประคำเพ่ือใช้ในการสวดมนต์ในพิธี ส่วนสร้อยคอและการตกแต่งส่ิงของนำมา
ทำเปน็ เครือ่ งรางตามความเชือ่ ทอี่ ยู่เหนือธรรมชาติ หนิ ทใี่ ช้จะต้องมีพลังในการป้องกนั ตวั อยา่ งเช่น แอมิทิส
เป็นหินเพ่ือป้องกันอาการเมาจากการด่ืมแอลกอฮอล์ ปะการังเป็นสัญลักษณ์ของหัวใจ และมรกตใช้เพ่ือ
ป้องกันโรคลมบ้าหมู คริสตลั เป็นสญั ลกั ษณแ์ ห่งความบรสิ ทุ ธิ์ เป็นต้น

การออกแบบเครอ่ื งประดบั ในช่วงปลายของสมัยครสิ ต์ศตวรรษท่ี 17 มีการออกแบบท่ีหรูหรามากขึ้น
มีการพัฒนาทางด้านเทคนิค แนวการคิดในการออกแบบและกระบวนการในการผลติ มีความสวยงาม มคี วาม
ละเอียดลออมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงปี ค.ศ.1700 ได้ปรากฏเครื่องประดับที่มีอัญมณีเจียระไนเพชรแบบ
brilliant cut หรือการเจียระไนเพชรแบบกลม ที่พบในปัจจุบัน และเร่ิมปรากฏอัญมณีเทียมเพื่อการผลิต
เครื่องประดับที่มีต้นทุนต่ำลง เน่ืองจากเกิดการปฏิรูปทางวิทยาศาสตร์ที่มีการทดลองเพื่อทอสอบข้อเท็จจริง
หลายประการ รวมท้ังการทดสอบทางเคมีของแร่ธาตุธรรมชาติต่างๆ ท่ีปรากฏและการทดลองในการทำ
เทียมอัญมณีท่ีหายากและราคาแพง เป็นผลให้เมื่อสิ้นสุด คริสต์ศตวรรษท่ี 17 คุณค่าของเคร่ืองประดับได้
ลดลงไปมาก

ในยุคนีโอคลาสสิคการออกแบบได้รับความนิยมและมีรูปแบบท่ีสวยงาม มีการนำรูปแบบศิลปะของ
กรีกและโรมันมาเป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบเครื่องประดับใหม่ที่ชัดเจนมากท่ีสุด เนื่องมาจากการท่ี
คริสต์ศตวรรษที่ 18 น้ีมีการพัฒนาทางด้านเทคโนโลยีเป็นอย่างมาก จัดเป็นยุคเฟ่ืองฟูทางด้านการพัฒนา
เทคนิคการผลิตเครื่องประดับ ทั้งระบบอุตสาหกรรม และงานช่างฝีมือ ทำให้ ผู้คนมีความคิดริเร่ิมใหม่ ๆ มี
ความต้องการในการศึกษาหาความรู้ โดยการเดินทางค้นหาส่ิงแปลกใหม่ ดินแดนใหม่ ความรู้ใหม่ และมี
อิสรภาพสูง จึงเรียกกันคริสต์ศตวรรษนี้ว่า New World หรือช่วงแห่งการเร่ิมต้นความสมัยใหม่ ความเป็นตัว
ของตวั เองตัวเองและความเป็นประชาธปิ ไตย จากการพัฒนาเคร่ืองจักรเทคโนโลยีและแรธ่ าตุทางวิทยาศาสตร์
ทำให้เกดิ นักอัญมณีศาสตรเ์ พื่อศึกษาแร่ธาตุต่างๆ เพ่ือใชเ้ ก่ียวกับการทำเครอื่ งประดบั ข้นึ

จากการพัฒนาน้ีเอง ทำให้เกิดวงการ Costume Jewelry หรือ Paste jewelry หรือที่เรียกกันว่า
เคร่ืองประดับเทียม ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก สืบเน่ืองมาจากมีนักสะสมจำนวนมากตั้งแต่สมัย
คริสต์ศตวรรษที่ 17 ซ่ึงทำให้นักสะสมมีมากเกินกว่าท่ีคนผลิตเคร่ืองประดับจะผลิตเคร่ืองประดับให้ทันต่อ
ความต้องการของนักสะสมได้

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเคร่ืองประดบั เทยี ม 11

2.3 ศลิ ปะเครอ่ื งประดบั ชว่ งสงครามโลกครั้งที่ 1

ปี ค.ศ.1914 เกิดสงครามโลกครั้งท่ี 1 จากภาวะสงครามทำให้เหลา่ นักออกแบบเคร่อื งประดบั และ
ช่างทองทั้งหลายต่างพากันปิดกิจการลงหลายบริษัทเพราะขาดทั้งผู้อุปการะของชนชั้นสูงแ ละมีผู้ซื้อ
เครื่องประดับจำนวนน้อยลง

จึงทำให้ช่างทำเคร่ืองประดังตา่ งพากนั ไปเปน็ ทหารเป็นช่างทำกระสนุ ตราสญั ลักษณท์ างทหาร หรือ
ทำโลหะเพ่ือสงครามเป็นอันมาก ประกอบกับล้มหายตายจากกันไปบ้าง จึงทำให้วงการเครื่องประดับในช่วง
สงครามน้ีเงียบไปมาก ทั้งนี้มิใช้ว่าวงการเครื่องประดับจะตายไปพร้อมกับสงครามเสียทีเดียว ในช่วงนี้เองได้
เป็นจุดสำคัญ โดยเกิดการปฏิบัติทางด้านวงการแฟช่ันเสื้อผ้าคร้ังใหญ่ท่ีมีอิทธิพลต่อวงการเคร่ืองประดับ
ตามมาด้วย โดยเฉพาะเคร่ืองประดับ Costume jewelry หรือเคร่ืองประดับเทียม ทำให้วิธีการออกแบบ
เส้ือผ้าชุดแต่งกายและการออกแบบเคร่ืองประดับมีการเปล่ียนแปลงไปด้วยช่วงน้ี ได้เกิดเส้ือผ้าแบบ haute
couture หรือเสื้อผ้าสำหรับชนช้ันสูงขึ้นเป็นช่วงท่ีสตรีมีความต้องการความเท่าเทียมกันกับผู้ชาย และ
ประกอบกับสงครามทำให้ผู้หญิงจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพ เพื่อให้มีความเหมาะสมสำหรับภาวะอัน
ตึงเครียดนี้ เสื้อผ้าของชนช้ันสูงยุคนี้จึงถูกเปลี่ยนให้มีลักษณะคล้ายกับผู้ชาย โดยมีการสวมกางเกงหรือ
กระโปรงส้ันช้ันเดียวแทนกระโปรงสุ่มที่มีผ้าซับในอยู่หลายชั้น มีการสวมเส้ือสูท ใส่หมวกแบบผู้ชาย จึงทำ
ให้บุคลิกของสุภาพสตรีที่มีลักษณะ S หรือลักษณะดันทรง เอวคอดจากการสวม corset เจ้าเน้ือ และเสริม
สะโพก เปล่ียนมาเป็นลักษณะสูงโปร่ง สง่างาม และผอมเพรียวมากข้ึน เพ่ือความคล่องตัวในการทำงาน
ทงั้ สนิ้

นักออกแบบท่ีมีชื่อเสียง ซ่ึงเป็นผู้เปลี่ยนบุคลิกภาพของสุภาพสตรีน้ีคือ Coco Chanel เนื่องจาก
เป็นคนท่ีมีรูปร่างของตนเองผอมสูง ประกอบกับสุภาพสตรีไม่สะดวกในการทำงานและไม่คล่องตัวในการ
หลีกเล่ียงสงครามด้วยชุดแต่งกายแบบเก่า จึงได้ออกแบบชุดแต่งกายแบบใหม่น้ีข้ึนมา จากการนำการแต่ง
กายของผู้ชายหรือชุดสูทมาดัดแปลง เปลี่ยนกระโปรงให้บางและส้ันลง โดยสังคมในช่วงน้ีผู้หญิงมบี ทบาทสูง
มากข้ึน ทำงานมากข้ึนและเริ่มมีกิจกรรมที่ไม่แตกต่างจากผู้ชายมากนัก Chanel จึงประสบความสำเร็จใน
รูปแบบใหม่ท้งั การแต่งกายและการออกแบบเครือ่ งประดับให้เหมาะสมกบั การแต่งกายมากข้ึน เกดิ แฟช่นั การ
แต่งกายและการออกแบบเครื่องประดับมากขึ้นและชัดเจน จัดเป็นการเข้าสู่ยุดของความเป็นสมัยใหม่ท่ี
ชัดเจน ถึงแม้ช่วงสงครามโลกได้สิ้นสุดแล้วเครื่องประดับของ Chanel ก็ยังคงเป็นที่นิยม เพราะนอกจาก
ผู้หญิงได้หลงใหลเข้าสคู่ วามสง่างามกับแฟช่ันใหมๆ่ แล้ว เคร่ืองประดับกเ็ ป็นอีกช่องทางการแสดงออกสำหรับ
สุภาพสตรีในยุคนนั้ ดว้ ยเช่นกัน

แต่การออกแบบเคร่ืองประดับของ Chanel ได้นำลักษณะทางประวัติศาสตร์ในยุคก่อนมาเป็นแรง
บันดาลใจจำนวนหลายชิ้น และได้เสนอแนวทางความเป็นสมัยใหม่ร่วมอยู่ด้วย เพื่อให้เหมาะสมกับการแต่ง
กายและกาลสมัย การออกแบบเคร่ืองประดับจึงนิยมออกแบบเป็นเครื่องประดับเทียม ที่สามารถตอบสนอง
ต่อการเคลื่อนไหวของแฟชั่นเครื่องแต่งกายได้เป็นอย่างดี ซึ่งเกิดจากเป็นยุคสมัยสามารถที่ทำการหล่อโลหะ
หรือผลิตเครื่องประดับเทียมให้มีความสวยงามทดั เทียมกับเคร่ืองประดับแท้ และสามารถผลิตจำหน่ายไดเ้ ป็น
จำนวนมาก สามารถผลิตได้ในรูปแบบอุตสาหกรรมเครื่องจักรแบบมวลรวม การแข่งขันทางธุรกิจท่ีมีความ

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเคร่ืองประดบั เทยี ม 12

เข้มข้นน้ีเอง ทำให้วงการเคร่ืองประดับต้องเร่งผลิตผลงานการออกแบบให้มีคุณภาพอย่างดีเยี่ยม ย่ิงช่วงท่ี
สงครามเริ่มลดความตงึ เครยี ดลง วงการธรุ กจิ กลับได้รบั ความตึงเครียดเพ่ิมมากข้นึ

เคร่ืองประดับแท้สามารถผลิตเคร่ืองประดับแบบอุตสาหกรรมได้ดีไม่แพ้กับเคร่อื งประดับเทียมท่ีกำลัง
ได้รบั ความนิยมอยู่ในขณะน้ัน แต่คุณภาพและความเป็นเคร่ืองประดับแท้แสดงถึงคุณค่าอย่างชัดเจน ซึ่งเป็น
จุดขายท่ีสายเครื่องประดับแท้ได้เปรียบอยู่มาก แต่เคร่ืองประดับในยุค 1940 นี้ได้รับอิทธิพลการแต่งกาย
แบบแฟช่ันหรือแต่งกายตามแนวโน้มเป็นส่วนมากแล้ว ทำให้เคร่ืองประดับเทียมมีโอกาสทางการตลาดได้
ดีกว่า เน่ืองจากแฟชั่นได้แสดงแนวโน้มเป็นฤดูกาล ประเทศทางตะวันตกแบ่งฤดูกาลออกเป็นสี่ฤดู ทำให้การ
เคลื่อนไหวการแต่งกายตามแฟชั่นจึงเป็นช่วงสั้นๆ มีสีสันเฉพาะฤดู ดังน้ันเครื่องประดับเทียมจึงสามารถทำ
การตกแตง่ ร่างกายให้เปน็ ไปตามสมัยได้ดีกวา่ และเกดิ การตื่นเต้นในการแตง่ กายใหม่ๆทดี่ ีกวา่ ทำใหส้ ุภาพสตรี
ทั้งหลายหนั มาสวมใสเ่ ครือ่ งประดับเทยี มกันมาก ยิง่ เป็นยคุ ทีม่ ีการทำยอดทางการตลาดด้วยวธิ ีการโฆษณากับ
สื่อต่างๆ ดว้ ยแล้ว เครอื่ งประดบั เทยี มจัดเปน็ สสี ันของเครอื่ งแต่งกายท่ีดเี ยี่ยม (Miller, Judith. 2012)

2.4 Art Nouveau

ศิลปะแบบอาร์ตนูโวประสบความสำเร็จในการปฏิวัติการออกแบบ ด้วยรูปแบบที่เป็นสัญลักษณ์แบบ
เป็นเส้นๆ ยาวๆ ซ่ึงถูกนำมาใช้เป็นตัวแทนของ กิ่งก้านสาขา เถาว์วัลย์ ไม้เล้ือย และผมของผู้หญิงที่พลิ้วไสว
หรอื แมก้ ระท้ังจังหวะการบิดของผา้ เปน็ การแสดงออกในรปู แบบพน้ื ฐานผา่ นการเคล่ือนไหวของธรรมชาตแิ ละ
ผู้หญิงท่ีปราศจากความรุนแรง แต่ดึงดูดความสนใจด้วยความลึกลับ น่าหลงใหล ที่รู้จักกันในช่ือ Femmes-
Fleur(ผู้หญิงและดอกไม้) เน้นการใช้สีสันที่เป็นธรรมชาติ สีน้ำตาล สีเขียว สีเหลืองและสีน้ำเงิน การใช้สี
เหล่านที้ ำให้เป็นช่วงเวลาที่ศลิ ปินหันมาใช้เทคนคิ การลงยาสีแบบ Plique-a-jour ซ่ึงเป็นการลงยาแบบโปร่งใส
และไม่มีโลหะรองจากด้านหลังผลงาน โดยมีหลักการสร้างผลงานคล้ายกับการทำกระจกสี เป็นเทคนิคการลง
ยาสที ่ีนิยมเพราะทำใหเ้ คร่ืองประดับน่าสนใจ โดดเด่น ดคู ลา้ ยกับงานจติ รกรรมแบบสามมติ ิ

ศิลปะอาร์ตนูโวเร่ิมต้นที่ประเทศอังกฤษ โดยการรวมตัวกันของศิลปินเพื่อนำเสนอศิลปะแนวใหม่ จน
ทำให้เกิดการเคล่ือนไหวของกระแสที่เรียกว่า Art And Craft Movement จึงเกิดการปฏิวัติรูปแบบของงาน
ช่างหลายแขนง โดยเน้นเอกลักษณะที่มคี วามอ่อนหวาน พล้ิวไหว มีรูปร่างยดื ยาว มกี ารเกาะเกี่ยวพันกันไปมา
หรอื ท่เี รียกวา่ Noodle Style (baanjomyut, 2559)

จากกระแสความเคล่ือนไหวของ Art And Craft Movement ทำให้งานเครื่องประดับได้รับความ
สนใจและเป็นที่เฟือ่ งฟอู ยา่ งมาก รปู แบบของงานมีการผสมผสานระหวา่ งความเก่าและใหม่ แต่มีแรงบันดาลใจ
ในการสร้างสรรค์ร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็น การหยิบใช้แรงบันดาลใจจาก พืชธรรมชาติ สัตว์ แมลง วรรณกรรม
บุคคลสำคัญ วัฒนธรรมต่างถ่ินและความงามจากเพศหญิง ส่วนแนวทางการออกแบบนน้ั มีท้ังรูปแบบเหนือจริง
และรปู แบบนามธรรม (Miller, Judith. 2012)

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอ่ื งประดบั เทยี ม 13

ภาพที่ 2.3 เครอ่ื งประดับรูปแบบ Art Nouveau ของ Rene Lalique
ท่ีมา : https://www.liveinternet.ru/users/la_belle_epoque/post83055333/

ภาพท่ี 2.4 เคร่ืองประดับรูปแบบ Art Nouveau ผลติ จากทองและอความารีน
ท่มี า : http://www.jewelryultra.com/collecting-vintage-jewelry/

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเคร่อื งประดบั เทยี ม 14

2.5 Art Deco

เครื่องประดับ Art Deco มีรูปแบบที่ธรรมดา เรียบง่าย เน้นการจัดองค์ประกอบของแม่สี รูปทรง
สี่เหลี่ยม สามเหลี่ยมและวงกลมถูกใช้อย่างแพร่หลาย ซึ่งจะเน้นรูปแบบงานจิตรกรรมแบบลูกบาศก์หรือ
รูปทรงเรขาคณิตมาเป็นอิทธิพล โดยพัฒนามาจากเครื่องประดับรูปแบบอาร์ตนูโว ซึ่งได้นำเสนอไว้ก่อนเกิด
สงครามโลกครั้งท่ี 1 โดยในประเทศฝรั่งเศสเรียกรูปแบบน้ีว่า Les Annees Folles เพ่ือเป็นการฉลองการ
สน้ิ สุดของสงคราม เพื่อแสดงถึงความมั่นคง แข็งแรงและเรยี บง่าย โดยแบรนด์เครอ่ื งประดับท่ีมีอิทธพิ ลสำคัญ
ต่อความนิยมแฟช่ันในลักษณะน้ีคือ โคโค ชาเนล ถูกวางให้อยู่ในฐานะผู้นำของแฟช่ันในยุคสมัยน้ัน สามารถ
เชิญชวนผู้หญิงออกมาแต่งตัวในรูปแบบที่แตกจากขนบธรรมเนียมเดิมๆ เสื้อผ้าเคร่ืองแต่งกายของผู้ชายถูก
หยิบมาสวมใส่เพ่ือปรับเปลี่ยนภาพลักษณ์ของเพศหญิง ส่งผลให้ผู้หญิงมีบทบาทใหม่ มีฐานะในสังคมเพ่ิมมาก
ข้ึน สามารถเข้าสูก่ ารทำงานได้หลากหลายมากข้ึน ไม่ว่าจะเปน็ ดา้ นการเมือง นักธุรกจิ และนักกฬี า เหมอื นเป็น
การปลดปลอ่ ยอสิ ระของเพศหญิงอย่างแทจ้ รงิ

เครื่องประดับท่ีเน้นลักษณะเรียบง่าย ดูเท่ ได้รับความนิยม โดยเฉพาะสร้อยไข่มุกปลอมเส้นยาวของ
ชาแนล นอกจากนั้นยังมีโซ่ยาวและการอัญมณีที่จัดเรียงด้วยเฉดสีฉุดฉาด ดึงดูดความสนใจของผู้คนไปยัง
รูปลักษณ์ท่ีออกแบบ มากกว่าคุณค่าของวัสดุที่ใช้ในการทำเคร่ืองประดับ ภาพลักษณ์ที่ชาแนลนำเสนอต่อ
วงการแฟช่ันสามารถผลักดันให้ผู้หญิงหันมาสนใจเคร่ืองประดับที่ผลิตจากวัสดุเทียมเพ่ิมมากข้ึน นอกจากน้ียัง
เกิดตัวแทนจำหน่ายทางด้านธุรกิจเคร่ืองประดับเป็นจำนวนมาก บรษิ ัทตัวแทนจำหน่ายที่สำคัญ ได้แก่ บริษัท
Maison Gripoix และบริษัท Louis Rousselet ต่างเป็นตัวแทนจำหน่ายให้กับศิลปะเครื่องประดับแบบ
อาร์ตเดโคชั้นสูงทั้งสิ้น นอกจากแสดงความเป็นรูปทรงเรขาคณิตแล้ว ยังเป็นช่วงที่นำรูปแบบทาง
ประวัติศาสตร์โบราณมาใชใ้ นการออกแบบเคร่อื งประดับมากด้วยเชน่ กัน (Miller, Judith. 2012)

ภาพที่ 2.5 เครอ่ื งประดับรปู แบบ Art Deco จาก Maison Gripoix
ที่มา : https://www.1stdibs.com/jewelry

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอ่ื งประดบั เทยี ม 15

การยอมรับวัสดุใหม่ๆในวงการเคร่ืองประดับทำให้นักออกแบบสร้างผลงานจากแรงบันดาลใจที่
แตกต่างจากเดิม รูปทรงลูกบากศ์ธรรมดา รูปทรงเรขาคณิต และรูปทรงนามธรรมตายตัวถูกทำให้ดูมีชีวิตชีวา
ข้ึนอีกคร้ัง ความสนุกสนานถูกสอดแทรกจากการเลือกใช้โลหะและวัสดุท่ีแปลกใหม่ จำพวกทองเหลือง
โครเมียม แก้วและพลาสติก กำไลพลาสติกจำนวนมากที่อยู่บนข้อมือ กลายเป็นแฟชั่นท่ีได้รับความนิยม
นวัตกรรมทางวัสดุเหล่าน้ีถือได้ว่าเป็นพลังในการขับเคล่ือนความคิดสร้างสรรค์ของนักออกแบบ รูปแบบ
เครื่องประดับในยุคสมัยน้ีจะเน้นรูปแบบท่ีสามารถผลิตด้วยเครื่องจักรได้ จึงทำให้ศิลปะเคร่ืองประดับเกิดข้ึน
เปน็ จำนวนมากในยุคสมยั นนั้

2.5.1 กล่มุ เคร่อื งประดบั แฟชน่ั
กลุ่มเคร่ืองประดับแฟชั่น หมายถึง เครื่องประดับที่ออกแบบตามเสื้อผ้าแฟช่ัน มีการ
เปล่ียนไปตามฤดูกาลของแฟชั่นเคร่ืองนุ่งห่ม ส่วนมากจะออกแบบในแบรนด์ของเส้อื ผ้า ท้ังน้ีการผลิตสามารถ
มีส่วนผสมท้ังเป็นรูปแบบศิลปะ เรียบง่ายตามกระบวนการผลิตเชิงอุตสาหกรรมหรือสามารถนำวัสดุท่ีใช่วัสดุ
เครื่องประดับมาประกอบได้ เช่น พลาสติก หนังสัตว์ กระดองสัตว์ เป็นต้น สามารถออกแบบได้ท้ัง
เคร่ืองประดับที่มาจากวัสดุแท้และวัสดุเทียมหรือวัสดุอ่ืนๆ ได้ โดยแบรนด์เคร่ืองประดับกลุ่มน้ี ได้แก่ Hatte
Carnegie, Nettie Rosenstein, Elsa Schiaparelli, G’ Coco’ Chanel, Christian Dior, Yves Saint
Laurent, Givenchy, Cadin, Adele Simpson, Anne Klein (baanjomyut, 2559)
2.5.2 กลมุ่ เครอ่ื งประดับเทยี ม
กล่มุ เครื่องประดับเทียม หมายถึง เครื่องประดับทม่ี ีกระบวนการผลติ แบบอุตสาหกรรมหรือมี
กระบวนการผลิตแบบเครื่องประดับแท้ แตกต่างกันที่การใช้วัสดุ โดยวัสดุเคร่ืองประดับเทียมสามารถใช้วัสดุ
เทียมหรือวัสดุทดแทนท้ังโลหะและอัญมณี เช่น การใช้โรเดียมแทนโลหะเงิน ทองคำขาว แพทตินัม การใช้อัญ
มณีกึ่งมีค่า เช่น แอมิทิส อะควอมารีน หรือใช้อัญมณีเทียม เช่น พลอยอัด เพชรเทียม เป็นตัน โดยแบรนด์
เคร่ืองประดับกลุ่มนี้ ได้แก่ McClelland, Barclay, Bijoux Cascio, Boucher, Brania, Bogoff, Burks,
Cadoro, Calvaire, Castlecliff, Alice Caviness, Chanel, Ciner, Cini, Coro, Vendome, Franocise,
Danecraft, DeLillo, De Mario, Di Nicola, De Rosa, Mimi di N, Eisenberg, Eugenne, Florenza, Leo
Glass, Har, Haskell, Hobe, Hollycraft, Isadora, Joseff of Hollywood, Korda, Kramer, Kenneth
Jay Lane, Leiber, Les Bornard, Mazer, Monet, Napier, ORA, Panetta, Pennino, Lucien Picard,
Pauline Rader, Regency, Reinad, Reja, Robert, Sandor, Schiaparelli, Schreiner, Selro, Adele
Simpson, Stanley Hagler, Trifari, Vogue Bijoux, Volupte, Weisner, Weiss, Whiting and Davis,
William de Lillo เป็นตน้ (baanjomyut, 2559)

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเคร่ืองประดบั เทยี ม 16

2.6 เครื่องประดับเทยี มช่วง ค.ศ 1940s - 1950s

ฮอลล่ีวู้ดเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดความต้องการซ้ือเส้ือราตรีอันหรูหรา รวมไปถึงเครื่องประดับแฟช่ัน
ภาพยนตร์ยังป้อนความปรารถนาให้เกิดชีวิตสังคมอันน่าต่ืนเต้นอีกด้วย พวกเขาไม่เพียงแต่ทำให้เมืองตอน
กลางคืนน่ามองเพียงเฉพาะการไปรับประทานอาหารเย็นในร้านอาหาร หรือการเต้นรำในคลับ แต่ยังช่วยให้
เกิดความนิยมใหม่ๆของความสนุกสนานท่บี ้านได้ เช่น การจดั ปาร์ตีค้ อ็ กเทลในช่วงหวั คำ่ ของวนั

การสังสรรค์ที่ไม่เป็นทางการนี้ ต้องการการแต่งกายที่เป็นทางการน้อยกว่า แต่เป็นสไตล์ท่ีมากกว่า
เช่น “ชุดเดรสสีดำตัวเล็ก” (little black dress) ของ Chanal อีกท้ังยังมากกว่าการแต่งกายชุดตอนเย็นแบบ
ดั้งเดิม มันกลายเป็นความคล่ังไคล้ในลักษณะการแต่งกายตอนกลางคืนท่ีเรียบง่ายทำได้โดยเพียงการสวมใส่
เครือ่ งประดับแฟชน่ั ทน่ี า่ สนกุ สนานและเปน็ ทนี่ า่ จับตามอง (Miller, Judith. 2012)

2.6.1 เคร่อื งประดบั สำหรับผคู้ น (Jewelry for people)
หากจะกล่าวถึงนักออกแบบคนสำคัญในยุคน้ีผู้คนส่วนใหญ่จะคิดถึงเพียง Coco Chanel แต่ยังมีนัก
ออกแบบคนสำคัญซ่ึงเป็นคู่แข่งคนสำคัญของ Coco Chanel ผู้ซึ่งเป็นแกนนำด้านแฟช่ันชาวฝร่ังเศส Elsa
Schiaparelli เป็นผู้ที่กระตุ้นและส่งเสริมให้ผู้หญิงใช้เครื่องประดับแฟช่ันเป็นถ้อยแถลงการณ์ทางแฟช่ัน
รสนิยมทางศิลปะของ Schiaparelli มีลักษณะตรงข้ามโดยส้ินเชิงและได้รับการกล่าวถึงน้อยกว่าผลงานของ
Chanel ท่ีซ่ึงมีความงดงามโอ่อ่า การเช่อื มโยงท่ีมีความใกล้ชิดกับความเป็นศลิ ปินของ Schiaparelli ภาพการ
เปรียบเทียบ ความฝัน แรงบันดาลใจแสดงออกซ่ึงก้าวร้าว เธอออกแบบเส้ือผ้าและเครื่องเพชรพลอยที่เต็มไป
ด้วยความประหลาดใจและตกตะลงึ สุดขดี

ภาพที่ 2.6 Elsa Schiaparelli นกั ออกแบบชาวอติ าเลียน
ทมี่ า : http://lauradivenereinteriors.blogspot.com/2012/01/italy-la-dolce-vita.html

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอื่ งประดบั เทยี ม 17

ในปีคริสศักราช 1930 Schiaparelli ทำงานร่วมกับศิลปิน และนักออกแบบหลายคน อาทิเช่น
Salvador Dali Jean Cocteau และ Jean Schlumberger เพ่ือผลิตงานออกแบบท่ีคาดไม่ถึง ต่างหูรูป
โทรศัพท์ สร้อยคอรูปฝักถั่ว หมุดรูปตะเกียงที่สว่างขึ้นมาได้จริง อย่างไรก็ตาม เครื่องเพชรพลอยท่ีเธอได้
ออกแบบไวท้ ่ีเมืองนิวยอร์ค ในปี คริสศกั ราช 1950 ทำให้ผลงานของเธอได้เป็นที่รู้จักกับมหาชน การออกแบบ
ทีเ่ ป็นนามธรรมและความเปน็ นักธรรมชาตนิ ิยม โดยใช้ความพเิ ศษของสีสันเหมอื นสรี งุ้ ตามจินตนาการของเธอ
การวางหินและพลอยเทียมท่ีมคี วามวาววบั ซ่ึงถูกลอกเลียนแบบบ่อยครั้งแต่ไม่เคยมีช้นิ ไหนท่ีดีไปกว่าน้ีผลงาน
ตน้ แบบของ Schiaparelli

ในช่วงเวลาเดียวกันน้ี Miriam Haskell เร่ิมสร้างชื่อเสียงของเธอท่ามกลางนักออกแบบหญิงอีก
มากมาย สำหรับช้ินงานแห่งความกล้าหาญ ความคิดสร้างสรรค์ของ Haskell ได้รับการประเมินค่าสูงสำหรับ
คุณสมบตั ิด้านความงดงามสนุ ทรีทางศิลปะของพวกมนั อย่างมาก เช่นเดยี วกันกับความลำ้ คา่ ของเคร่ืองประดับ
ทีเ่ ป็นส่ิงหายาก นักธุรกิจผมู้ ีชอ่ื ด้านการจดั แสดงงานศลิ ปะ Joan Crawford เป็นลูกค้าท่ีมีแสดงความสนใจต่อ
งานของเธอ Haskell สร้างการค้นพบใหม่ด้านการออกแบบ ซึ่งอยู่ในอุดมคติ สำหรับการเปลี่ยนรูปแบบ
“กลางวันเข้าสู่กลางคืน” เธอได้พัฒนารูปแบบหนึ่งเดียวเฉพาะตัวให้กับเครื่องประดับแฟชั่น เธอสร้างผลงาน
ด้วยความประณีต มคี ณุ ภาพในเชิง 3 มิติ ซึง่ เกือบจะคล้ายกับศลิ ปะแบบบาโรก เฉกเชน่ เดียวกับ Chanel และ
Schiaparelli Haskell นัน้ ช่วยให้เครอ่ื งประดบั แฟช่ันมชี ่อื เสียงขน้ึ มา

ภาพท่ี 2.7 เข็มกลัดจากแบรนด์ Miriam Haskell ในช่วง ปี 1940-1950
ทีม่ า : https://www.rubylane.com

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเครอื่ งประดบั เทยี ม 18

2.6.2 การพฒั นาของรูปแบบงานค็อกเทล (The development of the cocktail style)
การระเบิดขึ้นของสงครามโลกครั้งที่ 2 ก่อให้เกิดการแยกตัวของอเมริกาจากยุโรป และเกิดการขาด
แคลนการนำเข้าของวัสดุ อย่างเช่น พลอยเทียมไม่มีสี ในเวลาน้ันสหรัฐอเมริกาเข้าสู้การต่อสู้ในปีคริสศักราช
1941 รัฐบาลได้กำหนดขอบเขตวสั ดุท่ีเป็นพนื้ ฐานของโลหะซึ่งมีความจำเป็นสำหรบั การสนบั สนนุ ใช้ในสงคราม
ถึงอย่างไรก็ตาม ปัจจัยแวดล้อมทางสังคมท่ีเกิดในทศิ ทางตรงกันข้ามเหล่าน้ี เคร่ืองประดับแฟช่ันของ
อเมริกา เจริญเติบโตก้าวหน้าโดยชดเชยด้วยเคร่ืองประดับเงินสเตอร์ลิงใช้เป็นพื้นฐานของโลหะ และใช้
พลาสติกแบบใหม่ เช่น พลาสติกลูไซต์(Lucite) ทดแทนการเจียระไนแบบหลังเบ้ีย (cabochon-cut) โดย
ปราศจากแนวทางของยโุ รป ท่ีวางเป็นแนวทางให้กับการออกแบบของพวกเขา สหรัฐอเมริกาได้เรม่ิ ผลิตผลงาน
ที่เป็นผลงานท่ีเป็นชิ้นสมบูรณ์แบบช้ินแรกของอเมริกา หน่ึงในส่ิงสำคัญของรูปพรรณสัณฐานที่มีลักษณะเด่น
ของอเมริกนั สไตล์ คือความโอ่อ่าของการใช้สีเหลืองเข้มของเคร่ืองประดับเงินสเตอรล์ ิงบรสิ ุทธิ์ (vermeil) หรือ
การเคลือบทองเงินซ่ึงเป็นท่ีรู้จัก การออกแบบใหม่ๆเหล่านี้ได้รับอิทธิพลบ่อยคร้ังด้วยหินก้อนมหึมา ลักษณะ
พิเศษหลักอีกข้อคือ การจัดการกับสีสันของอัญมณีเทียม ยกตัวอย่างเช่น สีเขียวน้ำเงินอ่อน (aquamarine)
ตรงขา้ มกันกับทบั ทิม (red ruby)

ภาพที่ 2.8 เครือ่ งประดับจากแบรนด์ Trifari ผลติ ดว้ ย พลาสติกลไู ซตแ์ ละเพชรสงั เคราะห์
ทมี่ า : https://www.rubylane.com

ช้ินงานอิสระเหล่าน้ี มีชีวิตชีวามากกว่า และมีการปรับปรุงประสิทธิภาพจากงาน Art Deco ของ
บรรพบุรุษของพวกเขา หน่ึงสิ่งที่เป็นแหล่งสร้างแรงบันดาลใจประจำคือการเคลื่อนไหวของเครื่องจักร แรง
บนั ดาลใจอย่างอ่ืนคือการออกแบบนามธรรมท่ีมองดูราวกับผ้าม่าน ความชดั เจนเก่ียวกับการแกะสลกั โบว์และ
ลายขดม้วนท่ีเป็นส่ิงธรรมดาเหมือนๆกันอีกด้วย รูปแบบใหม่ของสไตล์อเมริกันกลายเป็นท่ีรู้จักในนาม เคร่ือง

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอ่ื งประดบั เทยี ม 19

เพชรพลอยค็อกเทล ซ่ึงได้มาจากแฟชั่นการสวมใส่เครื่องประดับไปงานปาร์ต้ีค็อกเทล อีกส่ิงหนึ่งคือการแต่ง
กายในการนัดพบปะตอนเย็น สไตล์น้นี ่าตื่นเตน้ และใหค้ วามรู้สกึ เช่ือมั่น เคร่ืองประดับแฟช่นั ในช่วงเวลานัน้ ทำ
ใหเ้ กดิ สมยั นิยม ขณะที่เครือ่ งประดับแทเ้ ริม่ ตน่ื ตัวขน้ึ จากเดมิ (Miller, Judith. 2012)

2.6.3 คณุ ภาพและการผลติ จำนวนมาก (Quality and mass-production)
Coro และ Trifari เป็นนักออกแบบเคร่ืองประดับชาวอเมริกันที่หาตัวจับได้ยากในทศวรรษท่ี 1940
ทั้งสองบริษัทถูกพบว่าเป็นผู้แรกเร่ิมที่ประสบความสำเร็จในการเลียนแบบอัญมณีท่ีล้ำค่าจาก Art Deco
Coro ผู้ซ่ึงได้รับแรงบันดาลใจจากการออกแบบของ Cartier เป็นบริษัทผู้ผลิตเคร่ืองประดับแฟชั่นรายแรกที่
ผลติ เครื่องประดับเขม็ กลัดที่เชื่อมเขา้ ด้วยกัน ซึ่งสามารถใชง้ านได้ไมว่ ่าจะอยู่รวมกนั หรือแยกชน้ิ ออกจากกัน มี
ชื่อเรียกว่า “Duettes” เครื่องประดับชิ้นน้ีกลายเป็นที่นิยมอย่างมากมาย ในขณะที่ Trifari บริษัทที่อยภู่ ายใต้
ผู้บริหารดีไซน์เนอร์นามว่า Alfred Philippe ผลิตเคร่ืองประดับเข็มกลัดที่มีคุณภาพดี ในรูปแบบของช้ินงาน
รปู ผลไมร้ วม (tutti-frutti)

ภาพท่ี 2.9 เคร่ืองประดับแบรนด์ Trifari ภายการออกแบบของ Alfred Philippe
ทีม่ า : https://www.trifari.com

Coro และ Trifari ท้ังคู่ล้วนเป็นผู้นำทางสังคมของสไตล์ค็อกเทล ในช่วงปลายทศวรรษที่ 1940 และ
ช่วงต้นทศวรรษที่ 1950 พวกเขาท้ังสองนำแฟชนั่ สำหรับการแตง่ กายด้วยเคร่ืองประดับแฟชัน่ ก้าวหน้าสู่ความ
สนุกสนานและเกี่ยวกับลักษณะรูปร่างของสิ่งต่างๆ เครอื่ งประดับที่มีชื่อเสียงซง่ึ ของ Coro mujได้ออกแบบใน
ช่วงเวลาน้ัน ประกอบไปด้วย เข็มกลัดรูปร่างคล้ายมือ เข็มกลัดรถลากเลื่อนด้วยลา และเข็มกลัดรปู ปลาผีเส้ือ
ในขณะท่ี Trifari นัน้ สนใจในการใหค้ วามสมั พันธก์ ับเขม็ กลดั รูปสตั ว์ รปู ทรงท้องของแมงกะพรุน (Jelly Belly)
ซึ่งทำมาจากพลาสติกลไู ซต์ (Lucite)

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอื่ งประดบั เทยี ม 20

ในช่วงกลางทศวรรษท่ี 1950 Swarovski พัฒนาพลอยเทียมท่ีมีความระยิบระยับเป็นพิเศษ ให้กับ
Christian Dior บรษิ ัทเรียกชื่ออัญมณีแกว้ นี้ว่า “แสงขวั้ โลกเหนือ” (aurora borealis) ซึ่งเป็นชื่อท่ีมาจากแสง
เหนอื ที่มชี ่ือเสยี งโด่งดังนน่ั เอง

พลอยเทียมที่มีสีสันเหมือนสีรุ้งเหล่านี้ยังถูกใช้โดย Weiss นักออกแบบเครื่องประดับแฟชั่นชาว
นิวยอร์ค ซ่ึงสร้างสรรค์ความหลากหลายของเคร่ืองประดับสำหรับการสวมใส่ในตอนเย็น ซึ่งกลายเป็นสิ่งท่ีมี
อิทธิพลอย่างมาก การออกแบบ “แสงข้ัวโลกเหนือ” (aurora borealis) ของ Weiss น้ัน ประกอบไปด้วยผ้า
ทอที่มีความแวววาวระยิบระยบั ลักษณะคล้ายม่านน้ำตก และความพิถีพิถันในการตัดพลอยเทียม ในรูปแบบสี
จากจินตนาการ อย่างเช่นสีพลัม สีเทาหม่น และสีส้มมะนาว เครื่องประดับแฟช่ันเหล่าน้ีถูกผลิตอย่างมี
คณุ ภาพอนั ดับหนึ่ง ร่วมกนั กับความสามารถในการประดิษฐ์ของ Weiss ยกตัวอยา่ งเช่น การตั้งพลอยเทียมไม่
มีสีให้กลับด้าน เพื่อท่ีจะทำให้ความแวววาวระยิบระยับชัดเจนยิ่งขึ้น ซ่ึงจากชิ้นงานนี้ทำให้บริษัทได้รับรางวัล
ท่ามกลางบริษทั อ่ืนท่มี ีคุณสมบตั เิ ท่าเทียมกนั (Miller, Judith. 2012)

ภาพที่ 2.10 เข็มกลดั จากคอลเลคชนั่ “แสงขว้ั โลกเหนอื ” จากแบรนด์ Weiss
ทมี่ า : https://www.rubylane.com

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเคร่ืองประดบั เทยี ม 21

2.7 เครื่องประดบั เทียมช่วง ค.ศ 1960s - 1970s

ทศวรรษที่ 1960 เป็นช่วงเวลาแห่งความมั่งคั่ง ร่ำรวย และกระบวนการทางเทคโนโลยี วัฒนธรรมของ
คนรุ่นใหม่มีอิทธิพลต่อแฟชั่นสมัยนิยม และความเป็นทางการของเคร่ืองแต่งกายแบบหรูหราของคนยุค
สมัยก่อน ถูกเข้ามาแทนที่ด้วยรูปแบบเส้ือผ้าการแต่งกายท่ีไม่เป็นทางการและไร้ซึ่งความกังวล ซ่ึงถูกสวมใส่
โดยคนรุ่นใหม่ เช่น กระโปรงส้ัน เส้ือผ้าเข้ารูปพอดีตัว และเส้ือผ้าสีสันสดใส เป็นช่วงเวลาที่โลกหนีห่างจาก
ความเปน็ ทางการของทศวรรษทแี่ ล้วมา

2.7.1 การก้าวออกหา่ งจากความเปน็ จรงิ (Stepping away from reality)
ในช่วงเวลากะทันหันก่อนสงครามโลก นักออกแบบชาวฝร่ังเศส Christian Dior นำพาการปฏิวัติใน
วงการเสื้อผา้ สตรี ไดร้ ับการแนะนำในปีคริสศกั ราช 1947 ผลงานอนั โดง่ ดังของ Dior “New Look” มีลกั ษณะ
ความหรูหราทม่ี ีเสน่ห์ น่าดึงดูดใจ ซึ่งเกดิ ขึ้นหลังจากช่วงเวลาแห่งความเคร่งครัดจากสงคราม มนั เริ่มต้นในยุค
สมัยแห่งความรุ่งโรจน์และลัทธิแห่งความเบิกบาน เชน่ เดียวกันกับแฟชั่นของเขา ลักษณะเคร่อื งประดับแฟช่ัน
ท่ีแสดงถึงความร่ำรวยของ Dior สะทอ้ นถึงความหลงใหลในประวัติศาสตร์ฝรงั่ เศสและศิลปะโบราณ เขาไม่เคย
เลียนแบบสร้างอัญมณีซึ่งเกี่ยวกับประวัติศาสตร์อย่างตรงๆ อย่างไรก็ตาม เขาได้มอบรูปแบบเกี่ยวกับ
ประวัติศาสตร์สมัยใหม่ที่แปลงเปลี่ยนไป ยกตัวอย่างเช่น เขาชอบความแตกต่างระหว่างสภาพแวดล้อมแบบ
ด้ังเดิมและสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นอย่างชัดแจ้ง สีของอัญมณีเทียมเป็นหัวใจสำคัญท่ีสามารถเห็นได้ในการ
ออกแบบอัญมณีภายใต้การสร้างสรรค์ของกรรมการบริษัท Marc Bohan ผู้ซึ่งประทับตราเครื่องหมายการค้า
ให้กับบริษัท ตั้งแต่ปีคริสศักราช 1960 – 1989 เขาประสบความสำเร็จต่อการออกแบบเส้ือผ้าและ
เครอ่ื งประดับ ซ่ึงผลงานเหล่าน้ีดึงดดู ใจลูกค้าร่นุ กอ่ นๆทัง้ หมด และผู้ซื้อรุน่ ใหมข่ อง Dior

ภาพที่ 2.11 เสอื้ ผ้าและเคร่ืองประดบั จากแบรนด์ Dior ในชว่ งปี 1960-1970
ทีม่ า : https://www.pinterest.com

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเครอ่ื งประดบั เทยี ม 22

ทางตรงกันข้าม ผลงานเครื่องประดับของนักออกแบบชาวอเมริกัน Stanley Hagler สร้อยคอ สรอ้ ย
ข้อมอื ต่างหู สง่ ผา่ นความสัมพันธ์บางส่วนตอ่ งานอญั มณีแท้ แต่ก็อยู่ในแนวทางของพวกเขาซึ่งก็คอื ในแบบของ
ความหรูหราฟุ่มเฟือย และความส้ินเปลืองเช่นเดียวกันกับผลงานของ Dior การสร้างสรรค์ซึ่งเป็นที่น่าจดจำ
ของ Hagler คือการรวมกันท้ังหมดของช่อเม็ดไข่มุก กลีบดอกไม้รูปกระจกและการเคลือบทองซ่ึงทำด้วยมือ
ผู้ให้คำปรึกษาด้านการออกแบบของเขาคือ Miriam Haskell ผู้ซึ่งทำงานในบริษัทช่วงระยะเวลาส้ันๆ ก่อนที่
เขาจะออกไปเร่ิมต้นทำธุรกิจของตนเอง Hagler ผลักดันขยายขอบเขตแนวความคิดของ Haskell ไม่ใช่
เพียงแต่การออกแบบความซับซ้อนของช้ินงานเท่านั้น แต่เขายังชอบที่จะวัสดุและเฉดสีใหม่ๆ เช่น ไข่มุกในสี
หลากหลายสี สขี องปะการงั สนี ำ้ เงนิ เข้มของหนิ และสีน้ำตาลน้ำผงึ้

2.7.2 จากยคุ อวกาศสู่ยุคดิสโก้ (From space age to disco)
ในทศวรรษ 1960 ยุคอวกาศได้สร้างแรงบันดาลใจต่อช่างทำเครื่องประดับแฟช่ัน ซึ่งทำให้เกิดความ
สดใหม่และเข้าใกล้ความสมบูรณ์ต่อการออกแบบเครื่องประดับ พวกเขาทำการทดลองกับวัสดุที่มนุษย์
ประดิษฐ์ข้ึน เช่น การลงยา พลาสติก และกระจกที่มีลักษณะคล้ายโลหะสีขาว เพ่ือสร้างช้ินงานท่ีเกี่ยวกับ
อนาคต ซึง่ ได้แรงบนั ดาลใจจากความเป็นไปไดใ้ นการทอ่ งเที่ยวไปในหว้ งอวกาศ และการวจิ ยั ทางวิทยาศาสตร์
ไปสู่ความเป็นอะตอม โครงสร้างพื้นฐานเหล่าน้ี การออกแบบตามรูปทรงเรขาคณิต มักจะเด่นชัดและมีสีสัน
อย่างสดใส แบบฉบับช้ินงานของยุคอวกาศประกอบไปด้วย ลักษณะกว้างของกำไล ต่างหูแบบห้อยหรือแกว่ง
ไกว แหวนแบบหนา และเครื่องประดับที่มีลักษณะห้อยแบบเหล่ียม แบบกลม รูปแบบใหม่และสนุกสนาน
ชิ้นงานเครื่องประดับราคาไม่แพงเหล่านี้ เป็นแนวคิดท่ีมาเติมเต็มการแต่งตัวของวัยหนุ่มสาวในยุคสมัยน้ัน
ชิ้นงานหลายชิ้นใช้พลาสติกหรือ เส้นใยไนลอนที่ก่อให้เกิดผลดี เช่นเดียวกันกับสีสันที่ถูกทำให้เด่นชัดข้ึน ซ่ึง
หา่ งไกลจากส่ิงตา่ งๆที่เคยเหน็ ในธรรมชาติ(Miller, Judith. 2012)
รปู แบบเคร่ืองประดับแฟชั่นจำนวนมากท่ีทำมาจากวัสดุหลากหลายแหล่งในทศวรรษที่ 1970 บริษัท
แห่งหน่ึงท่ีตั้งอยู่ที่รัฐแมซซาซูเซส ชื่อว่า Whiting & Davis ซึ่งมีชื่อเสียงโด่งดังในด้านการผลิตตาข่ายโซ่โลหะ
อย่างประณีตสวยงาม กระเป๋าถือ และการเปลี่ยนแปลงของรูปแบบของกระเป๋าเงนิ ตั้งแตเ่ รม่ิ ต้นศตวรรษท่ี 20
ในช่วงทศวรรษท่ี 1970 เครื่อง ประดับเหล่าน้ีได้รับอิทธิพลจากกระแสความนิยมดิสโก้ ด้วยการทำ
เครอื่ งประดับแบบตาข่ายท่ีมาเติมเต็มสว่ นของกระเป๋า บรษิ ทั อนื่ ๆต่างทำงานกับเหลา่ นักออกแบบรุน่ ใหม่ เพ่ือ
เพิ่มเติมการออกแบบแบบร่วมสมัยเข้าไปในยุคสมัยนั้น โดยเฉพาะอย่างย่ิงการทำงานร่วมกันท่ีประสบ
ความสำเร็จระหวา่ ง Trifari กบั Diane Love

บทท่ี 2 ประวตั คิ วามเป็นมาของเครอื่ งประดบั เทยี ม 23

ภาพท่ี 2.12 เคร่ืองประดบั แบรนด์ Trifari ทที่ ำงานรว่ มกับ Diane Love
ทมี่ า : https://www.pinterest.com

ตลอดท้ังทศวรรษน้ี สีสันสว่างสดใสของพลาสติกยังได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง เช่น ลูกปัด กำไล
และเข็มกลัด ซึ่งทำให้มองดูมีลักษณะเหมือนกับดอกไม้ แต่ก็ยังมีปฏิกิริยาต่อต้านต่อชิ้นงานเหล่านี้ท่ีดูแล้วมี
ราคาถูก ซ่ึงถูกวางแผนเอาไว้ให้ละทิ้งเม่ือถึงเวลาท่ีเคร่ืองประดับหมดความนิยมช่ืนชอบ ช่วงเวลานี้เป็นช่วง
ของการกลับไปสู่การนิยมวัสดุที่มาจากธรรมชาติ งานฝีมือแบบด้ังเดิม ช่างฝีมือ ช่างทำเครื่องเงินรุ่นใหม่ผลิต
ช้ินงานด้วยมือจากโรงงานเล็ก ๆของพวกเขาเอง การทอผ้าพื้นเมือง ลูกปัดที่ทำมาจากไม้ และสร้อยคอ
กลายเป็นสิ่งท่ีได้รับความนิยม คนหนุ่มสาวรุ่นใหม่สวมใส่สายสร้อยที่ทำมาจากหนังแขวนด้วยขนนก เปลือก
หอย และเครื่องรางเซรามิกรอบๆคอหรือข้อมือ

นักเดินทางพวกฮิปปี้ได้เปิดมุมมองของชาวตะวันตกด้วยชิ้นงานเครื่องประดับของกลุ่มชนพ้ืนบ้านท่ี
นำมาจากต่างประเทศซึ่งห่างไกลจากอีกมุมหน่ึงของโลก กำไลแก้วราคาไม่แพง และช้ินงานผลิตจากเงินที่
ประดับลวดลายเป็นเส้นๆ ถูกนำเข้าเป็นจำนวนมากจากประเทศอินเดีย และประชาชนสวมใส่เกลียวเชือก
ขนาดยาวท่ีทำจากลูกปดั สีสันสดใสของแอฟรกิ ัน มีความนิยมของสร้อยข้อมือ เข็มขัดและหัวเขม็ ขัด ทั้งยังรวม
ไปถึงเคร่ืองประดับอ่ืนๆท่ีผลิตจากชาวอเมริกันพ้ืนเมือง ซึ่งทำมาจากแร่เทอร์คอยซ์ แหวนปริศนาของกรีกซ่ึง
ทำมาจากเงิน และถูกทำลอกเลียนแบบเปน็ วงกว้างจากบริษัทผูผ้ ลติ สำหรับตลาดทเ่ี น้นจำนวน

2.7.3 ทบทวนการแปลความจากอดีต (Reinterpreting the past)
สิ่งหน่ึงที่สำคัญเป็นอย่างมากของลักษณะเคร่ืองประดับแฟชั่น ณ ช่วงเวลาน้ันคือ นักออกแบบชาว
อเมรกิ นั ชื่อวา่ Kenneth Jay Lane เขาเป็นมีความเชี่ยวชาญเปน็ อย่างมากต่อการคิดฝา่ ฝนื คดิ นอกกรอบ การ
แปลความถึงขนาดของเครอ่ื งประดบั อันลำ้ ค่าท่ีมขี นาดใหญเ่ ป็นพเิ ศษ เคร่อื งประดบั ตามจนิ ตนาการของ Lane

บทท่ี 2 ประวตั ิความเป็นมาของเคร่ืองประดบั เทยี ม 24

มักจะให้ความสำคัญบ่อยๆกับพลาสติกอัญมณีทรงเบ้ียหลัง (cabochons) ขนาดมโหฬารในรูปแบบสีสัน
ฉูดฉาด เช่นสีของเทอร์คอยซ์ สีแดงปะการัง และสีชมพูสดใส ผลงานที่มีช่ือเสียงของเขาคือ เข็มกลัดรูปทรง
“แมวตัวใหญ่” (big cat) ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากเคร่ืองประดับที่มีคุณค่า ซึ่งออกแบบโดย Cattier รวมไป
ถึงเขาไม่ปกปิดที่จะผลิตของเลียนแบบในแบบฉบับของเขานั้นคือ ท่ีเคาะประตูรูปหัวสิงโตซ่ึงเป็นผลงานของ
Van Cleef & Arpel

ในช่วงต้นทศวรรษท่ี 1970 ยังมีความสนใจอย่างเพิ่มขึ้นในผลงานด้ังเดิมของ Art Nouveu และ Art
Deco ซ่ึงราคาไม่แพงต่อการซ้ือหา ผู้หญิงสมัยใหม่เร่ิมต้นเก็บสะสมเครื่องประดับแฟชั่นแบบย้อนยุค
(vintage) จากศตวรรษที่ 19 และตอนต้นศตวรรษที่ 20 และมันกลายเป็นทีน่ ิยมท่ีจะไปเย่ียมชมตลาดขายของ
โบราณวัตถุเพ่ือค้นหาชิ้นงานกำไลของที่ทำจากวัสดุ Bankelite เข็มกลัดผลิตจากแร่เหล็กมาร์คาไซต์ ที่ผลิต
ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 เน่ืองจากความต้องการในการซ้ือล้ำหน้าไปกว่าชิ้นงานท่ีจัดหาให้ได้ จำนวนของ
บริษัทผู้ผลิตจึงเริ่มต้นผลิตชิ้นงานเลียนแบบเครอื่ งประดบั แฟช่ันทอี่ อกแบบรูปแบบเกา่ ๆ ช่วงน้ีจึงเป็นช่วงเวลา
แหง่ การเตบิ โตสำหรับเครือ่ งประดับแฟชั่นรปู แบบเก่าท่ีมีการนำกลับมาทำใหมน่ ั่นเอง(Miller, Judith. 2012)

ภาพที่ 2.13 เคร่ืองประดับจากแบรนด์ Kenneth Jay Lane
ท่มี า : https://www.pinterest.com

2.8 เคร่อื งประดับเทียมชว่ ง ค.ศ 1980s - 1990s

ความก๋าก่ันของแฟช่ันที่รองเสริมไหล่สำหรับเส้ือผ้าน้ัน เป็นตัวอย่างท่ีเห็นได้ชัดเจนในทศวรรษที่
1980 แสดงความต้องการเคร่ืองประดับอัญมณีชิ้นใหญ่ ให้เกิดเป็นถ้อยแถลงการณ์เพื่อให้เกิดความล้ำสมัยที่
แสดงถึงความเป็นเพศหญิง นักออกแบบหลายคนก่อต้ังเส้นทางข้ึนเพื่อท้าทายการตีความรูปแบบเก่าๆ ด้วย
การเคลือบทอง และการผสมสีสว่างๆลงบนแก้ว ขณะที่นักออกแบบชื่อใหม่จัดเตรียมให้พวกเขานำพาการ
ออกแบบมาในลักษณะงานใหม่ๆ ผลสุดท้ายท่ีเกิดข้ึนคือความประทับใจต่อชิ้นงาน และช้ินงานน้ันมักจะออก
นอกกรอบอยู่เสมอ และมันยังกลับฟ้ืนคืนแฟชั่นสำหรับอัญมณีท่ีไม่ได้เห็นมาต้ังแต่ทศวรรษที่ 1950(Miller,
Judith. 2012)